text:
Pérsib
Pérsib téh mangrupa kasabelasan maén bal nu aya di Bandung. Persib nya éta singgetan tina Persatuan Sepakbola Indonesia Bandung.
Daptar eusi
Sajarah[édit | sunting sumber]
Saméméh dingaranan Pérsib, di Kota Bandung ajeg Bandoeng Inlandsche Voetball Bond (BIVB) leuwih-kurang taun 1923. BIVB mangrupakeun salah sahiji organisasi perjuangan kaum nasionalis. Nu kungsi kacatet minangka pupuhu BIVB nyaéta Mr. Syamsudin nu diteruskeun ku putra pejuang istri Déwi Sartika, nyaéta R. Atot.
Atot ieu nu kacatet minangka Komisaris Daérah Jawa Barat nu munggaran. BIVB ngamangpaatkeun lapangan Tegallega di hareupeun tribun pacuan kuda. Tim BIVB sababaraha kali ngayakeun pertandingan di luar kota saperti Yogyakarta jeung Jatinegara Jakarta.
BIVB ngaleungit, tuluy mucunghul dua pakumpulan séjénna nu mamawa nasionalisme Indonesia nyaéta Persatuan Sepak Bola Indonesia Bandung (PSIB) jeung National Voetball Bond (NVB).
Tanggal 14 Maret 1933, dua pakumpulan ieu sapuk pikeun ngahiji nu balukarna gumelar hiji pakumpulan nu dingaranan Persib. Harita nu jadi pamingpina kapeto Anwar St. Pamoentjak minangka Pupuhu Umum. Kleup-kleup nu ngagabung ka Pérsib nyaéta SIAP, Soenda, Singgalang, Diana, Matahari, OVU, RAN, HBOM, JOP, MALTA, jeung Merapi.
Mangsa harita ogé di Bandung geus aya pakumpulan maén bal séjén nu diluluguan ku urang Walanda nyaéta Voetbal Bond Bandung & Omstreken (VBBO). Ieu pakumpulan sok nganggap énténg ka Pérsib, nyapirakeun Persib tur nganggap sabagé perkumpulan “kelas dua“. VBBO sering ngécé ka Persib. Ma'lum waé pertandingan-pertandingan nu diayakeun ku Pérsib dilakukeunnana di pasisian Bandung harita—kawas Tegallega jeung Ciroyom.
Masarakat oge waktu harita mah leuwih resep nonton pertandingan anu diayakeun ku VBBO. Tempat lumangsungna pertandinganana aya di jero Kota Bandung nu pastina dianggap leuwih hadé, nyaéta dua lapangan nu aya di puseur kota, lapang UNI jeung lapang SIDOLIG.
Sanggeus “perang dingin“ sawatara lila, ahirna Pérsib meunang nu ahirna jadi pakumpulan maénbal hiji-hijina keur masarakat Bandung jeung sabudeureunnana. Kleup-kleup nu tadina ngagabung ka VBBO saperti UNI jeung SIDOLIG, lila-lila mah ngahiji jeung Persib. Malahan mah VBBO satuluyna masrahkeun lapangan nu biasa dipake keur tanding nyaeta Lapangan UNI, Lapangan SIDOLIG (kiwari Stadion Persib), jeung Lapangan SPARTA (kiwari Stadion Siliwangi). Kaayaan ieu tangtu wae beuki ngukuhkeun éksisténsi Persib di Bandung.
Nalika Indonésia sumérén ka kawasaan Jepang, kagiatan persepakbolaan anu ditangtayungan ku organisasi dieureunkeun sarta organisasina dibredel. Hal ieu henteu lumangsung di Bandung wungkul tapi ogé di sakuliah lemah cai. Ku alatan kitu, otomatis Persib ngalaman mangsa suwung. Sumawona Pamaréntah Kolonial Jepang ogé ngadegkeun perkumpulan anyar anu nangtayungan kagiatan olahraga nalika éta nyaéta Rengo Tai Iku Kai.
Tapi minangka organisasi bernapaskeun perjuangan, Persib henteu taluk kitu waé kana kahayang Jepang. Memang ngaran Persib sacara resmi robah jadi ngaran make basa Jepang tadi. Tapi sumanget juang, tujuan sarta udagan Persib minangka sarana perjuangan henteu robah saeutik ogé.
Dina mangsa révolusi Fisik, sanggeus Indonésia merdéka, Persib némbongkeun éksisténsina. Kaayaan harita nyababkeun Pérsib teu ngan eksis di Bandung wungkul, tapi mimiti sumebar di sababaraha kota sejenna. Ku kituna aya Persib di Tasikmalaya, Persib di Sumedang, sarta Persib di Yogyakarta.
Dina mangsa éta soldadu-soldadu Siliwangi hijrah ka ibukota perjuangan Yogyakarta. Kakara dina taun 1948 Persib nanjeur di Bandung, dayeuh kalahiran anu saterusna ngagedekeunana. Rongrongan Walanda datang, VBBO ditarékahan hirup deui ku Walanda (NICA) sok sanajan kalawan ngaran anu basana Indonésia, Persib minangka bagian tina kakuatan perjuangan nasional tangtu waé kalawan sakuat tanaga usaha ngagagalkeun usaha eta. Dina mangsa pendudukan NICA kasebut, Persib diadegkeun deui ku alpukah diantarana, dr. Musa, Munadi, H. Alexa, Rd. Sugeng jeung Pupuhu Munadi.
Perjuangan Persib sigana mah junun, ku kituna di Bandung ngan aya hiji perkumpulan maenbal nyaéta Persib anu dumasar kana sumanget nasionalisme. Pikeun kapentingan pengelolaan organisasi, dekade 1950-an ieu ogé nyatet kajadian penting. Dina période 1953- 1957 éta pisan Persib mungkas mangsa pindah-pindah sekretariat. Walikota Bandung waktu éta R. Enoch, ngahudangkeun Sekretariat Persib di Ciléntah.
Mimiti Persib ngabogaan gedong anu kiwari aya di Jalan Gurame, nyaéta usaha R. Soendoro, saurang overste replubiken anu anyar kaluar ti LP Kebonwaru dina warsih 1949. Dina waktu éta, ngaliwatan kepengurusan anu dipingpinna, Soendoro nyanghareup ka R. Enoch anu pareng mangrupakeun sobat dalitna. Tina hasil sawalana, walikota ngarojong sarta mikeun sawidang taneuh di Jalan Gurame ayeuna ieu.
Dina danget éta, Persib éstu keur dina kaayan prihatin alatan kakurangan waragad. Persib henteu boga waragad keur ngawangun gedong. Soendoro ngadeuheus ka Walikota Bandung,“ Taneuh puguh deui, tapi rapet ditiungan ku langit bulao,” ceuk Soendoro. Ahirna Enoch ogé mantuan ngawangun gedong anu saterusna ngalaman dua kali renovasi. Kiprah Soendoro ku anjeun di dunya maén bal diteruskeun ku pala putrana, diantarana Soenarto, Soenaryono, Soenarhadi, Risnandar, sarta Giantoro sarta incuna Hari Susanto.
Dina ngajalankeun kikiping organisasi sawatara ngaran anu ogé berperan dina muterna kikiping organisasi Persib nyaéta Mang Andun sarta Mang Andi. Ieu adi lanceuk téh jelema lapang Persib. Pancén duanana, ayeuna ieu dituluykeun ku putra sarta minantuna, Endang sarta Ayi saprak 1990-an. Sajaba ogé staf administrasi Turahman.
Renovasi kahiji dipigawé nalika kapamingpinan Engkol. CPM Adella (1953-1963). Kiwari sekretariat Persib di Jalan Gurame éta geus cukup representatif, sumawona sanggeus Pupuhu Umum H. Wahyu Hamijaya (1994-1998) ngarenovasi gedong kasebut ku kituna jadi kantor anu nyukupan pikeun ngawadahan sagala rupa kagiatan kesekretariatan Persib.
Pangabisa Persib ngajaga ajen-inajen sarta talarina sarta ngaluyukeun maneh jeung kamekaran jaman tangtu henteu ucul ti figur Pupuhu Umum lain ngan figur anu boga kamampuan ngokolakeun organisasi dina harti ambéh organisasi éta terus hirup, tapi ogé figur anu sanggup ngadongkar potensi sarta ngakomodasikeun kakuatan anu aya, ku kituna kiprah Persib dina kancah maén bal nasional terus lumangsung liwat sagala rupa karya Persib. Persib nepi ka dina bentukna anu ayeuna ieu tinangtu henteu ucul ti figur-figur Pupuhu Umum anu kungsi dipibogana. Ibarat nyieun wangunan, ti hiji Pupuhu Umum ka Pupuhu Umum anu séjén, sok sambung-sinambung ku kituna kabentuk hiji wangunan anu ngaranna Persib kawas anu urang wawuh ayeuna ieu.
Pamaen sareng ketua umum[édit | sunting sumber]
Ketua Umum[édit | sunting sumber]
Runtuyan Ketua Umum Pérsib ti mangsa ka mangsa nyaéta:
- Anwar St. Paamoentjak ( 1933 )
- R. Sadikin (henteu kanyahoan mangsa kapamingpinannana)
- R. Otto Iskandar Dinata (henteu kanyahoan mangsa kapamingpinannana)
- A. Munadi ( 1949 )
- Dr. Ishak Surjakusumah ( 1949 )
- R. Soendoro ( 1950 )
- R. Ibrahim Iskandar ( 1956- 1958 )
- R. Ating Prawirasastra ( 1958- 1960 )
- K. Komarawinata ( 1961- 1963 )
- Kol. Adella ( 1963- 1965 )
- Kol. D. Hanfiah ( 1965- 1972 )
- R. Otje Djundjunan ( 1972- 1979 )
- Solihin GP ( 1979- 1985 )
- H. Ateng Wahyudi ( 1985- 1993 )
- H. Wahyu Hamijaya ( 1994- 1998 )
- Aa Tarmana ( 1998- 2002 )
- H. Dada Rosada, S.H., M.Si. ( 2002 - 2006).
- H. Umuh Muchtar (2007-ayeuna).
Manajemen klub[édit | sunting sumber]
- Ketua Umum Sakaligus Direktur Utama PT Persib Bandung Bermartabat: Glen Sagita.
- Wakil Direktur PT Persib Bandung Bermartabat : Muhammad Farhan.
- Manajer : H. Umuh Muchtar
- Wakil manajer : Veby Permadi.
- Pelatih kepala : Djajang Nurjaman.
- Asisten pelatih 1 : Sutiono Lamso.
- Asisten pelatih 2 : Asep Sumantri.
- Asisten pelatih 3 : Yusuf Bachtiar.
- Pelatih kiper : Anwar Sanusi.
Pamaen[édit | sunting sumber]
Prestasi[édit | sunting sumber]
Liga Nasional[édit | sunting sumber]
- Perserikatan
- Indonesia Super League U-21
- Juara (1) : 2009–10
- Runner-Up (0):
Piala Nasional[édit | sunting sumber]
- Piala Indonesia
- Juara (0):
- Runner-Up (0):
Turnamen Nasional[édit | sunting sumber]
- Piala Walikota Padang
- Juara (1):2015
- Piala Soeratin
- Juara (2): 2003, 2006
- Piala Utama
- Runner-up: 1992
- Persija Cup
- Juara (1): 1991
- Kang Dada Cup
- Juara (1): 2008
- Celebes Cup
- Juara (1): 2012
- Jusuf Cup
- Juara (1): 1979
- Juara Cup
- Juara (1): 1957
Internasional[édit | sunting sumber]
- Pesta Sukan (Sultan Brunei Cup)
- Juara (1): 1986
- Liga Champions Asia
- Parapatfinal (1): 1995


c: text/html

text:
Simeut
Simeut' mangrupakeun subordo serangga hérbivora dina ordo Orthoptera, nu ilmiahna disebut Caelifera.
Daptar eusi
Ciri[édit | sunting sumber]
Simeut boga anténeu nu leuwih pondok batan awakna, jeung ovipositor-na pondok. Spésiés nu sok disada, biasana ngaluarkeun sora tina gésékan fémur tukang jeung jangjang (tutup jangjang) atawa beuteungna. Tympana, mun ayaan, perenahna di bagian awal buku abdominal.
Kulawarga[édit | sunting sumber]
Subordo ieu ngawengku lima kulawarga utama:
- Acrididae (grasshoppers and short-horned grasshoppers)
- Eumastacidae (monkey grasshoppers)
- Tanaoceridae (tanaocerids)
- Tetrigidae (grouse locusts, pygmy grasshoppers, and pygmy locusts)
- Tridactylidae (pygmy mole crickets)
Nu "pangpentingna" nyaéta Acrididae, nu ngawengku kira 10.000 spésiés. Kulawarga ieu dicirikeun ku suku jeung jangjang nalika geus sawawa, nu kelirna cékas jeung sampurna. As well as singing by rubbing their legs together, there may also be a visual display. Kulawarga Acrididae ngawengku Locust, nu bisa jadi hama tatanén nu bahya pisan.
Endog simeut diteundeun dina taneuh, dikubeng ku zat busa nu ngajaga dina mangsa inkubasi; biasana mah bisa nepi ka 400-500 endog.
Pedaran lianna[édit | sunting sumber]
Simeut salaku katuangan[édit | sunting sumber]
Di sababaraha wewengkon di sakuliah dunya, simeut sok didahar salaku sumber protéin. Malah, di sababaraga nagara, simeut téh jadi salahsahiji katuangan ilahar para soldadu.
Di pasawahan Koréa, simeut sok dipaké deungeun sangu nalika dahar beurang, sabab dianggap mangrupakeun katuangan séhat. Ngasakkeunana mah rupa-rupa: disangray atawa digoréng sanggeus dilaan jangjang jeung sukuna. Ogé dipaké pikeun natambaan sawan barudak, batuk, tétanus.
Nalika populasi hiji spésiés simeut anténeu pondok ti kulawarga Acrididae loba teuing, anggotana sok robah jadi locust. Gorombolan locust ieu kawentar bisa ngaruksak pepelakan.
Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]
Sumber rujukan[édit | sunting sumber]
- Grasshopper, Wikipédia édisi basa Inggris per 8 Januari 2006.
- Firefly Encyclopedia of Insects and Spiders (2002). Christopher O'Toole (éd.). ISBN 1-55297-612-2

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Wikipedia:Cara nyieun artikel anyar
Sing saha baé, kaasup anjeun, bisa nulis/ngeusian Wikipédia! Mangga ketikkeun judulna dina kotak di handap, klik "Jieun artikel", lajeng kawitan baé nyerat:
Kaca anyar ditangtukeun ku aya henteuna jujutan kaca. Prinsipna mah, nyieun kaca anyar téh sarua jeung ngédit kaca kosong.
Pikeun hal-hal ngeunaan éditan sacara umum, hususna markup language wikitext, tempo Wikipédia:Cara ngédit kaca.
Léngkah-léngkah nyieun artikel anyar[édit | sunting sumber]
Sangkan leuwih jelas, léngkah-léngkah nyieun artikel anyar bisa ditingali dina Cara Nyieun Artikel Anyar
Nyieun artikel tina URL[édit | sunting sumber]
URL nu patali jeung kaca ramat nu can aya bakal némbongkeun téks nu aya na MediaWiki:Noarticletext.
Kaca ieu mibanda tumbu édit, nu salajengna nujul ka dijieunna kaca dimaksud.
Cara nu gampang pikeun ngahasilkeun URL-na nyaéta ku cara ngaganti bagian tungtung URL ti proyék nu sarua.
Tumbu antarwiki ka kaca nu can aya (teu disarankeun) bakal nujul ka hasil nu sarua.


text:
PH
pH atawa darajat kaasaman digunakeun keur nyatakeun tingkat kaasaman (atawa kabasaan hiji leyuran. Nu dimaksud "kaasaman" nyaeta konsentrasi ion hidrogén (H+) dina pangleyur cai.
Ajen pH antara 0 nepi ka 14. Hiji leyuran disebut netral lamun boga ajen pH=7. Ajen pH>7 nunjukkeun yen leyuran boga sipat basa, sedengkeun ajen pH<7 nunjukkeun sipat asam.
Ngaran pH asalna tina potential of hydrogen. Sacara matematis, pH didefinisikeun minangka
Ajen pH 7 disebut netral sabab dina cai murni ion H+ kaleyur jeung ion OH- kaleur (minangka tanda kabasaan) aya dina jumlah nu sarua, nyaeta 10-7 dina kasaimbangan
Panambahan sanyawa ion H+ kaleyur tna hiji asam bakal ngadesek kasaimbangan ka kenca (ion OH- bakal dibeungkeut ku H+ ngawangun cai). Akibatna kajdian kaleuwihan ion hidrogen sarta ningkatkeun konsentrasina.
Umumna indikator basajan nu dipake nyaeta kertas lakmus nu bakal robah jadi beureum lamun asam sarta biru lamun basa (asamna handap)
Lian ti kertas lakmus, indikator asam basa bisa diukur make pH meter nu dumasar kana prinsip éléktrolit / konduktivitas hiji leyuran.
Tempo oge[édit | sunting sumber]
Rujukan[édit | sunting sumber]
- D. K. Nordstrom, C. N. Alpers, C. J. Ptacek, D. W. Blowes (2000). Negative pH and Extremely Acidic Mine Waters from Iron Mountain, California. Environmental Science & Technology 34 (2), 254-258. (Available online: DOI | Abstrak | Teks penuh (HTML) | Teks penuh (PDF))


text:
Mesek Bawang Beureum
Aslmn.Wr.Wb.
Sampurasun…
Ieu carita pangalaman djisim kuring dina mangsa katukang…
Dina mangsa harita djisim kuring keur sosonona hayang nalungtik jeung mikanyaho kana diri sorangan. Duka teuing kunaon, dina alam pikir teh loba pisan patanyaan ngeunaan awak sakujur. Sagala dipikiran..siga nu burung.. Saha ari djisim kuring teh? Naon nu aya dina sajeroning diri teh? Naon nu disebut hirup teh? Naon ari maot? Naha beut hirup? Naha beut maot? Naon bedana hirup jeung maot? Naon bedana “hirup” jeung “nu hirup” jeung “nu ngahirupan” jeung “nu dihirupan”..??? jst..
Nu puguh mah dina sirah teh asa mulek ku sagala patanyaan sarupa kitu.. Kadang mah sok era ka diri sorangan, ari djisim kuring teh gelo kitu??? Asa teu basajan jeung batur.. Ari batur sarua kieu kitu??? Atawa boa-boa djisim kuring nu telat umur sakieu karek mikiran ieu teh???
Malahan hiji waktu mah djisim kuring pernah nanya ka anak batur nu sok sare bareng jeung djisim kuring (pun bojo..hehe), “naha ari djisim kuring aya kalainan henteu dina hirup sapopoena???” Bisi wae..hehe.. Lain nembalan nu jadi pamajikan teh, kalahkah seuri ngagelenyu.. Boa-boa saruana..hehe.
Lain nanaon nanya ka pamajikan teh, kusabab sakanyaho djisim kuring mah jelema nu panglobana nyahoeun jeung apaleun kana lampah djisim kuring, nya pamajikan.. Pamajikan mah apaleun pisan kana goreng adat jeung goreng patutna djisim kuring.
Dina hiji mangsa djisim kuring dipanggihan kunu jadi kolot.. Djisim kuring menta bongbolongan ka manehna ngeunaan kana lalakon nu keur disorang ku djisim kuring dina raraga mikiran diri sakujur. Sugan jeung sugan kolot mah leuwih apal leuwih paham…
Eta kolot ngan saukur nembalan kieu : “Teang bawang beureum sasihung, tuluy pesek salapis-salapis kumaneh..sugan jadi jalan..”. Geus kitu mah bari uluk salam eta kolot teh tuluy indit.
Nya djisim kuring kalahkah jadi panasaran, geuwat neang bawang beuruem ka pawon.. pas manggih pisan dina wadah bungbu teh. Bari ngajewang peso leutik tuluy djisim kuring nginggik ka tengah imah.
Asa jadi panasaran, da bawang beureum teh sering manggihan ngan pedah can pernah disidik-sidik dipikiran mah.. Ku djisim kuring eta bawang beureum diteuteup tuluy diseuseup..karasa ambuna ku irung teh nyereng. Tuluy wae dipesek cangkang nu pangluarna, ipis..jeung kabulen ku kokotor nu napel..sanggeus eta manggih deui cangkang nu leuwih bersih lewih herang warnana aya beureum jeung bodas..tuluy ku djisim kuring dipesek deui eta bawang teh..mimiti karasa nyerengna nambahan..dipesek tuluy teh tungtungna manggih bendul bawang warnana bodas ngeplak jeung bersih..nya ari eta bendul nu bodas dipesek mah nya tuluy beak wae euweuh nanaon……
Naon atuh nya pihartieuna eta panitah kolot teh???
Unggal jelema mun daek mikiran eta bawang beureum teh meureun bakal beda-beda hasil pamikirana. Djisim kuring mah mikiran teh, naha diri urang teh lir ibarat eta bawang beureum nu kudu dipesek salambar salambar??? Sangkan kapanggih diri teh saha??? Naha aya bendul bodas nu bersih sajeroning diri teh??? Duka atuh…wallahu.. Ngan nu puguh kapikiran mah diri nu pinuh kulumud kokotor jeung rereged wae..nyaeta ku laku lampah sorangan. Ari nyerengna bawang mah geus puguh..loba laku hirup teh numatak nyereng kana irung batur jeung ngeclakeun cai panon batur.. Tapi sugan jeung sugan djisim kuring keur berjuang sangkan bisa neang nyerengna bawang beureum nu mangfaat jeung ngeclakna cai panon kabagjaan…jang saha baeee….
Cag ahhh…hampura jeung piduana wae..
Indung….
Aslmn.Wr.Wb.
Sampurasun…
Dina danget ieu…nyurucud cipanon…
Keur inget anu banget kanu jadi Indung……….
Mah…hampura kuring nya…..
Nepi danget ieu sim kuring can bisa jadi anak nu bisa ngabagjakeun anjeun…
Ngan Fatihah nu bisa disanggakeun ku sim kuring kanggo anjeun….
Kalayan kanyaah anjeun kuring bisa nepi ka lalakon ayeuna…
Kalayan dua anjeun kuring bisa nangtungan hirup ieu….
Kalayan amal anjeun kuring bisa nyaho lampah hirup…
Sagala kahadean anjeun…..Moal kaitung ku lobana buuk dina sirah kuring…
Duuuhh…Gusti Nu Maha Suci…
Sim kuring neda…..Pangmaparinkeun kamulyaan kabagjaan ka pun Biang…
Sim kuring nyaksi..yen pun Biang jalmi nu pantes ku Anjeun dipikanyaah…
Tampi anjeuna kalayan rohmat rido Anjeun…
Pangnyaangkeun alam kuburna………duh..Gusti nu Maha Suci….
Pangmaparinkeun ampunan kanggo pun Biang……..
Robbighfirli..waliwalidayya warhamhuma kamaa robbayani shogiro…….
Aamiin….
Kadulur dulur nu masih direncangan ku tuang Ibu…
Meungpeung masih jumeneng….tong nyianyiakeun waktu…geura mumule..geura bagjakeun…
Pamugi…karidoan Indung urang janten wasilah lungsurna rido Gusti nu Maha Suci ka urang sadayana… Aamiin…
Dulur
Kamana Lur?…. Keur naon Lur?…. Kumaha Lur?…. Kalimat nu sering kadenge ku urang dina sapopoe. Naon atuh hartina dulur teh? Loba jelema ngomong dulur… ngaku dulur… Aya nu nyebut dulur sakandung, dulur sakasur, dulur sadapur, dulur sasumur, dulur salembur. Aya nu ngahartikeun dulur teh sebutan kana hiji iketen nu leuwih dina lahir jeung batina antara manusa jeung manusa sejena. Leuwih didinya dina harti leuwih mun dibandingkeun jeung hubungan nu basajan, saperti babaturan, tatangga, kawawuhan, jsb…(eta kabeh ngan ukur sebutan dina iketan kahirupan urang jeung nu lian) oge bisa dihartikeun leuwih kusabab geus loba lalakon nu kasorang babarengan, boh pait boh amisna..ku lobana lalakon nu geus kasorang bareng eta jadi bijil rasa iketan nu leuwih dina hate. Aya oge kusabab urang keur aya lalakon kasusahan tuluy ditulung pisan, nu ahirna urang oge bakal migawe perkara nu sarupa. Ahirna bijil rasa Silih Asah… Silih Asih… Silih Asuh… nu didasaran ku karidoan hate (mugia)…
Aya oge nu disebut ku urang nyarta Dulur Opat Kalima Pancer… Saha ari eta????? Aya nu nyebutkeun dulur opat teh nyaeta dulur nu bareng nalika urang gelar ka alam dunya tina rahim Indung, nyaeta Cai Katuban (bodas), Getih (beureum), Tali Ari-ari (koneng) jeung Bali (hideung). Pancerna nyaeta diri urang… Dina alam rahim Indung urang, eta dulur opat teh nu maturan jeung nyababan urang bisa hirup… masing masing boga pancen jang ngurus urang nalika di alam rahim.
Aya oge nu nyebutkeun dulur opat teh aya dina diri lahir jeung batin urang keneh. Dina lahirna aya tulang / balung (bodas), Getih (beureum), Sungsum (koneng) jeung kulit (hideung), pancerna nyaeta hirup nu aya dina diri urang. Eta sakabehna dulur urang nu maturan jeung ngurus urang beurang peuting teu eureun eureun, teu pamrih nanaon tinggal urang daek ngamumule awak sakujur ieu. Dina batin aya amarah (beureum), lowamah (koneng), sawiyah (bodas) jeung muthmainnah (hideung), pancerna rasa. Eta kabeh dulur nu matak urang bisa nyieun lampah hirup boh hadena boh gorengna.. tinggal sajauh mana nurut jeung akrabna eta dulur nu opat kana rasa. Kusabab ari rasa mah tara daek nyieun goreng jeung tara daek bohong…
Aya oge nu nyebutkeun dulur opat teh aya dina alam gede (jagat raya), seuneu (beureum), angin (koneng), cai (bodas) jeung taneuh (hideung), pancerna hirup. Hirup didieu teh duka saha atuh? Naha eta teh Gusti nu Maha Hirup nu ngahirupan alam sakabeh…Wallahu a’lam…
Mun ditenget tenget dina carita dulur opat kalima pancer eta, aya hiji kaendahan nu karasa ku sim kuring… Eta dulur nyaan pisan dina belana..satiana..berehana..jeung teu pamrih..jsb.. Sim kuring mah jadi kaeraan dina hate teh…Kunaon??? Loba batur saluareun diri ngaku dulur ka sim kuring, tapi nyatana sim kuring can bisa jadi dulur jang maranehna…mun nempo kana conto dulur opat tadi. Beh mana satiana…lolobana mah hianat… beh mana berehana…lolobana mah koret… beh mana teu pamrihna…lolobana mah mun nulung atawa barang bere teh boga maksud pamrih atawa hayang dibere deui…mun keur senang sok poho..mun keur susah kakara nyampeurkeun…komo geus lalakon harta banda mah, sok paciweuh, harak, licik, koret, pinter kodek…jsb (era dibongkar kabeh mah,loba teuing panyakit hatena..hehehe..)
Mugia ngahampura ka sim kuring tina sagala laku lampah sim kuring salila ieu…
Mugia urang sadayana tiasa ngamaknaan, nyurupkeun jeung ngalarapkeun arti dulur nu saenyana dina kahirupan ieu..kusabab geus loba contona, dulur kandung oge teu jaminan, loba adi jeung lanceuk parasea…ari urang teu paham hartina dulur mah…loba tatangga jeung tatangga parasea…ari urang teu daek ngalarapkeun hartina dulur mah…
Mun kitu mah kecap DULUR teh lain sambarangan, kusabab hartina jero jeung sakral…sugan wae ku lobana pangalaman hirup nu geus kasorang beuki nambahan pamahaman urang kana naon harti dulur nu saenyana…aamiin.
Luuurrrr….
Hampura urang…
Pangnangkeupkeun hate urang…
Teuteup hate urang ku panon hate anjeun…
Pangnoongkeun alam fikir urang ku caangna hate anjeun…
Panganteurankeun lilin jang nyaangan kapoek hirup urang…
Pangjaitkeun panghanjatkeun bisi urang keur katirisan…
Panuhun dulur…mugia sakabeh amal anjeun jadi saksi jaga di yaumil ahir…
Kasih Ibu
KASIH IBU
Kasih Ibu kepada beta
Tak terhingga sepanjang masa
Hanya memberi tak harap kembali
Bagai sang surya menyinari dunia…
Lagu tersebut tentu sudah tidak asing di telinga kita. Dulu lagu tersebut sering kita nyanyikan, dan sekarang lagu tersebut telah dinyanyikan oleh anak-anak kita. Tak terasa begitu cepatnya waktu berjalan..
Pernahkah kita merenung lebih jauh tentang kasih sayang Ibu terhadap kita… Apakah yang dapat kita persembahkan untuk mereka….Apakah yang dapat kita perbuat hari ini..saat ini..untuk mereka…..ma’afkan aku Ibu…berikanlah keridhoanmu, karena sesungguhnya keridhoan Allah berada dalam keridhoanmu…
“Ya Allah ampunilah aku beserta kedua orangtuaku..Dan kasihilah mereka sebagaimana mereka telah mengasihi aku sedari kecil”, Aamiin….
Bagi kita yang telah menjadi orang tua dari anak-anak kita, jangan pernah melupakan salah satu bait lagu diatas..Hanya memberi tak harap kembali… Anak adalah salah satu amanat agar kita dapat memberikan apapun yang terbaik untuk mereka, dengan sekuat tenaga segenap daya dan upaya yang kita miliki… Semoga kita menjadi sebaik-baik orang tua bagi mereka, dan semoga jangan ada setitikpun rasa untuk meminta balasan dari mereka… Semoga kita diberi keikhlasan dalam menjalankan semua itu sebagai bentuk ibadah kita kepada Allah s.w.t. aamiin…
BIRUL WALIDAIN
Maktabah Ummu Salma al-Atsariyah
Ummu Salma 1 dari 3 23/03/2007
BIRUL WALIDAIN
(Berbakti Kepada Kedua Orang tua)
Allah berfirman:
Dan kami perintahkan kepada manusia (berbuat baik) kepada dua orang
ibu bapaknya, ibunya telah mengandungnya dalam keadaan lemah yang
bertambah-tambah, dan menyapihnya dalam dua tahun, bersyukurlah
pada-Ku dan kepada dua orang ibu bapakmu, hanya kepada-Kulah
kembalimu. (QS. Luqman: 14)
Hadits pertama:
Dari Abu Hurairoh ia berkata: “Rasulullah bersabda: “Seorang anak tidak
dapat membalas ayahnya, kecuali anak tersebut mendapati ayahnya
menjadi budak kemudian ia membelinya dan memerdekakannya”. (HR.
Muslim dan Abu Dawud).
Makna hadits tersebut adalah bahwa seorang anak tidak dapat membalas
jasa ayahnya, kecuali jika anak tersebut mendapati ayahnya sebagai
budak yang dimiliki oleh orang lain kemudian ia memerdekakannya, yakni
membebaskan dari perbudakan dan perhambaan dari orang lain (tuannya)
sehingga ayahnya menjadi orang yang merdeka karena memerdekakan
budak itu adalah pemberian yang paling utama yag diberikan oleh
seseorang kepada yang lain.
Hadits kedua:
Dari Abdullah Bin Mas’ud berkata: “Aku bertanya kepada Rasulullah:
“Amalan apakah yang dicintai oleh Allah” Beliau menjawab: “Sholat pada
waktunya. Aku bertanya lagi: “Kemudian apa” Beliau menjawab: “Berbakti
kepada kedua orang tua”. Aku bertanya lagi: “Kemudian apa” Beliau
menjawab: “Jihad dijalan Allah”. (HR. Al-Bukhari dan Muslim).
Hadits ketiga:
Dari Ibnu Umar berkata: Rasulullah bersabda: “Berbaktilah kepada bapak-
bapak kamu niscaya anak-anak kamu akan berbakti kepada kamu.
Hendaklah kamu menjaga kehormatan niscaya istri-istri kamu akan
menjaga kehomatan”. (HR. Ath-Thabrani dengan sanad hasan).
Hadits keempat:
Dari Asma binti Abu Bakar ia berkata: “Ibuku mendatangiku, sedangkan ia
seorang wanita musyrik di zaman Rasulullah . Maka aku meminta fatwa
kepada Rasulullah dengan mengatakan: “Ibuku mendatangiku dan dia
menginginkan aku (berbuat baik kepadanya), apakah aku (boleh)
menyambung (persaudaraan dengan) ibuku” beliau bersabda: “ya,
sambunglah ibumu”. (HR. Al-Bukhari dan Muslim).
Imam Syafi’i Rahimahullah berkata: “Menyambung persaudaraan itu bisa
dengan harta, berbakti, berbuat adil, berkata lemah lembut, dan saling
kirim surat berdasarkan hukum Allah. Tetapi tidak boleh dengan
Maktabah Ummu Salma al-Atsariyah
Ummu Salma 2 dari 3 23/03/2007
memberikan walayah (kecintaan dan pembelaan) kepada orang-orang
yang terlarang untuk memberikan walayah kepada mereka (orang-orang
kafir)….”
Ibnu Hajar Rahimahullah bekata: “Kemudian bahwa berbakti,
menyambung persaudaraan dan berbuat baik itu tidak mesti dengan
mencintai dan menyayangi (terhadap orang kafir walaupun orang tuanya)
yang hal itu dilarang di dalam firman Allah : Kamu tidak akan menjumpai
satu kaum yang beriman kepada Allah dan hari akhirat, saling berkasih
sayang dengan orang-orang yang menentang Allah dan Rasul-Nya. (Al-
Mujadilah: 22), karena sesungguhnya ayat ini umum untuk (orang-orang
kafir) yang memerangi ataupun yang tidak memerangi”. (Fathul Bari V/
233).
Dalam kitabul ‘Isyrah, Thabrani meriwayatkan dengan sanad yang sampai
kepada Sa’ad bin Malik , dia berkata: “Dahulu aku seorang laki-laki yang
berbakti kepada ibuku. Setelah masuk Islam, ibuku berkata: “Hai Sa’ad!
Apa yang kulihat padamu telah mengubahmu, kamu harus meninggalkan
agamamu ini atau aku tidak akan makan dan minum hingga aku mati, lalu
kamu dipermalukan karenanya dan dikatakan: Hai pembunuh ibu!” Aku
menjawab: “Hai Ibu! Jangan lakukan itu”. Sungguh dia tidak makan,
sehingga dia menjadi letih. Tindakannya berlanjut hingga tiga hari,
sehingga tubuhnya menjadi letih sekali. Setelah aku melihatnya demikian
aku berkata: “Hai Ibuku! Ketahuilah, demi Allah, jika kamu punya seratus
nyawa, lalu kamu menghembuskannya satu demi satu maka aku tidak
akan meninggalkan agamaku ini karena apapun. Engkau dapat makan
maupun tidak sesuai dengan kehendakmu”. (Tafsir Ibnu Katsir III/791).
Hadits kelima:
Dari Abu Usaid Malik bin Rabi’ah As-Sa’idi berkata: “Ketika kami sedang
duduk dekat Rasulullah , tiba-tiba datang seorang laki-laki dari (suku)
Bani Salamah lalu berkata: “Wahai Rasulullah, apakah masih ada sesuatu
yang aku dapat lakukan untuk berbakti kepada kedua orangtuaku setelah
keduanya wafat Beliau bersabda: “Ya, yaitu mendoakan keduanya,
memintakan ampun untuk keduanya, menunaikan janji, menyambung
persaudaraan yang tidak disambung kecuali karena keduanya, dan
memuliakan kawan keduanya”. (HR. Abu Dawud, Ibnu Majah dan Ibnu
Hibban di dalam sahihnya)
Hadits keenam:
Sesungguhnya Allah telah mengharamkan atas kamu (dari perbuatan)
durhaka kepada para ibu, mengubur anak perempuan hidup-hidup,
menahan apa yang menjadi kewajibanmu untuk diberikan, dan menuntut
apa yang tidak menjadi hakmu. Allah juga membenci tiga hal bagi kamu
desas-desus, banyak bertanya, dan menyia-nyiakan harta. (HR. Al-
Bukhari dan lainnya)
Tentang cara berbakti kepada kedua orangtua yang masih hidup, secara
ringkas adalah sebagai berikut:
Maktabah Ummu Salma al-Atsariyah
Ummu Salma 3 dari 3 23/03/2007
1. Mengajak masuk agama Islam jika belum Islam.
2. Mengajarkannya kepada pemahaman yang benar (Ahlus Sunnah)
3. Mentaati perintah mereka selama itu bukan maksiat.
4. Mendahulukan kepentingan mereka daripada kepentingan sendiri,
bahkan daripada ibadah yang sunnah.
5. Membantu mereka dengan harta, membelikan kebutuhan mereka, dll.
6. Berkata yang baik dan lemah lembut kepada mereka, tidak memanggil
langsung dengan namanya, tidak bersuara tinggi dan ketus, dll.
7. Mendoakan kebaikan untuk mereka, seperti mudah-mudahan mereka
mendapatkan hidayah (Islam / sunnah) dan lainnya.
8. Berbuat baik kepada mereka seperti: melayani kebutuhan mereka,
datang jika mereka memanggil dan lain-lain.
Adapun berbakti kepada orang tua setelah mereka wafat, adalah
sebagaimana yang tersebut pada hadits di atas yaitu:
1. Memohonkan ampun untuk mereka jika semasa hidupnya mereka
sebagai orang Islam.
2. Menunaikan janji mereka.
3. Memuliakan kawan-kawan mereka.
4. Menyambung persaudaraan kepada kerabat mereka.
http://www.ummusalma.wordpress.com
Maraji': As-Sunnah edisi: 08 / Th. IV / 1421 H – 2000 M dan berbagai sumber. Dikutip dari
salafyoon-online
Ngumbah Parabot Kolot Dina Malem Hiji Muharam
Hiji Muharam ngarupakeun tanggal munggaran dina taun anyar. Salah sahiji cara ngareureuah mapag taun anyar eta nyaeta ku ngayakeun acara ngabungbang Muharaman (aya oge nu nyebut Suraan) dina peuting hiji Muharamna. Sapeupeuting teu meunang sare, nyambi ngeusi ku rupa rupa kagiatan. Aya nu ngeusi kagiatana mangrupa tawasulan, ngumbah parabot, mandi tengah peuting (aya oge nu nyusur leuwi atawa pancuran), aya oge nu ngarariung bari ngawangkong nu penting ulah nepi kasarean..jsb..Aya hiji ciri khas dina peuting muharaman nu digawekeun disababaraha daerah di tatar Sunda, nyaeta ayana bubur Sura..nyaeta bubur nu eusina rupa rupa kakacangan (sisikian). Pamanggih sim kuring eta mangrupakeun simbul nu kudu dipiharti ku urang, naon wae pamahaman masing masingna mah nu penting alus sangka jang kahirupan urang sarerea.. Sim kuring ngahartikeun “Bubur babar sing asak sing ngajadi hiji ngagulung ngababarkeun pepelakan hirup anu hade, siki hiji nu dipelakeun mun daek melak jeung ngarawatan mah bakal jadi tangkal nu ngahasilkeun leuwih loba”. Sakabeh kagiatan teh intina mah jang nyorang laku lampah sataun katukang sangkan kapanggih hikmahna jang nyiapkeun diri ngajalanan taun nu rek datang.
Alhamdulillah tadi peuting sim kuring jeung dulur dulur ngalaksanakeun acara ngabungbang bari ngumbah parabot titinggal kolot. Bari mepeling ka diri ngarah teu poho ka Karuhun, cikal bakal ayana urang, nu gede jasana ka diri urang boh waris getih atawa waris elmuna… Ngumbah parabot dina peuting Muharam jang sim kuring lain ngan saukur jang mersihan ngarawatan parabot lahirna wungkul…tapi leuwih kana harti hayang ngabersihan ngumbah parabot dina diri urang nu geus tangtu loba kokotorna. Kalepatan kaluputan kasasama komo ka Gusti nu geus dipilampah dina sataun katukang…mugia saenggeus bebersih mah aya kersa Gusti ngahampura jeung nurunkeun ridoNa ka urang sarerea dina taun nu anyar ieu, mugia urang sarerea dihijrahkeun tinu poek kanu caang, dina urusan agama dunya rawuh akheratna…aamiin…
Kisah Uang Kuno Sepuluh Rupiah 1958
Saya bersama salah seorang kakak kandung pernah bekerja di salah satu yayasan yang berkantor di salah satu gedung tua di jalan Merdeka Bandung. Sekitar tahun 2005, yayasan tersebut berpindah kantor. Kebetulan kakak saya yang bertanggung jawab untuk memindahkan semua perabot kantor yayasan tersebut. Dan seperti biasa pada saat pindahan sebuah kantor, tentu banyak barang rongsok yang sudah tidak terpakai lagi.. Ditumpukan sampah rongsok kakak saya menemukan peti besi beserta uang kuno yang masih bersegel utuh dengan nomor seri yang masih berurutan tentunya dan jumlahnyapun ada beberapa gepok. Akhirnya dia bawa pulang.. Sesampainya dirumah uang kuno tersebut malah dipakai mainan oleh anaknya yang masih di TK… Ketika saya datang, uang tersebut sudah dilepas dari segelnya dan sebagian telah dibagikan kepada teman2nya. Akhirnya aku kumpulkan uang kuno yang masih ada tersebut dan telah saya susun kembali nomor serinya, meskipun banyak sekali yang hilangnya..kurang lebih berjumlah 500 lembar, ternyata uang tersebut adalah uang kuno pecahan sepuluh rupiah 1958 (seri pekerja tangan). Istilah seri pekerja tangan pun baru saya tahu setelah melihat situs2 uang kuno.


text:
lamun urang panggih jeung urang sunda, coba tanya kieu:
naha nya ari urang sunda, cenah badag, kasebutna ge seler nu boga massa kadua panglobana sanggeus jawa, tapi mun ditilik disidik sidik, diregepan dina konstelasi rasi nu ngaranna indonesa, ieu seler euweuh pisan aweuhanna. teu heos-heos acan. malah ulah seug dibandingkeun jeung seler jawa, ku seler nu boga bobotoh jauh leuwih saeutik ge eleh jauh?
tah karesepna, urang sunda mah ngajawabna teh make paribasa. nu cenah elmu warisan ti karuhun. kieu waleranna teh geura, regepkeun ku sadayana:
ah, pan sunda mah keur mapatkeun ajian: “nyumput buni dinu caang!”
edun teu tah jawabanna? kudu dijawab edun siah. sabab saha nu bisa deui atuh, iwal urang sunda! nu sejen mah pasti gampang katohyan. iwal lamun arandika kekepehan embung ngaku lamun sakalina kanyahoan. contona kieu: hiji mangsa mun aya nu nanya ka urang batak. “maneh batak (eh maap ya bang, suku kau aku pinjam dulu sebentar. tak apa-apa lah ya?) nya?” tah urang batak nu rek mapatkeun ajian sunda di luhur tea, hiji-hijina cara sangkan eta ajian teu gamah. kudu gancang ngajawab, “lain! kami mah lain batak!”. lamun didongsok alatan nu nanya teu percayaan, omat, maraneh urang batak kudu kekepehan terus, mun bisa, mun terus maksa, degungkeun we sirahna, bari ngucap, “na ari sia, ka aing teh, teu percaya kitu dewek lain batak?”. peun ah (bang aku kembalikan suku kau, mudah-mudah tak ada yang kurang seupilpun ya bang. terima kasih bang! horas!)
tah sakitu, gambaran edunna urang sunda. eh saeutik deui ketang. sabenerna kuring ge ngagem ajian ”nyumput buni dinu caang”. malah geus diajarkeun ka saddam husein sagala. jeung manehna mah leuwih maju tibatan kuring, guruna. manehna geus nyoba ngamalkeun. jeung katingalina lumayan berhasil. ngan hanjakal, eta elmu aya kalemahanna. teu bisa diteruskeun lamun: batu geus beak! heuheuy deuh. tah kulantaran beak batu pisan, saddam husein, tungtungna bisa kacangkalak sakadang bush jeer. hahaha
tah kumaha maraneh hayang nyaho? hayang bisa? nya atuh ari ku hayang-hayang teuing mah, kuring seja ngaleahkeun hate (katingali bageur teu?). sabenerna ajian “nyumput buni dinu caang” teh ngabogaan harti:
“NYIEUN BANGKER MAWA SENTER!!!”
haiah!!!


text:
Makédonia (disambiguasi)
Makédonia, atawa Makédon bisa ngalih ka:
- Kakaisaran Makédonia, hiji urut kakaisaran
- Makédonia (wewengkon), mangrupakeun wewengkon di Samenanjung Balkan
- Makédonia, hiji nagara daulat
- Républik Sosialis Makédonia (1946–1991), hiji unit féderal Yugoslavia jeung séké Républik Makédonia
- Vardar Makédonia, hiji wewengkon géografis nu kalobaannana kaasup ka Républik Makédonia
- Makédonia (Yunani) atawa Makédonia Yunani, hiji wewengkon di Yunani nu dibagi kana tilu distrik administratif:
- Makédonia Kulon
- Makédonia Tengah
- Makédonia Wétan jeung Thrake (ukur bagian kulon)
- Propinsi Blagoevgrad, nu sacara teu resmi disebut Pirin Makedonia, hiji wewengkon nagara Bulgaria
- Macedonia - masakan khas ti Italia
Tempo ogé:


text:
Buah naga
Buah Naga nya éta jenis bungbuahan anu asalna ti nagara Meksiko, Amerika.[1] Masarakat Cina Kuna nganggap buah naga leuwih ti saukur buah kalayan rupa-rupa mangpaat.[1] Buah jeung kulit anu nyarupaan sisit oray badag ieu mindeng jadi pangaping dua patung di méja altar sesembahan. [1] Saban raraméan taun anyar Imlek buah ieu ogé disajikeun, sarta jadi salah sahiji sajian anu wajib aya alatan dipercaya mawa berkah. [1] Padahal di tempat asalna, Meksiko, buah naga malahan dianggap palebah panon. [1] Kakara sanggeus dibawa ka Vietnam, pepelakan buah naga mimitian dibudidayakeun sacara lega saméméh pamustunganana ngembang ka nagara Asia Tenggara. [1] Di Vietnam buah naga mindeng disebut Thanh long atawa clever dragon sedengkeun masarakat Cina nyebutkeunana Feuy Long Kwa.[1] Di wewengkon Meksiko, buah naga disebut Pitahaya. [1] Buah naga sorangan ngabogaan kelir kulit anu murub, kulitna ogé henteu lemes, tapi mangrupa lapisan siga bawang ku kituna jiga sisit oray badag atawa naga. [1] Eusi buahna boga warna bodas, beureum atawa bungur kalayan siki-siki boga warna hideung. [1] Eusina kawas selasih sedengkeun rasana kawas buah kiwi. [1]
Mangpaat[édit | sunting sumber]
Buah naga miboga khasiat anu méré mangpaat pikeun kaséhatan manusa diantarana pikeun nyaimbangkeun kadar gula getih, pencegah kanker peujit, ngurangan kolesterol, nyingkahan pendarahan. [2] Buah naga biasana di jadikeun kadaharan dina rupa-rupa jenis saperti dina wangun buah seger pikeun ngaleungitkeun haus, alatan buah naga ngandung kadar cai anu luhur kira-kira 90 % ti beurat buahna sorangan. [2] Rasana amis alatan ngandung kadar gula ngahontal 13-18 briks.[2] Buah naga ogé bisa dijieun jus, sari buah, manisan jeung selé .[2] Sacara umum,pakar sapamadegan sarta ngaku buah naga beunghar kalayan potasium, ferum, protein, serat, sodium sarta kalsium anu alus pikeun keséhatan ti batan bungbuahan séjén anu di import.[2]


text:
Bon appétit.
Basa keur anyaran datang ka kota Lyon di Perancis, Pa Ucup téh can pati apal kana adat jeung basa sapopoé urang dinya. Ari dina minggu-minggu munggaran, ngadon nganjrek téh di hotél. Ku lantaran nginep di hotél téh kaitung rada lila, atuh ka sawatara tamu hotél lianna ogé jadi pada-pada wanoh, sok sanajan ukur wawuh munding. Mun kaparengkeun paamprok di lobi hotél atawa pasarandog di jalan, sok silih unggeukan bari dibarung ku mésem. Pantes ari kituna mah, sabab urang Lyon mah teu cara karéréaan urang Perancis, kawentar saroméah hadé ka sémah, di mana perlu tara ieuh ngarasa sungkan sok ngalarapkan adat budaya urang deungeun ka dirina, demi mihormat adat budaya sémah.
Sakali mangsa, Pa Ucup keur sarapan di réstoran hotél. Jol salahsaurang kawawuhna, urang Perancis, asup ka ruangan réstoran. Ningali Pa Ucup keur anteng sarapan, manehna nyelang nyampeurkeun tuluy uluk salam bari unggeuk.
“Bon appétit…,” cenah.
Ari samaruk Pa Ucup, manehna téh ngenalkeun ngaran. Atuh Pa Ucup ogé gancang nangtung heula bari ngabalesan ngenalkeun ngaran, deuih. “Ucup…” Cenah.
Ari isukna, Pa Ucup téh kakara ngarti yén Bon appétit téh mun ceuk basa Sundana mah kurang leuwih hartina wilujeng tuang. Kitu ogé pédah wé aya nu ngabéjaan. Ku kituna, Pa Ucup téh jadi ngarasa rada kaisinan ogé dina haténa. Untung wé, sawatara poé ti harita, waktu Pa Ucup asup ka réstoran rék ngadon sarapan, manéhna amprok deui jeung urang Perancis kawawuhna téa, geus ti heula keur anteng sarapan. Atuh Pa Ucup gé asa manggih kasempetan ngoméan kasalahan ti heula. Ku manehna nu keur dahar téh disampeurkeun, tuluy uluk salam bari ngunggeukan, “Bon appétit…,” cenah.
Di luar panyangka, si urang Perancis téh bet gura-giru nangtung bari ngawalon, “Ucup…,” cenah.
Naha nya?
***
Tatamba ka Dokter.
Hiji lalaki tengah tuwuh datang ka dokter bari humarurung. Leungeun katuhuna nutupan irungna nu bareuh. Ari leungeun kéncana ngagigiwing bangké tawon nu geus pejét tapak diteunggeul. Ku dokter dititah diuk, tuluy dipariksa.
“Ku tawon?” Ceuk dokter téh.
“Sumuhun…” Témbalna bari unggeuk.
“Tawonna eunteup kana irung?”
“Sumuhun…” Manéhna unggeuk deui bari terus humarurung.
“Terus nyeureud?”
“Teu acan kaburu nyeureud, da diteunggeul ku pun anak satakerna, ku gagang sapu…, yeuh geuning, pejét…”
“Eueueuhh….” Dokter unggut-unggutan.
***
Saha nu rek miluan ngabodor? Baé garing ogé, asal ulah cawokah. Sok, “e-mail”keun ka dieu, bacaeun nu keur bingung diudag-udag hutang, sugan ngarasa kabangbrangkeun….


text:
Basa Jawa
Basa Jawa kagolong kana basa Austronesia, nyaéta basa-basa nu dipaké ku bangsa pribumi di kapuloan di beulah kidul-wétaneun buana Asia. Basa Jawa sumebar ti mulai pucuk kulon pulo Jawa, Banten nepi ka pucuk wétan Banyuwangi. Lian ti éta, basa ieu sumebar ogé di Walanda, Suriname, Curacao jeung Kalédonia Anyar. Sajaba ti éta Basa Jawa ogé dikedalkeun di Malaysia, Sumatra nepi ka Irian Jaya.
Basa Jawa mangrupakeun kontributor panggedéna keur tuwuhna basa Indonésia. Sanajan lain basa resmi pamaréntahan, kadang-kadang istilah-istilah jeung kosakecapna dicokot tina basa Jawa.
Daptar eusi
- 1 Sumebarna Basa Jawa
- 2 Fonologi
- 3 Dialek-dialek Basa Jawa
- 4 Bilangan dina basa Jawa
- 5 Perbedaan gaya dina basa Jawa
- 6 Sastra jeung tata basa Jawa Papak
- 7 Baca ogé
Sumebarna Basa Jawa[édit | sunting sumber]
Padumuk Jawa nu pindah ka Malaysia mawa basa tur kabudayaan Jawa ka Malaysia, sahingga aya wewengkon padumukan keur maranehannana nu katelah kampung Jawa, padang Jawa. Lian ti eta, masarakat pamake Basa Jawa oge sumebar di sababaraha wewengkon Nagara Kahijian Republik Indonésia. Wewengkon-wewengkon luar Jawa anu didominasi etnis Jawa atawa dina persentase anu cukup signifikan nyaéta: Lampung (61%), Bengkulu (25%), Sumatra Kalér (antara 15%-25%). Husus balaréa Jawa di Sumatra Kalér ieu, maranéhanana mangrupa turunan para kuli kontrak anu dipekerjakeun di sagala rupa wewengkon pakebonan bako, hususna di wewengkon Deli ku kituna mindeng disebut minangka Jawa Deli atawa Pujakesuma (Putra Jawa Kalahiran Sumatera). Sedengkeun balaréa Jawa di wewengkon séjén disebarkeun ngaliwatan program transmigrasi anu diayakeun saprak jaman pangjajahan Walanda.
Sajaba di wewengkon Nusantara atawa Malaysia. Balaréa Jawa ogé kapanggih dina jumlah badag di Suriname, anu ngahontal 15% ti nu nyicingan sakabéhna, saterusna di Kaledonia Anyar komo nepi ka wewengkon Aruba sarta Curacao sarta Walanda. Sabagean leutik sumebar ka wewengkon Guyana Perancis sarta Venezuela.
Fonologi[édit | sunting sumber]
Dialek baku basa Jawa, nyaéta anu didasarkan dina dialek Jawa Tengah, utamana ti kira-kira dayeuh Surakarta sarta Yogyakarta ngabogaan fonem-fonem:
Vokal:
Konsonan:
Perhatian: Fonem-fonem antara tanda kurung mangrupakeun alofon.
Guaran Vokal:[édit | sunting sumber]
Tekanan kecap (stress) direalisasikeun dina suku kecap kadua ti tukang, kajaba lamun suku kecap ngabogaan hiji pepet minangka vokal. Dina kasus kawas ieu, tekanan kecap tumiba dina suku kecap pamungkas, sanajan suku kecap pamungkas ogé ngamuat pepet. Lamun hiji kecap geus diimbuhan ku afiks, tekanan kecap tetep miluan tekanan kecap kecap dasar. Conto: /jaran/ (kuda) dilapadkuen minangka [j'aran] sarta /pajaranan/ (tempat kuda) dilapadkeun minangka [paj'aranan].
Kabéh vokal kajaba /ə/, ngabogaan alofon. Fonem /a/ dina posisi katutup dilapadkeun minangka [a], tapi dina posisi kabuka minangka [ɔ]. Conto: /lara/ (gering) dilapadkeun minangka [l'ɔrɔ], tapi /larane/ (geringna) dilapadkeun minangka [l'arane]
Fonem /i/ dina posisi kabuka dilapadkeun minangka [i] tapi dina posisi katutup lapadna kurang leuwih jiga [e]. Conto: /panci/ dilafazkan minangka [p'aɲci] , tapi /kancil/ kurang leuwih dilafazkan minangka [k'aɲcel].
Fonem /u/ dina posisi kabuka dilapadkeun minangka [u] tapi dina posisi katutup lapadna kurang leuwih jiga [o]. Conto: /wulu/ (bulu) dilapadkeun minangka [w'ulu] , tapi /ʈuyul/ (tuyul) kurang leuwih dilafazkan minangka [ʈ'uyol].
Fonem /e/ dina posisi kabuka dilapadkeun minangka [e] tapi dina posisi katutup minangka [ɛ]. Conto: /lele/ dilafazkan minangka [l'ele] , tapi /bebek/ dilafazkan minangka [b'ɛbɛʔ].
Fonem /o/ dina posisi kabuka dilapadkeun minangka [o] tapi dina posisi katutup minangka [ɔ]. Conto: /loro/ dilafazkan minangka [l'oro] , tapi /boloŋ/ dilafazkan minangka [b'ɔlɔŋ].
Guaran konsonan:[édit | sunting sumber]
Fonem /k/ ngabogaan hiji alofon. Dina posisi pamungkas, dilafazkan minangka [ʔ]. Sedengkeun dina posisi tengah sarta mimiti tetep minangka [k].
Fonem /n/ ngabogaan dua alofon. Dina posisi mimiti atawa tengah lamun aya di hareup fonem eksplosiva palatal atawa retrofleks, mangka fonem sengau ieu baris robah luyu jadi fonem homorgan. Saterusna lamun fonem /n/ miluan hiji /r/, mangka baris jadi [ɳ] (fonem sengau retrofleks). Conto: /panjaŋ/ dilafazkan minangka [p'aɲjaŋ], tuluy /anɖap/ dilafazkan minangka [ʔ'aɳɖap]. Kecap /warna/ dilapadkeun minangka [w'arɳɔ].
Fonem /s/ ngabogaan hiji alofon. Lamun /s/ miluan fonem /r/ atawa aya di hareup fonem eksplosiva retrofleks, mangka baris direalisasikeun minangka [ʂ]. Conto: /warsa/ dilapadkeun minangka [w'arʂɔ], tuluy /esʈi/ dilafazkan minangka [ʔ'eʂʈi].
Fonotaktik[édit | sunting sumber]
Dina basa Jawa baku, hiji suku kecap bisa ngabogaan wangun kawas kieu: (n)-K1-(l)-V-K2.
Hartina nyaeta kawas kieu:
- (n) nyaéta fonem sengau homorgan.
- K1 nyaéta konsonan eksplosiva ata likuida.
- (l) nyaéta likuida nyaéta /r/ atawa /l/, tapi ngan bisa mecenghul lamun K1 ngawangun eksplosiva.
- V nyaéta kabéh vokal. Tapi lamun K2 euweuh mangka fonem /ə/ henteu bisa aya dina posisi ieu.
- K2 nyaéta kabéh konsonan kajaba eksplosiva palatal sarta retrofleks; /c/, /j/, /ʈ/, sarta /ɖ/.
Conto:
- a
- an
- pan
- prang
- njlen
Dialek-dialek Basa Jawa[édit | sunting sumber]
Basa Jawa kabagi jadi dua klasifikasi dialek, nyaeta:
- Dialek wewengkon
- Dialek sosial
Dialek wewengkon[édit | sunting sumber]
Dialek wewengkon ieu didasarkeun kana wewengkon, sipat sarta budaya satempat. Béda antara dialek hiji jeung dialek séjénna bisa antara 0-70%. Pikeun klasifikasi dumasar dialek wewengkon, pengelompokanana ngarujuk ka pamadegan E.M. Uhlenbeck, 1964, di jero bukuna: "A Critical Survey of Studies on the Languages of Java and Madura", The Hague: Martinus Nijhoff.
Jumplukan Basa Jawa Bagian Kulon:
- Dialek Banten
- Dialek Indramayu-cirebon
- Dialek Tegal
- Dialek Banyumasan
- Dialek Bumiayu (peralihan Tegal jeung Banyumas)
Jumplukan kahiji di luhur mindeng disebut basa Jawa ngapak-ngapak.
Jumplukan Basa Jawa Bagian Tengah:
- Dialek Pekalongan
- Dialek Kedu
- Dialek Bagelén
- Dialek Semarang
- Dialek Basisir Kalér Wétan (Jepara, Rembang, Demak, Kudus, Pati)
- Dialek Blora
- Dialek Surakarta
- Dialek Yogyakarta
Jumplukan kadua di luhur mindeng disebut Basa Jawa Standar, hususna dialek Surakarta sarta Yogyakarta.
Jumplukan Basa Jawa Bagian Wétan:
- Dialek Madiun
- Dialek Pantura Jawa Wétan (Tuban, Bojonegoro)
- Dialek Surabaya
- Dialek Malang
- Dialek Tengger
- Dialek Banyuwangi (atawa disebut Basa Osing)
Jumplukan katilu di luhur mindeng disebut Basa Jawa Timuran.
Dialek sosial[édit | sunting sumber]
Klasifikasi ieu aya kusabab basa ieu kawangun tina gradasi-gradasi nu kacida bedana jeung Basa Indonésia atawa Malayu, sok sanajan sarua kagolongkeun kana rungkun Austronesia oge.
Dialek sosial dina Basa Jawa ngawangun minangka katut:
Basa walikan (basa jawa prokem)[édit | sunting sumber]
Basa walikan (basa babalikan) nyaeta basa nu digantian aksara konsonanna dumasar kana runtuyan HANACARAKA. Contona: DAGADU (hartina panon anjeun), JAPE METHE (hartina cahe dewe (barudak urang, barudak sorangan)), jsb.
Bilangan dina basa Jawa[édit | sunting sumber]
Lamun dibandingkeun jeung basa Malayu atawa Indonésia, basa Jawa ngabogaan sistim bilangan anu rada rumit.
Fraksi[édit | sunting sumber]
- 1/2 setengah, separo, sepalih (Krama)
- 1/4 seprapat, seprasekawan (Krama)
- 3/4 telung prapat, tigang prasekawan (Krama)
- 1,5 karo tengah, kalih tengah (Krama)
Perbedaan gaya dina basa Jawa[édit | sunting sumber]
Basa Jawa nyaéta basa anu ngabédakeun gaya basa sacara sosial jadi tilu tingkatan, nyaéta: ngoko, madya sarta krama. Sajaba ti éta dipikawanoh ogé naon anu disebut kecap-kecap honorifik pikeun ngahandapkeun maneh sarta ngaluhurkeun lawan ngomong. Kecap-kecap ieu disebut kecap-kecap krama andhap sarta krama inggil. Basa-basa séjén anu ogé ngabédakeun gaya-gaya basa nyaéta basa Sunda, basa Madura sarta basa Bali. Di handapeun ieu dippidangkeun conto hiji kalimah dina sawatara gaya basa anu beda-beda ieu.
- Basa Sunda: “Hampura, kuring rék nanya imah kang Budi éta, di mana?”
- Ngoko dugal: “Éh, kuring arep takon, omahé Budi kuwi, nèng*ndi?’
- Ngoko alus: “Aku nyuwun pirsa, dalemé mas Budi kuwi, nèng endi?”
- Ngoko ngaluhurkeun diri sorangan: “Aku kersa ndangu, omahé mas Budi kuwi, nèng ndi?”
- Madya: “Nuwun sèwu, kula ajeng tanglet, griyané mas Budi niku, teng pundi?”
- Madya alus: “Nuwun sèwu, kula ajeng tanglet, dalemé mas Budi niku, teng pundi?”
- Krama andhap: “Nuwun sèwu, dalem badhé nyuwun pirsa, dalemipun mas Budi punika, wonten pundi?”
- Krama: “Nuwun sewu, kula badhé takèn, griyanipun mas Budi punika, wonten pundi?”
- Krama inggil: “Nuwun sewu, kula badhe nyuwun pirsa, dalemipun mas Budi punika, wonten pundi?”
- nèng nyaéta wangun percakapan sapopoé sarta mangrupa pondokna tina wangun baku ana ing anu disingkat jadi (a)nêng.
Kalawan maké kecap-kecap anu béda, dina hiji kalimah anu sacara tatabasa hartina sarua, hiji jalma bisa ngungkabkeun status sosialna ka lawan ngomongna sarta ogé ka anu diomongkeun.
Tapi kudu diaku yén henteu kabéh panyatur basa Jawa mikawanoh kabéhanana. Biasana maranéhanana ngan mikawanoh ngoko sarta sajenis madya.


text:
Réaksi kimiawi
Réaksi kimia atawa réaksi kimiawi ogé dipiwanoh salaku parobahan kimiawi, nu maksudna nyaéta parobahan dina struktur molekul. Réaksi ieu bisa mangrupa napelna hiji molekul kanu séjén ngahasilkeun molekul nu leuwih gedé, molekul beulah jadi dua atawa leuwih molekul nu leuwih leutik, atawa wangun ulang atom-atom jeroeun molekul. Réaksi kimiawi salawasna ngalibetkeun dibentuk atawa dipegatkeunana beungkeut kimia.
Daptar eusi
Rupa-rupa[édit | sunting sumber]
Aya sababaraha rupa réaksi kimiawi dasar:
- Sintésis nu diwangun ku dua atawa leuwih atom, ion, atawa molekul mandiri nu ngahiji jadi hiji zat anyar.
- Dékomposisi nu sabalikna ti sintésis, nalika hiji sanyawa beulah jadi dua atawa leuwih atom, ion, atawa molekul mandiri.
- Dina réaksi nukeuran tunggal, salasahiji atom diganti ku atom séjén.
- Dina réaksi nukeuran ganda (ogé katelah métatésis), atom-atom nu kabeungkeut na sakabéh réaktan silih tukeurkeun.
- Dina réaksi oksidasi-réduksi (ogé katelah réaksi rédoks), hiji réaktan ngaleupaskeun éléktron (molekulna dioksidasi), sedengkeun réaktan nu séjénna narima éléktron (molekulna diréduksi). Réaktan nu dioksidasi ngarupakeun agén pangréduksi, sedengkeun réaktan nu diréduksi salaku agén pangoksidasi.
Réaksi kimiawi teu ngarobah inti atom, nu robah ukur interaksi awan éléktron na atom-atom nu kalibet (parobahan wangunan inti atom disebutna réaksi inti, jeung teu dianggap salaku réaksi kimiawi, sanajan réaksi kimiawi bisa nuturkeun transformasi inti).
Réaksi kimiawi ampir salawasna ngalibetkeun parobahan énergi, nu pangmerenahna/panggampangna diukur dina parobahan panas. Béda énergi antara kaayaan "méméh" jeung "sanggeus" réaksi kimia bisa diitung sacara téoritis maké tabel data (atawa komputer). Pikeun conto, misalkeun réaksi CH4 + 2 O2 → CO2 + 2 H2O (ngadurukan métan dina oksigén). Ku jalan ngitung jumlah énergi nu diperlukeun pikeun megatkeun sakabéh beungkeut nu beulah kénca ("méméh") jeung katuhu ("sanggeus") persamaan, urang bisa ngitung béda énergi antara réaktan jeung produkna. Ieu disebutna AH, di mana A (Délta) ngandung harti béda, sedengkeun H salaku éntalpi, ukuran énergi nu sarua jeung panas nu dipindahkeun dina kaayaan tekanan angger (konstan). AH biasana ditunjukkeun dina unit kJ (rebuan joule) atawa dina kkal (kilokalori). Mun réaksi AH-na négatip, mangka énergi dileupaskeun. Réaksi rupa kieu disebutna éksotérmik (hartina panas luar atawa miceun panas). Réaksi éksotérmik leuwih dipikaresep sahingga leuwih gampang lumangsung. Conto réaksi nu tadi éksotérmik, nu geus biasa urang manggihan sapopoé, sabab ngaduruk gas dina hawa ngaluarkeun panas.
Réaksi bisa boga AH positip, hartina, sangkan bisa lumangsung, réaksi butuh asupan énergi ti luar. Réaksi rupa kieu disebut éndotérmik (hartina panas jero atawa nyerep panas).
Laju réaksi[édit | sunting sumber]
Laju réaksi kimiawi gumantung ka:
- Konséntrasi réaktan
- Énergi aktivasi
- Temperatur
- Aya henteuna katalis.
Kabisamalikan[édit | sunting sumber]
Unggal réaksi kimiawi sacara téoritis bisa malik (reversible). Dina hiji réaksi maju réaktan dirobah jadi produk, kitu ogé sabalikna. Kasatimbangan kimiawi ngarupakeun kaayaan nalika laju réaksi maju jeung sabalikna sarua, sahingga nahan jumlah réaktan jeung produkna.
Sanajan sakabéh réaksi bisa malik, sababaraha réaksi bisa kagolongkeun teu bisa malik (irreversible). Réaksi teu bisa malik bisa lumaku mun dina kasatimbangan ampir sakabéh molekul réaktan geus robah jadi produk.
Hukum polah massa[édit | sunting sumber]
Konséntrasi réaktan jeung produk nangtukeun laju boh réaksi maju jeung malik.
Katalis[édit | sunting sumber]
Katalis teu ruksak dina réaksi kimiawi, tapi nulung pikeun nurunkeun énergi nu dipikabutuh pikeun aktivasi sahingga ningkatkeun laju réaksi.


text:
Séndok
Séndok nya éta parabot pikeun ngeuhapkeun kadaharan, dijieunna aya nu tina barang logam, aya ogé nu dijieunna tina awi jeung kai atawa ruyung. Ogé aya séndok nu dijieunna tina palastik anu dirarancang sangkan dipaké ngan sakalieun tuluy dipiceun.
Séndok boga wangun oval atawa buleud semu lonjong jeung cekung di salah sahiji tungtungna, beuheung, jeung gagang pikeun nyepengan. Di Indonésia mah séndok téh umumna dicepeng ku leungeun katuhu pikeun mawa kadaharan tina piring atawa mangkok, sawatara garpuh dicepeng ku leungeun kénca pikeun mantuan ngasupkeun kadaharan kana séndok.


text:
Tingkeban
Tingkeban nya éta asalna tina kecap “tingkeb” hartina tutup, maksudna awéwé anu keur ngandung tujuh bulan teu meunang sapatemon jeung salakina nepi ka opat puluh poé sanggeus ngajuru, sarta ulah digawé anu beurat sabab kandunganna geus gedé. Anapon aturan sedekah tingkeban, éta mimitina nangtukeun waktuna biasana alusna mah bulan Hijriyah anu aya tanggal tujuh, saperti tanggal 7, tanggal 17, tanggal 27. Sanggeus netepkeun waktuna, tuluy ditataharkeun. Upacara anu diayakeun nalika nu keur kakandungan nincak umur tujuh bulan.[1] Éta hal dilaksanakeun sangkan orok anu aya di jero kandungan sarta anu ngababarkeunna baris salamet.[1] Lian ti éta maksudna anu keur ngandung tujuh bulan ulah campur jeung salakina nepi ka opat puluh poé sageus babaran, sarta ulah digawé beurat teuing sabab kakandunganna geus kolot, hal ieu pikeun nyingkahan tina hiji hal anu henteu dipikahayang.[1]
Daptar eusi
Maksud jeung Tujuan[édit | sunting sumber]
Maksud upacara tingkeban nya éta sodakoh panutup atawa paméakan. Timimiti 40 poé saeunggeus bersalin ulah muka saencan nepi kana waktuna. Tebus wateng asalna tina kecap tebus watengan, asalna tina kecap tebus anu hartina mayar, sedengkeun wateng hartina udaka anu aya dina jero kakandungan. Jadi maksudna tebus watengan téh mayar atawa sodakoh pikeun nyalametkeun lantaran anu dijero kandungan téh geus mangrupa manusa, jadi intina rasa syukur ka Gusti Alloh. Babarik asalna tina kecap barik nu hartina babarengan jeung utun inji anu aya di jero kandungan, nepi ka éta budak téh geus jadi jalma ku sabab numutkeun pamadegan kolot-kolot jaman baheula mah éta budak téh geus sampurna kaayaanana.
Waktu jeung Tempat[édit | sunting sumber]
Waktu lumangsungna upacara 7 bulan atawa tingkeban biasana kudu diayakeun dina bulan ka 7 tanggal 7, 17 atawa 27 jeung dina jam 07.00 atawa 19.00. Tempat lumangsungna upacara 7 bulan atawa tingkeban dilaksanakeun di jero jeung diluar imah nya éta di buruan atawadi pipir imah. Di jero imah ngariung tatangga jeung dulur-dulur nu diondang, sedengkeun nu hamil dimandikeun di buruan atawa di tukangeun imah. Di buruan nu hamil nu geus dimandikeun éta ngajual (méré) rujak kanistrén ka barudak.
Lambang anu nyangkaruk dina pakakas upacara tingkeban[édit | sunting sumber]
Dina upacara tingkeban loba pakakas nu kudu disadiakeun salaku kalengkepan upacara. Pakakas-pakakas éta ngabogaan lambang: 1. Kembang jambé (mayang) anu ngandung harti “hayang” nya éta “hayang hadé”, saperti seungitna kembang éta. 2.Kembang 7 warna ngalambangkeun 7 hal nya éta hirup, kakuatan, panempo, pangrungu, omongan jeung kahayang.
3.Ayakan dijieun tina awi ngandung ma’na yén élmu anu dipiboga ku urang, kudu bisa dipilah-pilah mana nu hadé nu ngabogaan mangpaat pikeun dunya jeung ahérat sarta mana nu teu hadé.
4. Kalapa gading (kalapa ngora) anu digambaran tokoh wayang, srikandi jeung arjuna ngandung ma’na mudah-mudahan anakna nurut, alus rupa jeung kulitna saperti kulit kalapa gading nya éta konéng langsat.
5. Belut nu diasupkeun ti beulah luhur sinjang nalika ngalaksanakeun upacara mandi kembang ngalambangkeun sangkan engké dina waktu ngalahirkeun lancar, saperti belut kaluar tina liangna.
6. Rujak kanistren nu dijual ka barudak ngandung lambang yén ti mulai harita geus béak mangsa ulin sawaktu budak jeung satuluyna jadi indung. Rujak kanistrén rasana pait, kesed, haseum jeung sajabana ngalambangkeun sangkan sagala kasusah jeung patina hirup diajarkeun ka anakna. Kitu ogé lamun rujak rasana lada ngalambangkeun yén engké orok anu dilahirkeun téh lalaki, jeung lamun teu lada orok anu dilahirkeun téh berarti awéwé.
7. 7 rupa kadaharan, nya éta beubeutian saperti sampeu, hui, boléd, suuk, kacang tanah, ganyol jeung sagu.
8. Sinjang panjang7 lambar.
9. Jajambaran, tempat cai jeung kendil anu eusina belut. Belutna 7, lamun euweuh cukup ku 1 belut pikeun sarat.
10. Kalapa gading nu digambaran Arjuna ksatria nu gagah jeung tokoh Srikandi tokoh wanoja anu geulis. Lamun teu digambaran kudu ditulis ngaran tokoh wayang éta.
Prak-prakan Tingkeban[édit | sunting sumber]
Dina prak-prakanana ieu upacara sok diayakeun pengajian babarengan sarta biasana maca ayat-ayat Al-quran nya éta surat Yusuf, surat Lukman sarta surat Maryam minangka surat surat anu dianggap mulya.[1] Lian ti éta ditataharkeun ogé parabot pikeun upacara ngamandian nu keur kakandungan, sarta anu utama nya éta rujak kanistren anu diwangun ti 7 rupa bungbuahan.[1] Nu keur kakandunga dimandian ku tujuh kulawarga deukeut anu dipingpin ku saurang paraji sacara bagilir kalayan ngagunakeun 7 lembar lawon samping batik anu dipaké gunta-ganti unggal guyuran sarta dimandian ku cai kembang tujuh rupa.[1] Sanggeus kitu acara dituluykeun kana siram ibu hamil anu dipingpin ku indung beurang. Ibu hamil dibawa ku paraji ka hareupeun imah. Anu saméméhna geus ditataharkeun aya jajambaran anu eusina duit, jumlah duitna numutkeun kana wedal salaki jeung pamajikan anu ditambahkeun anu geus dicampuran kembang tujuh rupa. Mimitina indung beurang ngebut-ngebutkeun kembang mayang ka awak ibu hamil, tuluy boh gadis boh ibu-ibu nyalampeurkeun, lantaran ceuk sahaol mah bakal téréh boga anak. Sanggeus kitu indung paraji mawa kalapa gading anu geus digambaran bari ngadu’a, doana nya éta:
Bismilahirohmanirohim
Macakeun Qomat,
Surat Al Fthihah, Al Falaq, Al Fathihah,
Pangéran anu kawasa muga-muga babar sing mulus rahayu berkah salamet, sing lungsur langsar, mun istri sing geulis mun pameget sing kasép, sing soléh manahna, sing pinter mincari élmuna, Bismilahirohmanirohim
Macakeun Sahadat,
Surat Al Kautsar,
Sabulan ngahérang, dua bulan ngalengang, tilu bulan gumulung, opat bulan mangrupa, lima usik, genep malik, tujuh kolot, 8 ngora, salapan medal ka dunya, borosot héor.
Dina guyuran katujuh diasupkeun belut nepi ka beunang kana beuteung nu keur kakandungan , ieu hal dipimakdud sangkan lancar dina prosés babaran. Bareng jeung muragna belut, kalapa gading anu geus digambaran ku tokoh wayang ku salakina dibeulah maké bedog. [2] Ieu hal dipimaksud sangkan orok anu dikandung sarta kolotna miboga laku lampah anu hadé.[2] Sanggeus réngsé dimandian biasana nu keur kakandungan didangdanan tuluy dibawa ka tempat rujak kanistrenanu geus disiapkeun.[2] Tuluy anu keur kakandungan ngajual éta rujak ka barudak sarta para sémah anu hadir dina éta upacara , sarta maranéhanana meulina ngagunakeun talawengkar, nya éta kenténg anu geus dijieun buleud kawas duit kencring. [2] Nalika nu keur kakandungan ngajual rujak, salakina mah miceun sésa parabot mandi kawas cai sésa dina jajambaran, belut, kembang, jsb.[2] Kabéhanana éta kudu dipiceun di jalan simpang opat atawa simpang tilu, sanggeus rujak kanistren béak terjual runtuyan upacara adat tingkeban réngsé dilaksanakeun.[2]


text: 1Dina hiji poe Sabat, Isa angkat ngalangkungan huma gandum. Murid-murid-Na maripit gandum, digelang terus didalahar. 2Ku sababaraha urang Parisi dipaido, pokna, “Ieu teh poe Sabat, ku naon make digarawe?” 3Diwaler ku Isa, “Na aranjeun tacan maca lalampahan raja Daud, waktu anjeunna sarencang-rencang ngaraos lapar? 4Anjeunna lebet ka jero Bait Allah nyandak roti sasajen terus dituang; rencang-rencangna oge dibagianan. Padahal roti sasajen mah teu meunang didahar ku nu lian, iwal ti ku imam.” 5Saur-Na deui, “Saenyana Putra Manusa teh Jungjunanning Sabat.” 6Dina poe Sabat sejenna deui, Isa ngawulang di hiji tempat ibadah. Di dinya, aya nu koper leungeunna, nya eta nu katuhu. 7Isa diarintip ku kaom Parisi. Maranehna ngaharep supaya Anjeunna nyageurkeun eta jelema dina poe Sabat, ngarah maranehna bisa nyalahkeun. 8Pikiran maranehna ku Isa oge kajudi. Anjeunna ngalahir ka nu koper tea, saur-Na, “Cik anjeun ka beh tengah, nangtung.” Jung, manehna, nangtung di beh tengah. 9Saur Isa ka kaom Parisi, “Simkuring seja nanya ka aranjeun. Mana anu halal dina poe Sabat: nyieun kahadean atawa kajahatan? Ngabelaan nyawa sasamaning hirup atawa ngabinasa?” 10Maranehna ku Anjeunna diteuteup saurang-saurang, geus kitu Anjeunna ngalahir ka nu koper, “Cik leungeun nu koper teh jungjungkeun.” Ku nu koper diturut; harita keneh, koperna teh cageur. 11Kaom Parisi kacida arambekeunana. Tuluy baradami, Isa teh kudu dikumahakeun. 12Ti dinya, Isa nanjak ka gunung bade mujasmedi. Sapeupeuting Anjeunna neneda ka Allah. 13Sanggeus beurang Anjeunna ngempelkeun murid-murid. Sanggeusna kumpul, tuluy dipilih dua welas urang sarta ku Anjeunna disebat rasul. 14Ngaran-ngaran nu kapilih teh, nya eta: Simon, katelah oge Petrus; Andreas, dulur Simon; Yakobus jeung Yahya, Pilipus jeung Bartolomeus. 15Mateus jeung Tomas, Yakobus anak Alpius, Simon anu nelah Selotes, jeung Yudas Iskariot, anu engkena bakal ngahianat. 16Geus kitu, Isa jeung nu ngariring, turun ti gunung; Anjeunna liren heula di hiji tempat anu datar. Di dinya, geus karumpul murid-murid Anjeunna, loba pisan. 17Nu lian-lianna oge loba, dararatang ti sakuliah tanah Yudea, ti Yerusalem, jeung ti daerah basisir bawahan Tirus jeung Sidon. 18Pangna daratang ka dinya, jaba ti anu seja ngarupingkeun cariosan Anjeunna, oge anu harayang dicageurkeun, boh tina kasakit, boh tina kasarurupan roh jahat. 19Maranehna pabisa-bisa harayang nyabak ka Isa. Sabab aya kakawasaan anu mencar ti salira-Na, nepi ka maranehna kabeh calalageur. 20Ti dinya, Isa neuteup ka murid-murid, tuluy nyarios kieu, “Bagja maraneh teh, sanajan maraneh taya kaboga; sabab Karajaan Allah teh, boga maraneh. 21Bagja maraneh teh, sanajan ayeuna maraneh kalaparan; sabab maraneh bakal diseubeuhkeun. Bagja maraneh teh, sanajan ayeuna maraneh ceurik; sabab maraneh bakal seuri. 22Bagja maraneh sanajan dipikacua, dipencilkeun, dicela, jeung disebut jalma doraka pedah anut ka Putra Manusa. 23Lamun geus nepi ka dikitu-kitu teh, kudu atoh sabab gede ganjaranana di sawarga. Nabi-nabi oge dikitu-kitu ku karuhun maranehna. 24Sabalikna, cilaka nu ayeuna beunghar mah. Sabab senang soteh ayeuna, rasa maneh beunghar. 25Cilaka anu ayeuna geus seubeuh mah; sabab maranehna bakal kalaparan. Cilaka anu ayeuna sareuri mah; sabab maranehna teh bakal ngaheruk jeung careurik. 26Sing ati-ati, lamun jelema-jelema pada muji ka maraneh. Sabab eta nu maruji teh teu beda ti karuhunna, anu resep muji ka nabi-nabi palsu.” 27Saur Isa deui, “Ka sakur anu seja anut ka Kami, Kami papatah: Kudu nyaah ka musuh, kudu nyieun kahadean ka nu mikangewa. 28Kudu ngadu'akeun salamet ka nu nyumpahan, kudu mangnedakeun ka nu nyarekan. 29Upama maneh ditampiling pipi kenca, asongkeun deui anu katuhu! Atawa lamun baju maneh direbut batur, keun bae sina direbut jeung rangkepanana. 30Anu barang penta, saha bae ge, bere. Barang maneh anu geus ku batur ulah dipenta deui. 31Lamun hayang dihadean, kudu hade ka batur. 32Sabab ari saukur nyaah ka nu nyaah bae mah, lebah mana leuwihna? Nu daroraka oge, ari ka nu mikanyaah mah, nyaaheun. 33Jadi, lamun maraneh ngan saukur hade ka nu ngahadean bae mah, naon anehna! Di jalma-jalma doraka oge, kitu-kitu bae mah geus lumrah. 34Jeung upama nulung kabutuh batur pedah aya pamrih, lebah mana leuwihna maraneh ti anu sejen? Anu daroraka oge ana nginjeumkeun teh bari ngarep-ngarep pulang jinis. 35Ulah kitu maraneh mah. Ka musuh kudu nyaah sarta kudu ngalampahkeun kahadean. Ari nulung ulah hayang dipulang tarima, supaya gede ganjaranana jeung supaya jadi putra-putra Allah nu Maha Agung. Sabab Anjeunna mah, ka nu teu boga rasa rumasa jeung ka nu jahat ge tetep mikaasih. 36Maraneh kudu jembar ku kanyaah, jembar ku kaasih, nya cara Rama maraneh tea.” 37“Ulah neumbleuhkeun kasalahan ka batur, supaya urang ge teu disalahkeun. Ulah resep tudang-tuding, supaya euweuh nu nuding. 38Kudu daek barang bere, supaya aya nu mere; upama kitu nu baris katarima teh tangtu kalawan leuwihna, cara dibahekeun tina takeran anu digedog nepi ka padet. Batur ngabalesna ka urang teh make ukuran urang, anu ku urang dikeunakeun ka batur, dina sagala hal.” 39Saterusna, Isa sasaurana-Na ku siloka. Saur-Na, “Cik, bisaeun anu lolong nungtun anu lolong? Moal; sabab lamun aya solokan, tangtu tikusruk duanana. 40Murid moal leuwih ti guru. Tapi di mana diajarna geus tamat, bakal sarua jeung guruna. 41Naha ari kana tatal dina panon dulur awas, ari balok dina panon sorangan teu karasa? 42Pamohalan maneh ngomong kieu ka dulur: Maap, eta tatal dina panon maneh urang cabut; padahal dina panon sorangan aya balok. Aranjeun anu munapek, dudut heula balok dina panon sorangan, kakara bisa awas pikeun mangnyabutkeun tatal tina panon batur.” 43“Tangkal nu hade, mustahil buahna teu hade. Nya kitu deui tangkal nu goreng, mustahil buahna hade. 44Urang wawuh kana hiji-hijina tangkal teh, tina buahna. Sabab pasti, tangkal cucuk moal buahan jeruk, harendong moal buahan kadongdong. 45Jelema oge, lamun eusi hatena hade, kaluarna oge anu hade. Lamun eusi hatena jahat, kaluarna oge bangsa nu jahat-jahat. Sabab anu mudal tina biwir, eta teh lantaran hate geus leber.” 46“Rek naon nyambat ka Kami: Jungjunan, Jungjunan, padahal omongan Kami teu didenge? 47Anu datang ka Kami bari daek ngadenge jeung nekanan omongan Kami, ku Kami diibaratkeun kieu: 48Nya eta ibarat nu nyieun imah, anu galianana jero jeung dasarna tina batu. Najan katarajang banjir, eta imah moal inggeung-inggeung acan sabab kuat pademenna. 49Sabalikna, anu ngan saukur ngadenge kana omongan Kami, tapi teu jeung prakna dilampahkeun; nu kitu mah, kawas nu nyieun imah dina keusik bae, bari jeung teu make pademen. Dina kateumbrag caah, pasti eta imah rugrug jeung ruksak burakrakan.”


text:
Wéwé Gombél
Wéwé Gombél nya éta dina tradisi Jawa mah roh jahat atawa jurig anu resep nyulik atawa mawa budak leutik anu keur ulin nu ditinggalkeun ku kolotna nu teu tanggungjawab, ngan wéwé gombél ieu mah tara nepi ka nyulik atawa mawa budak, ngan saukur nyingsieunan hungkul henteu nepi ka nyilakakeun.[1]Wéwé gombél harti gemblengna mah nya éta awéwé gémbél, saméméh maotna gélo jeung gémbél alatan dicicingkeun ku salakina.[1]Wéwé gombél méré pangajaran ka kolot budak nu ninggalkeunana ku cara nyingsieunan ku sikep jeung paripolahna ka budakna nepi ka sadar, jeung nalika geus sadar kana kasalahanana wéwé gombél bakal malikeun deui budak anu dibawana.[1]
Sajarah[édit | sunting sumber]
Nurutkeun carita, wéwé gombél nya éta roh ti hiji awéwé anu maotna maéhan manéh atawa bunuh diri alatan diudag masarakat sabab geus maéhan salakina.[2]Lumangsungna éta kajadian téh sanggeus salakina salingkuh jeung awéwé séjén.[2]Alatan salakina salingkuh téh sabab istrina gabug (mandul) atawa teu bisa boga budak anu banget dipikahayang ku salakina.[2]Ahirna manéhna dijauhan jeung dibendu ku salakina tuluy dicicingkeun nepi ka jadi gélo jeung gémbél.[2]Matak nepi ka ayeuna masarakat percaya yén wéwé gombél téh jurig nu gélo matak sok ngaheureuyan budak leutik ogé, komo bari budak leutikna nu beuki ulin nepi ka wanci sareupna.[2]Biasana ieu jurig téh sok nyumput dina tangkal awi nu hieum kacida jeung tara kasambat atawa jarang kacabak ku jalma.[1]


text:
Gerak muter
Gerak muter nyaéta gerak hiji barang anu nyieun jalur liliwatan mangrupa bunderan nu ngalingkung hiji titik nu tetep. Ambéh hiji barang bisa gerak muter, ieu barang merlukeun ayana gaya anu bakal mengkolkeun barang kasebut nuju ka puseur bunderan. Gaya ieu dingaranan gaya séntripétal. Hiji gerak muter beraturan (merenah) bisa disebut ogé gerak digancangkeun merenah, lantaran perlu ayana hiji pacepetan (akselerasi) anu gedéna tetep kalayan tujuan anu robah, anu ngabalukarkeun robahna tujuan gerak hiji barang ambéh ngaliwatan jalur anu ngawangun bunderan Richard S. Westfall, Circular Motion in Seventeenth-century Mechanics, Isis, Vol. 63, No. 2. (Jun., 1972), pp. 184-189..
Daptar eusi
- 1 Diménsi pikeun gerak muter
- 2 Rupa-rupa gerak muter
- 3 Persamaan paramétrik
- 4 Gerak robah merenah
Diménsi pikeun gerak muter[édit | sunting sumber]
Diménsi-diménsi anu ngagambarkeun hiji gerak muter nyaéta sudut, laju sudut sarta akselerasi sudut anu masing-masing dilambangkeun ku , sarta . Diménsi-diménsi ieu lamun dianalogikan jeung gerak liniér sarimbag jeung posisi, laju sarta akselerasi anu masing-masing dilambangkeun ku , sarta .
Diférensiasi jeung integrasi[édit | sunting sumber]
Diménsi-diménsi gerak muter ngabogaan hubungan dina prosés integrasi jeung diférensiasi.
Hubungan antara diménsi sudut jeung tangénsial[édit | sunting sumber]
Antara diménsi gerak liniér jeung gerak muter aya hiji hubungan ngaliwatan husus pikeun komponén tangénsial, nyaéta
Perhatikeun yén di dieu dipaké anu didéfinisikan sabagé jarak anu diliwatan atawa sisi gondéwa anu geus diliwatan salila hiji selang waktu sarta lain ngan posisi dina hiji waktu, nyaéta
pikeun hiji selang waktu singket atawa sudut anu heureut.
Rupa-rupa gerak muter[édit | sunting sumber]
Gerak muter bisa dibédakeun jadi dua rupa dumasar kana kasarageman laju sudutna , nyaéta:
- gerak muter beraturan (merenah), sarta
- gerak muter robah beraturan (merenah).
Gerak muter merenah[édit | sunting sumber]
Gerak muter merenah nyaéta gerak muter kalawan laju sudut nu tetep. Harga laju sudut bisa dibeunangkeun ku cara ngabagi laju tangénsial ku radius puteran
Arah tujuan laju liniér dina gerak muter merenah sok nyigeung jalur liliwatan, anu hartina arah tujuanana sarua jeung arah tujuan laju tangénsial . Tetepna harga laju alatan tina tetepna harga . Sajaba ti éta, aya ogé akselerasi radial anu hargana tetep sarta arah tujuanana anu robah. Akselerasi ieu disebut akselerasi séntripétal, di mana arah tujuanana sok ngarah puseur bunderan.
Lamun nyaéta waktu anu diperlukeun pikeun ngabéréskeun hiji puteran sapinuhna dina jalur bunderan , mangka bisa ogé dituliskeun
Kinematika gerak muter beraturan nyaéta
dimana mangrupakeun sudut anu diliwatan salila hiji waktu , mangrupakeun sudut awal sarta \omega\! mangrupakeun laju sudut (anu tetep hargana).
Gerak muter robah merenah[édit | sunting sumber]
Gerak muter robah merenah nyaéta gerak muter kalawan laju sudut nu tetep. Dina gerak ieu aya akselerasi tangensial (anu dina hal ieu sarua jeung akselerasi liniér) anu nyigeung jalur kuliling bunderan (pahapit jeung arah tujuan laju tangénsial ).
Kinematika GMBB nyaéta
dimana nyaéta akselerasi sudut anu hargana tetep sarta nyaéta laju sudut awal.
Persamaan paramétrik[édit | sunting sumber]
Gerak muter bisa ogé dinyatakeun dina persamaan paramétrik kalawan leuwih tiheula ngadéfinisikeun:
- titik mimiti gerak dipigawé
- laju sudut puteran (anu hartina hiji GMB)
- puseur bunderan
pikeun saterusna dijieun persamaanna Chapter 22 Parametric Equation,, Department of Mathematics, University of Washington, Math 124 Materials (Autumn), ch 22, pp. 308..
Hal kahiji anu kudu dipigawé nyaéta ngitung radius liliwatan :
Sanggeus meunang harga radius liliwatan, persamaan bisa dituliskeun:
jeung dua konstanta sarta anu masih kudu ditangtukeun hargana. Kalawan pasaratan saméméhna, nyaéta dipikanyahona harga , mangka bisa ditangtukeun harga sarta :
Perlu dipikanyaho yén sabenerna
alatan mangrupa sudut mimiti gerak muter.
Hubungan antar diménsi liniér jeung angular[édit | sunting sumber]
Ku ngagunakeun persamaan paramétrik, geus diwatesan yén diménsi liniér anu dipaké saukur diménsi tangensial atawa ngan komponén véktor dina arah tujuan sudut, anu hartina euweuh komponén véktor dina arah tujuan radial. Ku watesan ieu, hubungan antara diménsi liniér (tangensial) sarta sudut bisa kalawan gampang ditimukeun.
Laju tangensial sarta laju sudut[édit | sunting sumber]
Laju liniér total bisa katimu ngaliwatan persamaan:
sarta alatan watesan impleméntasi persamaan paramétrik dina gerak muter, mangka
kalawan
dihasilkeun
ku kituna
Akselerasi tangensial jeung laju sudut[édit | sunting sumber]
Ku cara anu sarua jeung nu saméméhna, akselerasi liniér total bisa katimu ngaliwatan persamaan:
sarta alatan watesan impleméntasi persamaan paramétrik dina gerak muter, mangka
kalawan
dihasilkeun
ku kituna
Laju sudut henteu tetep[édit | sunting sumber]
Persamaan paramétrik bisa ogé dipaké lamun gerak muter GMBB, atawa lain deui GMB kalawan ayana laju sudut anu robah merenah (atawa ayana akselerasi). Léngkah-léngkah anu sarua bisa dipigawé di dieu, tapi perlu diinget yén
kalawan laju sudut sarta laju sudut awal. Penurunan GMBB ieu baris jadi saeutik leuwih rumit dibandingkeun dina kasus GMB di luhur.
Persamaan paramétrik di luhur, bisa dituliskeun dina wangun anu leuwih umum, nyaéta:
di mana nyaéta sudut anu diliwatan dina hiji waktu. Kawas geus disebutkeun di luhur ngeunaan hubungan antara , jeung ngaliwatan prosés integrasi sarta diférensiasi, mangka dina kasus GMBB hubungan-hubungan kasebut mutlak diperlukeun.
Laju sudut[édit | sunting sumber]
Ku ngagunakeun aturan ranté dina ngalakonan diférensiasi posisi ti persamaan paramétrik katimu:
kalawan
Bisa dibuktikeun yén
sarua jeung kasus dina GMB.
Akselerasi total[édit | sunting sumber]
Diférensiasi laju liniér dumasar waktu satuluyna ngahasilkeun
anu bisa disederhanakan jadi
Saterusna
anu umumna dituliskeun Ian Burley, Meg Carrington, Randy Kobes, Gabor Kunstatter, Centripetal Acceleration, IUN/FYDE Introductory Physics Notes, circ:node6, University of Winnipeg, 10/9/1997.
kalawan
anu mangrupa akselerasi sudut, sarta
anu mangrupa akselerasi séntripétal. Sélér séntripétal ieu mecenghul alatan obyék kudu dipéngkolkeun atawa lajuna kudu dirobah ku kituna gerak nuturkeun liliwatan bunderan.
Gerak robah merenah[édit | sunting sumber]
Gerak muter bisa ditoong minangka gerak robah merenah. Bédakeun jeung gerak lempeng robah merenah (GLBB). Konsép laju anu robah sakapeung ngan dipahaman dina robahan badagna, dina gerak muter merenah (GMB) gedéna laju nyaéta tetep, tapi arah tujuanana anu robah sacara merenah, bandingkeun jeung GLBB anu arah tujuanana tetep tapi gedé lajuna anu robah merenah.


text:
Sebaran Cauchy
Sebaran Cauchy ngarupakeun probability distribution nu mibanda probability density function
dimana t nyaeta parameter lokasi jeung s nyaeta parameter skala. Kasus husus lamun t = 0 jeung s = 1 disebut standar sebaran Cauchy nu mibanda probability density function
Sebaran Cauchy salawasna dipake conto keur ngahartikeun sebaran nu teu ngabogaan mean, varian atawa moments pangluhurkeun, sanajan mode jeung median duanana dihartikeun sarua jeung nol.
Lamun U jeung V ngarupakeun dua sebaran normal variabel acak bebas nu mibanda nilai ekspektasi 0 jeung varian 1, saterusna rasio U/V ngabogaan standar sebaran Cauchy.
Lamun X1, ..., Xn ngarupakeun variabel random independent, mibanda standar Cauchy, mangka sampel mean (X1 + ... + Xn)/n sarua ngabogaan standar sebaran Cauchy. Ieu conto keur ngabuktikeun yen hipotesa varian terhingga dina central limit theorem teu bisa dileungitkeun (sanajan bisa digantikeun ku nu sejen, dina kasus asumsi lemah). Keur nempo yen ieu bener, itung fungsi karakteristik
numana ngarupakeun sampel mean.
Sebaran Cauchy ngarupakeun sebaran-t student nu ngan mibanda hiji tingkat kabebasan.
Sebaran Cauchy kadangkala disebut sebaran Lorentz.


text:
Sebaran-t student
Dina kamungkinan jeung statistik, sebaran-t atawa sebaran Student loba digunakeun keur nga-estimasi mean tina populasi nu kasebar sacara normal dina waktu ukuran sampelna leutik. Dasar nu kawentar Student's t-test nyaeta keur statistical significance tina dua sampel mean anu beda, sarta interval kapercayaan keur dua populasi means anu beda.
Asal tiori ngeunaan sebaran-t mimiti dipublikasi dina taun 1908 ku William Sealey Gosset dina paper nu ditulis pseudonym Student. Tiori Tes-t sarta hal nu pakait leuwih dipikaharti dina tulisan-tulisan R.A. Fisher, nu nyebut ieu sebaran ku "Student's distribution".
Student's distribution loba digunakeun lamun (saperti digunakeun dina statistik praktis) populasi simpangan baku teu dipikanyaho sarta bakal di-estimasi tina data. Dina buku teksbook dijelaskeun yen simpangan baku lamun dipikanyaho aya dua tipe nyaet: (1) dina hal ukuran sampel kacida gedena yen salah sahiji keur nganyahokeun simpangan baku tina data ku cara nga-estimasi varian lamun varian pasti, jeung (2) keur ngagambarkeun alesan sacara matematik, numana masalah estimasi simpangan baku kadangkadal "diabaikan" sabab lain ngarupakeun hal anu kudu dijelaskeun ku pangarang atawa instruktur.
Daptar eusi
Kumaha sebaran-t student loba dipake[édit | sunting sumber]
Anggap X1, ..., Xn ngarupakeun variabel acak bebas nu kasebar normal mibanda nilai harepan u sarta varian σ2. Saterusna
dijadikeun "sample mean", sarta
dijadikeun "sample variance". Saperti anu ditempo di handap ieu
ngarupakeun sebaran normal nu mibanda mean 0 sarta variance 1. Gosset nalungtik hubungan kualitas jadi,
sarta nembongkeun yen T ngabogaan fungsi dénsitas probabilitas
numana v sarua jeung n − 1. Sebaran T eta ayeuna disebut sebaran-t. Parameter v sacara konvensional disebut angka degrees of freedom atawa tingkat kabebasan. Sebaran gumantung kana nilai v, lain kana nilai u atawa σ; heunteu gumantungna ieu sebaran kana nilai u jeung σ ngajadikeun sebaran-t-penting boh dina tiori sarta praktek.
Kumaha cara make sebaran t-student[édit | sunting sumber]
Interval dina titik ahir nyaeta
numana A nyaeta pendekatan titik-persentasi sebaran -t, ngarupakeun interval kapercayaan keur u. Saterusna, lamun nilai mean tina susunan observasi dipikanyaho maka bisa disebutkeun aya alesan keur merkirakeun yen data ngaboogan sebaran normal, bisa digunakeun sebaran-t keur nge-tes confidence limits nu sacara tiori mean kaasup nilai nu diprediksi - saperti nilai prediksi dina null hypothesis.
Hasil ieu digunakeun dina Student's t-test: beda antara dua sampel mean tina dua sebaran normal bakal mibanda kasebar sacara normal, sebaran-t bisa digunakeun keur ngetes beda ieu nu sacara alesan statistik bisa diperkirakeun bakal jadi nol.
Angka statistik sejen nunjukeun yen sebaran-t keur sampel anu ukuran sedeng aya dina kaayaan null hypothesis nu dipiharep, sabab kitu bentuk sebaran-t jadi dasar keur tes signifikan di kaayaan sejen nu sarua hadena waktu ngetes beda dua mean. Contona, sebaran Spearman's rank correlation coefficient, rho, dina kasus null (taya korelasi) nembongkeun hasil nu hade ku pendekatan sebaran-t keur ukuran sample leuweih ti 20.
Tempo prediction interval keur conto sejen nu make distribusi ieu.
Tiori lanjutan[édit | sunting sumber]
Hasil Gosset's bisa netepkeun hal nu leuwih umum. (Keur conto tempo Hogg and Craig, Bagean 4.4 and 4.8.) Anggap Z ngabogaan sebaran normal nu mibanda mean 0 sarta variance 1. Anggap V ngabogaan sebaran chi-kuadrat nu mibanda v tingkat kabebasan. Terus kira-kira yen Z sarta V ngarupakeun bebas (tempo teorema Cochran). Mangka rasio
ngabogaan sebaran-t nu mibanda v tingkat kabebasan.
Keur sebaran-t nu mibanda v tingkat kabebasan, nilai ekspektasi 0, sarta varian v/(v − 2) lamun v > 2. Skewness na 0 sarta kurtosis na 6/(v − 4) lamun v > 4.
Fungsi sebaran kumulatif dijelaskeun dina fungsi béta teu lengkep,
nu mibanda
Sebaran-t aya hubunganna jeung sebaran-F nyaeta: nilai kuadrat t nu mibanda v tingkat kabebasan disebarkeun salaku F nu mibanda nilai 1 sarta v tingkat kabebasan.
Sakabeh fungsi probability density sebaran-t digambarkeun dina bentuk bel salaku variabel sebaran normal nu mibanda nilai mean 0 sarta varian 1, iwal ti ngabogaan nilai nu leuwih handap sarta ngalegaan bentuk belna. Salaku jumlah tingkat kabebasan anu nambahan, sebaran-t ngadeukeutan sebaran normal nu mibanda nilai mean 0 sarta varian 1.
Gambar di handap ieu nunjukeun densitas sebaran-t dina kaayaan beuki naekna nilai v. Sebaran normal ditempokeun dina garis biru keur perbandingan. Catetan yen sebaran-t (garis beureum) jadi rapet jeung sebaran normal lamun v oge ningkat. Keur v = 30 sebaran-t persis sarua jeung sebaran normal.
Sumber sejen[édit | sunting sumber]
- "Student" (W.S. Gosset) (1908) The probable error of a mean. Biometrika 6(1):1--25.
- M. Abramowitz and I. A. Stegun, eds. (1972) Handbook of Mathematical Functions with Formulas, Graphs, and Mathematical Tables. New York: Dover. (See Section 26.7.)
- R.V. Hogg and A.T. Craig (1978) Introduction to Mathematical Statistics. New York: Macmillan.
Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]
- Earliest Known Uses of Some of the Words of Mathematics (S) (Remarks on the history of the term "Student's distribution")


text:
Angkutan
Angkutan atawa transportasi (Basa Inggris:transportation, umum digunakeun di Amerika Sarikat), nyaeta pindahna jalma jeung barang ti hiji tempat ka tempat sejenna. Istilah ieu asalna tina basa Latin trans, hartina meuntas, jeung portare, hartina mawa.
Daptar eusi
Aspék angkutan[édit | sunting sumber]
Widang angkutan ngabogaan sababaraha aspék nu gampangna bisa dibagi jadi 3 bagian: infrastruktur, tutumpakan, jeung operasi. Infrastruktur kaasup jaringan angkutan (jalan, karéta rél, penerbangan, kanal, pipelines, jsb.) nu digunakeun, oge kaasup tempat ngumpulna atawa terminal (kayaning bandara, stasion karéta, terminal beus, jeung labuan). Tutumpakan umumna anu bolak-balik dina jaringan, saperti mobil, karéta, pesawat terbang. Nu kaasup kana operasi nyaéta saperti rambu lalu lintas jeung ramp meter, railroad switch, kontrol lalu lintas awang-awang, jsb, ogé pulisi, nu lianna saperti kumaha sistim béaya (saperti make tol atawa pajeg béngsin dina kasus angkutan jalan tol).
Sacara luas bisa disebutkeun, disain jaringan ngarupakeun widang dina téhnik sipil jeung tata kota, disain tutumpakan di widang rékayasa mékanis jeung bagian husus saperti nautical engineering jeung aerospace engineering, sarta operasi biasa husus, bisa ngagunakeun "pendekatan" operations research atawa rékayasa sistim.
Moda Transportasi[édit | sunting sumber]
Moda nyaéta kombinasi jaringan, alat, jeung operasi, kaasup leumpang, sistim angkutan jalan, angkutan rél, angkutan kapal laut, jeung penerbangan modern.
Kategori Transpotasi[édit | sunting sumber]
- Angkutan tanaga sato
- Angkutan awang-awang
- Cable transport
- Conveyor transport
- Angkutan tanaga manusa
- Angkutan hibrid
- Angkutan jalan motoran
- Pipeline transport
- Angkutan karéta
- Angkutan kapal laut
- Angkutan luar angkasa
- Transport on other planets
- Proposed future transport
Angkutan jeung komunikasi[édit | sunting sumber]
Angkutan jeung komunikasi duanana silih gantikeun jeung silih lengkepan (substitutes and complements). Malah kamajuan dina widang komunikasi bisa ngagantikeun angkutan, kayaning ngaliwatan telegraf, telefon, faks, atawa surélék, batan didatangan jelemana hiji-hiji, nyata yén cara komunikasi kitu ngalahirkeun interaksi nu leuwih gembleng, kaasup interaksi antarpribadi. Pertumbuhan angkutan teu mungkin mun teu aya komunikasi, nu penting pisan pikeun sistim angkutan nu maju. Ti rél karéta nu rék diliwatan ku karéta ti dua arah dina jalur tunggal, nepi ka lalu lintas awang-awang nu merlukeun nyaho lokasi pesawat di awang-awang. Jadi, geus kapanggih yén kamajuan nu hiji bakal ngarojong kana kamajuan nu séjénna.
Angkutan, kagiatan, sarta guna lahan[édit | sunting sumber]
There is a well-known relationship between the density of development, and types of transportation. Density is defined as area of floorspace per area of land. As a rule of thumb, densities of 1.5 or less are well suited to automobiles. Densities of six and above are well suited to trains. The range of densities from about two up to about four is not well served by conventional public or private transport. Many cities have grown into these densities, and are suffering traffic problems. Personal rapid transit might fill this gap.
Land uses support activities. Those activities are spatially separated. People need transport to go from one to the other (from home to work to shop back to home for instance). Transport is a "derived demand," in that transport is unnecessary but for the activities pursued at the ends of trips. Good land use keeps common activities close (e.g. housing and food shopping), and places higher-density development closer to transportation lines and hubs. Poor land use concentrates activities (such as jobs) far from other destinations (such as housing and shopping).
There are economies of agglomeration. Beyond transportation some land uses are more efficient when clustered. Transportation facilities consume land, and in cities, pavement (devoted to streets and parking) can easily exceed 20% of the total land use. An efficient transport system can reduce land waste.
Angkutan, énergi, jeung lingkungan[édit | sunting sumber]
Angkutan ngarupakeun konsumén énergi nu utama, lolobana maké hidrokarbon. Mun ngadurukna teu sampurna, balukarna jadi polusi. Sanajan tutumpakan di Amérika Serikat geus beuki bersih ku ayana aturan lingkungan. Low-pollution fuels can reduce pollution. The most popular low-pollution fuel at this time is liquified natural gas. Hydrogen is an even lower-pollution fuel.
Another tack is to make vehicles more efficient, which reduces pollution and waste by reducing the energy use. If electricity can be gotten to the vehicle, electric motors are the most efficient of all. Another method is to generate energy using fuel cells, which are two to five times as efficient as the heat engines traditionally used in vehicles. A trivial, but very effective method is to streamline ground vehicles, which spend up to 75% of their energy on air-resistance. Another method is to recycle the energy normally lost to braking, but this leads to a more complex vehicle.
Tempo ogé[édit | sunting sumber]
Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]
- (en)Thredbo Series - International Conference on Competition and Ownership in Land Passenger Transport
- (en)Travel Walk - Shortcut ka Karéta Jepang


text:
County Värmland
County Värmland, atawa Värmlands län, nyaeta hiji county atawa län di kulon tengah Swédia. Diwawatesan ku county Dalarna, Örebro jeung Västra Götaland, sarta county Norwégia counties of Østfold, Akershus jeung Hedmark di beulah kulonna.
Daptar eusi
Propinsi[édit | sunting sumber]
Artikel utama: Värmland
County iru miboga wewengkon su kurang leuwih sarua jeung Propinsi Värmland, kajaba munisipalitas Karlskoga jeung Degerfors nu kiwari jadi bagian tina County Örebro.
Administrasi[édit | sunting sumber]
Artikel utama: Déwan Administatif County Värmland
County Värmland diwangun taun 1779, nalika misah ti Närke jeung County Värmland. Tujuan utama Badan Administratif County nyaéta ngahontal tujuan nu diséting dina pulitik nasional ku Parlemén jeung Pamaréntah, keur ngoordinasikeun kahayang county, ngusulkeun tumuwuhna county, netepkeun tujuan jeung perlindungan régional. Badan Administratif County mangrupa Agén Pamaréntahan nu dipupuhuan ku Gubernur. Tempo Daptar Gubernur Värmland.
Pulitik[édit | sunting sumber]
Déwan County Värmland disebut Landstinget i Värmland.
Munisipalitas[édit | sunting sumber]
Artikel utama: Munisipalitas di Värmland
- Arvika
- Eda
- Filipstad
- Forshaga
- Grums
- Hagfors
- Hammarö
- Karlstad
- Kil
- Kristinehamn
- Munkfors
- Storfors
- Sunne
- Säffle
- Torsby
- Årjäng
Lambang[édit | sunting sumber]
Artikel utama: Lambang Wermelandia
County Värmland ngawaris lambangna ti propinsi nu ngaranna sarua. Nalika ditunjukkeun jeung mahkota karajaan, ieu nandakeun Badan Administratif County. Blazon: "Argent, an Eagle displayed Azure beaked, langued and membered Gules."
Jejer lianna[édit | sunting sumber]
Adipati Värmland kiwari nyaéta putrana Raja, Pangéran Carl Philip.
Tumbu luar[édit | sunting sumber]
- Värmland County Administrative Board
- Värmland County Council
- Värmland Regional Association
- Heraldry of Värmland
Blekinge • Dalarna • Gotland • Gävleborg • Halland • Jämtland • Jönköping • Kalmar • Kronoberg • Norrbotten • Örebro • Östergötland • Skåne • Stockholm • Södermanland • Uppsala • Värmland • Västerbotten • Västernorrland • Västmanland • Västra Götaland