text:
Gelombang éléktromagnétik
Radiasi éléktromagnétik (ÉM) nyaéta gelombang éléktromagnétik anu ngarambat sorangan dina rohangan. Gelombang éléktromagnétik kawangun ku komponén listrik atawa éléktrik jeung komponén magnétik. Dua komponén ieu ngayun bulak-balik (osilasi) dina arah anu sudtna 90o tina arah rambatan. Arah osilasi dua komponén ieu ogé dipisahkeun ku sudut 90o tapi fase gelombangna sarua.
Lamun ditingali tina arah rambatan gelombang éléktromagnétik, médan listrik mungkin bulak-balik naék jeung turun, samentara médan magnét ngayun bulak-balik ka katuhu jeung ka kénca; tapi gambar éta bisa diputer sahingga médan listrik bulak-balik ka katuhu jeung ka kenca samentara médan magnét bulak-balik turun jeung naék. Kasambarangan oriéntasi ditingali ti arah rambatan disebut polarisasi.
Radiasi éléktromagnétik digolongkeun dumasar kana frékuénsigelombangna. Macem-mecem gelombang, lamun diantaykeun ti mimiti frékuénsi laun nepi ka frékuénsi gancang, kaasup diantarana: gelombang radio, gelombang mikro, radiasi térahertz, radiasi infra beureum, cahaya katémbong, radiasi ultraviolét, sinar-X sarta sinar gamma.
Radiasi ÉM mawa énergi jeung moméntum, anu bisa dipisahkeun mangsa radiasi kasebut ba-interaksi jeung zat atawa materi.
Daptar eusi
Fisika[édit | sunting sumber]
Téori[édit | sunting sumber]
Gelombang éléktromagnétik munggaran ditorah ku James Clerk Maxwell sarta satuluyna ditegeskeun ku Heinrich Hertz. Maxwell nurunkeun hiji rumus wangun gelombang listrik katut gelombang magnét, némbongkeun yén médan listrik jeung médan magnét boga sifat sabagé gelombang, sarta aya kasimétrian diantara éta dua médan. Lantaran laju gelombang ÉM anu ditorah ku rumus gelombang sarupa jeung laju cahaya anu kaukur, Maxwell nyindekkeun yén cahaya sorangan ngarupakeun hiji gelombang ÉM.
Nurutkeun rumus Maxwell, hiji médan listrik anu robah-robah nurutkeun waktu ngabangkitkeun hiji médan magnét sarta sabalikna. Ku lantaran kitu, mangsa hiji médan listrik anu osilasi ngabangkitkeun hiji médan magnét anu ogé osilasi, médan magnét anu osilasi éta ogé saterusna ngahasilkeun médan listrik anu osilasi, kitu saterusna. Dua médan anu osilasi ieu babarengan ngawangun hiji gelombang éléktromagnétik.
Teori quantum ngeunaan interaksi antara radiasi éléktromagnétik jeung materi saperti éléktron dijelaskeun ku téori éléktrodinamika quantum.
Sifat[édit | sunting sumber]
Médan listrik katut médan magnét boga sifat superposisi. Sifat ieu ngalantarankeun rupa-rupa fénoména kaasup méngkolna cahaya (atawa réfraksi) sarta sumebarna cahaya (atawa difraksi). Contona, gelombang ÉM anu nabrak kana struktur atom nularkeun (ngainduksi) osilasi dina jero atom-atom, sahingga nyababkeun atom-atom kasebut mancarkeun (ngaémisi) gelombang ÉM bogana sorangan. Émisi ieu satuluyna ngarobah gelombang anu nabrak ku cara interférensi.
Waktu ngarambat dina hiji médiyeum liniér saperti hiji rohangan hapa, cahaya henteu kapangaruhan ku médan listrik atawa médan magnét anu statis (tetep, henteu robah). Tapi, dina médiyeum non-liniér, saperti sababaraha kristal, interaksi bisa lumangsung antara cahaya jeung médan listrik katut médan magnét anu statis – interaksi ieu kaasup éfék Faraday jeung éfék Kerr.
Dina réfraksi, hiji gelombang anu ngaliwat ti hiji médiyeum ka médiyeum liana, anu boga karapetan nu béda, robah laju sarta arahna waktu asup ka médiyeum anyar. Babandingan indeks réfraksi mediyeum nangtukeun darajat réfraksi (darajat béngkokna cahaya) sarta bisa dijelaskeun ku hukum Snell. Cahaya ultraviolét kabagi kana hiji spéktrum nu katémbong mangsa cahaya ngaliwatan hiji prisma lantaran sifat réfraksi ieu.
Élmu fisika ngeunaan radiasi éléktromagnétik disebut éléktrodinamika, salasahiji bagian tina éléktromagnétisme.
Radiasi ÉM ngagambarkeun sifat-sifat gelombang ogé sifat partikel dina waktu nu bareng (tempo dualitas gelombang-partikel). Sifat gelombang leuwih jelas katiténan mangsa radiasi ÉM diukur dina skala waktu anu rélatif lila sarta dina jarak anu jauh, sedengkeun sifat partikel leuwih jelas mangsa ngukur dina jarak sarta skala waktu nu pondok. Dua sifat ieu geus ditegeskeun dina sajumlah percobaan.
Aya percobaan anu mintonkeun sifat partikel jeung sifat gelombang radiasi ÉM mecenghul babarengan dina percobaan kasebut, saperti difraksi sahiji foton. Mangsa sahiji foton dikirimkeun ngaliwatan dua sela, éta hiji foton téh ngaliwatan dua sesela kasebut sarta ngalaman interférensi jeung dirina sorangan, persis saperti gelombang. Interférensi diri anu sarupa katitén mangsa sahiji foton dikirimkeun kana hiji interferometer Michelson atawa interferometer lianna.
Modél gelombang[édit | sunting sumber]
Modél gelombang[édit | sunting sumber]
Hiji aspék nu penting tina sifat cahaya nyaéta frékuénsi. Frékuénsi hiji gelombang nyaéta laju osilasi éta gelombang sarta diukur dina hijian Hertz, nyaeta hijian SI pikeun frekuensi, hargana sarua jeung hiji osilasi per detik. Cahaya biasana boga hiji spéktrum frékuénsi. Gelombang atawa frékuénsi nu béda-béda ngalaman réfraksi kalayan sudut nu béda-béda ogé.
Hiji gelombang ngandung puncak-puncak jeung lengkob-lengkob anu paréndéng, sarta jarak antara dua puncak anu padeukeut atawa dua lengkob anu padeukeut disebut panjang gelombang. Gelombang dina spéktrum éléktromagnétik rupa-rupa ukuranna ti gelombang radio nu panjang pisan nu saukuran gedong-gedong luhur nepi ka sinar gama anu kacida pondokna, leuwih pondok manan inti atom. Frékuénsi ngarupakeun kabalikan panjang gelombang nurutkeun rumus:
dimana v nyaéta laju gelombang (c dina jero rohangan hapa, atawa kurang ti c lamun dina jero médiyeum lianna), f nyaéta frékuénsi sarta λ nyaéta panjang gelombang. Mangsa gelombang meuntasan wates-wates antara médiyeum anu béda, laju cahayana robah tapi frékuénsina tetap konstan.
Interférensi nyaéta superposisi (tumpang tindih) antara dua atawa leuwih gelombang anu ngahasilekun hiji pola gelombang anu anyar.
Énergi gelombang éléktromagnétik témpo-témpo disebut énergi radiasi.
Modél partikel[édit | sunting sumber]
Lantaran énergi gelombang ÉM dikuantisasi, mangka dina modél partikel radiasi ÉM, hiji gelombang kasusun ku pakét-pakét énergi anu diskrit, atawa quanta, anu disebut foton. Frékuénsi gelombang sabanding jeung gedéna énergi partikel. Sajaba ti éta, lantaran foton dipancarkeun jeung diserep ku partikel anu dibéré muatan, mangka foton nindak salaku pangangkut énergi. Énergi per foton bisa diitung ku rumus Planck:
dimana E nyaéta énergi, h nyaéta konstanta Planck, sarta f nyaéta frékuénsi.
Mangsa hiji foton diserep ku hiji atom, foton kasebut manaskeun sarta naékkeun hiji éléktron kana tingkatan énergi anu leuwih luhur. Lamun énergina cukup gedé, sahingga éléktron lumpat ka tingkatan énergi anu cukup gedé, éléktron bisa ngaleupaskeun diri tina tarikan inti atom positif sarta leupas tina atom dina prosés anu disebut fotonisasi. Sabalikna, hiji éléktron anu turun ka tingkat énergi anu leuwih handap mancarkeun hiji foton cahaya anu énergina sarua jeung béda énergi antara tingkat énergi asal jeung tingkat énergi anu leuwih handap. Lantaran tingkatan-tingkatan énergi éléktron dina atom téh diskrit, tiap élemén mancarkeun sarta nyerep gelombang atawa frékuénsi karakteristikna.
Éfék-éfék ieu babarangan bisa ngajelaskeun sual spéktrum serep cahaya. Pita-pita anu poék dina éta spéktrum diakibatkeun ku atom nu aya dina médiyeum nyerep frékuénsi-frékuénsi cahaya anu béda. Susunan mediyeum anu diliwatan ku cahaya nangtukeun sifat tina spektrum serap. Contona, pita-pita poek dina cahaya anu dipancarkeun ku béntang anu jarakna jauh diakibatkeun ku atom-atom dina atmosfir éta béntang. Pita-pita ieu patali jeung tingkatan-tingkatan énergi anu dimungkinkeun dina jero atom-atom kasebut. Fénoména anu sarupa lumangsung pikeun émisi. Mangsa éléktron turun kana tingkatan énergi anu leuwih handap, mangka dipancarkeun hiji spéktrum anu ngagambarkeun lumpatan antara tingkatan-tingkatan énergi. Hal ieu diwujudkeun dina spéktrum émisi nébula. Kiwari, para élmuwan ngagunakeun fénoména ieu pikeun niténan élemén naon anu dikandung ku nébula. Cara ieu ogé dipaké dina nangtukeun jarak hiji béntang ti dunya, ngagunakeun anu disebut géséran warna beureum atawa red shift.
Laju rambatan[édit | sunting sumber]
Any electric charge which accelerates, or any changing magnetic field, produces electromagnetic radiation. Electromagnetic information about the charge travels at the speed of light. Accurate treatment thus incorporates a concept known as retarded time (as opposed to advanced time, which is unphysical in light of causality), which adds to the expressions for the electrodynamic electric field and magnetic field. These extra terms are responsible for electromagnetic radiation. When any wire (or other conducting object such as an antenna) conducts alternating current, electromagnetic radiation is propagated at the same frequency as the electric current. Depending on the circumstances, it may behave as a wave or as particles. As a wave, it is characterized by a velocity (the speed of light), wavelength, and frequency. When considered as particles, they are known as photons, and each has an energy related to the frequency of the wave given by Planck's relation E = hv, where E is the energy of the photon, h = 6.626 × 10−34 J·s is Planck's constant, and v is the frequency of the wave.
One rule is always obeyed regardless of the circumstances: EM radiation in a vacuum always travels at the speed of light, relative to the observer, regardless of the observer's velocity. (This observation led to Albert Einstein's development of the theory of special relativity.)
In a medium (other than vacuum), velocity of propagation or refractive index are considered, depending on frequency and application. Both of these are ratios of the speed in a medium to speed in a vacuum.
Spéktrum éléktromagnétik[édit | sunting sumber]
Dumasar kana panjang gelombangna, umumna radiasi éléktromagnétik (ÉM) digolongkeun kana gelombang-gelombang energi listrik, radio, mikro, beureum infra, wilayah katémbong anu karasa ku urang sabagé cahaya, ultraviolét, sinar-X jeung sinar gamma.
Cahaya[édit | sunting sumber]
Gelombang ÉM dina panjang gelombang antara kira-kira 400 nm jeung 700 nm katangkep ku mata manusa sarta karasa sabagé cahaya nu katémbong. Panjang gelombang lianna, husuna anu deukeut ka gelombang beureum infra (nu leuwih panjang ti 700 nm) jeung ultraviolét (nu leuwih pondok to 400 nm) ogé kadang-kadang disebut sabagé cahaya.
Serat optik ngarambatkeun cahaya anu bisa ditumpangan data sora atawa gambar. Prosésna sarupa jeung anu digunakeun dina ngarambatkeun gelombang radio.
Gelombang radio[édit | sunting sumber]
Gelombang radio bisa dimangfaatkeun pikeun mawa informasi kucara ngarobah-robah amplitudo, frékuénsi jeung fase dina sahiji pita frékuénsi.
Mangsa rambatan gelombang ÉM asup kana konduktor, rambatan ÉM ngaraksuk kana konduktor, ngaliwatan, jeung ngabangkitkeun arus listrik dina beungeut konduktor ku cara ngagerakkeun éléktron-éléktron material konduktor. Éfék ieu (éfék kulit atawa skin effect) digunakeun dina anteneu. Pancaran gelombang ÉM ogé bisa ngabalukarkeun molékul-molékul nyerep energi jeung saterusna jadi panas; cara ieu digunakeun dina oven microwave.
Rumus-rumus Gelombang Éléktromagnétik[édit | sunting sumber]
Gelombang éléktromagnétik salaku hiji fénomena umum ditorah ku hukum-hukum klasik ngeunaan listrik jeung magnétisme, anu katelah sabagé rumus-rumus Maxwell. Lamun urang mariksa rumus-rumus Maxwell tanpa sumber (muatan listrik atawa arus listrik) mangka urang bakal meunangkeun jawaban nontrivial tina médan listrik jeung médan magnét anu robah-robah. Dimimitian ku rumus Maxwell pikeun hiji rohangan hapa:
-
- dimana
- ngarupakeun hiji operator diférensial véktor (tempo Del).
Hiji jawaban,
-
- ,
nyaéta trivial.
Pikeun nempo hiji deui jawaban anu leuwih narik haté, urang ngagunakeun identitas véktor, anu lumaku pikeun satiap véktor, saperti kieu:
Pikeun nempo kumaha urang bisa ngagunakeun ieu, paké curl tina rumus (2):
Ku cara ngitung sisi kénca:
-
- dimana urang nyaderhanakeun anu di luhur ku cara ngagunakeun rumus (1).
Itung sisi katuhu:
Rumus (6) jeung (7) sarua, sahingga ieu ngahasilkeun hiji rumus diferensial nu miboga harga vektor pikeun médan listrik, nyaéta:
Ku cara nerapkeun pola anu sarupa ngahasilkeun rumus diférensial pikeun médan magnét:
Rumus-rumus diférensial ieu sapadan jeung rumus gelombang:
-
- dimana
- c ngarupakeun laju gelombang sarta
- f ngagambarkeun pamindahan tempat
Atawa sacara leuwih saderhana:
-
- dimana ngarupakeun d'Alembertian:
Perhatikeun yén dina kasus médan listrik katut médan magnét, lajuna:
dimana, saperti katempo, ngarupakeun laju cahaya. Rumus Maxwell geus ngahijikeun permitivitas rohangan bébas , perméabilitas rohangan bébas , sarta laju cahaya, c. Saméméh katimuna rumus ieu teu kanyahoan yén aya hiji hubungan kuat antara cahaya jeung listrik sarta magnétisme (gaya magnét).
Tapi masih aya dua rumus Maxwell deui. Coba tempo hiji gelombang véktor umum pikeun médan listrik.
Di dieu ngarupakeun amplitudo konstan, ngarupakeun satiap fungsi anu bisa didiférensiasi, ngarupakeun hiji véktor unit dina arah rambatan, sarta ngarupakeun hiji véktor posisi. Urang nempo yén ngarupakeun hiji jawaban umum kana rumus gelombang. Dina kalimah lain
- ,
pikeun gelombang anu ngarambat dina arah .
Wangun ieu bakal ngajawab rumus gelombang, tapi naha ieu bakal ngajawab sakabéh rumus Maxwell, sarta médan magnét naon anu pakait?
Rumus Maxwell nu kahiji nuduhkeun yén médan listrik ortogonal kana arah rambatan gelombang.
Rumus Maxwell kadua ngahasilkeun médan magnét. Rumus-rumus anu nyésa bakal dijawab ku pilihan .
Médan listrik jeung médan magnét sajaba ngarambat dina laju cahaya, ogé boga oriéntasi sarta gedé anu proporsional anu kawates, , anu bisa ditempo langsung tina Poynting vector. Médan listrik, médan magnét, sarta arah rambatan gelombang kabéhanana ortogonal, sarta gelombang ngarambat dina arah anu sarua saperti .
Lamun ditingali tina arah rambatan gelombang éléktromagnétik, médan listrik mungkin ngayunambing naék jeung turun, samentara médan magnét ngayunambing ka katuhu jeung ka kénca; tapi gambar éta bisa diputer sahingga médan listrik ngayunambing ka katuhu jeung ka kenca samentara médan magnét ngayunambing turun jeung naék. Hal ieu ngarupakeun jawaban lian pikeun gelombang anu ngarambat ka arah anu sarua. Kasambarangan oriéntasi ditingali ti arah rambatan disebut polarisasi.
Tempo ogé[édit | sunting sumber]
- Control of electromagnetic radiation
- Electromagnetic pulse
- Electromagnetic spectrum
- Bioelectromagnetism
- Electromagnetic radiation and health
- Electromagnetic wave equation
- Finite-difference time-domain method
- Helicon
- Klystron
- Light
- Maxwell's equations
- Photon polarization
- Radiant energy
- Sinusoidal plane-wave solutions of the electromagnetic wave equation
- Radiation reaction
Rujukan[édit | sunting sumber]
- Hecht, Eugene (2001). Optics, 4th ed., Pearson Education. ISBN 0-8053-8566-5.
- Serway, Raymond A., Jewett, John W. (2004). Physics for Scientists and Engineers, 6th ed., Brooks/Cole. ISBN 0-534-40842-7.
- Tipler, Paul (2004). Physics for Scientists and Engineers: Electricity, Magnetism, Light, and Elementary Modern Physics, 5th ed., W. H. Freeman. ISBN 0-7167-0810-8.
- Reitz, John, Milford, Frederick; Christy, Robert (1992). Foundations of Electromagnetic Theory, 4th ed., Addison Wesley. ISBN 0-201-52624-7.
- Jackson, John David (1975). Classical Electrodynamics, 2nd ed, John Wiley & Sons. ISBN 0-471-43132-X.
- Allen Taflove and Susan C. Hagness (2005). Computational Electrodynamics: The Finite-Difference Time-Domain Method, 3rd ed., Artech House Publishers. ISBN 1-58053-832-0.
Tumbu luar[édit | sunting sumber]
- Electromagnetism - a chapter from an online textbook
- Electromagnetic Waves from Maxwell's Equations on Project PHYSNET.
- Conversion of frequency to wavelength and back - electromagnetic, radio and sound waves
- eBooks on Electromagnetic radiation and RF
- The Science of Spectroscopy - supported by NASA. Spectroscopy education wiki and films - introduction to light, its uses in NASA, space science, astronomy, medicine & health, environmental research, and consumer products.


c: text/html

text:
KAKAWIHAN
KAKAWIHAN
Kakawihan asal kecapna tina kawih, hartina lagu. Ieusastra téh kaasup sastra buhun, gelarna dina sastra Sunda mangrupa sastra sampakan. Tapi najan kitu, kakawihan téh lain bogana urang Sunda waé, unggal sélér bangsa ogé ngabogaan kabinangkitan kakawihan séwang-séwangan.
Kakawihan téh kaasup sastra lisan. Ngeunaan sumebarna tatalépa sacara turun tumurun di lingkungan masarakat. Kusabab kitu, kakawihan mindeng disebut sastra balaréa, ku sabab geus milik sakumna masarakat.
Kakawihan mangrupa bagian tina folklore, ku kituna sabagian tina ciri-ciri folklore dipimilik oge ku kakawihan, di antarana:
a. Sumebar jeung diwariskeun sacara lisan;
b. Sifatna tradisional, nyebarna angger di antara kelompok tertentu;
c. Aya varian jeung versi, kajadian poho jeung interpolasi sok nimbulkeun bedana teks. Ku kituna sakapeung teksna sok beda, wirahmana sarua. Atawa wirahmana sarua, teksna nu beda;
d. Umumna anonym;
e. Miboga rumus jeung pola;
f. Polos jeung lugu, sakapeung jiga kasar jeung spontan (Danajaya, 1984).
Klasifikasi kakawihan
Kakawihan bisa diklasifikasikeun dumasar fungsina, basana, waktu ngawihkeuna, oge eusina.
Dumasar fungsi, kakawihan pikeun kaulinan, pikeun sumanget digawe, pikeun mepende, oge pikeun protes social.
1. Kakawihan pikeun kaulinan:
Kakawihan nu dipake dina ngamimitian kaulinan di antarana: Cing Ciripit, dal del Dol, jeung Hompimpah.
Kakawihan sapanjang kaulinan: Aanyaman, Ambil-ambilan, Ayang-ayang Gung, Babagongan, Cingcangkeling, Eundeuk-eundeukan, jst.
2. Kakawihan pikeun numuwuhkeun sumanget digawe diantarana: Mars Siliwnagi, Ngawuluku, jeung Ngagebahan Manuk.
3. Kakawihan pikeun mepende, di antarana Nelengnengkung, Pat Lapat, jst.
4. Kakawihan pikeun protes social, mangrupa gambaran protes kana hiji kaayaan dina mangsa eta kakawihan dijieun, misalna: Ayang-ayang Gung, Bolu Bugem, Dengkleung Dengdek, Prangpring, Tongtolang Nangka, Hatiku Jang Wawan, jeung Eundeuk-eundeukan Lagoni.
Dumasar basana, aya nu eusina sagemblengna ngagunakeun basa Sunda jeung aya anu campur jeung basa sejen. Misalna: Punten Mangga, pupujian, Si Jendil Adil, Slep Dur, jeung Ula Elo Kembang.
Dumasar waktu, aya anu tadina sok dikawihkeun beurang atawa peuting oge aya anu beurang jeung peuting. Contona: Kalongking jeuung Bulan Tok.
Dumasar wangun, teksna aya anu dialog jeung aya anu monolog.
1. Kakawihan wangun dialog di antarana: Ambil-ambilan, Baju Beureum, Bolu Bugem, Cir Kupek, Gobang Kalima Gobang, Tongtolang Nangka, Eundeuk-eundeukan Lagoni, jeung Wek—wek Dor.
2. Kakawihan wangun monolog di antarana: Aanyaman, Ayang-ayang Gung, babagongan, Cingcangkeling, Cing Ciripit, Gobang gocir, jst.
Dumasar eusi, kakawihan loba nu ngagambarkeun kaayaan masarakat Sunda dina jamanna, magsa kakawihan diciptakeun. Eusi kakawihan loba nu ngagambarkeun kahirupan masarakat Sunda dina mangsa kakawihan diciptakeun. Wibisana spk (2000:387-396). Contona: Jung Jae, Ayang-ayang Gung, jst.
Papasingan kakawihan
Nilik kana wanguna, kakawihan barudak the sok dipasing-pasing jadi sababaraha golongan. Di antarana:
a. Wangun paparikan
Kakawihan wangun paparikan nya eta wanguna saperti paparikan, aya cangkang jeung eusi. Bedana, unggal padalisana teu matok 8 engang, anu penting asal sasora.
Conto:
TAT TIT TUT
Tat tit tut daun kaliki
Saha nu hitut budak lalaki
Tat tit tut daun kanyere
Saha nu hitut budak awewe
b. Kakawihan laras wekas
Kakawihan laras wekas nya eta kakawihan anu murwakanti engang tungtung, boh dina kecap-kecap dina saungkara boh dina kecap-kecap dina antar padalisan.
Conto:
EUNDEUK-EUNDEUKAN
Eundeuk-eundeukan lagoni
Meunang peucang sahiji
Leupas deui ku nini
beunang deui ku aki
c. Kakawihan margaluyu
Kakawihan margaluyu nya eta kakawihan anu kecap atawa engang dina tungtung padalisan, dibalikan deui dina awal padalisan, dibalikeun deui dina awal padalisan sapandeurieunana.
Conto:
AYANG-AYANG GUNG
Ayang-ayang gung
Gung goongna rame
Menak ki mas Tanu
Nu jadi wadana
Naha maneh kitu
Tukang olo-olo
Loba anu giru
Rukat jeung kompani
Niat jadi pangkat
Katos kagorengan
Ngantos kanjeng dalem
Lempa-lempi lempong
Ngadu pipi jeung nu ompong
d. Kakawihan mondoan kawit
Kakawihan mondoan kawit nya eta kakawihan anu malikan (mindo) kecap anu sarua dina awal padalisana.
Conto:
PUNTEN MANGGA
Punten… mangga
Ari ga, gatot kaca
Ari ca, cau ambon
Ari bon, bonteng asak
Ari sak, sakit perut
Ari rut, rujak asem
Ari sem, sempal sempil
Ari pil, pilm rame
Ari me, meja makan
Ari kan, kantong kosong
Ari song, song-song lampu
Ari pu, pulau bali
Ari pu, puak paok
Ari wok, wok berewok
sumber: http://astriecollections.blogspot.com/2009/10/kakawihan.html
CONTO kakawihan sejenna tiasa didownload dina link ieu di handap
Belum ada komentar.
Berikan Balasan
-
Arsip
- Februari 2015 (2)
- September 2014 (1)
- Agustus 2014 (2)
- Desember 2013 (2)
- September 2013 (1)
- Juli 2013 (2)
- April 2013 (1)
- Maret 2013 (1)
- Desember 2012 (2)
- Oktober 2012 (2)
- September 2012 (2)
- Agustus 2012 (1)
-
Kategori
-
RSSEntries RSS
Comments RSS

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Apel
Apel nya éta buah anu dihasilkeun tina tangkal apel. Buah apel ilaharna buleud, warnana aya nu héjo aya ogé nu beureum malah mah konéng. Daging buahna rada teuas jeung sikian saeutik. Apel leuwih alus didahar nalika atah kénéh. Manusa mulai melak apel di daérah Asia Tengah. Apel biasa dipelak di daérah anu suhuna sejuk. Buah apel kasohor ku rasana anu amis haseum katut vitamin anu dikandungna. Di Indonésia sorangan, séntra produksi apel aya di Malang, Pausruan, Banyuwangi, Tawangmangu (Jawa Tengah), Buleleng jeung Tabanan (Bali), Nusa Tenggara Timur, Nusa Tenggara Barat]], jeung Sulawesi Selatan.
== Référénsi ==pooo
- (pdf) Ngeunaan Apel (diaksés tanggal 4 Januari 2012)


text:
Terjun Make Payung
Ii : "heh ihin, abi rek nanya ka maneh. Majar maneh teh pinter lin?"
Solihin : "rek nanya naon maneh? Naon wae pertanyaannana pasti ku kuring mah ka jawab." ( sabari masang wajah anu balaga. Padahal mani geuleuh gaya na teh)
Ginda : "bener hin maenya the master teu bisa ngajawab" (bari semu ngaledek)
Solihin : "heueuh bener"
Ii : "kieu hin, urang rek nanya. Mana nu bener ? "terjun payung teh terjun make payung" atawa "terjun payung teh terjun make pa" "sok jawab mana nu bener. Kapanan maneh teh pinter"
Ginda : "sok hin jawab. Ulah lobah mikir"
Solihin : "gampang atuh eta mah. Nya nu bener mah atuh terjun payung teh terjun make payung. Kumah benerteu?â
Ii + ginda: "wah ihin, maneh bener pisan. Bener bener bener goblok gebloh teu katulungan matak ge sakola meh rada ngarti seutikmah"(sabari seuri cacarawakan)
Solihin : "naha uing salah kitu"(sabari mikir)
Ginda : "geus ayeuanamah, supaya maneh yakin mana jawaban nu bener. Ayeuna urang terjun payung. Maneh terjunna make payung. Urang jeung si ii make parasut"
Solihin : "hayu. Ke keheula lamun urang terjun tina kapal atuh meureun koidâ"
Ii + ginda: "pikiran we olangan. Da moal nyaho ari can di ajaran mah"
Solihin : "?@#??!%%!#~`"


text:
Batuk
Batuk lain panyakit tapi mangrupa mékanisme katahana awak di saluran pernapasan jeung mangrupa gejala salah sahiji panyakit atawa reaksi awak nalika iritasi di tikoro ku sabab ayana lendir, kadaharan, kebul, haseup jeung sajabana.[1] Lumangsungna batuk alatan ayana benda asing anu ngarangsang selaput lendir di tikoro atawa cabang batang tikoro.[2] Benda asing kasebut di kaluarkeun ku awak ngaliwatan batuk.[2] Bisa mangrupa kebul, alérgi jeung kuman anu nyabakeun batuk.[2]
Rupa-rupa batuk[édit | sunting sumber]
- Batuk garing, batuk anu lumangsungna teu dibarengan ku reuhak jeung sekeresi dina saluran napas, balukarna ayana iritasi dina tikoro anu nimbulkeun nyeri.[2]
- Batuk rejan, umumna narajang ka budak anu umurna kurang ti 2 taun.[2] Batuk rejan miboga ciri-ciri anu has nya éta ngadadak batuk na lila, anu dibarengan ku napas panjang, tuluy batu deui, jeung sok diahiran ku utah.[2]
- Batuk sesek ( Asma jeung TBC ) , batuk sesek disebut ogé bronkitis, nya éta gangguan anu lumangsungna di pipa udara anu leuwih leutik, sarta dibarengan sesek napas, balukarna awak leuleus, demanm jeung beurat awak ngurangan.[2]
- [[Batuk akibat ngaroko ]].[2]
- Batuk getih, batuk dibarengan jeung getih anu aslna tina saluran napas.[2] Getih asalna bisa tina bayah atawa pembuluh getih gelembung bayah.[2] Lamun asalna tina pembuluh getih balik, batuk getih mangrupa gejala lumangsungna gagalna jantung beulah kénca.[2]
- Batuk ku sabab bayah ka tiisan, batuk akibat peradangan di bayah dibarengan ku tiris, nyeri dada, reuhak warnana semu beureum anu kacoklat-coklatan, demam, jeung nyeri sirah.[2]


text:
Aya nu tos pernah ngadangu? Wah jigana nu tacan kungsi mireng mah jalmi na teu resep kana lagu Sunda nya? Heheehe.. Teu nanaon lah, biasa da, pamuda-pamudi jaman kiwari mah jarang pisan anu resep kana kasenian kasundaan. Mung sakedik paling oge. Mun simkuring mah, kana basa Sunda anu emang rada sesah, Sunda na sunda kasar saurna teh. Tapi simkuring resep mun ngagunakeun Basa Sunda keur ngobrol sapopoe mun sareng Urang Sunda deui, sanajan nuju di luar kota atawa di luar daerah Sunda.
Nah, uwih deui kana judul di luhur, ternyata Aki Darso teh tos ngaluarkeun deui Album anu enggal, jigana mah sasih Mei diluncurkeuna teh, duka iraha. Nu pasti taun 2008 ayeuna da. Saparantosna Kabogoh jauh tea, sihoreng teh aya deui Album enggal deui, duka naon tah namina, teras ayena teh aya deui Judul na teh Cang Cing Cong. Hehehe.. jiga basa Cina nya? Emang laguna lagu Cina, hehehe.. Henteu ketang, laguna nyaritakeun jalma-jalma anu namina nami China, tapi lucu..hehehe.. Mangga geura, ieu lirik lagu Kang Darso anu judulna Cang Cing Cong tea. Kahade ieu sanes lirik lagu china nya, pami lirik na basa cina mah Simkuring oge moal ngarti.hehehe..
Lirik Lagu Cang Cing Cong
Si Nyangsang tukang seng
Tatangga Si Liang Hong
Boga kabogoh si momoy micipok
Si Cengli kabitaeun hayang ka cipok
Ku cipok di bejakeun ka Si nyangsang
-
Cang cing cong – cang cing cong
Si nyangsang jadi nepsong
Neneangan si Cengli kacangkilung
Cangkilung bebeja ka si cuankie
Babaturan sobat dalit si cengli
-
Si cengli sieuneun laporan ka si tai jin
Si tai jin nangtang geulut ka Si nyangsang
Si nyangsang lewih nepsong neangan taijin
Tai jin nyangsang garelut di walungan
-
Cang cing cong 3x
Cing cang cang
Cang cing cong 3x
Cing cang cang
Cang cing cong 3x
Cing cang cang
Cang cing cong 3x
Cing cang cang
-
Lagu dongeng asal ti negri hongkong
Bawa babaturan nu gede bohong
Tah kitu lirik na teh. Kumaha? Panasaran nya lagu na jiga kumaha.hehehe.. mangga, pami bade meser tos aya da di toko-toko kaset, boh kaset tip atanapi kaset VCD nu original na tos aya. Kantun peser wae. Luar biasa nya Si Aki Dasro aeh Aki Darso..hehehe.. sanajan tos sepuh oge masih wae tetep eksis di dunia kasenian Sunda. Nah, pami anu hoyong ngadangu heula jiga kumaha laguna Aki Darso anu judulna Cang Coing Cong teh, mangga, salira tiasa ngadownload mp3 lagu Cang Cing Cong ti Darso ieu. Tapi Simkuring mah masihan teh keur conto wungkul, jadi tong protes nya bilih aya kakirangan, pami hoyong puas mah meser nyalira kasetna.hehehe.. Mangga, Klik di dieu keur download lagu Cang Cing Cong. Hatur nuhun. (hapunten, samentawis file na tacan aya. Antosan wae nya.hehehe)


text:
Lasminingrat
Lasminingrat atanapi Radén Ayu Lasminingrat (Garut, 1843-1948), salasaurang lulugu kamajuan kaom istri Sunda, ku jalan ngadegkeun Sakola Kautamaan Istri.
Babad salira[édit | sunting sumber]
Lasminingrat téh putra cikal Muhamad Musa, Panghulu Besar Kabupatén Garut. Lantaran jaman harita mah euweuh sakola keur wanoja, Lasminingrat "disakolakeun" di imah Kontrolir Levisan, urang Walanda kawawuhan ramana. Nya di dinya anjeunna diajar maca, nulis, basa Walanda, jeung umumna kabudayaan Kulon. Tina atikan éta, Lasminingrat boga angen-angen, teu béda ti Déwi Sartika atawa Kartini, nyaéta hayang ngamajukeun darajat kaom istri.
Taun 1907 Lasminingrat ngadegkeun sakola Kautamaan Istri di lingkungan Pendopo Kabupatén Garut. Mimitina mah murid-muridna téh kawatesan ku palaputra kaom ménak baé, nu utama mah diajarkeun maca, nulis, jeung kabinangkitan wanoja. Lian ti ngajar di sakolana, Lasminingrat ogé getol ngarang. Bukuna nu kamashur di antarana Warnasari (2 jilid), kumpulan dongéng anu ditarjamahkeun tina basa Walanda.
Lasminingrat nikah ka Radén Adipati Aria Wiratanudatar VII, nu harita keur jeneng bupati Garut. Taun 1912, anjeunna ngadegkeun deui sakola anu dingaranan Sakola Istri, nu wangunanana kiwari dipaké SMU 1 Garut, wétaneun alun-alun.
Ku lantaran ageung jasana dina ngamajukeun atikan kaom pribumi, ku Pamaréntah Walanda anjeunna dipasihan tanda panghargaan jeung gajih tetep.
Lasminingrat pupus dina yuswa 105 taun, dikurebkeun di tukangeun Masjid Agung Garut. Sabada anjeunna pupus, usaha ngamajukeun atikan kaom istri di Garut diteraskeun ku putra wargina anu jenengan Purnamaningrat.


text:
Hipofisis
Kelenjar Hipofisis, ogé dipikawanoh minangka pituitari, nyaéta organ buleud anu perenahna langsung di handapeun hipotalamus.[1] Kelenjar ieu perenahna di bagian dasar hipotalamus sarta diwangun luhur tilu lobus, nyaéta lobus antérior, intermediet, sarta postérior. Lobus intermediét ngan ayana dina kelenjar hipofisis orok.[1] Sanajan ukuranana leutik, tapi hipofisis nyekel lalakon penting dina koordinasi kimia awak ku kituna mindeng disebut master of gland.[1]
Bagéan-Bagéan Kelenjar Hipofisis[édit | sunting sumber]
- Kelenjar hipofisis bagian antérior
Kelenjar hipofisis anterior nyaéta nu ngahasilkeun hormon anu rupa-rupa sarta mangaruhan macem-macem organ. Hipofisis bagian anterior disebut adenohipofisis.[2]
- Kelenjar hipofisis bagian tengah sarta bagian posterior (tukang)
Hipofisis bagian tengah ngan ngahasilkeun melanosit stimulating hormone (MSH).[1] Ieu mangaruhan kelir kulit individu alatan MSH mensekresi pigmén kelir (melanin).[1] Hipofisis bagian tengah ngan aktip di mangsa orok sarta ngahasilkeun hormon Melanocyte Stimulating Hormone (MSH) anu fugsina pikeun ngasintésis mélanin.[2] Melanin nyaéta pigmen kulit anu méré kelir hideung dina kulit.[2] Jadi, lamun hormon ieu henteu diproduksi, kulit bakal kakurangan pigmén.[1] Hipofisis prosterior ngasekreksikeun ADH (antidiuretic hormone) sarta oksitosin.[2] Hipofisis bagian tukang disebut neurohipofisis.[2] Lobus posterior ti kelenjar hipofisis ngahasilkeun dua jenis hormon, nyaéta hormon antidiuretik (ADH) sarta hormon oksitosin.[2]


text:
- Vihara Giri Toba ( Sioe Sian Tong) Jl. Bojolola No. 70 Bandung Jawa Barat Kab. Bandung Jabar
- Vihara Yee Chin Tong Jl. Ciguriang No. 168/15-A Bandung Jawa Barat Kab. Bandung Jabar
- Vihara Iswari (San A Tong) Jl. Cibadak No.221 Baru ,Bandung Jawa Barat Kab. Bandung Jabar
- Vihara Budhi Jl. Cibadak No.281 Baru ,Bandung Jawa Barat Kab. Bandung Jabar
- Vihara Karuna Murti Jl. Sasak Gantung No. 24 Bandung Jawa Barat Kab. Bandung Jabar
- Vihara Vimala Dharma Jl. Ir. H. Juanda No. 5 Bandung Jawa Barat Kab. Bandung Jabar
- Vihara Kesejahteraan Jl. Kebon Jukut No. 9 Bandung Jawa Barat Kab. Bandung Jabar
- Vihara Tanda Bhakti Jl. Kelenteng 28 Belakang Bandung Jawa Barat Kab. Bandung Jabar
- Vihara Ratna Pani Jl. Luna IV No. 40/238 Bandung Jawa Barat Kab. Bandung Jabar
- Vihara Budhi Terang Jl. Gg. Onong Terang Bandung Jawa Barat Kab. Bandung Jabar
- Vihara Leng Ang Jl. Gg. Ibu Aisah No. 18/9-A Bandung Jawa Barat Kab. Bandung Jabar
- Vihara Metta Upekha Jl. Jend. Sudirman Blok No.40 Bandung Jawa Barat Kab. Bandung Jabar
- Vihara Mau San Jl. Sawit No. 39/16-B Bandung Jawa Barat Kab. Bandung Jabar
- Vihara Buddhayana Jl. Raya Ds Jambu Dipa, Cisarua Bandung Jawa Barat Kab. Bandung Jabar
- Vihara Aman/ Chung Sang Jl. Luna No. 63/86 Bandung Jawa Barat Kab. Bandung Jabar
- Vihara Ban San Tong / Yasodara Jl. Pagarsih No. 124 Bandung Jawa Barat Kab. Bandung Jabar
- Vihara Buddha Gaya Jl. Klenteng No. 2 23-A Bandung Jawa Barat Kab. Bandung Jabar
- Vihara Eka Dharma (Maitreya) Jl. Kebon Sirih No. 17 Bandung Jawa Barat Kab. Bandung Jabar
- Vihara Satya Budhi Jl. Klenteng No. 2 23-A Bandung Jawa Barat Kab. Bandung Jaba
- Vihara Samudra Bhakti Jl. Klenteng No. 2 23-A Bandung Jawa Barat Kab. Bandung Jabar
- Vihara Kwong San Jl. Kosasih Matawi Jaya No. 55 Bandung Jawa Barat Kab. Bandung Jabar
- Vihara Dewi/Tek Joen Tong Jl. Gg. Wangsa 6/80 Bandung Jawa Barat Kab. Bandung Jabar
- Vihara Buddha Yakin (Jan Hin Tong) Jl. Jend. Gatot Subroto 151 Bandung Jawa Barat Kab. Bandung Jabar
- Vihara Lim Sim Jl.Luna I No.2 Bandung Jawa Barat Kab. Bandung Jabar
- Vihara Terang Hati Jl. Pagarsih No. 128 Bandung Jawa Barat Kab. Bandung Jabar
- Vihara Yasodara Jl. Pagarsih No. 158 Bandung Jawa Barat Kab. Bandung Jabar
- Vihara Budhi Maitreya Gg. Onong No. 6 Bandung Jawa Barat Kab. Bandung Jabar
- Vihara Dharma Loka Jl. Otista No. 360 Bandung Jawa Barat Kab. Bandung Jabar
- Vihara Amitaba Jl. Moh. Iskat No. 11 Bandung Jawa Barat Kab. Bandung Jabar
- Vihara Vipasana Graha Jl. Kol. Masturi No. 1 Rt.001/04 Desa Sukajaya Kec. Lembang Kab. Bandung Jabar
- Vihara Buddha Dhamma Jl. Kenari I Bekasi Jawa Barat Kab. Bekasi Jabar
- Vihara Hok Lay Kiang Jl. Pasar Lama Bekasi Jawa Barat Kab. Bekasi Jabar
- Vihara Khanti Bhumi Jl. Mayor Oking No.7 Rt.001/01 Kp. Pulo Kec. Citerup Kab. Bogor Jabar
- Vihara Khanti Bhumi Jl. Raya Ciluar 31 Rt.005/IV ( Depan Kec. Kedung Malang)Kec. Ciluar Kab. Bogor Jabar
- Cetiya Karuna Bodhi Jl. Raya Pasar Ciampea No. 44 Desa Benteng Kab. Bogor Jabar
- Vihara Bip Pan Ko Jl. Pulo Gellis Rt.002/04 No.58 Bogor Jawa Barat Kab. Bogor Jabar
- Vihara Dharma surya Jl. Roda No. 94-B Bogor Jawa Barat Kab. Bogor Jabar
- Vihara Avalokitesvara Jl. Cisarua Bogor Jawa Barat Kab. Bogor Jabar
- Vihara Vajra Bodhi Jl. Raya Pajajaran No. 1 Bogor Jawa Barat Kab. Bogor Jabar
- Vihara Shian Jin Ku Po Jl. Kamp. Jati Desa Tonjong Bogor Jawa Barat Kab. Bogor Jabar
- Vihara Metta Karuna Maitreya Jl. Sukasari No.25-A Jawa Barat Kab. Bogor Jabar
- Maha Cetiya DhanaGuna Jl. Surya Kencana No.1 Bogor Jawa Barat Kab. Bogor Jabar
- Vihara Buddhasena Jl. Batu Tulis No. 6 Bogor Jawa Barat Kab. Bogor Jabar
- Vihara Avalokitsvara Desa Numpang Sadang Curug - Bogor Kab. Bogor Jabar
- Vihara Guna Mulya Jl. Tjiakar Curug - Bogor Kab. Bogor Jabar
- Vihara Bagasena Jl. Pos Sidanglaya Pacet - Cianjur Kab. Cianjur Jabar
- Vihara Bhumi Phara (Hok Tek Bio) Jl. Mangunsarkoro No. 60 Cianjur Kab. Cianjur Jabar
- Vihara Tridharma Cianjur Jl. Hos. Cokroaminoto Gg. Duren No. 1 Cianjur Kab. Cianjur Jabar
- Cetiya Dharma Paramita Jl. Kp. Padarincang Rt.013/04 Kepundakan II Ds.Palasari Kec. Pacet Kab. Cianjur Jabar
- Vihara Aryamularama Jl. Lembah Cipendawa Pos Sindanglaya Ds. Pacet Cipanas Kab. Cianjur Jabar
- Vihara Sakyavanaram Jl. Lembah Cipendawa Cipanas - Pacet Cipanas Kab. Cianjur Jabar
- Vihara Guandharma Jl. Lembah Cipendawa Pos Sindanglaya Pacet Cipanas Kab. Cianjur Jabar
- Vihara Tjae Sen Jl. Letnan Djoni Jati Barang Indramayu Kab. Cirebon Jabar
- Vihara Lak Kwa Ya Jl. Cimanuk Indramayu Kab. Cirebon Jabar
- Vihara Budhi Asih Jl. Letnan Djoni No. 54 Jati Barang Indramayu Kab. Cirebon Jabar
- Vihara Budhi Dharma Jl. Panjunan 19A Kab. Cirebon Jabar
- Vihara Boen San Tong Jl. Wingauon No. 26 Cirebon Kab. Cirebon Jabar
- Vihara Tiao Kak Sie Jl. Kantor No.2 Kab. Cirebon Jabar
- Vihara Buddhasasana Jl. Perujakan No. 35 Kab. Cirebon Jabar
- Vihara Dewi Welas Asih Jl. Kantor No.2 Kab. Cirebon Jabar
- Vihara Hok Tek Ceng Sin Jl. Klenteng Jamblang Kab. Cirebon Jabar
- Vihara Hok Tek Ceng Sin Jl. Raya Barat Majalengka Kab. Cirebon Jabar
- Vihara Hok Tek Ceng Sin/Budhi Asih Jl. Kantor Pos Arjawinagun Kab. Cirebon Jabar
- Vihara Dharma Sukha Jl. Pasar Waru Pleret Kab. Cirebon Jabar
- Vihara Budhi Dharma Jl. Lap. Ampera No. 57 Kec. Ciledung Kab. Cirebon Jabar
- Vihara Budhi Dharma Jl. Klenteng No. 518 Kec. Ciledung Kab. Cirebon Jabar
- Vihara Budhi Dharma Jl. Lap. Bola Kec. Ciledung Kab. Cirebon Jabar
- Vihara Bodhi Dharama Jl. Raya 22 Gebang, Mekar Kab. Cirebon Jabar
- Vihara Dharma Loka Jl. Guntur 130 Kab. Garut Jabar
- Vihara Bodhi Diepa Jl. Jend. A. Yani No. 58 Cikampek Kab. Karawang Jabar
- Vihara Dharma Prasada Jl. Stasion 321 Kab. Karawang Jabar
- Vihara Maha Metta Jl. Tuparey 140 Kab. Karawang Jabar
- Vihara Sasana Maitreya Jl. Ki. Hajar Dewantara No.1 Desa Nagasari Kab. Karawang Jabar
- Vihara Surya Adiguna Jl. Raya Blok Kraton Sebelah Kantor Tel. Rengasdenglok Kab. Karawang Jabar
- Vihara Buddha Sasana Jl. Cikangkung Rengasdenglok Kab. Karawang Jabar
- Vihara Dharma Ratna Jl. Lanut S. Sukani No.41 Jatiwangi Jawa Barat Kab. Majalengka Jabar
- Vihara Pemancar Keselamatan Jl. Raya Barat No. 56 Majalengka Kab. Majalengka Jabar
- Vihara Budhi Asih Jl. Jend. A. Yani No.5 Purwakarta Kab. Purwakarta Jabar
- Vihara Ananda Jl. Sunan Kali Jaga No. 173 Kab. Rangkas Bitung Jabar
- Cetiya Tridharma Jl. Surya Kencana No.146 Cibadak Kab. Sukabumi Jabar
- Vihara Widhi Sakti Jl.Pejagalan No.20 Kodya. Sukabumi Jabar
- Vihara Dharmaratna Jl.R.E.Martadinata No.49 Kab. Sukabumi Jabar
- Vihara Tridharma Sukabumi Jl.Lettu.Bakri No.33 Kodya. Sukabumi Jabar
- Vihara Avalokitesvara Jl.Pemuda No.11 Tasikmalaya Kab.Tasikmalaya Jabar
- Vihara Karunayala Jl.Pasar lama Kec.Serpong Kab.Tangerang Jabar
- Cetiya Atthadassi Jl.M.T.Haryono Tangerang Kab.Tangerang Jabar
- Vihara Avalokitesvara Jl.Sunan Kalijaga Rangkas Bitung Kab.Tangerang Jabar
- Cetiya Budhi Jl.Karawaci Komp.Perguruan Budhi Kab.Tangerang Jabar
- Vihara Padumutara Jl.Bhakti No.14 Kab.Tangerang Jabar
- Vihara Tjo Su Kong Jl.Sewan Tangerang Kab.Tangerang Jabar
- Cetiya Maha Bodhi Jl.Sewan Kongsi Kab.Tangerang Jabar
- Vihara Javar Agung Jl.Dadap Kec.Teluk Naga Kab.Tangerang Jabar
- Cetiya Arya Dhamma Jl.Raya Kedung Wetan Kec.BatuCeper Kab.Tangerang Jabar
Kembali ke Daftar Isi Blog Ini


text:
Assignment for Junior high:
Kanggo (for) kelas VIII
A. Meminta iziin Kepada Guru:
Ubahlah ucapan permintaan izin di bawah ini ke dalam Bahasa Sunda!
1. “Permisi Pa, saya mau ke toilet”
.......................................................................
......................................................................
2. Permisi pa, saya mau ke luar sebentar
………………………………………………………….
........................................................................
3. “selamat pagi pa, maaf saya kesiangan”
.......................................................................
.......................................................................
4. Permisi Pa, Saya mau minum:
......................................................................
.....................................................................
5. permisi Pa, saya mau meminjam pensil:
B. Sapaan dalam bahasa Sunda
1. Wilujeng enjing : …………………………………………………..
2. Wilujeng siang : ……………………………………………………
3. Wilujeng sonten : ……………………………………………………
4. Wilujeng wengi : …………………………………………………..
5. Wilujeng tuang : …………………………………………………….
6. Wilujeng ngaleueut : …………………………………………………….
Catatan: Tugas dikirim melalui comment
Kategori
- Administrasi Pangajaran (1)
- Arsitektur Sunda (1)
- Basa Indung (2)
- Deskripsi Blog (1)
- Kabasaan (Sunda) (3)
- Kadaharan Sunda (1)
- Kamandang Kuring (1)
- Kasenian Kabudayaan (7)
- Lagu/ Kawih Sunda (1)
- Lalangse Hate (3)
- Pancen Kanggo Siswa (3)
- Pangajaran Sastra Sunda (3)
- Pangajaran Sunda Online (1)
- Panineungan (2)
- Soal-soal UAS Kelas IX (1)
- Warta Anyar (4)
- Warta Pendidikan (3)
Kandaga Baraya
30 Januari, 2008
Tugas Basa Sunda Kanggo Siswa
Assignment for Junior high:
Diposkan oleh Kang' Eka di 23.16 1 komentar
Label: Pancen Kanggo Siswa
29 Januari, 2008
Lingkung Seni "Mayang Cinde"
Read More......
Diposkan oleh Kang' Eka di 21.58 0 komentar
Label: Kasenian Kabudayaan
Lalangse Haté
Ari tujuan kuring ka dieu téh taya lian sarua rék nyobaan ngadu nasib, sugan wé aya pagawéan nu cocog jeung haté, nya ari pagawéan mah geus puguh da kuring mah ti baheula gé rék konsistén jadi guru nu sapopoéna ngajar Basa Sunda. Ti mimiti aya panggilan ti hiji sakola nu cenah ceuk béja éta téh sakola élit, kuring mulai nyumponan administrasi keur asup sakola éta. Bener waé ieu mah, barang datang ka sakola, kuring ukur olohok ngembang kadu ningali sakola nu sakitu hadéna. Nyatana lain Mall atawa swalayan wungkul nu wangunana siga kitu téh. Komo deui barang kuring geus nataan rohangan-rohangan di sakola nambah gogodeg waé, unggal rohangan kelas teu weléh dipasang AC (Air Conditioner), computer jeung internetna, LCD (lengkep jeung layarna), aya ogé rohangan nu dipasieup ku rupa-rupa lukisan anu sakitu mahalna. "Wah lumayan yeuh" gerentes hate, sugan bisa mekarkeun pangajaran basa jeung sastara sunda, kalawan ngagunakeun alat anu ngadukung kana proses pangajaran. Sagala aya memang didinya mah, mun hayang dahar teu kudu ka KFC atawa ka Micdonal (batur mah nyebutna teh mekdi) da sagala geus sagala nyampak boh Fried chicken, burger, hot dog, spagheti, chicken katsu, jeung réa-réa deui, apan malahan mah engké ka hareupna bakal aya mini market sareng Gramédia sagala.
Mimiti rék asup ngajar ka kelas hate téh asa ruga-rigeu kénéh, da puguh can apal na budak saha, budak naon nu bakal diajar ku kuring téh. Barang munggaran asup sakola tambah teg we rarasaan teh ningali barudak nu asup sakola dianteur ku kolotna atawa supir pribadi, lamun diitung-itung mah budak sakola nu asup sakola unggal isuk sidikna sa budak teh dianteur ku mobil pribadi (ieu sigana nu nyababkeun jalan sok macet teh da saurang murid teh sa mobil, bisa dibayangkeun meureun), ari mobilna lain mobil padu wae deuih (aya BMW, pugeot, pang bututna teh samodel avanza, atawa kijang da geus puguh mobil carry atawa angkot mah tara aya, iwal jemputan keur karyawan). Matakna dina pikiran teh teu weleh tatanya "na budak saha atawa budak naon, budak meunang maraban hasil naon??" cenah deui ceuk beja waragad keur asup sakolana ge teu cukup ku sajuta dua juta tapi nepi ka puluhan juta teu, teu cara kuring keur kuliah waragag keur kuliah teh ngan ukur satengah juta sasemester.
Diposkan oleh Kang' Eka di 18.41 0 komentar
Label: Lalangse Hate
27 Januari, 2008
Kawih Sunda
Kawih nya éta bagian tina kasenian sunda anu diwangun ku dua unsur nya eta unsur seni jeung unsur sastra. Musik ngalahirkeun lagu (nada dan wirahma) sedengkeun sastra nya eta mangrupa rumpaka atawa lirik lagu.
(kawih yaitu bagian dari khasanah seni Sunda yang dibentuk oleh dua unsur yaitu unsur seni dan sastra)
Yang digunakan dalam kawih yaitu tangga nada pentatonis, yang patokanya berdasarkan: Da-mi-na-ti-la-da
Dua unsur yang membentuk kawih:
1. Seni Musik = sebagai pengiring
2. Seni Sastra = Syair/ rumpaka lagu
Dalam kesenian Sunda antara kawih dan tembang tidak jauh berbeda, letak perbedaannya adalah kalau kawih terikat oleh ketukan sedangkan tembang (seperti pada tembang Cianjuran) tidak terikat oleh ketukan.
Di handap ieu mangrupakeun kumpulan kawih Sunda boh kawih anu dipirig ku alat musik Sunda (kacapi suling) atawa anu dipirig ku alat musik alat musik moderen:
Tanah Sunda
Tanah Sunda ( wibawa )
Gemah ripah (tur endah )
Nu ngumbara suka betah
Urang Sunda ( sawawa )
Sing Towéksa (perceka )
Nyangga dharma anu nyata
Ref :Seuweu Padjadjaran
Muga tong kasmaran
Sing tulaten jeung rumaksa
Miara pakaya
Memang sawajibna
Getén titén rumawat
Tanah pusaka
Miharti kecap:
Wibawa : wibawa/ berwibawa
Gemah ripah : subur makmur
Nu ngumbara : yang merantau
Suka betah : betah
Seuweu Padjadaran: keturunan Pajajaran
Miara Pakaya : memelihara kekayaan (tanah Sunda)
Getén titén rumawat: dengan teliti merawat
Angkrék Japati
Angkrék japati na cangkring keur karembangan
sisi wahangan barodas
kareta api geus datang sinyar geus muka
reg di stoplas Cibodas
gupay-gupay anaking
gupay-gupay digupaykeun ku manéhna
reumbay-reumbay anaking
reumbayna nginjeum cipanon ti manehna.
Angin Priangan
Seungit angin priangan
ngusapan embun-embunanduh, embun-embunan
hawar-hawar rerendahan ngahariring
ayun ambing, ayun ambing.
Seungit angin kahyangan
sumerep na lelembutanduh, na lembutan
hawar-hawar rerendahan ngahariring
éling-éling, mangka éling.
Dengkleung déngdék
dengkleung déngdék sisi lamping
anu déwék, enya anu kuring
tanah wasiat, tanah duriat
anu matak tibelat nya rarasaan.
Dengkleung déngdék
dengkleung déngdék sisi lamping
anu déwék, enya anu kuring
tanah katresna jati sarakan
anu tetep nyarengan nya lelembutan.
Bulan Langlayang Peuting
[Bulan téh langlayangan peuting
nu ditatar dipulut ku tali gaib
entong salempang mun kuring miang
ditatar ti Tatar Sunda
dipulut nya balik deui ka dieuieuh, masing percaya.] x 2
[Bedil geus dipélorangranat geus disoréndang
ieu kuring arék miang
jeung pasukan Siliwangi
ka Jogja hijrah taat paréntah.] x 2
[Bulan téh langlayangan tineung
nu ngoleang dipulut ku angin gaib
entong salempang mun kuring anggang
kapirarai tanah Sundaka
cipta mun balik enung mapagkeun
ieuh, di dora lembur.] x 2
[Bedil geus dipéloran
granat geus disoréndang
ieu kuring arék miang
jeung pasukan nusa
atika wétan muru bijil balebat.] x 2
Dina Jandela
Tina jandéla urang silih gupayan
lemu paneuteup deudeuh jeung geugeut neuteup eunteub
tara nu nyora simpé henteu nyarita
ngukir ciptaan tresna jeung asih marengan
Lir nu keur ngimpi, lir nu keur ngimpi
gambar lamunan naon geuning nu katepi.
lir nu disirep, lir nu disirep
geter katineung reureuh geuning, rep rerep.
Tina jandéla urang silih kiceupan
imut kareueut raga katresnaan padeukeut
langit keur lenglang jauh tina kamelan
gurang jadikeun galeuh pasini lawungkeun.
Hareupeun Kaca
Hareupeun kaca ngajanteng salila-lila
roman alum gurat duka atra narémbongan
hareupeun kaca sagala nu karandapan
lalakon katukang-tukang nungtut narémbongan.
Reueuk rumeuk dina eunteung
semu keueung semu nineung
jiwa awaking nyarita jiga nu nganaha-naha
duh ieung geuning jiga nu nganaha-naha.
Béjakeun deudeuh, bejakeun
rumasa geus katalimbeng.
Hariring Nu Kungsi Nyanding
Purnama nu kungsi leungit
ayeuna nganjang ka buruan deui
anu kungsi kapiati
kiwari urang ditepangkeun deui.
Hariring nu kungsi nyanding
ayeuna datang ngahaleuang deui
hayu pataréma tineung
cacapkeun meungpeung aya kasempetan
Ayeuna mangsa nu éndah
hayu urang suka bungah
caang bulan opat belas
narawangan haté bangbras
Ayeuna mangsa nu éndah
hayu urang suka bungah
caang bulan opat belas
narawangan ati bangblas.
Imut Malati
Imut malati
wengi tadi geuningan patepang deui
nu kapiati ti kapungkur
jungjunan dianti-anti
Ti Gunung Putri
sareng saha salira lungsur ka landeuh
lagu kamari ngagalindeng
lalakon gending kadeudeuh
Najan sakedap jorélat tunjung balébat
éstu mo hilap karaos matak tibelat
ku henteu terang mulihnaku henteu terang mulihna
eeh, naha iraha.
Najan mung imut saulas sakilat ilang
tansah kairut hanjakal teu sering tepang
ku henteu terang léosnaku henteu terang léosna
eeh, geuning kamana.
Kembang Impian
Antara lolongkrang kiceup
urang pateuteup
bulan pias enteupna lalangsé kayas
kaca jandéla nu muka
kaca katresna nu muka
peuting téh teuing ku jempling
asih téh teuing ku wening
Pangharepan lir laut nu jero
teu katepi ku sora panggero
urang teuleuman ku geter deudeuh duaan
urang tataran ku karep jeung pangharepan.
Tong teuing ngedalkeun lisan
urang guneman
na ciptaan bagja deukeut patémbongan
geter ti ati ka ati
hiber jadina pasini
saranggeuy kembang impian
sungkemeun kana lamunan.
Kembang Tanjung Panineungan
Anaking jimat awaking
basa ema mulung tanjung rebun-rebun
di pakarangan nu reumis kénéh
harita keur kakandungan ku hidep
geus opat taun katukang
ema nyipta mulung béntang
nu marurag peuting tadi
béntang seungit ditiiran pangangguran.
Anaking jimat awaking
basa ema mulung tanjung rebun-rebun
beut henteu sangka aya nu datang
ti gunung rék ngabéjakeun bapa hidep
nu opat poé teu mulang
ngepung gunung pager bitis
cenah tiwas peuting tadi
layonna keur ka dieukeun, dipulangkeun.
Harita waktu layonna geus datang
ema ceurik ieuh, balilihan
ras ka hidep ieuh na kandungan
utun inji budak yatim deudeuh teuing
harita waktu layon geus digotong
ema inget ieu kana tanjung
dikalungkeun napasaran
kembang asih panganggeusan ieuh, ti duaan
Anaking jimat awaking
lamun ema mulung tanjung reujeung hideup
kasuat-suat nya pipikiran
tapina kedalna téh ku hariring
hariring éling ku éling kana tanjung
nu dipulung éh, kembang tanjung
nu nyeungitan pakarangan
nu nyeungitan haté urang, panineungan
Longkéwang
[Baheula mun pareng nganjang
suguhna imut nyi lanjang
asih nu nganteur harepan
pasini na kasadrahan.] x 2
Mmmh, deudeuh teuingna peuting héab naraka
aya nyawa milar raga
bébéné mulang ti heula
bébéné mulang ti heula.
Mmmh, deudeuh teuing
na peuting hujan cimata
aya waruga palastra
jajaka raheut haténa
jajaka raheut haténa.
[Ayeuna mun pareng nganjang
nu témbong ukur kalangkang
mega mendung na jajantung
lagu liwung na bangbarung.] x 2
.. lagu liwung na bangbarung.
Malati di Gunung Guntur
Malati di Gunung Guntur
seungitna sungkeman ati
bodas sésétraning asa
jadina tina mumunggang leuweung larangan.
Malati di Gunung Guntur
hanjakal henteu dipetik
béja geus aya nu boga
ngahaja melak di dinya tara guriang.
Ayeuna kurang geus jauh
malati sosoca gunung
boa geus aya nu metik duka kusaha.
Kamari jol aya beja
malati ratna mumunggang
majar can aya nu metik duka kunaon.
Malati di Gunung Guntur
ligar dina panineungan, na panineungan
na saha nu baris metik
kuring mah da puguh jauh
biheung kadongkang.
Purnama Urang Nu Boga
Hibar deui purnama, hibar na ati
nyanding kembang malati nu kapiati
aya asih sumérén dina lahunan
aya deudeuh gumulung jero tangtungan
urang teang, enung,
poé isuk bulan sumedang wangi
urang seuseut, enung,
asih suci ari sumujud sari pangaji
Gelar deui lalakon, gelar ayeuna
nyampak lagu wirahma deudeuh kameumeut
taman éndah dicipta tempat ngabungbang
tepung teuteup duaan bunder kageugeut
langit béngbras, euis, bulan pinuh ngagenyas sutra kadéwan
angin lamping, eulis, ngelus laun ari haréwos béja kiriman
Hayu enung patémbongan paheut jangji panganténan, geuning
hayu enung patémbongan paheut jangji panganténan
purnama urang nu boga
ari purnama urang nu nampa.
Sagagang Kembang Ros
Sagagang kembang ros tawis pangbakti ka diri
sulur waléh ti jungjunan, ieung asih nu wening.
Runtuyan haréwos jangji pasini katampi
moal weléh mikahéman, ieuh asih nu wening.
Sarining kembang jatining asih
jadi angkeuhan, duh urang duaan.
Ngaca pangharepan panteng kayakinanna dasaring ati urang duaan.
Sagagang kembang ros tawis pangbakti ka diri
sulur waléh ti jungjunan, ieung asih nu wening.
Salam Manis
Ieu salam manis
manis salam kuring
nya ieu pisan nu salawasna nyanding
nyaring ngahariring
Ieu salam manis
manis salam kuring
nya ieu pisan nu salilana nganteng
anteng kapitineung
Datangkeun kuring deukeutkeun
deukeutkeun kuring raketkeun
duh, dunungan
datangkeun kuring deukeutkeun
deukeutkeun kuring raketkeun
Salempay Sutra
Salempay sutra disulam jeung dikarawang
tawis soca ti jungjunan, duh.. ti jungjunan.
Salempay sutra disulam mangrupa kembang
tawis asih ti kakasih, duh.. ti kakasih.
Ngaraketkeun hubungan batin duaan
mupus waswas jeung cangcaya
di juruna disulam ngaran singgetan
ngaran kuring jeung manéhna.
Salempay sutra disulam jeung dikarawang
tawis soca ti jungjunan, duh.. ti jungjunan.
Hiji tawis soca duh salempay sutra
jadi jimat pangreugreug ati disulam narawang duh salempay sutra geuning nyidem harepan.
Salempay sutra disulam mangrupa kembang
tawis asih ti kakasih, duh.. ti kakasih.
Samoja
Kedalna asih na bulan pinuh mamanis
hiji jangji pasini na rasmining wanci
mangsa samoja jongjon kembangan
duh eulis, langit lénglangangin rintih dina ati, aduh.
Lalakon lawas na bulan pinuh katineung
aya jangji pasini nu henteu ngajadi
mangsa samoja geus ngarangrangan
duh ieung, langit angkeub
samagaha dina haté, duh.
Ayeuna kantun waasna, jungjunan
lalakon ka tukang ditéang ngan ku ciptaan
kamari nu pamit, kamari nu pamit
datang deui na kalangkang.
Ayeuna tinggal ngangresna, jungjunan
lalakon nu pegat disambung ngan ku ciptaan
kamari nu leungit, kamari nu leungitrék lebeng mo deui datang.
Sariak Layung
Sariak layung di gunung
iber pasini patepung lawung
teuteup jauh ngawangwang nu dipigandrung
eeh, ngawangwang nu dipigandrung, aduh
Haréndong meuhpeuy harideung
jalan satapak rarambu leuweung
kumalangpang ronghéap nu kapitineun
geeh, ronghéap nu kapitineung, duuh
Surya surup layung hibar
ka tanjakan sawangan diumbar
geus ngolébat, ieuh, samar-samar
hariring asihna kapireung ngalalar
Angin tiis ti mumunggang
katitipan haréwos kamelang
tawis deudeuh, ieuh, nu maranti
sungkeman kahéman saranggeuy malati.
Wengi Énjing Tepang Deui
Disimbutan ku halimun
diaping ku indung peutinglalaunan ngalayangna
sukma ninggalkeun jasmani
emh, aduh, sukma ninggalkeun jasmani
ngalayang ka awang-awang
rét nepangan ka nu tebih
nepungan ka urang gunung
malati di pinggir pasir
kakara pisan ligar
nakapendakna tacan lami
katuruban dangdaunan
kahempi ka nagara sari.
Kembang diburu dirungrum
sawengi henteu kapanggih
patapan henteu kalanglang
raraosan mah sawarsih
emh, aduh, raraosan mah sawarsih
hawar-hawar sora hayam
ciri parantos janari
nu nyumput téh humarurung
teungteuingeun milik diriharianeun teuing kadar
misahkeun anu keur asih
kembang nganggo dihalangan
ditundung ku indung peuting.
Gunung geus aya di pungkur
indit haté mah murilit
duh, indit haté mah murilit.
Miang gé da sumoréang
Parangtritis kapiati
aduh enung pileuleuyan
wengi énjing tepang deui,
duh, aduh, wengi énjing tepang deui.
Panon Hideung
Panon hideung
Pipi koneng
Irung mancung
Putri Bandung
Putri saha
Di mana bumina
Abdi reseup.....Ka anjeunna
Siang wengi
Kaimpi-impi
Hate Abdi
Sara redih
Teu emut dahar
Teu emut nginum
Emut ka nu geulis ......Panon Hideung
Indung
Nu Ngawih: Wina
Duh indung duh indung
Naha anjeun téh dimana
Abdi keueung duh indung
Na kunaon anjeun téh ngantunkeun abdi
Milari nu janten indung
Lamina mangtaun-taun
Saupami aya kénéh
Na di mana atuh ayeuna
reff
Kalér kidul tos dijugjug
Ngulon wetan didatangan
Tapi anu jadi indung
Teu aya laratananan
Ya Allah maha uninga
Na di mana indung abdi
Gusti Nu Maha Suci
Mugi pitulung ka abdi
Duh indung duh indung
Budak Saha
Wina
Dipikir siang jeung wengi
Hirup téh naha nyorangan
Dirasa-rasa da puguh aya nu boga
Ema bapa anjeun di mana
Teu sangka ku nasib diri
Hirup téh pahatu lalis
Lami gedé cicing di yayasan
Ema bapa anjeun di mana
Duh Gusti ari abdi budak saha
Teu puguh laratanana
Batin ceurik balilihan
Ari abdi budak saha
Ieu haté terus tumanya
Na di mana anu ngandung
Na di mana nu ngayuga
Ari abdi budak saha
Ieu haté terus tumanya
Na di mana ari indung
Na dimana ari bapa
Anak Jalanan
nu ngawih: Kustian
Ceuk batur mah kuring téh budak jalanan
Gawé ukur ngamén dina kendaraan
Sabenerna haté ngarasa nalangsa
Puguh hirup ragap taya
Kolot teu apal di rupa
Jeung deui duka di mana
Mun panas kapanasan
Mun hujan kahujanan
Mun reup peuting ngadon saré di émperan
Pakukuh hirup di jalan
Henteu boga patempatan
Pikeun pangbalikan
Ti mana ti mana atuh ti mana
Diri kuring ti mana atuh asalna
Kumaha atuh kumaha
Diri kuring na kumaha mimitina
Ya Allah paparin abdi pituduh
Na di mana kolot abdi téh ayana
Diposkan oleh Kang' Eka di 21.29 0 komentar
Label: Pangajaran Sastra Sunda
Sajarah Basa Sunda
Nepi ka taun 1600 Maséhi, basa Sunda téh mangrupa basa nagara di karajaan Salakanagara, Galuh, Kawali, Sunda, jeung Pajajaran. Dina ieu mangsa, basa Sunda kaasupan ku basa Sansakerta saperti anu katémbong dina prasasti titinggal Purnawarman, malah aksarana ogé maké aksara Pallawa.
Basa sunda alam harita dipaké dina widang kanagaraan, kasenian, jeung kahirupan sapopoé, loba kitab ageman anu ditulis dina basa Sunda sarta ngagunakeun aksara Sunda (kuna) saperti Siksa Kanda ng Karesian, Carita Parahyangan, Darmasiksa, jeung Guru Talapakan. Geura titénan basa Sunda nu dipaké alam harita, boh nu aya dina prasasti atawa nu aya dina karya sastrana:
· Transkripsi prasasti Ciaruteun titinggal Purnawarman
Jayaviclasya tarumendrasya hastinah airavabhasya vibhatidam padadavayam
nu hartina: ieu (tapak) dua sampéan airawata anu gagah perkasa, gajah inguan pangawasa taruma nu mawa kadigjayaan.
· Transkripsi prasasti Pasirmuara di Cibungbulang, titinggal karajaan Sunda
ini sabdakalanda rakryan juru pengambat I kawihadji panca pasagi marsandeca barpulihkan hadji sunda
nu hartina: ieu téh ucapan Rakeyan Juru Pengambat dina taun saka 458 nu nétélakeun yén pamaréntahan daérah dipulihkeun ku Raja Sunda.
· Transkripsi prasasti Astana Gede titinggal karajaan Sunda di Kawali
nihan tapa kawali nu sanghiyang mulia tapa bhagya parebu raja wastu mangadeg dikuta kawali nu mahayuna kadatuan surawisesa nu marigi sakuriling dayeuh nu najur sgala desa. Aya ma nu pandeuri pakena gawe rahayu pakeun heubeul
nu hartina: ieu nu tapa di Kawali téh nyaéta tapana nu mulya lir déwa. Gusti nu bagja, Raja Wastu nu ngéréh di kota Kawali, nu parantos mapaés Karaton Surawisésa nu ngadamel kakalén sakuriling dayeuh, nu nyantosa sakuliah wewengkon, muga-muga kapayunna aya nu kersa midamel kasaéan sangkan punjul sajagat.
Mangsa II (1600-1800 Maséhi)
Basa Sunda dina mangsa ieu geus kapangaruhan ku basa Arab jeung basa Jawa, basa Arab asupna kana basa Sunda ngaliwatan pasantrén, ari basa Jawa asupna kana basa Sunda ngaliwatan padaleman (pamaréntahan). Harita di tatar Sunda geus jlug jleg pasantrén, umumna ajengan nu ngadegkeun pasantrén di urang kungsi masantrén di wétan, jadi salian ngasupkeun basa Arab kana basa Sunda pasantrén ogé milu ngasupkeun basa Jawa deuih. Nya di antarana ngaliwatan pasantrén deuih asupna wawacan jeung sarupaning upacarana téh. Kitu deui widang pamaréntahan, harita tatar Sunda kaéréh ku Mataram, para gegedén Sunda (dalem) sataun sakali kudu séba ka dayeuh Mataram, tara sakeudeung di dituna téh, balikna mawa adat cara kadaleman Jawa, nya mangsa harita mimiti asupna "undak usuk basa" kana basa Sunda téh, nu mangrupa pangaruh tina basa Jawa (contono dina naskah Wawacan Sulanjana).
Mangsa III (1800-1900 M)
Dina ieu mangsa, basa Sunda mimiti kaasupan ku basa Walanda, ngaliwatan para bupati jeung pagawé Walanda. Mémang harita mah wewengkon Sunda téh geus aya dina genggeman pamaréntah Hindia Walanda, nya harita medalna buku basa Sunda anu ditulis ku aksara Latén téh. Basa Sunda mimiti dijadikeun ulikan bangsa deungeun utamana bangsa Walanda, salian ti éta basa Sunda ogé mimiti kaasupan basa Malayu deuih. Harita aya katangtuan ti bangsa Walanda sangkan bangsa pribumi, kaasup urang Sunda kudu ngagunakeun basa Malayu minangka lingua franca-na (contona aya dina Wawacan Panji Wulung taun 1876).
Mangsa IV (1900-1945 M)
Dina ieu mangsa, sakola-sakola beuki réa, basa Sunda terus digunakeun sarta diajarkeun di sakola-sakola. Para panalungtik basa Sunda beuki loba deuih, boh bangsa deungeun atawa urang Sundana sorangan, beuki témbong baé pangaruh basa Walanda kana basa Sunda téh, nepi ka harita mah teu saeutik urang Sunda nu nyaritana direumbeuy ku basa Walanda, utamana kaom palajar. Basa Sunda pacampur jeung basa Arab, Jawa, Malayu, jeung Walanda dipaké dina widang atikan jeung kabudayaan, pikeun nuliskeunana geus prah maké aksara Latén. Dina ieu mangsa, medal pustakamangsa jeung kalawarta dina basa Sunda saperti Papaés Nonoman (1915), Pasoendan (1917), Poesaka Soenda (1923), jeung Sipatahoenan (1923).
Mangsa V (1945-kiwari)
Mangsa ti taun 1945 nepi ka kiwari sok disebut ogé mangsa sabada perang, basa Sunda dipaké dina kahirupan sapopoé, pustakamangsa, sastra, kabudayaan, jeung buku-buku atawa kapustakaan. Mangsa ieu basa Sunda loba kapangaruhan ku basa Indonésia. Dina istilah-istilah basa kosta méméh asup kana basa Sunda téh umumna ngaliwatan heula basa Indonesia, utamana nu dipaké ku masarakat kota, nepi ka aya istilah "Sunda kamalayon" geuning, nyaéta basa Sunda anu reumbeuy kapangaruhan ku basa Malayu (Indonesia).
Disalin ti "http://su.wikipedia.org/wiki/Sajarah_Basa_Sunda"
Diposkan oleh Kang' Eka di 21.18 0 komentar
Label: Kabasaan (Sunda)
24 Januari, 2008
Purwakanti
“Purwakanti téh nya éta padeukeutna sada atawa sora kecap-kecap dina ungkara kalimah, klausa atawa prasa, utamana dina wangun ugeran (puisi); pernahna boh ngarandeg, ngajajar, horisontal (dina sakalimah, sajajar, sapadalisan) boh ngaruntuy, pértikal (antara jajaran, padalisan )”
Salmun (1936: 32-46) nétélakeun yén purawakanti dibagi-bagi jadi sapuluh rupa, éta purwakanti téh ngawengku:
1) Pangluyu, nya éta purwakanti nu ngaluyukeun sada atawa wianjana dina kecap-kecap.
Contona nya éta:
Nya jorok nya botrok (rok-rok)
Nu méncrang mani hérang
2) Maduswara, nya éta purwakanti anu mamanisna téh sora.
Contona:
Diri anu ngarasa nyeri (i-i)
Raga nu ngarasa lara (a-a)
3) Cakraswara, nya éta sora anu patukeur tempatna dina kecap.
Contona:
Hirup jeung hurip ( hirup-hurip)
Alus teu karana pulas (alus-pulas)
4) Laraspurwa, nya éta engang anu sarua sarta ayana di hareup, dina ngamimitian kecap.
Contona:
Numawi matak mandawa (ma-ma-ma)
Kolot-kolot kokorobet (ko-ko-ko)
5) Mindoan kawit, nya éta upama kecap anu murwakantina téh kecap-kecap anu panghareupna.
Contona:
Ulah sirik ka pangampih (ulah)
Ulah kabawa ku sakaba-kaba (ulah)
6) Mindoan wekas, nya éta upama anu murwakantina kecap lebah tungtung.
Contona:
Tong nuduh saméméh aya bukti (bukti)
Anu daékeun jeung anu sumakti (sumakti)
7) Laras madya, nya éta anu murwakantina di tengah.
Contona:
Nu hurung sariga layung (sariga)
Nu hérang sariga béntang (sariga)
8) Laras wekas, nya éta nu murwakantina di tungtung engang .
Contona:
Burudul ménak ti kidul (ul-ul)
Nyeri peurih geus kapanggih (ih-ih)
9) Margaluyu, nya éta anu biasana malikan deui kecap anu aya di tungtung ungkara diteundeun di awal ungkara
Contona:
Sing tapik ngawisik diri,
diri kudu diriksa
hadé luar jeung jerona,
jerona kabatinan
10) Mindoan kecap, nya éta maké kecap éta-éta kénéh dina hiji kalimah, tapi béda-béda hartina.
Contona:
Estu matak buntu laku, duméh dagang henteu laku.
Dicutat tina Skripsi Eka Herianto SPd
Diposkan oleh Kang' Eka di 18.59 1 komentar Link ke posting ini
Label: Kabasaan (Sunda)
Gaya Basa
Sudaryat (2003: 124) ngabagi gundukan gaya basa, saperti nu dipertélakeun di handap ieu:
1) Ngumpamakeun (simile), nya éta gaya basa nu ngabandingkeun hiji barang jeung barang séjén nu sipatna nembrak.
Contona: Kawas gaang katincak
2) Mijalma (personifikasi), nya éta gaya basa anu ngabandingkeun barang-barang cicing (teu nyawaan) disaruakeun jeung barang anu nyawaan saperti jalma. Contona: Gunung siga nu milu nguyung, lebak siga nu milu susah.
3) Ocon (metonomia), nya éta gaya basa anu ngagunakeun kecap ngaran salasahiji barang pikeun nyebut barang séjén anu aya patalina sacara logis.
Contona: Jang, pangmeulikeun Gudang garam!
4) Ngasor (litotes), nya éta rakitan basa anu dipaké pikeun ngarendahkeun diri, tandaning sopan atawa handap asor.
Contona: Ah gaduh tanah ogé ngan satapak peucang.
5) Rautan (eufimismeu), nya éta rakitan basa anu ngandung maksud ngomah-ngomahan haté batur sangkan henteu nyentug teuing karasana.
Contona : Indung bapana geus mulih ka jati mulang ka asal (maot)
6) Lalandian (metafora), nya éta gaya basa anu ngébréhkeun hiji hal ngaliwatan babandingan ku cara méré panglandi.
Contona: Leumpangna ngembang sampeu (dingdet).
7) Raguman (sinekdok) nya éta rakitan basa anu ngébréhkeun rupa-rupa hal dihijikeun, disawadahkeun, atawa disabeungkeutkeun. Raguman dibagi dua:
a. Hurunan (totem pro parto), nya éta rakitan basa anu nyebut sagemblengna (sakumna) padahal anu dimaksud mah salasaurang, sahiji, sawaréh.
Contona : Barudak SMA 2 keur diadu maén bal jeung barudak SMA 3
(anu maraén bal mah ngan 22 urang, lain sajumlahna murid SMA 2 jeung SMA 3).
b. Tunggalan (pars pro toto) nya éta rakitan basa anu nyebut sahiji atawa sabagéan padahal maksudna mah sakabéhna.
Contona: Raja baheula kudu diriung ku gelung, digéndeng-géndeng ku cangkéng (anu dimaksud lain diriung ku gelung jeung cangkéng tapi ku awéwé geulis).
8) Rarahulan (hiperbol), nya éta rakitan basa anu gunana pikeun ngayakinkeun anu séjén, bakating hayang dipercaya omonganana kaleuleuwihi.
Contona: Sawahna satungtung deuleu.
9) Kadalon (pleonasmeu), nya éta rakitan basa anu ngagunakeun kecap-kecap pikeun ngébréhkeun maksud leuwih ti mistina.
Contona: Anakna kembar sapasang.
10) Ébrehan (peripraseu), nya éta rakitan basa anu ngébréhkeun gawéna, gunana kaayaan hiji barang, jst, tapi ari nu dimaksud mah nya éta barang nu kaancikan (kayaan, gawé, atawa gunana) anu disebut téa.
Contona: Puputon sekar kadaton (putri)
11) Kahanan, nya éta rakitan basa anu ngébréhkeun kahanan, sipat, ciri anu husus atawa barang.
Contona: Raja leuweung pikeun nyebut maung
12) Silib (alegori), eusina dibalibirkeun, tujuanna sangkan anu diajak nyarita henteu éraeun atawa kasigeung haténa.
Gaya basa sindir aya tilu rupa, nya éta:
a. Ngomong dua (ironi) nu omonganana sabalikna tina maksudna.
Contona: Naha jang datang téh subuh-subuh teuing? (kabeurangan)
b. Nomong seukeut (sinismeu) nu eusina nyawad ku jalan lemes.
Contona: Teu sangka getol geuning putra ibu téh (kedul).
c. Nyungkun (sarkasmeu), eusina nyawad atawa ngawada.
Contona: Béakeun dahareun téh kabéh, kajeun batur mah teu kabagéan ogé.
Diposkan oleh Kang' Eka di 18.46 0 komentar Link ke posting ini
Label: Kabasaan (Sunda)
Panineungan
Juni 2008 "Muara Karang"
Diposkan oleh Kang' Eka di 17.36 0 komentar Link ke posting ini
Label: Panineungan
Sawér
Sawér yaitu bentuk karya sastra Sunda buhun (jaman dahulu) yang sering digunakan dalam upacara nyawér. Dalam pelaksanaan sawér/ nyawér biasanya naskah sawér suka ditembangkeun (ditembangkan), dikawihkeun (dinyanyikan) atau dideklamasikan. Tradisi nyawér dalam kehidupan masyarakat Sunda merupakan warisan karuhun (nenek moyang) secara turun temurun.
Dalam upacara nyawér erat kaitannya dengan kepercayaan. Tapi seiring dengan perkembangan zaman, kegiatan nyawér tidak selamanya dikaitkan dengan keparcayaan atau ritual. Kegiatan sawér dianggap salah satu media untuk menyampaikan pepatah, memberi pepeling (nasehat) dan memberi do,a.
Berdasarkan bentuknya sawér banyak ditulis dalam bentuk papantunan, kawih, sair, pupuh, sajak dan prosa. Tapi kebanyakan sawér banyak ditulis dalam bentuk sair. Sedangkan umumnya pupuh yang sering digunakan dalam puisi sawér yaitu pupuh yang termasuk dalam wanda (bentuk) pupuh sekar ageung (Kinanti, Sinom, Asmarandana dan Dangdanggula).
Berdasarkan isinya ada yang disebut dengan sawér orok (bayi), sawér sunatan, dan sawér kawinan (pernikahan). Sawér tersebut merupakan sawér yang sering digunakan dalam kehidupan urang Sunda.
Conto Sawér Pengantin:
Bahasa Sunda
Mungguh rumah tangga tangtu
Lir kapal jero jaladri
Garwa minangka layarna
Carogé lir juru mudi
Di lautan satujuan
Sapapait samamanis
Guguru ka lauk laut
Sanajan caina asin
Awakna teu katépaan
Mandiri dina pribadi
Mangpaat keur nu lian
Jadi pamungpungan asih
Bahasa Indonesia (artinya)
Rumah tangga yang yang sebenarnya
Seperti kapal dalam samudra
Istri sebagai layarna
Suami seperti nakhoda
Di lautan satu tujuan
Sepahit semanis (harmonis dalam hidup)
Berguru kepada ikan di laut
Walau airnya asin
Badanya tidak tertular (asin)
Mandiri dalam pribadi
Manfaat untuk yang lain
Jadi tempat berkasih sayang Read More......
Diposkan oleh Kang' Eka di 00.22 0 komentar Link ke posting ini
Label: Pangajaran Sastra Sunda
23 Januari, 2008
Upaya Meningkatkan Profesionalisme Guru
Oleh Dede Mohamad Riva, S.Pd.
Guru profesional seharusnya memiliki empat kompetensi, yaitu kompetensi pedagogis, kognitif, personaliti, dan sosial. Oleh karena itu, selain terampil mengajar, seorang guru juga memiliki pengetahuan yang luas, bijak, dan dapat bersosialisasi dengan baik.
Profesi guru dan dosen merupakan bidang pekerjaan khusus yang memerlukan prinsip-prinsip profesional. Mereka harus (1) memiliki bakat, minat, panggilan jiwa, dan idealisme, (2) memiliki kualifikasi pendidikan dan latar belakang pendidikan yang sesuai dengan bidang tugasnya, (3) memiliki kompetensi yang diperlukan sesuai dengan bidang tugasnya.
Di samping itu, mereka juga harus (4) mematuhi kode etik profesi, (5) memiliki hak dan kewajiban dalam melaksanakan tugas, (6) memperoleh penghasilan yang ditentukan sesuai dengan prestasi kerjanya, (7) memiliki kesempatan untuk mengembangkan profesinya secara berkelanjutan, (8) memperoleh perlindungan hukum dalam melaksanakan tugas profesionalnya, dan (9) memiliki organisasi profesi yang berbadan hukum (sumber UU tentang Guru dan Dosen).
- Kualifikasi dan latar belakang pendidikan tidak sesuai dengan bidang tugas. Di lapangan banyak di antara guru mengajarkan mata pelajaran yang tidak sesuai dengan kualifikasi pendidikan dan latar belakang pendidikan yang dimilikinya.
- Tidak memiliki kompetensi yang diperlukan sesuai bidang tugas. Guru profesional seharusnya memiliki empat kompetensi, yaitu kompetensi pedagogis, kognitif, personaliti, dan sosial. Oleh karena itu, seorang guru selain terampil mengajar, juga memiliki pengetahuan yang luas, bijak, dan dapat bersosialisasi dengan baik.
- Penghasilan tidak ditentukan sesuai dengan prestasi kerja.
Sementara ini guru yang berprestasi dan yang tidak berprestasi mendapatkan penghasilan yang sama. Memang benar sekarang terdapat program sertifikasi. Namun, program tersebut tidak memberikan peluang kepada seluruh guru. Sertifikasi hanya dapat diikuti oleh guru-guru yang ditunjuk kepala sekolah yang notabene akan berpotensi subjektif.
- Kurangnya kesempatan untuk mengembangkan profesi secara berkelanjutan. Banyak guru yang terjebak pada rutinitas. Pihak berwenang pun tidak mendorong guru ke arah pengembangan kompetensi diri ataupun karier. Hal itu terindikasi dengan minimnya kesempatan beasiswa yang diberikan kepada guru dan tidak adanya program pencerdasan guru, misalnya dengan adanya tunjangan buku referensi, pelatihan berkala, dsb.
Profesionalisme dalam pendidikan perlu dimaknai he does his job well. Artinya, guru haruslah orang yang memiliki insting pendidik, paling tidak mengerti dan memahami peserta didik. Guru harus menguasai secara mendalam minimal satu bidang keilmuan. Guru harus memiliki sikap integritas profesional. Dengan integritas barulah, sang guru menjadi teladan atau role model.Menyadari banyaknya guru yang belum memenuhi kriteria profesional, guru dan penanggung jawab pendidikan harus mengambil langkah. Hal-hal yang dapat dilakukan di antaranya (1) penyelenggaraan pelatihan. Dasar profesionalisme adalah kompetensi. Sementara itu, pengembangan kompetensi mutlak harus berkelanjutan. Caranya, tiada lain dengan pelatihan.
Diposkan oleh Kang' Eka di 16.20 0 komentar Link ke posting ini
Label: Warta Pendidikan
22 Januari, 2008
Sistem Belajar "Murder"
Sistem Belajar "Murder" Ada salah satu tip dalam mengembangkan sistem belajar yang efektif dan efisien. Sistem belajar ini dikenal dengan "MURDER", yang terdiri dari:
- Mood * Understand * Recall * Digest * Expand * Review Mood - Suasana Hati: Ciptakan selalu mood yang positif untuk belajar. Ini bisa dilakukan dengan menentukan waktu, lingkungan dan sikap belajar yang sesuai dengan pribadimu.
- Understand - Pemahaman: Tandai informasi bahan pelajaran yang TIDAK kamu mengerti dalam satu unit. Fokuskan pada unit tersebut atau melakukan beberapa kelompok latihan untuk unit itu.
- Recall - Ulang: Setelah belajar satu unit, berhentilah dan ulang bahan dari unit tersebut dengan kata-kata yang kamu buat SENDIRI.
- Digest - Telaah: Kembalilah pada unit yang tidak kamu mengerti dan PELAJARI KEMBALI keterangan yang ada. Lihatlah informasi yang terkait pada artikel, buku teks atau sumber lainnya, atau diskusikan dengan teman atau guru/dosen.
- Expand - Kembangkan: Pada langkah ini, tanyakan tiga persoalan berikut terhadap materi yang telah kamu pelajari: Andaikan saya bertemu dengan penulis materi tersebut, pertanyaan atau kritik apa yang hendak saya ajukan?, Bagaimana saya bisa mengaplikasikan materi tersebut ke dalam hal yang saya sukai?,Bagaimana saya bisa membuat informasi ini menjadi menarik dan mudah dipahami oleh siswa/mahasiswa lainnya?
- Review - Pelajari Kembali: Pelajari kembali materi pelajaran yang sudah dipelajari. Ingatlah strategi yang telah membantu kamu mengerti dan/atau mengingat informasi. Jadi, terapkan strategi tersebut untuk cara belajarmu berikutnya.
sumber: internet
Diposkan oleh Kang' Eka di 17.17 0 komentar Link ke posting ini
Label: Warta Pendidikan
16 Januari, 2008
PUPUH/ GUGRITAN
Sastra Sunda
- Pada
- Padalisan
- Guru Wilangan ( jumlah engang dina unggal padalisan )
- Guru Lagu (dangdingdungna sora vokal dina engang panungtung)
1. Asmarandana
Watekna silih asih silih pikanyaah atawa mepelingan.Unggal Pada diwangun ku tujuh padalisan. Contona:
Eling eling masing eling ( 8 engang - vokal 'i' )
E/ling/e/ling/ma/sing/e/ling (= guru wilangan 8)
'eling' panungtung vokalna i (= guru lagu i)
rumingkang di bumi alam ( 8 - a )
Eling eling masing eling ( 8 engang - vokal 'i' )
darma wawayangan bae ( 8 - e )
raga taya pangawasa ( 8 - a )
lamun kasasar lampah ( 7 - a )
nafsu nu matak kaduhung ( 8 - u )
badan anu katempuhan ( 8 - a )
2. BalakbakWatekna pikaseurieun.
Unggal pada diwangun ku 3 padalisan.
Contona:
Aya warung sisi jalan rame pisan - Citameng (15-e)
Awewena luas luis geulis pisan - ngagoreng (15-e)
Lalakina lalakina los ka pipir nyoo monyet - nyanggereng (19-e)
3. DangdanggulaWatekna bungah atawa agung.
Unggal pada diwangun ku sapuluh padalisan.
Contona:
Laut Kidul kabeh katingali ( 10-i )
ngembat paul kawas dina gambar ( 10-a )
ari ret ka tebeh kaler ( 8-e )
Batawi ngarunggunuk ( 7 - u )
lautna mah teu katingali ( 9 - i )
ukur lebah lebahna ( 7 - a )
ari ret ka tebeh wetan ( 8 - a )
gunung gede jiga nu ngajakan balik ( 12 - i )
meh bae kapiuhan ( 7 - a )
4. JurudemungWatekna kaduhung atawa hanjakal.
Unggal pada diwangun ku lima padalisan
Contona:
Badan nu katempuhan ( 8 - a )
da bongan ngalajur nafsu ( 8 - u )
peurihna kapanggih ( 6 - i )r
ek bongan bongan ka saha ( 8 - a )
ayeuna bati kaduhung ( 8 - u )
5. DurmaWatekna heuras atawa siap rek tarung.
Unggal pada diwangun ku tujuh padalisan.
Contona:
Mundur mapag balad Pandawa teu tahan ( 12 - a )
barisan beuki ipis ( 7 - i )
digempur Kurawa ( 6 - a )
Senapatina Karna ( 7 - a )
sakti manggulang mangguling ( 8 - i )
hese pantarna ( 5 - a )
moal aya nu nanding ( 7 - i )
6. GambuhWatekna bingung, samar polah atawa tambuh laku.
Unggal Pada diwangun ku lima padalisan.
Contona:
Ngahuleng banget bingung ( 7 - u )
henteu terang ka mana ngajugjug ( 10 - u )
turug turug harita teh enggeus burit ( 12 - i )
panon poe geus rek surup ( 8 - u )
keueung sieun aya meong ( 8 - o )
7. GurisaWatekna pangangguran, lulucon atawa tamba kesel.
Unggal Pada di wangun ku dalapan padalisan.
Contona:
Hayang teuing geura beurang ( 8 - a )
geus beurang rek ka Sumedang ( 8 - a )
nagih anu boga hutang ( 8 - a )
mun meunang rek meuli soang ( 8 - a )
tapi najan henteu meunang ( 8 - a )
teu rek buru buru mulang ( 8 - a )
rek tuluy guguru nembang ( 8 - a )
jeung diajar nabeuh gambang ( 8 - a )
8. KinantiWatekna miharep atawa prihatin.
Unggal Pada diwangun ku genep padalisan.
Contona:
Kembang ros ku matak lucu ( 8 - u )
nya alus rupa nya seungit ( 8 - i )
henteu aya papadana ( 8 - a )
ratuning kembang sajati ( 8 - i )
seungit manis ngadalingding ( 8 - i )
9. LadrangWatekna banyol atawa pikaseurieun.
Unggal Pada diwnagun ku opat padalisan.
Contona:
Aki Dartam leumpangna ngagidig ( 10 - i )
gancang pisan, gancang pisan ( 8 - a )
bari aya nu dijingjing ( 8 - i )
mawa kisa eusina ucing anakan ( 12 - a )
10. LambangWatekna banyol atawa pikaseurieun.
Unggal Pada diwangun iu opat padalisan.
Contona:
Nawu kubang sisi tegal ( 8 - a )
nyair bogo meunang kadal ( 8 - a )
atuh teu payu dijual ( 8 - a )
rek didahar da teu halal ( 8 - a )
11. MagatruWatekna lulucon deukeut deukeut kana prihatin.
Unggal Pada diwangun ku lima padalisan.
Contona:
Mun sumuhun ieu teh namina curuk ( 12 - u )
nu alit namina cingir ( 8 - i )
anu panjang mah jajangkung ( 8 - u )
gigireunana jariji ( 8 - i )
anu pangageungna jempol ( 8 - o )
12. MaskumambangWatekna prihatin, sasambat atawa nalangsa.
Unggal Pada diwangun kiu opat padalisan.
Contona:
Jalma kedul mumul ditambah jejerih ( 12 - i )
ulah ngarep senang ( 6 - a )
sabab mungguhing rejeki ( 8 - i )
tara datang teu disiar ( 8 - a )
13. Mijil
Watekna sedih, susah atawa cilaka.
Unggal Pada diwangun ku genep padalisan
Contona:
Beurang peuting tambah cape ati ( 10 - i )
jeung tambah rampohpoy ( 6 - o )
wungkul inget ka kabogoh wae ( 10 - e )
mugi aya kadar panggih deui ( 10 - i )
mun teu panggih deui ( 6 - i )
anggur pondok umur ( 6 - u )
14. Pangkur
Watekna nafsu, lumampah atawa sadia rek perang.
Unggal Pada diwangun ku tujuh padalisan.
Contona:
Seja nyaba ngalalana ( 8 - a )
ngitung lembur ngajajah milang kori ( 12 - i )
henteu puguh nu dijugjug ( 8 - u )
balik paman sadaya ( 7 - a )
nu ti mana tiluan semu rarusuh ( 12 - u )
Lurah Begal ngawalonan ( 8 - a )
" Aing ngaran Jayapati " ( 8 - i )
15. Pucung
Watekna piwuruk, wawaran, atawa mepelingan.
Unggal Pada diwangun ku opat padalisan.
Contona:
Estu untung nu bisa mupunjung indung ( 12 - u )
jeung nyenangkeun bapa ( 6 - a )
tanda yen bagjana gede ( 8 - e )
hirup mulus kaseundeuhan ku berekah ( 12 - a )
16. SinomWatekna gumbira.
Unggal Pada diwangun ku salapan padalisan.
Contona:
Di wetan fajar balebat ( 8 - a )
panon poe arek bijil ( 8 - i )
sinarna ruhay burahay ( 8 - a )
kingkilaban beureum kuning ( 8 - i )
campur wungu saeutik ( 7 - i )
kaselapan semu biru ( 8 - u )
tanda Batara Surya ( 7 - a )
bade lumungsur ka bumi ( 8 - a )
murub mubyar langit sarwa hurung herang ( 12 - a )
17. Wirangrong
Watekna era atawa wirang.
Unggal Pada diwangun ku genep padalisan.
Contona:
Jalma nu resep ngaluis ( 8 - i )
lumrahna resep ngaleos ( 8 - o )
ngan pacuan resep ngusut ( 8 - u )
komo mun resep ngarujit ( 8 - i )
teu aya batan basajan ( 8 - a )
sagala sigar tengahan ( 8 - a )Read More......
Diposkan oleh Kang' Eka di 23.51 0 komentar Link ke posting ini
Label: Pangajaran Sastra Sunda


text:
Tilu Karajaan Koréa
Tilu Karajaan Koréa ngarupakeun karajaan Goguryeo, Baekje, jeung Silla, nu ngawasa Bojong Koréa jeung Manchuria salila dalapan abad nepi ka abad ka-7 M. Karajaan-karajaan séjén nu leuwih leutik aya saméméh nepi ka mangsana Tilu Karajaan, kayaning Gaya, Dongye, Okjeo, Buyeo, Usan, Tamna, jsb.
Mangsa tradisional geus aya ti 57 SM, nalika karajaan Saro (salajengna Silla) di béh kidul-wétaneun bojong meunangkeun otonomi ti kakawasaan dinasti Han Cina. Goguryeo di béh kalér jeung kidul walungan Yalu (na basa Koréa walungan Amnok) merdika ti Cina dina 37 SM. Dina 18 SM, dua pangéran Goguryeo nu kawarisan kakawasaan, ngadegkeun Beaekje di kidul-kuloneun bojong (ayeuna Seoul), nu dayeuhna Ungjin (ayeuna Gongju atawa Chongju) salajengna Sabi (ayeuna Puyo) di kidul-kuloneun Seoul. Karajaan Gaya misah ti Beakje dina abad ka-1 M.
Pamungkasan dinasti Han, awal abad ka-3, ngantepkeun tilu Karajaan éta terus tumuwuh. Tiluanana mibanda budaya nu sarua. Confucianisme sumebar di masarakat kelas luhur Koréa ti abad ka-1, ngan kadieunakeun mah kalindih ku Buddhisme sagemblengna.
Goguryeo, nu pangbadagna ti nu tilu, boga dua ibukota piligenti. Nangnang (ayeuna Pyongyang) jeung Kungae peuntaseun walungan Yalu. Mimitina mah karajaan ieu téh ayana di wewengkon wates Cina, lajeng saeutik-saeutik nalukkeun wilayah Manchuria, nepi ka tungtungna ngusir bangsa Cina ti Nangnang taun 313. Pangaruh kabudayaan Cina tetep aya nepi ka Budana ogé diagem salaku agama resmi taun 372.
Dina abad ka-4 Baekje jaya kumawasa sarta ngungkulan ampir satengah ti tanjungna, nyéta tanjung beulah kidul.
Renaming Silla in 503, it is known the kingdom of Silla absorbed the whole kingdom of Kaya or Gaya on their border in the first half of the 4th Century. Puseur dayeuh Silla, nyaéta Gumsong (ayeuna Gyeongju atawa Kyongju). Buda dijadikeun ageman resmi taun 528.
Ku ayana kongsi jeung dinasti Tang Cina, Silla meruhkeun Goguryeo taun 668, satutasna ngawasa Baekje taun 660, lajeng ngawal periode Uni Silla nepi ka panungtungan "Tilu Karajaan".
Ngaran "Samguk", atawa "Tilu Karajaan" dipaké dina naskah kuna Koréa Samguk Sagi jeung Samguk Yusa.


text:
Nyiruan
Nyiruan nya éta sato nu bisa ngapung nu gampang dipikanyaho sabab dipikawanoh sok nyeureud lamun diganggu jeung warnana nu katempo pisan. Nyiruan kaasup ka ordo Hymenoptera anggotana ogé nya éta sireum jeung odéng. Nyiruan sakapeung sok ditapsirkeun salaku odéng ku jalma réa.[1]
Di dunya ieu aya 75.000 spesies nyiruan nu geus dipikanyaho ku jalma jeung sabagéan badag ti éta hirup salaku parasit nu nyimpen endogna di awak sato séjénna.[2] Nyiruan bisa kapanggih disakuliah dunya, iwal ti daerah nu panas teuing jeung tiris teuing.
Daptar eusi
Morfologi[édit | sunting sumber]
Anatomi[édit | sunting sumber]
Nyiruan jeung anggota Hymenoptera séjénna-ngabogaan awak nu gampang dipikanyaho dibandingkeun jeung kelas serangga séjénna. Awakna kabagi jadi 3 bagéan utama: hulu, thorax, jeung abdomen (sababaraha literatur séjénna nyebutkeun kawengku ku hulu, mesosoma sanajan maksudna sarua). Ciri has ti anggota Hymenoptera-kaasup nyiruan- nya éta ayana di "cangkéng" nu ukuranna ramping nu ngahubungkeun bagéan dada jeung beuteungna (iwal ti laleur gergaji famili Tenthrenidae) nepi ka awakna bisa nilep kalawan gampang. Sababaraha jenis nyiruan upamana nyiruan sarang lumpur ti famili Spechidae nepi ka ngabogaan ruas cangkéng nu panjang.[1]
Di hulu nyiruan aya sapasang mata majemuk, nya éta mata ti kumpulan lensa mata nu leuwih leutik. Salian sapasang mata majemuk tadi, nyiruan ogé ngabogaan 3 buah oselus (mata sederhana) dipuncak huluna. Oselus teu dipaké keur nempo, tapi keur ngadeteksi intensitas (cahya) di sakurilingna nepi ka nyiruan bisa nyaho iraha kudu ngamimitian jeung mungkas aktivitasna.[3] Nyiruan ogé ngabogaan sapasang rahang handap (mandibula) nu bisa digunakeun keur sababaraha aktivitas saperti ngajepit benda, nyabut serat kayu, jeung nepi ka keur ngabunuh serangga séjénna. Bagéan séjén nu aya di hulu nyiruan nya éta sapasang antena nu ngabuku-buku keur ngadeteksi rangsangan kimia.[1] Sakabéh nyiruan ngabogaan jangjang (iwal nyiruan bikang ti famili Mutilidae[1]) warnana transparan. Jangjang ieu jumlahna 2 pasang jeung gerakna saragem lamun jangjang hareup naé, jangjang tukangna milu naék. Nyiruan pinter pisan ngapung di luhur sabab nalika ngapung, nyiruan bisa ngalakukeun sababarana manuver, saperti ngapung gancang, muter di luhur, jeung nagpung mundur. Nyiruan umumna ngapung kalawan ngalipet sukuna, samentara sababaraha jenis nyiruan séjénna misalna nyiruan kertas nu sukuna ngagantung teu ngalipet nalika ngapung.[4]
Seureud[édit | sunting sumber]
Nyiruan ngabogaan seureud di tungtung adomenna. Ngan nyiruan bikang nu ngabogaan seureud, samentara nyiruan jalu teu ngabogaan seureud. Seureud nyiruan sabenerna nya éta sarupaning saluran nu kahubung ka kelenjar bisa. Nyiruan ngagunakeun seureudna keur ngalumpuhkeun korbanna jeung mertahankeun dirina.[2]
Sababaraha ragem nyiruan nu kamodifikasi jadi saluran nu nyalurkeun endog nu disebur ovipositor. Nyiruan bisa maké seureudna keur endogan nalika tabung seureudna nu kahubung jeung kantong endog. Ukuran ovipositor sorangan beragem jeung sababaraha nyiruan, ovipositor bisa leuwih panjang ti awakna. Ovipositor di sababaraha nyiruan misalna kacida kuat sabab dipikanyaho bisa nembus lapisan kai.[5]
Metamorfosis[édit | sunting sumber]
Nyiruan saperti anggota Hymenoptera séjénna ngajalanan metamorfosis sampurna nu artina nyiruan ngajalanan 4 tahap dina tumuwuhna; endog, larva, kepompong, jeung dewasa. Larva nyiruan umumna teu ngabogaan mata, suku, jeung rahang keur ngagayem nepi ka bisa dahar, nyiruan gumantung ka indungna nu nyimpenna nalika masih jadi endog di deukeut dahareunna. Larva nyiruan nu gedé bakal ngalaman ganti kulit sababaraha kali nepi ka jadi kepompong. Kepompong nyiruan biasana ngabentuk mirip jeung nyiruan dewasa, mung warnana pucet. Nyiruan nu geus ngajalanan fase kepompong tukuy bakal neteskeun kaluarna ti kepompongna, tuluy nungguan sakeudeung nepi ka jangjangna garing sateuacan bisa dipaké keur ngapung.[6]
Catetan[édit | sunting sumber]
- ↑ a b c d Johnson, Jimy. 1997. "Ensiklopedia Anak-Anak: Dunia Serangga dan Laba-Laba 3". Jakarta: PT Elex Media Komputindo, hal. 20-21.
- ↑ a b Wasps Everyhting About.
- ↑ Time Life. 1996. "Hamparan Dunia Ilmu Time Life: Dunia Serangga". Jakarta: PT Tira Pustaka, hal. 22-23.
- ↑ Nanao, Jun, Hidetomo Oda, & Hidekazu Kubo. 1996. "Seri Misteri Alam 52: Tawon Kertas". Jakarta: PT Elex Media Komputindo.
- ↑ Time Life. 1996. "Hamparan Dunia Ilmu Time Life: Dunia Serangga". Jakarta: PT Tira Pustaka, hal. 124-125.
- ↑ Oda, Hidetomo & Hiroshi Ogawa. 1996. "Seri Misteri Alam 29: Tawon dan Lebah". Jakarta: PT Elex Media Komputindo, hal.10-15


text:
Jalur Sakura-dōri
Jalur Sakura-dōri (桜通線 Sakura-dōri-sen?) nyaeta jalur subway, bagean ti sistim Nagoya Municipal Subway (名古屋市営地下鉄 Nagoya Shiei Chikatetsu?) di Nagoya, Jepang. Jalur ieu mimiti ti Nakamura Kuyakusho, Nakamura Ward nepi ka Nonami, Tempaku Ward, sakabehna di Nagoya. Dina peta Jalur Sakura-dōri warna beureum. Dina 2004, pamarentah kota mimiti ngarobah sakabeh tanda stasion. Tanda anyar ieu di unaggal stasion ngagunakeun hiji huruf jeung nomer. Dina Jalur Sakura-dōri, make huruf S. Sacara resmi, ngaran jalur ieu Nagoya City Rapid Railway Line 6 (名古屋市高速度鉄道第6号線 Nagoya-shi Kōsokudo Tetsudō Dai-roku-gō-sen?). Sakabeh stasion bisa make Tranpass, kartu magnet pra-bayar.
Jalur ieu mimiti dibuka dina taun 1989. Antara Nagoya jeung Imaike, jalur ieu aya dihandapeun Jalan Sakura-dōri, nu motong kana Jalur Higashiyama. Jalur ieu hiji-hiji di Nagoya Municipal Subway nu make sistim ATO.
Data dasar[édit | sunting sumber]
- Jarak: 14.9 km / 9.3 mi.
- Jumlah stasion: 17
- Gauge: 1067 mm / 3 ft. 6 in.
- Trek ganda: sakabeh jalur
- Sumber listrik: Sakaebh jalur (1500 V DC, overhead lines)
- Railway signalling: CS-ATC
- Maksimum kacepatan: 75 km/h
Rencana ka hareup[édit | sunting sumber]
Ti Nonami, jalur bakal diteruskeun ka wetan nuju Tokushige dina taun 2011. Rencana ieu manjangan jalur ieu, ka sababaraha tempat di Toyoake City atawa Toyota City. Salian ti eta, aya oge rencana manjangan ti Nakamura Kuyakusho ka sababaraha tempat di Shippō Town.
Stasion-stasion[édit | sunting sumber]
Tempo ogé[édit | sunting sumber]
Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]
- (Basa Jepang) Transportation Bureau City of Nagoya official website
- (Basa Inggris) Transportation Bureau City of Nagoya official website
- (Basa Inggris) The subway map


text:
Maung jeung Uncal (bodor si cepot)
Sanggeus kahuruan tinggal haseupna tina jeuro guha kaluar indung jeung anak maung.
"Ma..aden lapar" anak maung ka indungna
"Nya ke urang..." can ge beres nyarita, ti tukangeun kaluar oge uncal ti jeuro guha, singhoreng uncal jalu nu ngilu nyumput.
"Ma itu uncal..udag ma aden hayang daging uncal" anak maung rada ngagareuwahkeun indungna anu reuwaseun.
Indung maung teu talangke langsung luncat ngudag eta uncal.
Uncal anu leuwih leutik leuwih lincah tibatan maung, ngan satarik tarikna ge sato nu geus nahan lapar jeung hawa panas duanana beuki laun, ngan sakadang uncal gancang manggih jalan manehna lulumpatan ngaliwatan tangkal kai nu rekep, maung bati ku nafsu teu bisa newak bae beunang kadeoh, manehna muru uncal ngan..awak maung tungtungna nyelap na sela tangkal.
Kanyahoan maung teu bisa ojah, uncal nguriling balik deui. abong jalu sanajan uncal boga pikiran cabul.
"Ah..bae sagalakna maung, da ti tukang mah angger we maung bikang" uncal ngomong sorangan. geus kitumah maung teh diopi ku uncal. geus beres uncal terus lumpat deui bari heheotan..(aya kituh uncal nga heot).
Geus bisa leupas maung balik deui ka anakna.
"Ma...ma..kumaha SI UNCAL teh beunang...mana ma..aden lapar.."
Indung maung kadon jamutrut ka anakna " eh...ari maneh tong susa sisi PAPIH kituh!!!" bari ngaleos.


text:
Babakaur
Babakaur atawa babak-haur (kelas Chilopoda) mangrupakeun artropoda darat peurahan nu awakna panjang sarta sapasang suku dina unggal ruas/buku awakna. Sato ieu lolobana liar peuting, hirup utamana di wewengkon nu iklimna tropis. Kawas dulur deukeutna titinggi, awakna diwangun ku 15-173 ruas. Béda ti titinggi nu awakna rada budeud (jangkung), babakaur mah depé, gerakna gancang sarta mangrupa artropoda prédator.
Hulu babakaur boga sapasang anténeu sarta sarta sungut nu 'sihungan'. Bagian hareup huluna boga sihung nu peurahan mnu dipaké boh keur ngajaga diri atawa keur ngalumpuhkeun mangsana. Aya sababaraha spésiés nu peurahna bisa bahya pikeun manusa. Babakaur nu ilahar kapanggih di paimahan (Scutigera coleoptrata) mangrupakeun salah sahiji spésiés karnivora nu sok ngahakan serangga kayaning cucunguk jeung invertebrata leutik lianna.
Babakaur ogé aya nu hirup di dasar guha nu dieusi ku kalong, ngarah anak kalong nu ragrag ti luhureunana.
Rujukan[édit | sunting sumber]
- Centipede, Wikipédia édisi basa Inggris (26 Maret 2006)
- Neil A. Campbell, Biology: Fourth Edition, (Benjamin/Cummings Publishing, New York) 1996 page 614 ISBN 0-8053-1957-3
Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]
- Tree of Life Project – Chilopoda
- What do you call a centipede?
- Pictures of many centipede species plus information
- Photos of Australian centipede (Scolopendra morsitans)


text:
Baduy
Urang Baduy atawa anu sering disebut ogé masarakat kanékés mangrupa masarakat adat di désa Kanékés Kacamatan Leuwidamar Kabupatén Lebak nu nyicingan gunung Kendeng.[1] Masarakat Baduy nyicingan gunung anu jauh ti pilemburan, lega daérahna ngan 5000 Ha nu ku pamaréntah dijadikeun daéeah wisata budaya.
Daptar eusi
Asal kecap[édit | sunting sumber]
Sacara étimologis kecap baduy beunang nyutat tina kecap Badui ;badui;urang sunda baheula di Pajajaran anu nyingkurkeun manéh [2] dina pareumnakeun abad ka-15 lantaran arembungeun asup Islam, tempat urang baduy ayana di Cibéo, kiduleun Pandéglang ;l mula-mula anu nyebut nya éta balad Islam pédah arembung jadi Islam, di Cibéona ngajadikeun désa sorangan jeung aya pangurusna.[2] Aya ogé nu nyebutkeun yén masarakat baduy nya éta sesebutan pikeun masarakat di daérah Kanékés anu dibéré ku urang Kanékés luar, sesebutan éta lantaran dua hal nya éta :
- Dipatalikeun jeung ngaran gunung jeung walungan di daérah Kanékés nya éta gunung baduy jeung walungan Cibaduy nu tempatna teu pati jauh sahingga masarakat anu nyicingan gunung jeung walungan éta disebut masarakat baduy.[2]
- Nu pamungkas dipatalikeun jeung suku Baduwi di Arab nu dianggap golongan handap boh tingkat hirupna boh peradabanana tur sok pundah-pindah. Heug teh masarakat luar Kanekes ogé miboga sawangan nu sarua yén tingkat hirup jeung peradabanana handap jeung euweuh parobahan, éta sababna baduy asal kecapna Baduwi.[3]
Pasipatan urang Baduy[édit | sunting sumber]
Urang baduy miboga paripolah anu jarang robah ti baheulana, ageman urang baduy nya éta sunda wiwitan. Numutkeun ageman éta sagala paripolah manusa ulah silih nyilakakeun kudu silih asih.[1] Urang baduy dibagi jadi dua nya éta baduy luar jeung baduy jero.[1] Baduy jero kabagi kana tilu kapuunan nya éta Cibeo, Cikeusik jeung Cikertawana. [1] Éta kapuunan miboga pamingpin anu disebut puun. [1] Sedengken baduy luar ditandaan ku cara make baju anu leuwih dominan hideung, kasebar di gigireun baduy jero. Baduy luar oge disebut baduy panamping anu hartina jalma anu dipiceun, sabab urang baduy luar mangrupa urang baduy jero anu dihukum lantaran ngalanggar aturan anu aya di badu jero. [1]
Pakasaban masarakat Kanékés[édit | sunting sumber]
Pakasaban urang Sunda Kanékés dina ngahuma (Tatanén)[édit | sunting sumber]
Pakasaban urang Sunda salasahijina nya éta ngahuma.[1] Taneuh huma mangrupa paré atawa palawija.[1] Sanggeus panén, taneuh diingkeun atawa diantep heula, teu digagarap nepi ka taneuhna balik deui ka asal. [1] Ngahuma hartina melak paré, Ngagarap taneuh osok pundah-pindah ti hiji taneuh ka taneuh nu séjénna dipapay.[1] Muka lahan anyar di leuweung geledegan nepi ka béak panén, ngagarap deui ka huma nu geus euwueh caian deui. [1] Kagiatan ieu dilakukeun nalika usum pepelakan, nyawah atawa patani loba dilakukeun ku masarakat sunda.[1] Tapi pikeun masarakat kanékés, tatanén di sawah-sawah mangrupakeun kagiatan nu geus jadi kabiasaan.[1] Sumber kahirupan dina tradisi kanékés nya éta melak paré di kebon, ngala laku jeung sasatoan nu aya di leuweung, melak bungbuahan, jeung nyadap cai kawung di leuweung. Patani huma mangrupa hiji-hijina pakasaban patani urang sunda Kanékés, maranéhna nganggap taneuh garapan mangrupakeun titipin ti Pangéran, maranéhna sakur dibéré kapercayaan pikeun ngurus sarta ngamangpaatkeun kalayan hadé jeung wijkasana. [1] Sacara hukum adat, status ni miboga taneuh huma ditujukeun pikeun jalma nu mimiti muka jeung ngagarap taneuh éta.[1] Lamun rék digunakeun ku jalma lian, kudu ménta idin heula kanu ngagarap mimiti. [1] Taneuh garapan huma nu ditinggalkeun saencan sataun pinuh, urang sunda nyebutna jami,ngagarapan taneuh jami disebut ngajami.[1] Taneuh huma nu geus ditinggalkeun leuwih ti sataun jeung loba dipelakan tatangkalan nu gedé, disebutna reuma kolot. [1]
Rujukan[édit | sunting sumber]
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q r (id)Rosyadi. Kebudayaan Masyarakat Sunda di Kabupaten Lebak. CV Manfada Utama. Bandung 2000.
- ↑ a b c (id)K.A Darnadibrata, .Kamus Basa Sunda. Kiblat 2006. Bandung. Halaman
- ↑ (id)Hj.Patimah,spk. Ensiklopedi Sunda : Alam, Manusia dan Budaya termasuk Budaya Cirebonan dan Betawi. PT Dunia Pustaka Jaya. Jakarta 2000.


text:
Barbie
Barbie nya éta ngaran salasahiji bonéka anu geulis, panonna biru jeung sukuna panjang[1].
Sajarah[édit | sunting sumber]
Bonéka barbie mimiti aya kurang leuwih taun 1945 ti salasahiji kulawarga nu resepeun pisan kana bonéka[1].Kulawarga ieu mimiti kainspirasi ti budak awéwéna anu resep ulin bonéka keretas[1]. Tuluy indungna anu ngaranna Ruth Handler ngarasa karunya ka budakna anu ngaranna Barbara Handler anu teu weléh kingkin nalika bonéka karetasna suék[1]. Kusabab kitu, indungna miboga kereteg hayang nyieun cocooan anyar jang budakna anu bisa lila dipakéna.[1]. Tuluy nyieun bonéka awéwé geulis anu buukna pirang jeung panonna biru. Suku jeung leungeunna panjang nepi ka éta bonéka katingali langsing jeung sampurna[1]. Awak Barbie dipercaya salaku wangun awak awéwé anu idéal dina ukuran leutikna[1]. Kusababa kitu, loba awéwé anu hayang boga awak kawas awak Barbie[1]. Barbie mimiti diproduksi taun 1945 ku pausahaan bonéka kulawarga Handler, anu ngaranna Mattel Toy Company di Amerika Serikat[1]. Éta bonéka dibéré ngaran luyu jeung budak awéwé kulawarga Handler nya éta Barbara[1]. Tapi ngaran tukangna diganti jadi Barbara Millicent Robert, anu biasana disebut Barbie[1]. Kua ayana bonéka anu geulis ieu, langsung dipikaresep ku masarakat[1].Méh kabéh budak awéwé di dunya resepeun ka bonéka Barbie[1]. Kulantaran kitu nyieun deui leuwih loba bonéka barbie aya ogé anu diimpor ka sakuliah dunya malah mah nepi ka nagara-nagara nu aya di Timur Tengah[1]. Ti harita modél Barbie ogé mekar jadi leuwih modern ti mimiti modél baju nepi ka modél buuk[1]. Malah di Jepang mah leuwih antusias kana ngaproduksi modél-modél baju Barbie, ti mimiti baju renang, baju ulin, baju gawé, nepi ka baju saré ogé ku maranéhna dijieun jang Barbie[1]. Nalika taun 1961, pausahaan bonéka Mattel Toy Company nyieun bonéka lalaki jang jadi papacanganana Barbie kusabab karunya si bonéka Barbie teu boga batur hirup[1].Bonéka lalaki ieu dijieun ku Barbara Handler, anak awéwé anu jadi inspirasi bonéka Barbie[1]. Manéhna hayang nyieun bonéka lalaki anu dibéré ngaran Ken, ngaran saurang lalaki anu jadi lalaki kameumeut Barbara Handler nalika SMA[1]. Tapi hanjakal éta lalaki teu miboga rasa katrésna ka Barbara[1]. Kusabab kitu, Barbara ngaabadikeun katrésnana dina wangun bonéka anu jadi papacanganana Barbie[1].
Nalika libur sakola, biasana loba film-filma anu ngirut ati salasahijina film Barbie[2] Bonéka Barbie anu difilmkeun geus aya sababaraha judul, diantarana Barbie in the Nutcracker, Barbie as Rapunzel, Barbie Mariposa, Barbie Fairytopia: Magic of the Rainbow, jeung Barbie and the Magic of Pegasus[2].


text:
Selasa, 19 April 2011
Sunda_Kecap Kantetan
Selasa, April 19, 2011 Nova Nurul Mustopa No comments
3. Kecap Kantétan
Kecap kantétan nya éta dua kecap atawa leuwih nu dihijikeun sarta miboga harti nu mandiri. Kecap kantétan dibagi jadi dua, nya éta:
a. rakitan dalit (compositum)
nya éta dua kecap nu teu bisa dipisahkeun atawa diselapan kecap-kecap séjén. Contona: kacapiring, teu bisa dipisahkeun jadi kaca jeung piring, nya kitu deui rajapati, gandawesi, jrrd.
b. rakitan anggang (anéksi)
nya éta kecap kantétan nu bisa diselapan ku sawatara kecap.
Conto: sangu poé sangu meunang moé,
dahar isuk dahar waktuna isuk,
wajit Cililin wajit buatan Cililin, jrrd
Nilik kana hartina, kecap kantétan dibagi :
1) nu satata atawa saharkat;
kolot-budak, gedé-leutik, beurang-peuting, isuk-soré, beunghar-malarat.
2) sinonim. Contona;
paksa-pirusa, sugih-mukti, méré-mawéh, duduga-peryoga, geuleuh-keumeuh.
3) nuduhkeun bilangan;
dua-welas, lima-karung, tuju-rébu, dua-boboko, tilu-puluh, jrrd.
4) nuduhkeun babasan;
tiis-ceuli, laér-gado, panjang-leungeun, hampang-leungeun, jrrd.
5) nuduhkeun waktuna;
dahar-beurang, indit-soré, mandi-isuk, jrrd.
6) nuduhkeun lantaran;
paéh-ngajuru, meuli-bogoh, sangsara-dihaja, labuh-titajong, jrrd.
7) nuduhkeun dijieunna;
korsi-hoé, peti-beusi, keusik-Ciharus, samping-Majalaya, jrrd.
8) euweuh patalina/ngaran barang;
panonpoé, gandawesi, indung késang, indung beurang, indung peuting.
9) nuduhkeun sipat/kaayaan;
bongkok-méongeun, harigu-manukeun, hulu-petieun, jrrd.