text:
Muse
Muse nya éta grup musik rock alternatip asal Inggris[1]. Ieu grup musik dibentuk di Devon taun 1994 ku Matthew Bellamy (vokalis, gitaris, pianis), Dominic Howard (drummer), jeung Chris Wolstenholme (bassis)[1]. Muse miboga gaya musik anu nyampurkeun genre musik rock, rock progesif, musik klasik, jeung elektronika[1]. Muse ogé kasohor ku aksi panggungna anu bdéa ti grup musik séjénna anu miboga ciri aksi anu pinuh énergi jeung tata lampu anu alus[1].
Suksés anu diraih nalika awalrelease nimbulkeun wacana di Kalangan industri musik anu nyebutkeun yén Muse téh sarua jiga Radiohead[2]. Tapi perusahaan Amerika, Maverick Records ngontrak Muse taun (1998), sanggeus sababaraha kali minton di Amerika Serikat[2].
Kabentukna Muse (1992-1997)[édit | sunting sumber]
Taun 1990-an para personil boga grup musik sorangan-sorangan di sakolana[1]. Kabentukna Muse dimaulai nalika Matthew Bellamy (14 taun) lulus audisi pikeun asup ka grup musikna Dominic Howard, disusul ku Chris Wostenholme anu ngagantikeun bassis grup musikna Dominic[1]. Saacan panceg dingaranan Muse, ieu grup musik pernah sababaraha kali ganti ngaran diantarana: Gothic Plague, Carnage Mayhem, Fixed Penalty, jeung Rocket Baby Dolls. Urutan kronologis ngeunaan gunta-gantina ngaran ieu grup musik teu pati jelas, sabab méré inpormasi anu henteu konsistén dina unggal wawancarana[1]. Dina taun 1994, nalika masih maké ngaran Rocket Baby Dolls, Matthew spk meunangkeun kompetisi Battle of The Bands lokal, terus ngaganti ngaran grup musikna jadi Muse[1].


c: text/html

text:
Pamaké:Sersan Mayor Kururu
Daptar eusi
BÉWARA - Wikidata[édit | sunting sumber]
Karak sababaraha poé ieu, Wikidata mimiti dipakékeun di luar Wikipédia Basa Inggris (nu geus maké ti kamari-kamari). Jadina, tutumbu interwiki nu biasana ketempo aya di beulah handapna artikel pas ngédit, ayeuna teu aya deui, ku lantaran geus diurus ku Wikidata. Tah, mung kitu, kumaha cara nambahkeun interwiki dina artikel, boh nu geus aya atawa nu anyar? Gampangna, buka wikidata.org, téang judul artikelna, geus kapanggih, tambahkeun tutumbu basa sunda jeung ngaran artikel dina béréndélan ngaran-ngaran artikel dina wikipedia lianna. Contona urang rék narjamahkeun artikel en:Mojibake ti Wikipedia Basa Inggris, réngsé narjamahkeun artikel, simpen di Wikipedia Sunda artikelna, téang judul mojibake dina Wikidata, tambahkeun tutumbu Wikipedia Sunda (klik "Add", ketik dina kotak kahiji "basa sun", engké kaluar pilihan "Basa Sunda (su)", pilih éta, teras dina kolom kadua ketik "Mojibake", pencét enter atanapi klik "save") Seyoru | ᮍᮛᮧᮘᮢᮧᮜ᮪ 25 Maret 2013 18.25 (UTC)
BÉWARA - Mémo[édit | sunting sumber]
Eta kamari aya nu naon, nyieun artikel kacamatan atawa kalurahan kitu meureun di Bandung Kulon, tapi da nulisna "Bandung kulon" (aksara "k" dina kecap "kulon"-na kedahna gedé, da ngaran wewengkon). Ka saha nu ngarasa ningali nu sapertos kitu, nyuhunkeun tulunganana sangkan digentos éta téh janten nu ku urang geus terangkeun di luhur. Hiji-hiji waé heunteu sakaligus gé teu nanaon. Nuhun nya.
Tiasa maké bot teu?
Ku naon lain manéh wéh? Da urang mah horéam ah ka nu kawas kitu. :P
BÉWARA - Perhatoskeun[édit | sunting sumber]
- 1. Pikeun nandatanganan
Ketik 4 tanda tilda (
~~~~)
- 2. Pikeun kaping lahir/maot hiji jalma/inohong
Mangga anggo Citakan:Lahirmati Katrangan salajengna, mangga tingali dina kaca
Atanapi conto pamakéanna dina artikel
HATUR NUHUN—Cэëpy | ᮍᮛᮧᮘᮢᮧᮜ᮪ 7 Juni 2012 09.23 (UTC)
BÉWARA - Nyuhunkeun Tulunganana[édit | sunting sumber]
Upami sadérék sadaya ningali artikel nu aya kieuna:
kodena:
:''Artikel utama: [[Artikel1]], [[Artikel2]], ...''
jeung/atanapi
kodena:
:''Tempo ogé: [[Artikel1]], [[Artikel2]], ...''
Dihaturkeun tulungannana sangkan digentos éta téh jadi
Pikeun Artikel utama
kodena:
{{Utama|Artikel1|Artikel2|saterasna}} atanapi
{{Main|Artikel1|Artikel2|saterasna}}
Pikeun Tempo ogé
kodena:
{{Tempo ogé|Artikel1|Artikel2|saterasna}} atanapi
{{See also|Artikel1|Artikel2|saterasna}}
- Hatur nuhun—Cэëpy | ᮍᮛᮧᮘᮢᮧᮜ᮪ 7 Juni 2012 09.23 (UTC)
Perapian[édit | sunting sumber]
- {{rapikan}}
- {{wikify}}
- {{refimprove}}
- {{takakurat}}
- {{pemastian}}
- {{unreferenced}}
Istilah[édit | sunting sumber]
- ca, citakan anyar
- a, anyar (artikel anyar)
- kp, kaca (pang)alihan
- ka, kategori anyar
- + {{delete}}, artikel nu kudu dihupus
- Wilujeng sumping!, kaca obroloan pamaké énggal
- r, "reformasi", ngarobih raloba bagian artikel
- interwiki, ngédit interwiki
Rekomendasi artikel pilihan [édit | sunting sumber]
- Barudak Héjo ti Woolpit
- Departemén jeung téritori peuntas laut Perancis
- Indonésia
- Lagu Kabangsaan Apganistan
- Lagu Kabangsaan Uzbékistan
- Meniñ Qazaqstanım
- Mer Hayrenik
- Romania
- Shche ne vmerla Ukraina
- World in Union
- Mungkin juga
- Boleh dong
Proyék[édit | sunting sumber]
- Proyék pembiruan Artikel
- Proyék pelengkapan Artikel
- Kini: Kota Bogor
- Sebelumnya: Butan
Seyoru | ᮍᮛᮧᮘᮢᮧᮜ᮪ 3 Agustus 2013 05.51 (UTC)
Gambar petingan[édit | sunting sumber]
{{GP3 |panorama = n |vertikal = n |gambar = |tulisan1 = |tulisan2 = }}

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
KAULINAN BARUDAK LEMBUR (Sri N.)
Salah sahiji kahirupan budaya masarakat Jawa Barat anu geus kapopohokeun ayeuna nyaeta Kaulinan Barudak Lembur. Dina Kaulinan Barudak Lembur, ngabogaan makna anu kacida luhung, diantarana : hirup sauyunan, atikan, didikan, jeung diajar sosialisasi jeung babaturan. Kaulinan Barudak anu baheula mangrupakeun salah sahiji tradisi kabudayaan sunda teh geuning ngabogaan ukuran kahirupan anu penting pikeun ngabina mental anu teu leupas tina kabiasaan barudak sunda dina kahirupan sapopoe.
Kaulinan Barudak Lembur teh bisa ngembangkeun kamampuan kreativitas barudak, diantarana : taliti, embung eleh, ngulik, mikir, neangan cara licik, jsb. Lamun ku urang di titenan, Kaulinan Barudak Lembur teh lain ngan saukur keur ngembangkeun kamampuan kreativitasna wungkul, tapi bisa oge dijadikeun keur olahraga, diantarana : ucing sumput, bebentengan, sondah, gatrik, sapintrong, jsb. Kaulinan-kaulinan eta teh bisa ngajadikeun barudak sarehat, kuat, lincah, jeung tereh gede sabab sok gerak bari bungah tea.
Kaulinan Barudak Lembur anu sabenerna nyaeta salah sahiji proses diajar. Proses diajar ieu, barudak bisa ngembangkeun boh kaahlian boh kapinteran atawa jiwana. Proses ieu alusna mah digawekeun tuluy-tuluyan, sabanding jeung umur atawa kadewasaan, anu sarua jeung tanggapan Syamsu Yusuf, yen :
“Manusia secara terus-menerus berkembang atau berubah yang dipengaruhi oleh pengalaman atau belajar sepanjang hidupnya. Perkembangan berlangsung secara terus menerus sejak masa konsepsi sampai mencapai kematangan atau masa tua”.
Kaulinan Barudak Lembur anu mangrupakeun tradisi budaya sunda nu hirup jeung geus panceg di sakabeh padesaan atawa pakampungan di tatar sunda (Jawa Barat). Barudak geus biasa kumpul/ulin jeung babaturanna, di tempat-tempat anu lega/pakarangan imah, unggal pasosore sanggeus ngabantuan pagawean kolotna.
Ayeuna mah, kaayaan Kaulinan Barudak Lembur teh kawas sesa-sesa bangunan anu geus teu dipalire. Sababaraha faktor anu ngalantarankeunnana teh nyaeta : beuki kurangna tempat ulin barudak. Di tempat-tempat nu baheula mangrupakeun tempat ulin teh ayeuna geus pinuh ku bangunan/gedung/imah, jsb. Imah oge ayeuna mah geus jarang pisan anu boga pakarangan nu lega.
Tempat ulin barudak teh ayeuna mah pindah ka jero imah (indoor) anu geus disadiakeun sacara modern, diantarana : Play Station, Internet, jsb. Model kaulinan modern ieu geus ngawabah ka kabeh dunya kaulinan barudak. Barudak ayeuna resep pisan kana kaulinan modern ieu. Lantaran kitu, maranehna jadi jelema-jelema anu individualis jeung egois. Komunikasi jeung babaturan anu pikabungaheun teh geus lapur. Kaulinan barudak ayeuna mah geus ngagunakeun ilmu teknologi (hitech), diantarana : komputer, play station, video games, Nintendo, game watch, jsb anu geus dipiboga ku barudak kota jeung desa.
Hirupna budaya kaulinan modern, mangrupakeun tantangan anu nungtut pikiran jeung paripolah anu leuwih bijak. Dina hiji pihak, Kaulinan Barudak Lembur anu miboga makna budi anu luhung jeung sauyunan teh geus kasingsalkeun.
Lamun ditaliktik tina karakteristik jeung sipat-sipatna, Kaulinan Barudak Lembur teh mangrupakeun salah sahiji ajaran sauyunan anu ngiket duduluran jang ngembangkeun kreativitas barudak jeung komunitasna. Tapi kaulinan modern anu hitech, ngadidik barudak teu kaiket ku kelompok (bebas), jeung ngabogaan sipat individual. Sisi positif kaulinan modern nyaeta tempat jang diajar mandiri.
Lantaran kitu, hayu urang riksa tradisi budaya sunda urang ku cara ngahijikeun Kaulinan Barudak Sunda jeung Kaulinan Modern jaman kiwari. Salian ti ngamumule budaya, urang oge teu katinggaleun ku kamajuan jaman.


text:
Minggu, 22 Juli 2012
Carpon Deri Hudaya
Langit lénglang taya alang-alang. Matapoé nyaangan suklak-sikluk alam. Nu lalar-liwat di jalan nyangking katengtreman dina enggoning ngajugjug tujuan hirupna séwang-séwangan. Nu tumpak kandaraan aya, nu leumpang basajan aya. Éstuning betah nénjo, betah ngabandunganana. Aya nu silih sigeung meueusan mah jamakna, kangaranan jalma hirup. Sedengkeun gedong-gedong sigrong nu resik tur jalugjug jangkung, lir hormateun saung katut jongko padagang nu ngabaris-narémpél kana dingdingna, minangka tanda yén lalampahan jaman téh geus nincak undakan langit kelas déwa, hasil pangwangunan dina pirang-pirang abad lila.
Cuh! Aki Marat nyiduh, laju medar deui riwayat hirupna, ditujukeun ka incu hiji-hijina nu diuk dina salah sahiji bangku. “Cu, Aki téh milu révolusi….”
Ah, méh unggal nyimpang ka ieu saung sirop, nu ngawuwuhan dagangan Ki Marat téh ukur kecap révolusi, révolusi, perjuangan, jeung perjuangan. Tapi keur sauingeun mah tara matak bosen kétang. Beuki remen mireng anggur beuki saregep baé. Teu siga mirengkeun pidato di tempat-tempat resmi atawa telepisi nu matak muruluk tai ceuli. Bubuhan meuereun, anu dicaritakeun Ki Marat mah kaalaman ku dirina sorangan. Lain diwangwang, lain pakeun nyiar kauntungan deuih.
Minggu, 15 Juli 2012
Feature Prayoga Adiwisastra
LOLONGOK KA CANDI BOJONG MÉNJÉ
“SITUS CANDI BOJONGMENJE. BALAI PENGELOLAAN KEPURBAKALAAN JARAHNITRA DISBUDPAR JAWA BARAT”. Kitu aksara nu kaungel dina plang saméméh léngkah anjog ka candi nu rék dijugjug. Éta plang nu katémbong karahaan di beulah luhur jeung handapna téh weweg nangtung di sisi jalan nu teu kendat gumuruh ku lalar liwatna kandaraan.
Candi Bojong Ménjé perenahna mah di Kampung Bojong Ménjé RT 03 RW 02, Désa Cangkuang, Kecamatan Rancaékék, Kabupatén Bandung. Kurang leuwih aya dina 698 m luhureun beungeut cai laut. Ti puseur dayeuh Kota Bandung mah aya kana 24 km, laju ngétan mapay Jalan Raya Rancaékék nu nepungkeun Kota Bandung jeung Garut-Tasikmalaya-Ciamis. Mun jolna ti Kota Bandung, di beulah katuhu éta plang bakal natrat katempo. Ti éta plang, kira-kira 200 m urang bakal anjog ka Candi Bojong Ménjé, sanggeus mapay lulurung gang nu di kénca-katuhueunana méh pasesedek ku padumukan masarakat.
Sabtu, 14 Juli 2012
Esey Fitria Puji Lestari
BALA-BALA VS KFC
Jaman ayeuna sok disebut ogé éra globalisasi sabab lawang panto dunya ayeuna mah geus dibaruka. Atuh balukarna kahirupan manusa téh jadi pacampur. Dunya nu lega jadi ngaleutikan, malahan bisa diragum ku smart phone anu ukur sagedé dampal leungeun. Bisa dipelong jeung dipencrong iraha waé tur di mana waé; teu kawatesanan ku tempat jeung waktu, kari klik kari pencét, béja ti ditu ti dieu mo anggeus saitungan ramo, moal burung katarampa. Ngobrol jeung urang Jepang atawa Jerman gé ayeuna mah lain perkara nu hésé deui, teu kudu meuntas heula laut. Sagalana éstu bisa kalaksana kalawan prosés nu instan.
Ku kuring sorangan globalisasi téh dibéré rumus take and give, sabab nu karasa ku kuring mah globalisasi téh enas-enasna mah prosés méré jeung narima; aya anu nyokot aya nu méré, aya nu nyodor-nyodor aya nu namprak nampanan, aya nu mangaruhan jeung nu dipangaruhan.
Esey Abhurizal
SAJARAH MARGAHAYU
Numutkeun Kamus Basa Sunda R.A. Danadibrata, kecap Margahayu téh mangrupa ringkesan tina kecap “marga rahayu”, jalan, lantaran jadi rahayu. Margahayu mangrupa hiji wewengkon nu aya di Kabupatén Bandung, Provinsi Jawa Barat. Ieu wewengkon raket pisan jeung sajarah, lantaran harita dina mangsa kolonial kungsi ditempatan ku para panjajah Walanda, tuluy ku Jepang.
Nalika mangsa kolonial Walanda saenyana mah ngaranna téh Bumi Margahayu. Asal-usul kecap Margahayu sorangan miboga harti warga anu ngahiji, ngabeungkeut, sabilulungan pikeun gotong royong dina ngalaksanakeun rupa-rupa kagiatan. Baheula mah Margahayu asupna ka Kecamatan Dayeuhkolot, hal éta lantaran wewengkon Margahayu téh kacida legana. Nalika taun 1982 aya pemekaran désa jadi 3 wewengkon, nya éta désa Margahayu Selatan, Margahayu Tengah, jeung Margahayu Utara. Tuluy dina taun 1992 robah jadi Kecamatan Margahayu.
Éséy Arif Abdilah
Basa Sunda; Idéntitas Urang Sunda
Pasualan urang Sunda jeung budayana mindeng pisan jadi gunem catur. Boh éta di kalangan akademisi, boh éta di kalangan pamaréntah. Éta pasualan téh bangun nu moal béak-béak pikeun dipadungdengkeun. Boh dina padungdengan sacara formal, boh dipadungdengkeun dina acara non formal-ari ngopi di warung-. Urang sering mendakan nu nyebutkeun yén urang Sunda ayeuna geus teu wanoh deui kana budayana-utamana di budak ngora-, budaya Sunda ayeuna geus mimiti kagéséh ku budaya deungeun, jrrd.
Saméméh nincak kana pasualan di luhur, bawirasa perelu ayana watesan ngeunaan urang Sunda éta sorangan. Saha jeung nu mana ari anu disebut urang Sunda. Urang Sunda nu baris diguar dina ieu tulisan nyaéta urang Sunda anu sacara biografi tur geografis aya di wilayah Sunda (Jawa Barat), dina harti nu lahir tur netep di wewengkon Sunda. Nilik kana pasoalan nu nyebutkeun yén urang Sunda geus teu wanoh deui kana budayana-utamana budak ngora-. Bawirasa kaleuleuwihan.
Pamadegan saperti kitu memang teu matak bener kabéh. Da dina faktana mah loba urang Sunda ayeuna nu masih reueus kana budayana sorangan. Teu saeutik loba kabéhdieunakeun komunitas-komunitas nu maké ngaran Sunda, boga tujuan hayang nanjeurkeun deui budaya Sunda. Umpamana baé komunitas Hong, ku henteu ogé geus méré kontribusi nu leuwih dina ngokolakeun barudak sangkan résép deui ka nu ngaranna kaulinan barudak. Saung Angklung Ujo, nu masih boga karep kana kasenian angklungna, Téater Sunda Kiwari nu masih nagen kana drama Sundana, jeung loba deui komunitas séjénna nu tangtuna teu bisa katataan ku panulis sorangan. Nu sarwa boga kanyaah tur karep pikeun nanjeurkeun deui Ki Sunda.
Esey Nursolihah
Mahasiswa Sunda kudu “Galau”
Inget kénéh mangsa harita, basa mimiti asup kuliah. Teu saeutik nu nanya naon pangna asup ka Jurusan Basa Sunda téh? Diwaler wé saayana, ku sabab cenah guru basa Sunda téh keur dibutuhkeun pisan. Enya moal munapik, kapan pangna asup ka Jurusan Basa Sunda téh hayang geura gancang meunang pagawéan, nya jadi guru basa Sunda téa. Kitu sigana mah anu jadi cukang lantaran loba pisan para calon mahasiswa nu daftar ka Jurusan Pendidikan Bahasa Daerah, Universitas Pendidikan Indonesia.
Heuleut sababaraha lila ti saprak kuliah, kakarék nyaho yén anu jadi dadasar pangna guru Basa Sunda keur dibutuhkeun pisan téh nya éta loba kénéh sakola di Jawa Barat anu guru basa Sundana lain asli lulusan ti Jurusan Basa Sunda, balukarna proses pangajaran basa Sunda di sakola téh teu efektif. Hal ieu ngalantarankeun basa Sunda kurang dipikawanoh ku para nonoman. Katurug-turug di lingkungan kulawarga ogé tétéla kondisina teu jauh béda. Geus arang nu maké basa Sunda dina komunikasi sapopoéna, pangpangna di daérah pakotaan.
Nyirorotna jumlah panyatur basa Sunda di Jawa Barat anu bisa jadi cukang lantaran Pamaréntah Provinsi Jawa Barat ngaluarkeun Perda No. 5 Taun 2003, anu eusina téh ngeunaan pemeliharaan bahasa, sastra, dan aksara daerah. Ieu Perda mangrupa lajuning laku tina kaputusan nu ditetepkeun UNESCO dina taun 2000, nya éta netepkeun ping 21 Februari minangka poé basa indung internasional (International Mother Language Day). Demi anu jadi tinimbanganana téh, UNESCO hayang méré pangajén kana basa-basa daérah, sakaligus hayang ngawawarkeun deui dipakéna basa-basa daerah ka para panyaturna di sakuliah dunya. Tina kaputusan UNESCO baris katitén, geuning teu hungkul basa Sunda nu keur hoshosan pikeun nanjeur deui téh, horéng loba basa-basa daérah di sakuliah dunya anu keur ngarandapan kasus nu sarua, nya éta kaleungitan panyaturna.
Esey Prayoga Adiwisastra
PERKARA CARPON TARJAMAHAN
Kana carita ti nagara deungeun mah tangtu saréréa gé geus moal bireuk deui. Enya. Contona baé, carita Robinson Crusoe jeung Guliver. Kataksir rumaja jeung kolot gé geus pada-pada apal. Kapan carita Guliver mah kungsi dijieun filmna sagala. Cukang lantaranana mah bisa jadi rupa-rupa, aya nu tina maca, aya nu lalajo filmna, atawa aya ogé nu kungsi ngabandungan caritana ti batur. Hartina, urang Sunda wawuh kana karya sastra tarjamahan—utamana dina wangun prosa—téh geus ti baheula mula.
Dina abad ka 16 naskah Siksa Kandang Karesian geus méré bukti katerangan, yén dina jaman harita geus aya panarjamah, atawa nu harita disebut juru basa darmamurcaya. Néma kana jaman sumebarna agama Islam, jeung jaman Mataram ngeréh tatar Sunda, harita geus loba Kitab Fiqih, jeung wawacan nu beunang narjamahkeun tina basa Arab. Dina mangsa kolonial Walanda putra Moh. Moesa nyaéta R. Kartawinata (R.A.A. Soeria Nata Legawa), diantarana geus narjamahkeun Carita Kapitén Bontekoe (1874) jeung Carita Robinson Crusoe (1879). Salian ti Carita Robinson Crusoe, anu disabit-sabit tadi nyaéta Lalampahan Guliver, kapan kungsi ditarjamahkeun ku R. Haroen Al Rasyid tina karangan D.J Swift kana basa Sunda. Ogé kungsi aya misionaris ti Walanda, saperti Sierk Coolsma nu kungsi ngulik basa Sunda pikeun nyebarkeun agamana, utamana pikeun narjamahkeun kitab Injil kana basa Sunda.
Carpon Fitria Puji Lestari
LUKISAN PIAS
Basa teu kahaja amprok isuk tadi di tempat népak, paromanna datar. Teu puguh. Lain baeud, ogé lain daréhdéh. Teu kahaja malah mah paamprok teuteup, tapi da teu silih paalung-alung imut, sumawonna patanya mah. Boh kuring, boh manéhna buru-buru ngeluk tungkul.
“Téh Ilma, nu Ipah mah tong nganggé sambel!” pok téh, nutupan rasa samar polah.
Tuluy wé geus meunang sangu mah ngaléos. Sorangan. Teu cara sasarina. Sok layeut babarengan ka mana-mana gé biasana mah. Ngalukis carita demi carita dina kanvas kahirupan ku mangrupa-rupa pulas. Beureum, kayas, biru. Ah, kamari-kamari mah népak téh bareng, nyeseuhan jeung mandi bareng, indit ngaji bareng. Tempat diuk boh lamun keur ngaji boh keur sakola teu weléh deukeut.
Geus dua poé jeung ayeuna kieu téh, teuing rék nepi ka iraha kuring jeung Riyah teu patanya cara kieu. Dua poé gé asa kasiksa, enya kuring nu salahna mah. Teuing atuh teuing, da rasa téh teu panonan. Tonggoy naker. Anteng mikatresna. Anteng nyulam harepan ku giungna kagandrung. Ketangan Riyah, da kuring mah teu rumasa salah, nu salah mah rasa tresna nu eunteup dina pucuk kalbu. Pék salahkeun Mang Rahmat nu teuteup lindukna geus ngagupay sukma. Lir jamparing tan wujud nu niruk dada, nembus parat kana rasa.
Mang Rahmat nu salah mah Riyah, ngadon poho ngakutan suluh ka dapur. Kuring keur piket masak, kakara jebul mawa suluh. Mang Rahmat Riyah,
Carpon Deri Hudaya
Si Uing
: Calvino, Rosa & Malna
“Ma, kumaha sawarga téh?” ceuk Si Uing dina jero haténa.
Cacing jeung bilatung utey dina panon celong Si Uing. Alijigimbrang dina kongkolak mata Si Uing. Laju bijil, mapay-mapay dua pipi Si Uing. Hiji, hiji, hiji, antukna ngaratus antukna ngarébu.
Si Uing nu geus lunta ti kulawargana, ti lemburna, ti kotana, sarta ti nagarana sorangan téh dieuntreupan ku rasa sono. Sono ka jalma anu geus ngalahirkeun dirina, ka Emana sorangan, nu teuing turunan ti mana. Ceuk sakaol mah Ema téh urang walanda. Tapi Si Uing cangcaya sanggeus mireng katerangan, yén Ema téh turunan Majapahit. Aya ogé nu ngaharéwos ka Si Uing, yén Ema téh urang India, urang Cina, urang Saudi Arabia, urang Madagaskar, jeung aya nu nyebut yén Ema téh pituin Amérika.
Unggal katerangan nu katarima téh béda-béda, ngalantarankeun kahirupan sapopoé Si Uing uplek jeung kapanasaran nu nyaliara di sakujur kasadaranana. Kasang tukang Ema kudu puguh salsilahna, sabab éta kasang tukang téh bakal jadi bagéan sajarah anu penting. Jeungna deui, lamun éta sajarah kapaluruh jujutanana, Si Uing bakal boga lilingeran dina nyorang jaman tur kahirupan. Kapan sajarah téh teu béda jeung kaca spion dina kandaraan. Upama teu boga kaca spion, tangtu moal bisa niténan kaayaan di tukang. Upama teu bisa niténan kaayaan di tukang, teu munasabah, ka dituna téh katabrak batur. Katabrak kandaraan nu aya di tukang, nu ngadodoho, nu rébo ku mangpirang ancaman. Kitu ceuk kayakinan Si Uing saméméh amitan, saméméh ngalalana ka tempat-tempat nu jauh téh, tempat-tempat nu teu boga ngaran sarta teu nyampak dina peta.
Sajak Ari Andriansyah
SURAT SALAMBAR SAJAK
Tina seuseukeut simpé
Tina sataranjang raheut jeung kapeurih
Kecap-kecap ngabayabah giblegan getih
Ngabatu jadi ruruhit pati
Rangseb ngajamparing wanci
Arjasari, 2007
SURAT SAGARA
-Surat lawas keur Acéh-
Ka mana deui léngkah téh tujulna?
Lana temen raga kapahung leungiteun usum jeung halimun
Sabada lambak ngaremkeun raranggkang sarakan
Malidkeun purnama jeung matapoé
Di dieu, di lebah lilindu hahangit langit
Saban raga teu reureuh nyusud windu-windu nu lawas kakubur
Ti bugang ka bugang, rarangsak rasa, bangkarak harepan
Katut réwuan aweuhan jerit nu kakubur sarah cimata
Esey Ari Andriansyah
LAMBANG NAGARA
Lambang RI jero ngandung harti
lamun bener diamalkeunana
Persatuan tangtu témbong
teu cukup ku disebut
atawana apal ‘na biwir
Bhinéka Tunggal Ika
maksudna gumulung
kabéh sélér-sélér bangsa
béda-béda tatapi asal sagetih
béda tapi saasal
(Pupuh Dangdangula, dicutat tina Seni Swara Sunda/Lagu-lagu Pupuh, 1974, susunan Mang Koko jeung P. Nataprawira).
Rumpaka pupuh di luhur téh mangrupa gambaran kumaha luhungna eusi lambang nagara Indonésia (Garuda Pancasila). Nu mibanda ajén simbolis jeung historis (historico-political gentleman agreement) pikeun lalampahan ieu bangsa. Lain perjuangan énténg-énténg. Ngabutuhkeun leunjeuran waktu nu sakitu ngembatna. Dina nyorang rupaning hambalan jeung halangan. Lain baé ditebus ku perjoangan héroik, tapi ogé ngayonan rupaning titinggal kolonialisme nu masih dalit jeung kahirupan nepi ka kiwari.
lamun bener diamalkeunana
Persatuan tangtu témbong
teu cukup ku disebut
atawana apal ‘na biwir
Bhinéka Tunggal Ika
maksudna gumulung
kabéh sélér-sélér bangsa
béda-béda tatapi asal sagetih
béda tapi saasal
(Pupuh Dangdangula, dicutat tina Seni Swara Sunda/Lagu-lagu Pupuh, 1974, susunan Mang Koko jeung P. Nataprawira).
Rumpaka pupuh di luhur téh mangrupa gambaran kumaha luhungna eusi lambang nagara Indonésia (Garuda Pancasila). Nu mibanda ajén simbolis jeung historis (historico-political gentleman agreement) pikeun lalampahan ieu bangsa. Lain perjuangan énténg-énténg. Ngabutuhkeun leunjeuran waktu nu sakitu ngembatna. Dina nyorang rupaning hambalan jeung halangan. Lain baé ditebus ku perjoangan héroik, tapi ogé ngayonan rupaning titinggal kolonialisme nu masih dalit jeung kahirupan nepi ka kiwari.
Esey Aditia Gunawan
Sistim Sora Basa Sunda Buhun
Sanajan bari éra parada, sawadina urang nganuhunkeun kana sumbangan pamikiran Noorduyn jeung Prof. A.Teeuw, anu sacara gemet geus narékahan nalungtik basa Sunda buhun. Ulikan kabasaan Sunda buhun nu dipigawé ku Noorduyn jeung A.Teeuw ngawengku 51 kaca tina 554 kaca dina bukuna “Tiga Pesona Sunda Kuna” (édisi Inggrisna: Three Old Sundanese Poems, KITLV, 2006) wedalan Pustaka Jaya, 2009. Keur saayeunaeun mah, éta ulikan téh mangrupa ulikan anu panglengkepna ngeunaan basa Sunda buhun.
Ulikan kabasaan Sunda buhun Noorduyn jeung Teeuw ngawengku dua aspék basa, nyaéta fonologi (sora basa) jeung morfologi (wangun parobahan kecap). Teu nepi kana ulikan sintaksis mah. Munasabah, da téks nu dijadikeun dasar ulikanana téh winangun puisi anu hésé dijadikeun dasar pikeun ngaguar kalimah alatan kauger ku metrum dalapan engang téa.
Ieu pedaran baris museur kana sistim sora nu aya dina kaca 35 bukuna Noorduyn jeung Teeuw. Éta dua sarjana nyatet yén, aya parobahan sora palatal tan soraan c dina basa Sunda buhun (BSb) jadi t dina Basa Sunda kiwari (BSk). Upamana dina kecap mauc dina BSb jadi maut ‘metot’ dina BSk, imuc (BSb) jadi imut (BSk), maracan (BSb) jadi maratan (BSk), jsté. Éta sora c nu jadi t téh méh sakabéhna aya dina tungtung kecap atawa morfém. Tegesna, dina basa Sunda buhun mah sora c téh bisa diteundeun dina tungtung kecap, padahal urang terang yén sora c téh teu bisa diteundeun dina tungtung kecap basa Sunda kiwari. Ana kitu mah, fénoména kabasaan ieu jadi ciri anu mandiri dina basa Sunda buhun nu béda jeung basa Sunda kiwari.
Esey Aditia Gunawan
Naskah Sunda: Khazanah, Akses, dan Identitas
Urang buka tutungkusan
Nu kahalang ku pipinding
Dina gebang séwu lontar
Dina tulis titis tulis
Maca uga na waruga
Atra sétra kanti sukma
Pendahuluan
Satu tahun yang lalu, tepatnya tanggal Juli tahun 2010, Masyarakat Pernaskahan Nusantara (MANASSA), sebuah organisasi profesi di Indonesia yang bergelut di bidang pernaskahan, mengadakan Simposium Internasional Pernaskahan Nusantara (SIPN) yang ke-13. Tema yang diangkat dalam simposium tersebut kiranya cukup strategis, yaitu “Akses dan Identitas”. Dengan mengangkat tema tersebut, kondisi dunia pernaskahan Nusantara dewasa ini dapat terlukiskan dengan cukup jelas, sekaligus memunculkan persoalan-persoalan baru yang mendorong kita untuk merumuskan pemecahan masalah seputar dunia pernaskahan dewasa ini.
Sajak Rudi Riadi
SAJAK TEPUNG TAUN
Peunggas deui, peunggas deui
Dina hégak nu sarua, dina napas nu éta-éta kénéh
Tapi panon teu bisa dibobodo
Ngarambat jadi buuk nu kulawu
Jeung tulang nu mimiti regas.
Hiji-hiji tangkal mangsa dituaran di kebon umur.
Nu nyésa ukur kalangkangna nu teu kungsi sirungan
Ijroil teu weleh getén ngalongokan.
“Mun teu ayeuna nya isukan giliran anjeun..”
cenah bari ngabar ragaji wanci.
Sajak Darpan
Cimata Mavi
Mun seug éta pélor nembus hanalam
Kuring moal rék midangdam kanyenyerian
Tapi ménta piara acining kamanusaan
Ulah dikotoran, lantaran éta téh sosoca urang
Mun ieu kapal dikaremkeun sakalian
Kuring rék ngaiklaskeun amarah milu kelem
Ngan poma ulah miceun haté nu beresih
Lantaran éta téh hiji-hijina jalan asih
Kuring geus netepkeun ieu nyawa nu ngan hiji-hijina
Rék ditumbalkeun keur saha baé nu miduli
Yén di Tanah Gaza aya baraya jenuk
Nu tingkeleter nyawana ditodong laksa ririwa
Sepa mamaras dikerekeb kakeueung
Ieu cimata kuring, cimata Mavi Marmara
Moal lantis ku panasna pélor kagangasan
Saméméh nepi ka Tanah nu ditandasa
Pikeun nacebkeun jatina rasa manusa
Mei, 2010
Esey Darpan
Bungbulang
Bungbulang. Henteu maké ci, henteu Cibungbulang, cara ilaharna ngaran-ngaran tempat. Siga Cikelét, Cijayana, Cipalebuh, jeung sajabana. Cukup ku Bungbulang. Bisa jadi barudak ayeuna mah teu apaleun, naon ari Bungbulang. Boa nu geus karolot gé. Ari sababna, kiwari beuki langka baé bungbulang téh.
Bungbulang téh sabangsa jambu. Kitu ujaring Kamus Umum Basa Sunda kaluarana Lembaga Basa jeung Sastra Sunda (LBSS). Kitu deui ceuk Kamus Basa Sunda Sacadibrata, diterangkeun yén bungbulang téh ngaran sarupa jambu. Hanjakal henteu didéskripsikeun bari tétéla kumaha tangkalna, siga kumaha buahna, sok di tempat kumaha jadina, atawa dina hawa kumaha jadina.
Kuring sorangan can kungsi nempo kumaha rupa bungbulang. Teuing tah, naha di Bungbulangna sorangan aya kénéh atawa geus euweuh. Panasaran puguh gé. Nu puguh tangtu kungsi réa kapanggih atawa réa jaradi. Éta baé, kungsi jadi judul lagu sagala. Kawas nu kungsi dihaleuangkeun ku seniman kacapai jenaka Utun-Dekok dina Jentréng Jambret. Majar téh:
Bungbulang dina gawir
Pacar kéré kaanginan
Da kaanginan .....
Bungbulang téh sabangsa jambu. Kitu ujaring Kamus Umum Basa Sunda kaluarana Lembaga Basa jeung Sastra Sunda (LBSS). Kitu deui ceuk Kamus Basa Sunda Sacadibrata, diterangkeun yén bungbulang téh ngaran sarupa jambu. Hanjakal henteu didéskripsikeun bari tétéla kumaha tangkalna, siga kumaha buahna, sok di tempat kumaha jadina, atawa dina hawa kumaha jadina.
Kuring sorangan can kungsi nempo kumaha rupa bungbulang. Teuing tah, naha di Bungbulangna sorangan aya kénéh atawa geus euweuh. Panasaran puguh gé. Nu puguh tangtu kungsi réa kapanggih atawa réa jaradi. Éta baé, kungsi jadi judul lagu sagala. Kawas nu kungsi dihaleuangkeun ku seniman kacapai jenaka Utun-Dekok dina Jentréng Jambret. Majar téh:
Bungbulang dina gawir
Pacar kéré kaanginan
Da kaanginan .....
Sajak Darpan
Beja keur dr. Rossa
sapertos waos nu ku salira sok diparios
lembur urang nuju koropok ku ulam
kedah ditambal atawa dicabut sakantenan
supados ulah teras nyanyautan
hanjakal salira tos tebih
teu kantos nyaksian kota rujit ku ririweuh
emut kana piwuruk tina lambey nu beueus
supados ieu karang waos dipapras
abdi teu kabujeng beberesih karang waos
da karangna nyebar ka mamana
ka kantor partai dugi ka kas dinas
kaambung hangru tur matak hanyir
pulitisi teu sapertos dokter gigi
marios ku ramo lemes bari taliti
aranjeunna tega ngabungkem taya rasrasan
teu miduli musuhna tos teu waosan
aya gigi bungsu nu malang dina gugusi
akarna di lembur huluna nyangked di Singapur
saenggalna kedah dioperasi
Fiksimini Darpan
Kebon Awi 7
Jalan satapak di kebon awi, nyagak. Ngenca jeung ngatuhu. Hena jeung Nyimas kudu pisah. "Euceu kudu balik. Hampura teu bisa jajap," ceuk Nyimas. Hena imut leutik. Ret ka daun-daun awi nu marencos, seahna atra pisan. Pokna, "Saha nya Ceu, nu boga ieu kebon ayeuna?" Nyimas maledogkeun teteup ka jauhna, "Pami teu lepat mah Ki Imron." Hena nanya deui, "Ari urang harita tepang sareng kang Hijar teh di mana nya?" Nyimas teu berag ditanya kitu teh. Pokna, "Omat pikanyaah kang Hijar, sapertos Euceu nyaah ka anjeunna." Hena ngarenghap, pokna, "Mun lain Kang Hijar, abdi piraku tega ngarebut ti Euceu." Nyimas laju ngaleos, teu nembal, ninggalkeun Hena nu matung di tengah kebon.
Fiksimini Darpan
Kebon Awi 6
"Sebatkeun barang nu pangdipikaresep ku Aang," ceuk nu awewe bari nyenderkeun taktakna ka lalaki nu keur ngalageday dina sofa, di coffee-corner hiji mall. Waltz ngagalindeng dina loudspeaker. Nu lalaki nyuruput coffeefloat. "Lambey salira," tembalna. "Sebatkeun nagara mana anu ku Eulis hoyong dianjangan," pokna deui. Nu awewe imut kareueut, tuluy ngaharewos ditompokeun, "Nepal... Ayeuna sebatkeun tempat nu pangromantisna numutkeun Aang." Nu lalaki peureum, siga nginget-nginget hiji tempat. "Kebon awi," pokna. Puguh bae nu awewe kerung, "Naha?" Nyah nu lalaki beunta sabada lila teu nyoara. Atra na panonna ngembeng cimata. Pokna, "Waktos karek brol, Aang ditinggalkeun sosoranganan di dinya...."
Fiksimini Darpan
Kebon Awi 5
Sajolna oge langsung mariksa gambar proyek. "Geus sabaraha persen nu anggeus?" pokna ka mandor. Mesin budoser ngaguruh. Dangdut ngagendrung. Kekebul mumbul. "95 %. Kantun kebon awi di payun," tembal mandor bari nunjuk kebon awi nu rada nonggoh. Manehna nelek-nelek kebon awi nu dituduhkeun. Kerep, hejo, iuh, ngaberes leunjeuranana, seah dangdaunana. Manehna muka helm proyek, siga kasirep, panonna manco siga manggih anu aneh. Laju ngadeukeutan kebon awi, halon. "Paehan mesin!" manehna ngagorowok ka supir buldoser, ngabagug satilu-tilu, keur ngagarap pematangan lahan jalan tol nu geus nepi ka kebon awi. "Paehan!!!" manehna nyentak. Laju sepi, dangdut teu muni. Angin ngahiuk, kekebul nyingray. Breh kebon awi, beuki atra. Hear daunna, seah ku angin. "Bet siga di kuburan Ema...." pokna, semu ngaharewos.
Fiksimini Darpan
Kebon Awi 4
Rebun-rebun keneh. "Manawi kawidian, Jang, Emang menta awi saleunjeur," pokna ka nu boga kebon. "Tuar bae, Mang. Pek milihan," tembal nu boga. Leumpangna beda ti sasari, teu nangan pisan. Bedog ngampleh bae dina leungeun nu ngarorongkong. Ku panasaran, nu boga kebon nyusul. Kasampak nu nuar awi teh geus nyiksrikan regang jeung mamata. Kolokop pabalatak. Alum pisan. Etah, panon ge rambisak. "Ku naon ari Emang?" ditanya kitu kalah ngabetem. Seah dangdaunan. "Bisi teugeug teuing tadi kuring nembalan, hampura." Manehna ngagisik panon ku tonggong dampal leungeunna. "Henteu Jang. Emang butuh padung keur Si Bungsu. Langlayeuseun ti magrib keneh. Ari janari, bet geus teu ngarenghap deui..." Teuteupna dibaledogkeun kana pucuk-pucuk awi nu gugupay.
Fiksimini Darpan
Kebon Awi 3
Gurudag ka kebon awi. Duanana renghap ranjug. "Naha da geus lila ge tara aya razia ka jembatan teh. Kasebelan!" nu dibaju koneng murukusunu, bari nyeungseungkeun BH nu diganjel busa. "Mangkaning ieu nu indung," ceuk nu dibaju hejo bari ngaragapan erok terusan nu rangsak ku tunggul bitung. Purnama ngambang dina pucuk-pucuk haur. "Lumpatna mah ka dinya, batrean!" aya nu ngagorowok. Nu dibaju koneng muriang ku merang nu retep dina peupeuteuyan. Nu dibaju hejo tipepereket kana buku bitung, teu miduli mamata nojosan dampal leungeunna. Geblig, korosak, sora sapatu lars ngadeukeutan.
Fiksimini Darpan
Kebon Awi 2
Jamparing ngabelesat di antara gombong nu tingpelentung. Hanjakal boroan nyingcet ka dapuran nu rada kerep. Ari ringkang, boroanana geus ngaleupaskeun deui tali gondewa, jamparingna tanding angin ngincer manehna nu nyalindung dina gombong doyong. Mun teu gancang ngagiwar tangtu leungeun katiir. Ruruhit jamparing nurih kolokop garing, rangsak. Nyaan, Aang luluasan, gerentesna. Ramona nu lencop narik deui jangjang nu geus dipasang na tali gondewa. Reup, renghap. Reketek tali dipentang. Sakilat luncat, awak lempay diragragkan bari ngaleupaskeun jamparing nu kadua. Ruruhitna nanceb pisan kana puhu leungeun boroan nu teu kaburu ngagiwar, bru ninggang iwung nu renung. Alon ku manehna disampeurkeun. Lawon bodas nu dipake nalian gelung jucungna ririaban. Reketek jamparing nu katilu dilelempeng, ayem, ditojokeun kana jajantung lalaki boroanana nu muringis renung kesang. Pokna, "Ang, ieu cinta abdi nu panungtungan."
Carpon Chye Retty Isnendes
ISUKAN REK DIWISUDA
Nu tacan dicobaan teh toga jeung jubah wisudana. Lalaunan dikaluarkeun tina plastikna. Lah, ieu mah teu kudu disetrika sagala, ambeh kaciri sipatan urut nilepanana. Manehna seuri sorangan, kagugu ku pikiranana nu dusun. Rap topi togana dipake. Aduh meni gagah kieu ieu kuring, komo mun geus dijubah meureun… biwirna kunyem tuluy ngarenyu.
Tapi… aya nu leuwih anteb deui kareueusna. Lain, lain tina penampilan pisik nu ayeuna katenjo dina eunteung. Tapi di dieu yeuh, dina hate jeung rasa nu teu katara. Reueus, agul, ka dirina pribadi. Reueus, agul, pangpangna mah bisa ngabuktikeun ka mamah, yen bari kawin oge manehna bisa beres kuliahna tur lulus jadi sarjana.
Carpon Chye Retty Isnendes
CAHAYA NU NGABELESAT
"Wa, iraha bade ngaos ka Gunung Puyuh?” kuring nanya ka ua.
Ua henteu ngawalon, bet socana mencrong lami. Aya kacangcaya jeung kaheran sumorot dina heherangna.
“Ci ngiring, Wa!” deui-deui kuring ningal soca ua ngaborelak semu mureleng. Ua kuring nu ieu memang gede ambek, komo lamun aya hal nu patalina jeung kamulyan Islam. Pasti. Tangtu, ua teh teu percaya ka kuring nu tukang ulin. Samarukna meureun kuring teh rek milu ulin wungkul, pelesiran ka kota Sukabumi. Ah ua, naha hilap, kapan kieu-kieu oge kuring teh juara lomba doa-doa jeung juara pidato Islam. Enya, baheula, waktu kuring diajar ngaji di masjid, kapan ua ketua DKMna nuluykeun tapak lacak aki. Ua nu dipikagimir, dipikagigis ku ceplak pahangna, sorongot ambekna, jeung ngulit bawangna, ku jalma-jalma nu teu resep kana Islam.
“Ci mah bade ngiring ngaos Wa di Syamsul’Ulum. Saurna aya ‘tablig akbar’, nu tablegna ajengan petingan ti Gunung Puyuh?” Ua ngarindat ayeuna mah. Anjeunna cengkat tina calikna. Ningalian kalender. Katingal aya angka nu dibuleudan.
Carpon Chye Retty Isnendes
HUJAN DINA ULEKAN
Ahad nu ngepris ku cihalimun. Panonpoé sungkan nyingraykeun rérégan. Dangdaunan reumis cisocaan. Tingborélak tuluy murag. Di luar sepi lir taya kahirupan. Gambaranana burem lir buremna eunteung nu ditiup ku hawa tina baham, keprisna cihalimun mancawura jadi kristal-kristal ipis nu ngalingkupan sawangan manéhna.
Enya manéhna nyawang tina jandéla. Semet sakitu nu kasawang mah. Tapi gambaran suasana lir mélodi nu dikését tina biola atawa boa tarawangsa? Séréséétttt…peurih. Tuluy mokla nyakclak lalaunan tina juru haténa, minuhan juru panonna, ngagaréndang.
Peuting tadi gé hujan teu eureun-eureun, sapanjang jalan ngabaseuhan jas hujanna. Lir milu émpati kana haténa nu teuing dimana. Kanyeri, kapeurih, kasangsara, kawirang nimbulan haténa, nepi ka ingkah tina lungguhna. Motor diparkir di juru klinik. Cihujan maseuhan rarayna nu pucet.
“Tétéh parantos siap?” sora suster ngageureuwahkeun.
Manéhna unggeuk.
“Geuning nyalira? Akang teu ngiring?”
Fiksimini Darpan
Kebon Awi 1
Hear daun, seah di kebon awi. Manehna ngaharewos dina HP, "Abdi tos di kebon awi." Panjang cacarita, bari lajag-lejeg dina amparan kalakay, dina iuh-iuh kebon awi. Tiung gandolana nu disampaykeun dina taktak, sakapeung ngelebet ku angin. "Ku naon atuh teu yasa sumping? Dangukeun geura, Mozart, Bach... Tarawangsa? Mangga." Recet manuk haur. Tonggeret ngear di gawir. Langit bulao. Gek manehna sila di satengahing kebon, leungeun kencana ngucel tungtung tiung. Sakapeung imut, sakapeung panonna ngulincer ka congo-congo awi nu tingpelenoy. "Saur saha? Ah Aang mah..." Nepi ka wanci tunggang gunung, anteng teteleponan. Lanceukna nu nyerangkeun teu jauh ti dinya ukur beueus ku cipanon, bari ngeukeuweuk batre hape jeung kartu sim, nu ngahaja dilaanan tina HP nu keur dikeukeuweuk ku adina.
Carpon Darpan
Duet Maut
Bréw, meureun urang kudu iklas. Kudu iklas ditinggalkeun ku manéh. Da meureun kudu kitu gurat nasib urang. Nya di dieu manéh ku urang dikubur. Ngan hampura baé mun henteu maké patok. Tapi ieu tempat apan iuh pisan, jaba angin teu kendat ngahiliwir. Tiis cara sasari lamun urang niis di dieu, lamun geus jam-jaman papanasan. Teu kudu ka surga, kitu ceuk manéh, da di dieu cukup keur nuuskeun késang bari ngalelempeng cangkéng atawa nyanghunjarkeun suku nu lila dibawa nangtung. Cukup sakitu gé, teu kudu aya widadari, ceuk manéh. “Da manéh keur urang leuwih ti widadari,” sok kitu manéh nyarita ka urang.
Urang sok teu kuat nahan cimata, Bréw, mun inget kana éta omongan manéh.
Tapi sing tengtrem baé di alam manéh nu ayeuna. Keun urang mah, sina kakalayangan di alam urang. Manéh ulah melang ulah hariwang. Satungtung boga kénéh suku urang rék tuluy leumpang, satungtung boga kénéh ambekan urang moal rék ngeureunan hirup, pikeun néangan jalan takdir urang nu sajati. Najis mun urang kudu prustasi. Da urang gé mampuh kénéh, Bréw. Mampuh kénéh pikeun hirup keur néangan eusi kadut. Bisa kénéh nyanyi, bisa kénéh kucap-kiceup. Teuing lamun urang geus teu bisa engab mah, atawa urang kaserang struk. Du’akeun baé ku manéh Bréw, urang sing kuat ngalakonan hirup urang nu ayeuna, bari teu kudu dibarengan ku manéh.
Carpon Darpan
Si Beungeut Kapas
WELÉH jadi pikiran manéhna, boa pamajikanana téh jodo nu salah dirangkepkeun ka manéhna. Ari awéwé nu kuduna jadi jodo manéhna, jeung kuduna bagja ngarangkep jeung dirina, ayeuna sarua keur sangsara dikakaya ku salakina.
“Teu kudu panjang dipikiran. Bongan manéh mah siga resep ngajomblo. Kurang kumaha pantesna Si Iis. Pék sing runtut raut. Ku Ema didu’akeun. Sing adoh balai parek rejeki,” ceuk indungna basa ngajujurung kawin.
“Tapi pan kudu bogoh, Ma!” témbalna.
“Bogoh? Tai pedut!” ceuk indungna, tiis alahbatan és.
Bogoh, cinta, boa enya tai pedut. Buktina geuning si kuya, adina, anu saméméhna bobogohan jangkep méh opat taun, ari geus pruk kawin mah kalah hayoh gor-gar paséa. Can jangkep tilu bulan kawin, kalah tuluy ngalabring ka KUA deui.
Iis, pamajikanana, ngageubra ti isuk-isuk kénéh. Ku manéhna teu diganggu ieuh, da apal sok kumaha nyégagna. Sapopoéna gé kitu apan. Sok saré ti soré kénéh. Kabiasaanana nu maranti. Paribasa capé tas digawé ti isuk jedur nepi ka soré jedér. Tanaga kabéh kakuras di pagawéan. Salaki ukur mamanis, ukur jadi rurumbé.
“Cing atuh, da salaki téh boga kahayang. Hayang pamajikan satia, satuhu, bakti ka salaki…,” ceuk manéhna hiji mangsa, bakat ku keuheul nempo pamajikan unggal-unggal nyapirakeun.
“Ari Aang sorangan geus jadi salaki? Kumaha bisana lamun keur dahar sapopoé baé Iis kudu milu banting tulang? Kudu satia, satuhu? Kos jelema jejeg baé!” témbal pamajikanana.
Bep!
Carpon Darpan
SAPI JEUNG MEDALI
TI BAHEULA Si Lina téh cita-citana ngan hiji, hayang ka Arab. Hayang jadi té-ka-wé. Éta meureun sok dihatéan ku aing, indungna. Heueuh, pepeuriheun Éma teu bisa ka mamana, da teu sakola-sakola acan. Elin pék ka ditu, siga Ceu Emin. Tah, sok kitu dicaritaanana téh. Éta deuih meureun, mun nempo tatangga atawa kapilanceukna balik ti Arab téh sok reunceum jeung rébo baé. Tong boroning budak, aing gé sok kabita.
Tapi meureun Si Lina téh kudu sakola heula, ngarah boga ijasah. Da kudu boga ijasah cenah. Tah éta sababna aing kumejot hayang nyakolakeun manéhna téh. Bus ka SD. Paduli teuing bapana embung ngurusan gé. Rék modar rék kawin deui gé, ku aing moal dipikiran. Euweuh di imah gé pirang-pirang untung, batan aing té-bé-sé nempo pagawéanana unggal poé ukur ngagojod di imah.
Ceuk guruna Si Lina téh calakan. Lulus gé pangalusna. Waktu ku guruna dijurug-jurung sina nuluykeun ka SMP, aing mimiti mikir. Nya nanya ka Pa Suparman, kapala SD. “Ari ka Arab cekap ku ijasah SD, Bapa?”
“Ibu rék téga, budak umur 13 taun sina cecelengcengan di padang pasir?” ceuk Pa Suparman muncereng.
Rabu, 11 Juli 2012
Carpon Wasta Ai
BARUANG KA JALMA LEUTIK
Ayeuna urang keur ténar. Siga biduan keur naék daun euy! Rék teu kitu kumaha, unggal poé ngaran urang ngajeblag dina média massa. Digembor-gembor dina média éléktronik. Jadi jejer utama. Nu rétingna ngajaul ka langit. Dipadungdengkeun disaban tempat dipalikiran ku jalma tajir jeung pakir. Teu bosen-bosen ngomongkeun urang. Duka belegug atawa api-api belegug, yén ngomongkeun batur téh sarua jeung ngadahar bangké babaturan sorangan. Ah urang teu paduli nu baroga otak gé teu malikiran. Naha bet kudu riweuh ? Da geuning ayeuna mah nu kitu téh difasilitasi. Keun wé ah sugan nepi ka dowér!
“Bén, ngomong atuh euy! Meungpeung dibéré kasempetan. Iraha deui urang bisa ngomong? Apanan sasari mah urang ngan saukur jadi tunggul. Saksi bisu runtuyan kahirupan jalma nu barutuh ka urang, boh nu arédan boh nu saroléh. Teuing ti marana asalna mah? Ramé euy, ngabandungan kahirupan di Alam dunya. Siga pilem India.”
“Bén jawab atuh! Manéh mah bisa ngahirupan batur, tapi teu bisa ngahirupan diri sorangan. Naha manéh ngeunah saban poé digosipkeun? Naha manéh ngeunah hirup jadi bonéka jalma nu baroga korsi? Naha manéh teu karunya ka jalma leutik nu jadi korban pulitik? Hudang euy! Hudang ! Ieu dunya geus lieur, atawa manéh gé sarua keur lieur?”
Selasa, 10 Juli 2012
Dongéng Prayoga Adiwisastra
BABALIK PIKIR
Handapeun iuh-iuh tangkal kérsen nu keur sumedeng baruahan, Bah Amin diuk nyanghunjar bari teu weléh gegeber ku dudukuy samakna, tuda poé keur meujeuhna panas mentrang-mentring. Di dinya, manéhna ngadon reureuh sanggeus nanggung sampeu ti kebonna. Katémbong késang ngagarajag dina kulitna nu geus paréot, urat-urat leungeunna katingali mani raranteng. Gigireunana katémbong aya rancatan disarandékeun kana tangkal kérsen, carangka dua siki nu metet ku sampeu, sarta salang nu disina ngagapuy kana taneuh.
“Mana teuing bakal mucekilna peuyeum téh, sampeuna gé mani loba ayeuna mah,” ceuk Bah Amin bari pinuh ku pangharepan.
Keur kitu, ngadadak ku Bah Amin kadéngé sora tan katingalan, kawas paguneman nu teu katingali jirimna. Sanggeus hantem dilieukan dilelekan, horéng éta sora téh bijilna ti rancatan, salang, carangka, jeung sampeu gigireunana.
“Aéh, geuning nu bieu nyoara téh aranjeun opatan!” ceuk Bah Amin.
Fiksimini Ari Andriansyah
Potrét
Angin peuting. Angger ngahiur. Nyulusup kana sesela jandela kamar. Buku-buku ngabigeu. Calana jero. Kasur lagedu. Gegedoh. Kuntung. Hégak érloji. Gurilap balati. Katut katineung nu ngalumbruk dina ingetan. Hareupeun témbok. Teuteupna anteb. Ngaderes rupaning potrét. Potrét wanoja nu saules jeung pulas impian. Norah kalangkang lebah pigura lawas. Aya nu terus ngaruhit dina batinna. Tapi nu wakca saukur imut. Imut leleb. Imut nu kungsi nyangkalak mangpirang liliuh soca. Leungeunna ngalelebah malu paku. Laju ngarongkong potrét anyar. Diteuteup deui. Rét ka waruga wanoja gigireunna. “Sarimbag...” Sorana. Haroshos. Nyéh imut. Biwirna. Piligenti. Neueul kana potrét. Netel kana ambucuy wanoja. Diseuseup. Kareueut. Taya nu usik. “Nu kasalikur...” Sorana. Beuki haroshos. Nyéh deui imut. Laju nyéka getih nu lamokot dina beungeutna. Potrét nambahan dina témbok. Keureutan bugang tarapti dina koper. Angin peuting. Angger ngahiur. Nyulusup kana sesela sukma.
Fiksimini Aditia Gunawan
Bagavad-gita
“Héy putra Kunti! Mangka iyatna! Sadaya bagja katut cilaka ukur saheulaanan. Lir bagantina usum. Nu saéstu, ti bihari baring supagi, taya saurang nu ilang di antara urang. Kurawa atawa Pandawa. Inget! Rayi téh nyanding gelaran satria. Ksat téh nganyenyeri, trayaté téh nangtayungan. Nangtayungan darma najan kudu ngarah pati, hakékatna. Geura pentangkeun gondéwa! Puseurkeun kana tujuan anu mulya!”
Mireungeu Kresna tatag sasauran, Arjuna ngeleter binarung ketir. Ras ka Dorna jeung Bisma. Guru sepuh nu jaradi musuh.
“Kang Rayi émut kana piwulang Sang Resi Dorna nalika diajar manah manuk?”
“Yaktos, Kakang Prabu!”
“Di antara paraputra Pandu, kapan mung Kang Rayi nu kasinugrahan seukeut paneuteup? Kapan Kang Rai nu ukur mencrong kana hulu manuk basa mentangkeun gondéwa, saheulaanan dulur-dulur Kang Rayi panénjona meléng kana pangpung, kana tatangkalan nu ngarandakah, ka sanak baraya, kana sakur pangbibita? Sawadina Rayi seukeut ngalenyepan maksud Kakang.”
“Sumuhun Kakang ... tapi saéstuna harita téh Rayi ngemu rusiah nu tacan kakedalkeun.”
“Balaka, Partha, balaka!”
“Sajaba huluna téh, Rayi ningal panonna, tur tina panonna katémbong cai nu ngembeng.”
Mireungeu Kresna tatag sasauran, Arjuna ngeleter binarung ketir. Ras ka Dorna jeung Bisma. Guru sepuh nu jaradi musuh.
“Kang Rayi émut kana piwulang Sang Resi Dorna nalika diajar manah manuk?”
“Yaktos, Kakang Prabu!”
“Di antara paraputra Pandu, kapan mung Kang Rayi nu kasinugrahan seukeut paneuteup? Kapan Kang Rai nu ukur mencrong kana hulu manuk basa mentangkeun gondéwa, saheulaanan dulur-dulur Kang Rayi panénjona meléng kana pangpung, kana tatangkalan nu ngarandakah, ka sanak baraya, kana sakur pangbibita? Sawadina Rayi seukeut ngalenyepan maksud Kakang.”
“Sumuhun Kakang ... tapi saéstuna harita téh Rayi ngemu rusiah nu tacan kakedalkeun.”
“Balaka, Partha, balaka!”
“Sajaba huluna téh, Rayi ningal panonna, tur tina panonna katémbong cai nu ngembeng.”
Sajak Ari Andriansyah
PANGBÉROKAN
Sajeungkal-sajeungkal kérépés umur diruang rumasa
Bréh, raratan carita ngepung watangan tineung
Di dieu ukur simpé
Di dieu ukur peteng
Karisi teuing ku lantip ngukuntit usik
Harepan leupas ti rénghap ka rénghap napas
2007
PANARUBAN
Sésa hujan masih kénéh juuh di sapanjang jalan
Lalaunan geter angin ngadalingdingkeun ruruhit jempling
Beungeut lembur bangun langgeng diharudum halimun
Sedeng héab katiga geus lawas kiwari kari beueusna
Di antara lewang jeung kasimpé nu tigin ngaranggeum waruga
Lalampahan beuki lampar néangan sésa umur nu maluguran
Carpon Ari Andriansyah
PEUTING JEUNG BABAUNG
Peuting deui nu ngauban. Taya rénghap bulan. Taya hégak béntang. Sanggeus indung peuting jadi hiji-hijina boéh nu ngarurub lembur. Meredong. Di antara dora lembur jeung dapuran haur, simpé haben diguar jeung dikaluat. Sedeng tina sesela bilik nu karancang jeung suhunan nu ngaharelob, angin teu reureuh ngahiliwirkeun ruruhitna.
Hawar-hawar tihang listrik ngabelentrang sapuluh kali. Disusul laungna anjing babaung.
Handapeun ngetétna bohlam, manéhna angger diuk dina korsi hoé. Dadana nu rangkebong jeung kulit beuheungna nu marondoyot ku kakolotan, karungkupan kaméja jeung sarung leuseuhna nu dibeulitkeun. Kitu deui beungeutna nu kanyos dirimbun ku janggot jeung kumis nu paselang jeung huis. Tapi katangén kénéh sepir jeung tapak dedeg sembadana.
Panonna hurung. Haseup terus ngelun jeung nyerebung tina sesela ramo jeung irungna. Ngageterkeun ambekan nu teu sawirahma jeung hégak jarum jam. Bari teu eureun ngaduruk lintingan demi lintingan carita. Nu seuneuna langgeng ngagugudag dina dadana. Ngahuru sakabéh katineung jeung kapeurih heubeul.
”Anak sia, Warji, nu jadi indung rurusuh di lembur urang téh! Anak sia!”
Sajak Kiki Pratiwi
KALANGKANG INDUNG
Ukur kalangkang nu némbongan ‘na ieu eunteung
Nu ngadon gugupay mapay jemplingna peuting
Palangsiang nu diacung-acung ngan balati
Bareng jeung instrumentalia dangding suwung
Nu ceunah warnaning tineung
Gelas jeung rupaning anggur midangkeun kapireu ungkara asih anjeun
Lalaunan tétés demi tétés getih kumolocor
Geuning réma anjeun jeung balati ngusap ieu pameunteu
Anjeun ukur kalangkang jeung dimana téa?
Padahal ieu raga baris ngalalantis sono
Kapan can kungsi anjog ‘na lahunan
Satengahing waktu anteng nyidem tatu
Rumanggieung ngukir lukisan anjeun
Indung, salira teu weléh atra!
Bandung, 2011
Kiki Pratiwi, lahir di Ciamis. Mahasiswa Jurusan Pendidikan Basa Daerah, UPI Bandung entragan 2009.
Ukur kalangkang nu némbongan ‘na ieu eunteung
Nu ngadon gugupay mapay jemplingna peuting
Palangsiang nu diacung-acung ngan balati
Bareng jeung instrumentalia dangding suwung
Nu ceunah warnaning tineung
Gelas jeung rupaning anggur midangkeun kapireu ungkara asih anjeun
Lalaunan tétés demi tétés getih kumolocor
Geuning réma anjeun jeung balati ngusap ieu pameunteu
Anjeun ukur kalangkang jeung dimana téa?
Padahal ieu raga baris ngalalantis sono
Kapan can kungsi anjog ‘na lahunan
Satengahing waktu anteng nyidem tatu
Rumanggieung ngukir lukisan anjeun
Indung, salira teu weléh atra!
Bandung, 2011
Manglé No. 2319
Kiki Pratiwi, lahir di Ciamis. Mahasiswa Jurusan Pendidikan Basa Daerah, UPI Bandung entragan 2009.
Carpon Kiki Pratiwi
JEUNG ANGIN
Ti iraha urang anteng sosobatan angin? Boa bakal langgeng salawasna. Teu nanaon da geuning tétéla anjeun anu satia. Satia niiskeun hate. Satia mirengkeun aral subaha. Resep temen langgeng sosobatan jeung anjeun mah, Angin. Teu jiga si Gilang jeung si Redi nu resep heureuy nyabakan harigu budak awéwé. Teu jiga si Amir nu resep noongan rok budak awéwé. Teu jiga si Siska jeung si Lia nu leuwih anteng ulin jeug bonéka Barbie nu rupana jiga jurig.
Boa didieu urang munggaran tepung téh, Angin. Dina jandéla nu haat jadi saksi kasono urang. Kasono nu ngancik saban wanci. Kasono nu boa-boa numuwuhkeun rasa nu teu biasa téa. Bogoh meureun ceuk batur mah.
Angin, dina detik ieu séja nganti anjeun. Bari meureumkeun mata, nyeuseup jero anjeun. Méré hawa seger pikeun bayah, mawa katigin, méré kakuatan. Bari beunta lalaunan, imut leleb ka anjeun. Ukur anjeun.
Na lahunan anjeun urang anteng sosonoan. Hiliwir anjeun teu weleh ngusap-ngusap ieu sirah. Asihing anjeun nu atra karasana. Dina lahunan anjeun urang ngawang-ngawang. Mapay tiap lalambar langit tuluy didinya urang ngukir mangpirang impian sarta manglaksa rusiah urang duaan.
Sanggeus éta, masih dina lahunan anjeun, urang neruskeun lalampahan mapay éndahna katumbiri. Éndah pisan taya papadana. Sarwaning warna.
“Katumbiri téh cukang ka sawarga, tempat ngancikna para pohaci!” ceuk anjeun harita.
Carpon Ari Andriansyah
ALI MENENG
Tihang listrik ngabelentrang sapuluh kali.
Peuting. Ngalinjing. Bareng jeung angin nu ngahiberkeun bau runtah ka unggal rohang kamar. Juru-juru kosan. Sédong-sédong gang. Susukan ngeuyeumbeu. Kumarayap kana amparan kasur. Lomari. Buku-buku ngabigeu. Salib nu ngadaplok dina témbok. Kalénder pias. Potrét lawas. Baju ngalumbruk. Daster. Calana jero. Jeung gelas demi gelas kopi nu nyaab dina genggerong.
Boa di dieu jalan téh buntuna. Boa di dieu léngkah téh kandegna. Saniskara ungkara, aweuhan carita urang nu sapanjangna sirungan jeung muguran. Sanggeus rénghap lawas kapahung dina ringkelna gurat nasib nu taya tungtung. Di ieu kota nu salawasna kosta pikeun harepan jeung kasatiaan.
Tapi naon hartina mulasara harepan jeung kasatiaan? Waktu. Samagahaning laku. Saukur cahya samar nu ngalangkangan lalakon sasar. Kawas léngkah urang nu salawasna ditalikung karémpan. Bari banget teu ngarti, isarah naon pangna urang kudu lana tepung? Ngongkoyangkeun roncé asih jeung karisi kana tohagana pamadegan séwang-séwang. Kawas urang nu lana tepung pikeun nu kasakitu kalina. Bari maneuh ninun lamunan. Nyulam jempling. Ngajarumat peuting.
“Kang, rék kumaha waé urang téh?”
Sajak Ari Andriansyah
RANJANG PANGANTÉN
Peuting luminjing
Kalakay waktu detikna teu kungsi kacatet
Ukur sora haréwos nu nungtut muguran
Jeung haroshos napas tina rekét nu pamungkas
Lalaunan jamparing rangseb ti rénghap ka rénghap
Arjasari, 2008
PENTAGON
Peuting deui nu ngauban
Sanggeus ringkang ngararangkang dirérab héhéab beurang
Di dieu saban raga balitungan jeung karémpan séwang-séwang
Perkara lalakon nu tacan kasorang atawa impian nu terus ngalangkang
Tapi bet jempling jeung jempling deui nu ngantengAntara tungtung tutugan lembur jeung gapura kota nu beuki kosta
Kalimah demi kalimah, kecap demi kecap, rénghap jeung léngkahna
Nu ku urang salawasna diacungkeun dina réwuan peureup,
Kélébét bandéra, bébér spanduk, lambaran poster, gorowok megaphone,
Galantang mangpirang sora, jeung beulitan lawon beureum dina sirah
Harita geus jadi milik maranéhna
Sajak Deri Hudaya
Ieu ketak lir haseup roko
Nunutur bujur angin kamana boa
Mangpirang lolongkrang ngabangkarak
Pagaliwota reujeung kekebul dunya
Tinggal kuntung kaduhung
Anu nanceb mangrupa tetengger
Sajak Tukang Dagang
Hiji jalma maké papakéan ruwak-rawék
Lumpat tibabaranting. Manéhna nyorowok
Mapakan gerungna mesin-mesin citakan duit:
“Gera beuli dagangan kuring.
Baju hideung, calana hideung, sarta payung hideung.
Pangéran geus maot tadi peuting. Nalika bulan keur
Meujeuhna molotot. Gera beuli dagangan kuring!
Naha moal nyekar?”
Manéhna ngiles tina tungtung teuteupan,
Nyorang pudunan. Nuju lemah pajaratan.
Galura, 1 Mei 2011
Carpon Ari Andriansyah
BUGANG BULAN
Cungcuing. Cungcuing ngelak deui. Nurih lalanggong langit.
Girimis. Ngepris. Jarum-jarum girimis rangseb deui ngajarumat saban léngkah. Satampah lemah. Imah. Katut totoangna nu karanjah caah. Sedeng angin. Angin peuting. Angin nu salawasna ngarara saniskara tangara. Angger ngagelebug ka kidulkeun. Ngahiur ka tungtung lembur. Ngendag-ngendag jajaran tangkal kalapa jeung pucuk janur. Parat ka saban kandang ingon-ingon jeung ronggos baluntas nu ditingker ringkang cileuncang.
Gumuruh. Séah walungan terus gumuruh. Bareng jeung sora-sora ahéng dina léléngkah angin. Ngaraas babantar jempling. Ngarayap ka hilir peuting. Di dieu. Waktu lir congo bedog nu diteueulkeun dina jajantung. Sanggeus saban raga teu reureuh ngemitan demitna harepan. Nganti ranggeuyan ringsang nu saukur rumekah dina kalangkang impian.
Panén. Panén saukur ungkara nu ditilar galindengna. Saukur jemplang nu anggang tina wirahma. Silung. Silung dina saban padalisan implengan. Naon hartina hégak jeung késang nu salawasna ditandonkeun? Lalakon kapan geus tilem dina upluk-aplakna rorogan nu mirupa sagara cileuncang. Pasini rarabi asih geus lawas udar tina simpayna. Ringkangning pati ngukuntit ti usik ka usik.
Esey Aditia Gunawan
Sastra Munggu ring Gebang
Dina basa Sunda kiwari mah, pihartieun judul di luhur téh “Tulisan dina daun gebang”. Éta kalimah téh meunang nyutat tina bagian katilu teks Sanghyang Sasana Maha Guru (SSMG). Teks SSMG téh ditulis dina daun lontar, ngagunakeun basa jeung aksara Sunda buhun. Ieu téks téh kira-kira ditulis antara ahir abad ka-15 nepi ka awal abad ka-16. Ku sakalimah kitu gé bet jorojoy kapanasaran. Naon nu dimaksud tulisan dina daun gebang téh?
Saéstuna tulisan dina daun gebang téh ukur hiji tina sapuluh rupa tulisan. Dumasar teks SSMG, tulisan téh dibagi jadi sapuluh rupa. Nu matak narik, babagianana téh dumasar kana alas tulisna, ngawengku: emas, pérak, tambaga, waja, beusi, batu, padung, awi, lontar, jeung gebang. Dina ieu tulisan mah nu rék dibahas téh husus perkara tulisan dina daun gebang. Naon maksudna? Sarta saperti kumaha wangunna?
Esey Aditia Gunawan
Naskah Sunda Kuna jeung Naskah Merbabu
Bulan Maret taun 1865, Radén Saléh, juru lukis nu kawentar, ngaprak pulo Jawa pikeun ngumpulkeun jeung ngagambar timuan paleontologi. Sajaba ti hasil nimu timuan paleontologi téh, anjeunna hasil ogé ngumpulkeun naskah-naskah buhun nu masih dicepeng ku pribumi. Éta naskah nu dikumpulkeun téh laju disumbangkeun ka Masarakat Seni jeung Pangaweruh Batavia (BGKW), lembaga élit cendikiawan mangsa harita. Samalah, sababaraha naskah anu teu bisa kacokot sabab teu diwidian ku nu mibandana (hartina harita gé teu bisa dipaksa), ngahaja disalin di tempatna kapanggih. Nu ngawaragadanana, Radén Saléh ku anjeun.
Ceuk katerangan Pleyte (1914), nalika Radén Saléh anjog ka Cikuray, anjeunna kungsi tepung jeung incuna Kai Raga. Kai Raga téh dipikawanoh minangka salasahiji pangarang (atawa leuwih merenah juru salin) naskah Sunda buhun ti Gunung Larang Sri Manganti (ngaran heubeul ti Cikuray). Éta katerangan téh dimangpaatkeun Pleyte pikeun ngira-ngira waktu hirupna Kai Raga. Ditambah ku katerangan paleografis aksara nu digunakeun dina naskah Waruga Guru, dumasar itungan Pleyte, Kai Raga téh hirup dina awal abad ka-18.
Sajak Ari Andriansyah
BANDUNG-TANGERANG
Teuing ku pias srangéngé meleték dina kaca jandéla
Basa urang teu reureuh-reureuh ngitung pudunan milang tanjakan
Sedeng méga teu katangén ngaléosna sanggeus kabeledig angin
Sapanjang jalan, jalan panjang rumingkang ringkang karingrang
Beus geus jauh mangprung mubus lulurung-lulurung beurang
Sakolébat mangpirang pasir jeung mumunggang ditilar poé
Tapi urang angger padungdeng ka mana nya pangjugjugan?
Lambaran gambar kakelar horéng rocét ku warna-warni pulas mangsa
Taya nu bisa diguratkeun iwal ti bangkarak jirim sorangan jeung sesemplékan
Rasa nu raca. Urang meureut deui késang, meureut deui cimata
Pikeun ieu lalampahan nu lawas béakeun léngkah
Teuing ku pias srangéngé meleték dina kaca jandéla
Basa urang teu reureuh-reureuh ngitung pudunan milang tanjakan
Sedeng méga teu katangén ngaléosna sanggeus kabeledig angin
Sapanjang jalan, jalan panjang rumingkang ringkang karingrang
Beus geus jauh mangprung mubus lulurung-lulurung beurang
Sakolébat mangpirang pasir jeung mumunggang ditilar poé
Tapi urang angger padungdeng ka mana nya pangjugjugan?
Lambaran gambar kakelar horéng rocét ku warna-warni pulas mangsa
Taya nu bisa diguratkeun iwal ti bangkarak jirim sorangan jeung sesemplékan
Rasa nu raca. Urang meureut deui késang, meureut deui cimata
Pikeun ieu lalampahan nu lawas béakeun léngkah
Esey Aditia Gunawan
SIKSA KANDANG, SIKSA KURUNG, SIKSA DAPUR
Nepi ka kiwari masih kénéh aya nu ngabédakeun, cara ngéjah kecap kandang dina kecap ‘siksa kandang karesian’ téh. Sawaréh aya nu dihijikeun kandang, sawaréhna deui dipisahkeun kanda ng. Nu ngéjahna dipisahkeun boga anggapan, yén kecap kandang téh asal kecapna tina kanda (Jawa kuna) nu hartina ‘bagian’ diwuwuhan ku kecap pangantét –ng. Cindekna Siksa Kanda ng Karesian téh cenah mah ‘bagian aturan nu aya di karesian’. Ana kitu mah, kadituna tangtu bakal manggih siksa-siksa nu lain, siga kanda ng kadatuan (bagian di karaton), kanda ng kahulunan (bagian di rahayat leutik) jst.
Dina téks Sunda Kuna Sanghyang Sasana Maha Guru (SSMG) bagian kadua, écés yén kecap kandang lain tina kecap kanda ng, tapi kecap kandang, nu hartina méh sarua jeung dina basa Sunda kiwari ‘kandang, kurung’. Bédana, dina basa Sunda kiwari mah kecap kandang téh leuwih heureut nyaéta tempat neundeun sasatoan. Kecap kandang, kurung, jeung dapur sakabéhna nuduhkeun hiji diménsi, hiji wengkuan. Nya siksa kandang, siksa kurung, jeung siksa dapur ieu, nu nguger masyarakat Sunda mangsa harita sangkan gugon kana tetekon.
Carpon Aditia Gunawan
DUA BELAS PURNAMA
Randu ngaranna, lalaki langit lalanang jagat. Jajaka leubeut angen-angen. Buktina, peuting tadi sirahna teu weléh tanggah. Aya nu tingkaretip lebah matana, kalangkang béntang, rasi béntang langlayangan lebah sorotna bangun nuduhkeun jalan ngembat ngalér, sawirahma jeung kasapihna buuk ti béh kidul. Sedeng leungeun keukeuh nineung mulang deui ka wétan, mangsa suku lingsir ngulon.
Teu apal ka sabaraha kalina béntang patingbelesat lebah kongkolak, nepi ka basa cahya srangéngé nojo kamar jandélana, katémbong atra tapak-tapakna nu ngagurat beureum sakuriling jagat hideungna basa manéhna ngeunteung. Ana ngeunteung, nu katémbong ukur awakna sorangan nu kacida dipikaceuceubna.
Jeung Randu ngantep kaayaanana kawas kitu. Kawas nu teu bisa ninggalkeun kabiasaanana. Biasana ogé nu nyaring sanggeus manéhna sok tuluy mérésan buukna, sok tuluy ngagaléntoran beuheungna. Sok tuluy... Nu matak nepi ka ayeuna Randu ngantep kaayanana kawas kitu.
Fiksimini Prayoga Adiwisastra
BIHARI
Sardi terus maluruh tapak reujeung lacak tengahing kelemeng lulurung gang. Nyusud-nyusud nu geus lawas nilar imah tur haténa. Gegedoh kasono jeung kamelang geus lawas namper dina haté jeung pikirna. Sardi teu ieuh hayang mulang deui ka mangsa bihari. Enya. Mangsa nu mawa manéhna nyorang kahirupan nu éstu nunggelis, jauh ka sintung kalapa. Taya geusan pamuntangan sapisan.
Leungeunna masih ngeukeuweuk poto indungna mangsa keur ngora. Lebah tungtung gang, samar-samar katénjo jirim nu keur ngalulungsar. Awéwé. Rét kana poto indungna, persis pisan.
Leungeunna masih ngeukeuweuk poto indungna mangsa keur ngora. Lebah tungtung gang, samar-samar katénjo jirim nu keur ngalulungsar. Awéwé. Rét kana poto indungna, persis pisan.
"Ma, Ma Ani, ieu anak Ema!" Sardi teu kaampeuh ku kasono.
"Bener kuring Ani, tapi kuring can boga anak!" témbal éta awéwé.
Sardi ngerejet. Leng, ngaheneng sajongjongan. Tungtungna manéhna sadar, yén dirina keur kasarung dina alam saméméh dirina kumelendang. Alam bihari.
"Kaluarkeun aing ti dieu!"
Jorélat, Sardi natit muru alam kiwari.
Sajak Lugiena De
DI BALONG ISOLA
Ngeunteung na beungeut cai
Kajeueung deui mangpirang ceda bihari
Jeung saniskara tatu nu hamo walagri
Rupa beungeut angger raca
Najan rasa nu kungsi balitunganana
Na beungeut cai néang tangtungan
Bet raga badag nu angger ngalangkangan
Jeung ledrekna raratan sorangan
Sedeng satukangeun ulat cai nu ayem
Weléh teu kaimpleng naon anu disidem
2007
Ngeunteung na beungeut cai
Kajeueung deui mangpirang ceda bihari
Jeung saniskara tatu nu hamo walagri
Rupa beungeut angger raca
Najan rasa nu kungsi balitunganana
Na beungeut cai néang tangtungan
Bet raga badag nu angger ngalangkangan
Jeung ledrekna raratan sorangan
Sedeng satukangeun ulat cai nu ayem
Weléh teu kaimpleng naon anu disidem
2007
Tamba Heuay
Neda tawakup, naskah teu acan diposting.
Inohong
Neda tawakup, naskah teu acan diposting.
Panggung Wayang
Neda tawakup, naskah teu acan diposting.
Lagu Kapegung
Neda tawakup, naskah teu acan diposting.
Tutungkusan
Neda tawakup, naskah teu acan diposting.
Wara-wiri
Neda tawakup, naskah teu acan diposting.
Kurusetra
Neda tawakup, naskah teu acan diposting.
Esey Aditia Gunawan
Tacan, Acan, Teu Acan
Sakur anu diajar basa Sunda teu weléh ngarasa hémeng ku kecap acan jeung teu acan. Teu matak hémeng kumaha? Kecap acan anu diwuwuhan ku kecap pamungkir ‘teu’ bet teu ngarobah harti. Ahli basa Sunda, Wahyu Wibisana, kungsi nulis perkara ieu dina dua artikelna, nyaéta ‘Acan téh sarua jeung enggeus?’ jeung ‘Kecap acan béh dituna’ nu dimuat dina buku kumpulan artikel kabasaan karangan anjeunna Ngamumulé Basa Sunda (Wedalan Kiblat Buku Utama, 2011).
Dina artikel ‘Acan téh sarua jeung enggeus?’, anjeunna masihan conto pamakéan kecap tacan jeung teu acan dumasar kana buku Soendaasch-Hollansch Samenspraken anu terbit taun 1891. Tina conto-conto kalimah nu nyampak dina éta buku, Wahyu Wibisana nyatet dua perkara penting patali jeung kecap teu acan jeung tacan. Saperkara, kecap teu acan jeung tacan téh sarua hartina. Kecap tacan mangrupa wancahan tina teu acan, saperti taya tina teu aya, kadé tina mangkadé, mangkadé tina mangka hadé.
Kadua perkara, kecap tacan jeung teu acan béda larapna. Kecap teu acan digunakeun ku jalma nu status sosialna leuwih handap nalika nyarita ka nu status sosialna saluhureun. Kitu deui sabalikna, kecap tacan digunakeun ku nu status sosialna luhur nalika nyarita ka nu status sosialna sahandapeun.
Buletin No. 41/April 2012
Hapunten, teu acan diposting.
Sajak Aditia Gunawan
kertas
pilakadar nilepan kertas jadi parahu
masrahkeun angkleungna kana kamalir cai
kana usum nu dideres cacarakan
kana sawal nu mulangkeun ka sarakan
pilakadar nilepan kertas jadi kapal
masrahkeun apungna kana getas jangjang
kana hiuk angin nu haroshos
kana palintangan pamayang
pilakadar nilepan kertas jadi lain nanaon
ngalakaykeun pirang-pirang kotrétan lawas
2012
Feature
ÉLEGI GELEBEG
Laporan Prayoga Adiwisastra
Angkeuhan mulang ka lembur harita téh rék sakalian mipit deui panineungan tina ranggeuyan pangalaman lawas. Nganteng kénéh dina lelembutan, mangsa keur leutik ku indung jeung bapa sok remen diajak tumpak gelebeg ka imah Aki di lembur. Harita diuk téh sok di hareup gigireun kusir, kajurung ku kapanasaran hayang nempo kusir ngadalikeun kuda. Gelebeg téh mideng metet pisan ku nu tarumpak jeung babawaanana ti pasar. Sakapeung sok karunya ningali kuda nu ngaregéh mangsa nyorang tanjakan. Bet ayeuna kabéjakeun gelebeg jumlahna geus ngurangan. Beu, kumaha teuing nasibna?
Barang anjog ka parapatan Pasar Kecamatan Pléréd, Kabupatén Purwakarta, enya baé délman jeung ojég mani ngajalajar di sisi jalan. Tayohna mah tepi ka nyontang jalan raya. Ku kituna, teu matak héran mun lebah dinya remen macét téh. Kawuwuh hawa beurang nyongkab kacida, turta haseup kandaraan sarta kekebul beuki nambahan karungsing tengahing beurang bayeungyang.
Langganan: Entri (Atom)


text:
Free Cepot Bodor MP4 Video Download
Video Bodor Bobodoran Sunda Wayang Golek - Cepot Ngahereyan Buta Lucu Pisanlah
Video Bodor Bobodoran Sunda wayang Golek - Cepot Ngahereyan Buta Lucu Pisanlah Video Bodor Bobodoran Sunda wayang Golek - Cepot Ngahereyan Buta Lucu Pisanlah...
Wayang Golek Bagian Bodor -- Cepot Dakwah (durasi Panjang)
Suka Video Ini, Silahkan Tekan Tombol Like .. :) Kunjungi Web Saya Di. http://www.belajar-cad.com/ http://albumphotomurah.blogspot.com/ Dalang Wayang Golek I...
Cepot Bobodoran. Aya Aya Wae Maneh
Video ini diunggah dari ponsel Android.
Bodor Bobodoran Sunda Wayang Golek - Carita Polisi Si Cepot Lucu Pisanlah
Bodor Bobodoran Sunda Wayang Golek - Carita Polisi si Cepot Lucu Pisanlah Bodor Bobodoran Sunda Wayang Golek - Carita Polisi si Cepot Lucu Pisanlah. Jangan l...
Bodor Sunda Wayang Golek Cepot, Ohang, Jenong Dan Bule Full
Bodor Sunda Wayang Golek Cepot, Ohang, Jenong dan Bule FULL Bodor Sunda Wayang Golek Cepot, Ohang, Jenong dan Bule FULL. Jangan lupa Like dan Subscribe ya :)...
Wayang Golek Bobodoran Asep Sunandar Sunarya - Cepot Cawokah
Wayang Golek Bobodoran Ki Dalang Asep Sunandar Sunarya, dina lalakon "Cepot Cawokah" Kesenian sunda ini harus dirawat dailestarikan dan diabadikan sebelum te...
Bobodoran Si Cepot Dan Dewala (durasi Panjang)
Suka Video Ini, Silahkan Tekan Tombol Like .. :) Kunjungi Web Saya Di. http://www.belajar-cad.com/ http://albumphotomurah.blogspot.com/ Dalang Wayang Golek I...
Bodor Bobodoran Sunda Wayang Golek - Cepot Vs Pohang Ohang Part 1
Bodor Bobodoran Sunda Wayang Golek - Cepot vs Pohang Ohang part 1 Bodor Bobodoran Sunda Wayang Golek - Cepot vs Pohang Ohang part 1. Jangan lupa Like dan Sub...
Bodor Sunda Wayang Golek Cepot, Ohang Dan Jenong Full
Bodor Sunda Wayang Golek Cepot, Ohang dan Jenong FULL Bodor Sunda Wayang Golek Cepot, Ohang dan Jenong FULL terbaru 2014. Jangan lupa Like dan Subscribe ya :...
video uploaded from my mobile phone.
Bodor Bobodoran Sunda Wayang Cepot Dan Bapak Haji
Bodor Bobodoran Sunda Wayang Cepot dan Bapak Haji Bodor Bobodoran Sunda Wayang Cepot dan Bapak Haji. Jangan lupa Like dan Subscribe ya :) Nuhun.
Bodor Bobodoran Sunda Wayang Golek - Cepot Dawala Debat
Bodor Bobodoran Sunda Wayang Golek - Cepot Dawala Debat Bodor Bobodoran Sunda Wayang Golek - Cepot Dawala Debat.
Bodor cepot Ohang Dijamin bikin ngakak dan ngocok perut.
Wayang Golek Bobodoran Asep Sunandar Sunarya - Cepot Insyaf Bag I
Wayang Golek Bobodoran Asep Sunandar Sunarya Cepot Sareng Rama na nyaeta Semar debat ngeunaan heula mana nabi adam jeung semar muncul di dunya sareng allah t...
masih dina raraga ngamumule budaya sunda,.. pribados masih ngangken kana rojonganana ti balarea, hayu urang ngahirup-hirup deui budaya sunda,.. manawi deui w...
Bodor Bobodoran Sunda Cepot Adu Gunterng Jeng Buta Gundul - Wayang Golek Bikin Ngakak Pisanlah
Bodor Bobodoran Sunda Cepot Adu Gunterng Jeng Buta Gundul - Wayang Golek Bikin Ngakak Pisanlah Bodor Bobodoran Sunda Cepot Adu Gunterng Jeng Buta Gundul - Wa...
Bodor Bobodoran Sunda Golek Cepot Vs Si Ijem
Bodor Bobodoran Sunda Golek Cepot vs Si Ijem Bodor Bobodoran Sunda Golek Cepot vs Si Ijem. Jangan lupa Like dan Subscribe ya :) Nuhun.
Bodor Bobodoran Sunda Wayang Cepot Panasbeuteung
Bodor Bobodoran Sunda Wayang Cepot Panasbeuteung Bodor Bobodoran Sunda Wayang Cepot Panasbeuteung. Jangan lupa Like dan Subscribe ya :) Nuhun.
- loudness
- sai ram sai shyam
- meera ki chot
- ganesh
- bondhuatorperite
- manase harathi shiflridi sripathi
- dhula sanu pyar de
- ngasigi nongju asina eibu ningsinghalle
- dwonlod
- gospel alleluh
- gospel alleluh
- mage jiwithe aluth pituwak pura sinduwa
- thug pol libertad
- turn up the music
- sorah e mryam vidwo
- sharing the world


text:
SPSS
Program komputer SPSS (Ing. Statistical Package for the Social Sciences) munggaran vérsi kahiji diwanohkeun dina taun 1960-an sarta ngarupakeun program ku loba dipaké pikeun analisis statistik dina élmu sosial; ogé dipaké ku panalungtik pasar, panalungtik kaséhatan, pamaréntah, guu jeung nu séjénna.
Program SPSS dijual ku maskapé nu disebut ogé SPSS. Ieu rada ngabingungkeun, saprak parusahaan SPSS ngajual software keur analisis statistik - kaasup, teu sakadar ngan, program SPSS. Ngaran maskapéna singkatan tina Statistical Product and Service Solutions. Sanajan kitu, hurup nu dipaké dina perangkat lunak ayeuna teu ngabogaan harti, saprak ngaluarkeun SPSS-x dina awal taun 1980-an.
SPSS Data Editor dipake keur mere gambaran ngeunaan uji statistik, saperti tés keur korelasi, multicolinear, sarta hipotesa; ieu bisa digawekeun ku panalungtik ku cara ngitung frekuensi, nyorir data, nyusun data sarta make data-asupan salaku alatm nu mibandan ngaran keur singgetan asupan. (Contona, ngaran asupan "Richard", sawaktu ngetik, sebutkeun, hurup R dina salah sahiji sel).
SPSS Data Editor mibanda dua "panémbong" utama, Data View (tempat data asupan) sarta Variable View, tempat keur milih ngaran, tipe, maksimum hurup per sél ("width"), jumlah titik désimal, ngaran, kandel sél ("column"), rataan dina sél ("align"), sarta aya atawa henteuna variabel nu mangrupa nominal, ordinal, atawa skala ("measure"). Dina Variable View, bisa ogé ngararangkay asupan kana ngaran (ieu dipaké keur pasangan hurup tina kecap nu gedé, dina kolom "Values") sarta nandaan asupan nu salah (dina kolom "Missing").
Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]
- SPSS Inc Homepage
- SPSS User Group Homepage
- Raynald Levesque's SPSS Tools - support material for SPSS users
- GNU PSPP - a free software program that uses the SPSS language.
- SPSS Log - An answer for all your SPSS questions
- SPSS Forum - A forum for SPSS users (since June 2007)


text:
5 Contoh Carpon Bahasa Sunda Tutorial Blogging For All
Carita pondok atawa mindeng disingkat minangka carpon nyaéta hiji wangun prosa naratif fiktif. Carita pondok condong munel sarta langsung dina tujuanana carpon bahasa sunda html the temple pub Carpon Sunda Carpon Basa Contoh teks penyiar radio berkembang sejak kesastraan indonesia. sinonim bahasa sunda dikenal istilah carita pondok
5 Contoh Carpon Bahasa Sunda W3 Putra Ranteallo
Carita pondok atawa mindeng disingkat minangka carpon nyaéta hiji wangun prosa naratif fiktif. Carita pondok condong munel sarta langsung dina tujuanana contoh carita pondok carpon dunia pengetahuan network dunia pengetahuan network atau dupenet.blogspot.com berisi tentang contoh sesuatu selama penulis berada di SMAN 1 Sagaranten dan di Universitas Padjadjaran
Pengertian Sejarah Dan Ciriciri Carita Pondokcarpon
Dan Ciri-ciri Carita Pondok/Carpon. 18.40 Sena No comments. Pengertian Carita Pondok. Contoh Carita Pondok. DUA NUNGALALANA JEUNG HIJI BERUANG. 5 contoh carpon bahasa sunda tnt4all tips and triks Carita pondok atawa mindeng disingkat minangka carpon nyaéta hiji wangun prosa naratif fiktif. Carita pondok condong munel sarta langsung dina tujuanana


text:
Jeruk mipis
Jeruk mipis (Citrus aurantifolia) nya éta buah anu miboga rasa haseum jeung rada pait. [1]
Kandungan Giji[édit | sunting sumber]
Di antara 1300 jenis jeruk, jeruk mipis atawa dina basa ilmiahna disebut Citrus Aurantium, miboga mangpaat anu loba. Jeruk mipis mangrupa bahan dasar pikeun ramuan obat kecantikantradisional di Indonesia. [2] Sacara umum, buah jeruk euyeub ku vitamin jeung mineral anu mangpaat pikeun kasehatan awak. Dalam kandungan 100 g jeruk nipis, terdapat kalori 51 kal, protein 0,9 g, lemak 0,2 g, karbohidrat 11,4 g, mineral 0,5 g, kalsium 33 mg, fosfor 23 mg, besi 0,4 mg dan asam askorbat 49 mg.[2] Sajaba ti miboga kandungan vitamin C anu loba, jeruk nipis ogé ngandung asam sitrat, asam amino (triptofan, lisin),minyak atsiri (sitral, limonen, felandren, lemon kamfer, kadinen, gerani-lasetat, linali-lasetat, aktilaldehid, nildehid) damar, glikosida, asam sitrun,lemak,kalsium, fosfor, besi, belerang vitamin B1 dan C. Sedengkeun daun, buah jeung kembangna ngandung minyak terbang.[2]
Mangpaat[édit | sunting sumber]
- Pikeun Raray
Jeruk mipis miboga mangpaat pikeun raray, sawatara mangpaatna nya éta [1] :
- Jeruk mipis bisa ngalemeskeun raray.[1]
- Jeruk mipis bisa ngabodaskeun raray.[1]
- Jeruk mipis bisa ngahérangkeun raray.[1]
- Jeruk mipis bisa ngaleutikan pori-pori.[1]
Léngkah-léngkahna : Sadiakeun jeruk mipis anu masih seger, tuluy belah jadi dua bagian. Sanggeus kitu usapkeun daging jeruk mipis kana kulit, irung, jeung pipi anu pori-porina gedé.[1]
- Pikeun Kaséhatan Kuku
- Ngabersihkeun jeung ngahérangkeun.[1]
Léngkah-léngkahna : Sadiakeun cai jeruk mipis, tuluy bersihkeun kalayan ngagosok-gosokeun kana kuku.[1]
- Pikeun Buuk
- Ngaleungitkeun minyak jeung kokotor dina buuk.[1]
- Ngalembutkeun, jeung matak hérang kana buuk.[1]
- Ngaleungitkeun ketombé[1]
Léngkah-léngkahna : kuramas ku cai haneut anu geus dicampur ku cai peresan jeruk mipis, antepkeun salila 20-30 menit, sanggeus kitu bilas ku cai nepi ka bersih.[1]
- Pikeun Jerawat
- Ngurangan minyak dina raray.[1]
'Léngkah-léngkahna : Cai peresan jerik mipis dicampur ku madu éta téh dipaké ilaharna masker.[1]
- Ubar batuk
'Léngkah-léngkahna : Jeruk mipis dibeulah tuluy di peres di arah caina.[3] Sanggeus kitu dihijikeun jeung kécap jeung madu. [3]Inum sakali hiji sendok dahar. [3] Lamun keur budak mah tilu kali sapoé saséndok entéh.[3] Atawa ku cara nu séjén nya éta jeruk mipis dibeulah tuluy dioeres diarah caina. Tambahkeun minyak kayu putih jeung kapur sirih.[3] Sanggeus kitu balurkeun kana dada, beuheung jeung tonggong. [3]
- Obat demam
'Léngkah-léngkahna : Jeruk Mipis dibeulah tuluy dicampur jeung daun gedang jeung cikur. [3]Tuluy digodokeun ku tilu gelas cai, nepi ka jadi ngan sagelas.[3] Sanggeus kitu disaring caina pikeun diinum tilu gelas sahari satengah gelas.[3]
Diolah pikeun kadaharan[édit | sunting sumber]
Referensi[édit | sunting sumber]
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o Manfaat Jeruk Nipis(Dicutat tanggal 12 Oktober)
- ↑ a b c Asal Usul Jeruk Nipis dan Sejarahnya (Dicutat tanggal 12 Oktober 2011)
- ↑ a b c d e f g h i Manfaat Buah Jeruk (Dicutat tanggal 12 Oktober 2011)
- ↑ Es Soda Jeruk Nipis (Dicutat tanggal 13 Oktober 2011)
- ↑ Resep Jeruk Nipis Bubuk (Dicutat tanggal 13 Oktober 2011)


text:
N
N nyaéta hurup Latin anu ke-14. Ngaranna disebut en (dibaca [ɛn]).
Daptar eusi
Sajarah[édit | sunting sumber]
Salah sahiji hiéroglif mangrupa ular di Mesir Kuna dipaké pikeun melambangkan sada hurup J kawas dina kecap "jari", alatan omongan Mesir pikeun "ular" berbunyi djet. Dipercaya yén bangsa Semit di Mesir menyesuaikan hiéroglif pikeun nyiptakeun abjad kahiji, sarta mangka ti éta ngagunakeun lambang ular pikeun sada /n/, alatan kecap "ular" dina basa maranéhanana meureun sakali dimimitian kalayan konsonan kasebut, tapi ngaran hurup ieu dina abjad Fénisia, abjad Ibrani, Aramea sarta Arab berbunyi nun, nyaéta "lauk" dina sawatara basa kasebut. Hurup ieu berbunyi /n/, kawas dina alfabét Yunani, Étruska, Latin sarta kabéh basa di mangsa ayeuna.
Pamakéan[édit | sunting sumber]
N boga fungsi minangka konsonan sengau huntu atawa konsonan sengau rongga-huntu dina ampir kabéh basa anu maké alfabét.
Dina Alfabét Fonétik Internasional, hurup leutik [n] melambangkan konsonan sengau rongga-gigi. Hurup badag N anu dikecilkan ([ɴ]) melambangkan sada konsonan sengau tekak.
Salah sahiji dwihuruf anu menyertakan hurup nyaéta , anu ngahasilkeun konsonan sengau wiati-wiati tukang (dibaca [ŋ]), kawas dina kecap "sengau".
Dina basa Inggris, n biasana henteu diucapkan waktu dituturkeun ku m, dina kecap kawas hymn (sanajan dilafalkan dina kecap damnation). Dina sawatara kecap, n bisa melambangkan sada konsonan sengau wiati-wiati tukang, contona kecap think (dibaca [θɪŋk]) sarta bank (dibaca [bæŋk]).
n nyaéta hurup kadua anu pang mindeng dipaké dina basa Inggris. Anu kahiji nyaéta t.
Dina sawatara basa kawas Italia sarta Perancis, melambangkan konsonan sengau wiati-wiati (/ɲ/). Éjahan Portugis pikeun sada kasebut nyaéta , samentara dina basa Spanyol sarta sawatara basa séjénna ngagunakeun tanda istimiwa   (n jeung tanda tilda di luhurna).


text:
Anushka Sharma
Anushka Sharma (Basa Hindi: अनुष्का शर्मा, Citakan:Lang-kn babar (gumelar di Bangalore, India, 1 Méi 1988; yuswa 26 taun). nyaeta mangrupikeun salah sahiji artis Bollywood anu ngawitan karirna dina film anu disutradaraan ku Aditya Chopra anu judulna Rab Ne Bana Di Jodi.
Kahirupan Pribadi[édit | sunting sumber]
Anushka Sharma teh nyaeta mangrupikeun salah sawios putri ti pasangan Bapa Kolonel Ajay Kumar Sharma anu mana anjeuna salah sawios perwira tentara India, sareng Ibu Ashima Sharma. Anushka sakola di sakola tentara nyandak jurusan seni.


text:
TWIST ENDING, NAON ETA TEH?
TWIST ENDING, NAON ETA TEH?
Film mangrupa hasil karya manusa dina wangun video katut audio. Unsur-unsur nu aya dina film ampir sarua jeung karya sastra wangun carita kayaning tema, palaku, alur, jeung setting. Bédana ari dina film mah aya unsur sinematografi, acting, jeung diwangun ku unsur sutradara, produser, penata kamera, casting, jsb. Genre film rupa-rupa saperti action, drama, komedi, thriller, misteri, horror, jeung sajabana. Éta genre-genre film téh sakapeung mah henteu ajeg mandiri, tapi diadumaniskeun (gabungan). Contona drama-action, action-thriller, komedi-mistery jeng sajabana.
Pikeun kuring, nalika nonton film nu ditungguan téh tungtung carita (ending). Ending film ogé rupa-rupa aya happy ending, sad ending, ambigu, jeung twist. Naon ari twist? ceuk kalimah basajan mah twist téh nalika urang nongton film terus pas tamat urang nyarita geuning kitu?wah teu nyangka pisan. Tah kitu, twist ending téh nya éta tungtung film nu ngandung unsur “kejutan”, teu disangka-sangka. Alur carita nu disusun ku sutradara ngagiring opini nu nongton ka titik nu sabenerna mah lain éta, lain ka dinya. Conto dina film Sixth sense (1999, Bruce Willlis). Sutradara éta film nya éta M.Night Shyamalan nungtun urang nongton sangkan museur (fokus)kana pasualan si budak leutik nu miboga indera kagenep, kumaha éta budak bisa ngaréngsékeun pasualan-pasualan dirina dibantuan ku saurang psikiater (Bruce Willis). Nepika di tungtung carita urang dijadikeun “what?”kagét luar biasa, teu nyangka geuning si psikiater téh … (ulah diteruskan ah spoiler). Tah kuring mah kataji pisan ku film-film saperti kitu téh, film-film nu miboga unsur “kejut”.
Film-film saperti kitu biasana mah mangrupa film thriller atawa misteri. Ieu hal téh kusabab sutradara ngajak nu nongton pikeun ngira-ngira kumaha sabenerna tungtugn carita éta film. Dina film “Memento” karya sutradara Christoper Nolan (The Dark Knight, Prestige, Inception) urang salaku nu nongton sapanjang film ngira-ngira saha sabenerna nu maténi (membunuh) istri si palaku utama. Nepi ka tungtung film urang ditipu ku sutradara, geuning pembunuhna téh …(tongton wé nyalira). Dina film Secret Windows (Jhony depp), si palaku utama dikukuntit (dihantui) ku hiji jirim nu teu jelas saha sabenerna. Manéhna kaganggu pisan ku munculna hiji jalma nu teu jelas beungeutna da datangna téh di tempat-tempat nu poék. Antukna kuring salaku nu nongton kagét pisan nalika kanyahoan geuning nu ngaganggu si palau utama téh geuning …(spoiler ah).
Film-film nu twist ending sakapeung mangrupa film-film nu “beurat”. Dibutuhkeun konséntrasi, pangaweruh (pengetahuan), jeung pamikiran nu seukeut. Conto dina film Inception, rada hésé ngabédakeun nu mana ngimpi nu mana nu nyata. Tungtung éta film ogé rada ambigu, naha si Cobbs (Leonardo Dicaprio) téh aya dina jero ngimpina atawa aya dina dunya nu nyata. Film Vanilla Sky (Tom Cruise) ogé kaasup katégori film ieu. Konsép Lucid Dream, jadi konsep utama éta film. Nu mana ngimpi nu mana nu nyata, rada susah pikeun dibédakeun. Aya deui hiji film nu kawilang beurat, maahan mah beurat pisan nya éta 2001 A space Odyssey. Film heubeul dijieunna taun 1968, tapi nepi ka ayeuna can aya katerangan nu jelas ngeunaan maksud éta film. Ambigu, ambigu pisan. lamun urang nongton éta film pasti nu tara nongton film moal nepika tamat nongtonna, naha? Filmna minim dialog, aya scene nalika si palaku utama kakalayangna di luar angkasa salila sababaraha menit, aya scene nalika primata (monyét) ngumpul jeung btur-baturna, dahar, paséa jeung kelompok séjén, tangtuna euweuh dialog.
Balik deui kana twist ending, sutradara-sutradara nu mindeng nyieun film saperti kitu nya éta Christoper Nolan, David Lynch, M. Night Syamalan, David Fincher, mun di Inonesia aya Joko Anwar nu nyieun film Kala, Pintu Terlarang, jeung Modus Anomali. Film-film béda jeung film Indonésia nu lian, misterina luar biasa hade dibungkus kalawan rapih diéksékusi ku ending nu wah… luar biasa hébat, teu nyangka, twist.
Nongton film pikeun kuring mah mangrupa hijihiburan nu luar biasa, kacapé, kasusah, pasualan-pasualan dina pagawéan,pasualan-pasualan pribadi sakapeung mah leungit ku alatan nongton film. Pikiranjadi fresh deui, pangaweruh nambahan,sarta aya “kepuasan batin”. Cag ah…
Buku Siswa Kelas X
di handap aya buku siswa basa Sunda kelas XI, sumberna ti disdik provinsi Jawa Barat
Buku Siswa SMA
Di handap aya buku siswa SMA kelas XI kurikulum 2013. kantun klik linkna
PELAYANAN PRIMA DI INSTANSI PUBLIK
Instansi publik mempunyai kewajiban untuk memberikan pelayanan yang maksimal kepada masyarakat (pelayanan public). Pelayanan publik adalah segala bentuk pelayanan yang diberikan oleh pemerintah pusat / daerah, BUMN / BUMD dalam rangka pemenuhan kebutuhan masyarakat sesuai dengan peraturan perundang-undangan yang berlaku (Keputusan Menpan No. 81/1993). Dalam rangka mewujudkannya, maka diperlukan bentuk pelayanan prima.. Pelayanan prima merupakan bentuk layanan terbaik yang diberikan kepada pelanggan atau masyarakat. Bentuk layanan ini tentu saja harus sesuai dengan standar pelayanan yang telah ditetapkan oleh masing-masing instansi. Beberapa kasus di bawah ini bisa menjadi contoh nyata layanan instansi publik terhadap masyarakat (pelanggan).
Baca lebih lanjut
PRAMUKA DAN KURIKULUM 2013
Dalam Permendikbud No. 81 A tahun 2013 tentang implementasi kuikulum 2013 disebutkan bahwa Kegiatan ekstrakurikuler menjembatani kebutuhan perkembangan peserta didik yang berbeda; seperti perbedaan sense akan nilai moral dan sikap, kemampuan, dan kreativitas. Melalui partisipasinya dalam kegiatan ekstrakurikuler peserta didik dapat belajar dan mengembangkan kemampuan berkomunikasi, bekerja sama dengan orang lain, serta menemukan dan mengembangkan potensinya. Kegiatan ekstrakurikuler juga memberikan manfaat sosial yang besar. Kegiatan ekstrakurikuler merupakan salah satu perangkat operasional (supplement dan complements). Dalam peremdnikbud tersebut juga disebutkan bahawa ekstra kulikuler ada yang bersipat wajibdana ada eksztrakulikuler pilihan. Ekstra kulikuler wajib merupakan ekstra kulikuler yang harus diikuti oleh seluurh peserta didik, kecuali bagi peserta diidk tertentu yang tidak memungkinkan untuk mengikuti ekstra kulikuler tersebut. Sedangka ekstra kulikuler pilihan adalah ekstar kulikuler yang bisa diikuti oleh peserta didik sesuai dengan minat dan bakatnya. Ekstra kulikuler wajib dalam kurikulum 2013 adalah gerakan kepramukaan. Baca lebih lanjut
Kurikulum 2013 dan Bahasa Sunda
KURIKULUM 2013 DAN BAHASA SUNDA
(Opini “Kabar Priangan” 12 September 2013)
Surat Edaran Dinas Pendidikan Provinsi Jawa Barat tentang mata pelajaran Bhasa Sunda di kurikulum 2013 seakan menjadi angin segar bagi guru-guru bahasa Sunda yang sedang akhir-akhir ini sedang “galau” karena dalam struktur kurikulum 2013 yang dimuat dari pusat tidak terdapat mata pelajaran bahasa Sunda.
Masalah seakan selesai dengan keluarnya surat edaran tersebut, tapi ternyata kenyaataannya tidak seperti yang diharapkan. Masih banyak sekolah di Jawa Barat yang “keukeuh” dengan pandangannya bahwa dalam kurikulum 2013 tidak terdapat pelajaran Bahasa Sunda. Guru-guru bahasa Sunda pun kembali “galau”. Hal ini terlihat di grup-grup jejaring social guru bahasa daerah Jawa Barat yang membicarakan hal ini. Baca lebih lanjut
KI KD BASA SUNDA KURIKULUM 2013
KI KD mata pelajaran basa Sunda parantos ayogi di website resmi UPI Bandung. linkna ieu di handap
KI KD Basa Sunda kurikulum 2013
SILABUS BASA SUNDA KURIKULUM 2013
Silabus mata pelajaran Basa Sunda pikeun SD/MI, SMP/MTS, SMA/MA/SMK tos tiasa di download di website resmi UPI Bandung. link na ieu di handap
SILABUS BASA SUNDA
KISI-KISI UJI KOMPETENSI GURU BASA SUNDA 2013
Uji kompetensi awal guru kanggo sertifikasi guru 2013 bakal dilaksanakeun bulan Mei 2013. ieu di handap aya kisi-kisi soal mata pelajaran basa Sunda sumberna tina sergur.kemdikbud.go.id
71 Bahasa Sunda71 Bahasa Sunda
DRAF KI-KD BASA SUNDA KURIKULUM 2013
Kompetensi inti kurikulum 2013 pikeun SMP nya éta:
- Menghargai dan menghayati ajaran agama yang dianutnya
- Menghargai dan menghayati perilaku jujur, disiplin, tanggung jawab, peduli (toleransi, gotong royong), santun, percaya diri, dalam berinteraksi secara efektif dengan lingkungan sosial dan alam dalam jangkauan pergaulan dan keberadaannya
- Memahami dan menerapkan pengetahuan (faktual, konseptual, dan prosedural)berdasarkan rasa ingin tahunya tentang ilmu pengetahuan, teknologi, seni, budaya terkait fenomena dan kejadian tampak mata
- Mengolah, menyaji, dan menalar dalam ranah konkret (menggunakan, mengurai, merangkai, memodifikasi, dan membuat) dan ranah abstrak (menulis, membaca, menghitung, menggambar, dan mengarang) sesuai dengan yang dipelajari di sekolah dan sumber lain yang sama dalam sudut pandang/teori
Sedengkeun kompetensi inti pikeun SMA nya éta:
- Menghayati dan mengamalkan ajaran agama yang dianutnya
- Menghayati dan mengamalkan perilaku jujur, disiplin, tanggungjawab, peduli (gotong royong, kerjasama, toleran, damai), santun, responsif dan proaktif dan menunjukkan sikap sebagai bagian dari solusi atas berbagai permasalahan dalam berinteraksi secara efektif dengan lingkungan sosial dan alam serta dalam menempatkan diri sebagai cerminan bangsa dalam pergaulan dunia
- Memahami, menerapkan, dan menganalisis pengetahuan faktual, konseptual, prosedural, dan metakognitif berdasarkan rasa ingin tahunya tentang ilmu pengetahuan, teknologi, seni, budaya, dan humaniora dengan wawasan kemanusiaan, kebangsaan, kenegaraan, dan peradaban terkait penyebab fenomena dan kejadian, serta menerapkan pengetahuan prosedural pada bidang kajian yang spesifik sesuai dengan bakat dan minatnya untuk memecahkan masalah
- Mengolah, menalar, dan menyaji dalam ranah konkret dan ranah abstrak terkait dengan pengembangan dari yang dipelajarinya di sekolah secara mandiri, bertindak secara efektif dan kreatif, serta mampu menggunakan metoda sesuai kaidah keilmuan
Éta kompetensi inti téh pikeun sadaya pelajaran di kurikulum 2013. Janten, sadaya pelajaran ngagunakeun KI (kompetensi inti) nu sami. Nu ngabénteunkeunana mung dina KD (Kompetensi dasar).
Upami urang niténan draf kurikulum 2013, aya kahariwang yén pangajaran basa Sunda bakal leungit. Najan ka béh dieunakeun aya tanda bintang (*) nu nétélakeun yén “muatan lokal dapat berupa bahasa daerah”, tapi éta téh teu acan tiasa ngaleungitkeun kahariwang ngeunaan posisi basa Sunda dina kurikulum 2013. Ku alatan kitu, sangkan pangajaran basa Sunda miboga kakuatan hukum tur aya kapastian bakal tetep aya, perlu disusun Kompetensi Inti tur Kompetensi Dasarna. Pikeun nyusun KI-KD Basa Sunda, Balai Pengembangan Bahasa Daerah dan Kesenian (BPBDK) Dinas Pendidikan Jawa Barat parantos ngalaksanakeun Workshop Penyusunan KI-KD Baasa Sunda Kurikulum 2013. Nu nysun KI-KD pangajaran basa Sunda nya éta Forum Komunikasi MGMP Bahasa Daerah Jawa Barat (FKMGMPBD Jabar), Guru-guru Basa Sunda Sa-Jawa Barat, sarta diaping ku dosen-dosen Pendidikan Bahasa Daerah UPI Bandung. Draf KI-KD Basa Sunda kurikulum 2013 tiasa di download di handap!
-
Arsip
- September 2014 (1)
- Agustus 2014 (2)
- Desember 2013 (2)
- September 2013 (1)
- Juli 2013 (2)
- April 2013 (1)
- Maret 2013 (1)
- Desember 2012 (2)
- Oktober 2012 (2)
- September 2012 (2)
- Agustus 2012 (1)
- Juni 2012 (3)
-
Kategori
-
RSSEntries RSS
Comments RSS


text:
Karét (tuwuhan)
Minangka penghasil latéks, tuwuhan karét bisa disebut mangrupa hiji-hijina tuwuhan anu dipelak sacara gegedéan (nazarudin dkk1992).
Tuwuhan karét mangrupakeun tuwuhan anu tumuwuh luhur sarta boga tangkal anu cukup badag.
Luhur tangkal dewasa ngahontal 15-25 méter. Tangkal tuwuhan biasana tumuwuh lempeng sarta ngabogaan dahan di luhur. Di sawatara kebon karét aya kacondongan pepelakan ieu tumuwuh rada doyong ka arah kalér. Tangkal pepelakan ieu ngandung geutah anu dipikawanoh kalawan ngaran latéks.
Daun karét diwangun ku gagang daun utama sarta gagang anak daun. Panjang gagang daun utama 3-20 cm. Panjang gagang anak daun kira-kira 3-10 cm sarta dina tungtungna aya kelenjar. Biasana aya tilu anak daun anu aya dina saheulay daun karét. Anak daun ngawangun bentuk éliptis, manjang kalawan tungtung nu seukeut. Sisina rata sarta dugul.
Siki karét aya dina saban rohang buah. Jadi jumlah siki biasana aya tilu, sakapeung genep, luyu jeung jumlah rohang. Ukuran siki badag kalawan kulit nu teuas. Warnana cokelat semu hideung kalawan titik-titik kalayan pola anu mandiri.
Luyu kalawan sipat dikotilnya, akar tanagaman karét mangrupa akar tunggang. Akar ieu sanggup menopang batang pepelakan anu tumuwuh luhur sarta badag.
Jarak Pelak[édit | sunting sumber]
Produktivitas karét dipangaruhan ku jarak pelak sarta kerepna pepelakan, sagigireun faktor-faktor anu lianna. Jarak anu leuwih heureut boga akibat negatif katut sawatara kalemahna.
Sawatara karuksakan anu baris lumangsung alatan jarak anu leuwih heureut nyaéta:
- Karuksakan makuta pucuk ku angin;
- Umur tangkal ngurangan alatan panyakit;
- Hasil geutahna baris ngurangan;
- Ku sabab éta, dina melak, henteu meunang rapet teuing antara jarak hiji tangkal ka tangkal séjénna.
Ngilo perkara-perkara kasebut diluhur, mangka kiwari kakerepan tangkal saban hektarna henteu ngaleuwihan ti jumlah 400 nepi ka 500 tangkal. Hal éta hartina jarak pelakna perhektar nyaéta 7x3 m, 7, 14x 3, 33 m atawa 8x2,5 m.
Bibit[édit | sunting sumber]
Usaha ngaronjatkeun produktivitas pepelakan karét boh dina tingkat pausahaan swasta boh sacara nasional, kudu dilaksanakeun kalawan melak klon-klon unggulan panganyarna dina waktu melak anyar atawa dina waktu ngarumajakeun.
Klon nyaéta turunan anu ditampa meké budidaya vegetatif. Ku kituna, cirri-ciri pepelakan kasebut sarua persis jeung pepelakan indungna.
Klon anu diajurkeun nyaéta:
- Klon GT1,
- Klon PR 107,
- Klon PR 228,
- Klon PR 261,
- Klon PR 300,
- Klon PR 255,
- Klon PR 303,
- Klon AVROS 2037,
- Klon BPMI.
Panyadapan[édit | sunting sumber]
Panyadapan mangrupakeun salah sahiji kagiatan poko usaha budidaya karét.
Tujuan tina panyadapan karét ieu nyaéta muka kamalir latéks dina kulit tangkal ambéh latéks gancang nyérélék. Laju ngocorna latéks baris ngurangan lamun takeran cacai latéks dina kulit ngurangan.
Kulit karét kalawan jangkungna 260 cm ti beungeut taneuh mangrupa widang sadap patani karét pikeun nampa panghasilan salila 30 taun. Ku sabab éta panyadapan kudu dipigawé kalawan ati-ati ambéh henteu ngaruksak kulit kasebut. Lamun lumangsung kasalahan dina panyadapan, mangka produksi karét baris ngurangan (Santosa, 1986)
Pikeun meunangkeun hasil sadap anu alus, panyadapan kudu nurutkeun aturan nu tangtu ambéh dibeunangkeun hasil anu luhur, nguntungkeun, sarta sinambung kalawan tetep merhatikeun faktor kaséhatan pepelakan.
Tempo ogé[édit | sunting sumber]
- Castilla elastica - sumber utama panghasil latéks di masarakat MesoAmerican pra-Kolumbia
Galeri[édit | sunting sumber]
Rujukan[édit | sunting sumber]
Bacaan satuluyna[édit | sunting sumber]
- Zhang, J., Huss, V.A.R., Sun, X., Chang, K. and Pan, D. 2008. Morphology and phylogenetic position of a trebouxiophycean green algae (Chlorophyta) growing on the rubber tree, Hevea brasiliensis, with the description of a new genus and species. Eur. J. Phycol. 43(2): 185 - 193.


text:
Minggu, 26 Juni 2011
Contoh Makalah Bahasa Sunda
MAKALAH B.SUNDA
TEMA : “KASENIAN SUNDA”
Grup 1
Anggota :
Maura tuzzahrah R.
Siti Khumairoh A.
Gustiana M.Istiqlal
Hana Siti Rahayu
Rico Ivander
1
BAB I
PENDAHULUAN
A. Latar Belakang
Masarakat Indonésia mangrupa hiji masarakat majemuk anu boga kaanekaragaman di jero sagalarupa aspék kahirupan.Bukti nyata ayana kemajemukan di jero masarakat urang kasampak dina rupa-rupana kabudayaan di Indonésia. Henteu bisa urangpungkiri yén kabudayaan mangrupa hasil cipta, rasa, karsa manusa anu jadi asal kakayaan pikeun bangsa Indonésia.
Nempo realita yén bangsa Indonésia nyaéta bangsa yangplural mangka baris kasampak ogé ayana sagala rupa suku bangsa diIndonésia. Unggal suku bangsa ieu pisan anu saterusna miboga ciri has kabudayaan anu berbeda-beda. Suku Sunda mangrupasalah sahiji suku bangsa anu aya di Jawa. Minangka salah sahiji suku bangsa di Indonésia, suku Sunda ngabogaan kharakteristik anu ngabédakeunana jeung suku séjéna. Unikna kharakteristik suku Sunda ieu kacermin ti kabudayaan sarta kasenian anu maranéhanana piboga alus ti segi ageman, mata pencaharian, kasenian sarta séjéna .
Sairing jeung kamajuan jaman, talari sarta kabudayaan wewengkon anu dina awalna dicekel teguh, di pulasara sarta dijaga di mana ayana ku saban suku, kiwari geus ampir punah. Umumna masarakat ngarasa gengsi sarta éra lamun masih ngabéla sarta ngagunakeun budaya lokal atawa budaya wewengkon. Lolobana masarakat milih pikeun mintonkeun sarta ngagunakeun kasenian sarta budaya modern batan budaya anu asalna ti wewengkonna sorangan anu saéstuna malahan budaya wewengkon atawa budaya lokal anu pohara luyu kalayan kapribadian bangsana.
Maranéhanana leuwih milih sarta pindah ka budaya deungeun anu tacan tangtu luyu kalayan kapribadian bangsa komo masarakat leuwih ngarasa reueus ka budaya deungeun batan budaya anu asalna ti wewengkonna sorangan.
salain maranéhanana sadari yén budaya wewengkon mangrupa faktor utama kabentukna kabudayaan nasional sarta kabudayaan wewengkon anu maranéhanana boga mangrupa hiji kakayaan bangsa anu pohara ngandung nilai luhur sarta kudu dijaga kalestarianana sarta kaberadaana ku saban individu di masarakat. Umumna maranéhanana henteu nyadar yén saéstuna kabudayaan mangrupa jati diribangsa anu ngacerminkeun sagala aspék kahirupan anu aya dijerona.
TEMA : “KASENIAN SUNDA”
Grup 1
Anggota :
Maura tuzzahrah R.
Siti Khumairoh A.
Gustiana M.Istiqlal
Hana Siti Rahayu
Rico Ivander
1
BAB I
PENDAHULUAN
A. Latar Belakang
Masarakat Indonésia mangrupa hiji masarakat majemuk anu boga kaanekaragaman di jero sagalarupa aspék kahirupan.Bukti nyata ayana kemajemukan di jero masarakat urang kasampak dina rupa-rupana kabudayaan di Indonésia. Henteu bisa urangpungkiri yén kabudayaan mangrupa hasil cipta, rasa, karsa manusa anu jadi asal kakayaan pikeun bangsa Indonésia.
Nempo realita yén bangsa Indonésia nyaéta bangsa yangplural mangka baris kasampak ogé ayana sagala rupa suku bangsa diIndonésia. Unggal suku bangsa ieu pisan anu saterusna miboga ciri has kabudayaan anu berbeda-beda. Suku Sunda mangrupasalah sahiji suku bangsa anu aya di Jawa. Minangka salah sahiji suku bangsa di Indonésia, suku Sunda ngabogaan kharakteristik anu ngabédakeunana jeung suku séjéna. Unikna kharakteristik suku Sunda ieu kacermin ti kabudayaan sarta kasenian anu maranéhanana piboga alus ti segi ageman, mata pencaharian, kasenian sarta séjéna .
Sairing jeung kamajuan jaman, talari sarta kabudayaan wewengkon anu dina awalna dicekel teguh, di pulasara sarta dijaga di mana ayana ku saban suku, kiwari geus ampir punah. Umumna masarakat ngarasa gengsi sarta éra lamun masih ngabéla sarta ngagunakeun budaya lokal atawa budaya wewengkon. Lolobana masarakat milih pikeun mintonkeun sarta ngagunakeun kasenian sarta budaya modern batan budaya anu asalna ti wewengkonna sorangan anu saéstuna malahan budaya wewengkon atawa budaya lokal anu pohara luyu kalayan kapribadian bangsana.
Maranéhanana leuwih milih sarta pindah ka budaya deungeun anu tacan tangtu luyu kalayan kapribadian bangsa komo masarakat leuwih ngarasa reueus ka budaya deungeun batan budaya anu asalna ti wewengkonna sorangan.
salain maranéhanana sadari yén budaya wewengkon mangrupa faktor utama kabentukna kabudayaan nasional sarta kabudayaan wewengkon anu maranéhanana boga mangrupa hiji kakayaan bangsa anu pohara ngandung nilai luhur sarta kudu dijaga kalestarianana sarta kaberadaana ku saban individu di masarakat. Umumna maranéhanana henteu nyadar yén saéstuna kabudayaan mangrupa jati diribangsa anu ngacerminkeun sagala aspék kahirupan anu aya dijerona.
Langganan: Poskan Komentar (Atom)