text:
Di handap ieu artikel ti Mangle-online
(http://www.mangle-online.com/view.php?id=040721232243&kategori=Berita&klasifikasi=Tamu),
medar ngeunaan AGAMA SUNDA. Kade ati2 dina ngahartikeunana, sabab nu
dimaksud AGAMA SUNDA dina artikel ieu hususon ka hiji kelompok nu
ngagem kapercayaan nu sacara resmi disebut AGAMA SUNDA, lain agama
urang Sunda dina harti agama nu asli kungsi diagem ku urang Sunda
jaman baheula..
Nempo dina komentar2na, sawareh warga milis sigana geus kungsi maca
ieu artikel, da geus rada heubeul ongkoh. Nyanggakeun!
sikandar
-----------------------------
Dr. Abdul Rozak, MA
Naha Enya Aya Agama Sunda?
Agama Sunda dipikawanoh minangka Agama Kuring, Agama Traju Trisna,
Agama Pancasila, Ilmu Sajati, Jawa Jawi Mulya, Agama Yakin Pancasila,
Aliran Kebatinan Perjalanan, atawa Permai (Persatuan Masyarakat
Marhaen Indonesia). Naha enya aya agama Sunda? Saha tokohna jeung
kumaha ajaranana?
Dekan Fakultas Ushuluddin IAIN Sunan Gunung Bandung, Dr. Abdul Rozak,
M.A, boga hasil panalungtikan nu hade patali jeung Agama Sunda. Ieu
panalungtikanana teh mangrupa disertasina basa ngarengsekeun S3-na di
IAIN Syarif Hidayatullah, Jakarta, Januari 2003. Judul disertasina:
"Teologi Aliran Kebatinan Perjalanan atau Teologi Agama Sunda".
Nurutkeun pangakuan Abdul Rozak, nu lahir di Losari, Brebes, Jawa
Tengah, 11 Juni 1952, nu jadi kasangtukang dirina nalungtik Agama
Sunda teh, salah sahijina, sabab salila ieu nu aliran kabatinan sok
dianggap aliran Kejawen. Nu nyebutkeun kitu teh, di antarana Prof.
Kamil Kartapradja.
Ku sabab sok diidentikkeun jeung Kejawen, atuh tangtuna aliran
kebatinan teh kuduna mah ayana ngan di lingkungan masarakat Jawa
wungkul, sabab inti-intina Kejawen mah pan ngalestarikeun budaya Jawa.
Nu jadi kapanasan teh, ceuk Abdul Rozak, tapi naha di Sunda oge aya
aliran kabatinan?
Tina kasang tukang samodel kitu pisan, nya Abdul Rozak, ngangkat
kahemengna jadi disertasi. "Basa diteliti, breh we katembong, geuning
bener aya aliran kabatinan asli Sunda. Malah tokoh-tokohna oge kabeh
Sunda," ceuk Dr. Abdul Rozak, M.A basa ngobrol jeung Mangle di Rohang
Dekan Fakultas Ushuluddin, Kemis, kamari ieu.
Ieu panalungtikan teh, nurutkeun Abdul Rozak, sakaligus ngagugurkeun
tesis Pa Kamil Kartapradja nu boga anggapan yen aliran kebatinan teh
Kejawen. "Aliran kabatinan mah, nya aliran kabatinan we, hiji
organisasi sosial nu aya niley-niley spiritualna, nu dikembangkeun ku
masarakat. Landasanana kultural, dina hartina leuwih ngembangkeun
aspek budaya," tandesna.
Aliran Kabatinan
Agama Sunda mangrupa salah sahiji aliran kabatinan nu aya di
Indonesia, diadegkeun ping 17 September 1927, di Desa Cileuleuy,
Cimerta, Kabupaten Subang. Tokoh-tokohna teh aya tilu urang: Mei
Kartawinata, M. Rasyid, jeung Sumitra. Sabadana, eta tilu tokoh taya
di kieuna, kapamingpinan Agama Sunda diteruskeun ku Dewan Pimpinan
Musyawarah Pusat jeung Daerah (DMP/DMD) sacara kolektif.
"Di Jawa Barat, meh di saban kabupaten jeung kota nu ngaranna DMD teh
geus ngadeg. Ari kapamingpinan puseurna aya di Jakarta, dicepeng ku I
Rustama Kartawinata, putra Mei Kartawinata. Alamatna di Minangkabau
Dalam, Jakarta Selatan," ceuk Abdul Rozak ngajentrekeun.
Aliran kabatinan teh, pokna, teu saukur mekar jeung berkembang di Jawa
Tengah. Tapi oge, di wilayah Jawa Barat. Malah lamun nurutkeun data
PAKEM (Pengendali Aliran Kemasyarakatan) mah, di Jawa Barat teh 63
aliran. Nya di antarana nu disebut Agama Sunda.
Nu jadi kasang tukang lahirna Agama Sunda, ku sabab turunna sapuluh
wangsit nu ditarima sacara lisan ku tilu tokoh nu ngadegkeun Agama
Sunda. Sapuluh wangsit eta nu disebut Dasa Wasita tea.
Ajaran Dasa Wasita teh, ceuk Abdul Rozak, nyaeta: 1. Teu meunang
ngahina jeung dihina bari taya alesan nu jelas, 2. Ajaran silih
pikanyaah jeung akhlak nu mulya, 3. Teu meunang ngagunakeun potensi nu
aya dina diri manusa pikeun kapentingan hawa napsu, potensi kudu
digunakeun pikeun tutulung ka sasama manusa, 4. Ajaran sangkan gawe
soson-soson minangka darma, 5. Kabeh karunia datangna ti Gusti nu kudu
disyukuran.
Kadieunakeun, ceuk Abdul Rozak, ajaran Agama Sunda teh nambarkeun.
Nyaeta ngajarkeun nyembah ka Gusti Nu Maha Tunggal ngaliwatan heneng,
hening, eling, awas, waspada, jeung ajaran sejenna semedi dina tanggal
17 September. "Sabenerna, dua ajaran ahir ieui lain tina ajaran Dasa
Wasita. Tapi ceuk pingpinan pusatna, ieu dua ajaran teh memang asalna
tina wangsit oge," ceuk Abdul Rozak.
Dina konsep Ketuhan, Agama Sunda ngajarkeun yen Tuhan teh aya, tapi
aya-Na teh teu sarua jeung ayana sagala kaayaan dunya jeung alam
semesta. Agama Sunda oge ngajarkeun yen Gusti teh Maha Esa. Wujud
ke-Esaan-Na geus aya samemeh dunya jeung saisina aya. "Agama Sunda oge
ngajarkeun dina konsep teologina yen Tuhan teh Maha Kawasa, Maha
Mandiri, Maha Tunggal, Maha Uninga, Maha Mendengar, jeung sabangsana,"
ceuk Abdul Rozak.
Ku para panganutna, minangka Dzat YME Tuhan, remen disebut make aran
nu beda-beda. Diantarana Hyang Maha Agung, Hyang Maha Murba, Hyang
Sukma, Hyang Widi, Hyang Manon, Hyang Maha Adil, Hyang Maha Pemurah.
"Pikeun kagiatan ritual, panganut Agama Sunda henteu nangtukeun sarana
jeung lokasi. Ritualna bisa dilakukan di mana wae nu pantes, nu
dipentingkeunana teh kabersihan batin," pokna.
Acara ritualna, diwujudkeun dina bentuk Heneng, Hening, Awas, Eling,
jeung Waspada. Heneng hartina cicing bari ngalepaskeun diri tina
sagala pikiran jeung ingetan kana masalah kadunyaan sangkan bisa
ngarasakeun nikmatna anugerah ti Gusti Nu Maha Esa.
Ari Hening hartina ngabersihkeun batin saolah-olah jadi eunteung nu
bening. Awas hartina awas hate nurani, lain awasna bagian tina
pancaindera. Potensi awas baris bisa ngabedakeun mana urusan nu wajib
jeung mana urusan nu nu teu wajib dilakukeun, boh pikeun dirina boh
keur manusa sejenna. "Eling ngandung harti ngupayakeun hirup jeung
kahirupanana didadasaran ku cinta kasih. Manusa minangka Kaula Gusti
wajib kumawula ka Tuhan YME kalawan eling," ceuk Abdul Rozak
ngajentrekeun.
Atuh ari nu disebut Waspada, tandes Rozak, ngandung harti kaayaan dina
introspeksi salawasna. Tujuanana sangkan dirina meunang kaberuntungan.
Sabab, ceuk ajaran Agama Sunda mah, waspada teh kacida nangtukeunana
pikeun hiji jelema.
Wangsit Munggaran
Wangsit jadi sumber utama pikeun para panganut Agama Sunda. Wangsit
munggaran, ditarima tanggal 17 September 1927, jam 12.00 beurang. Eta
wangsit teh, cenah mah, ditarima ku tiluan, nyaeta Mei Kartaprawira,
M. Rasyid, jeung Sumitra. Eta wangsit teh mangrupa sora-sora nu jentre
kadengena. Tapi, eta wangsit oge, cenah mah, mangrupa tingkah polah
pihak sejen nu dilakukeun di hareupeun tilu urang tadi.
"Wangsit nu munggaran turun waktu tiluanana dumuk di Kampung Cimerta,
Subang, Jawa Barat. Turunna pas Poe Juma'ah Kliwon, 19 Rabiul Awal
1858 Taun Saka di sisi walungan Cileuleuy," Abdul Rozak ngadadarkeun
kalawan eces.
Minangka hiji ajaran, wangsit nu ditarima teh dikumpulkeun dina wujud
buku, jeung dijadikeun padoman ku para panganutna. Sacara umum, aya
dua buku nu dijadikeun buku utama. Buku kahji, judulna teh, "Budaya
Spiritual Aliran Kebatinan Perjalanan," buku nu kadua judulna teh,
"Pangeling-ngeling".
Buku "Pangeling-ngeling" dicetak dina format leutik, ukuran 10X16X1
cm. Jumlah kacana aya 23 kaca, ditulis ku Mei Kartawinata, salah
saurang nu ngadegkeun nu meunang wangsit, tur nu milu ngadeugkeun
Agama Sunda. "Ditulis taun 1951, eusina mangrupa nasehat-nasehat ti
Mei Kartawinata pikeun para anggota Agama Sunda," ceuk Abdul Rozak.
Eusi nasehat-nasehatna ditulis dina wangun dialoh dina basa Sunda
antara tokoh Nunggul jeung Nunggal. Nasehat sejenna ditulis dina
wangun nyanyian. Nyanyian kahiji judulna teh "Mamanis" dina wirahma
Dandang Gula. Nyanyian kadua "Ka Anu Anom" dina wirahma Sinom.
Nyanyian katilu "Kasamaran" dina wirahma Asmarandana. Nyanyian kaopat
"Mundur Maju", dina wirahma Durma. Eta di antarana mah.
Ari buku sejenna nyaeta "Budaya Spiritual Aliran Kebatinan
Perjalanan", dicetak dina ukura ukuran rada lebar tur rada kandel.
Ukuranana 14,5X20,5X1cm. Jumlah kacana 79 kaca. Buku ieu mangrupa
himpunan ajaran-ajaran Agama Sunda. "Ditulis ku I Rustama Kartawinata,
Ketua DMP Agama Sunda. Buku ditulis 6 Juli 1987 di Jakarta. Buku ieu
teh mangrupa buku padoman pokok warga Agama Sunda. Sabab eusina teh,
salian ti rupa-rupa aspek nu patali jeung esensi ajaran, juga mangrupa
jawaban-jawaban ka sababaraha urang nu ngayakeun panalitian," Abdul
Rozak nandeskeun.
Teu Asup Akal
Tina hasil panalungtikan, Dr. Abdul Rozak boga kacindekan yen wangsit
nu diyakini ku tilu tokoh tadi teh kaasup teu logis atawa teu
rasional. Boh ditilik tina jihat teologis boh tina kacapandang ilmiah.
"Aya sangkaan kuat, ayana wangsit teh mangrupa upaya ngawangun
legitimasi kapamingpinan maranehna," pokna teh.
Kasimpulan nu ditandeskeun ku ieu Sekretaris Ikatan Sarjana Nahdlatul
Ulama (ISNU) teh, tangtuna oge boga alesan nu kuat. "Dina masarakat nu
masih nkeneh sederhana, nu boga kaperyaan kuat kana carita-carita
pawayangan, tangtuna kacida percayana kana ayana wangsit nu turun ka
pamingpin. Pikeun masarakat samodel kieu mah, aya kayakinan, sing saha
nu geus meunang wangsit maka eta tokoh teh kudu jadi pamingpin pikeun
golonganana," pokna teh.
Leuwih jauh, Abdul Rojak nandeskeun, lamun dianalisis kalawan teleb
bisa diungkabkeun yen wangsit dasa wasita teh sabenerna ngan
nyaritakeun aspek pikukuh-pitutur sosio-kultural etnik Sunda.
"Kukituna bisa ditandeskeun yen sacara sosio kultural etnik Sunda teh
ngarah kana kabatinan. Ari ajaran teologina, sabenerna lain pikukuh
atawa pitutur sosio-kultural etnik Sunda sacara "genuin". Sabab sacara
faktual, ajaran teologi pikukuh-pitutur sosio-kultural etnik Sunda teh
cenderung animisme," pokna teh.
Agama Sunda, ceuk Abdul Rozak, memang ngajarkeun teologi, nu intina
yen Tuhan teh Maha Esa kalawan sababarapa sipat kacida miripna jeung
teologi Islam Sunni, oge ngajarkeun semedi, penyembahan ngaliwatan
roh-roh nenek moyang jeung sejenna nu animis. "Ku kituna, sim kuring
yakin yen teologi Agama Sunda mangrupa rekayasa," pokna mungkas
obrolan. [MANGLE 1974]
Senin, 10 Maret 2008
Naha Enya Aya Agama Sunda?
Diposkan oleh bled di 22.12
Tidak ada komentar:
Langganan: Poskan Komentar (Atom)


c: text/html

text:
Ku : MAMAT SASMITA
Sanggeus solat magrib, kang Sabri ngadekul deui digawé, nganggeuskeun hanca tadi beurang. Poé isuk tabuh 8 isuk-isuk kudu geus kaiangkeun, karangan bunga keur nu kapapténan, pesenan ti gegedén.
Kira-kira bada isa keur ngadekul digawé, ngaroncé kekembangan, kurunyung aya dua jalma, nu hiji geus kolot jeung nu budak kénéh, kira-kira umur dalapan taun. Nilik kana papakéanana rada ahéng, komo nu budak mah da awak ngaliglag, ukur maké baju siga rompi, teu dikancingan, ngaliglag palebah dadana. Demi nu geus kolot mah maké baju sarwa hideung. Duanana maké totopong, teu maraké sapatu dalah sendal gé teu maké. Nu geus kolot nyoléndang éndong. Beungeutna teu pati teges
Duanana cingogo hareupeun kang Sabri, siga nu nelek-nelek pagawéan.
“Aralus kembang téh, euweuh di kula mah kembang nu kitu” cék nu budak bari nujuk ke palebah kembang tulip.
“Baraha regana?”
“Dua puluh rébu sagagang”.
“Nukeuran hiji keur si tétéh”
Budak neuteup ka baturna nu geus kolot, nu geus kolot tuluy unggeuk.
Nu geus kolot ngukuy tina éndongna, sigana nyokot duit.
“Dia montong loba carék tarima ieu panukeuran” bari mikeun duit képéng tilu siki. Kang Sabri teu bisa majar kumaha, sidik kaciri leungun jelema aya ku badag, pigeulang maké geulang akar bahar, riuk beungeut semu molotot, hadé amprotan, kumis baplang sangga dulang. Sora handuruan, matak sawan nu épés méér. Mun lawan hojah téa mah geus pasti moal manggapulia.
“Anak raja teu meunang dipungpang, jeung dia teu meunang luak lieuk” kitu pokna ngaharéwos kana ceuli kang Sabri.
“Hayu Elu (jalu)” bari ngajéwang leungeun budak. Duaan ngungkug cepet ka wétankeun, kang Sabri nyérangkeun, sakiceup budak leungit, tinggal ngungkug nu kolotna, kang Sabri gigisik, duanana geus ngiles, kang Sabri teu wani luak lieuk
Kajadian nu ukur memenitan, kang Sabri hémeng kajadian naon bieu téh, leungeun nu masih ngeukeuweuk duit képéng tilu siki, dialak ilik, duit jaman kabaheulaan.
“Anak raja?, raja timana boa?” gerentes haténa.
Kang Sabri ngilikan érlojina, tabuh dalapan leuwih saparapat, dekul deui gawé, angkanan rék balik tabuh salapan. Kios kembang nu séjén geus pada tutup ti magrib mula, aya gé nu muka ditungtung beulah wétan nu padeukeut jeung pos jaga, sarua manéhna ge keur ngadekul nyieun karangan bunga nu kawinan.
Nyieun karangan bunga ka nu kapapaténan mah sok rada lila, lantaran euyeub ku tulisan, jeung ongkoh tulisanana kudu ku kembang kelir konéng. Tah palebah néangan kembang kelir konéng nu rada hésé téh. Teuing timana jeung kumaha mimitina nepi ka nu kapapaténan sok maké kelir konéng, teuing pédah mun aya nu kapapaténan keur calecerna sok maké bandéra kelir konéng.
Bari ngadekul digawé, pikiran kang Sabri kumalayang kamana horéng, geus puguh ari kajadian bieu mah asa dina kongkolak panon baé. Kaciri kénéh leungeun nu hideung lestreng, urat ranteng babalingbingan, matak ginggiapeun.
Selengseng aya bau kembang, asa ahéng bau kembang ieu mah, lain bau sarupaning kekembangan nu aya di kiosna. Da apal kacida kana bau kembang mah, magtaun-taun jualan kembang. Sabataé mun teu apal bau kembang téh. Bari ungas ingus kang Sabri bébérés, pagawéan geus anggeus isukan tinggal ngirimkeun, karangan bunga pesenan ti gegedén keur nu kapapaténan, gubernur manten geus lastari tadi beurang, isukan rék dikurebkeun.
Teu kanyahoan ti mana jolna, dihareupeun kiosna aya nu ngabedega, jalma geus kolot maké baju komprang nengah bitis, diudeng, janggot ngarumbay bodas, kumis bodas, nyoréndang éndong.
“Tong wara indit, Tohaan arék datang” kitu pokna.
Kang Sabri ngaheugeu, teu ngarti, ngajubleg, diuk dina jojodog urut gawéna. Rarasaan kang Sabri aya angin ngahiuk neumbag awakna, nyecep tiis.
Hareupeun kios aya nu ngaburicak lir cahaya kembang api, cahaya lalaunan leungit diganti ku jirim maung lodaya ditumpakan ku jajaka. Kang Sabri calangap, kesang tiis renung dina tarang, tuur ngeleper.
Maung depa. Jajaka turun tina tonggong maung.
“Kaka cageur?” kitu pokna ngomong ka kang Sabri. Sorana semu haroshos.
“Lawas teu panggih, baheula kula keur budak datang nukeuran kembang keur si tétéh”
Kang Sabri beuki bingung, naha apan kakara bieu, aya budak leutik nukeuran kembang, can liwat sa-jam.
Keur kitu jol hansip nu jaga peuting di pasar kembang datang, ampir ngocéak ningali maung lodaya keur depa. Ngan sakilat jalma nu janggotna bodas ngajleng, kek punduk hansip ditéwak jeung sungutna ditungkup.
Bari ngagerem pok ngomong :”Dia cicing tong loba carék, déngékeun yuwaraja”. Awak hansip didedetkeun sina deku, terus diuk sila digigireun manéhna.. Hansip awakna ngadégdég, lilinieun, panonna teu wani beunta, ambekan ngahégak, sieun ditekuk maung.
Jajaka sang yuwaraja pok ngomong ka kang Sabri :”Si Tétéh nganuhunkeun geus dibéré kembang tulip, atoh kacida, kembang dinangnanéngné, diambung, dipisieup dijieun hiasan gelung. Ayeuna tétéh geus lastari di wétan, ngababatang béla ka kahormatan. Kaka, kula hayang nyieun roncé kembang sing alus, tuluy terebkeun di walungan nu nunjang ngidul”.
Jajaka sang yuwaraja tapak deku, ngaheruk, kagambar keureut beungeut nu jadi lanceuk, ngaheneng salila-lila.
Jurungkunung nangtung, ngabedega nulak cangkéng. Awak sembada, ngariab buuk panjang sataktak, mata beureum, dada ngaliglag, ngagerem jero matak keueung kadéngéna “Ngaing Wastu, anak diraja Lingga, amang kula Bunisora, ngalap weruh di Bojong Emas, hamo gedag bulu salambar, hamo undur satunjang béas, teuas tanding wesi, bedas rosa manan caah”. Jep jempling sakuriling bungking, angin cicing, cai cicing, seuneu cicing, cihcir cicing.
Jajaka sang yuwaraja dangah neuteup langit, ngalanglang méga, ngalinjing néangan tanding. Ngagolak dada, ngagugudug napsu, béla pati males kanyeri.
Kolébat babatang ngalayah patunjang-tunjang, dina perang euweuh nu meunang, dina perang kabéh ngarangrangan. Kawasa cumampaka, kawasa ngagalaksak, kawasa ngagunasika, kawasa ngabinasa, kawasa mawa deleka.
Hiliwir angin nyaksrak bitis, raharja, rahayat kudu raharja, cep tiis ibun peuting, raharja, rahayat kudu raharja. Aing lain ngaberung napsu, aing lain uyah kidul, aing lain duruwiksa.
Ngomong ngagereyem, lir mapagahan diri, jujur adil palamarta, gemah ripah wibawa mukti, gemah ripah répéh rapih, silih asah silih asih silih asuh, somah éta kaula éta, hadé gawé hampang birit, saré tamba tunduh, dahar tamba lapar, nginum tamba hanaang, banda pakaya sasampiran. Kawasa mawa raharja, kawasa ngabagi tingtrim, kawasa sumerah rasa, kawasa sumerah raga.
Gelebug angin neumbag, seuneu ngaléok mijah, cai séah milu mijah, cihcir ngingkring kabawa mijah.
Jajaka sang yuwaraja ngilikan karangan bunga beunang kang Sabri bari ngomong :”Hadé gawé kaka, tong poho kula pangnyieunkeun hiji, laju terebkeun di walungan nunjang ngidul keur tétéh Diah”
Kang Sabri unggeuk semu murengked, hansip sila mendeko teu wani tanggah.
“Kula pamit kaka, hayu Ambuing” kitu cék jajaka bari ngagupay maung lodaya. Maung nangtung, kéclak jajaka kana tonggongna, gajleng maung luncat ka madhab papat, les leungit. Kang Sabri mata simeuteun, hansip kitu deui, sarérétan aya maung ngajleng ka kidul, ka kalér, ka wétan jeung ka kulon.
“Dia duaan tong sieun, kami datang ti liang cocopét, kami balik ka liang cocopét, tong poho pesenan Tohaan, isuk peuting roncé kembang palidkeun tuh dina walungan itu, ieu képéng kaayeunakeun asli keur gantina. Reungeukeun engké bulan hareup mangsa bulan keur gedé, yuwaraja rék diistrénan jadi raja” kitu cék nu nu janggotan bodas bari ngasongkeun duit saratus rébuan lima lambar ka kang Sabri.
“Kula amit” rikat nukangan, kencling indit ngingkig ka kulonkeun.
*
Isukna di pasar kembang Wastukancana éar, hansip ngabamblam boga bahan carita, majarkeun kang Sabri didatangan ku maung Siliwangi. Carita sajeungkal jadi sahasta, carita sahasta jadi sadeupa. Aya nu cacarita kang Sabri meunang bagja, aya nu cacarita kang Sabri meunang bahla.
Sanggeus bérés ngirim karangan bunga ka nu kapapaténan, kang Sabri dekul deui digawé nyieun karangan bunga pesenan Tohaan, kitu kang Sabri nyebutna, angkanan rék dipalidkeun engké peuting di Cikapundung gigireun pasar kembang. Hadé gawé, hadé gawé, kitu jeung kitu nu mulek dina pikiran kang Sabri. Hadé gawé teu ngabati kaleuleuwihi, hadé gawé tigin kana jangji nganggeuskeunana, hadé gawé jujur prak-prakanana, hadé gawé méré dahar halal ka kulawarga. Kang Sabri ngarahuh mun inget mindeng dipénta kuitansi kosong ku pagawé ti instansi pamaréntah.
*
Jam sapuluh beurang jang Ulé kakara nguniang hudang, atlit silat manten, lajang, gawé di animasi house production meunang béasiswa sakola S2 widang IT, ngaran lengkepna Déni Sulaéman rajeun disebut jang Ulé ku babaturanana.
Jang Ulé diuk dina korsi, regot nginum cai téh bari, nyecep tiis kana tikoro. Cék pikirna ampir wé katohyan, mun teu buru-buru punduk hansip ditungkup jeung dibekem. Jang Ulé seuri sorangan waktu inget nyebutkeun liang cocopét, sabenerna nu dimaksud téh liang cacing tarjamah tina wormhole dina hasanah tiori astrofisika. Kajeun ah, kitu pikir jang Ulé, pédah rasana aya nu tibalik, kuduna nu rélatif angger umurna nu ngalakonan asup kana liang cocopét nyaéta Wastu, sedengkeun nu ditinggalkeun, kang Sabri, kuduna rélatif leuwih gancang ngolotan. Jang Ulé gé seuri sorangan pédah nyebut yuwaraja, maksudna ambih kaciri buhun, hartina yuwaraja téh putra mahkota cék hiji buku mah sarua jeung harti tohaan.
Sabenerna nu jadi bahan ulikan jang Ulé keur tésisna nyaéta hologram. Cék jang Ulé tiorina mah hologram téh nyaéta potrét tilu dimensi nu dijieun maké sinar laser. Mimiti potrét ditojo ku hiji sumber sinar laser, tuluy éta sinar laser téh ditégtogkeun deui kana potrét mimiti, ngabalukarkeun aya interférénsi cahaya hartina cahaya téh nyampur, éta cahaya nu nyampur téh dirékam deui atawa difoto deui. Hasil foto interférénsi cahaya nu mangrupa gurat dégradasi cahaya mun disorot deui ku sinar laser bakal kaciri aya gambar tilu dimensi nu méh sarua jeung foto aslina. Tina tiori ieu Jang Ule ngamekarkeun animasi 3D nu sapopoé digugulung ditempat gawéna jadi hologram.
Jang Ulé nyokot éndong, tina jero éndong dikaluarkeun laptop, alat sinar laser portabel, DVD sababaraha hiji jeung bedog nu tadi peuting disorén, dina pérah bedog dipasang radio kontrol , wilah bedog jadi anténe. Radio kontrol ieu nu dipaké ngahirupkeun jeung ngagulak-gilek hologramna. Ari sora mah maké téhnik sora tina beuteung siga Ria Énes jeung bonéka Susan. Tina éndong gé dikaluarkeun janggot palsu, kumis palsu jeung buuk palsu.
*
Sababaraha poé ti harita, jang Ulé sakalian balik ti tempat kuliahna, sempet ulin ka pasar kembang Wastukancana, pangalaman kang Sabri didatangan ku maung Siliwangi jadi sabiwir hiji, jadi carita ahéng. Malah cenah waktu kang Sabri malidkeun karangan bunga ka Cikapundung, walungan nu nunjang ngidul, dibarengan ku sababaraha jelema. Duka teuing naon maksudna, ngan aya nu nyebutkeun majarkeun ngalap berkahna. Ngadéngé béja kitu téh keur jang Ulé mah kacida sugemana sabab percobanana dianggap hasil, mun nurutan tukang sulap nu sok manggung dina télévisi sanggeus bérés sulapna sok nyebut :’Sempurna”, najan karoroncodan duit lima ratus rébu rupia. Dina jero haténa jang Ulé hayang sakali deui nyieun percobaan hologram mangrupa gegedén pamaréntahan, pabeubeurang datang ka pasar tradisional nu bécék, nu barau runtah, nanyakeun harga béas, harga minyak goréng atawa harga kadaharan séjénna, api-api boga émpati ka rahayat nu keur ngocéak sagala mahal.●
(Dimuat dina Tribun Jabar Saptu 30 April 2011)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Hasil Pencarian
Hasil pencarian untuk kata kunci geuning (22)
- Geus nepi kana UganaKu Dédé Kosasih
17 Aug 2005 - 10:27 am
Hiji peristiwa 'monuméntal' geus diguratkeun ku mangsi emas dina leunjeuran sajarah bangsa Indonésia, nyaéta ku lumangsungna pilprés kalayan suksés, aman, langsung tur démokratis. Hasilna, pada-pada kasaksén yén SB. Yudhoyono resmi jadi papayung agung bangsa Indonésia 2004-2009, sabada nyangking mandat rayat dina Pilprés II dina tgl 20 Séptémber 2004. Nya ieu meureun geus nepi kana ugana téh. Mungguh cék Bah Usin téa mah geus jadi guratan nasib jeung takdir hiji mahluk luyu jeung tutulisan ti Loh Mahpudna.
Geus nepi kana ugana. Ieu ungkara téh bet jadi ngahudang tineung. Jol ras baé inget kana kapercayaan kolot urang baheula, ngeunaan uga. Ari uga dina konsépsi masarakat Sunda raket patalina jeung sistim kapercayaan minangka tujuman (ramalan) parakaruhun baheula utamana kana parobahan sosial politik nagara nu bakal datang. Sakumaha nu kaunggel dina: uga Bandung, uga Galunggung, uga Banten jeung uga Kawasén. Upamana, cék uga Galunggung, cenah: Sunda bakal nanjung mun pulung geus turun ti Galunggung.
- Poyok UngkalÉséy Dédé Kosasih
17 Aug 2005 - 10:19 am
Ungkal téh lembur di wewengkon Conggéang, Sumedang. Mun Maronggé sohor ku pélétna. Ungkal mah kaceluk ku poyokna. Kapan aya nu disebut poyok Ungkal. Paribasa, tukang cegékan urang Ungkal mah.
Naha bener kitu éta téh? Sigana, puyak-poyok mah saréréa gé osok. Naha urang Ungkal naha urang Tagogapu, sahanteuna kungsi moyok. Ngan, poyokna kawas kumaha?
Rada nenggang ti nu séjén. Urang Ungkal miboga tradisi anu mandiri tumali jeung carana ngedalkeun pamoyokna kalawan simbolis. Ari eusi pamoyokna biasana tara leupas tina kekecapan anu lega rambat kamaléna. Ana pok moyok, bet teu jiga-jiga.
- NADOMAN NURUL HIKMAH, DARAS 30 (bagian 2)Tina Surat AN NAZIAAT (Malaikat anu Ngadudut Roh) - Surat Katujuhpuluh salapan - ayat 1 d/k 46
20 Dec 2004 - 12:33 pm
15. SAKARATNA JELEMA ANU KAPIR KACIDA PIKAWATIREUNANA (:79/1) - rhs, 17 Jumadilahir 1428 H
- Sakaratna jalma kapir, estuning ku matak watir,
ku Ijroil digebugan, anu kapir diteunggeulan.
- Digebugan sahabekna, sangkan ka luar nyawana,
nyawana mugen embungeun, sieun dika-narakakeun.
- Si nyawa didudut tarik, nyawa teh ngajerit ceurik,
tingkoceak sosongkolan, sakaratna nu teu iman.
- Naha atuh maneh kapir, teu inget engke di ahir,
bakal pinanggih jeung maot, dipapag malakal maot.
- Sanajan ampun-ampunan, enggeus euweuh kasempetan,
tobatna geus elat teuing, naha baheula teu eling.
- Tarima bae buktina, sabab teu iman teu takwa,
marukan teh bakal lana, langgeng rek hirup di dunya.
- Na naon nu diteangan, ngumbar napsu tetemenan,
terang-terang geus lekasan, malakalmaot nungguan.
- Sakaratna jalma kapir, estuning ku matak watir,
- Kampung Kuta Pantrang Nanggap Wayang
25 Jul 2004 - 9:51 pm
Hasil Lokakarya Aksara Sunda yang dilaksanakan atas prakarsa Pemda TK I Prop. Jabar dan Fakultas Sastra Universitas Padjadjaran, tanggal 21 Oktober 1997, adalah peristiwa budaya yang sangat besar dan mendasar "bagi" peradaban Sunda. Bangsa yang mempunyai sistem ortografis sendiri, berkemungkinan untuk menjadi bangsa yang "besar".
- KAJIAN SOSIO-BUDAYA MAKNA IKON FAUNA JAWA BARATSumbang Saran untuk Menentukan Ikon Fauna Khas Jawa Barat
1 Mar 2004 - 12:38 am
Masyarakat Jawa Barat, khususnya Etnis Sunda, pada umumnya mempunyai kebiasaan dalam MENGARTIKAN dan MEMAKNAI sesuatu yang bersifat eksternal dikaitkan dengan sesuatu yang internal. Hal ini terjadi karena kedekatan yang begitu erat dengan alam sekitar baik fisik/kontur alam, flora maupun fauna. Dengan demikian kekuatan Mithos Lama sebagai acuan berperilaku/berkehidupan masih mendapat perhatian yang sangat menentukan di masyarakat Sunda.


text:
L
L nyaéta hurup ke-12 dina alfabét Latin. Hurup ieu disebut el, dibaca [ɛl].
Daptar eusi
Sajarah[édit | édit sumber]
Hurup L asalna ti wangun hurup Semitik "iteuk" atawa "embé" anu ngawakilan sada /l/. Ieu meureun dumasar hiéroglif Mesir anu geus diadaptasi ku urang Semit pikeun tujuan penulisan. Hurup Yunani Lambda A (hurup badag) atawa λ (hurup leutik), anu ogé mangrupa hurup Étruska sarta Latin, ngawakilan sada anu sarua sakumaha hurup Semitik kasebut.
Pamakéan[édit | édit sumber]
Dina basa Inggris, L ngabogaan sawatara peunteun, gumantung kemunculannya saméméh atawa sanggeus hurup hirup. Sada konsonan hampiran-sisi rongga-gigi (sada anu dilambangkan ku Alfabét Fonétik Internasional minangka "L" leutik) diucapkan lamun mendahului vokal, kawas dina kecap lip atawa please, samentara sada hampiran-sisi rongga-gigi tervelarisasi (IPA: [ɫ]) dilafalkan dina kecap bell sarta milk. Vélarisasi ieu henteu mecenghul dina loba basa-basa Éropa anu ngagunakeun L; éta ogé mangrupa faktor anu nyieun pelafalan L jadi hésé pikeun pamaké basa anu henteu ngabogaan, atawa ngabogaan peunteun sada béda, pikeun L^, kawas dina basa Jepang atawa basa Tionghoa dialek kidul.
L bisa mecenghul saméméh ampir saban sada letup, desis, atawa gésék dina basa Inggris. Dwihuruf umum kawas LL, anu ngabogaan peunteun sarua kawas L dina basa Inggris, tapi ngabogaan peunteun béda nyaéta konsonan desis-sisi ronga-gigi teu bersuara (IPA: /ɬ/) dina basa Welsh, anu mecenghul dina mimiti kecap.
Sada hampiran-sisi wiati-wiati atawa L palatal (IPA: /ʎ/) mecenghul dina sagala rupa basa, sarta dilambangkan kalayan GL dina basa Italia, LL dina basa Spanyol sarta Katalan, LH dina Portugis, sarta Ļ dina Latvia.
L nyaéta lambang angka 50 (lima puluh) dina angka Romawi.
L ogé dipaké dina élmu pasti. Dina fisika, L nyaéta simbol panjang. L singgetan ti unit volume dina sistem Hijian Internasional: liter.


text:
Resensi novel Payung Butut
Jejer buku : Payung butut
Panulis : Ahmad Bakri
Pamedal : Tjupumanik, 1968
Citakan : Rahmat Cijulang
Kandel buku : 100 kaca
Kadatangan Naib anyar geus jadi bahan omongan batur sa Desa. Naib nu di pandang darajatna kusabab katurunan ningrat, tapi sifatna teu sombong sareng teu mandang darajat.Tapi naib anyar ieu beda, Naib ieu sombong kusabab katurunan ningrat jeung sok mandang darajat.
Naib anyar ngagaduhan istri sareng anak nu bageur, sifat sombong Naib teu diturunkeun ka anak sareng istrina. Naib anyar ieu gaduh putri nunamina Siti Habibah nu sok dipanggil Ebah, 17 taun. Di hiji poe siti habibah papendak sareng Suganda, salasahiji anak kuwu atawa kapala desa. Siti habibah sareng Suganda duanana tos ngagaduhan hate. Duanana ngagaduhan niat keur kawin, Suganda nyobaan dek ngalamar. Basa bapana Suganda ngalamar hanjakal ditolak ku pa Naib kusabab Suganda lain katurunan ningrat jeung teu pantes kawin jeung katurunan ningrat.
Di hiji poe Desa eta kadatangan saorang juru nulis kawedanaan, namina R. Wiraatmaja. Sanggeus babaraha poe di desa, Wiraatmaja papendak Siti Habibah. Wiraatmaja bogoh ka Siti habibah tuluy Wiraatmaja ngalamar Siti habibah. Dibarengan ku hate bungah pa Naib narima lamaran Wiraatmaja sabab Pa Naib tos ninggal tinamina nu aya R na, marukankeun raden nu katurunan ningrat. Tapi pas dicaritakeun asal usul Wiraatmaja apekteh Wiraatmaja sanes katurunan ningrat tuluy di tolak lamaran eta.
Neng ebah geuring teu katulungan. Cenah geuring usus buntu, geus dioperasi tapi kurang darah. Pa Naib miwarang ka barudak pasantren titah ngadonorkeun getih kanggo neng Ebah. Tapi barudak aya nu satuju aya nu henteu, nu satuju ngan Suganda sareng nu lainna nu satuju. Ngadonorkeun getih kanggo neng ebah janten, Suganda sareng nu lain di ngadonorkeun getihna kanggo neng Ebah. Neng ebah sehat deui tuluy, Suganda jadi deukeut deui sareng neng ebah sakaligus kulawargina. Eta kasempatan moal disia-siakeun ku Suganda kusabab aya peluang keur Suganda kawin sareng neng ebah. Lila kalilaan Pa Naib sadar tuluy nyatujuan lamaran suganda. Akhirna Neng ebah sareng Suganda kawin tuluy bahagia salamina.