text:
Sanghyang Siksa Kanda ng Karesian
Sanghyang Siksa Kanda ng Karesyan mangrupakeun hiji pustaka Sunda nu ku sawatara ahli digolongkeun kana pustaka énsiklopédik nu ditulis taun 1440 Saka (1518 M). Ditulis ngagunakeun aksara Sunda Kuna jeung basa Sunda Kuna.
Naskah[édit | sunting sumber]
Sanghyang Siksa Kanda ng Karesyan mangrupa naskah nu ditulis dina daun gebang (atawa ceuk para ahli walanda disebut ogé nipah maké mangsi hideung (koléksi Perpustakaan Nasional RI nomer invéntaris L 630 Peti 16).
Eusi[édit | sunting sumber]
Eusi Sanghyang siksa kanda ng karesyan ngawengku dua bagian. Nu kahiji disebut Dasakreta salaku "kundangeun urang réa" (ajaran ahlak jeung pancén unggal jalma), sedengkeun nu kadua disebut Darma pitutur nu eusina hal-hal ngeunaan pangaweruh nu sawadina dipimilik ku unggal jalma sangkan hirupna mawa guna di dunya.
Najan pustaka ieu nyebut manéh "karesyan", eusina mah teu ukur ngeunaan kahirupan kaom agamawan, malah loba nu patali jeung kaparigelan hirup nurutkeun ajaran darma.
Élmu pangaweruh[édit | sunting sumber]
Bagian nu patali jeung élmu pangaweruh aya dina darma pitutur, sakumaha kaunggel dina "panganteur" di handap,
- "kitu kéh urang janma ini. lamun dék nyaho di puhun suka lawan enak ma ingetkeun saur sang darma pitutur... kalinganya, kita jarangg dék ceta, ulah salah geusan nanya..."
Panganteur ieu tuluy diteruskeun ku medar rupa-rupa pangaweruh: kahirupan tutuwuhan, sasatoan, carita, tembang, kaulinan, carita pantun, lukisan, ukiran, panday, kaén, papasakan, agama, perang jeung siasat perang, jangjawokan, jampé, palintangan, nagara, jsb.
Pustaka ieu nyebutkeun yén di wilayah karajaan Sunda dina mangsa harita geus mikawanoh rupa-rupa basa: ayana kasab jurubasa darmamurcaya sarta disebutkeunana basa-basa deungeun kayaning Cina, Keling, Parsi, Mesir, Samudra, Makasar, Pahang, Kalantan, Maluku, Jawa, Campa, jsb.
Kasenian[édit | sunting sumber]
Najan masarakat Sunda umumna bisa dianggap salaku masarakat huma, ceuk SSKK mah kahirupan karohanian jeung kabudayaan mah tetep tumuwuh: ayana kahirupan karaton, mandala atawa désa, atawa gabungan ti dua éta.
Karya sastra nu disebutkeun dina SSKK némbongkeun ayana pangaruh sastra Jawa jeung India. Nu dianggap pituin Sunda mah nyaéta tradisi lisan carita pantun, kawih, jeung kaulinan barudak nu tumuwuh di masarakat. Saduran *Kitab Sanghyang Siksa Kandang Karesian*
…. Ini pakeun urang ngretakeun bumi lamba : caang jalan panjang tajur, paka pridana, linyih pipir, caang buruan. Anggeus ma imah kaeusi, leuit kaeusi, paranje kaeusi, huma kaomean, sadapan karaksa, palana ta hurip, sowe waras, nyewana sama wong sarat. Sangkilang di lamba, trena taru lata galuma, hejo lembok tumuwuh sarba pala wohwohan, dadi na hujan, landing tahun, tumuwuh daek, ma hurip na ujung reya. Inya eta sanghyang sasana kreta di lamba ngaranna.
Ini sanghyang dasa kreta nu dipajarkeun kalangkang sanghyang dasa sila, ya maya-maya sanghyang dasa marga ta, ka retyaksaan na dasa indriya. Ini byakta : ceuli ulang barang denge mo sieup didenge kenana dora bancana, sangkan urang nemu mala na lunas papa naraka; hengan lamun kapahayu ma sinenggu utama di pangreungeu.
Mata ulah barang deuleu mo ma sieup dideuleu kenana dora bancana, sangkan urang nemu mala na lunas papa naraka; hengan lamun kapahayu ma sinenguh utama ning deuleu.
Kulit ulah dipake gulang-gasehan, ku panas ku tiris, kenana dora bancana, sangkan nemu mala na lunas papa naraka; hengan lamunna kapahayu ma sinengguh utama bijilna ti kulit.
Letah ulah salah nu dirasakeun kenana dora bancana, sangkan urang nemu mala na lunas papa naraka; hengan lamunna kapahayu ma sinengguh utama bijilna ti letah.
Irung ulah salah ambeu kenana dora bancana, sangkan urang nemu mala na lunas papa naraka; hengan lamun kapahayu ma sinengguh utama bijilna ti irung.
Sungut ulah barang carek kenana dora bancana na luna papa naraka; hengan lamun kapahayu ma sinengguh utama bijilnya ti leungeun.
Suku ulah barang tincak keuna dora bancana na lunas papa naraka; hengan lamunna kapahayu ma sinengguh utama bijilna ti suku.
Payu ulah dipake keter keter kenana dora bancana na lunas papa naraka; hengan lamunna kapahayu ma sinegguh utama bijilnya ti payu.
Baga purusa ulah di pake kancoleh kenana dora bancana na lunas papa naraka; hengan lamunna kapahayu ma sinengguh utama bijilna ti baga lawan purusa.
Ya ta sinanuh dasa kreta ngaranna. Anggeus kapahayu ma dora sapuluh rampes twahna urang reya. Ma ngun twah sang dewa ratu.
Nihan sinangguh dasa prebakti ngaranna. Anak bakti di bapa, ewe bakti di laki, hulun bakti di pacandaan, sisya bakti di guru, wang tani bakti di wado, wado bakti di mangkubumi, mangkubumi bakti di ratu, ratu bakti di dewata, dewata bakti di hyang. Ya ta sinangguh dasa prebakti ngaranna. Terjemahan ini diambil dari Buku : “ Sewaka Darma (Kropak 408), Sanghyang Siksakandang Karesian (Kropak 630), Amanat Galunggung (Kropak 632), Transkripsi dan Terjemahan” oleh Saleh Danasasmita, Ayatrohaedi, Tien Wartini, Undang Ahmad Darsa.
Diterbitkan oleh Bagian Proyek Penelitian dan Pengkajian Kebudayaan Sunda (Sundanologi) Direktirat Jendral Kabudayaan Dep Pendidikan Dan Kebudayaan Bandung Tahun 1987. Naskah ini dibuat pada tahun 1518 M, memakai aksara Sunda kuno.
Sumber rujukan[édit | sunting sumber]
- Ayatrohaédi & Sri Saadah. 1995. Jatiniskala: kehidupan kerohanian masyarakat Sunda sebelum Islam. Proyek Pengkajian dan Pembinaan Nilai-nilai Budaya Pusat, Direktorat Sejarah dan Nilai Tradisional, Direktorat Jenderal Kebudayaan, Departemen Pedidikan dan Kebudayaan, Jakarta.
Bacaan salajengna[édit | sunting sumber]
- Suhamir. 1961. Catetan sajarah Sunda II: hiji énsiklopédi Sunda. Kalawarta Kujang: 290.


c: text/html

text:
Maung ngamuk gajah meta
- aya kariweuhan.
Geulis kawanti-wanti endah kabina-bina
/ Geulis bawa ngajadi endah bawa ti kudrat
- Geulis pisan
Di dinding kelir di sindang siloka
- di kiasankeun
Kakoncara kamana-mana, ka jamparing angin-angin
- Geus kacida dipiwanohna
Geletuk batuna, gejebur caina
-Kacindekan ahir
Indung tungkul rahayu, bapa tangkal darajat
- Nu jadi kolot kudu pohara di hormatna..
Tunggul di rarung, catang di rumpak
- Nyingkirkeun sagala hahalang
Inggis ku bisi, rempan ku sugan
- Rasa kasieun jeung hariwang
Takdir teu bisa dipungkir, qadar teu bisa di singlar
- Teu bisa mungkir tina takdir
Legok tapak genteng kadek
- Loba pangalamanna
Urang teundeun di handeuleum sieum, Tunda di hanjuang siang
- Teundeuh sing rapih
Nete taraje nincak hambalan
- ati-ati dina rengkak paripolah
Carincing pageuh kancing, saringset pageuh iket
-- Waspada
Kagunturan madu, kaurugan menyan putih
- Bungah kacida
Katarik ati kagendang asmara
-- Jatuh cinta
Teu unggut kalinduan, teu gedag kaanginan
-- Teguh pendirian
Cunduk waktu nu rahayu, niggang mangsa nu sampurna, niti wanci nu mustari
-- Tepat pada waktunya
Ka cai jadi saleuwi, ka darat jadi salebak
-- Selalu bersama
teu nyaho di alip bingkeng
bodo teu bisa maca-maca acan, da teu sakola
buluan belut, jangjangan oray
pamohalan kajadian
sabuni buni anu ngising
sanajan dibunian atawa disumputkeun oge ari laku lampah anu goreng mah awal akhir sok kudu kanyahoan bae
nyolok mata buncelik
nganyenyeri, ngahina atawa ngawiwirang di hareupeunana
buruk buruk papan jati
ka sobat atawa ka baraya mah sok hayang ngahampura bae lamun aya kasalahan teh
teu ngalarung nu burung, teu nyesakeun nu edan
ngalajur napsu ka awewe, ka anu halal jeung anu haram oge disaruakeun bae
leutik burih
euweuh kawani / elehan
daek macok embung dipacok
daek ngarah kana rejeki atawa pakaya batur, tapi diarah rejekina atawa pakayana ku batur mah embung
dagang oncom rancatan emas
ari modalna gede kacida, ngan batina anu diarah kacida leutikna
caang bulan dadamaran
migawe nu kurang mangpaat
disakompet daunkeun, dihurun suluh
dihijikeun bae, disaruakeun bae, teu dibeda beda
deukeut deukeut anak taleus
ari imahna mah puguh padeukeut, ngan hanjakal teu nyaho tibareto yen baraya
ngadeupaan lincar
ngadeukeutan anu keur sidekah atawa kariaan, supaya katenjo ku anu boga imah jeung diajak dahar
dihin pinasti, anyar pinanggih
baheula ditangtukeunana, ngan kakara ayeuna kalakonanana atawa kapanggihna
loba teuing jaksa
loba teuing anu pinter nu ngatur jeung mapatahan, balukarna matak bingung nu dipapatahan
aya jalan komo meuntas
aya lantaran anu diarep arep ti tadina nepi ka maksud urang gancang kalaksanakeun
meuli teri meunang japuh = nyair hurang meunang kancra
kalawan teu disangka sangka meunang milik, darajat atawa kauntungan anu leuwih gede
sereg di panto logor di liang jarum
nyingkahan hirup kumbuh jelema loba, sabab loba dosa, loba kasieun jeung kaera, betahna dinu suni nu teu aya jelema
taya tangan pangawasa
jiga anu dipupul bayu, henteu boga tanaga
aya nu dianjing cai
aya nu diarep-arep atawa dihéroan. Kecap héro murwakanti jeung séro, ari séro nu disebut anjing cai téa.
peureum kadeuleu beunta karasa
ngagambarkeun nu kaédanan sok inget baé ka nu dipikabogoh
samar polah samar rasa
henteu puguh tingkah upamana ku sabab tepung jeung jalma anu dipikacinta tapi kakara disidem dina haté baé, tacan bruk-brak
seungit angin-anginan
seungit pisan meleber ka mana-mana
satungtung deuleu
ngagambarkeun anu upluk-aplak lega pisan
ciri sabumi cara sadésa
masing-masing tempat bogaeun adat séwang-séwangan anu henteu sarua
kudu bisa pindah cai pindah tampian
kudu bisa nyaluyukeun manéh jeung lingkungan anu anyar dicicingan;
henteu terus jeung haté
henteu saenyana, ngan ukur omong baé
silih jenggut jeung nu gundul
ménta tulung ka papada anu sarua butuhna atawa sarua papada henteu boga
legok tapak genténg kadék
réa pangalaman jeung kanyaho
désa maca cara nagara mawa tata
ngagambarkeun yén kaayaan jeung adat kabiasaan di désa jeung kota (nagara) téh béda-béda
heureut deuleu pondok léngkah
ngagambarkeun sundek kanyaho ku sabab henteu réa babandingan da kurung batok
ngabéjaan bulu tuur
ngabéjaan jalma nu geus nyahoeun
puraga tamba kadengda
ngajalankeun paréntah sahayuna, asal ulah disebut henteu nurut kana aturan; digawé asal baé
poék mongkléng buta rajin (atawa buta radin)
poék pisan, sasatna henteu témbong curuk-curuk acan
ulah leutik haté
ulah sieun atawa putus pangharepan
kabur pangacian
sarua jeung kapupul bayu, leungit tanaga jeung sumanget
muncang labuh ka puhu
jalma nu saumur-umur ngumbara balik ka tempat asalna atawa tempat lahirna. Bandingkeun jeung kebo mulih pakandangan
garo singsat
samar polah henteu sabar ku sabab nu didagoan henteu jol baé. Nu sok digambarkeun garo singsat mah awéwé
nuturkeun indung suku
leumpang sakaparan-paran, ku sabab henteu puguh tujuan
dahar soré henteu isuk
ngagambarkeun jalma miskin anu henteu bisa dahar dua kali sapoé, biasana digunakeun dina carita atawa dongéng
dug hulu pet nyawa
digawé henteu ngingetkeun kacapé ku sabab hayang nyiar napakah keur anak pamajikan nu cukup
sisit kadal
sial
tanda wisnu
tanda bawa waktu lahir dina badan, biasana henteu daékeun leungit nepi ka kolot
nepi ka kaurugan taneuh beureum
nepi ka maot. Biasana digunakeun pikeun némbongkeun kainget nu moal laas-laas ka jalma anu geus nulungan atawa nyieun kahadéan
teu uyahan
henteu nyari atawa kurang ajar. Pikeun nyebut jalma anu kalakuanana atawa omonganana henteu merenah
sakecap kadua gobang
ngagambarkeun sipat jalma anu gampang ambek. Bandingkeun jeung ambekna sakulit bawang
geus euweuh pangabetah
geus henteu aya nu matak betah
ngaginding sataker tanaga (atawa sataker kebek)
dangdan sangkan ginding pisan, sagala rap dipaké
gandrung kapirangrung
kaayaan jalma anu kaédanan
heurin ku létah
rék nyarita kagok atawa sieun. Jalma leutik biasana ngarasaeun heurin ku létah rék nyarita satarabasna ngeunaan kaayaanana ka nu di luhur
kawas hayam keur endogan
élékésékéng henteu sabar, cilingcingcat ka ditu ka dieu, samar cabak ku lantaran hayang geura tepung atawa hayang geura ngadéngé béja nu ditunggu-tunggu
satru kabuyutan
musuh tuturunan, atawa musuh gerot
tunggal sakocoran
masih sakaruhun, masih aya katalian pancakaki
sawan geureuh
gagal ku lantaran geus diomongkeun ku balaréa, cara nu lila teuing papacangan tapi henteu jadi, disebut sawan geureuh. Sawan téh panyakit nu biasa terap ka budak.
jadi lalab rumbah
jadi bahan omongan sapopoé. “Teu nyana Engkang téh mung alus saur wungkul, beurat cinta dianggo lalab rumah, horéng ukur semet lambey”
luncat mulang
jalir tina jangji, omonganana henteu bisa dicekel, da robah-robah saban waktu
ngembang kadu
olohok bawaning akgét. Kembang kadu téh disebut olohok.
asa aing uyah kidul
asa aing pangpinterna atawa pangbeungharna, cindekna pangpangna. Uyah kidul cenah kadarna leuwih réa, jadi karasana leuwih asin manan uyah ti laut séjénna
ditincak hulu
dihina lain lumayan, dihina lak lak dasar/bebeakan
mangduakeun
nyolowédor, salaki atawa pamajikan neundeun haté atawa ngayakeun hubungan cinta jeung nu séjén
kumaha geletuk batuna, kecebur caina
kumaha béhna, kumaha kajadianana baé
pondok jodo panjang baraya
sanajan geus papisah tapi ari duduluran mah ulah pegat kudu terus nganteng saendengna
sapu nyéré pegat simpay
pileuleuyan, kalimah anu sok diucapkeun waktu rék papisah ku sabab aya nu rék lunta jauh atawa pindah ka tempat séjén. Sok ditambahan: paturay patepung deui. Sapu nyéré téh apan disimpay ku pameungkeut, lamun simpayna pegat, pasti nyeréna mancawura
ambek nyedek tanaga midek
rék ngalawan tapi henteu walakaya
julig ati
goréng haté, hianat
teu kénging disupa dulang, teu kénging dibébénjokeun
wawangsalan nu ngagambarkeun kasono nu henteu bisa disisilihan ku naon baé. Supa dulang = kéjo, sangu. Kecap kéjo murwakanti jeung bébénjo
kajeun kendor dapon ngagémbol
papatah nu nitah sabar, ulah gurung gusuh, dapon hasilna mucekil
dedeg sampé rupa hadé
ngagambarkeun dedeg pangadeg budak ngora (lalaki) anu pikaresepeun nu nénjo, pangpangna awéwe
ngalambang sari
awéwe atawa lalaki nu geus boga salaki atawa pamajikan nu ngalakukeun hubungan séks jeung nu lain muhrim; jinah
dikojayan
ditulungan tina karurubed
jelema andar-andar
jalma anu henteu puguh asal-usul jeung padumukanana, galandangan
nyiduh ka langit
méré naséhat ka saluhureun nu leuwih terang jeung leuwih réa pangalamanana
ngahudang timburu
nimbulkeun kacuriga. Timburu di dieu lain dina hubungan antara lalaki jeung awéwé anu katalian ku katresna.
ka bau-bau sungut
omongan anu moal didéngé, moal dipaliré, jadi taya gunana
garo-garo teu ateul
gagaro lain ku lantaran ateul, tapi ku sabab bingung pilakueun, biasana anu digarona téh tukangeun ceuli
kurang saeundan
rada gélo, kurang jejeg, otak miring. Saeundan téh sapocong, nyaéta satengah geugeus. Baheula paré dibeungkeut jadi pocongan tuluy dua pocong dihijikeun jadi geugeus atawa gédéng.
kawas kapuk kaibunan
ngagambarkeun nu kalenger atawa kapupul bayu ilang tanaga, leuleus lungsé henteu tangan aya pangawasa
asa runtag bumi alam
asa lebur kiamat / kawas rek kiamat
taya dunya kinasihan
henteu ngorétkeun naon baé. “Geus asa ka anak sorangan bae, taya dunya kinasihan, naon baé gé moal dikorétkeun.”
randa béngsrat
randa anu waktu pipisahan jeung salakina masih kénéh parawan da henteu kungsi ngayakeun hubungan badan ku sabab pista atawa élik
pohara dagdag-dédégna
ngagambarkeun jalma anu enyaan hayang ngaladénan sangkan nyugemakeun nu diladénanana
lébér wawanén
gedé kawani, henteu boga kasieun
teu rék gedag bulu salambar
henteu ngarasa sieun saeutik-eutik acan sarta moal mundur, rék terus ngalawan.
kawas sisaru jadi
jalma anu ngadadak kalaluar ti imahna riab ka mana-mana
murang-maring
ambek-ambekan ka saha baé nu aya di deukeut manéhna
teu boga pikir rangkepan
bolostrong, sahinasna, nyarita atawa ngalakukeun hiji hal henteu nimbang-nimbang piakibateunana
ngadék sacékna, nilas saplasna
jalma jujur nu tara pura-pura boh nyarita boh ngalakukeun naon baé, duméh aya nu dipindingan atawa dirasiahkeun
ditéték nepi ka bubuk leutikna
diterangkeun kalawan écés sagala rupana, henteu aya anu disumput salindungkeun
neukteuk méré (mari) anggeus atawa neukteuk mawa anggeus
ngajak mutuskeun hubungan, embung papanjangan
murah congcot hambur bacot
béréhan dina barangbéré tapi gampang nyarékan jeung sok tara eureun ku sakeudeung ari nyarékan téh
nganyar-nganyari
robah adat, nyieun kalakuan anu tara-tara ti sasari, biasana jadi goréng da nimbulkeun masalah
tambuh laku
laku nu taya gunana, upamana indit rék nagih ka tempat anu jauh, ari hég jalmana keur euweuh di tempat, jadi nyamos.
murag bulu bitis
landian jang jalma anu tara betah di imah
lungguh tutut
jalmaanu katingalina cicingeun (tara ka lawan jenis) tapi kabogohna aya dimamana
ngarah pati
rék maéhan, rék ngala patina.
pahatu lalis
biasana budak anu geus henteu indung henteu bapa, nunggelis, hirup nyorangan henteu aya tempat nyalindung.
sada gelap salésér
sora guludug anu ruruntuyan anu matak kagét jeung sieun, biasana dilarapkeun ka jalma anu ngarasaeun kagét ku lantaran ngadéngé omongan anu henteu disangka pisan tur matak wirang malah ngabahayakeun ka dirina.
seuri maur
seuri bari semu nyeri jeung éra, seuri kapaksa.
sisit kadal
goréng milik, sakapeung disebut goréng sisit. Jigana keur urang Sunda mah sisit téh nangtukeun kadar.
teu aya nu dikilungan
teu aya anu disumputkeun, sagala rupana dicaritakeun sajalantrahna.
hayang ngarebut payung
hayang ngarebut kalungguhan atawa kapangkatan sabab di “jaman normal” mah, gegedén téh sok dipaparin payung luyu jeung pangkatna.
lébér wawanén
pinuh ku kawani, henteu aya kasieun, ludeungan.
leungiteun tapak
leungiteun susudan. Nu ngudag leungiteun buronanana.
matak muringkak atawa muriding bulu punduk
matak sieun, matak keueung, sabab lamun ngarasa sieun bulu punduk sok harudang.
meungpeun carang
api-api henteu nyaho, sanajan saenyana mah terang. Cara anu meungpeun tapi ramona dicarangkeun, jadi bisa nangénan nanaon anu saenyana kajadian. Meungpeun téh nutupan beungeut ku dua dampal leungeun anu dibébérkeun nepi ka téténjoan kahalangan.
miceun salasah
miceun tapak (salah hartina tapak suku) sangkan anu ngudag salah ngajugjug. Nu maling miceun salasah ku jalan neundeun barang beunang malingna di imah atawa pakarangan batur sangkan nu boga éta imah atawa pakarangan anu disangka malingna
teu nyaho di alip bingkeng
bodo teu bisa maca-maca acan, da teu sakola
buluan belut, jangjangan oray
pamohalan kajadian
sabuni buni anu ngising
sanajan dibunian atawa disumputkeun oge ari laku lampah anu goreng mah awal akhir sok kudu kanyahoan bae
nyolok mata buncelik
nganyenyeri, ngahina atawa ngawiwirang di hareupeunana
buruk buruk papan jati
ka sobat atawa ka baraya mah sok hayang ngahampura bae lamun aya kasalahan teh
teu ngalarung nu burung, teu nyesakeun nu edan
ngalajur napsu ka awewe, ka anu halal jeung anu haram oge disaruakeun bae
leutik burih
euweuh kawani / elehan
daek macok embung dipacok
daek ngarah kana rejeki atawa pakaya batur, tapi diarah rejekina atawa pakayana ku batur mah embung
dagang oncom rancatan emas
ari modalna gede kacida, ngan batina anu diarah kacida leutikna
caang bulan dadamaran
migawe nu kurang mangpaat
disakompet daunkeun, dihurun suluh
dihijikeun bae, disaruakeun bae, teu dibeda beda
deukeut deukeut anak taleus
ari imahna mah puguh padeukeut, ngan hanjakal teu nyaho tibareto yen baraya
ngadeupaan lincar
ngadeukeutan anu keur sidekah atawa kariaan, supaya katenjo ku anu boga imah jeung diajak dahar
dihin pinasti, anyar pinanggih
baheula ditangtukeunana, ngan kakara ayeuna kalakonanana atawa kapanggihna
loba teuing jaksa
loba teuing anu pinter nu ngatur jeung mapatahan, balukarna matak bingung nu dipapatahan
aya jalan komo meuntas
aya lantaran anu diarep arep ti tadina nepi ka maksud urang gancang kalaksanakeun
meuli teri meunang japuh = nyair hurang meunang kancra
kalawan teu disangka sangka meunang milik, darajat atawa kauntungan anu leuwih gede
sereg di panto logor di liang jarum
nyingkahan hirup kumbuh jelema loba, sabab loba dosa, loba kasieun jeung kaera, betahna dinu suni nu teu aya jelema

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Instrumen Sunda Free Mp3 Download
MUST READ
:
1. Download Link will working with Browser MOZILLA FIREFOX & CHROME
only.
2. Don't use IE (Internet Explorer)
browser.
Degung Sunda - Sundanese Gamelan Sabilulungan Combination Birdsong Mp3
Degung Sundanese Music Of West Java Mp3
Relaxing Music - Tradisional Music West Java Mp3
Sabilulungan - Musik Sunda Beautiful Sundanese Music From Indonesia Mp3
Instrumental Suling Sunda Mp3
Kacapi Suling - Jaka Sunda Relaxing Traditional Music Instrument Mp3
Degung Bali - Yogi Beach Bungalows - Nusa Lembogan Mp3
Degung - Traditional Instrumental Degung Music Mp3
Kabogoh Jauh Instrumen Gendang Suling Kecapi Sundaflv Mp3
Degung Sunda Sabilulungan Intrumental Music Full Mp3
Sabilulungan Sundanese Gamelan Mp3
Degung Sunda - Pernikahan Mp3
Instrumen Harmonica Lagu Sunda Teungteuingeun Mp3
Instrumen Harmonica Lagu Sunda Cikapundung Boulevard Mp3
Instrumenmusik Sundagendangseruling Dan Kecapidi Iringi Tari Geser Kasur Mp3
Degung Bali - Traditional Instrumental Music Degung Bali Mp3
Degung Sunda - Sorban Palid Mp3
Sabilulungan - Sundanese Instrumental Mp3
4 Hours Peaceful Relaxing Instrumental Music-long Playlist Mp3


text:
NTSC-J
NTSC-J nyaeta hiji sistim televisi analog television tur standar pidangan video keur wewengkon Jepang.
Definisi tehnis[édit | sunting sumber]
NTSC-J dumasar kana NTSC 'reguler', tapi rada beda. Level hideung jeung level blanking sinyal NTSC-J signal sarua (0 IRE), kawas dina PAL, standard video liana, sedengkeun dina NTSC Amerika, level hideung rada leuwih luhur (7.5 IRE) tibatan level blanking-na. Ku alatan cara tembongna dina wangun gelombang, level hideung nu leuwih luhur disebut oge pedestal.
Definisi pamasaran[édit | sunting sumber]
Istilah NTSC-J diapke oge keur ngabedakeun wewengkon dina kaulinan video konsol (console video games), nu make televisi. NTSC-J dipake minangka ngaran wewengkon kaulinan video di Jepang -tuluy "J", Asia Tenggara jeung Korea Kidul (samemehna bagean tina Asia Tenggara jeung Hong Kong, Taiwan, jsb.), du anu pangpandeurina jadi versi tarjamah Basa Korea jeung Basa Cina.
Kaulinan nu dirancang minangka bagian tina wewengkon ieu moal jalan lamun dipake dina hardware bagian NTSC-US, PAL (atawa PAL-E, "E" singgetan tina Eropa) atawa NTSC-C (keur Cina daratan) alatan beda regional jeung PAL SECAM dipake oge taun 90-an awal) jeung standar NTSC, tapi aya oge proteksi hak cipta make regional lockout nu diwangun dina sistim kaulina video jeung kaulinana sorangan, minangka produk nu sarua nu isa diedit ku penerbit sejen ti hiji buana ka buana liana.
Tempo oge[édit | sunting sumber]
Jejer nu patali


text:
Hortikultura
Hortikultura (Aks. Sunda:ᮠᮧᮁᮒᮤᮊᮥᮜ᮪ᮒᮥᮛ) téh ilaharna disebut budidaya ngebon/taman, nyaéta bagian tina agrikultur anu ogé ngawengku agronomi jeung kahutanan.[1] Pepelakan hortikultura anu bisa didahar sakabéhna dipaké pikeun kadaharan manusa jeung sering dipaké dina kaayaan hirup kénéh nu antukna gampang ruksak.[1] Bébédaan antara pepelakan hortikultura jeung agronomis sacara tradisional kalawan umum nyaéta; pepelakan hortikultura anu dibudidayakeun kalawan inténsif jeung ngajamin asupna modal anu gedé, pagawé jeung téhnologi per satuan legana lahan, tapi dina pertanian modérn mah, pepelakan hortikultura téh bisa dipelak kalawan lega, ana pon; pepelakan agronomi mah kiwari réa dibudidayakeun kalawan inténsif.[1] Hortikultura dilarapkeun dina operasi pertanian anu gedé, di pausahaan-pausahaan pertanian leutik, jeung di kebon imah.[1]
Daptar eusi
Étimologi[édit | sunting sumber]
Hortikultura nyaéta lafal basa Sunda pikeun kecap basa Inggris horticulture.[2] Ieu kecap téh mangrupa kecap rundayan tina basa Latén “hortus” anu hartina kebon atawa pakarangan jeung “cultura” anu hartina budidaya. [2] Tina éta katerangan hortikultura téh hartina ngabudidayakeun kebon.[2] Aya ogé anu ngahartikeun minangka seni ngabudidayakeun pepelakan kebon atawa cara budidaya anu dilakukeun di kebon.[3] Kalawan leuwih husus hortikultura téh disebut minangka seni melak tutuwuhan bungbuahan, sayur jeung tutuwuhan hias (Anon dina Notohadinegoro:2006) atawa élmu tatanén anu aya patalina jeung ngabudidayakeun kebon kaasup melak buah, sayur, kembang, jeung pepelakan hias.[3]
Hortikultura ngawengku divisi anu lega diantarana pepelakan kembang (Florikultura), buah (Pomologi), sayur (Olerikultura), tatacara miara pepelakan sangkan éndah (Hortikultura lansekap) jeung ngajaga kualitas pepelakan hortikultura sangkan teu gancang buruk (Fisiologi Pascapanen). [4]
Janick (1972) nétélakeun yén hotikultura téh hal-hal ngeunaan pepelakan jeung cara ngabudidayakeunana anu bisa méré ganjaran mangrupa kauntungan duit atawa kasenang pribadi anu cukup pikeun alesan ngaluarkeun biaya inténsif. [5] Hortikultura nyaéta budidaya tatanén au dicirikeun ku dipakéna pagawé jeung prasarana sarta sarana produksi kalawan inténsif. [3].Balukarna, pepelakan anu dibudidayakeun téh kudu anu bisa ngahasilkeun kauntungan gedé (alesan ékonomi) atawa nu ngahasilkeun kapuasan pribadi nu gedé (alesan hobi).[3].
Hortikultura nyaéta kombinasi tina seni jeung élmu dina mroduksi, pamasaran, pamangpaatan, jeung ngaropéa bungbuahan, sasayuran, kekembangan jeung pepelakan hias.[6] ieu téh mangrupa industri gedé sarta aya rupa-rupa pausahaan komersial anu nyadiakeun rupa-rupa produk jeung jasa dina ieu widang.[6] Hortikultura mangaruhan unggal jalma kalawan nyadiakeun sabagiean gedé tina diet (kadaharan) sapopoé urang jeung sésana téh aya dina sumber kaéndahan jeung pangayaan di imah urang jeung masarakat, ogé aya dina kagiatan rékréasi urang (mangrupa lansekap taman jrrd). [6]
Dina widang arkéologi hortikultura dihartikeun minangka prosés nyadiakeun lahan taneuh pikeun melak binih, beubeutian atawa sték.[7] Hal ieu dilakukeun alatan pikeun ngadali tutuwuhan nu ngaganggu (gulma) jeung pikeun nyingkahkeun tina sato prédator, kaasup manusa.[7] Pepelakan dipanén, diprosés jeung biasana disimpen dina wadah husus atawa hiji wangunan.[7] Sababaraha pihak anu mroduksi, utamana pikeun jumlah nu loba, didahar salila usum melak, tapi hal anu pohara pentingna nyaéta boga sarana keur nyimpen kadaharan pikeun bekel jaganing géto, boh pikeun dagang, dahareun atawa upacara. [7]
Asal-usul[édit | sunting sumber]
Hortikultura, saperti nu dipaluruh jeung diajarkeun di réa universitas kiwari, mungkin boga asal-usul ti semet jaman batu sabab aya bukti-bukti nu nunjukkeun dipakéna kembang dina pamakaman kira-kira 60.000 taun katukang.[4] Satuluyna, panalungtikan arkéologi nunjukkeun yén sabada jaman és, anu dipungkas kira-kira 11.000 SM, kahirupan manusa mimiti mapan.[4] Daripada ngadahar kabéh binih anu dikumpulkeun ku maranéhna, éta binih téh sawaréh disimpen jeun dipelak nu antukna maranéhna bisa ngabudidayakeun sumber kadaharan leuwih kakadali.[4] Ieu téh mangrupa awal doméstikisasi pepelakan prakték-prakték awal hrtikultura.[4] Ieu prakték-prakték téh mekar ti mangsa ka mangsa tuluy jadi hiji élmu pikeun diajarkeun di mangratus-ratus universitas di sakuliah dunya. [4]
Seni Hortikultura[édit | sunting sumber]
Hortikultura dipatalikeun jeung sababaraha praktéḳ kalawan inténsif anu sacara koléktif ngawanun seni hortikultura.[1] Ieu hal téh kaausp ngahijikeun rupa-rupa téhnik pikeun nambahan jumlah struktur pepelakan husus kayaning beuti, corms, dipakéna lapisan atawa sték, tunas jeung okulasi, jeung budidaya anu ngalibetkeun kultur jaringan[1] .
Prakték-prakték séjénna nu patali jeung hortikultura téknik génétika pikeun ngaropéa pepelakan sangkan leuwih hadé, métode pamasaran, jeun ngolah kadaharan.[1] Hortikultura hias mah teu kaasup kana ieu hal, kaausp prakték-prakték tambahan nu patali jeung arsitéktur lansekap jung seni kekembangan.[1] Sawatara éta hortikultura téh mangrupa hiji seni kuno kalawan réa praktékna anu dicangking sacara émpiris, jaman kiwari mah seni hortikultura téh patali pisan jeung élmu pangaweruh, nu antukna élmu hortikultura modérn téh nyaéta salah sahiji bagian anu paling maju dina widang pertanian.[1] Ngan aya sababaraha urang patani hortikultura anu geus usaha ngurangan atawa nepika ngaleungitkeun katergantungan kana pupuk anorganik jeung péstisida ngaliwatan ngadumaniskeun prakték dumasar kana ékologi (ngokolakeun pepelakan kalawan terpadu)[1] .
Atikan Hortikultura[édit | sunting sumber]
Atikan di Mancanagara[édit | sunting sumber]
Hortikultura nyaéta bagian tinu kurikulum anu diaku dina widang pertanian di sakuliah dunya.[1] Di Amérika réa universitas anu boga departemén hortikultura anu ditujukeun pikeun pendidikan sarjana anu ngarah kana titel darajat BS.[1] Éta departemén téh lolobana méré pelatihan lanjutan anu ngarah kana titel derajat MS jeung Ph.D. Tapi ti mimiti taun 1990-an aya kila-kila rada condong pikeun departemén agronomi hortikultura jeung pikeun ngahijikeun ihwal pangaweruh pepelakan atawa departemén Plant Science. [1]
Atikan di Indonésia[édit | sunting sumber]
Di Indonésia pangatikan formal hortikultura téh diajarkeun ti mimiti tingkat SMK.[8]Jumlah SMK pertanian anu ngokolakeun atikan hortikultura di Indonésia kacatet aya 210 siki.[8]Sakola-sakola menengah pertanian anu asalna aya di sahandapeun Departemén Pertanian jeung Departemén Kahutanan, kiwari asup kana sakola kejuruan anu diatur ku Departemén Pendidikan Nasional.[8] Pangatikan hortikultura ogé asup kana program studi Sekolah Pertanian Pembangunan (SPP) anu dikokolakeun ku Departemén Pertanian dina raraga ngahasilkeun tanaga téknis tingkat terampil, boh pikeun ngeusian pangabutuh pasar gawé boh pikeun digawé kalawan mandiri dina séktor pertanian. [9]
Pikeun di tingkat paguron luhur, pangatikan hortikultura diantarana asup kana materi pangajaran di Institut Pertanian (IPB) Bogor[10] jeung Universitas Winaya Mukti[11]. Pangatikan hortikultura nu di sadiakeun di paguron luhur IPB nyaéta pikeun program Sarjana jeung program Pasca Sarjana.[12]. Paguron luhur séjénna nu ngokolakeun pangatikan hortikultura di Indonésia nyaéta Universitas Brawijaya (UB)[13] jeung Universitas Mataram (UNRAM)[14]
Aturan pamaréntah nu jadi dasar pikeun dilaksanakeunana pangatikan pertanian (kaasup widang hortikultura) nyaéta:
- UU No. 20/2003 tentang Sistem Pendidikan Nasional;[15][16]
- UU No. 16/2006 tentang Sistem Penyuluhan Pertanian, Perikanan dan Kehutanan.[15][17]
Tingali Ogé[édit | sunting sumber]
Tumbu Luar[édit | sunting sumber]
- (id)Direktorat Jenderal Hortikultura - Departemen Pertanian
- (id)Departemen Agronomi dan Hortikultura IPB
- (id)Berita Hortikultura
- (en)Karnataka State Horticulture Department
- (en)University of Wisconsin Department of Horticulture
- (en)Department of Horticulture
- (en)Horticulture PAC
Sumber Réferénsi[édit | sunting sumber]
- ↑ a b c d e f g h i j k l m (en)Horticulture (diakses 18 Séptember 2011)
- ↑ a b c (en)Anon. 1960. The American college dictionary. Random House: New York. Xxviii + 1444 h.
- ↑ a b c d (id)Tedjoyuwono Notohadinegoro. 2006. Faktor Tanah dalam Pengembangan Hortikultura. Yogyakarta. Universitas Gadjah Mada
- ↑ a b c d e f (en)What is Horticultures? (diakses 18 Séptember 2011)
- ↑ (en)Janick, J. 1972. Horticultural Sciences. W.H. Freeman and Company: San Fransisco. Xii +586 h
- ↑ a b c (en)Horticulture (diakses 18 Séptember 2011)
- ↑ a b c d (en)Horticulture (diakses 18 September 2011)
- ↑ a b c (id) Pendidikan Pertanian Direvitalisasi (diakses 7 Oktober 2011)
- ↑ Peraturan Kepala Badan Pengembangan Sumber Daya Manusia Pertanian Nomor : 53/Per/Sm.100/J/6/09 tentang Pedoman Penyelenggaraan Sekolah Menengah Kejuruan - Sekolah Pertanian Pembangunan (SMK-SPP) Bertaraf Internasional
- ↑ (id)Departemen Agronomi & Hortikultura IPB (diakses 20 September 2011)
- ↑ (id) Fakultas Pertanian Universitas Winaya Mukti (diakses 7 Oktober 2011)
- ↑ (id) Pendidikan (Departemen Agronomi dan Hortikultura IPB) (diakses tanggal 7 Oktober 2011)
- ↑ (id)Jurusan BP UB(diakses tanggal 7 Oktober 2011)
- ↑ (id)Faperta UNRAM(diakses tanggal 7 Oktober 2011)
- ↑ a b (id) Program Kerja SPP SPMA Geger Kalong tahun 2010 (diakses tanggal 7 Oktober 2011)
- ↑ (id)UU No. 20/2003 tentang Sistem Pendidikan Nasional (diakses tanggal 7 Oktober 2011)
- ↑ UU No. 16/2006 tentang Sistem Penyuluhan Pertanian, Perikanan dan Kehutanan (diakses tanggal 7 Oktober 2011)


text:
Kartu pamanteng tivi
Kartu pamanteng tivi (Basa Indonésia: kartu penala TV Basa Inggris: TV tuner card) nyaéta pakakas komputer anu bisa ngajadikeun komputer sanggup mrosés sinyal televisi pikeun dipintonkeun dina layar monitor. Lolobana kartu pamanteng tivi ogé boga fungsi ganda minangka kartu nu nangkep gambar vidéo (basa Inggris: vidéo capture card) sahingga komputer bisa ngarékam acara televisi kana hard disk atawa média panyimpen séjénna.
Biasana kartu ieu dipasang dina slot PCI dina motherboard, sanajan aya sawatara anu dipasang dina port USB. Sawatara kartu grafis ogé ngarangkep minangka pamanteng tivi. Biasana kartu ieu diwangun ku bagian panarima (receiver), pamanteng (tuner), demodulator sarta pangobah sinyal analog jadi digital pikeun TV analog. Kawas pakakas televisi, pamanteng tivi dirarancang pikeun frékuénsi radio sarta format vidéo anu lumaku di unggal nagarana. Minangka tambahan, réa anu nyartakeun input vidéo komposit. Réa pamanteng tivi anu ogé bisa ngulinkeun radio FM. Hal ieu meureun alatan spéktrum gelombang radio ngagunakeun frékuénsi anu sarupa jeung télévisi. Lolobana pamanteng internal ngalakonan pamrosésan sinyal pikeun ngarobah sinyal radio jadi gambar dina layar. Malah mah aya sababaraha anu langsung nyambung kana kartu sora sarta kartu grafis sahingga henteu merlukeun CPU (tapi CPU tetep waé dipaké pikeun ngajalankeun aplikasi).
Kiwari réa pamanteng tivi ngarojong siaran TV digital anu boga standar HDTV. Ieu leuwih murah batan meuli pesawat TV kalayan pakakas pangrojong HDTV. Siaran ogé bisa dirékam pikeun dimaénkeun deui.


text:
Kate Winslet
Kate Winslet nya éta aktris anu dibabarkeun di Reading Berkshire England Inggris taun 1975 anu pernah maén salaku Rose DeWitt Bukater dina film TITANIC 1997[1].Kate Winslet miboga ngaran lengkep nya éta Kate Elizabeth Winslet ping 5 Oktober[1].
Karir[édit | sunting sumber]
- Kate dipikawanoh ku loba masarakat salaku Rose DeWitt Bukater dina film anu disutradaraan ku James Cameron, TITANIC 1997,anu ngabalukarkeun manéhna asup jadi nominasi best aktris academy award[1]. Film taun 1997 ieu, nyaritakeun ngeunaan tilemna kapal Titanic dina lalayaranana anu munggaran taun 1912[1]. Film ieu jadi film suksés anu bisa meunangkeun 11 Academy Awards (Oscar) ping 23 Maret 1998[1].
- Lian ti éta Kate pernah jadi Clementine Kruczynski dina film ETERNAL SUNSHINE OF THE SPOTLESS MIND 2004 jeung dituluykeun kana film LITTLE CHILDREN 2006, nalika manéhna akting jadi Sarah Pierce,ngabalukarkeun manéhna asup kana nominasi best aktris Oscar[1].
- Teu ngan saukur bisa akting sacara visual, Winslet bisa ogé mintonkeun aktingna sacara audio ku cara jagi pangeusi sora dina film animasi FLUSHED AWAY, THE HOLIDAY jeung DEEP SEA 3D taun 2006[1].
- Sapanjang taun 2007, Winslet teu mintonkeun pangabisa dina aktingna kusabab manéhna hayang leuwih museurkeun paniténa kana kahirupan kulawarga[1].
- Nalika taun 2008, manéhna tuluy akting deui dina film THE READER jeung REVOLUTIONARY ROAD[1]. Tina dua film ieu, Winslet meunangkeun nominasi dina acara Academy Award jang katégori Best Actress[1]. Aktingna salaku wanoja Jerman nu yuswana 30-an nubobogohan jeung saurang lalaki anu kaitung masih kénéh rumaja dina film THE READER ngabalukarkeun manéhna meunangkeun piala Oscar[1].
- Lamun salila ieu Kate tara meunang piala Oscar sanajan sok asup kana nominasi, tapi dina Academy Awards ka-81 Winslet bisa meunangkeun piala salaki aktris nu panghadéna[1].
Kahirupanana[édit | sunting sumber]
Kate Winslet kawin ka sutradara Jim Threapleton nalika bulan November 1998[1]. Maranéhna disinugrahi budak awéwé Mia Honey 2000 tina hasil perkawinanana téh[1]. Sabada pipirakan dina taun 2001, Winslet kawin jeung sutradara Sam Mendes nalika bulan Mei 2003 anu satuluyna miboga budak nu dibéré ngaran Joe Mendes 2003[1].Lian ti éta saméméhna gé Winslet pernah miboga tatali asih jeung aktor Rufus Sewall ogé aktor Stephen Tredre anu wafat taun 1997[1]. Sataun sabada narima panglélér piala Oscar taun 2009 lantaran aktingna anu alus dina film The Reader, Kate Winslet pipirakan jeung salakina sutradara Sam Mendes[2]. Kajadian éta ngabalukarkeun kahirupanana teu stabil, manéhna butuh waktu lila jang memener deui kahirupanana nepi ka 10 bulan[2].


text:
Basa Sunda • Pangajaran Basa Sunda • Kemis, 12 Juli 2012 18:02
Ku Ajip Rosidi
Wawangsalan téh salah sahiji kamonésan dina basa Sunda, nyebut maksud nu saenyana sacara henteu langsung, tapi ku jalan nataan hiji barang atawa kecap anu murwakanti jeung maksud nu saenyana téa. Upamana maksud anu saenyana rék nyebut hiji jalma henteu meunang dipikameumeut, henteu nyebut kecap "meumeut" atawa "dipikameumeut", tapi jiga anu tatarucingan nyebut ngaran sato anu sorana murwakanti jeung kecap "meumeut" atawa "dipikameumeut" sacara henteu langsung. Nu matak wawangsalanana jadi:
Henteu beunang dihurang sawah / Henteu beunang dipikameumeut
Sabab anu disebut "hurang sawah" téh simeut, duméh simeut di sawatara daérah mah sok didalahar cara hurang. Kecap "simeut" apan murwakanti jeung kecap "meumeut" atawa "dipikameumeut".
Lamun anu dipimaksud rék nyindiran lalaki anu ngahéroan mojang, kecap "héro" henteu disebut, tapi nyebut sato anu ngaranna murwakanti jeung kecap "héro". Jadi wawangsalanana kieu unina
Paingan sok pulang-anting ka dinya, da aya nu dianjing cai
Nu dimaksud ku anjing cai téh "séro" nu sok néwakan lauk di balong, apan sorana murwakanti jeung "héro".
Jadi saenyana wawangsalan téh sabangsa tatarucingan, anu tuluy jadi ungkara anu maneuh pikeun nepikeun maksud sacara henteu langsung, jadi kabeungharan idiom basa. Ieu sawatara contona deui
Teu beunang disupadulang, teu beunang dibébénjokeun (nu dimaksud ku supa dulang téh "kéjo", ari "kejo murwakanti jeung kecap "bébénjo");
Péso pangot ninggang lontar, acan katuliskeun diri (nu dimaksud ku péso pangot ninggang lontar téh "nulis" da baheula mah nulis téh dina daun lontar ari parabot nulisna péso pangot. Kecap "nulis" apan murwakanti jung kecap "katuliskeun".
Nyiruan genténg cangkéngna, masing mindeng pulang anting (nu dimaksud ku nyiruan genténg cangkéngna téh "papanting" anu murwakanti jeung kecap "pulang anting";
Sok rajeun ngabuah kawung, nyuruluk cipanon bijil (nu dimaksud ku buah kawung téh "caruluk" anu murwakanti jeung kecap "nyuruluk" cipanon);
Sieun teu kauntun tipung, sieun teu laksana (nu dimaksud ku untun tipung téh "laksa" anu dijieunna tina tipung béas sarta murwakanti jeung kecap "laksana").
*
Baheula mah dina waktu urang Sunda masih homogén sarta masih kabeungkeut dina hiji budaya anu sarupa, wawangsalan téh jadi kacapangan saréréa. Lamun ngadéngé atawa maca kalimah anu mangrupa wawangsalan langsung ngalartieun. Jumlahna henteu sabaraha, da wawangsalan mah henteu produktif cara sisindiran, paling ogé saratus dua ratus kabéhna téh, jadi matak henteu hésé ngapalkeunana. Tapi sabada pakumbuhan urang Sunda jadi héterogén jeung henteu ngahiji deui dina lingkungan budaya anu sarupa, anu sok ngagunakeun wawangsalan téh beuki ngurangan, sabab lamun aya nu ngagunakeun wawangsalan tacan tangtu nu ngabandungan atawa nu macana ngalartieun kana maksudna. Wawangsalan minangka kamonésan basa henteu jadi milik sakabéh urang Sunda. Tur jumlah anu ngarti jeung anu resepeunana beuki lila beuki kurang baé jumlahna.
Saenyana wawangsalan téh lain kamonésan Sunda pituin, da sanajan dina sawatara carita pantun anu kacatet ku C.M. Pleijte aya nu ngagunakeun wawangsalan, tapi dina naskah-naskah Sunda Kuna mah wawangsalan henteu kapanggih. Hartina wawangsalan ayana dina basa Sunda kakara béh dieu, da carita pantun anu dikumpulkeun catetanan ku Pleijte kakara dina ahir abad ka-19 jeung awal abad ka-20.
Dina basa Jawa, wawangsalan téh disebutna "wangsalan". Dina Kamus Jawa Kuna Indonesia anu disusun ku P.J. Zoetmulder hasil gawé bareng jeung S.O. Robson (Gramédia Pustaka Utama, Jakarta, cet. IV, 2004), kecap "wangsalan" henteu aya. Kitu deui dina Kamus Jawa Kuna-Indonesia susunan L. Mardiwarsito (Nusa Indah, Éndéh). Dina Kamus Praktis Jawa-Indonesia susunan Pardi Suratno spk (IQ Wacana, Yogyakarta, 2004), kecap "wangsalan" diterangkeun kieu: "rangkaian kata berisi tebakan yang disertakan (contoh: jenang sela, apuranen lepat kula)."
Sanajan henteu tétéla naon anu dimaksud ku katerangan "tebakan yang disertakan", tapi ku ayana kecap "tebakan" (= teka-teki) nuduhkeun yén maksudna mah "wangsalan" téh sabangsa tebakan atawa teka-teki alias tatarucingan.
Masih kudu dipaluruh, saha heula anu ngagunakeun "wawangsalan" atawa "wangsalan" téh urang Sunda dina basa Sunda atawa urang Jawa dina basa Jawa? Pikeun maluruh hal éta urang kudu mariksa sakabéh naskah-naskah anu aya boh dina basa Sunda boh dina basa Jawa. Tapi ku sabab kanyataan sajarah nuduhkeun yén leuwih réa budaya Jawa anu mangaruhan budaya Sunda manan sabalikna (ma'lum urang Sunda anu kungsi dijajah ku Jawa, henteu sabalikna), jigana moal kaliru lamun saheulaanan ditarima anggapan yén "wawangsalan" téh pangaruh tina "wangsalan" dina basa Jawa.
Kemis, 04 Séptémber 2014 09:19
Jumaah, 18 Juli 2014 02:37
Rebo, 28 Méi 2014 01:32
Rebo, 28 Méi 2014 01:09
Rebo, 28 Méi 2014 00:56


text:
Rahmatullah Ading Affandie
Rahmatullah Ading Affandie (gumelar di Ciamis, 12 Oktober 1929 – pupus di Bandung, 6 Pébruari 2008 dina yuswa 78 taun) putra ti Bapak Udin Tampura jeung Ibu Ratna Permana.[1] Atikanana dimimitian ti HIS dituluykeun ka Pasantrén Miftahul Huda Ciamis. Dina mangsa revolusi Jepang, RAF nuluykeun atikanana ka sakola Pertanian Tasikmalaya sarta SMA di Bandung.[1] RAF nyuprih pangarti ogé di Fakultas Hukum Universitas Indonesia Jakarta nepi ka tingkat Sarjana Muda.[1] Taun 1963 RAF jadi pagawé Perkebunan Negara IX nepi ka pangsiun ti PTP XII dina taun 1983. [1] Taun 1951-1954, RAF kungsi jadi koméntator maén bal di RRI Jakarta jeung Bandung.[1] RAF ogé salasahiji tokoh nu miboga jasa dina mekarkeun ngaran Persib.[1] Taun 1954-1955 RAF jadi Ketua Komisi Teknik di Persib.[1] Pamaén Persib nu kasohor kungsi diasuh ku RAF nya éta Rukman, Komar, Rukma jeung Parhim.[1] Taun 1955 RAF jadi Pemrakarsa Simposium Sastra Sunda nu diayakeun di Jakarta Taun 1956 RAF kapilih jadi anggota pangurus LBSS, tuluy dipercaya jadi Pupuhu Bagéan Sastra dina kapangurusan hasil Kongres 1958.[2] Taun 1956 ogé RAF kapilih jadi Pupuhu Calagara Kongrés Pemuda Sunda nu diayakeun di Bandung ( 4-7 November 1956).[2] Ti taun 1983 jadi Pupuhu Badan Koordinasi Kesenian Nasional Indonesia (BKKNI) cabang Jawa Barat sarta diangkat jadi anggota DPRD Jabar ti Fraksi Karya Pembangunan(1982-1997).[2]
Karya-karya RAF[édit | sunting sumber]
Minangka sastrawan nu kawilang produktif, RAF geus ngarang ratusan naskah sinétron, operet, sawatara novel kayaning Nu Kaul Lagu Kaleon (1989), Bentang Lapang sarta kumpulan carpon Dongeng Enteng ti Pasantren (1961).[1] Karya nu mangrupa naskah drama diantarana Dakwaan dan Yaomal Qiyamah nu ditulis dina taun 1950-an sarta geus dipintonkeun sababaraha kali.[1] RAF ogé nulis skenario film Si Kabayan, Ratu Ular jrrd nu dipintonkeun ku TVRI Pusat.[1] Aya ogé naskah gending karesmen dina judul "Ruhak Padjadjaran" nu kungsi dipintonkeun di Teater Terbuka Taman Budaya Jawa Barat tanggal 17 Juli 2006.[3] Naskah serial Inohong di Bojong Rangkong nu ditulisna teu leuwih ti 110 judul.[1]"Inohong di Bojong Rangkong" mangrupa sinétron komedi satir nu miboga suasana islami sarta nyunda.[1] Konsep seni islami geus jadi ciri has RAF.[1] Dina taun 1963 RAF ngagarap kasidah modern nya éta Lingga Binangkit.[1] Sanggeus sapuluh taun, Lingga Binangkit mekar jadi grup lianna nya éta Patria.[1] Ciri lainna nya éta satirna nu dianggap seukeut.[1] Saacan jaman reformasi, RAF salaku mantan anggota DPRD Jabar ti Fraksi Karya Pembangunan dina kritik-kritikanana mindeng nyugak ka pamaréntahan. [3]Taun 1961 RAF kasinugerahan hadiah LBSS pikeun buku kumpulan carpon Dongéng Énténg ti Pasantrén. Taun 1990 kasinugerahan hadiah Rancage kalawan novelna Nu Kaul Lagu Kaléon.[1] Taun 1998 buku biografi RAF Urang Banjarsari jadi Inohong di Bojongrangkong diterbitkeun ku Geger Sunten.[1] Kitu ogé jeung lalampahan RAF nalika naék haji dibukukeun ku Geger Sunten kalawan judul Akina Puri ka Tanah Suci. [1]
Referensi[édit | sunting sumber]
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t H. Rahmatullah Ading Afandie (RAF) (Diaksés tanggal 13 Oktober 2011)(id)
- ↑ a b c Tim Redaksi.2000.Ensiklopedi Sunda Alam, Manusia dan Budaya.Jakarta:Pustaka Jaya dan Yayasan Kebudayaan Rancage (id)
- ↑ a b Selamat Jalan H. Rahmatullah Ading Affandie (Diaksés tanggal 13 Oktober 2011)(id)


text:
Skala Mercalli
Skala Mercalli diciptakeun ku saurang ahli Itali nu ngaranna Giuseppe Mercalli. Skala Mercalli ieu dipaké jang ngukur kakuatan lini dumasar kana informasi ti jalma-jalma anu salamet tina lini sarta ngabandingkeun tingkat karuksakan anu ditimbulkeun ku éta lini. Kusabab éta, skala Mercalli ieu subyéktip pisan. Tapi anapon kitu, skala Mercalli ieu remen dipaké di tempat anu teu ngabogaan séismométer anu bisa ngukur kakuatan lini di tempat kajadian.
Skala Mercalli :
- Teu karasa
- Karasa ku jelema anu aya di wangunan luhur
- Siga aya kareta beurat nu ngaliwat
- Siga aya barang beurat anu nabrak imah, barang-barang anu ngagantung oyag
- Dirasakeun di luar imah, hiasan nu ngagantung di tembok obah, barang laleutik dina rak ragrag
- Karasa ku sakabeh jelema, tembok imah ruksak
- Pager tembok rempag, jalma-jalma teu bisa nangtung atawa leumpang
- Wangunan nu teu kuat bakal ruksak
- Wangunan nu teu kuat bakal ruksak tekuk
- Sasak ruksak, sakapeung aya longsor
- Rel kareta api ruksak
- Kabeh wangunan pisik ancur


text:
Gunung Tangkuban Parahu
Gunung Tangkuban Parahu nyaeta salah sahiji gunung nu aya di propinsi Jawa Barat, Indonésia. Gunung ieu ayana 20 km di kaléreun Kota Bandung, jangkungna 2.084 méter. Gunung ieu loba didatangan ku turis nu bisa naékan ieu gunung nepi ka sisi kawahna, malahan maké kandaraan. Wewengkon di sabudeureun Gunung Tangkuban Parahu kaasup tiis, suhu rata-rata sapopoéna nyaéta 17oC keur pabeubeurang jeung 2oC keur mangsa peuting. Lahirna gunung ieu dijadikeun dongéng dina legénda Sangkuriang.


text:
Suweng
Suweng téh basa kasarna tina perhiasan awéwé nu sok dipasang dina ceuli kénca-katuhu, ari basa lemesna téh sumer, sumber atawa kumbu[1]. Suweng kecap séjénna nya éta anting[1]. Salaku aksésoris suweng kudu dipilih sacara bener sangkan bisa nambahan kaéndahan tina penampilan[2]. Rupa-rupa wangun unik jeung rupa-rupa bahanna, digabungkeun jeung warna-warna anu cerah nambahan daya irut tina suweng[2].
Daptar eusi
Tips Maké Anting[édit | sunting sumber]
Sangkan penampilan urang leuwih alus, lian ti nyaluyukeun jeung suasana anting ogé disaluyukeun jeung wangun beungeut pamaké[2].
Anu Beungeutna Buleud[édit | sunting sumber]
Beungeut anu buleud jeung katingalina simetris sangkan teu katingali leuwih buleud, kudu di singkahan maké anting anu buleud utamana model loop earing atawa suweng buleud nya éta anting leutik anu langsung napel kana daun ceuli[2].Pilih anting anu wangunna segi panjang, pasagi, segitilu, atawa oval anu manjang kahandap sangkan katingali leuwih langsing[2].
Anu beungeutna Pasagi[édit | sunting sumber]
Jang anu beungeutna pasagi katingalina heuras atawa kaku, rahangna katingali jelas jeung tarang anu sarua legana jeung pipi nepi ka jiga kotak[2]. Kusabab kitu, singkahan maké anting anu wangunna pasagi atawa wangun séjén anu miboga loba sudut[2]. Wangun anting anu panjang teuing kudu disingkahan ogé sangkan beugeutna teu katingali panjang beungeutna[2].Suweng anu buleud gedé, lonjong, atawa modél tumpuk bisa mantuan melunakkan sudut dina beungeut anu pasagi[2].
Anu beungeutna Jiga Haté[édit | sunting sumber]
Wangun beugeut nu kieu katingali leuwih leutik di bagian handap jeung seukeut dina gado[2]. Jang anu wangunna kawas kieu leuwih alus lamun maké anting anu wangunna ngaleutikan di bagian handap kawas segitilu tibalik, wangun haté, atawa wangun tetes cai anu tibalik[2]. Leuwih alus maké anting buleud, pasagi, oval, segitilu anu sukeut diluhurna, atawa tetes cai[2]. Wangun-wangun anting anu geus disebutkeun tadi bisa narékahan sangkan beugeut pamakéna katingalina ngeusi jeung saimbang[2].
Anu bengeutna Lonyod[édit | sunting sumber]
Mangrupa wangun beungeut anu ideal nu loba dipikahayang ku kabéh awéwé, teu pati buleud ogé teu pati kaku atawa kotak model kawas kieu, bisa maké sakabéh wangun ating[2].


text:
Yoshitaka Amano
Yoshitaka Amano (天野 喜孝?) gumelar ping 28 Juli 1952 di kota leutik deukeut kaki Gunung Fuji Shizupka, Jepang.[1] Yoshitaka Amano nya éta salah saurang desainer video game ti Jepang.[1]
Awal Karir[édit | sunting sumber]
Nalika indit ka babaturanna nu aya di Tokyo taun 1967, anjeunna latihan ngalukis di studio animasi Tatsunoko, nu nyieun animasi Mach Go GO jeung Space Ace.[2] Sabada sataun latihan, Amano nyokot bagéan dina nga disain karakter-karakter kartun anu populér harita anu di terbitkeun ku studio Tatsunoko, di antawisna Gatchaman (dirilis di Amerika Serikat nu judulna G-Force and Battle of the Planets), Hutch the Honeybee, jeung Cashaan: Robot Hunter.[2]
Sabada 15 taun digawé di éta studio, ahirna Amano ngajukeun surat pengunduran diri, harita Amano 30 taun.[2] Taun 1984 Amano ngarilis koléksi lukisan mimitina, Maten (Evil Universe).[2] Dituluykeun ku kolaborasi jeung panulis séjén, nu ahirna hampir kana 20 buku Komik anu ka jual jautaan éksemplar.[2] Karya-karya nu di hasilkeun ku Amano di antawisna Hideyuki Kikuchi's Vampire Hunter D, Kaoru Kurimonto's Guin Saga, Yoshiki Tanaka's Arslan Chronicals, jeung Rasen-O (Spiral King) and Chimera.[2]


text:
Pandanus tectorius
Pandanus tectorius téh salasahiji spésiés Pandanus anu hirup di kalér Queensland, Australia jeung Indonésia sarta pulo-pulo tropis di Sagara Pasifik nepi ka Hawai (di ditu katelahna tangkal hala). Tangkalna leutik, tumuwuh ukur nepi ka jangkungna 6 m, akarna serabut sahingga nanceb pageuh dina taneuh. Panjang daunna 90-150 cm, lébarna 5-7 cm, kalawan sisi nu rérégéan. Hirupna di wewengkon anu hawana haneut sarta taneuhna lembab. Buahna buleud, diaméter 20 cm, rada siga ganas, sarta bisa didahar langsung atawa diolah heula. Di Mikronésia mah buahna jadi katuangan utama, utamana di wewengkon atol. Serat buahna sok dipaké pikeun meresihan huntu (dental floss). Daunna sok dipaké bungbu manisan, sarta cenah bisa dipaké natambaan kasakit. Bihari, daun cangkuang dipaké pikeun hateup imah, seratna sok dijieun tambang.
Serangga watang Megacrania batesii hirup sarta dahar ukur dina ieu tangkal.


text:
Cendrawasih gagak
Cendrawasih Gagak, Lycocorax pyrrhopterus, nya éta Cendarwasih jiga gagak ukuranana miboga panjang kira-kira 34 cm.[1] Buluna hideung, lembut sarta kawas sutera. Pamatukna hideung, kelir panon beureum karmin, sarta ngabogaan sora panggero anu ngingetkeun dina gogog anjing.[1] Manuk jalu sarta bikangna mirip, hésé dibédakeun.[1] Manuk bikang saeutik leuwih badag batan manuk jalu.[1]
Cendrawasih ieu boga sipat monogami sarta éndemik di leuweung dataran pendék di kapuloan Maluku di Indonésia.[1] Kadaharan utamana diwangun ti buah-buahan sarta artropod. Tilu subspésiésna geus dipikawanoh, sarta ditandaan kalayan aya atawa henteuna bercak bodas dina bulu jangjang handap.[1]


text:
Kartu lebaran, bisa jadi mangrupa salah sahiji sarana silaturahim di antara sasama muslim. Sanajan kiwari loba nu milih ngagunakan SMS pikeun ngaganti fungsi kartu, tapi tetela loba keneh nu ngarasateu bisa disisilihan.
Jaman internet, daek teu daek mangaruhan oge kana sual perkartuan. Mun baheula ngirim kartu bener-bener kudu ngingkig ka kantor pos, kiwari mah teu salawasna kudu kitu. Format kartuna ge geus lain tina keretas deui,tapi geus robah dina wangunkartu digital. Ngirimna? Cukup ti kamar, ngagunakeun fasilitas internet.
Tah, di internet teh kacida lobana situs nu nyadiakeun layanan pikeun ngirim eCard alias kartu elektronik kalawan gratis. Toong geura di http://www.kapanlagi.com upamana. Tinggal nuturkeun pituduhna, dina waktu singget urang geus bisa ngirim eCard kakanca mitra nu rek dikirim kartu.
Ngan hanjakal, cek kuring mah aya kahengkeran dina cara ngirim kartu ku cara saperti kieu teh, sabab jelema nu dikirim kartu ku urang saestuna ngan ukur dikirim link pikeun noong kartu kiriman tea. Jadi, mun manehna hayang nempo bungkeuleukan karuna, kudu nyambung ka internet terus nuturkeun link dina email nu dikirim ku situs kartu ka manehna. Ku kituna, kartu teh ngan aakuan wungkul, sabab teu bisa dipimilik atawa disimpen dina komputer manehna. Mun dina hiji waktu hayang nempo deui, nya kudu neang deui link nu tadi, anu dina jangka waktu nu tangtu, baris dipupus ku situs kartu nu bogana.
Tah, mun hayang eCard atawa kartu nu bisa dipimilik salawasna, bisa disimpen dina komputer, bisa ditenjo iraha wae bari teu kudu nyambung ka internet, teang we di DIEU. Loba kartu, tinggal milih, terus bisa diundeur, HARATIS deuih! Mun rek dikirimkeun ka batur, download we heula, engke bisa dikirim ku sorangan make email. Gampil pan?
Mangga, pilih kelir acak corak. Jaba make musik sagala geuning. Panasaran? Matakna, teang we ayeuna keneh. Meungpeung HARATIS!


text:
Arsip Blog
Mapag Lebaran, Ngabedahkeun Balong
Manggihan potrét baheula di pésbuk, jadi inget ka jaman baheula. Heueuh, baheula mah mangsa nyanghareupan lebaran téh osok ngahajakeun ngabedahkeun balong, ngala lauk diparak kabéh. Anu mibanda balong téh ngahajakeun pikeun ngala lauk sabalong ku jalan dibedahkeun. Barudak anu arapaleun mah osok ngahaja miluan ancrub ka balong néwakan lauk bari garogonjakan ngadon hareureuy.
Réngsé naréwakan lauk, barudak anu mariluan téh osok dibéré beubeunangan pikeun bawaeun balik ka imah. Malahan lamun anu bogana réngsé ngadedahkeun téh, barudak mah tara langsung baralik. Osok ngahaja néangan deui bisi aya lauk anu kaliwat. Lumayan bisa nambahan bawaeun ka imah.
7 Poé Pendidikan Istimewa di Purwakarta
Nurutkeun inpo anu dipedalkeun ku Pos Kota, dina poe mangkukna di Purwakarta dipedalkeun program anyar anu kacida motekarna. Program anu langsung dipedalkeun ku Bupati Purwakarta ieu dingaranan 7 Poe Pendidikan Istimewa. Luyu reujeung ngaranna, program ieu nojo kana perkara pendidikan hususna pendidikan barudak di sakola. Pendidikan teh dilumangsungkeun henteu eureun-eureun, tujuh poe dina samingguna.
Dina ngalumangsungkeun ieu program, geus dicawiskeun sababaraha jejer anu beda-beda unggal poena. Barudak bakal meunang rupa-rupa jinis pangajaran dina unggal poena. Dina poe senen, barudak bakal meunangkeun pangajaran anu disebut ajeg nusantara. Ari poe salasana mapag buana, rebo maneuh di Sunda, kemis nyanding wawangi, jumaah nyucikeun diri ditambah saptu-ahadna betah di imah.
Nurutkeun runtuyan ieu jejer, barudak barudak sakola bakal mayeng meunang pangajaran unggal poéna. Dina poé senén barudak bakal diajar ngeunaan nusantara, pikeun leuwih mikawanoh nagara Indonésia katut sagala hal anu aya di jerona kayaning budaya nepikeun ka alamna. Poé salasana barudak bakal meunangkeun pangajaran ngeunaan alam dunya anu aya patalina reujeung budayana katut élmu pangaweruhna. Poé rebo dieusi ku pangajaran mikawanoh budaya jeung tradisi daérah Sunda. Barudak bakal diajar ngeunaan palasipah kahirupan urang Sunda anu linuhung saperti hirup dibarung silih asah, ilih asih jeung silih asuh. Poé kemisna dijejeran nyanding wawangi anu aya pakaitna reujeung ngaluarkeun niléy rasa jeung seni barudak. Sedengkeun poé jumaah aya pakaitna reujeung ngaronjatkeun niléy spiritual.
(Gambar meunang nginjeum ti Pos Kota)
Barudak Sakola SD Gandasoli Purwakarta Milu Tandur
Barudak sakola SD Gandasoli Kabupatén Purwakarta sababaraha waktu anu geus kaliwat ngiluan tandur di sawah masarakat. Kalawan dibarengan ku guru-guruna katut diluuhan ku Bupati Purwakarta, Pa H. Dédi Mulyadi, SH, barudak babarengan melakeun binih paré di sawah (tandur). Teu anéh lamun sawah lima kotak anu legana 2000 méter téh henteu lila ogé geus réngsé dipelakan binih paré. Barudak anu miluan kana ieu tandur mani galumbira. Maranéhna meunangkeun pangalaman anyar anu henteu kapanggih salila diajar di sakola.
Nurutkeun inpo anu diancokeun ku loka pamaréntah Kabupatén Purwakarta, cenah ieu kagiatan téh mangrupakeun ihtiar guru-guru di Désa Gandasoli pikeun méré atikan ka barudak sakola ngeunaan tata cara melak paré di sawah. Sakumaha piwejang Bupati Purwakarta, cenah, ngatik barudak téh alusna mah langsung prakték di masarakat.
Sanggeus réngsé melakeun paré, ditungtungan ku hareureuy maké leutak. Barudak téh silih balédog ku leutak sawah. Teu anéh lamun pakéan anu diparakéna téh pinuh ku leutak.
Balantrak
Mangsa-mangsa keur budak mah kacida resepna arulin téh. Naha ulin sosoranganan, komo deui babarengan reujeung babaturan. Ngan lamun dibandingkeun mah resep kénéh ulin bari babarengan reujeung babaturan tibatan ulin sosoranganan. Ulinna, rupa-rupa. Bisa hareureuy di buruan imah, di jero imah atawa ampreng-amprengan ka mana waé. Resep loba batur mah aya batur pakumaha reujeung moal sieun najan arék ka mana waé ogé. Najan kolot teu arapaleun ogé ulinna ka mana, nu penting mah ulah poho balik ka imah.
Lamun keur bosen ulin di buruan atawa di jero imah, osok ngahajakeun arulin ka tempat anu rada jauh, naha ka kebon atawa ka leuweung. Tujuanana mangrupa-rupa, aya anu ngadon guyang di leuwih walungan, mulung bungbuahan kayaning limus, muncang atawa kadu, atawa ngan ukur leuleumpangan pa tepiswiring. Inditna resep ngabring, muru ka hiji tempat. Salila ngabring osok bari hareureuy ogé, silih gebah kusabab nyumput dinu suni atawa silih udag paheula-heula.
Nepi ka tempat anu dituju, barudak paheula-heula migawé kaulinan anu jadi tujuanana. Lamun arék guyang, paheula-heula arancluk ka walungan. Dina palebah mulung bungbuhana, paheula-heula néangan bungbuahan anu osok maruragan di handapeun tangkalna. Sanggeus seubeuh arulinna atawa beubeunangan, ngabring deui baralik. Ngan osok aya anu ngahaja ditinggalkeun di tempat pangulinan.
Arulin méakeun pangaresep téh remenna mah tara bébéja ka kolotna séwang-séwangan. Lamun ulinna kamalinaan matak deudeupeun kolot-kolot di lembur. Ngadon naréangan budakna séwang-séwangan. Komo lamun geus burit taya waé mulang mah osok pada néangan, tatanya ka tatangga. Waktu mulang, remen dicarékan pajarkeun téh bet ulin kamalinaan, bet balantrak sagala. Atawa naha ulin téh bet jauh-jauh teuing, saha pamawana. Dibarung ku pangwawadi ulah ulin kamalinaan deui atawa ulah balantrak deui.
Hanjakal, anu ngaranna budak mah osok aya mantangulna. Lamun geus diajakan arulin ku babaturan, osok ngalakonan kitu deui….
(Potret meunang nginjeum ti internet)
Bebedilan
Bebedilan, sakumaha ngaranna mangrupakeun kaulinan barudak anu nyaruaan kana bedil. Bebedilan, asal kecap tina bedil. Bedil dipaké pikeun mentangkeun atawa nyéntangkeun atawa némbakeun pélor kana tempat atawa barang anu ditojo saperti manuk (ngabedil manuk). Bebedilan ogé dadasarna mah kitu. Ngan kusabab ngaranna ogé kaulinan atawa kaheureuyan barudak, bedil téh henteu dipaké saperti bedil nyaan. Malahan mah aya bebedilan anu euweuh péloran. Dina aya péloran ogé henteu bisa dipaké pikeun ngala manuk.
Dina prak-prakanana aya sababaraha rupa bebedilan anu osok dipaké kaulinan ku barudak. Aya bebedilan anu dijieunna tina tangkal awi, anu biasa disebut bedil jeprét, anu pangokangna tina awi anu dirautan. Salian ti éta aya deui bebedilan tina tangkal awi anu paranti narik pélorna tina karét geulang. Aya ogé bedil anu dijieunna tina dahan cau.
Sanajan kitu, dina prak-prakanana mah henteu diwawatesanan ku wangunan anu tangtu. Dina nyieun bebedilan, gumantung ogé kana motékarna budak anu nyieunna. Najan geus aya wangunan anu tangtu yén bebedilan téh sarupa kitu wujudna atawa tangtunganana, ari dina nyieun mah bisa waé robah. Hal ieu salian ti gumantung kana motékarna barudak, ogé gumantung kana bahan anu sayaga atawa bahan anu aya. Najan hayang nyieun bebedilan saperti bedil jeprét, ari bahanna kurang atawa euweuh mah bisa maké bahan anu séjén anu geus nyampak.
Ari mangpaat bebedilan dina kaulinan barudak nyaéta bebedilan biasana osok dipaké pikeun peperangan atawa tétémbakan.
(Gambar diropéa meunang nginjeum ti http://www.disparbud.jabarprov.go.id/)


text:
James Blunt
James Blunt nya éta musisi asal Inggris, ngaran keur lahirna nya éta James Hillier Blount, lahir di Tidworth, Wiltshire, Inggris tanggal 22 Pébuari 1974[1]. James Blunt kungsi meunangkeun BRIT Awards jeung lima kali meunang nominasi Grammy Awards. Blunt kungsi ngajalin hubungan spesial jeung penyanyi Camilia Boler (2004-2006 jeung Petra Nemcova juli 2006-ayeuna[2].
James Blunt meunang inspirasi pikeun jadi musisi nalika manéhna ningali budak lalaki anu leuwih kolot keur maén gitar listrik[1]. James Blunt kungsi jadi tentara salila 4,5 taun. Manéhna ngabéakkeun 6 taun jadi tentara penjaga perdamaian di Kosovo[1]. Pengalaman Blunt ieu dituliskeun dina salah sahiji laguna No Bravery dina album Back To Bedlam[1]. james Blunt ahli maénkeun piano] jeung gitar[1]. Najan baheula mah lagu-lagu Blunt henteu pati dihargaan, tapi Blunt terus nulis lagu[1].
Diskografi[édit | sunting sumber]
ALbum pertamana nya éta High anu dirilis taun 2004, diteruskeun ku album Wisemen anu dirilis bulan maret 2005. Album katiluna nya éta You're Beatiful anu dirilis Mei 2005, diteruskeun ku Good Bye My Lover. Back To Bedlam dirilis tanggal 13 Juni 2005[3]. Di Taun 2007, James Blunt ngarilis sababaraha album, diantarana: 1973, Same Mistake, jeung All The Lost Soul[3]. Taun 2008, James Blunt ngarilis album Carry You Home, I Really Want You, jeung love, love, love[3]. Pamungkas, taun 2010, album Some Kind of Trouble dirilis[3].
Référénsi[édit | sunting sumber]
- ↑ a b c d e f [Biodata james Blunt](Diaksés tanggal 3 Nopémber 2011)
- ↑ [James Blunt-Kapanlagi.com] (diaksés tanggal 3 Nopémber 2011)
- ↑ a b c d [Diskografi James Blunt] (Diaksés tanggal 3 Nopémber 2011)


text:
Damon Albarn
Damon Albarn nya éta perosnil ti grup musik blur anu lahir tanggal 23 Maret 1968 di Whitechapel, London, Inggris[1][2]. Damon nya éta anakna Keith jeung Joan[2]. Damon anu pindah ka Colchester, Damon mulai diajar musik jeung drama (kurang leuwih akhir taun 70an)[2]. Damon papanggih jeung Graham Coxon, terus ngabentuk grup musik, dingaranan Seymour anu ayeuna mah geus diganti jadi blur[2][1]. Gaya musik loba maké kekecapan anu sarkastik tapi éndah kapirengna kajaba deuih sorana anu unik[2]. Damon Albarn loba kapangaruhan ku The Beatles, Rolling Stones, Kinks, jeung Small Face[2].
Kira-kira taun 1980an, Damon pindah widang garapan, tina musik kana drama, terus pindah ka Debden pikeun diajar di the east 15 Drama school[3]. Sabada manéhna nyindekkeu yén manéhna téh aktor panggoréngna saalam Dunya, Damon milih pikeun mulang deui ka imahna[3]. Damon nyokot keurseus musik di Goldsmith College, London Kidul nu dimana manéhna apanggih jeung Graham deui[3]. Saacan ngabentuk Seymour (ayeuna blur), Damon panggih jeung para personilna, Graham Coxon (gitar), Dave Rowntree (drum), jeung Alex James (bass) dina hiji grup sirkus. Damon Albarn anu vegetarian (resep sayur) ieu ngabentuk hiji grup musik animasi anu dingaranan Gorillaz[2].
Référénsi[édit | sunting sumber]
- ↑ a b [Profil Damon Albarn-kapanlagi.com] (diaksés tanggal 20 Nopémber 2011)
- ↑ a b c d e f g (en)[bio-trivia-Damon Albarn-imdb.com] (diaksés tanggal 20 Nopémber 2011)
- ↑ a b c (en)[Damon Albarn-vblurpage] (diakséstanggal 21 Nopémber 2011)


text:
Mer Hayrenik
Mer Hayrenik (Basa Arménia: Մեր Հայրենիք; ditarjamahkeun salaku Lemah Pun Bapa) nyaéta lagu kabangsaan nasionalna Républic Arménia. Diadopsi dina 1 Juli 1991, lagu ieu ogé mangrupakeun lagu kabangsaan nasionalna Républik Démokratik Arménia (1918–1920), nagara Arménia modérn kahiji.
Rumpaka lagu ieu diadaptasi ti vérsi Lagu budak awéwé Italia (Basa Arménia: Իտալացի աղջկա երգը, ditulis dina 1859) ku Mikael Nalbandian (1829–1866).[1] Saterasna dikomposisikeun musikna ku Barsegh Kanachyan (1885–1967).
Rumpaka[édit | sunting sumber]
Bandingan jeung téks aslina[édit | sunting sumber]
Mer Hayrenik téh dumasarna kana stanza ka-1, 3, 4, jeung ka-6 ti puisi aslina Lagu budak awéwé Italia.
- Catetan
1 Ngarujuk kana Perang Kamerdikaan Italia II ngalawan Kakaisaran Austria.
Rujukan[édit | sunting sumber]
- ↑ a b (Basa Arménia) Իտալացի աղջկա երգը Lagu budak awéwé Italia dina Wikisource Basa Arménia
- ↑ a b Dumasar kana vérsi Basa Arméniana ti loka wéb Pamaréntah Républik Arménia
- ↑ Dumasar kana vérsi Basa Inggrisna ti loka wéb Pamaréntah Républik Arménia
- ↑ Dumasar kana vérsi Basa Inggrisna ti loka wéb Pamarénah Républik Arménia
Sumber[édit | sunting sumber]
Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]
- Vérsi instruméntal "Mer Hayrenik" dina format MP3
- Vérsi vokal "Mer Hayrenik" dina format MP3
- nationalanthems.info


text:
Budaya Sunda
Budaya Sunda nya éta budaya nu dipimilik ku urang (séké sélér) Sunda. Najan budaya Sunda loba nu nyaruakeun jeung budaya séké sélér tatanggana di Nusantara/Indonésia, tetep baé loba bédana. Misalna dina seni tembang Cianjuran, nu najan lirikna loba nu nyokot tina dangding, jeung najan asalna mémang tina seni vokal Jawa, tapi kamekarannana ayeuna geus bisa disebut lain-lainna deui dibanding jeung seni karawitan Jawa.
Sajarah[édit | sunting sumber]
Kasadaran sajarah urang Sunda geus aya ti jaman baheula. Hal ieu, misalna, kaunggel dina naskah basa Sunda Kuna Amanat Galunggung nu mangrupakeun amanat Rakéyan Darmasiksa, raja Sunda nu maréntah taun 1175 - 1297, ka turunan sarta sakumna urang Sunda, nu unina
- "Hana nguni hana mangke, tan hana nguni tan hana mangke. Aya ma beuheula aya tu ayeuna, hanteu ma beuheula hanteu tu ayeuna. Hana tunggak hana watang, tan hana tunggak tan hana watang. Hana ma tunggulna aya tu catangna".
nu hartina,
- "Aya bareto aya jaga, lamun teu aya bareto moal aya jaga. Aya baheula aya ayeuna, lamun teu aya baheula moal aya ayeuna. Aya iteuk aya dahan, lamun teu aya iteuk moal aya dahan. Lamun aya tunggul tangtu aya urut tangkalna".
Naskah Sanghyang Siksa Kanda ng Karesian nyebutkeun ngeunaan ayana rupa-rupa kamonésan dina widang kabudayaan, di antarana mémén (dalang), paraguna (ahli karawitan), hémpul (ahli kaulinan), prépantun (juru pantun), lukis (seni batik), jeung darmamurcaya (juru basa nu ahli rupa-rupa basa deungeun). Dina naskah éta ogé kasebut sababaraha carita, lakon pantun, jeung kitab pusaka kaagamaan, nu ngabuktikeun yén dina mangsa harita kasusastran tulis Sunda geus mekar. Gedé kamungkinanana yén jenis sastra mangsa harita mah lolobana dina wangun sastra lisan, kayaning jampé-jampé, pupujian, lagu-lagu kaulinan, kawih jeung carita pantun, jeung carita biasa.
Budaya Sunda Ti Wikipédia, énsiklopédia bébas basa Sunda Luncat ka: pituduh, sungsi
Budaya Sunda nya éta budaya nu dipimilik ku urang (séké sélér) Sunda. Najan budaya Sunda loba nu nyaruakeun jeung budaya séké sélér tatanggana di Nusantara/Indonésia, tetep baé loba bédana. Misalna dina seni tembang Cianjuran, nu najan lirikna loba nu nyokot tina dangding, jeung najan asalna mémang tina seni vokal Jawa, tapi kamekaranana ayeuna geus bisa disebut lain-lainna deui dibanding jeung seni karawitan Jawa. Daptar eusi [sumputkeun]
* 1 Sajarah * 2 Ageman * 3 Basa, aksara, jeung sastra * 4 Tempo ogé * 5 Rujukan * 6 Tumbu kaluar
[édit] Sajarah
Kasadaran sajarah urang Sunda geus aya ti jaman baheula. Hal ieu misalna, kaunggel dina naskah basa Sunda Kuna Amanat Galunggung nu mangrupakeun amanat Rakéyan Darmasiksa, raja Sunda nu maréntah taun 1175 - 1297, ka turunan sarta sakumna urang Sunda, nu unina
"Hana nguni hana mangke, tan hana nguni tan hana mangke. Aya ma beuheula aya tu ayeuna, hanteu ma beuheula hanteu tu ayeuna. Hana tunggak hana watang, tan hana tunggak tan hana watang. Hana ma tunggulna aya tu catangna".
nu hartina,
"Aya bareto aya jaga, lamun teu aya bareto moal aya jaga. Aya baheula aya ayeuna, lamun teu aya baheula moal aya ayeuna. Aya iteuk aya dahan, lamun teu aya iteuk moal aya dahan. Lamun aya tunggul tangtu aya urut tangkalna".
Naskah Sanghyang Siksa Kanda ng Karesian nyebutkeun ngeunaan ayana rupa-rupa kamonésan dina widang kabudayaan, di antarana mémén (dalang), paraguna (ahli karawitan), hémpul (ahli kaulinan), prépantun (juru pantun), lukis (seni batik), jeung darmamurcaya (juru basa nu ahli rupa-rupa basa deungeun). Dina naskah éta ogé kasebut sababaraha carita, lakon pantun, jeung kitab pusaka kaagamaan, nu ngabuktikeun yén dina mangsa harita kasusastran tulis Sunda geus mekar. Gedé kamungkinanana yén jenis sastra mangsa harita mah lolobana dina wangun sastra lisan, kayaning jampé-jampé, pupujian, lagu-lagu kaulinan, kawih jeung carita pantun, jeung carita biasa.
[édit] Ageman
Bukti-bukti sajarah nu geus kagali ngeunaan ageman urang Sunda baheula bisa ditapsirkeun tina sababaraha naskah:
* Séwaka Darma * Sanghyang Siksa Kanda ng Karesian
Kahirupan jaman harita raket pisan pakaitna jeung kapercayaan tur kagiatan kaagamaan. Agama anu dianut nyoko kana ajaran agama Hindu jeung agama Buda anu asalna ti India. Eta dua agama asup ka Tatar Sunda ti jaman karajaan Tarumanagara keneh. Bukti-bukti anu kapanggih ngeunaan eta hal, saperti candi Cangkuang di Garut, candi Batujaya jeung Cibuaya di Karawang, patung Buda di Talaga (Majalengka), arca Siwa di Kendan (Bandung). Sok sanajan kitu, dibandingkeun jeung pangaruh agama Hindu/Buddha anu tumerap di Tanah Jawa (Mataram, Kediri, Singasari, Majapahit), pangaruh eta dua agama di Tatar Sunda kaasup leutik pisan.
Titinggal mangrupa patilasan punden berundak, kabuyutan, arca tipe Polinésia, jeung naskah nembongkeun yen sabagian gede masyarakat Sunda jeung Galuh ngagem agama Jatisunda, nya eta agama hasil sinkretisme kapercayaan ka arwah luluhur, ajaran Hindu, jeung ajaran Buddha. Dina ieu hal urang Sunda alam harita geus ngabogaan konsep sorangan ngeunaan kaagamaan anu ngurung tilu hal, nya eta (1) kapangeranan, (2) kahirupan sanggeus nyawa ninggalkeun raga, jeung (3) cara-cara pikeun nyalametkeun diri boh keur salila kumelendang di ieu dunya boh keur hirup jaga di aherat.
Tilu dewa (Trimurti) anu dianggap pangeran pangluhurna ceuk agama Hindu (Brahma, Wisnu, Syiwa), nurutkeun ajaran Jatisunda, perenahna sahandapeun sanghyang. Jadi, sanghyang minangka unsur kakawasaan anu pangluhurna. Sanghiyang nyiptakeun alam sagemblengna. Sanghiyang ngatur sakumna mahluk. Sacara mutlak Sanghiyang nyekel kakawasaan di jagat raya. Tempat dumuk Sanghiyang di Kahiyangan anu pernahna di luar alam dunya ieu. Kahyangan téh alam anu suci, sepi, tur langgeng taya gangguan kahirupan dunya.
Asup ka alam Kahyangan katut hirup ngahiji sareng Hyang sabada nyawa ninggalkeun raga mangrupa panyileukan manusa, sabab nya di dinya nyampak kabagjaan abadi. Eta panyileukan bisa kahontal, upama manusa salila hirupna di alam dunya ngagungkeun tur nyembah Hiyang sarta loba nyieun kahadean ka sasama manusa, laku lampahna hade luyu jeung pancen hirupna.
Kasalametan jeung kabagjaan hirup di alam pawenangan (dunya) jeung di alam kalanggengan (aherat) gumantung kana ajen tapa hiji jalma anu dilakonan salila hirupna di alam dunya. Tapa teh nya eta garapan gawe nurutkeun kaahlian jeung pagawean masing-masing. Lamun tapana hade tur daria, kahirupan di dunya jeung di aheratna oge pinanggih kasalametan jeung kabagjaan. Tapi sabalikna, lamun tapana goreng, kahirupanana oge bakal tinemu jeung kacilakaan katut katunggaraan boh di dunya boh di aherat.
[édit] Basa, aksara, jeung sastra
Salian ti naskah Sanghyang Siksa Kanda ng Karesian, naskah-naskah séjén ti jaman nu leuwih anyar salaku bukti kasusastran Sunda nu aya di Musieum Pusat Jakarta di antarana Carita Parahyangan, Carita Waruga Guru, jeung Carita Ratu Pakuan.
Saasupna pangaruh Jawa (Mataram Islam) dina abad ka-17, di masarakat Sunda tumuwuh bentuk wawacan nu ditulis dina aksara Cacarakan. Aksara Arab gé mimiti dipaké pikeun nulis basa Sunda.
Ku datangna bangsa Éropa, utamana dina munggaran abad ka-19, aksara Latin ogé mimiti dipiwanoh jeung dipaké. Beuki dieu, dina panungtungan abad ka-19, cara nulis nurutkeun ajén-inajén modérn mimiti dipaké ku Muhamad Musa: méré tanda baca dina tulisan Cacarakan jeung mimiti dipakéna aksara Latin.
Taun 1912, aturan nulis basa Sunda ku aksara Latin dijieun ku Ardiwinata spk. Percitakan ogé mimiti dipaké. Wujud sastra Kulon samodél roman jeung carpon ogé mimiti dipikawanoh. Kalawarta Sunda mimiti medal awal abad ka-20.
Roman Sunda munggaran dikarang ku Ardiwinata nu judulna Baruang ka nu Ngarora, dituturkeun ku Méméd Sastrahadiprawira, Yuhana, Moh. Ambri, jeung Margasulaksana (roman ditéktip Diarah Pati).
Kumpulan carpon munggaran ditulis ku G. S. (ngan dikenal sandiasmana wungkul) dina judul Dogdog Pangréwong (1930), dituturkeun ku M. A. Salmun, Rusman Sutiasumarga, Tini Kartini, RAF, Wahyu Wibisana, jsb.
Sajak bébas basa Sunda diluluguan ku Kis W. S..
Wangunan lakon teu pati ngembang dina basa Sunda, sabab aya gending karesmén nu leuwih dipikaresep.
Dina jaman méméh perang, buku-buku sastra Sunda lolobana wedalan Balé Pustaka, Jakarta. Sanggeus perang, karya sastra Sunda leuwih loba nu medal ti pamedal-pamedal swasta.
Basa, aksara, jeung sastra[édit | sunting sumber]
Salian ti naskah Sanghyang Siksa Kanda ng Karesian, naskah-naskah séjén ti jaman nu leuwih anyar salaku bukti kasusastran Sunda nu aya di Musieum Pusat Jakarta di antarana Carita Parahyangan, Carita Waruga Guru, jeung Carita Ratu Pakuan.
Saasupna pangaruh Jawa (Mataram Islam) dina abad ka-17, di masarakat Sunda tumuwuh bentuk wawacan nu ditulis dina aksaa Cacarakan. Aksara Arab gé mimiti dipaké pikeun nulis basa Sunda.
Ku datangna bangsa Éropa, utamana dina munggaran abad ka-19, aksara Latin ogé mimiti dipiwanoh jeung dipaké. Beuki dieu, dina panungtungan abad ka-19, cara nulis nurutkeun ajén-inajén modérn mimiti dipaké ku Muhamad Musa: méré tanda baca dina tulisan Cacarakan jeung mimiti dipakéna aksara Latin.
Taun 1912, aturan nulis basa Sunda ku aksara Latin dijieun ku Ardiwinata spk. Percitakan ogé mimiti dipaké. Wujud sastra Kulon samodél roman jeung carpon ogé mimiti dipikawanoh. Kalawarta Sunda mimiti medal awal abad ka-20.
Roman Sunda munggaran dikarang ku Ardiwinata nu judulna Baruang ka nu Ngarora, dituturkeun ku Méméd Sastrahadiprawira, Yuhana, Moh. Ambri, jeung Margasulaksana (roman ditéktip Diarah Pati).
Kumpulan carpon munggaran ditulis ku G. S. (ngan dikenal sandiasmana wungkul) dina judul Dogdog Pangréwong (1930), dituturkeun ku M. A. Salmun, Rusman Sutiasumarga, Tini Kartini, RAF, Wahyu Wibisana, jsb.
Sajak bébas basa Sunda diluluguan ku Kis W. S..
Wangunan lakon teu pati ngembang dina basa Sunda, sabab aya gending karesmén nu leuwih dipikaresep.
Dina jaman méméh perang, buku-buku sastra Sunda lolobana wedalan Balé Pustaka, Jakarta. Sanggeus perang, karya sastra Sunda leuwih loba nu medal ti pamedal-pamedal swasta.
Tempo ogé[édit | sunting sumber]
Rujukan[édit | sunting sumber]
- Ayatrohaédi. 2003. Nganjang ka kalanggengan: agama orang Sunda pra-Islam menurut naskah. Sundalana I: 139-155. Pusat Studi Sunda, Bandung.


text:
Pertempuran Bojong Kokosan
Pertempuran Bojong Kokosan nujul ka kajadian diserebuna kompoy tentara Inggris (AFNEI) nu rék nguatan pasukanana di Bandung ku para pajoang Indonésia di Bojong Kokosan, Sukabumi.
Daptar eusi
Penyergapan[édit | sunting sumber]
Sanggeus nampa béja rék datangna saratusan tentara Inggris ti Jakarta, para pajoang ngarencanakeun nyegat éta rombongan di jalan anu diapit gawir di Bojong Kokosan. Nalika jam 3 soré tutumpakan pangawal kompoy tiporos kana lombang nu geus disiapkeun, para pajoang langsung ngagempur tentara Inggris nepi ka kira jam 5 soré. Sanggeus bisa ngalolos, pilemburan sabudeureun Bojong Kokosan dibombardir ku pasukan udara Karajaan Inggris (Royal Air Force).
Jumlah korban[édit | sunting sumber]
Penyergapan tentara nu dikawal sababaraha téng jenis Stuart ieu ngabalukarkeun palastrana 50-an tentara Inggris, natuan saratusan lianna, sedengkeun 30-an deui leungit. Lobana korban ti pihak Inggris dina béntrokan ieu ramé diaduregengkeun di Parlemén Inggris sarta ngondang perhatian dunia internasional.
Poé Joang Siliwangi[édit | sunting sumber]
Ti taun 2004, pertempuran nu lumangsung ping 9 Désémber 1945 ieu dipiéling salaku Poé Joang Siliwangi. Poé éta téh pas sabulan sanggeus wates anu dibéré ku Sekutu ka tentara Indonésia sangkan ngudar sakabéh pakarangna (10 Nopémber).
Rujukan[édit | sunting sumber]
- Wiryono, Herry. Perjuangan rakyat Jawa Barat mempertahankan dan menegakkan kedaulatan Republik Indonesia dari rongrongan Sekutu (1945-1946). Buddhiracana II (10): 64-70. (PDF)
- Kalender Peristiwa Sejarah yang Berhubungan dengan TNI
- Bojongkokosan Tak Tercatat


c: application/xml

text:
Sakabeh manusa, gubragna ka alam dunya teh bari nampa hak-hak anu sarua jeung mutlak, kalawan dibarung ku ayana kabebasan anu fundamental.
Perserikatan Bangsa-Bangsa boga komitmen pikeun nanjeurkeun jeung nangtayungan hak-hak asasi manusa sakumna.
Ieu komitmen teh awalna lahir dina Piagem Perserikatan Bangsa-Bangsa anu ngeceskeun kayakinan sakumna bangsa di ieu dunya kana ayana hak-hak asasi manusa anu fundamental dina martabat katut ajen kamanusaan.
Dina Pernyataan Umum ngeunaan Hak-Hak Asasi Manusa, Perserikatan Bangsa-Bangsa nerangkeun kalawan eces ngeunaan hak-hak anu geus jadi milikna saban jalma sacara adil. Eta hak-hak teh saestuna pisan bogana saderek.
Eta hak - hak teh saestuna pisan mangrupa hak saderek.
Atuh ku kituna, saderek kedah wanoh kana hak-hak saderek teh. Heg jalankeun eta hak-hak teh boh keur diri urang pribadi boh pikeun sasama.
PERNYATAAN UMUM NGEUNAAN HAK - HAK ASASI MANUSA
Mukadimah
Dumasar ku ayana timbangan yen pangakuan kana ayana martabat alamiah katut hak-hak anu sarua ti sakumna anggota kulawarga manusa nu dasarna kamerdikaan, kaadilan jeung perdamaian di dunya.
Ku ayana timbangan yen ngalelewodehkeun katut nganggap enteng kana hak-hak manusa teh geus nyiptakeun polah - polah bengis anu nimbulkeun kaceuceub kana nurani manusa tur ngawangun hiji dunya tempat manusa ngasaan nikmatna kabebasan nyarita jeung ngagem agama sarta bebas tina kasieun jeung katuna, geus ditembrakkeun salaku cita-cita luhung ti rahayat biasa.
Ku ayana timbangan yen hak-hak manusa teh perlu ditangtayungan ku aturan hukum sangkan ulah milih cara anu kapaksa dina ngalawan nu lalim jeung anu resep ngajajah.
Ku ayana timbangan yen dina ngabina hubungan duduluran di antara nagara-nagara perlu dironjatkeun.
Ku ayana timbangan yen bangsa-bangsa ti Perserikatan Bangsa-Bangsa dina Piagem Perserikatan Bangsa-Bangsa geus ngeceskeun deui ayana kapercayaan kana hak-hak dasar manusa katut hak-hak anu sajajar boh keur lalaki boh keur awewe, jeung geus mutuskeun rek ngarojong kamajuan sosial jeung taraf hirup anu leuwih hade dina kamerdikaan nu leuwih jembar.
Ku ayana timbangan yen nagara-nagara anggota geus guyub pikeun ngahontal kamajuan nu mangrupa pangajen jeung rasa hormat sacara umum kana hak-hak asasi manusa sarta kana kabebasan - kabebasan anu asasi, ku jalan gawebabarengan jeung Perserikatan Bangsa-Bangsa.
Ku ayana timbangan yen janji ayana paham anu sarua ngeunaan hak-hak jeung kabebasan-kabebasan teh kacida pentingna pikeun dilaksanakeun kalawan daria, atuh ku kituna.
MAJELIS UMUM
ku jalan ieu ngaproklamasikeun
PERNYATAAN UMUM NGEUNAAN HAK - HAK ASASI MANUSA
Salaku standar umum hiji-hijina pikeun ngahasilkeun sakumna bangsa katut sakumna nagara, kalawan tujuanana malar saban jalma jeung saban badan-badan masarakat, mun inget kana ieu pernyataan rek satekah polah mere pangaweruh malar bisa ngajenan kana hak-hak jeung kabebasan ku tindakan-tindakan anu progresif boh sacara nasional boh sacara internasional sifatna, ngajamin ayana pangakuan jeung pangajen anu universal jeung efektif, ti sakumna bangsa nagara anggota sorangan, boh ti bangsa-bangsa anu aya di wilayah kawasan hukum luar ti eta.
PASAL 1
Sakumna jalma gubrag ka alam dunya teh sifatna merdika jeung boga martabat katut hak-hak anu sarua . Maranehna dibere akal jeung hate nurani, campur-gaul jeung sasamana aya dina sumanget duduluran.
PASAL 2
Saban jalma boga hak kana sakumna hak jeung kabebasan anu dicatetkeun dina ieu pernyataan bari teu diiwalkeun, saperti perbedaan ras, warna kulit, jenis kelamin, basa, agama, pulitik atawa pandangan sejen, asal usul kabangsaan atawa kamasarakatan, hak milik, kalahiran atawa kadudukan sejen.
Saterusna, moal dibeda-bedakeun ngeunaan kadudukan pulitik, hukum, atawa kadudukan internasional ti nagara atawa daerah mana-manana, naha eta jalma teh datang ti nagara nu geus merdika, atawa ti nagara anu bentukna wilayah-wilayah perwalian, jajahan atawa anu aya dina handapeun kadaulatan nagara sejen.
PASAL 3
Sakumna jalma, saha bae, boga hak kana kahirupanana, kabebasanana sarta kasalamatenana.
PASAL 4
Sing saha bae, teu meunang diperbudak atawa dibujangkeun; perbudakan atawa perdagangan budak nu kumaha bae rupana kudu dihulag.
PASAL 5
Sing saha bae teu meunang nandangan panyiksa atawa kakejeman, atawa narima hukuman anu jauh tina rasrasan atawa nampa panghina.
PASAL 6
Sing saha bae nampa pangaku nu sarua di hareupeun hukum, di mana bae ayana.
PASAL 7
Sing saha bae, boga kadudukan sajajar di hareupeun hukum jeung ngabogaan hak dina narima panangtayungan hukum bari teu diwilah-wilah. Sakumna jalma boga hak anu sarua dina narima panangtayungan tina polah-polah anu sok ngawilah-wilah anu patukang-tonggong jeung ieu pernyataan, katut tina sagala rupa hasudan anu deukeut-deukeut kana polah diskriminasi.
PASAL 8
Sing saha bae, sacara mandiri boga hak dina mulangkeun deui ngaran hade ti pangadilan nasional anu boga urusan dina nguruskeun tindakan-tindakan nu ngarempak hak-hak fundamental anu dibikeun ka manehna ku undang-undang dasar atawa hukum.
PASAL 9
Sing saha bae teu meunang ditewak, ditahan atawa dibuang bari sawenang-wenang.
PASAL 10
Sing saha bae, sacara gembleng, boga hak nampa kaadilan ti pangadilan sacara adil jeung nembrak jeung henteu mihak, dina netepkeun hak jeung kawajiban-kawajibanana sarta tina saban tungtutan pidana anu ditibankeunana.
PASAL 11
Sing saha bae anu unggah balewatangan ku sabab disangka ngarempak hukum, ulah waka dianggap salah, satungtung ku pangadilan anu terbuka acan dibuktikeun kasalahanana. Manehna boga jaminan anu diperlukeun dina pembelaanana.
Sing saha bae teu meunang disalahkeun geus ngarempak hukum dumeh polahna anu lalawora satungtung henteu ngarempak hukum dumasar kana undang-undang nasional boh kana undang-undang internasional waktu eta polah dipigawe. Pon kitu deui, dipahing nibankeun hukuman leuwih beurat ti batan hukuman anu geus sakuduna ditibankeun dumasar kana polahna tea.
PASAL 12
Sing saha bae teu meunang diganggu sacara sawenang-wenang kana urusan pribadina, kulawargana, rumah-tanggana atawa mun manehna ngayakeun hubungan surat-sinurat ; pon kitu deui dipahing ngaganggu kana kahormatan sarta ngaruksak ngaran manehna. Sakumna jalma boga hak narima panangtayungan hukum tina gangguan jeung polah-polah sarupa kitu.
PASAL 13
Sing saha bae boga hak kana kabebasan, boh anu kumelendang boh anu cicing dina wates-wates saban nagara.
Sing saha bae boga hak pikeun ninggalkeun nagara mana bae, kaasup nagarana sorangan, jeung boga hak pikeun balik deui ka nagarana sorangan.
PASAL 14
Sing saha bae boga hak neangan suaka (panyalindungan) di nagri sejen pikeun neangan katengtreman jeung katingtriman katut panangtayungan dirina ti pihak-pihak sejen anu ngudag-ngudag manehna.
Tapi ieu hal teh henteu lumaku pikeun kasus jalma anu diudag-udag alatan polah-polah kajahatan (pidana) anu taya patula-patalina jeung pulitik atawa alatan polah-polah anu tojaiah jeung tujuan katut dasar Perserikatan Bangsa-Bangsa.
PASAL 15
Sing saha bae boga hak dina nangtukeun kawarga-nagaraanana.
Sing saha bae kawarganagaraanana teu bisa dicabut sacara samena-mena, atawa ditolak hakna dina ngaganti kawarga-nagaraanana.
PASAL 16
Lalaki jeung awewe anu geus dewasa, kalawan teu diwatesan kabangsaanana, kawarganagaraanana atawa agamana, boga hak pikeun rarumah - tangga jeung ngawangun kahirupan rumahtanggana. Maranehna boga hak anu sarua dina perkawinan, dina mangsana rarumah-tangga jeung dina mangsa pipirakan.
Eta perkawinan ngan ukur bisa dilaksanakeun dumasar kana pilihan bebas turta hasil tina babadamian eta calon ewe-salaki.
Kulawarga teh hiji kesatuan nu alamiah tur fundamental masarakat, atuh ku kituna boga hak dina narima panangtayungan boh ti masarakat sabudeureunana boh ti nagara.
PASAL 17
Sing saha bae boga hak ngukumpul harta, boh sosoranganan boh babarengan jeung batur.
Sing saha bae teu meunang dirampas hartana kalawan samena-mena.
PASAL 18
Sing saha bae boga hak dina kabebasan mikir, hate nurani jeung agama; dina hal ieu oge aya kabebasan ganti agama atawa kapercayaan, katut kabebasan dina nembongkeun agama jeung kapercayaanana ku jalan ngajarkeun, milampah, ibadah jeung taat kana agama atawa kapercayaanana, boh sosoranganan boh jeung batur, naha di hareupeun umum atawa rerencepan.
PASAL 19
Sing saha bae boga hak dina ngaluarkeun pamanggih; ieu kaasup kabebasan dina boga pamanggih bari henteu diganggu deungeun, kaasup dina neanganana, narima atawa nepikeun informasi tina hasil mikirna ngaliwatan media naon bae kalawan henteu kawatesan ku wilayah.
PASAL 20
Sing saha bae boga hak kana kabebasan ririungan nyieun serikat tanpa kekerasan.
Sing saha bae teu meunang dipaksa asup kana hiji beungkeutan.
PASAL 21
Sing saha bae boga hak ilubiung kana pamarentahan nagarana, boh sacara langsung boh ngaliwatan wakil-wakilna anu dipilih sacara bebas.
Sing saha bae boga lolongkrang anu sarua pikeun diangkat dina jabatan pamarentahan di nagarana.
Kereteg rahayat kudu jadi dasar kakawasaan pamarentah; ieu kereteg teh kudu dinyatakeun dina wangun pilihan umum anu dilaksanakeun sacara berkala jeung murni, kalawan hak pilihna sacara umum tur sajajar, kalawan ngayakeun pungutan sora sacara rusiah atawa ku ngagunakeun prosedur sejen anu pokona mah bisa ngajamin kabebasan dina ngasongkeun sora.
PASAL 22
Sing saha bae salaku anggota masarakat boga hak dina narima jaminan sosial, sarta hak-hak ekonomi, sosial jeung budaya anu kacida dipikabutuhna pikeun nanjeurkeun martabat jeung tumuwuhna pribadi anu bebas, ngaliwatan usaha-usaha nasional katut gawe babarengan internasional anu luyu jeung anu diatur sarta jeung sumber daya saban nagara.
PASAL 23
Sing saha bae boga hak kana rupa-rupa pagawean, boga hak milih jenis pagawean, boga hak narima pasaratan pagawean anu adil jeung nguntungkeun sarta boga hak narima panangtayungan dimana ngaligeuh teu digawe.
Sing saha bae bari teu diwilah-wilah, boga hak narima upah anu sarua ladang digawe anu sarua.
Sing saha bae anu boga pagawean, boga hak narima upah anu adil jeung nguntungkeun, anu sakirana bisa mere jaminan kana kahirupan anu minuhan ajen martabat, boh keur dirina boh keur kulawargana, jeung lamun perlu ditambahan ku panangtayungan sosial sejenna.
Sing saha bae boga hak ngadegkeun jeung asup kana sarikat-sarikat pagawe pikeun nangtayungan kapentinganana.
PASAL 24
Sing saha bae boga hak pikeun reureuh jeung libur, kaasup boga hak nampa jam gawe anu ngawates tur merenah, boga pere anu mayeng bari angger narima upah.
PASAL 25
Sing saha bae boga hak kana taraf hirup anu merenah pikeun kasehatan jeung kasejahteraan dirina katut kulawargana, kaasup boga hak narima pangan, pakean, imah jeung miara kasehatan sarta pangladen sosial anu diperlukeun, oge boga hak kana jaminan saupamana ngaligeuh, gering, jadi tanpa-daksa, jadi randa, geus kolot atawa kaayaan sejen anu ngabalukarkeun pangasilan ngurangan luareun wates kamampuhanana.
Awewe jeung anak-anakna boga hak narima bantuan istimewa. Sakumna turunan, boh anu lahir sacara sah boh anu diluar pernikahan, kudu narima panangtayungan sosial anu sarua.
PASAL 26
Sing saha bae boga hak nampa atikan. Atikan teh kudu garatis, sakurang-kurangna pikeun tingkat sakola rendah jeung pendidikan dasar. Pendidikan rendah kudu diwajibkeun. Pendidikan teknik jeung jurusan sacara umum kudu terbuka pikeun sing saha bae, ari pendidikan tinggi kudu bisa diabusan ku saban jalma dumasar kumaha pantesna.
Atikan kudu ditujulkeun pikeun ngamekarkeun kamampuh pribadi sajembar-jembarna sarta ngandelan rasa ajen kana hak-hak asasi manusa jeung kabebasan fundamental. Pendidikan kudu bisa ningkatkeun rasa saling pengertian, toleransi jeung duduluran di sasama bangsa, kelompok ras atawa agama sarta kudu bisa ngamajukeun kagiatan Perserikatan Bangsa-Bangsa dina ngamumule perdamaian.
Kolot boga hak utama dina milih-milih jenis pendidikan anu baris dibikeun ka anak-anakna.
PASAL 27
Sing saha bae boga hak pikeun ilubiung dina kabudayaan masarakat sacara bebas pikeun neuleuman kasenian jeung milu ngararasakeun majuna sarta mangpaatna elmu pangaweruh.
Sing sah bae boga hak pikeun narima panangtayungan kana kauntungan moril atawa materil anu ditarima tina hasil karya ilmiah, sastra atawa kasenian anu diciptakeunana.
PASAL 28
Sing saha bae boga hak kana tatanan nasional jeung internasional. Eta hak jeung kabebasan anu aya dina ieu pernyataan teh bisa dilaksanakeun sacara jembar.
PASAL 29
Sing saha bae boga kawajiban di masarakat tempat dimana manehna bisa ngamekarkeun kapribadian kalawan bebas.
Dina ngajalankeun hak jeung kawajibanana, saban jalma kudu taat kana watesan-watesan anu geus ditetepkeun ku undang-undang anu tujuanana ukur pikeun ngajamin pangakuan sarta mere pangajen anu merenah kana hak jeung kabebasan balarea jeung pikeun minuhan pasaratan anu adil dina kasusilaan, katartiban jeung kasejahteraan umum di masarakat anu demokratis.
Hak jeung kabebasan ieu teh, sanajan kumaha bae oge dipahing ulah henteu dilaksanakeun, angot bari patukang-tonggong jeung tujuan sarta prinsip-prinsip Perserikatan Bangsa-Bangsa mah.
PASAL 30
Tina ieu Pernyataan, hiji oge ulah ditafsirkeun saolah-olah mere nanaon ka hiji nagara, kelompok atawa pribadi anu mangrupa hak, pikeun kalibet atawa nyieun polah anu tujuanana rek ngaruksak kana hak-hak jeung kabebasan anu kacatet dina Pernyataan.


text:
Karajaan dina jaman India buhun
Réa hal ngeunaan kaayaan pulitik sarta kaayaan géografi dina jaman karajaan kuno di India anu bisa diregepkeun dina kitab Mahabarata. Kitab Ramayana ogé bisa méré saeutik informasi. Saméméh ayana kitab Mahabarata, Rigveda ngawincik kaayaan pulitik sarta kaayaan alam dina mangsa India kuno. Sanggeus jaman Mahabarata lekasan, nyusul jaman Purana, nyaéta mangsa ditulisna kitab-kitab mitologi, anu ogé ngadadarkeun kaayaan pulitik sarta géografi dina kira-kira mangsa éta.
Iraha nangtungna karajaan-karajaan di India dina mangsa baheula henteu dipikanyaho kalawan écés sarta pasti, kalan-kalan disebut “jaman mitologi”. Jaman kaemasan India kuno nurutkeun data buhun rumentang salila milénium kahiji. Dina jaman prasejarah India, élmu pulitik dipercaya mecenghul babarengan jeung ditulisna Wéda anu kahiji, nyaéta Rigveda (kira-kira taun 1500 SM). Karajaan dina Ramayana mecenghul kira-kira taun 500 SM sarta dina Mahabarata kira-kira taun 400 SM. Karajaan kasebut lekasan mangsa mecenghulna Karajaan Maurya taun 321 SM.
Daptar eusi
- 1 Karajaan kuno di India
- 2 Panggolongan karajaan
- 2.1 Karajaan utama wangsa Paurawa
- 2.2 Karajaan utama wangsa Ikswaku
- 2.3 Karajaan Wangsa Yadawa
- 2.4 Karajaan Matsya
- 2.5 Karajaan di wewengkon kulon
- 2.6 Karajaan di wewengkon kulon kalér
- 2.7 Karajaan di wewengkon kalér
- 2.8 Karajaan di wewengkon wétan
- 2.9 Karajaan di jajaran Windya Kidul
- 2.10 Karajaan di tungtung kidul
- 2.11 Karajaan di landeuh walungan Saraswati
- 2.12 Karajaan di wewengkon Himalaya
- 2.13 Karajaan séjén
- 3 Tempo ogé
- 4 Rujukan
- 5 Tumbu ka luar
Karajaan kuno di India[édit | sunting sumber]
Wates karajaan[édit | sunting sumber]
Wates antar karajaan arang mangrupa pager atawa témbok kalawan pos pangjagaan. Anu mindeng dipaké wates nyaéta wewengkon alam kawas: walungan, leuweung, gunung, sarta landeuh. Walungan mindeng dijadikeun wates pikeun dua karajaan anu padeukeut. Sakapeung, aya leuweung geledegan anu leuwih lega batan karajaan éta sorangan sarta dijadikeun hiji wewengkon wates. Pagunungan kawas Himalaya, Windya sarta Sahya ogé dijadikeun wates alam.
Dayeuh jeung désa[édit | sunting sumber]
Sawatara karajaan ngadegkeun puseur pamaréntahan di hiji dayeuh nu tangtu anu dina pamustunganana jadi hiji ibukota atawa minangka karajaan leutikna. Contona, karajaan para Pandawa nyaéta Indraprahasta sarta karajaan para Kurawa nyaéta Astinapura. Ahicatra nyaéta ibukota Pancala Kalér samentara Kampilya nyaéta ibukota Panchala Kidul. Karajaan Kosala ngabogaan ibukota Ayodya.
Dina hiji wewengkon di dayeuh utama atawa ibukota ditangtungkeun hiji kadaton minangka puseur pamaréntahan, samentara désa-désa ngampar di sabudeureunana. Pajeg dikumpulkeun ku pangumpul pajeg anu mangrupakeun jelema kapercayaan pikeun ngatur administrasi perduitan di désa nu tangtu. Sumbangan raja ka rahayatna anu geus mayar pajeg nyaéta nangtayungan maranéhanana tina anceman serangan karajaan séjén atawa serangan bangsa bajo. Raja ogé anu méré kaadilan sarta hukuman pikeun jelema anu ngarémpak aturan.
Hubungan antar karajaan[édit | sunting sumber]
Euweuh pos pangjagaan wates antar karajaan sarta pacéngkadan ngeunaan wates wewengkon arang lumangsung. Hiji raja biasana nyieun angkatan perang (biasana disebut Digvijaya anu hartina pinunjul ti sagala pamingpin) sarta nalukkeun karajaan séjén dina hiji perang, lumangsung kalawan gancang atawa bisa ogé mangpoé-poé. Raja anu éléh kudu ngaku kapinunjulan raja anu meunang. Raja anu éléh sakapeung méré upeti ka raja anu meunang. Upeti dikumpulkan ngan sakali, henteu sacara regulér. Biasana, Raja anu éléh bébas ngatur karajaanana sorangan, tanpa ngayakeun hubungan pamaréntahan jeung raja anu meunang. Euweuh karajaan anu ngagabung jeung karajaan séjén pikeun ngalebur jadi hiji. Sawatara raja biasana nyieun hiji upacara kanagaraan (contona Rajasuya atawa Aswaméda). Raja anu éléh diondang ku raja anu meunang sarta kudu daék datang minangka kasadiaan jadi balad.
Karajaan anyar[édit | sunting sumber]
Karajaan kakara kabentuk lamun aya maharaja ti hiji wangsa atawa dinasti ngabogaan turunan anu réa. Turunan wangsa Kuru sarta Ikswaku geus hasil ngadegkeun rupa-rupa karajaan di wewengkon India kalér. Samentara éta, turunan Wangsa Yadawa ngadegkeun réa karajaan di wewengkon India tengah.
Béda budaya di saban karajaan[édit | sunting sumber]
Karajaan di India bagian kulon didominasi ku suku bangsa anu kabudayaanana béda jeung kabudayaan Wéda, henteu kawas karajaan India séjénna. Karajaan kasebut meunang pangaruh kabudayaan wétan tangah. Kitu ogé karajaan di bagian kidul, kabudayaanana béda jeung kabudayaan karajaan para Kuru sarta Pancala, tapi bédana henteu jauh teuing. Jigana béda kasebut lumangsung alatan pangaruh budaya Dravida. Suku bangsa anu béda-béda digolongkeun ku Wéda ku istilah Mlechha. Karajaan di India Kalér, di handapeun pagunungan Himalaya, arang mecenghul dina sastra India kuno. Cina mecenghul salaku karajaan sarta dipikawanoh kalawan ngaran “Cin”, digolongkeun salaku karajaan “Mlechcha” (suku bangsa anu budayana béda jeung budaya India dina mangsa éta). Dina sastra India kuno, disebutkeun yén karajaan di India Kalér dipinuhan ku sagala rupa karajaan kalawan suku bangsa anu pinuh rusiah. Karajaan anu kawentar di antara maranéhanana nyaéta Kuru Kalér atawa Utara Kuru. Sawatara sastra nyebutkeun yén wewengkon kasebut mangrupakeun wewengkon para Déwa. Sakapeung karajaan kasebut mecenghul salayaknya jiga karajaan séjén, sakapeung disebut nagri tanpa raja. Sawatara ahli sajarah nganggap maranéhanana mangrupakeun karuhun bangsa Kuru di saantéro India, sarta dina mimitina aya di India Kalér (diidéntifikasikeun jeung Kirgistan jeung Tajikistan) saterusna nyebar ka daratan India, ngadegkeun karajaanana di wewengkon nagara bagian Haryana jeung Uttar Pradesh di India.
Panggolongan karajaan[édit | sunting sumber]
Karajaan utama wangsa Paurawa[édit | sunting sumber]
Wangsa Paurawa mangrupakeun turunan para raja anu ngahiji dina Dinasti Bulan atawa Wangsa Candra. Karuhun dinasti ieu téh Puru, anakna Yayati, buyut ti Pururawa Aila, raja kahiji Dinasti Bulan/Dinasti Candra.
Karajaan utama wangsa Ikswaku[édit | sunting sumber]
Wangsa Ikswaku atawa Wangsa Surya (Dinasti Surya) mangrupakeun turunan raja Ikswaku, anakna Manu.
Karajaan Wangsa Yadawa[édit | sunting sumber]
Karajaan wangsa Yadawa atawa Dinasti Yadu diparéntah ku turunan Yadu, lanceukna Puru.
Karajaan Matsya[édit | sunting sumber]
Karajaan di wewengkon kulon[édit | sunting sumber]
Karajaan di wewengkon kulon kalér[édit | sunting sumber]
Karajaan di wewengkon kalér[édit | sunting sumber]
Karajaan di wewengkon wétan[édit | sunting sumber]
Karajaan di jajaran Windya Kidul[édit | sunting sumber]
Karajaan di tungtung kidul[édit | sunting sumber]
Karajaan di landeuh walungan Saraswati[édit | sunting sumber]
Karajaan di wewengkon Himalaya[édit | sunting sumber]
Karajaan di wewengkon pagunungan Himalaya dina daptar di handapeun ieu mangrupakeun karajaan anu mencil sarta hésé didugdag ku jelema anu ngadumuk di karajaan beulah landeuh walungan-walungan suci. Nurutkeun sastra Hindu, padumuk di dinya arang gaul jeung dunya luar. Sagala rupa suku bangsa anu éksotik sarta mahluk légéndaris dumuk di dinya.
Karajaan séjén[édit | sunting sumber]
Tempo ogé[édit | sunting sumber]
Rujukan[édit | sunting sumber]
- Mahabarata ku Krishna Dwaipayana Vyasa (tarjamahan dina basa Inggris sadia dina tumbu Sacred-texts.com)
- Ramayana ku Rsi Walmiki (tarjamahan dina basa Inggris sadia dina tumbu Sacred-texts.com)
- Rig Veda (tarjamahan dina basa Inggris ku R.Grifith sadia di Sacred-texts.com)
- ISRO-IRS-SATELLITE Imagery of the dry bed of river Saraswati **www.gisdevelopment.net/archs0001.htm
- Studi Oceanografi di basisir basisir Gujarat ku Indian Archeological Survey, The Discovery of the sub-merged city, Dwaraka [1]
- Indian Space Research Organization (ISRO), IRS-SATELLITE Imagery of the ancient cities, Ahichatra, Kapilavasthu, Sravasti, and Kausambi [2]


text:
Ahmad H. Zewail
Ahmad Hassan Zewail (Basa Arab: أحمد زويل) (wedal 26 Pébruari 1946) kimiawan urang Mesir, dileler Hadiah Nobel widang Kimia taun 1999 pikeun karyana ngeunaan fémtokimia. Lahir di Damanhur (60 km kidul-wétaneun Iskandariah) sarta digedékeun di Disuq, anjeunna nampa gelar kahijina ti Universitas Iskandariah méméh pindah ka US pikeun ngaréngsékeun PhD-na di University of Pennsylvania. Sanggeus sababaraha karya posdoktorat di UC Berkeley, anjeunna dileler a faculty appointment di Caltech taun 1976, where he has remained since. In 1990 he was made the first "Linus Pauling Chair in Chemical Physics".
Karya penting Zewail nyaéta mitambeyan fémtokimia - ulikan réaksi kimiawi dina jangka waktu fémtodetik. Migunakeun téhnik laser nu gancang (céntangan laser pondok kacida).
Taun 1999, Zewail jadi urnag Mesir katilu nu nampa Hadiah Nobel, nuturkeun Anwar Sadat (1978 in Peace) jeung Naguib Mahfouz (1988 widang Sastra). Pangleler internasional séjénna di antarana Hadiah Wolf (1993) jeung Robert A. Welch Award (1997). Taun 1999 anjeunna nampa panghargaan nagara pangluhurna, Grand Collar of the Nile.


text:
Dérét waktu
Dina statistik jeung pamrosésan sinyal, deret waktu nyaéta runtuyan titik data, diukur dina nurunna waktu, pamisah rohangan tina interval waktu nu sarua. Analisa deret waktu ngandung sababaraha metoda nu nyoba ngartikeun deret waktu, salawasna dipikaharti dina kaayan teori titik data (timana data datang ? kumaha nga-generate-na?), atawa keur nyieun ramalan (prediksi). Prediksi deret waktu ngarupakeun model nu dipake keur prediksi kajadian nu bakal datang dumasar kana kanyaho nu geus kaliwat: keur prediksi titik data samemeh diukur. Conto ilahar nyaeta harga mimiti di pasar saham dumasar kana kajadian poe samemehna.
Model keur deret waktu bisa mibanda sababara bentuk. Dua kelas nu penting nyaeta model moving average (MA) jeung model autoregressive (AR). Dua kelas ieu bisa ditempo leuwih jentre dina kaca ngeunaan autoregressive moving average models (ARMA).