text:
Selasa, 20 Juli 2010
Contoh Pidato Sunda | Ngawangun Nagri nu Utami
Innal hamda kullahu lillah. Nahmaduhu wa nastai’nuhu wa nastagfiruhu wa na’udzu min syururi anfusina wa min sayyiati a’malina. Mayyahdillahu fala mudzilallah wama yudlilhu fala hadiyalah.
Asyhadu anla ilaha illalah wahdahu la syarikalah, wa asyhadu anna muhammadan ‘abduhu wa rosuluhu, la nabiya ba’dah.
Puji anu janten mimiti ngamugi-mugi ka Gusti Nu Maha Suci. Puja minangka bubuka carita, urang sanggakeun ka Pangéran Nu Nu Maha Kawasa, kalayan sukur kapihatur ka Alloh Nu Maha Gofur.
Alhamdulillah wa syukrillah wa ‘ala ni’matillah, dina dinten ieu anu dimulyakeun ku Alloh SWT, urang sadaya parantos dikersakeun ku Manten-na tiasa kumpul ngariung paamprok jonghok dina ieu makom, dina raraga ngamumulé atanapi miémut “hari jadina” Kabupaten Ciamis anu ka 368. Acara ieu parantos janten adat tatali rasa pikeun Pemda Kab. Ciamis jeug sakumna warga masrakat Tatar Galuh Ciamis enggoning ngajantenkeun Kabupaten Ciamis janten Nagari anu Utami. Sakumaha anu parantos dijantenkeun visi ogé missina Kabupaten Ciamis ku anjeun.
Solawat sinareng salam mugi-mugi dikocorkeun ka jungjunan urang sadaya, habibana wa nabiyana, Kangjeng Nabi Muhammad SAW, kalayan mugi-mugi dikocorkeun ogé ka kulawargina, ka para sohabatna, ka tabi’in tabi’atna kalebet urang sadaya kaom muslimin anu turut-tumut kana ajaranana. Pamugi urang sadaya kalebet umat anu kénging syafaat di yaumil ahir. Amin.
Bapa kalih Ibu, hadirin palawargi hormateun sim kuring!
Langkung ti payun neda nyuhun maklum nya paralun miréh sim kuring dina medar ieu carita kirang tata titi duduga peryoga, maklum keuna kana paribasa: “ciri sa nagri cara sa désa jawadah tutung biritna sa carana sa carana” bilih aya tingkah paripolah anu kabantun ti pakampungan anu kacandak di padésaan mantak ngajantenkeun reheut kana mamanahan para wargi sadaya, sakali deui sim kuring neda sih tawakuna, hapunten anu kasuhun.
Hadirin hormateun sim kuring!
Peryogi kauninga wiréh ngadegna kota Ciamis palias sanés ladang énténg, tinangtos tina hasil prosés anu rumpil tur panjang. Sim kuring kataji ku salah sawios pupuhu anu janten Bupati Galuh anu ka genep welas, anu jenenganana Raden Adipati Aria Kusumadiningrat, anu parantos kaamanahan ngaheuyeuk dayeuh ngolah nagara Galuh Ciamis dina taun 1839 dugi ka taun 1886.
Saha kinten anu katelah satria linuhung kajamparing angin-angin, kakoncara ka janapria téh? Raden Adipati Aria Kusumadiningrat téh kalebet tokoh anu luhung ku élmu, beunghar ku komara —tiasa janten ngawujud ngaraga sukma ka Bapa Engkon Komara— jenenganana nyambuangkeun wawangi arum, lantaran Kangjeng Prebu kagungan élmu linuhung, Bupati munggaran anu tiasa ngaos aksara latén. Maréntah adil palamarta,
wedi asih ka rahayat.
Pamaréntah kolonial harita keur meujeuhna ngagederkeun Tanam Paksa téa. Saenyana ari di tatar Priangan mah ti taun 1677 ogé geus dilaksanakeun anu disebut Preangerstelsel atawa sistim Priangan nu tumali jeung komoditi kopi téh.
Tepi ka ayeuna langgeng dina lagu jeung hariring, tembang nu cipruk imata, cenah geuning “Dengkleung dengdék, buah kopi raranggeuyan. Ingkeun sadérék, ulah arék dihareureuyan“, gambaran wanoja anu sedih kapapanjangan lantaran ditinggalkeun ku panutan nu pancén gawé tanam paksa.
Tina Preangerstelsel, di lembur-lembur séjén saterusna dimekarkeun jadi Culturstelsel. Tétéla di Kabupatén Galuh mah lain komoditi kopi wungkul anu dipaksa kudu diparelak ku rayat téh, tapi ogé nila. Proyék nila ieu pisan anu nimbulkeun insidén Van Pabst nu ngabalukarkeun Bupati Imbanagara dirurud tina kalungguhanana téh.
Mimiti Ngebon Kalapa. Tangtu baé Kangjeng Prebu bati sedih jeung prihatin nyaksian rahayatna dipaksa kudu marelak kopi jeung nila, bari hasilna dikunjalan ka nagara Walanda. Rahayat ukur kabagian kokoprot kesangna wungkul, kabagian bubuh ripuhna, cul anak pamajikan jeung kulawarga, sapopoéna kudu ngagugulung kebon kopi jeung entéh. Tah, jaman tanam paksa kopi ieu pisan lahirna kawih sedih Dengkleung Déngdék téh.
Kangjeng Prebu ku anjeun nangis lebeting manah, teu téga nyaksian rahayat kasiksa ku katelengesan pamaréntah kolonial. Pikeun ngurangan bangbaluh rahayat, sangkan sajeroning lakon gawé tanam paksa henteu tepi ka lieuk euweuh ragap taya, énggal ngagederkeun pangwangunan, kayaning nyieun solokan-solokan jeung bendungan, mun ayeuna mah solokan tersiér jeung sekundér katut dam-dam anu tohaga.
Tepi ka ayeuna aya kénéh solokan Garawangi nu diwangun taun 1839, Cikatomas taun 1842, Tanjungmanggu nu leuwih mashur disebut Nagawiru diwangun taun 1843 jeung solokan Wangunreja 1862.
Saterusna Bupati anu beunghar ku élmu panemu turta henteu tiasa kulem saméméh babakti ka rahayatna téh, muka lahan pasawahan anyar jeung kebon kalapa di mana-mana. Malah pikeun sosialisasi kalapa mah, unggal calon pangantén lalaki mun seserahan diwajibkeun mawa kitri (binih kalapa), anu saterusna kudu dipelak di buruan imahna tempat pangantén ngawalan rumah tangga.
Ti jaman Kangjeng Prebu, perkebunan kalapa di Galuh Ciamis nyolontod jadi, kacida suburna, produksi ngahunyud di saban lembur. Atuh teu kungsi lila ogeCiamis sohor jadi gudang kalapa pangma’murna di Priangan wétan. Dugdeg pabrik minyak kalapa diadegkeunku para pangusaha, pangpangna Cina. Nu pangsohorna Gwan Hien, ceuk urang Galuh mah Guanhin. Terus pabrik Haoe Yén jeung pabrik di Pawarang anu sohor disebutna Olpado (Olvado). Tah, Olpado mah musnah karagragan bom waktu Galuh dibombadir ku Walanda. Guanhin ogé kantun ngaran, sumawonna nu séjénna. Ka dieunakeun minyak kalapa kadéséh ku minyak kalapa sawit jeung minyak goréng séjénna.
(pangandaraninfo.com)
6 komentar:
- Anonim25 Juli 2011 01.03
Woy panjang pisan cuy????BalasHapus
- Anonim16 September 2011 00.13
aku lg butu pidato sunda tpi jangan panjang-panjhngBalasHapus
kaya kereta aj.....
Komentar ini telah dihapus oleh pengarang.BalasHapus
- Anonim26 November 2012 01.06
Panjang2 teuing ieu gileBalasHapus
salaku urang ciamis kuring reueus boga pamimpin spt Raden Adipati Aria. naha aya keneh pamingpin kiwari anu nulad spt Raden Adipati?BalasHapus
Judul-Judul Pidato Pilihan :
- Dies Natalis SMAN 1 Kesamben Tuntutan Globalisasi
- Sambutan Camat Pada Rapat Desa Melalui Gotong-royong Segala Kesulitan Bisa Teratasi
- Acara Rutin Mingguan SMAN 1 Garut Kita Harus Mandiri
- Acara Rutin Mingguan SMAN 21 Semarang Membangun Semangat Muda
- Contoh Pidato Acara Rutin Mingguan SMKN 10 Subang Berbakti Kepada Orang Tua
- Pidato Pertemuan Rutin Bulanan SMAN 2 Cikarang Pusat Bekasi Jiwa Mandiri Kunci Harga Diri
- Pidato Pertemuan Rutin Bulanan SMAN 5 Jakarta Menjadi Generasi Muda Pembawa Perubahan
- Pidato Pembinaan Rutin Bulanan SMAN 17 Batam Mari Bangun Semangat Belajar Kita
- Pidato Pembinaan Rutin Mingguan SMAN 5 Bandung Membangun Semangat Belajar Menggapai Prestasi
- Pidato Pembinaan Rutin SMAN 1 Semarang Mari Bangun Karakter Secara Positif
- Pidato Perpisahan oleh Perwakilan Siswa Kelas 3 SMP Lanjutkan Sekolah dan Raih Cita-citamu
- Contoh Pidato Tema Reboisasi Anjuran Menanam 1000 Pohon
- Contoh Pidato Pada Hari Pendidikan Nasional Bangkitkan Semangat Pendidikan Nasional
- Pidato SD Negeri 5 Bangkalan Indahnya Memiliki Sopan Santun
- Pidato Perpisahan oleh Siswa SMP 2 Surabaya Jadi Juara Berkat Jerih Payah
- Pidato Perpisahan oleh Wakil Siswa Kelas 3 SMP 33 Jakarta Raih Pendidikan Lebih Tinggi Raih Cita-cita
- Pidato Perpisahan Sekolah SMPN 15 Batam Kejarlah Cita-Citamu
- Pidato Perpisahan Kelas 6 SDN 1 Jakarta Giatlah Belajar dan Raih Cita-citamu Setinggi Mungkin
- Pidato Perpisahan Murid SDN 1 Bengkulu Buang Penyesalan Perbaiki Masa Depan
- Pidato Perpisahan oleh Wakil Siswa kelas 3 SMAN 1 Cilegon Waktu Tak Dapat Diputar Jangan Sia-Siakan
- Contoh Pidato Sambutan Kepala Desa Pada Rapat Desa Informasi Sangatlah Penting Untuk Kemajuan
- Contoh Pidato Sambutan Pada Pembukaan Diskusi Kelompok Manfaat Bioteknologi
- Contoh Pidato Sambutan Pada Sidang Pembukaan Pemilihan Ketua Prestasi Bisa Dicapai Berkat Keuletan dan Ketangguhan
- Contoh Pidato Upacara Rutin SMAN 2 Cikarang Pusat Bekasi Jadilah Pemuda Sukses
- Contoh Pidato Rutin SMPN 1 Bekasi Membangun Harapan Membangun Keberhasilan
- Contoh Pidato Upacara Rutin SMAN 2 Cikarang Pusat Bekasi Pemuda Taruhan Bangsa
- Contoh Pidato Upacara Rutin SMAN 1 Tasikmalaya Membangun Perubahan dan Mencapai Kesuksesan
- Contoh Pidato Upacara Rutin SMAN 12 Tasikmalaya Belajarlah Berani Bertindak Untuk Keberhasilan Masa Depan
- Contoh Pidato Pembinaan Rutin SMA Negeri 8 Bekasi Mari Bangun Karakter Secara Positif
- Contoh Pidato Upacara Hari Senin SMA Negeri 15 Jakarta Bermimpilah Besar dan Pegang Kuat-Kuat Hingga Berhasil
Ebook GRATIS : Apabila Anda pengunjung baru dan Anda ingin menemukan rahasia : Bagaimana Hidup Berat Tetapi Terasa Tanpa Masalah-Menggelorakan gairah Hidup Tingkat Tinggi dalam Hitungan Menit". Klik Sekarang DisiniDownload Sekarang : Rahasia Merebut Gadis Incaran Anda Tanpa Penolakan. Rahasia Ini Dinikmati Sejuta Download
Kabar Internasional Paling Kontroversial
- Penghinaan : Jilbab Tempat Kencing
- Para Prajurit Israel lakukan penyiksaan dan kekejaman Pada warga Palestina, sejak minggu pertama dilatih Jadi tentara
- 200.000 veteran AS pada perang Irak dan Afghanistan jadi gelandangan
- Pahitnya Nasib Veteran AS Paska Perang Irak & Afganistan Ditelantarkan Pemerintahannya Sendiri
- Dr. Dari London Berbalik 180 Derajat Benci Israel
- Bom - bom Mutakhir Negara Teroris Israel
- Saksi mata tragedi pembantaian kamp Sabra-Shatila
- Dampak Bom Posphor terhadap Tubuh Manusia
- Orang Israel yang paling Dibenci Israel
- Surat Ancaman Pembunuhan dari Anak Israel Usia 8 tahun kepada Anak Palestina Seusianya
- Ayat-ayat Talmud yang Dijadikan Doktrin Perang Tentara Israel
- Dinasti Bush Menunggangi Kekristenan untuk Menipu Warga Kristen Dunia
- Kitab Talmud Kitabnya Yahudi : Orang - Orang Non Yahudi Bukanlah Manusia, Melainkan Binatang Kekejian Israel
- Ratusan Tentara Israel Tewas Oleh Pejuang Palestina
- Lebih Dari 30 Pilot Israel Tolak Perang di Gaza
- Militer Teroris Israel Akui Gunakan Taktik Brutal di Gaza
- Pasukan Israel Berperang Dengan Menggunakan Pampers
- Lemparan Sepatu : Hadiah Perpisahan Buat Bush Sang Pembantai
- Obama Mulai Menabuh Genderang Perang Kepada Umat Islam
- Tzivni Livni Mengakui Benteng Kekuatan Hamas Tak Runtuh
- Bin Laden Serukan Jihad Fisabilillah Terhadap Zionis Israel
- PM Turki Sumpah Serapahi Presiden Israel
- Israel Tidak Tahu Batas Negaranya Sendiri, Karena Memang Tidak Punya Negara
- Proses Terbentuknya Zionisme
- Media Israel Akui 8 Kegagalan Israel di Gaza
- Ratusan Tentara Israel Tewas oleh Pejuang Palestina
- Israel Tidak Akan Mengumumkan Jumlah Tentaranya yang Tewas Kecuali Hanya Menyebut 10 Korban
- Aib dan Kelemahan Israel Mulai Terkuak


c: text/html

text:
Dinosaurus
Dinosaurus mangrupakeun sato vertebrata nu ngadominasi ékosistim darat salila leuwih ti 160 juta taun (munggaran mucunghul kira 230 juta taun ka tukang). Dominasi dinosaurus tumpur dina ahir mangsa Cretaceous 65 juta taun ka tukang, alatan kajadian alam nu maéhan spésiés-spésiésna. Para ahli loba nu nganggap manuk modéren salaku turunan langsung ti dinosaurus téropoda.
Ti saprak munggaran kapanggih salaku fosil dina abad ka-19, dinosaurus jadi pangirutan jalma réa di musium-musium di sakuliah dunya. Dinosaurus jadi bagian tina budaya dunya sarta tetep populér, utamana pikeun barudak. Misalna dina pilem Jurassic Park (Taman Jurasik), nu ogé dirojong ku papanggihan-papanggihan nu terus kagali nepi ka kiwari.
Istilah dinosaurus ogé dipaké sacara informal pikeun ngagambarkeun réptil prasajarah, kayaning pélikosaurus Dimetrodon, ptérosaurus jangjangan, sarta ihtiosaurus cai, plésiosaurus, jeung mosasaurus, najan sabenerna mah lain dinosaurus.
Daptar eusi
- 1 Dinosaurus téh naon?
- 2 Ulikan ngeunaan dinosaurus
- 3 Padungdengan
- 4 Téori kapunahan
- 5 Jujutan kapanggihna
- 6 Jihat agama
- 7 Baca ogé
- 8 Rujukan
- 9 Tumbu kaluar
Dinosaurus téh naon?[édit | édit sumber]
Watesan[édit | édit sumber]
Superordo atawa klad "Dinosauria" mimiti dipaké sacara formal ku Richard Owen, lmuwan Inggris, taun 1842. Istilah ieu diturunkeun tina kecap basa Yunani deinos ("kacida badagna") sauros ("kadal" atawa "réptil"). Owen milih ieu istilah pikeun némbongkeun nunjukkeun rasa hélokna kana ukuran jeung "kaagungan" sato nu geus lastari ieu, lain alatan kasieun mun enya nyanghareupan ieu sato raksasa.
Dinosaurus téh rupa-rupa pisan. Aya nu hérbivora, tapi lolobana mah karnivora. Aya nu leumpangna ku dua suku, aya nu ku opat suku, aya ogé nu bisa duanana (misalna Amosaurus).
Dina taksonomi filogenetik, dinosaurus téh kawates pikeun sakabéh turunan karuhun umum (common ancestor) Triseratop jeung manuk modéren.
Ukuran[édit | édit sumber]
Sato nu ngalaman fosilisasi téh perséntasena saeutik pisan, sarta lolobana mah kakubur na taneuh. Ku kituna, para élmuwan ogé meureun teu pasti pisan ngeunaan dinosaurus nu pangbadagna atawa nu pangleutikna. Nu kagali dina kaayaan lengkep mah ukur saeutik, komo nepi ka aya kulit atawa jaringan lemesna mah, jarang pisan. Ngawangun ulang rorongkong ku ngabandingkeun morfologi tulang jeung spésiés nu dipikawanoh sarupa, mangrupakeun seni nu teu pasti.
Dinosaurus pangbadagna jeung pangleutikna
Sanajan bukti-buktina teu lengkep, sacara umum mah tétéla yén golongan dinosaurus téh kaasup badag. Ti golongan dinosaurus, nu kasebut raksasa téh Sauropoda. Sauropod pangleutikna leuwih badag batan nu lianna di habitatna, sedengkeun nu pangbadagna dianggap mangrupa mangkeluk pangbadagna nu kungsi kumelendang di alam dunya.
Dinosaurus pangjangkungna sarta pangbeuratna (dumasar rorongkong lengkep), nyaéta Brahiosaurus, nu kapanggih di Tanzania antara 1907–1912. Rorongkong ieu geus dipindahkeun sarta dipintonkeun di Musium Humboldt di Berlin: jangkungna 12 m, sedengkeun beuratna meureun antara 30.000–60.000 kg (33–66 ton). Dinosaurus pangpanjangna nyaéta Diplodokus: 27 m, kapanggih taun 1907 di Wyoming, AS, dipintonkeun di Musium Sajarah Alam Carnegie, Pittsburgh.
Aya dinosaurus nu leuwih badag, tapi teu pasti pisan, kusabab kasimpulan ieu ngan dumasar kana sabagian leutik conto fosil nu teu lengkep.
Ukuran rata-rata
"Ukuran rata-rata dinosaurus" di dieu bisa dipadungdengkeun. Bukti nu aya nunjukkeun yén niléyna béda di saban yuga, antara yuga Triasik, Jurasik awal, Jurasik ahir, jeung Krétasius. Ceuk Bill Erickson, "Siger tengah beurat dinosaurus téh antara 500 kg nepi ka 5 métrik ton [...] Dalapan puluh persén biomasa ti formasi Morrison Ahir Jurasik di kulon AS téh mangrupa stégosaurus jeung sauropod; nu panungtung ieu beuratna 20-an ton."
Paripolah[édit | édit sumber]
Interprétasi ngeunaan paripolah dinosaurus sacara umum dumasar kana dedegan fosil awak jeung habitatna, simulasi komputer biomékanikana, sarta tina babadingan jeung sato modéren nu mibanda perenah ékologis nu sarupa. Ku kituna, pamahaman kiwari ngeunaan paripolah dinosaurus téh dumasar kana spékulasi, sarta bakal salawasna kontroversial. Najan kitu, aya kasapukan umum yén sababaraha paripolah nu ilahar aya dina buhaya jeung manuk, dulur dinosaurus pangdeukeutna, ogé ilahar pikeun dinosaurus.
Bukti munggaran ngeunaan polah ngagorombol aya dina papanggihan 31 dinosaurus Iguanodon taun 1878 di Bernissart, Bélgia, nu kakubur sanggeusna tigebrus sarta kakubur dina jungkrang. Bukti nu sarupa ogé aya dina papanggihan spésiés-spésiés dinosaurus lianna. Tapak ratusan (atawa malah rébuan) hérbivora nunjukkeun yén hadrosaurid (duck-bill) pindah ngagorombol, kawas Bison Amérika atawa Antelop Afrika. Tapak sauropod nunjukkeun yén sasatoan ieu migrasina téh babarengan sababaraha spésiés bari salawasna ngajaga anak-anakna tetep di tengah rombongan, sahingga kajaga kasalametanana.
Papanggihan Jack Horner taun 1978, nyaéta mangrupa sayang Maiasaura ("dinosaurus nu indungna bageur") di Montana nunjukkeun yén indung dinosaurus tetep ngasuh anakna sanggeus borojol/megar. Aya ogé bukti nu nunjukkeun yén dinosaurus yuga Krétasius, kayaning sauropod Patagonia Saltasaurus (papanggihan taun 1997), boga kabiasaan nyayang nu sarupa, sarta ngabentuk koloni sayang nu lega kawas pinguin. Maniraptora Mongolia (Oviraptor) kagali dina posisi nyileungleum kawas hayam taun 1993. Tapak ogé ngabuktikeun ayana kabiasaan ngasuh di antara sauropod jeung ornitopod di Pulo Skye di Inggris. Sayang jeung endog mindeng pisan kapanggih, nu nunjukkeun paripolah nu sarupa jeung manuk/buhaya modéren.
Ulikan ngeunaan dinosaurus[édit | édit sumber]
Pangaweruh ngeunaan dinosaurus dihasilkeun tina rupa-rupa catetan fosil jeung non-fosil, nyaéta fosil tulang, tai, tapak, gastrolit, bulu, imprési kulit, jeroan, jeung jaringan lemes. Anapon widang-widang anu ngarojong tumuwuhna ieu pangaweruh, di antarana fisika, kimia, biologi, jeung élmu bumi (di mana paléontologi mangrupa salahsahiji sub-disiplina).
Padungdengan[édit | édit sumber]
Getih haneut?[édit | édit sumber]
Padungdengan ngeunaan régulasi temperatur awak dinosaurus geus aya ti taun 1960-an. Mimitina mah para kalolobaan élmuwan téh teu satuju mun dinosaurus bisa ngatur suhu awakna. Ka dieunakeun, éndotérmi dinosaurus malah jadi kasapukan balaréa, sedengkeun padungdenganana pindah kana mékanisme pangaturan suhuna.
Hubungan antara dinosaurus buluan jeung manuk[édit | édit sumber]
Manuk jeung dinosaurus lain-unggas mibanda fitur-fitur nu sarupa. Manuk jeung dinosaurus teropod boga leuwih ti saratus fitur nu mirip, sahingga sacara umum diaku salaku dulur kuna anu pangdeukeutna.
Bukti dinosaurus Sénozoik[édit | édit sumber]
Dina taun 2002, paléontolog Zielinski jeung Budahn ngalaporkeun kapanggihna fosil tulang cokor hadrosaurus di El Ojo, Amérika Kidul. Formasi tempat kapanggihna nunjukkeun yén asalna ti yuga Paléosin awal, kira 64,5 juta taun ka tukang. Mun bener, lain ngised ka strata éta alatan kajadian alam lainna, ieu jadi bukti yén aya populasi dinosaurus nu salamet, sahanteuna salila satengah juta taun, nepi ka yuga Sénozoik.
Ngahirupkeun deui dinosaurus[édit | édit sumber]
Kamajuan téhnologi pikeun sabagian jalma kadang dihubungkeun jeung harepan bisa ngahirupkeun deui dinosaurus. Dina buku Jurassic Park karangan Michael Crichton, nu mopulérkeun ieu pamanggih, élmuwan migunakeun getih tina fosil reungit nu kakurung ku geutah tangkal jaman Mésozoik pikeun ngawangun ulang DNA dinosaurus, sarta ngeusi jurang kromosomna ku gén bangkong modéren. Mun ditilik sacara ilmiah, téhnik ieu téh hésé pisan kalaksana. Nu utama mah kusabab DNA téh bakal ruksak kahakan waktu, alatan keuna ku udara, cai, jeung radiasi (luruhna DNA bisa diukur ku uji rasemisasi).
Aya dua laporan ngeunaan hasilna ékstraksi DNA kuna tina fosil dinosaurus, tapi hasil pamariksaan nunjukkeun yén dua laporan ieu teu bisa dikonfirmasi. Najan kitu, péptida visual fungsional ti dinosaurus (téoritis) kungsi dihasilkeun migunakeun métode wangun ulang filogenetik kana runtuyan gén spésiés dulurna nu hirup kénéh (réptil jeung manuk).
Mun téa mah DNA dinoasurus bisa diwangun ulang, tetep baé bakal susah "numuwuhkeun" dinosaurus migunakeun téhnologi kiwari, sabab teu aya spésiés ayeuna nu bisa nyadiakeun zigot pikeun prosés émbriogenesisna.
Kapanggihna jaringan lemes dina fosil dinosaurus[édit | édit sumber]
Dina jurnal Science bulan Maret 2005, Dr. Mary Higby Schweitzer saparakanca ngémbarkeun matéri jaringan lemes tina jero tulang cokor Tyrannosaurus rex nu umurna 68 juta taun (ti Formasi Hell Creek di Montana). Sanggeus kacokot, jaringan ieu diréhidrasi.
Sanggeus fosil tulang ieu diolah sababaraha minggu pikeun miceun kandungan mineral tina solobong sungsum tulangna (prosésna katelah demineralisasi), Schweitzer manggihan struktur weuteuh kayaning saluran getih, matriks tulang, jeung jaringan panyambung (serat tulang). Pamariksaan maké mikroskop nunjukkeun yén jaringan lemes dinosaurus téa téh malah masih alus nepi ka tingkat sélulér. Watek jeung kandunganana mah can pertéla pisan, sedengkeun kapentingan papanggihan ieu ogé can écés rék ka mana léosna.
Téori kapunahan[édit | édit sumber]
Punahna dinosaurus sacara masal sarta ngadadak, nu lumangsung kira 65 juta taun ka tukang, mangrupakeun hiji kajadian anu acan bisa kabongkar dina paléontologi. Sasatoan nu séjén gé loba nu ngilu punah dina mangsa harita téh, kayaning amonit (moluska mirip nautilus), mosasaurus, plésiosaurus, ptérosaurus, kuya jeung buhaya hérbivora, bangsa manuk, jeung loba pisan kelompok mamalia. Nu ngabalukarkeun ieu kajadian, geus mimiti ditalungtik ti taun 1970-an. Kiwari, aya sababaraha téori nu diaku ku para ahli.
Tabrakan astéroid[édit | édit sumber]
Téori tabrakan astérioid, nu munggaran diajukeun ku Walter Alvarez ahir 1970-an, numbukeun kapunahan dina tungtung yuga Krétaséus jeung tabrakan kira 65.5 juta taun ka tukang. Alvarez ngajukeun yén ngaronjatna kadar iridium ngadadak nu kacatet sumebar di sakuliah dunya. Bukti-bukti nu aya nunjukkeun yén banda angkasa nu neunggar Tanjung Yucatán téh diaméterna 10 km, sahingga nyiptakeun kawah Chicxulub nu lébarna 170 km nu ngabalukarkeun kapunahan masal. Para élmuwan can sapuk ngeunaan hal ieu, naha punahna dinosaurus téh gara-gara kajadian ieu atawa kajadian saméméhna. Ceuk sabagian élmuwan, météor ieu ngabalukarkeun nyirorotna suhu Bumi, tapi ceuk sabagian nu lain, kajadian ieu téh justru ngaronjatkeun suhu Bumi.
Najan gancangna kapunahan ieu teu bisa dicindekkeun tina catetan fosil wungkul, sababaraha modél nu kungsi dijieun tetep nunjukkeun yén kajadian ieu teh lumangsung gancang, saharita. Kasapukan para élmuwan nu satuju kana ieu téori nyebutkeun yén kajadian ieu téh sakaligus nyiptakeun kapunahan boh sacara langsung (alatan panas tina tabrakan météorit) sarta sacara teu langsung (alatan nyirorotna suhu balukar tina katutupna sinar srangéngé ku rabengna kebul tina tabrakan tadi).
Hujan astéroid—awan Oort[édit | édit sumber]
Sarupa jeung téori tabrakan Alvarez (nu ngalibetkeun hiji astéroid atawa komét), téori ieu ngunggelkeun leupasna komét-komét tina awan Oort alatan gangguan gravitasi balukar tina aya béntang nu ngaliwat. Hiji atawa sababaraha ti ieu komét nubruk Bumi dina waktu nu méh bareng, sahingga ngabalukarkeun kapunahan saampar dunya. Sarua jeung tubrukan astéroid, kajadian ieu ngabalukarkeun nyirorotna suhu global.
Parobahan lingkungan[édit | édit sumber]
Dina puncak jaman dinosaurus, di kutub téh euweuh és, sedengkeun beungeut laut ayana 100-250 méter luhureun beungeut laut ayeuna. Suhu Bumi ogé leuwih saragam, ti kutub ka katulistiwa téh bédana ukur 25 °C. Rata-ratana mah, suhu atmosfir téh leuwih haneut; di kutub leuwih haneut 50 °C batan ayeuna.
Komposisi atmosfir dina jaman dinosaurus ogé béda ti ayeuna. Kadar karbon dioksida 12 kali ti kadar ayeuna, sedengkeun kadar oksigén di atmosfir gé 32-35% (ayeuna mah ukur 21%). Najan kitu, dina Krétasius tungtung, lingkungan téh ngadadak obah. Aktivitas gunung api nyirorot, sahingga suhu niisan alatan nyirorotna kadar CO2. Kadar oksigén di atmosfir ogé mimiti obah nepi ka tungtungna nyirorot ogé. Sabagian élmuwan boga hipotésis yén parobahan iklim, katambah ku leutikna kadar oksigén, ngabalukarkeun paéhna rupa-rupa spésiés.
Jujutan kapanggihna[édit | édit sumber]
Fosil dinosaurus geus dipikawanoh salila rébuan taun sajarah manusa, najan watek nu sabenerna mah can bener-bener jéntré; ku urang Cina mah dianggap tulang naga, sedengkeun urang Éropah percaya yén éta téh ruruntuk raksasa sarta mangkeluk lian nu paraéh alatan Caah Badag.
Spésiés dinosaurus nu munggaran diidéntifikasi nyaéta Iguanodon, kapanggih taun 1822 ku ahli géologi Inggris Gideon Mantell, nu dianggap sarupa jeung tulang iguana modéren. Dua taun ti harita, William Buckland, profésor géology di Universitas Oxford, ngagali fosil tulang Megalosaurus bucklandii deukeut Oxford. Buckland lajeng jadi jalma munggaran nu ngalaporkeun papanggihanana dina jurnal ilmiah.
Ulikan ngeunaan "kadal fosil raksasa" ngadadak jadi pangirutan élmuwan Éropah jeung Amérika, sahingga taun 1842, istilah "dinosaur" ieu diwanohkeun ku ahli paléontologi Inggris, Richard Owen. Anjeunna manggihan yén ruruntuk nu geus kapanggih, Iguanodon, Mégalosaurus, jeung Hilaosaurus, mibanda fitur-fitur nu béda, sahingga nempatkeun éta fosil dina golongan taksonomi nu béda. Kalawan pangrojong ti Pangéran Albert ti Saxe-Coburg-Gotha, salakina Ratu Victoria, Owen ngadegkeun Natural History Museum (Musium Sajarah Alam) di Kensington Kidul, London, pikeun mintonkeun koléksi nasional fosil dinosaurus sarta banda biologi jeung géologi lianna.
Taun 1858, dinosaurus Amérika munggaran kagali di kota leutik Haddonfield, New Jersey (sabenerna mah geus kapanggih ti saméméhna, tapi can kaulik). Mangkeluk ieu dingaranan Hadrosaurus foulkii, tina ngaran kota jeung nu manggihanana, William Parker Foulke. Papanggihan ieu penting pisan, sabab Hadrosaurus mangrupakeun rorongkong dinosaurus munggaran nu kapanggih dina kaayaan méh lengkep, nepi ka pertéla watek bipédalna. Papanggihan révolusional, sabab saméméhna mah para élmuwan téh yakin yén dinosaurus téh leumpang maké opat suku, kawas ilaharna kadal.
Jihat agama[édit | édit sumber]
Ngeunaan dinosaurus, aya sababaraha kelompok agama nu boga anggapan nu béda jeung galibna nu ditampa ku para élmuwan. Kusabab ieu anggapan téh dumasar kana kayakinan, para élmuwan nganggap interprétasi ieu lain lawaneun panalungtikan ilmiah. Mangga bukaan artikel-artikel nu langkung museur kana ieu jejer:
- Sawangan agama ngeunaan dinosaurus
- Kréasionisme
- Kréasionisme Bumi Kuna
- Kréasionisme Bumi Ngora
- Agama jeung élmu
Baca ogé[édit | édit sumber]
Rujukan[édit | édit sumber]
- Dinosaur, Wikipédia édisi basa Inggris per 15 Pébruari 2006.
- Kevin Padian & Philip J. Currie (1997). Encyclopedia of Dinosaurs. Academic Press. ISBN 0-12-226810-5. (Artikel-artikelna ditulis ku para ahli).
- Paul, Gregory S. (2000). The Scientific American Book of Dinosaurs. St. Martin's Press. ISBN 0-312-26226-4.
- Paul, Gregory S. (2002). Dinosaurs of the Air: The Evolution and Loss of flight in Dinosaurs and Birds. Baltimore: The Johns Hopkins University Press. ISBN 0-8018-6763-0.
- Weishampel, David B. (2004). The Dinosauria. University of California Press; éd ka-2. ISBN 0-520-24209-2.
Tumbu kaluar[édit | édit sumber]
- Dinosaurs & other extinct creatures ti Natural History Museum. Loka populér di London, ngandung gambar jeung katrangan-katrangan anu lengkep.
- History of Dinosaur discovery Kala papanggihan dinosaurus.
- Dinosaurs: Facts and Fiction ti United States Geological Survey. Dadaran populér.
- Dinosaurs ti BBC. Loka populér, dilengkepan ku gambar.
- Discussions ti DinoData. Kumpulan padungdengan modéren ngeunaan dinosaurus.
- Dinosauria ti Musium Paléontologi UC Berkeley.
- The Dinosaur News headline ngeunaan dinosaurus ti sakuliah dunya. Warta anyar, kaasup papanggihan jeung rupa-rupa pamanggih, dilengkepan ku tumbu ka loka-loka lianna.
- OPUS: Dinosaur by Daniel Bensen Galeri lukisan dinosaurus.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Carpon Dadi Margana
TUNGGUL RAHAYU
Sajrutna ti Saung huma, hate keukeuh ngemu kahemeng. Ulat pamulu Bah Kandi anu robah ngadadak jadi terus kapikiran. Baheula kungsi nyatru tina banget ku teu doa lamun tea mah Anjeuna pareng boga minantu samodel kuring. Papacangan jeung Tini anu eukeur sumedeng geugeut-geugeutna, dipaksa dipegatkeun saharita. Kungsi kagegeringan, angot basa ngadenge Tini dikawinkeun mah. Rada leler meueusan sabada osok milu dagang ngampar, masar tipeuting di Ciroyom jeung jenatna anu jadi Bapa. Nungguan tilu tampir mimitina mah. Aya Bawang beureum, Kacang beureum, Cengek, Cabe kalan-kalan sasamaraan naon wae kumaha parengna aya barang kiriman. Ti dinya eungkeut-eungkeut mimiti wani nyalo meulian operkeuneun, ecerkeuneun ka anu sejen. Sanggeus kaerong pimodaleun cukup. Henteu nyalo deui, tapi ngider neangan tebaseun Empet, Sosin, Bayem, Bawang daun kadangkala ngabajong Dukuh, Peuteuy tangkalan, iangkeuneun ka Pasar Andir, Caringin, Ciroyom atawa ka Antri Cimahi. Sawaktu-waktu osok oge ngeusian ka Cibitung Bekasi, pundah-pindah neangan lolongkrang punjulna harega. Ti harita hirup mimiti aya menyatna. Bisa neundeun miraweuy, aya
tempokeuneunana batur. Make kabedag meuli imah, nyengsarkeun meuli kebon jeung mobil Colt paragi narik sayuran. Bari nekeh leumpang ka pasirkeun, uteuk mah tetep masih dilimpudan ku pikiran ngeunaan tingkah paripolah Bah Kandi cikeneh, tina ulat pamulu, rengkak paripolah anu robah 180 darajat jauh mela-melu jeung katukang-tukang. Sonder uah-aeh ngaku ngajak ngobrol panjang lebar sagala. Tina obrolanna oge gorehel kapeletik, simanahoreng rumah tanggana Tini teh henteu kungsi lila, teuing naon anu jadi pasalna, asa teu hayang nyaho
1
Carpon Dadi Margana
make jeung tetelepek tatanya ngeunaan eta hal Jeungna deui basa tadi ngobrol oge kuring mah asa loba ngabetemna, Bah Kandi we anu cuih mah, sagala diomongkeun. “Heuy !………kamana yeuh ? Katonggoh !” Lamunan ngeunaan Tini jeung Bah Kandi buyar sapada harita. Kabangbalerkeun ku anu ngagorowok, teu katangen jelemana mah. Tapi kana sorana mah hamo bireuk deui, kapirengna mah Mang Omat, biasana keur tunggon huma wayah kieu mah. “Enya Mang ka tonggoh, puguh nempo peuteuy alaeun !” “Nyimpang heula atuh ! da mekel ari cai-cai wae mah”. “Moal Mang rusuh ! Engke deui we mun pareng”. “Nya jug atuh ari rusuh mah! satadina hayang we ngobrol, geus lila teu ngabako jeung Ujang “ Dina ngakuna Mang Omat pasti jeung enyana, lain tawar gatra tamba bau sungut! Ngan sok asa kapiring leutik ari rek nyimpang heula teh. Geus jadi sabiwir hiji di lembur mah majarkeun teh, Nyi Isah anakna Mang Omat hahadean jeung kuring, padahal mah ngan saukur omongan batur wungkul, sapedah meureun kuring anu lelengohan keneh mindeng katempo ubral-obrol jeung Mang Omat anu boga anak parawan meujeuhna kawinkeuneun. Saanjogna ka anu dituju, teu diengkekeun deui kuring ngulincer tatanggahan nengetan tangkal peuteuy akuan. Hate reugreug, tangkal peuteuy weuteuh teu aya anu ngagunasika. Seuh-seuhanana mah katungguan beurang jeung peuting ku anu boga kebon anu kabeneran keur tunggon pare huma. Wanci reup-reupan kuring pamitan, teu poho ngeupeulan duit ka anu boga kebon, dadakuna mah keur meuli gula kopi. Kacoceng sakitu mah wajar, dadakuna gede hate. Kaerong ladang peuteuy anu nampeu ka jalan jajahan oge jigana geus bisa ngagantian duit pameulian. Encan tilu tangkal anu ngajajar beulah kulon, mulung bati mah tidinya we!
2
Carpon Dadi Margana
Sieun kaburitan di jalan, teu sumpang-simpang balikna mah. Pairing-iring jeung anu ngarekot ngabengkot pucuk sampeu, daun gedang jeung kanikir, iangkeuneun ka Pasar Antri. Baheula mah kungsi kuring oge mulung muntah meulian pucuk gedang, sampeu jeung kanikir teh. Megatan anu nanggung ti Boregah jeung Pakuhaji, kadieunakeun mah haroream. Barangna riba, nyahunyud gagarubang, ari batina henteu sabaraha. Teu karasa cape balikna mah, kawantu mudun. Tambah-tambah kaselang ku ngobrol jeung anu ngarekot nanggung, puguh warawuh. Maranehna teh urang Pasir Kiara anu boga kebon di Boregah. Papisah jeung anu nanggung di Cidahu, kuring mah ngiciprit ngidul, nyampeur bawang daun jeung tomat. Iangkeuneun engke subuh ! ********************** Tilu poe satutasna ngaroris tangkal peuteuy di Boregah. Harita carangcang tihang, dagangan bawa ti lembur amrin henteu nyesa saeutik-eutik acan. Mokaha peuting eta mah bati teh rada mucekil, sasat kabeneran boga peuteuy anu buahanna nyalah mangsa, encan katimpahan ku peuteuy ti daerah sejen. Beres kukud, balitungan heula ka anu boga warung. Urut dahar sakali reujeung urut ngopi, ngaroko. Harita keneh langsung balik. Ti Pasar Antri naek angkot jurusan ka Pasar Luhurkeun, lebah parapatan Citeureup turun. Ti dinya angkeuhan teh rak badarat bae, susuganan meunang tebaseun, nambahan sosin sakotak alaeun, anu ijiran mah paling bijil tujuh koli, neangan deui tambahna supaya jejeg jadi samobileun. “Moaaaaaaaaaal…. mincuk ? Aya sayur tahu kalandep Ema!” Ceu Rukmanah sorana kadenge mani ngengkreng peuntaseun jalan. “Moaaal, Isuk deui we Ceu ! Jawab kuring teu eleh ngengkreng. Puraga bae nembal
3
Carpon Dadi Margana
teh. Lain teu inget ka nu jadi indung! Biasana oge matuh, balik masar teh nyimpang heula ka warung Ceu Rukmanah. Ti saprak kaserang struk dua taun ka tukang, jadi tik-tik brek Ema teh. Aya oge anu osok purah bunta-bantu di imah geus opat poe teu ngelol-ngelol deui, pundung ! Majarkeun teh teu kuat di cerewedan wae ku anu jadi indung. Tara kaprak-keprek masak ti harita oge Ema mah, dicarek! Melang, sangu jeung deungeuna mah sok ngeteng we ti warung, unggal balik masar! Isuk ieu mah meunang bati teh rada mucukul, meuli asakan teh ti Pasar Antri bae, rada onjoy ngahajakeun mincuk gepuk, dipihapekeun tadi subuh ka supir anu narik sayuran. Lebah legok Dase, leumpang teh kandeg heula. Dadakuna naksir sosin bajongeun. Meujeuhna alaeun, bogana Mang Sama. Hargana mah geus paheut. Hanjakal jeung anu bogana henteu jonghok. Rada hareneg oge! Semet talatah wae ka anu aya didinya, pangmupulihkeun engke sore rek diala. Nepi ka imah kira-kira wanci haneut moyan. Angkanan moal waka sare, sakalian mandi rek ngeprek nyeuseuh heula. Inget bae kana seuseuhan, kalacat ka tengah imah. Pangling asa raresik. Meja makan make jeung ditaplakan sagala rupa. Tadi oge basa di buruan, asa rada beda tetenjoan teh. Kahemeng beuki ngalimpudan sirah. Nempo kamar geus aya anu meresan. Rarat-reret nyampeurkeun sarigsig jandela. Sidik dina gantar pamoean di gigireun imah, rantuy ku popoean pakean kuring. Sajongjongan ngahuleng ngaraga meneng, naha saha ? anu beberes! Sareat anu jadi indung mah batan sakitu. Saprak geubis di pancuran, Anjeuna janten lumpuh sabeulah. Eungkeut-eungeut damang meueusan, sabada tatamba ka Pa Tansil, Mantri suntik urang Cisarua. Ngan tetep panangan kiwana mah teu acan tiasa diobahkeun.
4
Carpon Dadi Margana
“Tunduh meureun nya, sarekeun angguran mah!” Kadenge soanten Ema ti patengahan. “Moal waka Ma! puguh aya anu bade ditaroskeun” Tembal teh bari nyampeurkeun ka anu nuju calik di tengah imah. “Heran meureun hidep teh nya! Nempo imah jadi raresik. Satadina ku Ema moal waka diobrolkeun ayeuna bisi hidep tunduh keneh, ngarasakeun bisi jadi kandeuw kana sirah, maksud teh engke we dimana hidep geus hudang sare, ku Ema rek dicaritakeun!” “Henteu Ma ! pitunduheunana oge jadi lus-les laleungitan” Alatan ngemu kahemeng, kawasna mah pitunduheun teh ngadak-ngadak sirna. “Saencan Ema nyarita satarabasna, Ema peupeujeuh! Hidep ulah salah harti, anu engkena ngabalukarkeun jadi bangbaluh. Ema sieun kasedih anu baheula kungsi tumiba ka diri hidep ayeuna kasuat-suat deui” “Enya….. sok atuh Ema, carioskeun tong asa-asa ! Jadi panasaran abdi mah” “Nyi Tini anu beberes teh Ujang ! Samalah hidep oge kudu nyaho tadi peuting Bah Kandi katut bojona, kira-kira wanci Isa nganjang ka dieu. Apaleun Anjeuna teh geuning Ema keur gering” Ngadenge omongan Ema cikeneh, hate ngaranjug oge. Teu nyangka ku peta paripolah Bah Kandi sakulawarga. “Nyarita naon wae Bah Kandi teh Ma” Banget ku panasaran kuring tumanya deui ka anu jadi indung. “Loba anu diomongkeunana mah, ngan ari intina mah Anjeuna teh miharep pisan lamun hahadeanana Hidep jeung Nyi Tini baheula, diteruskeun deui ayeuna” Sajongjonan mah Kuring ngabetem, mikiran Bah Kandi anu asa nongtorogan henteu boga kaera.
5
Carpon Dadi Margana
Nempo kuring ngahintul wae, pok anu jadi indung teh nyarita deui. “Peuting tadi oge Ema mah teu mere putusan nanaon! Kacindekanana mah sagala rupana aya di diri hidep. Ema kacida salahna lamun wani-wani mere harepan bari jeung henteu badami heula jeung anu jadi anak” “Nya nuhun pisan atuh ari kitu mah !” “Satadina Ujang pikeun anu jadi indung mah. Saencan ninggalkeun alam karamean. Aya pamenta ti anu jadi anak teh, hayang we heula nyaksian Ujang kurenan! Hayang ngasaan hirup diriung ku anak incu. Rek neangan naon deui atuh hidep teh. Bekel keur rumah tangga mah asana geus leuwih ti cukup. Cing inget Sujang moal aya anu beunghar bubujangan”. Ngadenge cariosan Ema bieu, anu nyata loba benerna. Kuring ngan ukur bisa ngaheruk, anu antukna dina hate tumuwuh rasa salah, asa dosa ka anu jadi Indung. Meujeuhna pikeun Ema, dina umur anu geus sakitu kakolotanana, nyaksian anak anu ngan hiji-hijina hirup ngarumah tangga, boga anak pamajikan. “Keueung lamun dibalakakeun sabenerna mah Ema teh Ujang! Lamun pareng ditinggalkeun ku hidep, Ema teh sok ceurik sorangan, mimindengna manghariwangkeun ka diri hidep lamun tea mah Ema geus tilar dunya. Wuri-wuri dipundut ku anu kagungan oge, asa lalugina lamun tea mah geus laksana nyakseni hidep aya anu ngawulaan, boga batur pakumaha lamun tea mah jaga Ema geus euweuh dikieuna. Cing sawang ku hidep nepi ka lebah dinya!”. Dina geter soantena, katara jiga ngemu kasedih anu pohara, anu salila ieu disidem ku anjeuna. Kuring kakara sadar, salila ieu geus tambelar ka anu jadi indung. Geuning kabutuh kolot teh, teu cukup ku dijamin dahar pakena wungkul, aya leuwihna ti eta. Bruh-breh dina sawangan, ngabayangkeun anu jadi indung cungelik sorangan dina kaayaan peuting
6
Carpon Dadi Margana
jempling bari salira geus teu walagri sehat sabiasa deui. “Isukan ge ngomongna mah Nyi Tini teh rek kadieu deui cenah Ujang! teu dicarek ku Ema teh. Pangrasa Ema mah asa bungah we anu aya! Henteu cuang-cieung euweuh batur teuing. Eukeur mah teuing kumaha ti baheula oge Ema teh geus banget ku nyaah ka jinisna teh !”. Ngadenge cariosaan Ema cikeneh, hate anu tadina teuas alabatan batu, ngadakngadak jadi leyur. Kacua, kaceuceub ka Tini jeung kulawargana anu kungsi ngaraheutan hate sapada harita sirna, kasilih ku caritaan hiji indung anu ngemu kahayang jeung harepan ti anu jadi anakna.
Identitas Pangarang : Dadi Margana Alamat: SMKN 3 Cimahi Jl. Sukarasa No. 136 Citeureup Cimahi Utara No. Telp. 6628404 / 6627522 No. Hp. 76537763
7


text:
Undeur laguna dididie
Reff:
Da urang mah urang Sunda
weLas asih hade basa
sadaya ge da baraya
da urang mah urang sunda
yeuh ieu geura tempo di bandung kiwari macet
tiap Liburan Loba nu ka factory outLet
tong sok ngariring bingah ngariLu da urang mah Lain semah mending ge cicing di imah Oy..
Karunya ka pa Timur Baroko sebagai kapoLda ngurus anak buah na ngatur jaLanan anu pinuh dimana-mana Oy…
bahkan boga gubernur anyar pak ahmad heriawan jeung si kasep kembaran urang wagub Dede Yusuf
tapi keheuLa maneh tong waka protes heuLa mun ngadengekeun Lagu ieu siga jumper naon da ieu mah adaptasi tina manuk dadaLi na Aki Sambas anu Leupas entep na teras CircLe K hey…
eta toko baLatak dimana-mana barudak ngora mani betah gogoLeran di hareup na…
pa dada rosada gogodeg kana kaLakuan barudak ayeuna
ari babasaan teh mani kudu aya ujung na anying…
Lain maraneh teh urang sunda
karek sakaLi ka jakarta bae ge mani baLaga
ngageroan aing mani kudu make ‘kamana sob?’
emang ngaran aing teh sobarna
bari jeung ditambahan ku bahasa gokiL
tuh tempo Loba pisan LaLaki centiL di jaLan veteran
geus nyaho sarua Lalaki tapi angger keneh kaLahka diheureuyan
kade mun naek angkot cicaheum,ciroyom,daerah di pati ukur Loba copet neangan hape jeung dompet
aLesan na pura2 utah jeung suku na keram, mun kapanggih deui jeung nu kitu.. KEPRET!!*Reff
Kang ibing kiwari tos sering sibuk dakwah bari ngungurus domba gaLing
kamana DoeL Sumbang tos Lami teu nembang deui di kota kembang
nyeri hate es LiLin peyeum bandung tinggaL dina Lagu
da ayeuna mah maLah brownies nu di teang ku semah ti dieu ti ditu
hayang gauL ngopi heula nyahona sagelas 20 rebu
sugan teh sarua jiga di warung ceu yeti 2 rebu menang kopi susu
rumasa sim kuring goreng patut jadi mun Lapar langsung meLesat dahar di ceu emah
‘kasep sareung naon wae emam na?’
mun dahar di gardu jati wengi-wengi sok pajarkeun tos ti pasantren nu hareupeun gang na aya pos polisi
aneh loba pisan jaLma resep nangkring di jaLan Layang
tetempoan ka handap jiga nu keur nempo beruang di kebon binatang
ayeuna Loba jembatan panyebrangan da keukeuh resep nyebrang na di jaLan
soaLna bisa nyebrang bari ngaca di kaca mobiL susuganan di jalan na aya nu geuLis ngadadahan
wuuuh… duh emeen… heh pamaLi kang emen kitu!! kang… emen…
*Reff lagi
Tong saukur ngimpi jadi juara buktikeun mun bisa juara
jiga baheuLa inget ka kang Ade Hudaya, Ajat Sudrajat, jeung Robi Darwis
nguLik boLa di Lapangan ngagiring boLa ka gawang
ku Robi Darwis di oper ka Ajat Sudrajat
ku Ajat di oper ka Robi ku Robi di oper deui ka Ajat deui
ku Ajat dioper deui ka kang Robi, nya atuh kang Robi na ambek2an dan kang Ajat na kacapean
soal na ngan duaan nu maen di Lapangan
tapi mun ayeuna aya kiper Tema Mursadat sok ngadat
mun bek na Maman, Nova, jeung Nyek Nyobe ngajaga na teLat
tim geLandang aya Lorenzo Cabanas, Eka Ramdani, Atep jeung Hariona
tapi eta Zaenal Arif kamana? umpan ka hereup aya HiLton Moreira, Bastos diantos goL na
Christian sanes RonaLdo tapi GonzaLes ka kang airLangga mangga asupkeun goL na
haji ungu sareung Pa Jaja Sutarja tong hiLap bonus na
terakhir kanggo kang Jaya Hartono, mun aya nu protes tong diwaro
*Reff Lagi
mun ceuk urang tajong ceuk maneh goL!!
tajong GOL!! Tajong GOL!! Tajong GOL!!
mun ceuk urang PERSIB ceuk maneh JUARA!!
PERSIB JUARA!! PERSIB…
mun ceuk urang tajong ceuk maneh goL! tajong GOLL!!
//
Filed under: Lagu Sunda | Ditandai: urang sunda | 6 Comments »


text:
1Hiji mangsa, Isa ngawulang deui di sisi Talaga Galilea. Nu kumpul kacida lobana, nepi ka Anjeunna kapaksa ngawulang-Na ngalih kana parahu, rada nengah. 2Pangajarana-Na rupa-rupa, nganggo ibarat. Kieu dawuhana-Na, “Raregepkeun! 3Aya hiji jelema indit tebar. 4Waktu tebar, binihna, aya nu katebarkeun ka jalan; eta binih teh, beak ku manuk. 5Aya oge binih anu katebarkeun kana tanah cadas, taneuhna keri. Ku sabab taneuhna ipis, binih teh tereh jadi. 6Tapi barang kapanasan, binih nu kakara jadi teh alum, malah terus garing, da ngakarna henteu jero. 7Sawarehna deui, aya nu katebarkeun kana rungkun cucuk. Cucukna ngagedean, binih tea mah boro-boro buahan, malah paeh kaelehkeun ku cucuk. 8Ari binih anu meneran kana tanah nu hade mah, jadina teh alus naker, nepi ka baruahanana; hasilna, aya nu tilu puluh lipet, nu genep puluh lipet, jeung saratus lipet.” 9“Ayeuna,” dawuhan Isa, “lamun enya baroga ceuli, pek geura raregepkeun.” 10Sanggeus Isa nyalira, para pangiring jeung murid-murid nu dua welas ngadareuheusan. Maranehna menta diterangkeun maksudna eta carita. 11Dawuhan Anjeunna, “Ka maraneh mah, rasiah Karajaan Allah teh diguar, dibuka. 12Ka nu di luareun maraneh mah, dicaritakeunana teh ngan ku silokana bae, nepi ka maranehna mah: nenjo mah nenjo, tapi tetep teu awas; ngadenge mah ngadenge, tapi tetep teu ngarti, supaya teu babalik pikir sarta dihampura.” 13Anjeunna mariksakeun, “Maraneh ge teu ngarti deuih? Ana kitu kumaha rek ngartina kana misil-misil sejenna? 14Binih nu ditebarkeun teh, nya eta Sabda Allah. 15Binih anu katebarkeun ka jalan, nya eta Sabda teh ditarimana ngan saliwat; harita kadenge, harita keneh dipupus ku Iblis; teu kungsi ngendek dina hatena. 16Binih anu katebarkeun kana tanah cadas, nya eta Sabda teh gancang pisan ditarimana bari jeung gumbirana. 17Tapi teu nepi ka ngakar kana hate, jadi bisa teu tahan. Ana datang dodoja atawa disusahkeun pedah daek nyekel Sabda tea, imanna luntur, kapercayaanana lebur. 18Binih anu katebarkeun kana ruyuk cucuk, nya eta Sabda teh ditarima. 19Tapi sajeroning kitu, jelemana, teu weleh dikukuntit ku karisi; tur kagoda ku haliah dunya jeung rupa-rupa kahayang napsu, nepi ka Sabda tea mah kagencet, teu nepi ka bisa ngabukti. 20Panganggeusanana binih anu meneran kana taneuh anu lendo, nya eta Sabda teh didenge, ditarima, jeung diimankeun; hasilna kapetik buahna kaala, aya nu tilu puluh lipet, nu genep puluh lipet, jeung saratus lipet.” 21Isa ngalahir deui, “Urang nyeungeut lampu teh, kapan lain rek dituruban ku baskom atawa diteundeun di kolong, tapi nya keur diteundeun di tempat parantina. 22Naon bae anu disumput-sumput, awal ahir mah kanyahoan. Naon bae anu dirasiahkeun, awal ahir pasti kabuka. 23Pake ceuli teh, pake ngadenge!” 24Dawuhana-Na deui, “Ayeuna ieu perhatikeun: Ukuran anu ku maneh dipake ngukur batur, ku Pangeran baris dianggo ngukur deui ka maneh kalawan leuwih ti kitu. 25Sabab sing saha anu geus boga, bakal ditambah. Sabalikna, nu teu boga naon-naon mah, milikna nu pang teu pirana ge, bakal dieuweuhkeun pisan.” 26Dawuhana-Na deui, “Karajaan Allah teh lir binih nu ditebarkeun ku hiji jelema. 27Geus kitu, peutingna mondok, beurangna hudang; binih jadi ku maneh. Eta jelema mah, teu nyahoeun kumaha petana binihna jadi. 28Da anu ngalantarankeun jadina nepi ka buahan mah taneuh. Mimitina sirungan mentik, tuluy morontod ngagedean, bijil ranggeuyanana, beuki beuneur-beuki beuneur, nepi ka asak. 29Eta anu melak teh sasadiaan, mun geus meujeuhna metik panen.” 30Dawuhan Isa, “Ayeuna, Karajaan Allah teh urang upamakeun naon deui? Kumaha ngupamakeunana, supaya bisa diterangkeun? 31Urang upamakeun bae siki sasawi, nya eta siki anu pangleutikna di antara sisikian. 32Tapi lamun eta siki dipelakkeun, — ari geus jadi — di antara palawija mah, tangkalna teh panggedena; dahanna ge, nepi ka sok dipake tempat nyayang manuk.” Kitu cariosana-Na. 33Geus baku ana nyarioskeun hal Karajaan Allah ka umum mah, Anjeunna nyarioskeunana teh sok nganggo upama bae; kawas bieu, diloyogkeun kana tahap pangarti maranehna. 34Anjeunna mah, tara teu nganggo upama atawa ibarat-ibarat nyarioskeunana teh. Tapi di mana geus leupas ti balarea, ka murid-murid mah, eta ibarat-ibarat teh eces diterangkeun pihartieunana. 35Poe eta keneh, sanggeus burit, Isa ngajak meuntas ka murid-murid, saur-Na, “Urang meuntas ka beulah ditu.” 36Balarea dikantun, Anjeunna miheulaan kana parahu dituturkeun ku murid-murid; tuluy mareuntas bari dibaturan ku sababaraha parahu sejenna deui. 37Gelebug aya angin ribut, talaga jadi motah, parahu meh-meh kalebuh kaasupan cai. 38Harita, Isa nuju kulem di pungkur nganggo tilam. Geuwat digugahkeun. “Pa Guru!” Cek murid-murid. “Bade cicing bae urang bade cilaka teh?” 39Isa enggal gugah, terus marentah ka angin, “Jep!” Marentah deui ka ombak, “Leler!” Jep bae angin sirep, kaayaan malik ayem kabina-bina. 40Anjeunna ngadawuh ka murid-murid, “Naha wet geumpeuran teuing? Dikamanakeun eta iman teh?” 41Ayeuna mah, murid-murid teh, sieunna jadi sieun ka Anjeunna. “Saha atuh nu saenyana ieu Guru urang teh? Bet digugu parentah-Na ku angin jeung ku ombak!” Pokna, ka pada batur.
Copyright
Learn More


text:
Di warsih ieu, urang miéling HUT kamerdikaan RI deui dina tanggal 17 Agustus engké. Éta hartosna geus leuwih ti 60 warsih Indonésia merdeka. Salila ieu urang geus ngadéngé kecap kamerdikaan. Urang hirup di jaman anu sarwa merdika. Anu urang weruh, merdika éta leupas, henteu terkekang henteu dijajah bangsa séjén, sarta séjén-séjén. Tapi, tahukah urang naon harti kamerdikaan anu saéstuna? Tuluy kumaha cara urang ngamaknaan kamerdikaan ieu? Tinangtu urang anu perhatinan dina momen-momen kawas ieu kungsi , mindeng ngadéngé, merenungkan sarta weruh jawaban ti patarosan éta. Alatan kabéh ancik dina kasadaran diri urang séwang-séwangan.
ayeuna moméntum anu pas pikeun ngeusian kamerdikaan kalayan kesuksesan. Kesuksesan lain ngan soal duit sarta kakawasaan, melainkan keseimbangan dalapan aspék kahirupan, ngawengku: kabagjaan kulawarga, kaséhatan, keberhasilan bisnis atawa karir, kanaékan kakuatan spiritual kaasup moral, hubungan sosial antar manusa, pengembangan diri atawa atikan, kaduitan, sarta rekreasi.
Hayu urang nginget, kumaha para pahlawan urang geus bajoang kalayan nandonkeun jiwa, badan sarta hartana demi kahontalna kamerdikaan Indonésia. Sarta berkat kegigihan maranéhanana dina memperjuangkan kamerdikaan, ayeuna urang ancik ngarasakeun kamerdikaan.
Ayeuna, sanggeus urang leupas ti para pangjajah, naon anu kudu urang pigawé? tinangtu, urang bisa ngeusian momen kamerdikaan ieu kalayan hiji hal anu méré mangpaat. Kamerdikaan nyaéta waktuna urang minangka generasi ngora bisa memperjuangkan nasib nagara urang kalayan meneladani dangong sarta mental para pahlawan anu geus gugur mendahului urang. Urang minangka generasi ngora penerus bangsa kudu ngeusianana kalayan ngayakeun pangwangunan di sagala widang kahirupan.
Kitu loba cara pikeun ngeusian kamerdikaan jeung pangwangunan. Salah sahijina, urang minangka pelajar kudu ngeusian kamerdikaan kalayan diajar sarta latihan kalayan getol sarta leukeun. Ambéh bangsa Indonésia leuwih dihargai di panon dunya.
Sajaba ti éta, urang ogé kudu ngabenerkeun moral anak ngora anu mudun alatan terkikis ku pangaruh budaya kulon sarta arus globalisasi. Dina nyanghareupan arus globalisasi, loba rumaja anu henteu bisa ngadalikeun diri. Geus loba teuing conto anu geus henteu perlu kiat perbincangkan deui. Tapi urang kudu ngabenerkeunana. Urang minangka bangsa wétan anu kaceluk soméah tamah kudu ngajaga talari urang ambéh tetep jadi ciri has bangsa urang. Ulah nepi ka urang kaleungitan tata krama sarta sopan santun anu sok kudu urang jaga minangka bangsa wétan.
Mangka ti éta, marilah urang minangka generasi ngora bisa ngadalikeun diri dina nyanghareupan era globalisasi di nagara anu merdika ieu. Urang kudu siap nyanghareupan sagala tangtangan jaman anu beuki maju di mana téknologi beuki maju. Kitu ogé jeung pamikiran urang anu ogé kudu maju. Sanggeus urang teu deui ngalawan pangjajah, ayeuna urang berperang ngalawan hawa napsu diri sorangan.
Jadi sajaba miéling HUT kamerdikaan RI kalayan sagala rupa acara anu meriah, pesta kamerdikaan nan megah urang ogé kudu bisa ngamaknaanana kalayan gawéna anu alus sarta méré mangpaat anu patut urang pigawé pikeun kamajuan bangsa Indonésia.
Maju terus Indonésia. Indonésia tetep merdika!


text:
Anggar
Anggar nyaéta salah sahiji cabang olahraga beladiri.[1] Olahraga ieu ngagunakeun pakakas atawa pakarang pedang mintul pikeun nojos, marang, atawa nojos sakaligus marang.[1] Dina cabang olahraga anggar, aya tilu macem pakarang (Pedang) anu béda dina wangun sarta widang sasaran awak lawan anu kudu ditarajang.[1] Katilu pedang éta téh floret (pikeun lalaki sarta awéwé), sabel husus pikeun lalaki sarta degen husus pikeun awéwé.[1] Anggar mangrupa salah sahiji ti saeutik olahraga anu ngaku profesionalisme saméméh taun 1980an.[2] Komo dina aturan - aturan mimiti Olimpiade anu ditulis ku Baron Pierre de Coubertin(présidén kadua ti International Olympic Committee), kalayan écés nuturkeun yén pamaén anggar profésional anu disebut jeung Masters kaci pikeun milu tanding.[2] Anggar ditandingkeun dina ajang Olimpiade mimiti dina taun 1896.[2] Mangrupa salah sahiji ti saeutik cabang olahraga anu jadi program tetep dina palaksanaan Olimpiade.[2]
Nomor-nomor dina anggar[édit | édit sumber]
Anggar anu ditandingkeun dina olimpiade maénkeun tilu nomer, anu dingaranan dumasar pakarangna:
- Floret (Pedang mintul)
Dipaké pikeun lalaki sarta awéwé.[1] Pakarang pedang ieu ngabogaan wangun nu leutik, melengkung, sarta hampang. Tungtungna datar atawa buleud mintul sarta sipatna pegas anu lamun ditojoskeun ka awak lawan ,bisa naék turun sarta boga kagunaan minangka tombol sakelar.[1] Hal ieu utamana dipaké pikeun floret listrk nu ngajaga leungeunna nu leutik sarta mahi keur ngajagaan bagian leungeun. Bagian handap pakarang pikeun nangkis sarta mencét tungtungna pikeun nojos.[1] Widang sasaran anu kudu diserang nyaéta mimiti ti puhu pingping ka luhur nepi ka puhu beuheung sarta beuheung.
- Sabel
Sabel (pedang melengkung).[1] Dipaké husus pikeun lalaki.[1] Wangunna segitiga kalayan sudut nu henteu seukeut kawas parang leutik atawa ipis.[1] Beuki ka luhur bentukna beuki gepéng jeung tungtung ditekuk sangkan henteu méncos.[1] Nu ngajaga leungeun pinuh nutupan sakumna leungeun nepi ka puhu leungeun sabel.[1] Bagian handap dipaké pikeun nangkis sarta bagian luhur dipaké pikeun marang sarta tungtungna dipaké pikeun nojos.[1] Widang sasaran anu diserang nyaéta mimiti ti bujur ka luhur nepi ka sirah sarta leungeun.[1]
- Degen
Degen (Pedang lempeng).[1] Dipaké khsus pikeun awéwé, wangunna segitiga sarta berparit dipaké pikeun masangkeun kabel.[1] Pangkalna kandel nepi ka tungtung beuki leutik sarta jeger.[1] Tungtungna datar bersih sarta berpegas anu boga fungsi minangka tombol dina waktuna nojos lawan.[1] Nu ngajaga leungeunna badag.[1] Pamakéanana pikeun nagkis sarta nojos tungtungna.[1] Widang sasaran anu diserang nyaéta sakumna awak ti tungtung suku nepi ka sirah sarta sakumna leungeun.[1]


text:
Sampurasun ... Rampes.
MANGYONO.com – Jawaban Latihan 2 Bahasa Sunda Pangajaran Kawih Pahlawan Toha
Dina rumpaka kawih Pahlawan Toha, loba kecap – kecap anu carang di pake dina paguneman sapopoe. Didieu Mang deuk nulis hartina dina kamus , sarta larapna dina kalimat.
Ieu ku Mang Yono ditulis didieu kulantaran si Aa Gugum anu sakola di SMPN1 Pagaden Barat, kelas 8C aya PR latihan 2 Bahasa Sunda Pangajaran Kawih Pahlawan Toha ...
Jawaban Latihan 2 Bahasa Sunda Pangajaran Kawih Pahlawan Toha
Muhammad Toha
Getih suci nyiram bumi
Tulang sétra mulang lemah
Babakti sungkem pertiwi
Cikal bugang putra bangsa
Nyatana Muhammad Toha
Pahlawan Bandung Selatan
Patriot ti Dayeuh Kolot
Tugu diwangun ngajadi ciri
Tarate nu mangkak ligar di empang
Jadi bukti gugurna pahlawan bangsa
Dina rumpaka kawih Pahlawan Toha, loba kecap – kecap anu carang di pake dina paguneman sapopoe diantarana.
1. Sétra hartina beresih , suci, tempat suci, daérah médan perang
Larapna dina kalimah:
Néng Intan mah keur geulis téh putih ati sétra manah.
2. Lemah hartina taneuh tempat dijurukeun atawa nagara asal
Larapna dina kalimah:
Indonésia lemah cai kuring.
3. Cikal bugang hartina ; Cikal nu hirup/lanceukna nu pangheulana
dijurukeun, maot.
Larapna dina kalimah:
Bung Karno téh cikal bugangna bangsa Indonésia.
4. Patriot hartina ; Anu ngabélaan lemah cai atawa ngabélaan nagara
Larapna dina kalimah:
Kartini nyaéta hiji istri patriot bangsa Indonésia
5. Mangkak hartina kembang nu tadina kocop mekar/muka.
Larapna dina kalimah:
Kembang Sarangéngé keur meumeujeuhna mangkak,
mani éndah pisan.
6. Ligar hartina kembang nu geus muka, nepi ka kekebulna,
kukumisanana (gagang kekebul) di jero témbong; sawaréh
kembang ligar sok seungit jeung sok digembrong ku kukupu
atawa seungseureudan
Larapna dina kalimah:
Anggrek keur meujeuhna ligar, kacida éndahna.
7. Empang hartina balong atawa kulah anu gedé/lega
Larapna dina kalimah:
Mang Yono kamari ngabedahkeun émpang anu ditukangeun imahna.
Terima kasih atas kunjungan Anda di Blog Mang Yono,.....
"Anda Berminat menulis di Blog Mang Yono?. Punya pengalaman unik, menarik, curahan hati. Kirimkan tulisan anda ke e-mail: blogmangyono@gmail.com atau Contact Us


text:
salaku basa nasional di Indonésia. Di wewengkon wates atawa nu sacara tradisional loba sélér séjén (Jawa), ilahar ogé dipaké basa campuran (Jawa Réang, Jawa Sérang), gumantung jeung saha ngobrolna. Kadéséhna basa Sunda ku basa Indonésia dipangaruhan ku sababaraha hal, di antarana kusabab basa Sunda teu kungsi dipakéna sacara formal, ayana béda basa wewengkon nu kadang dianggap nyusahkeun (sieun salah), sarta lobana sélér séjén nu datang ka Tatar Sunda.
tutulisan
Basa SundaUmumna mah urang Sunda maké basa Sunda (aya sababaraha basa wewengkon, nu masing-masing boga ciri) dina paguneman sapopoé, ngan ka dieunakeun, basa Sunda téh beuki kadéséh ku basa gaul lianna, utamana ku basa Indonésia salaku basa nasional di Indonésia. Di wewengkon wates atawa nu sacara tradisional loba sélér séjén (Jawa), ilahar ogé dipaké basa campuran (Jawa Réang, Jawa Sérang), gumantung jeung saha ngobrolna. Kadéséhna basa Sunda ku basa Indonésia dipangaruhan ku sababaraha hal, di antarana kusabab basa Sunda teu kungsi dipakéna sacara formal, ayana béda basa wewengkon nu kadang dianggap nyusahkeun (sieun salah), sarta lobana sélér séjén nu datang ka Tatar Sunda.
salaku basa nasional di Indonésia. Di wewengkon wates atawa nu sacara tradisional loba sélér séjén (Jawa), ilahar ogé dipaké basa campuran (Jawa Réang, Jawa Sérang), gumantung jeung saha ngobrolna. Kadéséhna basa Sunda ku basa Indonésia dipangaruhan ku sababaraha hal, di antarana kusabab basa Sunda teu kungsi dipakéna sacara formal, ayana béda basa wewengkon nu kadang dianggap nyusahkeun (sieun salah), sarta lobana sélér séjén nu datang ka Tatar Sunda.
salaku basa nasional di Indonésia. Di wewengkon wates atawa nu sacara tradisional loba sélér séjén (Jawa), ilahar ogé dipaké basa campuran (Jawa Réang, Jawa Sérang), gumantung jeung saha ngobrolna. Kadéséhna basa Sunda ku basa Indonésia dipangaruhan ku sababaraha hal, di antarana kusabab basa Sunda teu kungsi dipakéna sacara formal, ayana béda basa wewengkon nu kadang dianggap nyusahkeun (sieun salah), sarta lobana sélér séjén nu datang ka Tatar Sunda.
BudayaNumutkeun sajarahna, cenah mah urang Sunda téh boga dasar budaya huma, sahingga condong ka solitér. Titinggal kaadaban kolot kapanggih di wewengkon sisi Situ Bandung Purba, Guha Pawon, sarta sababaraha situs arkéologi mangrupa kabuyutan/pamujaan mégalitik. Di Nusantara/Indonésia, bukti arkéologis nunjukkeun yén kaadaban tulis pangkolotna téh aya di Tatar Sunda. Karajaan-karajaan Sunda nu kacatet dina sajarah atawa katalungtik titinggalna aya sababaraha karajaan, di antarana Salakanagara, Kendan, Tarumanagara, Sunda, Galuh, Sumedanglarang, Cirebon, jeung Banten.


text:
Tamil Movie,Runtamil com 2016,unnodu ka full movie,unnodu ka movie online,kidari tamil movie online watch,unnodu ka tamil movie,unnodu ka full movie online,unnodu ka tamil movie online,unnodu ka watch online,unnodu ka online,unnodu ka hd full movie,
Unnodu Ka Tamil movie online,Unnodu Ka Full movie,Unnodu Ka online full movie,Unnodu Ka dvd,Unnodu Ka hd,Unnodu Ka movie dvd,Unnodu Ka mp3,Unnodu Ka dvd watch online.
Details
No details have been added.
No Comment Yet.
Do you do want to be the first to comment?


text:
Pianakan
Pianakan (rahim, uterus) téh salah sahiji organ baranahan bikang dina kalolobaan mamalia, kaasup manusa. salah sahiji tungtungna, cervix, mangrupa lawang ka heunceut; sedengkeun nu séjénna nyambung ka solobong Fallopi (fallopian tubes). Dina mamalia, bentuk rahim téh aya opat: bipartit, kawas dina sapi; bikornuat, kawas dina bagong; simpléks, bentuk pear kawas nu aya di manusa jeung kuda; sarta dupléks, kawas dina kelenci.
Daptar eusi
Kamekaran[édit | édit sumber]
Saluran Müller (Müllerian duct) bilateral téh kabentuk dina mangsa awal tumuwuhna fétus. Mun jalu, MIF nu disékrésikeun tina siki kanjut (téstés) ngabalukarkeun régrési, sedengkeun bikang, saluran ieu mekar jadi solobong Fallopi jeung rahim. Di manusa, bagian handap dua saluranana ngahiji jadi uterus tunggal. Dina kasus uterine malformation, kamekaran ieu téh bisa kaganggu. Béda bentuk uterus dina rupa-rupa mamalia téh dumasar kana béda darajat fusi éta dua saluran Müller.
Anatomi[édit | édit sumber]
Rahim perenahna dina pélvis, dorsal (jeung biasana mah rostral) ka kantong urin jeung véntral ka rectum. Perenahna ieu ditahan ku dalapan ligamén (hiji anterior; hiji posterior; dua lateral atawa broad; dua uterosacral; sarta dua ligamén buleud). Ilaharna mah rada anteverted (condong ka hareup), tapi kadang retroverted (condong ka tukang). Mun teu keur reuneuh, diaméterna ukur sababaraha sénti.
Rahim lolobana mah diwangun ku otot nu katelah myométrium. Lapisan myométrium pangjerona disebut junctional zone, nu bakal ngandelan nalika adenomyosis. Pinding rohangan rahim disebut éndométrium. Di kalolobaan mamalia, kaasup manusa, éndométriumna téh sacara matuh ngawangun pinding nu, mun teu reuneuh, bakal gugur atawa diserep deui. Gugurna pinding éndométrium ieu di manusa katelah ménstruasi sapanjang mangsa suburna. Di mamalia séjénna, daurna téh antara ukur sababaraha poé nepi ka satengah taun.
Fungsi[édit | édit sumber]
Fungsi utama rahim nyaéta pikeun nampanan ovum nu geus dibuahan ovum nu salajengna "dipelak" dina éndométrium, sarta derives nourishment from blood vessels which develop exclusively for this purpose. Ovum nu geus dibuahan lajeng jadi émbrio, nu tumuwuh jadi fétus nepi ka borojolna. Alatan hahalang anatomis pélvis, rahim téh kadorong sawaréh ka abdomén alatan ngabadagan nalika reuneuh, padahal beuratna mah paling badag nepi ka sakiloan.
Patologi[édit | édit sumber]
Sababaraha kondisi patologis nu patali jeung rahim di antarana
- prolapse of the uterus
- carcinoma of the cervix - malignant néoplasm
- carcinoma of the uterus - malignant néoplasm
- ectopic pregnancy
- fibroids - benign néoplasms
- adenomyosis - ectopic growth of endometrial tissue within the myometrium
Terminologi[édit | édit sumber]
Istilah uterus ilahar dipaké dina kagiatan médis, sedengkeun sapopoéna sok disebut rahim.
Baca ogé[édit | édit sumber]
- myoma
- myometrium
- endog (ovum)
- ovarium
- ménopause
- palawangan
- sirit
Sumber rujukan[édit | édit sumber]
- Uterus, Wikipédia édisi basa Inggris per 15 Désémber 2005


text:
Tata makna
manrupa widang elmu basa anu maluruh
ngenaan harti kecap jeung parobahan harti kecap. Harti kecap ngawengku; (1) harti
leksikal, (2) harti gramatikal,
(3) harti denotatif, (4) harti konotatif, (5) harti sinonim, (6) harti antonim,
(7) harti homonim, (8) harti hiponim, (9) harti poli semi.
Sedengkeun parobahan hati kecap ngawengku; (a) harti nu ngalegaan
(generalisasi, (b) harti nu ngaheureutan (sfesipikasi), (c) harti nu ngaluhuran
(ameliorasi), (d) harti nu ngahandapan
(peyorasi), (e) harti nu matukeurkeun
(sinestesia), jeung (f) harti kecap an
ngumpamakeun (asosiasi).
2.1. Harti Kecap
2.1.1.Harti
Leksikal
Harti leksikal
nya éta harti kecap an sarua jeung harti an aya dina kamus. Harti leksikal bisa
oge disebut harti kecap an can make rarangken (imbuhan). Conto:
-hujan =
cai an turun ti langit (harti
kamus)
-payung = alat pikeun nahan panas panon poe atawa cai
hujan
-buku = alat pikeun nulis atawa maca an
dibendel
conto kalimah:
a.Mang Somad keur nandean cai hujan.
b.Mang Udin keur ngomean payung.
2.1.2. Harti Gramatikal
Harti
gramatikal nya éta harti kecap an geus make rarangken. Conto:
-
kahujanan = hatina kakeunaan ku cai hujan
-
papayung = pejabat atawa an nyekel jabatan
-
payungan = make payung
Conto kalimah:
a.Si Ibro keur ngiuhan dina tangkal waru, kusabab sieun
kahujanan.
b.Pa Ewon tos jadi papayung di kecamatan .
2.1.3. Harti Denotatif
Harti
denotataif nya éta harti kecap anu sabenerna. Conto:
- meja - korsi -
baju
- dahar - hujan - leungeun
2.1.4. Harti
Konotatif
Harti
konotatif nya éta harti kecap injeuman
(kias), atawa harti an teu sabenerna.
Conto: - hujan cimata - panjang leungeun - meja hejo
Conto kalimah:
a.Neng Sinta hujan
cimata basal indungna tilar dunya.
b.Si Bogel mmah budakna panjang leungeun
c. Koruptor
teh diadili dina meja hejo.
2.1.5.Harti
Sinonim
Harti sinonim,
nya éta kecap anu ngabogaan harti sarua jeung kecap sejen.
Conto: - baju = acuk - gede = badag -
beunghar = jegud
Conto dina paguneman:
Aki :
“Nini, ari ieu baju saha
mani alus kieu ?"
Nini :
“Oh… éta mah acuk pa Lurah
!"
Aki :
“beda nya Nini, ari raksukan
anu beunghar mah mani sae kieu !"
2.1.6. Harti antonim
Harti
antonim nya éta kecap anu hartina
lalawanan jeung kecap sejen. Conto :
- jangkung
x pendek - pinter x
bodo - hade
x goreng
conto kalimah:
a.Lanceukna mah pinter, ari adina mah bodo.
b.Pa Ubed mah jalma beunghar, ari Si Ibro mah jalma
sangsara.
2.1.7. Harti
homonim
Harti homonim,
nya éta kecap anu tulisan jeung sora basana
(bunyi) sarua, tapi hartina teu sarua. Harti homonim dibagi dua, nya éta
harti homograf jeung harti homofon.
2.1.7.1. Harti
homograf
Harti
homograf, nya éta kecap anu tulisanana sarua, tapi hartina beda. Conto:
-
kaca =
kaca -
koneng = koneng - buku =buku
kaca = hartina lembaran tina buku (halaman)
kaca =
hartina barang anu pecah belah
Conto kalimah:
a. Pa Lurah nuju maca buku kaca
13
. b. Sinta
keur ngelapan kaca jandela .
koneng = anu hartina warna
koneng = anu
hartina mangrupa
Conto kalimah:
a. Budak téh make baju koneng.
b. Bi Ijah keur ngarendos koneng dina coet.
2.1.7.2. Harti homofon
Harti
homofon nya éta kecap anu sora basana sarua tapi hartina beda. Conto:
- bang x
bank - rok x
rock - sangsi x
sanksi
Conto kalimah:
a. Bang Mandra pamaen
sinetron.
b.
Juragan Badrun angkat ka bank BNI
2.1.8. Harti hifonim
Harti
hiponim, nya éta kecap anu ngabogaan
harti umum jeung harti husus.
a.Harti umum, nya
éta harti kecap anu ngawengku harti sejen
b.Hart husus, nya éta harti kecap anu kawengku ku harti
umum, atawa bagian
tina harti umum.
Conto kalimah: 1).
a. Mang Somad keur mawa sayuran ka pasar. (harti
umum)
b. Ceu Sari
keur metikan kangkung di dapur. (harti husus)
2). a. Jakarta loba bangunan
anu jujul ka langit. (harti umum)
b. “ Mangga
atuh linggih heula kasaung butut pa!”(harti husus)
2.1.9. Harti polisemi
Harti
polisemi, nya éta harti kecap anu leuwih
ti hiji, atawa harti kecap anu ngaragum harti kecap sejen. Conto:
Awewe = - istri
- parawan
- bikang
Conto kalimah: a. IstriPa
Lurah nuju rapat di bale desa.
b. Hayam bikang Mang
Usup geus ngendog.
Evaluasi
Jawab patalekan ieu di handap !
1. Aki
= “ Kunaon nini nyekelan wae beuteung?”
Nini
= “ Ieu, padaharan nini nyeri!”
Dumasar kana paguneman diluhur, kecap anu
ngabogaan harti leksikal nya éta:
a. nyekelan b. padaharan c. kunaon d. beuteung
2. Kecap dina paguneman di luhur anu ngabogaan
harti gramatikal, nya éta:
a. padaharan, b. nini, c. aki, d. beuteung.
”Barang anjog ka
Taman Topi, Si Ibro ngahuleng bari luak lieuk susuganan
aya anu wawuh. Manehna bingung teu nyaho jalan pibalikeun. Ari budak anu kurung
batok mah karek sakalieun ulin ka kota
oge bet ngarasa katalimeng…”
3. Kecap anu ngabogaan harti konotatif dina ungkara di luhur, nya éta:
a. barang anjog , taman topi b. jalan pibalikeun, kurung
batok
c. katalimeng, ngahuleng d. taman topi, kurung batok
4. “Prasasti Ciaruteun mangrupa titinggal raja Purnawarman.”
Kecap
Prasasti Ciaruteun ngabogaan harti :
a.
konotatif, b. homonim, c. denotatif, d. polisemi.
5. “Budak téh jongjon wae tuang , teu ningalieun sangu anu
dihuapkeunana maruragan dilodokan ku
entog.”
Kecap
dilodokan, dina kalimah di luhur, ngabogaan harti sinonim nya
éta:
a. tuang, b. neda, c. dahar, d. nyatu.
6. “Si Juned mah kawentar jalma
malarat.” Kecap antonim tina kecap malarat
nya eta :
a. sangsara, b. beunghar, c.
miskin, d. teu
boga
7. Pilih kalimah
ieu di handap anu ngabogan harti homofon !
Bang Kasman bandar hayam.
Bi Sumi keur
ngarendos koneng , pikeun
nyangu koneng.
Kuring mah
sangsi budak anu bolos dibere
sanksi ku kapala sakola.
Bang Miun keur ngelapan kaca.
“ (1)
Mangga wae gera tuang heula Pa ! (2) Abdi mah parantos neda. (3) Upami
teu kaabotan abdi mah bade neda piduana ti Bapa! (4) Ah, bapa mah moal dahar, keur teu
ngarareunah padaharan…”
8. Ungkara di luhur, anu kecapna ngabogaan
harti homograf, nya éta
a. kalimah ka-1 jeung ka-2 b. kalimah ka-2
jeung ka –3
c.
kalimah ka –3 jeung ka-4
d. kalimah a-4 jeungka-1
9. Pilih kecap ieu di handap anu mangrupa kecap umum !
a. melati, b. ros, c. lele, d.
tatangkalan.
10. Isuk-isuk keneh jalma-jalma
geus minuhan sisi Situ Gede, aya anu
mawa ayakan,
sirib, heurap, kecrik jeung alat sejena anu bisa pake ngala lauk.
Beunteur, sepat,
bogo, lele jeung sajabana. Kecap husus dina ungkara kasebut, nya éta:
a. lauk, b. Situ Gede, c.
mawa, d. heurap.
2.2. Parobahan Harti Kecap
2.2.1. Harti kecap anu Ngalegaan (generalisassi)
Harti
kecap anu ngalegaan nya éta harti kecap anu dipake kiwari ambahanana leuwih
lega tibatan harti kecap anu dipake ayeuna.
Conto :
- bapa
= kecap bapa bareto mah
dipake pikeun sesebutan anak ka kolot
lalakina ayeuna mah dipake pikan
kasakumna jalma anu dipikahormat. Misalna , bapa lurah, bapa presiden, bapa RT,
jsb.
- ibu = kecap ibu bareto mah
dipake pikeun sesebutan ti hiji anak ka
indungna, tapi ayeuna dipake sesebutan pikeun unggal jalma awewe anu dipika
hormat. Misalna; ibu RT, ibu guru, ibu PKK, ibu lurah, jsb.
- saderek
= kecap saderek baheula mah dipake pikeun sesebutan kanu jadi
dulur, ayeuna dipake sesebutan pikeun kasakabeh jalma anu dipihormat.
Misalna saderek RT,
conto kecap sejena
nu hartina ngalegaan nya éta; teteh,aa, jsb.
Conto kalimah: 1) a. Bapa Si Ewon
bandar hayam. (harti heubeul)
b. “Ari bapa
lurah aya?” ceuk pa RT (harti nu
ngalegaan)
2) a. Pun Biang
mah saderekna urang Bandung.
(harti heubeul)
b. “Saderek
téh bade kasaha? (harti generalisasi)
2.2.2. Harti Kecap anu Ngaheureutan
(spesifikasi)
Harti
kecap anu ngaheureutan nyak éta harti kecap anu dipake ayeuna leuwih heureut
ambahanana tibatan harti kecap anu dipakae baheula. Conto :
- sarjana = kecap
sarjana baheula mah dipake sesbutan pikeun sakabeh jalma anu pinter/
ngabogaan kaahlian leuwih ti jalma sejen disebut sarjana, tapi ayeuna
mah kecap sarjana téh ngan dipake sesebutan pikeun ka jalma anu lulus ti
perguruan tinggi. Misalna sarjana
ekonomi, sarjana pertanian, jsb.
- guru =
kecap guru baheula mah dipake pikeun sakabeh jalma anu ngajarkeun elm ka
anu sejen, disebut guru. Kecap guru ayeuna mah ngan dipake pikeun jalma anu
ngajar di sakola wungkul. Misalna guru basa Sunda, guru matematika, guru SD,
guru olah raga, jsb.
Conto kecap anu ngaheureutan
sejenna di antarana; kitab, siswa, murid, ulama, santri, ustad, pesantren,
madrasah, kiai, gelas, jsb.
Conto kalimah: 1) a. Si Joni Uhe sarjana ekonomi lulusan
b. Pa Maman guru basa Indonesia.
2.2.3. Harti Kecap anu Ngaluhuran (ameliorasi)
Harti kecap anu ngaluhuran nya éta harti kecap anu
dipake ayeuna ajenna (nilai rasana) leuwih luhur tibatan harti kecap anu dipake
baheula. Conto :
- tenteu,
= ajenna leuwih luhur tibatan kecap bibi
- om
= ajenna leuwih luhur ti
batan kecap mamang
- istri = ajenna leuwih luhur ti batan kecap pamajikan
Conto kalimah: a. Tanteu Rina
nuju balanja di supermaket.
(ameliorasi)
b. “ Bibi
cing pang nyandakeun cai ieu aya tamu” ceuk dununganana. (harti peyorasi)
c. Bibi Si Jantuk imahna di Jakarta. (harti asal)
2.2.4. Harti Kecap anu Ngahandapan ( peyorasi)
Harti
kecap anu ngahandapan, nya éta harti kecap anu dipake ayeuna ajenna atawa nilai
rasana leuwih handap ti batan baheula. Conto :
- kecap bibi
= baheula mah dipake sesebutan pikeun ka adi bapa/indung anu
awewe, ayeuna mah kecap bibi téh dipake sesebutan pikeun ka babu
(pembentu) atawa anu status sosialna handap; bibi sayur, bibi jamu , jsb.
- mamang =
kecap mamang baheula mah dipake sesebutan pikeun ka adi
lalaki bapa/ indung, ayeuna mah kecap mamang téh dipake sesebutan pikeun anu setatus sosialna handao. Misalna;
mamang beca, mamang baso, jsb.
Conto kecap sejenna anu nilai rasana nganhandapan, di antarana;
bikang, parawan, propokator, gelandangan, lolong, budeg, jsb.
Conto kalimah: a. Si Bibi
tukang bala-bala anu disuhun ka tabrak beca. (peyorasi)
b. Pun Bibi mah didamelna di Bank
BNI. (harti nu sabenerna)
2.2.5. Harti Kecap anu Ngumpamakeun (asosiasi)
Harti
kecap anu ngumpamakeun , nya éta harti kecap anu diumpamakeun jeung harti kecap
anu ngabogaan sifat anu saraua jeung hiji barang. Conto:
-
amplop
= duit sogokan
-
korsi baseuh
= pagawean anu genah , jsb.
Conto kalimah: a. Jang Eman ari
make amplop mah teu burung wae lulus ujian.
b. Persib Maung Bandung jadi juara liga Danhill.
c. Ari make sabun
mah teu burung jadi pegawe negeri.
2.2.6. Harti Kecap anu Matukeurkeun (sinestesia)
Harti
kecap peyorasi nya éta harti kecap anu muncul balukar patukeurna panca indra. Umpamana indra
pangdenge jadi indra pangrasa. Conto:
1.a. Neng Sinta mah ari dangdos téh mani manis.
(sinestesia)
b. Rambutan
aceh mah rasana mani manis. (harti sabenerna)
2.a. Juragan Ubed
nyariosna mani teuas, basa nyarekan bujangna. (sinestesia}
b.Tangkal tiwu téh mani teuas
ari geus kolot mah. (harti sabenerna)
EVALUASI
Jawab patalekan ieu di handap !
1. Pilih kalimah di handap ieu anu hartina ngalegaan!
a. “Pa, ari ibu kamana ?” Ceuk Sinta nanyakeun
indungna
b. ”Geura tuang
heula atuh bapa!” ceuk Raras ka bapana.
c. “Ari Bapa Camat nyondong kitu Neng ?” ceuk Mang Udin.
d. Pun bapa mah nuju angkat ka Jakarta
Titenan paguneman ieu di handap !
1). Aki
: “Ulah gutak gitek wae nini,
diuk téh teu sopan, era ku pa guru!”
2). Nini
: “ih… ari si aki sok bawel!”
3). Sinta
: “jep, atuh jempe isin tuh ku
Tanteu Susi, ningali wae ka dieu!”
4). Guru
: “ Keun bae atuh, “ (tembalna,
sarta pok nyarita deui)
“ Bi
Ijah…nyandak cai yeuh kadieu, aya tamu geura suguhan!”
2. Dumasar
kana ungkara di luhur, kalimah anu kecapna ngandung harti peyorasi, nyaeta :
a. no. 1 b. no. 2 c. no. 3 d. no. 4
3. Kalimah anu kecapna ngabogaan harti spesifikasi dina
paguneman di luhur, nyaeta:
a. no.
1 b. no. 2 c. no. 3 d. no. 4
4. Kecap anu hartina ngaluhuran dina paguneman di luhur,
di antarana:
a. Bi Ijah, b.
Tanteu, c.
guru, d. nini.
Tengetan ungkara basa ieu di handap!
“Gunung Salak ari wanci isuk-isuk mah ngajogo diharudum ku halimun, estu
ku matak waas. Hal kitu téh komo deu lamun disawangna ti kadeukeutan bruhbreh
pamandangan mani endah. Angin gunung ngahiliwir kacida pisan ngeunahna.
Sakapeung mah dipirig ku sora manuk mani hipu jeung manis pisan kadengena…”
5. Kecap dina paragraf di luhur, anu ngandung harti
sinestesia, aya dina kalimah …
a. ka-1
jeung ka-2 b. ka-2 jeung
ka-3
c. ka-3 jeung
ka-4
d. ka-1 jeung ka-4
6. Kecap dina paragraf di luhur anu ngabogaan harti
sinestesia, di antarana:
a. diharudum ku
halimun, b. pamandangan mani endah
c. angin gunung
ngahiliwir,
c.sora manuk mani hipu jeung manis.
7. “Para anggota DPR keur nembongkeun sihungna dina
sidang paripurna.” Kecap sihung dina kalimah di luhur, ngabogaan harti, nya
éta:
a. huntu anu seukeut, b. duit, c. kakawasaan d. senjata.
8. “Ari make amplop mah teu burung budak téh
lulus ujianana!” kecap amplop ngandung harti;
a. sinestesia, b. asosiasi, c. peyorasi, d. ameliorasi.
9. “Robet Uhe jadi asisten pelatih sepak bola kesebelasan Italia.” Kecap asisten
ngabogaan harti : a. asosiasi, b.
spesifikasi, c. peyorasi, d. ameliorasi.
10. Pilih kalimah di handap ieu anu hartina ngalegaan!
a. Tanteu Erna tukang bala-bala
keliling ka tabrak beca.
b. Pun Bibi mah kawitna ti Bogor.
c. Para santri keur ngaji di pasantren Kiai Adullah Mustofa.
d.
“Punten bade tumaros, ari anu bade nikah téh Teteh kitu?” ceuk pa lebe


text:
SARUNG AJAIB
Dipidangkeun dina LAPAK 06 Juli 2013 22:55:30
Boga sarungna mah leuwih ti hiji, tapi manéhna mah sok resep maké sarung téh ngan nu éta waé. Lamun geus katingali kotor, sok geuwat diseuseuhan. Geus biasa nyeuseuhan sarung peuting di susukan tukangeun imahna. Réngsé sarung dikelabkeun, sarung dipeureut nepi ka eumeul-eumeul, tuluy dijémbréngkeun supaya gancang garing.
Sora Adzan subuh, ngahudangkeun si Kardun nu keur tibra. Gurinjal hudang, gep kana sarung. Laju manéhna ngaléngkah rék ka masigit. Bérés wudlu, sup kajero masigit nu geus réa jama’ah. Sbrét sarung dikebutkeun, brul aya nu muruluk tina sarung. “Kardun! Naon ieu nu muruluk, geuning bau tai!” ceuk salah saurang jama’ah.
Anyir …Boa-boa …, basa ngelabkeun sarung disusukan tadi peuting, aya nu kabawa milu némpél kana sarung, halah siah.


text:
Gunung Tampomas jeung "Jimat"
Ieu riwayat gunung Tampomas. Kapungkur cenah gunung teh bade bitu (duka jaman iraha), urang Sumedang nu aya subudeureunana parantos panik. Kangjeng Dalem kacida bingungna. Tapi hiji peuting anjeunna ngimpen, supados gunung teh heunteu jadi bituna, kedah dicocog (ditusuk) ku keris tina emas. Atuh lajeung anjeunna teh nyandak keris emas ka puncak Gunung (teu dicarioskeun kumaha-kumaha na mah, da rada sesah atuh ka puncak gunung nu nuju bade bitumah) teras ditusukeun. Ti harita kawah Gunung langsung liren " teu aktif". Gunung teh akhirna disebat gunung tampa emas (tampa = nami / narima), anu janten robih jadi Tampomas.
Tah para wargi, jaman kapungkur mah........gampil nya? cukup ku "jimat", gunung rek bitu ge jadi teu tulus. Tapi ulah nyeungseurikeun heula ka jaman baheula, da ayeuna oge seueur "jimat" teh, malah langkung seueur. Geura ieu: "Pancasila Sakti", "Azimat Pancasila", "manipol Usdek", "UUD 45","Nasakom".....dst sadayana ge "jimat" Orla jeung Orba, sadayana ge dianggap sakti, tiasa ngubaran sagala masalah.
Eh.........ari ayeuna "jimat"na naonnya?-
WALUYA-


text:
Mékanika kuantum
Mékanika kuantum nyaéta cabang dasar élmu fisika anu ngagantikeun mékanika klasik dina tataran atom jeung subatom. Élmu ieu méré rangkay matematika pikeun sagala rupa cabang fisika jeung kimia, kaasup fisika atom, fisika molekular, kimia komputasi, kimia kuantum, fisika partikel, sarta fisika nuklir. Mékanika kuantum nyaéta bagian tina téori médan kuantum jeung fisika kuantum ilaharna, anu, babarengan jeung rélativitas umum, mangrupa salah sahiji tihang fisika modéren. Dasar tina mékanika kuantum nyaéta yén énergi henteu sinambung, tapi diskrit—mangrupa 'paket' atawa 'kuanta'. Konsép ieu révolusioner—teu luyu jeung fisika klasik anu nganggap yén énergi téh sinambungan.
Sajarah[édit | édit sumber]
Dina taun 1900, Max Planck ngawanohkeun pamanggih yén énergi bisa dibagi-bagi jadi sawatara pakét atawa kuanta. Ideu ieu sacara husus dipaké pikeun ngécéskeun sebaran inténsitas radiasi anu dipancarkeun ku barang hideung. Dina taun 1905, Albert Einstein ngécéskeun éfék fotoéléktrik sarta nyindekkeun yén énergi cahaya datang dina wangun kuanta anu disebut foton. Dina taun 1913, Niels Bohr ngécéskeun garis spéktrum tina atom hidrogén, ogé kalayan ngagunakeun kuantisasi. Dina taun 1924, Louis de Broglie méré téorina ngeunaan gelombang barang.
Téori-téori di luhur, sanajan hasil, tapi pohara fénoménal: euweuh guaran nu écés pikeun kuantisasi. Maranéhanana dipikawanoh minangka teori kuantum heubeul.
Frase "Fisika kuantum" mimiti dipaké ku Johnston dina tulisanana Planck's Universe in Light of Modern Physics (Alam numutkeun Planck dina jihat Fisika Modéren).
Mékanika kuantum modéren lahir dina taun 1925, sabot Werner Karl Heisenberg ngamekarkeun mékanika matriks sarta Erwin Schrödinger manggihan mékanika gelombang jeung persamaan Schrödinger. Schrödinger sawatara kali némbongkeun yén dua pendekatan kasebut sarua.
Heisenberg ngarumuskeun prinsip kateupastian dina taun 1927, sarta interprétasi Kopenhagen kabentuk dina waktu anu ampir babarengan. Dina taun 1927, Paul Dirac ngagabungkeun mékanika kuantum jeung rélativitas husus. Manéhna ogé naratas pamakéan téori operator, kaasup notasi bra-ket anu boga pangaruh. Dina taun 1932, Neumann Janos ngarumuskeun dasar matematika anu kuat pikeun mékanika kuantum minangka téori operator.
Widang kimia kuantum ditaratas ku Walter Heitler jeung Fritz London, anu medalkeun hasil panalungtikan iketan kovalen dina molekul hidrogén dina taun 1927. Kimia kuantum sawatara kali dimekarkeun ku sajumlah badag pagawé, kaasup kimiawan Amérika Linus Pauling.
Mitembeyan dina taun 1927, percobaan dimimitian pikeun ngagunakeun mékanika kuantum dina widang di luar partikel hijian, anu ngahasilkeun téori médan kuantum. Jalma munggaran dina widang ieu kaasup Dirac, Wolfgang Pauli, Victor Weisskopf jeung Pascaul Jordan. Widang riset wewengkon ieu dimekarkeun dina formulasi éléktrodinamika kuantum ku Richard Feynman, Freeman Dyson, Julian Schwinger, jeung Tomonaga Shin'ichirō dina taun 1940-an. Éléktrodinamika kuantum nyaéta téori kuantum élektron, positron, sarta médan éléktromagnétik, sarta lumaku pikeun téori kuantum satuluyna.
Téori Kromodinamika kuantum dirumuskeun dina mimiti taun 1960an. Téori anu dipikawanoh ku urang ayeuna dirumuskeun ku Polizter, Gross jeung Wilzcek dina taun 1975. Dimekarkeun mimiti ku Schwinger, Peter Higgs, Goldstone sarta anu séjén-séjénna. Sheldon Lee Glashow, Steven Weinberg sarta Abdus Salam mintonkeun kumaha gaya nuklir lemah jeung éléktrodinamika kuantum bisa digabungkan jadi hiji gaya lemah éléktro.
Ékspérimun titimuan[édit | édit sumber]
- Ékspérimén lolongkrang-ganda Thomas Young ngabuktikeun sipat gelombang dina cahaya. (kira-kira taun 1805)
- Henri Becquerel manggihan radioaktivitas (taun 1896)
- Joseph John Thomson - ékspérimen tabung sinar katoda (manggihan éléktron jeung muatan négatifna) (1897)
- Panalungtikan radiasi barang hideung antara 1850 jeung 1900, anu henteu bisa dijelaskeun tanpa konsép kuantum.
- Robert Millikan - ékspérimén tetesan minyak, ngabuktikeun yén muatan listrik lumangsung dina kuanta, (1909)
- Ernest Rutherford - ékspérimén lambaran emas ngagagalkeun modél ager plum atom anu ngusulkeun yén muatan positif sumebar kalawan rata. (1911)
- Otto Stern jeung Walter Gerlach ngalakukeun ékspérimén Stern-gerlach, anu némbongkeun sipat kuantisasi spin partikel (1920)
- Clyde L. Cowan jeung Frederick Reines ngayakinkeun ayana neutrino dina ékspérimén neutrino (1955)
Bukti ti mékanika kuantum[édit | édit sumber]
Mékanika kuantum pohara kapaké dina ngécéskeun naon anu lumangsung dina tingkatan mikroskopik, contona éléktron dina jero atom. Atom biasana digambarkan minangka hiji sistem di mana éléktron (anu boga muatan listrik négatif) nguriling muter sabudeureun nukleus (anu boga muatan listrik positif). Naha éléktron henteu kabetot ngarah kana nukleus sarta ngaleupaskeun énerginya? Naha aya énergi undakan diskrit? Nurutkeun mékanika kuantum, mangsa hiji éléktron pindah ti tingkatan énergi anu leuwih luhur (contona n=2) ka tingkatan énergi anu leuwih handap (contona n=1), dileupaskeun énergi anu mangrupa hiji cahaya partikel, foton:
di mana
- nyaéta énergi (J),
- nyaéta konstanta Planck, h = 6.63 \times 10^{-34}\! (Js), sarta
- nyaéta frékuénsi tina cahaya (Hz).
Dina spéktrométer massa, geus dibuktikeun yén garis-garis spéktrum dina atom anu di-ionisasi henteu sinambung; ngan dina frékuénsi/panjang gelombang nu tangtu garis-garis spéktrum bisa katempo. Ieu téh salah sahiji bukti tina téori mékanika kuantum.


text:
kuring rek nyarita,,mudah2an can pernah di caritakeun di tret ieu,,soalna teu di index,,,,,
usul ka TS kumaha lamun carita2 na di index jadi teu double carita,,,,
di kawitan nyarita na,:
punteun bilih aya nu kacandak namina ...
Kacarioskeun aya 4 urang budak salapan naek angkot,,,
dina angkot ngan aya 5 an jeung supir,,,
anu 4 an eta teh babaturan ulin di bandung 9, ngarana ci badeurl,si timen,si om awi jeung si sardut alias si saris. Pas di teungah jalan ka ambeu bau anu mabeuk pisan nepika erek utah, padahal teu kadenge aya nu hitut.
anu Opat etateh silih tuduh nepika rek geulut,,
badeur : men maneh hitut nyak,,
timen : Lain aing,,,si awi meureun,,
awi : tah nu cicing wae biasanamah,,,,ngaku siah dan mun heunteu di gebuk siah,,,
saris : ari hayam ngendog anu kokotak nya maneh na heula,,,berarti si badeur
anu 4 an eta teh hayo we silih tuduh nepi ka rek gelut,,,,,
supir nu di hareup ambekeun, keurmah setoran can aya,,menang penumpang gandeng jeung kahitutan deuih,,,,
pas kitu si supir boga ide kumaha carana bisa aya nu ngaku,,,
si supir ngomong,,,
Supir : anu hitut turun di mana,,,,?
saris : di jalan raya mang,,,,
pas ngadenge kitu anu tiluan neke si sardut alias si saris kabeh,,,,
plok anjig sia teh ris meni hese ngaku ge


text:
Mahugi
"Urang sunda ulah heuay wae EUY!" hadiah agustusan ti cep Kendi anu gaduh kios di jalan Suci. Sirahna dibengker ku slayer warna bodas polet beureum, make kacamata cengdem meunang meuli ti padagang asongan anu mangkal di terminal Cicaheum.
"Anjiir aki meni edun kitu, nek kamana ki ?" tanya sinini. "Puguh aki teh nek lalajo arak arakan tujuh belasan ka alun alun !" tembal siaki bari singkil.
"Har pan arak arakanana ge lila keneh, alesan we...boa boa nek nguliwed siaki mah !" sinini curigeisen.
"Puguh meumpeung salse, jeung deui meungpeung alun alunna lowong keneh, bari sakalian nek nepungan cep Kendi nek ngaralat ukuran kaos nu dipesen, da sugan teh aki teh lintuh boro boro pesen ukuran XL bule, sihoreng teh ukuran S ge logor !"
"Mangkana ari jadi jalma kudu ngukur kakujur !"
"Heueuh..rarasaan teh ngora keneh,tapi najan casingna geus peot, ari ringtone-na mah,aki teh masih ngoncrang keneh, tahan banting deuih ngalawan abg lima aki teh sanggup keneh !"
"Hmmh...jig jig kadituh ari nek indit mah ulah loba pancarakem !" ceuk sinini bari jebi. Gandeang siaki muru ka pipir nuju ka tempat cocoanana anu diparkir di gigireun paranje, gerung gerung nyelah harley davidsonna, ceklak ditaekan,knalpotna mulek ngaluarkeun aseup minuhan jalan anu kaliwatan. Diparapatan ngarandeg sakeudeung, terus rurat reret ka lebah gardu ronda paragi barudak ngumpul ngadon garigitaran.
"Tuh geuning cep Kendi kabeneran pisan !" gerentes siaki bari muru gardu.
"Akiii..ha wa yu aki ?" ceuk cep Kendi satengah ngagorowok. "Ari awak mah cageur cep...ngan kahayang loba keneh anu can kalakonan ieu teh!".
"Nya hoyong naon deui atuh ki, harta aki mah tos balatak, incu pon kitu deui, hoyong naon deui ?"
"Lain kitu euy...pan nagara urang teh geus merdeka 58 taun lilana, tapi hasil tina kamerdekaan eta geuning can walatra,balukarna aya nu hayang pisah ti RIT,ahirna geuning papasean we jeung dulur sorangan, tah aki teh embung ningali nagri urang nu meunang hese cape ngarebut ti leungeun panjajah nepi kaayeuna ngan pakucrut wae, kieu kieu ge aki teh baheula ngilu barjoang najan modal ngan ukur bedil angin buatan Cipacing,tapi ku tangtara nipon mah aki teh dipikagimir !"
"Percanten ari kitu tea mah...ari aki teh bade kamana ?" cep Kendi unggut unggutan dituntungan ku nanya ka siaki.
"Puguh aki teh ngahaja nek ka hidep bari sakalian JJS,tapi kaparengan papanggih didieu !"
"Aya peryogi naon kitu ?"
"Nek ngaralat pesenan kaos tea, tina XL ganti ku S leungeun pondok hiji, tah ditambah ukuran M lima siki mah !"
"Nya nu limana kanggo saha ki ?"
"Ssstt..tong tarik teuing bisi kadengeeun ku sinini...kamari teh dipengkolan jalan aya nu kulap kelep we ka aki, meh tereh ngagentewel nek dipahugi kaos itung itung kenang kenangan!"
"Ari sesana ?"
"Sesana jeung mahugi oge, mun engke aya wanoja datang dina kongres... sakali deui omat ulah rea beja ka si nini... gawat !"
"Ari eta saha nu tukangeun aki...?" ceuk cep Kendi serengeh bari nunjuk kanu ngabedega bari mulak cangkeng.
"Balik siah...aki aki tujuh mulud !" sinini kekerot bari ngajiwir ceuli siaki (SR).