text:
Banten
Banten kiwari mangrupakeun ngaran hiji propinsi di Indonésia nu ayana di pulo Jawa. Propinsi ieu tadina mah mangrupa bagian ti propinsi Jawa Barat, nu dumasar aspirasi masarakat dimekarkeun jadi propinsi mandiri taun 2000. Wilayah Banten ngawengku daérah-daérah nu baheulana mangrupakeun bagian ti wilayah Kasultanan Banten tanpa Lampung jeung Bengkulu, nyaéta Sérang, Lebak, Pandéglang, Cilegon, jeung Tangerang. Puseur dayeuhna di Serang.
Daptar eusi
Sajarah[édit | sunting sumber]
Di wewengkon Banten baheula kungsi ngadeg hiji kasultanan dina abad ka-16, diancurkeun ku pamaréntah jajahan Hindia Walanda abad ka-18. Propinsi Banten dibentuk taun 2000.
Banten dina abad ka 5 mangrupa bagian ti Karajaan Tarumanagara. Prasasti titilar Karajaan Tarumanagara nyaéta Prasasti Cidanghiang atawa prasasti Lebak, anu kapanggih di kampung lebak di sisi walungan Cidanghiang, kacamatan Munjul kabupatén Pandeglang. Prasasti ieu kakara kapanggih taun 1947 sarta eusina 2 jajar kalimah ngawangun puisi jeung hurup Pallawa sarta basa Sansekerta. Eusi prasasti kasebut nyaritakeun wawanen raja Purnawarman.
Sanggeus runtagna karajaan Tarumanagara alatan serangan karajaan Sriwijaya, kakawasaan di bagian kulon Pulo Jawa ti Tungtung Kulon nepi ka Kali Ciserayu dituluykeun ku Karajaan Sunda. Dina jaman Karajaan Sunda, Banten jadi salah sahiji palabuan penting Karajaan Sunda. Nurutkeun sumber Portugis, Banten nyaéta salah sahiji palabuan Karajaan Sunda salian ti palabuan Pontang, Cigede, Tamgara (Tangerang), Sunda Kalapa sarta Cimanuk. Nurutkeun naskah Bujangga Manik anu diukir dina daun lontar anu ditunda di perpustakaan Bodleian, Oxford, Inggris, saprak taun 1627, Banten disebut wahanten girang.
Saterusna Islam asup ka wewengkon Banten dina abad 16 nyaéta waktu Kasultanan Demak ngalegakeun pangaruhna ka wewengkon kulon. Dina taun 1524/1525, Sunan Gunung Jati ti Cirebon babarengan jeung pasukan Demak naklukkeun pangawasa palabuan Banten, sarta ngadegkeun Kasultanan Banten anu ngabalad ka Demak.
Banten saterusna asup jadi bagian provinsi Jawa Barat dina taun 1925 sabot Pamaréntah Hindia Walanda nyieun Provinsi Jawa Barat. Dibentukna propinsi éta minangka palaksanaan Bestuurshervormingwet taun 1922, anu ngabagi Hindia Walanda jadi sababaraha provinsi. Saméméh taun 1925, dipaké istilah Soendalanden (Tatar Soenda) atawa Pasoendan, minangka istilah geografi pikeun nyebutkeun bagian ti Pulo Jawa di palebah kulon Walungan Cilosari sarta Citanduy anu kalolobaan dicicingan ku anu ngagunakeun basa Sunda minangka basa indung.
Pamaréntahan Provinsi Banten dijieun dina taun 2000.
Basa[édit | sunting sumber]
Bangsa asli anu hirup di propinsi Banten ngomong ngagunakeun bahasa Sunda Buhun. Bahasa Sunda Buhun kasebut digolongkeun sabage basa kasar dina basa Sunda modern, anu ngabogaan sababaraha tingkatan ti tingkat lemes nepi ka tingkat kasar atawa loma, anu mimiti ngawujud dina mangsa kasultanan Mataram ngawasa Parahiangan (bagian wetan ngidul propinsi Jawa Barat). Sanajan kitu, di Serang sarta Cilegon, basa Banyumasan dipaké ku etnik pendatang ti Jawa. Sedengkeun, di bagian kalér dayeuh Tangerang, basa Indonésia dialek Betawi ogé dipaké ku pendatang etnis Betawi. Sajaba basa Sunda, basa Jawa jeung basa Betawi, basa Indonésia ogé dipaké utamana ku pendatang ti bagian séjén Indonésia.
Pamaréntahan[édit | sunting sumber]
Propinsi Banten dibagi kana tujuh daérah tingkat dua:
- Kabupatén Sérang
- Kabupatén Lebak
- Kabupatén Pandéglang
- Kabupatén Tangerang
- Kota Cilegon
- Kota Sérang
- Kota Tangerang
Gubernur Banten munggaran, Hakamudin Jamal, dipilih ku Pamaréntah Pusat. Lajeng taun 2002, DPRD Banten milih Joko Munandar jeung Atut Chosiyah salaku Gubernur jeung Wakil Gubernur.


c: text/html

text:
Réspon impuls
Réspon impuls tina hiji sistem nyaéta kaluaran sistem kasebut mangsa diasupan impuls, nyaéta sinyal asupan nu kacida singketna. Sacara matematis, hiji impuls bisa digambarkeun salaku hiji fungsi délta diract pikeun sistem waktu kontinyu, atawa sabagé fungsi délta kronecker pikeun sistem waktu diskrit.
Réspon impuls, h(t), tina hiji sistem LTI nyaéta respon sistem kasebut mangsa diasupan sinyal , atawa:
Fungsi h(t) téh sambarang, sarta ajénna teu kudu enol pikeun t<0.
Upama h(t) = 0 pikeun t<0 mangka sistem kasebut disebut kausal.
Tempo ogé[édit | sunting sumber]
Rujukan[édit | sunting sumber]
- Hsu, Hwei P., Schaum's Outline of Theory and Problems of Analog and Digital Communications, McGraw Hill, 1993

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Iran
Iran, (basa Pérsia: ايران, Īrān; dikecapkeun [iːˈɾɒn]), ngaran resmina Républik Islam Iran (basa Pérsia: جمهوری اسلامی ايران, transliterasi: Jomhūrī-ye Eslāmī-ye Īrān), samemehna katelah sacara internasional minangka Pérsia, nyaeta nagara di Asia Kulon Kidul nu dina wewengkon geografis mah perenahna aya di Wétan Tengah, jeung Kaukasus. Islam Syi'ah mangrupakeun ageman nagara sarta Basa Pérsia mangrupakeun basa resmina.[4]
Minangka nagara panggedena ka-18 di dunya dumasar legana nu 1,648,000 kilometer pasagi, Iran saukuran jeung United Kingdom, Perancis, Spanyol jeung Jerman lamun dihijikeun, atawa leuwih leutik saeutik tinimbang nagara bagean AS, Alaska (1,717,855 km²). Pangeusina leuwih ti tujuh puluh yuta urang.
Iran wawatesan jeung Armenia, Azerbaijan, sarta Turkmenistan di beh kaler; Afghanistan jeung Pakistan di beh wetan; sarta Turki jeung Irak di beh kulon. Minangka tambahan, wawatesan oge jeung Teluk Pérsia, hiji wewengkon penting nu ngahasilkeun minyak, Teluk Oman, sarta Sagara Kaspia.
Rujukan[édit | sunting sumber]
- ↑ a b c CIA World Factbook. ""Iran"". Diakses pada 5 Oktober 2007.
- ↑ a b International Monetary Fund - World Economic Outlook Database, April 2007, retrieved 1 Oct 2007
- ↑ a b Economist.com, Country Briefings: Iran, Factsheet, 25 Sept 2007, retrieved 1 Oct 2007
- ↑ "قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران" (dalam bahasa Basa Pérsia).
Bacaan salajengna[édit | sunting sumber]
- Benjamin Walker, Persian Pageant: A Cultural History of Iran, Arya Press, Calcutta, 1950.
- Michael Barker, Catalyst for Iranian Resistance: U.S. “democracy promoters” and regime change in Iran, Znet, 18 December 2006.
Tumbu luar[édit | sunting sumber]
Tingali ogé Iran di Wikivoyage
- Pamarentah
- Official website of the President of Iran
- The blog of the President of Iran
- (Basa Pérsia) Official website of the Council of Guardians of Iran
- (Basa Pérsia) Official website of the Majlis (Legislature) of Iran
- Official website of the Ministry of Foreign Affairs
- Official website of the Atomic Energy Organization of Iran
- BBC guide to political power structure in Iran
- Official website of the Iranian Cultural Heritage Organization
- (Basa Pérsia) Official website of Islamic Republic of Iran Broadcasting
- Lianna
- Iran Map with details Iran Map and Iran Major Cites Maps
- Aryo.ir A wide Range of Classified Photos From Different Provinces of Iran
- Footage showing ethnic and religious groups in Iran
- Slideshow: Iran, from Damavand to Ispahan
- Encyclopaedia Britannica's Country Page — "Iran"
- Open Directory Project — Iran directory category
- BBC News interactive maps detailing Iran's people, land and infrastructure
- Uncovering Iran season onBBC Radio 4
- Iran an article by Encyclopædia Iranica
- Iran travel information and pictures
- Iran Cultural Heritage Organization
- Iran An article by Encyclopedia Britannica Online
- Ancient Iran An article by Encyclopedia Britannica Online
- Warta jeung media Iran
- List of Iranian news and media from the Open Directory Project
- Yahoo! News Full Coverage Iran Yahoo headline links
- Guardian section about Iran
- PRESS TV — 24 hour news channel in English
Nagara panénjo
Afrika Tengah • Bosnia jeung Hérzégovina • Muangthai
Organisasi jeung masarakat Muslim panénjo
Front Pangbébas Nasional Moro • Républik Turki Siprus Kalér
Organisasi panénjo internasional
Organisasi Sabilulungan Ékonomi • Uni Afrika • Liga Arab • Gerakan Non-Blok • PBB
Afrika Kidul · Républik Afrika Tengah · Aljazair · Apganistan · Angola · Antigua jeung Barbuda · Arab Saudi · Bahama · Bahrain · Bangladésh · Barbados · Belarus · Belize · Bénin · Bhutan · Bolivia · Botswana · Brunéi · Burkina Faso · Burundi · Chad · Chili · Djibouti · Dominika · Républik Dominika · Ékuador · Éritréa · Éthiopia · Filipina · Gabon · Gambia · Ghana · Grénada · Guatemala · Guinéa · Guinéa-Bissau · Guinéa Khatulistiwa · Guyana · Honduras · India · Indonésia · Iran · Jamaika · Kamboja · Kamérun · Kénya · Kolombia · Komoro · Républik Kongo · Républik Démokratik Kongo · Koréa Kalér · Kuba · Kuwait · Laos · Lésotho · Libanon · Libéria · Libya · Madagaskar · Maladéwa · Malawi · Malaysia · Mali · Mauritania · Mauritius · Mesir · Mongolia · Maroko · Mozambik · Myanmar · Namibia · Nepal · Nikaragua · Nigér · Nigéria · Oman · Pakistan · Paléstina · Panama · Pantai Gading · Papua Nugini · Peru · Qatar · Rwanda · Saint Lucia · Saint Vincent jeung Grenadines · Sao Tome jeung Principe · Sénégal · Seychelles · Siérra Léone · Singapura · Somalia · Sri Lanka · Sudan · Suriname · Swaziland · Suriah · Tanjung Vérdé · Tanzania · Thailand · Timor Lésté · Togo · Trinidad jeung Tobago · Tunisia · Turkménistan · Uganda · Uni Émirat Arab · Uzbékistan · Vanuatu · Vénézuéla · Viétnam · Yaman · Yordania · Zambia · Zimbabwé
Arménia · Azerbaijan · Brasil · Republik Rahayat Cina · Él Salvador · Kazakhstan · Kosta Rika · Kroasia · Kyrgyzstan · Méksiko · Monténégro · Sérbia · Ukraina · Uruguay


text:
Toké
Toké (Gekko gecko) mangrupakeun spésiés cakcak arboréal nokturnal (liar ti peuting) pituin Asia tenggara jeung Kapuloan Indo-Australia, sumebar ti India jeung Bangladés, nepi ka Indonésia jeung New Guinea kulon. Habitat asalna mah dina tatangkalan jeung gawir-gawir di leuweung hujan, tapi bisa ogé hirup di habitat manusa, mapay témbok jeung kenténg paimahan pikeun néang serangga mangsana. Sato ieu kagolongkeun karnivora nu agrésip, ngahakan rupa-rupa serangga, malah sok silih serang sasama jalu. Hirupna bisa nepi ka 7&mdash10 taun.
Ahir 1980-an jeung awal 1990-an, toké mimiti dibawa ka Hawaii, Florida, Belize, jeung sababaraha kapuloan Karibia.
Toké téh spésiés cakcak pangbadagna kadua, panjangna 30-40 cm (jalu), 20-30 cm (bikang), sarta beurat 150-300 g. Katémbongna lucu, sabab boga kelir cékas: tutul-tutul bulao, oranyeu, atawa beureum.
Toké téh kawentar (mun dibandingkeun jeung bangsa kadal lianna) ku sorana anu tarik. Ngaran "toké" ieu ogé dicokot tina sadana nalika ngajak kawin: "tokké... tokké..". Sato ieu mah, mun ngarasa kaancam téh tara kabur, malah calangap siap-siap narajang ngégél ka nu ngancamna. Mun geus ngégél, sakadang toké téh tara ngaleupaskeun gégélanana. Sangkan dileupaskeun, cenah mah ku cara dilelepkeun kana cai.
Sato ingon[édit | sunting sumber]
Najan galak, toké sok dikukut alatan kelir awakna nu warna-warni. Tapi, nyéta, kusabab galak téa, dikukutna téh cukup ku dikandangan baé. Miarana teu hésé, asal dibéré kandang nu nangtung (jangkung ka luhur), toké bisa nepi ka anakan.
Sumber rujukan[édit | sunting sumber]
- Tokay gecko, Wikipédia édisi basa Inggris per 22 Pébruari 2006.


text:
Kaméja
Kaméja asal kecapna tina bahasa Portugis nya éta camisa, hartina baju atawa papakéan, utamana keur lalaki.[1] Papakéan ieu nutupan leunguen, taktak, dada nepi ka beuteung.[1]
Sajarah Kaméja[édit | sunting sumber]
Dina taun 1800-an kerah anu gedé jeung heuras ngabalukarkeun bahaya lantaran matak arheut kana ceuli.[1] tTi jaman baheula, baju kaméja bodas dipikawanoh pikeun raksukan bangsawan.[1] Dina buku, Men’s Wardrobe seri Chic Simple, diébréhkeun yén bangsawan Éropa abad ka-17 biasa maké kaméja bodas anu maké mamanis rénda dibelah dada jeung leungeun.[1] Maranéhna osok maké raksukan tuxedo, raksukan anu aslna ti golongan bangsawan Inggris.[1] Nepi ka ahir abad ka-19 kaméja bodas dianggap paling elegan.[1] Baheula lalaki anu maké kaméja bdas dianggap beunghar lantaran loba duit pikeun ngaganti kaméja anu bodas tur bersih.[1] Kaméja bodas dianggap raksukan lalaki paranti digawé di tempat anu bersih.[1] Sanajan tina bahan naon waé kaméja warna bodas katinagli bersih, elegan jeung méwah.[1]
Rupa-rupa kaméja[édit | sunting sumber]
- Camp shirt – kaméja leungeun pendék atawa blus anu basajan kalayan saku hareup jeung kerah kamping.[2]
- Dress shirt – kaméja kalayan kerah formal, ilaharna maké kancing jeung lengan mansét.[2]
- Dinner shirt – kaméja husus dijieun pikeun dipaké jeung papakéan séjéna, saperti dasi hideung atawa dasi bodas.[2]
- Winchester Shirt – kaméja garis atawa warna tapi kerahna bodas jeung mansét.[2]
- Guayabera – kaméja meunang nyulam (bordir) miboga opat saku.[2]
- Poet shirt – kaméja anu logor atawa blus kalayan lengan penuh.[2]
- T-shirt.[2]
- Polo SHIRT.[2]
- Baseball shirt - biasana dibédakeun ku tilu parapat lengan, lencana tim, jeung jahitan beubeu datar.[2]
- Tunic – asalna tina bahasa Latin, tunika, ilharna dipaké ku lalaki jeung awéwé di Romawi Kuno, dibédakeuna ku konstruksi dua.[2]
- Night shirt – papakéan paranti saré.[2]
- Sleeveless Shirt – Kaméha euweuh lenganan.[2] Disebut ogé tank top.[2]
- Halter top – euweuh lenganan, produk konveksi tanpa lengan bagi perempuan.[2] Biasana maké tali di bagian tukang beuheung jeung di tonggong belah handap.[2]


text:
Wilujeng sumping dina blog nu teu sampulur ieu anu mentrang dina mayapada kayaning mega tinggurulung dina aampar langit. Blog ieu teh mangrupi curat-coret tambah kesel minangkana mah meungkeut pangarti nu nanjeur na jero ati nu kiwari bakal pinasti. Salah sawios eusina mah euyeuk ku kajian elmuning basa (linguistik) anu hususna linguistik basa Sunda katut basa Indonesia. Sumangga diaos wae kalayan kabingahan.
Kamis, 30 Desember 2010
Menulis Sesuatu yang Tak Tertulis: Tungtunan pikeun Bisa Nulis Puisi Basa Sunda: netelakeun teori basa jeung sastera
Tungtunan pikeun Bisa Nulis Puisi Basa Sunda: netelakeun teori basa jeung sastera
ku Ardi Mulyana H.
Tulisan singget ieu saenyana diniatan pikeun ngadorong budaya “maca-nulis”. Anu hartina tulisan teh kudu jadi ajang “asah intelektual” nu nulisna. Geningan saur Prof. H. G. Tarigan geus netelakeun aya sababaraha poko katarampilan basa. Nyaeta (1) ngadangukeun/menyimak (2) nyarita/berbicara (3) maca/membaca (4) nulis/menulis. Eta opat katarampilan teh sili pakait hiji jeung nu sejenna. Anu populer disebut “catur tunggal” katarampilan basa”. Ngadangukeun jeung maca kaasup kana “reseptif” sabab sifatna narima atawa nyeurep. Ari nyarita jeung nulis mah kaasup kana “produktif” sabab sifatna ngahasilkeun. Atuh eta opat katarampilan teh teu lain kudu loba dilatih. Tapi dina tulisan ieu bade dipencoskeun wae kana bagbagan katarampilan nulis (sastera) sinareng sababaraha teori ngeunaan basa. Saur batur mah nulis teh hese cenah. Tapi ke heula urang talungtik lewih jauh. Saenyana memang hese lamun teu usaha. Ayeuna kieu, para sastrawan/panyair atawa panulis. Boh nu sok nulis sajak ku basa Indonesia, boh ku basa Sunda. Mimitina mah memang teu bisa. Atuh naha bet bisa? Hayu urang nitenan! Ku sabab diajar. Teu aya deui iwal diajar. Geningan mun hayang bisa ngojay, kudu wae “brus” ancrub ngojay. Nulis oge kitu, “brus” wae pek nulis. Omat, ku jalan diajar nu junun sarta ulah bosenan. “Cikaracak ninggang batu laun-laun jadi legok” tah eta papatah pituin karuhun Sunda. Yen sagala rupa pasal/perkara nu hese mun junun tangtu bakal bisa. Keun urang hiji-hiji “dibeujeurbeaskeun.”
ELMU SASTERA JEUNG LINGUISTIK PATULA-PATALI
Sastera (poetika) nyaeta salah sahiji elmu anu nalungtik kaendahan basa anu ngalibatkeun “aspek kognitif”, rasa, jeung kasosialan. Na sastera aya netelakeun pasal “mimesis”. Naon cenah ari mimesis teh? Mimesis nyaeta garis panjang antara dunya hayal jeng dunya nyata. Nu mana dina sastera teh kudu bisa nyiptakeun kanyataan ku hayalan. Anu istilahna “realita-imajinatif” ku cara wujud lambang basa. Eta salah sahijina. Tuluy, linguistik atawa elmu anu nalungtik ngeunaan basa kakoncara tilu istilah ti Ferdinand de Saussure (anjeunna sarjana Swiss nu disebut “Bapak linguistik moderen” sabab ku medal bukuna nu kakoncara “Course in General Linguistic”) nyaeta, “langue, langage, parole”. Langue nyaeta sifat basa anu abstrak. Sabab aya na struktur otak pamake basana. Siga basa Sunda, basa Indonesia, basa Jawa, basa Inggeris, jeng sajabana. Langage nyaeta sifat basa anu lewih abstrak. Sabab manusa salaku anu miboga basa, sato mah heunteu. Naon deuih ari parole? Parole nyaeta kecap anu dikedalkeun ku pamake basa kalayan kongkeret (nyata). Atuh ari sastera mah lewih pas kaasup kana langue jeng parole. Naha? Kieu. Sastera hurip dina basa. Make basa keur mediana. Teu lain geningan aya sastera Sunda, sastera Indonesia, sastera Jawa, Sastera Inggeris, jeung sajabana. Naha ari jeung parole kumaha? Kieu. Ieu sajak di handap parole abdi:
“Bulan, burahay katutup mega peting
kuring gigis ku karaheut anjeun
sorangan kalah ambon ngajait kasono
duh, awaking tiris ku rasa anu tumpur”
Tah gening eta kecap anu ku abdi dikecapkeun (bisa oge nu ditulis) sacara nyata atawa kongkeret. Jadi ngandung harti yen sastera teh teu lian hasil kecap nu nyata ti anu miboga basana. Atuh meureunan teu salah lamun abdi gaduh pamadegan yen sastera (puisi) nyaeta parole jeung idiosinkronik panyairna. Luyu jeung pamadegan Culler (1977: 8 via Pradopo, 2002: 100) nu netelakeun yen pamakean basa sasaurang (parole) eta teh panerapan sistim basa (langue) nu aya. Jeung Culler oge (1977: 116 via Pradopo, 2002: 100) netelakeun pamakean basa panyair sakaligus panerapan konvensi puisi nu aya.
TULUY NAON ARI (SASTERA) PUISI TEH?
Ieu pananyaan alus. Naha alus? Kieu. Puisi atawa sajak nyaeta rarangken kata nu ngalibatkeun kaendahan basa pikeun nyiptakeun hiji kaayaan nu ngawakilan rarasa panyair atawa nu nulisna. Intina mah hiji basa anu endah (poetika). Puisi teu bisa kitu wae leupas tina linguistik ku sabab puisi hurip dina basa. Sacara etimologis atawa elmu nu nalungtik ti mana asalna kata, puisi teh asalna tina bahasa Yunani poiesis nu miboga harti nyiptakeun. Atuh lamun tina basa Inggeris sasaruaannana poetry, poem, jeung poetics. Tapi ku sabab sifat basa mah dinamis, nu matak harti tina kata puisi teh kacida reana kumaha pamadegan sewang-sewangan. Jeung bentukna oge robah-robah kiwari mah—teu kaiket deui ku aturan-aturan. Sakumaha saur Michael Riffaterre (1978: 1 via Pradopo 2001: 1) yen puisi teh robah-robah nyaruakeun jeng evolusi kahayang jeng robahna aturan estetikna. Atuh abdi oge ngumpulkeun sababaraha pamadegan ti anu arahli. Kahiji nyaeta saur Samuel Tylor Coledrige nu ngahartikeun yen puisi teh rarangken kata nu endah tina susunan kata pangendahna. Kadua saur Edgar Allan Poe nu nyieun bates yen puisi teh puisi salaku pamaes nu ngagalindeng (lir ibarat tatabeuhan). Katilu saur John Dryden nu ngartikeun pedalan kata nu musikal. Kaopat saur Isaac Newton ngungkapkeun yen puisi teh nada nu pinuh ka-pituin-an jeng ka-luyu-an. Kalima saur Shelley nerangkeun yen puisi teh rekaman detik-detik nu endah dina kahirupan. Kagenep saur Auden netelakeun yen puisi teh nunjukkeun campuran rarasaan nu ngahariji (paaduk-aduk). Atuh eta kagenep pamadeugan teh luyu. Nu mana sakabehna ngandung harti hampir sarua. Da bongana sigana mah ku sabab ari basa mah “universal”. Tapi abdi oge asa katarik tina pamadegan panyair nu kakoncara, Kahlil Gibran tea nu ngartikeun yen puisi teh nyaeta lain ekspresi tapi tembang nu digalindeungkeun ku raheut nu getihan atawa biwir anu seuri. Tah abdi ngagarishandapan harti ti Kahlil Gibran teh. Yen dua rasa, susah jeng senang. Nu matak puisi bisa ngawakilan rarasaan panyairna. Atuh da gening susah jeng senang teh datangna sili gentian—lamun mah nalungtik lewih jauh ngeunaan puisi, ieu tulisan sigana bisa ngawujud jadi mangpuluh-puluh kaca tapi da elmu kaweruh abdi masih kacida atah keneh.
GENERATIF TANSFORMASI, NAON ETA?
Dina elmu linguistik aya nu disebut teori generatif transformasi nu digeugeuh ku Avrah Noam Chomsky. Anu mana teori eta teh dibeujeurbeaskeun na psikolingistik, elmu nu netelakeun teori basa, perilaku atawa lalampahan manusa, jeung akal budina, ieu elmu teh gabungan tina psikologi jeng linguistik. Diwanoh ku dua istilahna nyaeta kompetensi jeung performansi. Naon atuh eta teh? Kieu. Kompetensi nyaeta kaweruh hiji manusa pikeun basana. Ari performansi nyaeta pangabisa hiji manusa ngeunaan basana boh omongan atawa tulisan tur mibanda pangarti pikeun ngahartikeun mangrupa-rupa kalimat tina mangrupa basa nu digeugeuhna. Jadi saur teori eta teh manusa miboga tata bahasa anu “dinuranikeun”, “the inentenneses hypotesa”. Atawa “tata basa nurani”. Naha bet kitu? Hayu urang talungtik. Contona budak genep taun ngomong (abdi leuleutikkan ngayakeun panalungtikan sorangan ngeunaan teori ieu), “Mah, hoyong eumam-eun eta”. Naha ari budak umur genep taun apal sufik –eun? Anu tina morfem emam+eun nu miboga harti nu bisa didahar? Cobian tanya budak sagede kitu. Da moal apaleun ti mana “jol jeuleugeudeg (morfem eumameun dina) kalimah eta”. Conto nu sejen, abdi miwarang, “Jang pangnyarekkeun ulah gogorowokan di kelas, Bapa nuju mariksa ulangan di kantor” (kaayaan nuju istirahat sakola) tuluy budak sapuluh taun eta ngomong, “Barudak, saur Pa Ardi ulah patinggorowok di kelas garandeng cenah”. Tah, kumaha peroses morfologis morfem “patinggarorowok”, “barudak”, jeung “garandeng” teh? Kieu. Gorowok+pa+ting+ar nu boga wangun dasar kecap pagawean nu lobaan ku ayana infiks “ar” nu mana pa+ting+ar kasebut ambifiks sabab ayana rarangken bareng. Tah atuh morfem “garandeng” sinareng ‘barudak” oge teu bina kitu perosesna. Mun ditanya budak kumaha eta perosesna da moal apaleun. Tapi naha sakitu pas-na bisa nempatkeunnana dina wangun (basa) kalimah? Tah sigana kitu naon nu disebut ku Avrah Noam Chomsky teh ngeunaan tata basa nurani atawa ”, “the inentenneses hypotesa”. Yen sacara teu sadar barudak saumur kitu geus laluwes tata basana—boh barudak nu B1-na (basa Indung) basa Sunda, basa Indonesia, basa Jawa, basa Inggeris, jst. sarua wae geus mibanda tata basa nu dinuranikeun (tuh nya geningan Alloh mah sakumaha sampurnana nyiptakeun manusa nu ku Mantenna dijadikeun holifah di marcapada ieu).
TULUY KUMAHA ARI GENERATIF TRANSFORMASI DIKAITKEUN JEUNG PUISI?
Wah, saenyana abdi gigis oge ngaluarkeun pamadegan. Sabab sieun salah, tapi mun teu salah heula abdi moal bisa-bisa atuh. Ken wae da masih diajar. Saur abdi mah puisi jeng teori eta teh lir ibarat salaki pamajikan. Naha? Kieu. Na teori eta aya nu disebut seteruktur jero (deep structure) jeng seteruktur luar (surface structure). Nu mana seteruktur jero diperoses dina jero otak (enkode/peroses ngirim pesen semantikgramatikfonologi). Medal wae gening omongan. Tuluy ditarima ku artikulatorpamindahan pesenceupil/telinga pendengar (dekode/peroses narima pesen fonologigramatikasemantik). Eta bisa disebut peroses basa. Nu ngomong jeung nu ngadangukeun. Ari nulis puisi mah kieu. Seteruktur jero diperoses dina jero otak panyair atawa panulis (enkode/peroses ngirim pesen semantikgramatikgrafologi) diganti ku grafologi da eta mah nulis, lain nyarita. Tah abdi rada “balueng” oge. Tapi kieu ari nulis puisi teh nyaeta sagala hal rarasaaan panyair anu ditamplokkeun liwat media tulisan. Seteruktur jerona rasa sedih, tangtu medalna kana seteruktur luar (tulisan) oge tangtu sedih pihartieunnana. Sabab lamun eta hasil karya puisi dibaca kunu sejen di-transformasi-keun liwat dekode/peroses narima pesen fonologi atawa grafologigramatikasemantik bakal bisa neguh, “Oh ieu si panyairna keur sedih, sono, gumbira, jst”. Atuh abdi oge hoyong ngajak nu maca liwat puisi abdi (ieu dicandak tina kumpulan puisi Sunda abdi nu judulna “Diudag Kinasih” anu dibukuelektronikkeun ku Evolitera).
“Di hiji poe
aya budak meuli pepetasan
tuluy ku manehna diseungeut
kumaha tah terusna?
Kieu, "belegug" disadana”
Mangga tewak rarasaan abdi na puisi di luhur!
Tuluy dina puisi ieu di handap.
“Tangkal jengjen gugupayan
Mega beureum nyalimutan
Har, angin sore aaclogan
Mapaes hate kuring nu mikasono si indung budak
Ayeuna, isukan, jeung enjing
Kuring nancep patekadan
Ngaropea tresna nu kungsi tumpur
Naha?
Ah, kuring mah jalma teu boga
Dina nenjo, ngabengbat lamunan
Narajang babasan
Bari poek ningali caang
Duh, indung budak
Gusti nu Agung,
Menta tulung pangnuduhkeun ayana di mana?
Urang mana?
Saha ngarana?
Ci mata teu daek ngeclak
Ngeclak kana manah kuring nu garing
Garing bari teu eling
Eling anu kabeurangan
Ya Alloh pangeran kuring
Kuring menta tulung
Tulung Gusti kuring
Kuring palid kabawa caah kasono taya katepi”
Mangga tewak deui rarasaan abdi na puisi di luhur!
Tuluy dina puisi ieu di handap.
“Heug ku kaula dianteur
Di palataran rek kumawantun
Jung gera cumarita
Lain agul lain jumawa
Tanyakeun kecap nu pernah medal basa harita
Dina mangsa usum ngecrik sora
Lain sono rek ngaloloho
Tapi nginget-nginget nu ges poho
Sabab kuring cacah bakal salah
Lamun teu ngelingan acan
Sok atuh gera petakeun
Sangkan rahayat hirup barokah”
Mangga tewak deui rarasaan abdi na puisi di luhur!
Tuluy dina puisi ieu di handap.
“Simpe dina raraga hojahna
Dek wae ka saha ieu mementa?
Ka gusti pangeran abdi
Taya daya taya upaya
Ya Alloh nu sajati
Ieu abdi tulungan, kabawa palid ti kamari”
Mugia para pamaca tiasa narik kumaha rasa abdi nu diwakilan ku puisi di luhur.
NILEI-NILEI SASTERA JEUNG MANGRUPA TEORINA
Saenyana atuh nulis puisi teh perelu oge diajar teorina. Tapi saur abdi mah teori teh lain jaminan mutlak, “Lamun miboga kaweruh teori nulis, tangtu bakal bisa nulis”. Ah saur abdi mah teu kitu. Sabab ngagugulu teori wae tapi bari teu “brus” ancrub nulis mah moal bisa-bisa. Dina subjudul ieu abdi sakedik bari saliwat wae bade netelakeun bagbagan nilei sastera. Nyaeta nu ku abdi di-peureut tina Shipley (1962: 437 via Tarigan 1984: 194) (1) nilei hedonik anu mana mere karesep langsung pikeun nu maca hasil karya sasterana (2) nilei artistik nyaeta nu nunjukkeun pangaweruh sinareng katarampilan nu nulisna (3) nilei kultural nu mana mibanda tata nilei luhung dina masarakat jeung budaya wewengkonna (4) nilei etis-moral-religius anu ngandung harti yen dina karya sastera kudu miboga didikan sinareng conto nu hade jeung ahlakul karimah (5) nilei praktis anu mana karya sastera teh kudu kabula kabale atawa fleksibel. Tah atuh dina sastera (puisi) teh kudu mibanda sababaraha nilei di luhur eta.
KANG, KUMAHA SANGKAN BISA NULIS PUISI SUNDA?
Salah sahiji babaturan nanya kitu ka abdi. Alah kumaha eta pananyaan dijawab ku abdi nya? Nu matak abdi nulis tulisan ieu oge salah sahijina keur ngajawap pananyaan eta. Kieu. Aya sababaraha poko nu kudu diperhatikeun. Da lamun hayang bisa nulis puisi ku basa Sunda teh memang kudu bisa heula basa Sunda atuh. Salian ti bisa basa Sunda, kudu apal heula naon rupa-rupa gaya basa. Anu mana dina puisi rajeun make basa kiasan (figurative language) keur nyieun puisi sangkan hurip pinuh rasa puitis. Nyaeta make basa kiasan simile, metafora, epik simile, personifikasi, metonimi, sinekdoki, alusi, eponim, epitet, antonomasia, hipalase, ironi, sinisme, sarkasme, satire, innuendo, antifrasis, paronomasia, jeung alegori. Tah kudu wanoh heula jeung rupa gaya basa eta (ngeunaan gaya basa, sarana retorika, tata basa stilistika, analisis semantik, analisis katatawacanaan basa sastera, imaji-imaji, sinareng kumaha analisis Roman Inggarden insya Alloh ku abdi bade dibahas husus dina tulisan salajeungna). Tapi ieu aya dua poko nu kudu dilakonan. Kahiji kudu getol maca. Maca naon wae mangrupa elmu pangaweruh nu rea. Boh psikologi, bahasa, sastera (Sunda), karya-karya sastera (Sunda), sosial, psikologi, politik, antropologi, sosiologi, jeng rea deui. Cobian naroskeun ka para sasterawan atawa panyair atawa panulis, pasti aranjeunna gaduh “perpustakaan sorangan”. Omat sing getol maca. Omat pisan. Contona Ajip Rosidi, anjeunna panulis/sasterawan/panyair/budayawan nu luhung ku kaweruh jeung pangarti sabab junun maca buku (abdi oge nurutan sabab eta conto nu hade). Titenan kalimah ieu, “Saurang nu tukang nulis pasti saurang pamaca buku nu tarapti, tapi saurang pamaca buku nu tarapti can tangtu saurang panulis/panyair/sasterawan.” Teu lain kudu pisan perelu ngagetolkeun maca. Kaduana atuh ‘brus” wae geura ancrub nulis, nulis, nulis, nulis, jeng nulis. Sabab mun hayang bisa nulis kudu “brus” wae nulis. Sakumaha geningan lamun hayang bisa ngojay “brus” wae kana cai ngojay baris diajar nu junun ulah nepi ka ngerelep. Tah nulis oge kitu. Keun wae salah mah da ngaranna diajar. Titenan kalimah ieu, “Saurang akademisi (bisa oge disebut panulis sabab panulis sarua oge jeung akademisi) teu nanaon salah oge asal ulah ngawadul”. Nu matak abdi oge neangan kasalahan sing loba sangkan kumaha bisa ulah salah deui. Ah sakieu heula wae da seueur teori jeung catur mah bisi “balueng”. Pek geura “maca-nulis”. Cag ah.
Garut, Desember 2010
Seja Kapihatur, nu Keuna ku Katutumpuran
saenyana, peting datang mawa beja
yen bulan teu bisa datang liwat lamunan
tur bumi oge reuwas kalawan sieun
marcapada naon ieu?
pinuh ku haliah dunya nu mawa cilaka
manusa, nu sampulur katingali alus awakna
moal nya kitu wae salilana
nu matak ulah leumpang kalayan sombong di tanah Alloh
manusa, nu sok sili kocorkeun getih jeung sasama
padahal, taneuh teh masih teuas keur ngagali kuburan
Garut, Desember 2010
Rabu, 29 Desember 2010
Haiku-haiku Hejosuku I (kumpulan sajak nu sakaeling)
pun panulis: "ARDI MULYANA H."
I. GEUGEUT
geunjleung ku getah
gigidig ngagibrig gigis
gilisir gilincing
garut, desember 2010
II. GANGGAYONG
salira eling
kuring ambon tiheula
ngabengbat rasa
garut, desember 2010
III. RUJAK LADA
numatak geulis
bongana geulis-geulis
kuring hujan prus pris
garut, desember 2010
IV. PASINI ANJEUN
duh, neng geulis
kamari ngecap jangji
kiwari euweuh bukti
garut, desember 2010
Soneta, untuk Pertempuran Bojongkokosan
puluhan tahun silam
aku hanyalah debu Pak
belumlah tampak di marcapada
serta tanah pasundan
dahulu, bojongkokosan menarik pelatuk
mengusir invasi serdadu laknat
oi, gekbrong tunggu
aku ingin hidup lagi Tuhan
berjuang bersama para karuhun baheula
angkat senjata bersama nini-nini pula
sejarah pun tahu, bojongkokosan tak hilang oleh waktu
kami, anak sunda bilang
"hidup bojongkokosan, kita serang dan gempur
si tentara laknat dengan merdeka atau mati"
Garut, Desember 2010
Yang kusebut Masterpiece-ku
Sepi pun kumulai
Dengan kekuatan besar di balik kata-kata
Ah, syair apakah ini
Begitu bergelora
Masa laluku terpuruk ke jauh ke dalam bumi
Yang tiada lain adalah kegagalanku
Sebab, aku terbang ketika aku jatuh
Adakah di antaramu penyaksi jalan hidupku
Aku melewatkan waktu bersama api
Membakar rimba pengasingan benua gaib
Menyulut nafsu amarah memelihara keterasingan dalam dunia
Kini aku hidup bersama kata dan arti
Bagiku, cukuplah nama-Mu yang kusebut kala sakaratul maut menjemput
Semlohai Dzat Penguasa Alam, izinkan aku untuk menulis
Sebab, aku hanya bisa hidup melalui tulisan
Yang sebenarnya kutemukan diriku lewat tulisanku sendiri
Garut, November 2010
Melang, Nalungtik Anteng Sorangan (kumpulan sajak nu sakaeling)
jungjunan
kadieu ka darmaga
abdi melang
ningali gulidagna selat sunda
lir cai laut diuyahan
Merak, 2010
Cangcaya, Teu Apal, Isuk, Ayeuna, jeung Pageto (kumpulan sajak nu sakaeling)
rek nepi ka iraha bae
kuring balirihan cimataan
gusti, tulungan
kuring kabawa caah ti baheula
Merak, 2010
Saheulai Sajak keur Anak Gunung Krakatau (kumpulan sajak nu sakaeling)
kapihatur
anak gunung krakatau
keur udud haseupna nyelebung
abdi rek nanya,
damang pangersa?
Merak, 2010
Guntur, Gedag ku Cai Cacaah Selat Sunda (kumpulan sajak nu sakaeling)
cai tinggorowok
cawokah elekesekeng
abdi ngabigeu
kamana kakasi
abdi?
ieu merak tingbaranyay
Merak, 2010
Tilar na Cai (kumpulan sajak nu sakaeling)
kahatur keur,
selat sunda nu melang
ka mana pilot nu murag kamari?
Merak, 2010
Soneta, Baso nang Menta
satu
dua
tiga
empat empat tiga tiga
son
cek
son cek son cek
empat empat tiga tiga
empat bait
Garut, 2010
Aku Si Miskin, yang tak Lepas Nadanya dengan Gemuruh
aku miskin
tapi aku kaya dengan puisi
di jepang haiku
di garut hejosuku
ovtherdom
bret
Garut, 2010
Dia Nada yang tak Ada
engkau kosong
dan
song-song
molongpong
Garut, 2010
Kueh Adeboy (kumpulan sajak nu sakaeling)
ceuk urang ingris, "what sing a song at the boy"
ceuk urang sunda, "wacing cong adeboy"
Garut, 2010
Lalampahan Hirup (kumpulan sajak nu sakaeling)
lalampahan matak balangsak
nincak keteuhak salah ahlak
numatak, hate ulah pabalatak
Garut, 2010
Sajak Udud jeung Cikopi (kumpulan sajak nu sakaeling)
mangsabodo paduli
ngebul amisna cikopi
tapi pait ku budi salira
jung nyingkah!
siah!
Garut, 2010
Hiji Mangsa (kumpulan sajak nu sakaeling)
na hiji mangsa kahareup
kuring lain nu baheula
tenjo ku salira
ibun ngeclak lamun kuring ceurik
Garut, 2010
Sajak Inohong
--kanggo para pajabat--
ieu surat ti garut,
ti cacah,
kumaha daramang?
Garut, November 2010
Tulisan yang Paling Banyak Dibaca
-
Ardi Mulyana Haryadi SPs Linguistik Universitas Pendidikan Indonesia Haryadi (2012b) ngajentrékeun yén, “ Salah satu kunci untuk ...
-
Ardi Mulyana H. Kanggo s.f.c Rumentang deui carita kinasih nu hojahna panonpoe rek surup galindengna sora cai maturan urang na paampro...
-
Ku Ardi Mulyana H. Kahiji, nya daun awi baseuh ku ibun tapi naha teu bisa niiskeun hate silaing? nu aya, kalah hate nu arogan nu aya, k...
-
Phonotactics: Segments in Sequence, Segment in Contrast, and Phonetic and Phonological TranscriptionPhon otac tics: Segments in Sequence, Segment in Contrast, and Phonetic and Phonological Transcription Oleh: Ardi Mulyana Haryadi, S.Pd. H...
-
Ku Ardi M. H. Hiliwirna angin liwat daun awi keresek patingaradu kuring nangtung nampeu tetebakna sangkan asup kana tulang-taleng atu...
-
Ku Ardi Mulyana Haryadi Naha lamun nanya ka cikaracak saha nu rek ngajawapna Lamun lain itikurih kuring mindingan rasa kasono nu rongkah D...
-
Ku Ardi M. H. Di mana bumi nu kacida teuasna? nu cur-cor minyak jeung gas barijil naha ari manusa teu barisa sorangan? nepi ka minyak, ...
-
Ardi Mulyana H. Poe haleumheum kahalang mega angin ngagilisir nebak kalaras oyag-oyagan lir ibarat manusa keuna owah gingsir nya atuh...
-
Oleh Ardi Mulyana Haryadi Sejatinya, perkembangan budaya di Jawa Barat selalu diiringi oleh perkembangan masyarakatnya. Dalam kaitan terse...
-
Ku Ardi Mulyana H. -kanggo neng dias- Lir cimata ngalir na kamalir ka luhur Hiji pamohalan nu taya rupa Seug etateh estuning duriat nu har...


text:
Felipe Massa
Felipe Massa (lahir 25 April 1981) nyaeta tukang balap Formula 1 anu asalna ti Brazil. Anjeunna kiwari ngahiji jeung tim Ferrari bareng jeung batur satimna asal Finlandia anu janten juara dunia 2007, Kimi Raikkonen.
Profil[édit | sunting sumber]
Felipe tos ngenal dunia kebut-kebutan ti yuswa 7 taun keneh. Awalna, Felipe ngan janten saorang loper pizza ka balapan GP Brazil di Interlagos. Ti dinya, Felipe mulai katarik pikeun turun di dunya balap.
Felipe ngawitan debut di F1 taun 2002 pas GP Australia. Dirina bergabung jeung tim Sauber sareng Nick Heidfeld. Di taun 2003, Felipe ngalih janten pembalap tester di Ferrari.
Taun 2004, Felipe balik deui ka tim Sauber salama dua musim. Di 2004, dirina bertandem jeung Giancarlo Fisichella. Dan di 2005, Felipe bertandem sareng tilas juara dunia F1 1997, Jacques Villeneuve.
Akhir 2005, Felipe resmi ngalih ka tim Ferrari ngagentoskeun pembalap Brazil anu sanesna, Rubens Barrichello. Salama musim 2006, Felipe meunang di GP Turki sareng GP Brazil. Dirina kacatet sabagai pembalap Brazil pertama anu tiasa meunang di kandang sejak almarhum Ayrton Senna di taun 1993.
Di musim 2007, Felipe kungsi abus kandidat juara dunia, tapi gagal di pertengahan musim. Salama 2007, Felipe meunang di GP Bahrain, Spanyol, sareng Turki. Felipe gaduh tekad taun 2008 ieu, dirina tiasa janten juara dunia F1.
Biodata[édit | sunting sumber]
- Nami lengkep: Felipe Massa
- Tempat, tanggal babar: Sao Paulo, 25 April 1981
- Status: Nikah sareng Rafaela
- Luhur: 166 cm
- Beurat: 59 kg
- Debut F1: Australia 2002


text:
Kawah Kamojang
Kawah Kamojang perenahna di wilayah Kabupaten Garut, sabelah timur-kidul Kota Bandung, perbatasan Majalaya-Kabupaten Garut.[1] Sakitar 25 km ti Kota Garut jeung ti Bandung mah sakitar 35 km.[1] Kawah kamojang aya dina ketinggian 1000m di luhur permukaan laut.[2]
Gambaran[édit | sunting sumber]
Di lokasi Kawah Kamojang dijadikeun Pembangkit Listrik Tenaga Panas Bumi anu dikelola ku PT. Pertamina dan PT. Indonesia Power, dimana di lokasi kasebut jadi nu munggaran energi panas bumi dimangpaatkeun ti masa kolonial Walanda.[1] Di kawah kamojang aya fumarol, kawah lumpur, danau panas, jeung haseup anu aya dina rekahan taneuh.[3] Di kawasan wisata ieu loba kawah anu masih kénéh aktip ngaluarkeun panas bumi.[1] Ngaran-ngaran kawah kamojang nya éta :
- kawah karéta api, Di ieu kawah aya liang anu ngaluarkeun sorana mirip sora karéta api atawa mirip sora jét.[1] Kawah Karéta Api mangrupa kawah anu paling narik ati ku sabab uap gas anu kaluar baheulana sarua éndahna jeung Kawah Putih di Ciwidey. [1]
- kawah manuk, Gas panas anu anu kaluar bisa ngapungkeun barang anu aya disaluhureun ta kawah. Dingaranan Kawah Manuk ku sabab aya sababaraha liang anu ngaluarkeun sora saperti sora manuk.[1]
- kawah berecék,
- kawah sekarat,
- kawah hujan, ieu kawah bisa jadi tempat mandi sauna.[1] Aya mitos yén lamun mandi di éta kawah bakal cageur tina sarupaning panyakit saperti stroke, jantung, influenza, payakit kulit, jeung rématik.[1] kawah hujan ngaluarkeun uap cai jeung gas sulfur anu ngagempul tina sela-sela batu vulkanik.[3]
- kawah stik gas.[2]
Di bagian tukang kawah aya guha. Abnu baheulana guha éta mangrupa panto ka kerajaan Demak.


text:
Beungkeut kimia
Dina kimia, beungkeut kimia hartina gaya nu nahan atom-atom dina molekul atawa kristal. Dina molekul-molekul basajan, tiori beungkeut valénsi jeung konsép wilangan oksidasi bisa dipaké pikeun ngaduga struktur jeung wangunan molekular. Nya kitu ogé tiori fisika klasik bisa dipaké pikeun ngaduga struktur-struktur ionik. Pikeun sanyawa nu leuwih pajeulit kayaning kompléks logam, tiori beungkeut valénsi teu bisa dipaké sarta merlukeun pamahaman nu leuwih jero dumasar mékanika kuantum.
Aya sababaraha tipe beungkeut kimia, gumantung kana pasipatanana, nyaéta
Sadaya beungkeutan kimiawi mucunghulna tina interaksi antaréléktron ti atom-atom nu béda nu sacara énergétik dipikaresep (nyaéta hémat énergi). JEnis beungkeutna gumantung kana lokalisasi/delokalisasi dénsitas éléktron di antara atom-atom sanyawana.
Dina kasus beungkeutan ionik, éléktron-éléktron utamana ngahiji jeung salasahiji atomna, sahingga muatan listrikna netep sacara diskrét. Watek gaya antaratom (kanyataanana mah antarion) ieu utamana dicirikeun ku ayana poténsi éléktrostatik isotropik.
Sabalikna dina beungkeutan kovalén, sebaran dénsiti éléktron dina beungkeut teu netep di salasahiji atom, tapi didélokalisasi sapanjang molekul dina struktur nu digambarkeun ku tiori kontémporér umum salaku orbita molekul. Teu siga beungkeut ionik murni, hal ieu ngakibatkeun sipat anisotropik. Kaayaan panengah (intermediate) tangtu aya, nalika beungkeutna nunjukkeun campuran antara ciri ionik polar jeung ciri délokalisasi éléktron kovalén.
Beungkeut ionik sacara umum bisa digambarkeun ku fisika klasik, sedengkeun pajeulitna beungkeut kovalén ngandelkeun pisan kana konsép-konsép mékanika kuantum.
Sagigireun beungkeut intramolekul nu ngaheuyeuk hiji molekul sangkan ngahiji, gaya antarmolekul ogé meta dina interaksi antarmolekul hiji zat.
Dina rumus kimia[édit | sunting sumber]
Watek 3-D dina atom jeung molekul ngabalukarkeun héséna ngagambarkeun orbital jeung beungkeut kimia. Dina rumus molekul, beungkeut kimia (orbital anu pabeungkeut) antaratom ditandaan ku rupa-rupa cara gumantung ti mana jihatna. Dina kimia organik misalna, kadang beungkeutna mah teu dipiroséa, da nempona leuwih museur kana gugus fungsina. Ku kituna, rumus molekul étanol (sanyawa dina [[inuman nu ngandung alkohol) bisa ditulis dina wangun konformasina, 3-diménsi, atawa 2-diménsi, gumantung kana naon anu keur diobrolkeun.
Baca ogé[édit | sunting sumber]
Rujukan[édit | sunting sumber]
- Chemical bond, ti Wikipédia basa Inggris, disalin ping 27 Juli 2004.


text:
Geisha
Geisha (芸者? geisha, harti literatur jalma-seni, atawa jalma di widang seni) nyaeta artis-penghibur tradisional Jepang. Di wewengkon Kansai watesanna Geiko (芸妓?) sarta memeh jadi geisha, Maiko (舞妓?) geus aya saprak Restorasi Meiji. Geisha ilahar dina abad ka-18 jeung ka-19; nepi ka ayeuna masih aya, sanajan jumlahna beuki ngurangan.
Watesan[édit | sunting sumber]
"Geisha," diucapkeun /ˈgeɪ ʃa/ ("gei-" rhymes with "may") ilahar dipake ku watesan nu ngomong Basa Inggris, sanajan ilahar oge dipake dina Basa Jepang. Saperti sakabeh kecap barang dina Basa Jepang, taya bedana antara tunggal jeung jamak.
Sajarah jeung evolusi[édit | sunting sumber]
Geisha aslina tukang ngahibur profesional, tur dina aslina kalolobaan lalaki. Sedengkeun dina rengking istri simpenan profesional nyadiakeun hiburan seks, geisha migunakeun kamampuhna dina seni tradisional Jepang, musik, nari jeung ngadongeng. Kota (machi) geisha digawe lepas di luar parteyna di sababaraha "pleasure quarters", sedengkeun quarter (kuruwa) geisha ngahibur dina pesta di pleasure quarters. Saprak kamampuan artis istri simpenan kelas luhur turun, kamampu geisha, boh lalaki atawa awewem jadi leuwih diperlukeun.
Lalaki geisha (kadangkala disebut hōkan) jumlah terus turun, sarta 1800 geisha awewe (aslina disebut onna geisha, hartina geisha awewe) jumlahna tilu kali jumlah geisha lalaki, sarta "geisha" jadi dianggap kamampuh awewe penghibur, saperti kiwari.
Sacara tradisional, geisha dilatih basa umurna ngora pisan. Budak awewe dijual ka imah geisha, sarta mimiti dilatih seni tradisional.
Keur leutik, geisha kadangkla digawe mimiti salaku pembantu atawa asisten geisha nu pangalaman sarta jadi geisha magang (maiko) salila latihan. Latihan tradisional ieu aya saperti tradisi sejenna di Jepang, lamun pelajar cicing di imah, mimiti ku ngagawekuen pagawean imah sarta mantuan nu boga imah, sarta lila-lila manehna bakal jadi nu boga imah.
Salila jadi Geisha, teu kudu nembongkeun aktivitas seksual.
Geisha modern[édit | sunting sumber]
Geisha modern masih keneh hirup kumbuh di imah tradisional geisha disebut okiya di wewengkon nu disebut hanamachi (花街 "kota kembang"), sacara husus salila magang, tapi lolobana geisha nu geus pangalaman leuwih milih cicing di imahna sorangan. Budaya-dunya nu luhur eta geisha disebut karyūkai (花柳界 "the flower and willow world").
Wanoja nu hayang jadi geisha lolobana mimiti latihan sanggeus tamat SMP, lolobana sanggeus tamat SMA atawa diploma, lolobana mimiti karirna dina mangsa dewasa. Geisha masih diajar alat musik tradisional saperti shamisen, shakuhachi (suling), sarta gendang, salian ti nembang, tari tradisional Jepang, acara nginum teh ala Jepang, sajarah jeung sastra. Ku cara diajar ti geisha sejen, sarta diajarkeun nu boga imah, geisha nu dialajar eta bakal mibanda kamampuh tradisi nu kuat dina milih sarta makekimono, tur dina ngalayanan pelangganna.
Di Kyoto nepi ka kiwari masih nyepeng pageuh tradisi geisha, dua tempat prestise jeung wewengkon tradisional, Gion jeung Pontochō. Geisha di ieu wewengkon disebut geiko. Di Tokyo hanamachi Shimbashi, Asakusa tur Kagurazaka oge tempat nu dipikanyaho.
Di Jepang mangsa kiwari, hese manggihan geisha jeung maiko saluareun Kyoto. Dina taun 1920-an leuwih ti 80,000 geisha di Jepang, tapi kiwari loba ngurangan - jumlahna kurang leuwih 10,000. Sanajan kitu, wisatawan nu datang ka wewengkon Gion Kyoto bsa panggih jeung maiko di jalan atawan ku cara janjian. Ekonomi nu seret, nurunkeun minat kana seni tradisional, kembang jeung tatangkalan nu huripna teu tangtu, tur beaya nu diperlukeun ku geisha jadi sabab nurunna minat kana seni seni tradisional.
Rujukan[édit | sunting sumber]
- Dalby, Liza Crihfield (1983). Geisha. Berkeley, California, United States: University of California Press
- Foreman, Kelly M. (2002). "The Role of Music in the Lives and Identities of Japanese Geisha." Ph.D. dissertation. Kent, Ohio, United States: Kent State University.
- Foreman, Kelly M. (2005). 'Bad Girls Confined: Okuni, Geisha, and the Negotiation of Female Performance Space,' in Bad Girls of Japan, edited by Laura Miller and Jan Bardsley. Palgrave MacMillain Press.
- Manabu Miyazaki (2005). Toppamono: Outlaw. Radical. Suspect. My Life in Japan's Underworld. Kotan Publishing. ISBN 0-9701716-2-5.
- BBC television documentary Geisha Girl. First shown on UK channel BBC Four in January 2006.
- Naomi Graham-Diaz. "Make-Up of Geisha and Maiko". Immortal Geisha (2001). link - last accessed on January 19, 2005.
Tempo ogé[édit | sunting sumber]
Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]
- The flower and willow world "Hanamachi" (German)
- Cohen, Kathleen, "Geisha History". School of Art and Design. San José State University.
- Patterson, Sofia, "Karyukai"
- Japonismo.com Traditional and modern Japanese culture, with a section dedicated to geishas "Geisha, arte y tradición" (Spanish).


text:
Senin, 30 Juli 2012
SISINDIRAN PIWURUK
Di handap ieu mangrupa conto-conto Paparikan anu watekna Piwuruk atawa Piwulang tur geus dipikawanoh ku sabagian gedé urang Sunda. Dina harti geus ilahar dipaké dina omongan sapopoé, samalah disakola mah sok diajarkeun. Rada hésé maluruh saha-sahana nu geus nganggitna.
Anapon Paparikan téh mangrupa salahsahiji wangun Sisindiran (ti sagédéngeun Rarakitan jeung Wawangsalan). Paparikan asalna tina kecap “parik” atawa “parek” anu hartina “deukeut” atawa “caket”. Pangna disebut kitu, lantaran dina Paparikan téh aya sora anu padeukeut nyatana antara sora dina cangkang jeung dina eusi.
Ditilik tina wanguna, sapada (sagunduk) Paparikan téh diwangun ku opat padalisan (jajaran). Unggal padalisan diwangun ku dalapan engang (suku kata/vokal). Padalisan kahiji jeung kadua mangrupa cangkang (sampiran), sedengkeun padalisan katilu jeung kaopat mangrupa eusi (isi). Antara cangkang jeung eusi téh teu aya hubungan (harti) nanaon, iwal ku padeukeutna sora téa (murwakanti).
Lianti miwatek Piwuruk, Paparikan ogé aya anu watekna “silihasih” atawa “birahi”, “sésébréd” atawa “banyol” (heureuy), jeung aya deui anu “cawokah” malah “jorang”, sarta aya ogé anu watekna “resmi” atawa “dines” nyaéta anu ilahar dipake pikeun bubuka jeung panutup (pangpangna dina pagelaran jeung dina biantara-biantara).
Diposkan oleh deni yusuf di 05.08
Label: PIWURUK
Langganan: Poskan Komentar (Atom)


text:
Sekolah Menengah Kejuruan Karya Nasional (SMK-Karnas) Kuningan gawe bareng jeung PT. Fukusuke Kogyo Indonesia, anyar-anyar ieu ngayakeun test rekrutmen calon tanaga gawe pikeun ditempatkan di eta pausahaan.
Test rekrutmen calon tanaga gawe nu dilaksanakeun di Kampus SMK Karnas, diiluan ku 66 peserta diantarana 45 calon tanaga gawe wanoja jeung 21 lalaki lulusan sawatara SMA jeung SMK boh negeri boh swasta sa-Kabupaten Kuningan.
Kepala SMK Karnas Kuningan, Ir. H. Yepri Esa Tri Jaka, M.Pd, dibaturan ku panitia bursa kerja, Yayat, nyebutkeun, saenyana pihak pausahaan nu bagerak dina widang industri plastik di Bekasi, ngabutuhkeun tanaga gawe reana 100 urang, diantarana 80 urang tanaga gawe wanoja jeung 20 urang tanaga gawe lalaki.
“Kumargi di SMK Karnas teu gaduh lulusan istri, nya ngalibetkeun lulusan-lulusan ti sakola nu sanes da sesah milari calon padamel istri,” ceuk Yepri. *


text:
Okinawa Prefecture
-
“Okinawa” dialihkeun ka dieu. Keur kagunaan sejen, tingali Okinawa (disambiguasi).
Préféktur Okinawa (沖縄県 Okinawa-ken?, Okinawan: Uchinā) nyaeta préféktur pangidulna di Jepang, tur mangrupa saratus Kapuloan Ryukyu siga rante sapanjang 1,000 km, nu ngajajar ti kiduleun Kyūshū (pulo utama nomer opat di Jepang beulah kidul-kulon) nepi Taiwan. Ibukota Okinawa nyaeta, Naha, aya di bagean kidul pulo panggedena tur panglobana populasina, Pulo Okinawa, nu ampir tengah-tengah antara Kyūshū jeung Taiwan. Kapuloan Senkaku nu kapisah (Basa Cina: Kapuloan Diaoyu) sacara adminitasi kaasup bagean Préféktur Okinawa dina mangsa kiwari.


text:
Seminar
Seminar (ᮞᮨᮙᮤᮔᮁ )umumna mangrupa hiji wangun pangajaran akademis, boh di hiji universitas boh nu dibikeun ku hiji organisasi komérsial atawa profésional.[1] Kecap 'seminar' asalna tina kecap basa Latén "seminarium", anu hartina ‘’taneuh pikeu melak binih’’.[2][1]
Hiji kagiatan seminar biasana mibanda fokus kana hiji topk nu husus jeung anu haladir bisa milu partisipasi kalawan aktif.[1] Seminar mindeng dilaksanakeun ngaliwatan hiji dialog jeung saurang moderator seminar, atawa ku cara nepikeun hiji présentasi hasil panalungtikan dina wangun anu leuwih formal.[1] Biasana para pamilon téh lain saurang nu anyar dina topik anu didiskusikeun.[1] Sistem seminar boga gagasan anu leuwih ngaraketkeun pamilon kana topik anu dipedar.[1] Dina sababarhaa seminar ogé sok dilakukeun kagiatan tanya-jawab jeung debat.[1] Seminar mibanda sifat anu leuwih informal dibandingkeun sistem kuliah di kelas dina hiji pangajaran akademis.[1]
Di sababaraha universitas Éropa, hiji seminar téh bisa ngandung harti kelas kuliah anu gedé, hususna nalika dibawakeun ku ahli anu kamashur.[1] Rohangan seminar anu nyumponan nyaéta hiji rohangan anu ngamungkinkeun interaksi aktif sakumna pamilon seminar.[3]


text:
Angsana
Angsana atawa Pterocarpus indicus nyaéta tuwuhan nu daunna murudul dina mangsa nu tangtu nu mangrupakeun spésiés Pterocarpus nu asalna ti Asia Tenggara, Australasia kalér, jeung kapuloan Samudera Pasifik, Kamboja, Cina paling kidul, Timor Timur, Indonésia, Malaysia, Gini Anyar Papua, Filipina, Kapuloan Ryukyu, Kapuloan Solomon, Thailand, jeung Viétnam.[1]
Daptar eusi
Gambaran[édit | sunting sumber]
Angsana mangrupakeun tuwuhan gedé anu jangkungna bisa ngahontal 30–40 m, kalayan diaméter tangkalna bisa nepi ka 2 m. Panjang daunna 12–22 cm. Kembangna dihasilkeun dina ranggeuyan nu panjangna 6–13 cm sarta ngandung sababaraha kembang; kembangan ti bulan Pebruari tepi ka Méi di Filipina, Bornéo jeung Malaysia. Kembangna rada seungit sarta makuta kembangna boga warna konéng atawa jingga semu konéng. Buahna saperti kacang nu diaméterna 2–3 cm nu dikurungan ku jangjang membran datar nu diaméterna 4–6 cm anu ngabantuan panyebaranana ngaliwatan angin. Ieu jangjang ngandung hiji atawa dua binih nu asak dina jero waktu 4-6 bulan, sarta warnana jadi coklat mangsa garing.[2][3]
Kaguna[édit | sunting sumber]
Kai angsana anu teuas, tur warnana beureum, tahan ku sarangga sarta ambeuna seungit érmawar. Ieu kai dipaké pikeun dékorasi jeung nyieun furnitur. Kembang angsana dimangpaatkeun salaku sumber madu sedengkeun daunna digunakeun pikeun sampo. Kembang jeung daunna bisa didahar. Ieu tuwuhan oge jadi sumber résin. Dina pangubaran tradisional, angsana dipaké pikeun merangan tumor lantaran ieu tuwuhan ngandung polipéptida dina daunna.
Ngaran tempat[édit | sunting sumber]
Urang Sunda mindeng méré ngaran patempatan ku ngaran tuwuhan. ti antara tempat anu dingaranan ku ngaran tuwuhan angsana nyaéta:
Rujukan[édit | sunting sumber]
- ↑ International Legume Database & Information Service: Pterocarpus indicus
- ↑ Danida Seed Leaflet: Pterocarpus indicus (pdf file)
- ↑ Purdue University New Crops: Pterocarpus indicus
- World Conservation Monitoring Centre (1998). Pterocarpus indicus. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. IUCN 2006. Dipulut ping 11 May 2006. Listed as Vulnerable (VU A1d v2.3)
- PIER species info: Pterocarpus indicus


text:
Taman Nasional Juwangsan
Taman Nasional Juwangsan (주왕산국립공원) nyaéta salasahiji taman nasional di Koréa Kidul nu perenahna di propinsi Gyeongsang Kalér, Korea Kidul, mangrupakeun bagean pagunungan Taebaek. Jadi taman nasional ka-12 di Korea Kidul saprak taun 1976. Ukuran total taman ieu 107,425 km².
Pamincut[édit | sunting sumber]
- Daejeonsa - Candi
- Situ Jusanji
- Juwangam - Patapan
- Baekryeonam - Patapan
- Curug Dalgi
- Féstival Azaléa Karajaan Juwangsam - festival taunan, diayakeun minggu munggaran bulan May.
Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]


text:
- UPACARA NGARAS INgawasuh Dampal Sampean Ibu & Rama ku Putrana dina Runtuyan Upacara Nikah Adat Sunda
7 Oct 2002 - 1:39 am
Dina danget ayeuna, upacara Ngaras, parantos prah diaranggo, pangpangna ku juru rias, sareng para ahli nu ngajejeran upacara nikah adat Sunda boh di dayeuh boh di pilemburan. Malah parantos ngawitan aya seler bangsa (etnis) non Sunda, anu "kabita" ku upacara ngaras. Dugi ka-anjeunna palay ngalaksanakeun upacara ngaras nalika nikahkeun putra-putrana. Sim kuring pribadi nyiptakeun upacara ngaras teh taun 1983. Ti harita mah kaetang sering ngajejeran acara ngaras di lingkungan urang Sunda, kantos oge ngalaksanakeun upacara ngaras di lingkungan kulawarga (etnis) Betawi, Jawa, Padang, Batak, Menado, Bengkulu, Palembang, malah kantos nu salasawios pangantenna bangsa Perancis, Amerika, Jepang sareng Cina, nanging anu parantos ngagem agama Islam; margi ieu upacara ti awitna mula pamianganana teh tina ajen-inajen anu Islami.
Saleresna kapungkur oge parantos aya kabiasaan ngawasuh dampal sampean ibu rama ku putrana (sanes mung dina bade pangantenan bae); biasana upami nu jadi putra, ngaraos seuseut-seuat seueur halangan harungan dina mayunan kahirupan, atanapi nalika gaduh maksad nu tangtos. Mung dina ngalaksanakeunana teh seringna mah rerencepan bae, tara disaksian ku nu sanes. Kabiasaan ieu teh pangpangna diaranggona di kalangan msarakat pertengahan ka luhur, ti santana dugi ka para menak.
Kawitna sim kuring pribadi "nyieun" upacara ngaras, teu gaduh sangkaan yen upacara ngaras teh bakal ditampi sareng diaranggo ku masarakat. Ku kituna tangtos bae sim kuring kedah ngabejer-beaskeun, sareng nerangkeun sagala rupi nu aya tumalina sareng upacara ngaras, minangka tanggung jawab moril.
Dupi pamaksadan teh teu aya sanes supados nu bade ngajejeran atanapi ngalaksanakeun upacara ngaras, uninga leres, henteu dikira-kira kitu bae. Uninga peresis mana anu intina sareng mana raehanana.
Riwayatna. Kecap ngaras dina basa Jawa mah hartosna sungkem, munjungan. Kecap ngaras, asalna tina raras nu jangkar kecapna tina ras, hartosna dina basa Kawi nyaeta: senang, kapengpeongan, endah, haru; araras = terharu. Hanjakal dina kamus Umum Basa Sunda wedalan LBSS mah teu aya kecap ngaras teh. Nanging numutkeun salasaurang sepuh nu seneng ngulik budaya Sunda, nyaeta Bapa Rd. Oesman Sadli (pupus taun 1961), anjeunna nyaurkeun yen hartos ngaras dina budaya Sunda mah nya eta ngawasuh dampal sampean sepuh. Nya dumasar kana katerangan ieu pisan kalayan tandes sim kuring wantun nyebatkeun yen harti kecap ngaras teh nyaeta ngawasuh dampal sampean ibu-rama. Kanggo bahan babandingan, dina basa Sunda aya kecap ngaraas, anu asalna tina kecap raas, nya eta meuntasan cai (walungan) lebah nu deet, henteu ngalangkungan cukang atanapi kana parahu. Jadi boh ngaras boh ngaraas aya tumalina sareng cai. Kitu deui aya kecap ras, nyaeta kecap panganteur pagawean kana inget; rus-ras = loba nu dipikainget, inget kana rupa-rupa hal nu geus kaliwat; ngaraskeun = ngingetkeun kana rasa hate batur; rasrasan = ingetan; teu aya rasrasan = teu boga ingetan kana rasa batur. Kitu deui aya kecap rasa > rumasa = nyaho kana kaayaan diri pribadi > rasa-rumasa = boga rasa yen kudu tumarima; surasa = rasa kalemesan budi manusa.
Tujuan Upacara Ngaras. Dupi tujuan ngaras teh nya eta:
a. Miharep langkung rempegna deui (seueur) babagian (segmen) upacara nalika nikahkeun, disagigireun upacara-upacara adat Sunda nu parantos ngabaku, nyaeta: siraman, ngerik, seserahan, ngeuyeuk seureuh, sawer, buka pintu, huap lingkung numbas sareng sajabina. Sadaya tangtos maphum yen kapan luhur-handapna martabat budaya hiji seler bangsa teh di antawisna gumantung kana luhur-handapna ajen-inajen (nilai, value) nu aya dina unggal aspek budayana. Kitu deui gumantung kana rempeg henteuna karya seni budayana (kreatifitas kultural).
b. Miharep aya upacara nu husu tur husus (hidmat tur unik), nu nembongkeun baktina putra ka sepuhna. Teu aya lepatna upami tawis baktina putra ka sepuh, tiasa diwujudkeun dina prak-prakanana. Kapan saparantos ayana niat (tekad), kedah disaurkeun ku lisan (ucap), lajeng prak dipilampah (dipraktekkeun). Cumpon kana babasan: Sarigig kudu kaciri, sarengkak malar katangar. Kawuwuh upami henteu dihususkeun mah, tegesna teu aya jalmi nu ngajejeranana, kapan sok seueur nu ngaraos kagok (kirang wawanen) pikeun nyuhunkeun hampura ka sepuhna teh, komo bari sareng kedah ngawasuh sampenana mah. Sanes ngan di pihak putra bae nu sok rumegag teh, di para sepuhna oge seueur nu tara keresa (ngaraos kagok) upami dampal sampeanana bade diwasuh ku putrana teh. Pokna pajar teh: " Alah teu kudu kikituan, da geus dihampura ieuh ku kolot mah", kitu basana teh. Kedalna basa kitu teh upami sanes ku ngaraos kagok, tangtos ku margi teu biasa tea.
c. Miharep ayana upacara anu husu tur husus, kanggo ngabedahkeun rasa kanyaah sepuh ka putrana. Pikeun nu jadi ibu sareng rama, nikaheun putra teh komo upami sareng sapuk-satuju mah, estu janten kabingahan nu tan wangenan ngaraos sugema manah. Dalah dina kaayaan anu kumaha bae oge, ari kanyaah sepuh ka putra mah tetep bae ageung. Tah kanggo ngabedahkeun rasa kanyaah sepuh ieu, peryogi aya waktos (acara) anu husus tur husu teh. Sareng kedah aya nu ngajejeranana. Tinangtos rasa kadeudeuh sepuh bakal tumplek ka putrana nalika dina ngaras tea.
d. Miharep lumungsurna rido Alloh SWT. Urang sadaya parantos pada maphum, yen lumungsurna pangampura ti Alloh SWT teh, upami putra parantos dihampura ku nu jadi ibu-ramana. Nya dina waktos upacara ngaras ieu pisan, dipiharep nu jadi putra leres-leres bakti-tuhu, sumujud ka ibu ramana. Kitu deui dipiharep ibu-ramana kalayan iklas tur wening manah, ikrar ngahapunten ka putrana. Insya-Alloh rido sareng pangampura ti Alloh SWT baris lumungsur. Kapan aya kasauran para Ulama: Rido-Alloh nya eta rido ibu ramana; murka Alloh nyaeta murka ibu ramana. Jadi kalebet da'wah bid tamaddun (da'wah kultural)
e. Langkung ngaraketkeun silaturahmi di antawis saderekna panganten. Kanggo nu kagungan saderek (dulur pet ku hinis), sok aya bae pareheng-pagetreng, boh nu kakedalkeun boh nu disidem dina jero hate. Tah ku ayana upacara ngaras mah, nya eta di antawis saderek silih hampura sareng silih dungakeun, bari disaksian ku ibu-rama sareng ku parawargi; bakal ical karuntik ati, karudet angen teh, bakal bangblas da parantos silih lubarkeun bangbaluh manah. Hususna kanggo sepuh mah teu aya deui kabingahan, iwal ti ningali paraputrana akur sareng dulur. Kapan pibasaeunana oge tiis ceuli herang mata.
f. Maparin piwejang hususna ka panganten jembarna ka nu karempel, ku mesek silib, sindir, simbul, siloka sareng sasmita nu nyampak dina pancaraken (alat sareng cara) upacara. Sateuacan prung ngaras, pangjejer acara ngeceskeun heula rupi-rupi silib-sindir, boh nu mangrupi tutuwuhan, alat-alat, sareng sagala rupi barang nu disayagikeun. Ku kituna para juru-rias sareng nu ngajejeran acara ngaras kedah tiasa ngeceskeun samukawis barang (pancaraken) ngaras. Perkawis ieu mugi-mugi bae tiasa dipedar ti pengker.
g. Nurunkeun suasana rengkeng (tegang, emosional). Tinangtos parantos pada maphum, yen dina bade nikahkeun teh, estu nimbulkeun rupi-rupi emutaneun; sanaos nu nikahkeun siduru-isuk atanapi basajan oge. Langkung- langkung deui upami walimahanana (resepsi) bade rongkah mah. Kaayaannu sapertos kieu teh, ngabalukarkeun timbulna suasana rengkeng. Malah tiasa kajadian suhu emosi janten naek ku ngemutan itu ngemutan ieu. Ku diayakeunana upacara ngaras, suhu emosi anu kawitna rada luhur teh tiasa turun deui. Janten upacara ngaras teh mangrupi klep darurat kanggo nengtremkeun deui suasana. Iwal ti eta, kumargi tekenan emosi pipanganteneun sareng ibu-ramana katut sadaya kulawargina, parantos bedah nalika ngaras, atuh dina dinten enjingna, nalika munjungan (sungkem) ka ibu-rama bada ijab kabul, emosi teh moal patos caah teuing. Moal matak reksak dangdosan (make up). Kapan sok hawatos ka juru rias, upami rias panganten anu kenging hese cape, reksak kumargi panganten rosa teuing nangisna. Katurug-turug dina kaayaan kitu lajeng dipotret, tangtos parantos kasawang kumaha bakal jantenna engke dina album. Kadang-kala nu dilepatkeunana mah juru rias, pajar teh: ngahiasna henteu profesional, sanes ahlina, nu matak panganten jadi hentu geulis oge/kasep oge.
h. Sareng dina kanyataanana, seueur pisan hal-hal nu ageung mangpaatna ku diayakeunana upacara ngaras teh. Upamina bae tumuwuhna rasa hormat sareng ngajenan ka sepuh. Kitu deui kanggo tamu nu ngiring nyaksian, bakal kagaris galihna, kato'el mamarasna yen gumelarna urang ka dunya teh estu ku margi aya indung sareng bapa. Kitu deui ku diwanohkeunana rupi-rupi tutuwuhan sareng pancaraken ciri mandiri budaya Sunda, dipiharep kapiarana deui lingkungan alam flora sareng budaya Sunda. Ieu oge kanggo ngama'naan ayat-ayat Kauniah, dipiharep hirup manusa nu rahmatan lil alamin.
i. Kumargi nu kedah diwasuh dampal sampenana teh mung ibu-rama teges, ieu ngandung hartos yen dipiharep pisan unggal rumah tangga, kedah lulus-banglus dugi ka sepuh, ulah kajantenan pipirakan. Margi upami pareng kajantenan pipirakan, bakal nuwuhkeun masalah dina nalika putrana bade ngaras. Langkung-langkung upami pipirakanana teh disarengan ku bengkahna kawargian. Kapan pipirakan teh padamelan halal nanging dibenduan ku Alloh SWT. Ku kituna upacara ngaras teh tiasa dianggo pangdorong pikeun ngajaga kana karukunan rumah-tangga.
j. Husus kanggo nu ngagem agama Islam. Dina upacara ngaras kalintang seueurna wangun budaya nu tiasa dianggo ngawadahan papagon ageman Islam. Kanggo ngamangpaatkeunana mah kacida gumantungna kana kamaheran sareng karancagean nu ngajejeran acarana.
Kitu di antawisna tujuan atanapi maksad sim kuring nyiptakeun upacara ngaras teh. Ari salajengna mah, saparantos sim kuring sering ngajejeran upacara ngaras, seueur deui pependakan nu ngarojong kana kamangpaatanana.
Ari awitna pisan mah sim kuring ngalaksanakeun upacara ngaras teh basajan bae, nanging lami-lami mah teras dirempegan ku rupi-rupi kamonesan anu ngandung kalantipan-kasurtian, dugi ka tiasa janten pidangan anu atraktif, aya tingalieunana tur mundel eusi filsafatna. Malah disarengan ku pirigan mamaos Cianjuran, anu rumpakana ngahaja kenging nyusun sim kuring pribadi. Conto guguritanana insya-Alloh hiji waktos bade dipidangakeun.
Kacida payusna upami juru rias atanapi pangjejer acara iasa ngahariringkeun ku anjeun rumpakana.
Karya Budaya H.R. Hidayat Suryalaga


text:
Alex Ferguson
Sir Alex Ferguson atawa leuwih dipikawanoh Alex Ferguson CBE dibabarkeun 31 Desember 1941 di Govan,tempat nyieun kapal Glasgow[1]. Alexander Chapman Ferguson nya éta mantan pamaén bal warga Skotlandia. Sabada jadi pamaén, manéhna ngalatih klub Stirling Timur, St Mirren, Aberdeen[1]. Ti mimiti 6 November 1986 nepi ka ayeuna Sir Alex ngagantikeun Ron Atkinson salaku pelatih[1]. Manéhna jadi manajer leuwih ti 1000 pertandingan Manchaster United[1]. Sir Alex Ferguson dianggap salaku salasahiji manajer anu panghadéna sadunya[1]. Rekor Sir Alex malah mah teu kaganti ku pelatih nu séjénna dina sajarah maén bal di Inggris[1].Karakterna salaku pekerja keras méré pangaruh anu gedé pisan dina préstasina salaku pelatih, manajer, arsitek jeung tokoh anu mawa parobahan gedé di Manchaster United[1].
Nalika Bulan November 1986 Fergie nampik tawaran anu alus ti Barcelona, Arsenal, Rangers jeung Tottenham jang dijadikeun manajer di klub-klub raksasa nu disebutkeun saméméhna[1]. Manéhna justru milih Manchester United,ninggalkeun kasuksésanana di Skotlandia[1]. Ferguson ngawangun deui Manchaster United anu masih kénéh aya dina mangsa-mangsa anu sulit anu patalina jeung ngarékrut pamaén-pamaén ngora[1].Manéhna nekenkeun pisan kana kadisiplinan ka para apamaén MU, manéhna ogé ngaposisikeun dirina salaku méntor , motivator jeung nu ngawangun méntal para pamaén MU[1].Fergie ogé ngaleungitkeun budaya mabok di Old Traford ku cara ngaluarkeun pamaén-pamaén anu geus jadi idola di MU[1]. Di Manchester United, Sir Alex jadi pelatih anu pangsuksésna dina sajarah maén bal di Inggris, ku cara mingpin tim anu bisa meunangkeun 11 gelar juara liga[1]. taun 1999, manéhna jadi pelatih munggaran anu bisa mawa tim inggris meunangkeun treble ti Liga Utama, Piala FA jeung Liga Champions UEFA[1].Ogé jadi hiji-hijina pelatih anu meunangkeun Piala FA 5 kali, Fergie ogé jadi hiji-hijina pelatih anu bisa meunangkeun gelar Liga Inggris 3 kali (1998-1999, 1999-2000 jeung 2000-2001)[1]. Taun 2008, manéhna gabung jeung Brian Clough (Nottingham Forest), Bob Paisley (Liverpool) salaku pelatih Britania anu pernah meunangkeun kejuaraan Eropa leuwih ti sakali[1]. Dua puluh lima tahun babarengan jeung Manchester United, manajer The Red Devils, Sir Alex Ferguson geus jadi jalma anu teu bisa digantikeun ku sasaha.Sababaraha kali manéhna ngabatalkeun rencana péngsiunna[2].Nepi ka ayeuna, Sir Alex masih aya di bench United[2]. Can aya kaputusan iraha Sir Alex péngsiun ti Manchester United, malah manéhna sorangan teu nyahoeun iraha rék péngsiun[2]. CEO Manchester United, David Gill nyebutkeun yén MU pasti hésé néangan pelatih anu sarupa jiga Fergie[2].Ku ayana Fergie, Mu bisa meunangkeun gelar anu aya di dunya jang MU[2]. Dina asuhan Fergie ogé, MU disulap jadi hiji kleub gedé anu teu ngan saukur dipikawanoh di Inggris tapi nepi ka sakuliah dunya[2].
Rekor Kesuksesan[1][édit | sunting sumber]
- Trofi Liga Premier Skotlandia (3 kali): taun 1985, 1984, 1980;
- Trofi Divisi Pertama Skotlandia (1 kali): taun 1977;
- Trofi Piala FA Skotlandia (3 kali) :1986, 1984, 1983, 1982;
- Trofi PialaLiga Skotlandia (1 kali): Taun 1986;
- Trofi Liga Primer Inggris (11 kali) Taun 2009, 2008, 2007, 2003, 2001, 2000, 1999, 1997, 1996, 1994, 1993;
- Trofi Piala FA (5 kali) Taun 2004,1999,1996,1994,1990;
- Trofi Piala Liga 4 kali: Taun 2010, 2009, 2006 , 1992
- Trofi FA Charity Shield (enam kali): taun 1997, 1996, 1994, 1993, 1990, 2003;
- Trofi Liga Champions Eropa: 2008, 1999;
- Trofi Piala UEFA Cup Winners (2 kali):Taun 1991, 1983;
- Trofi Piala Super Eropa (2 kali):Taun 1991, 1983;
- Trofi juara dunia antar klub (1 kali):Taun 1999


text:
Tiwu
Tiwu sabangsa manjah sagedé kaso.[1] Tiwu anu bahasa Inggrisna sugar cane nya éta tutuwuhan anu dipelakna pikeun bahan baku gula jeung vetsin. [2] Tiwu kaasup tutuwuhan anu rumput-rumputan (Graminae). [2] Tiwu miboga ukuran anu lumayan rada gedé, jangkungna sakitar 2 nepi ka 4 méter. [2]
Mangpaat Tiwu[édit | sunting sumber]
Salain pikeun bahan dasar gula bodas tiwu ogé miboga mangpaat séjéna saperti pikeun ubar tradisional.[3] Anu dipaké pikeun ubar biasana akar jeung watangna anu amis. [3] Tiwu nu dipaké ubar ilaharna tiwu hideung.[3] Tiwu bisa jadi ubar pikeun panyakit jantung, carana keueum tilu akar tiwu hideung.[3] Akar tiwu dikumbah tuluy dikulub ku dua gelas cai nepi ka ngagolak jeung nepi ka jadi sagelaseun.[3] Cai ieu di inum dua kali sapoé.[3] Sedengkeun pikeun ubar panas, siapkeun watang tiwu hideung sacukupna.[3] Tuluy diperes nepi ka arah caina.[3] Cai tiwu téh diinumkeun ka nu gering panas.[3] Salain ti éta tiwu ogé bisa jadi ubar pikeun batuk, carana siapkeun 3-5 buku tiwu hideung, tuluy dibeuleum éta tiwu téh sanggeus kitu diperes nepi ka ngaluarkeun cai, tuluy inumkeun éta caina.[3]
Kandungan Kimia[édit | sunting sumber]
Watang tiwu miboga kandungan cai gula anu kadarna nepi ka 20%.[2]


text:
Ontohod
Ontohod atawa Biruang Madu (Helarctos malayanus) nyaéta biruang nu habitat utamana di leuweung hujan tropis di Asia Tenggara.
Mun nangtung, ontohod jangkungna bisa nepi ka 1,2 m, anggota pangleutikna dina kulawarga biruang. Beuratna rata-rata 65 kg (nu jalu biasana leuwih badag saeutik batan nu bikang), boga buntut pondok kira ukur 3 cm.
Teu kawas biruang lianna, ontohod mah buluna pondok jeung lemes. Adaptasi ieu sigana luyu jeung iklim habitatna. Awakna pinuh ku bulu nu hideung atawa semu beureum, iwal lebah dadana aya bentuk talapok kuda (u) kelir konéng-oranyeu. Ceulina buleud jeung pondok sedengkeun kuku/cakar Ontohod rada panjang, hampang, bentukna rada kawas arit. Cakar ieu kuat pisan, sok dipaké pikeun ngoréh kulit kai jeung naék tangkal.
Salaku sato nu liar peuting, mun pabeubeurang sakadang Ontohod téh gawéna saré dina dahan kai nu teu pati luhur. Kusabab karesepna dina tatangkalan, di wewengkon nu deukeut ka pakebonan mah Ontohod téh sok dianggap hama, sabab ngaruksak pepelakan, utamana kalapa jeung kakao. Nyirorotna populasi ieu sato gé di antarana kusabab dianggap hama modél kieu, sahingga sok diboro ku para pangebon. Lian ti éta, Ontohod ogé sok diboro pikeun ramuan ubar Cina.
Kadaharan Ontohod mah rupa-rupa, kayaning vertebrata leutik kawas kadal, manuk, jeung mamalia séjénna, sarta bungbuahan, endog, rinyuh, pucuk jambé, sayang nyiruan, serangga, aakaran, kakao, jeung kalapa. Kusabab tetempoanana teu alus, Ontohod mah ngala kadaharanana téh migunakeun pangambeuna nu seukeut.
Kusabab teu ngalaman hibernasi, Ontohod mah bisa baranahan sapanjang taun. Biasana, Ontohod anakan sakali hiji, beuratna kira 280–340 g, kalawan mangsa keureuneuh salila 18 bulan. Ontohod nincak sawawa dina umur 3-4 taun.
Di Kalimantan aya hiji subspésiés Ontohod (Helarctos malayanus euryspilus).
Sumber rujukan[édit | sunting sumber]
- Sun Bear, Wikipédia édisi basa Inggris (3 Oktober 2006)


text:
Pamali
Pamali nya éta larangan sepuh urang anu maksudna teu meunang ngalakukeun hiji pagawéan lantaran sok aya matakna, upamana lalaki teu meunang nyekel asiwung, matak peluh; teu meunang ngomé béas, bisi dijual ka toa; nu keur reuneuh teu meunag ngadahar intip, bisi bali orok kaluarna hésé; nu keur reuneuh teu meunang ngadahar tutut, bisi tunduh dina waktu keur ngalahirkeun. Dina kamus ieu, kecap pamali dipatalikeun jeung kecap pahing, buyut, kapamalian, palangan, pantrang, jeung cadu[1]
Pamali dina Naskah jeung Karya Sastra[édit | sunting sumber]
Kecap pamali aya dina naskah Sanghyang Siksa Kanda Ng Karesian[2]:
(Carek) sanghyang siksa, ngising ma tujuh lengkah ti jalan, kiih ma tilu lengkah ti jalan. Boa mo nemu picarekeun sakalih ja urang nyaho di ulah pamali.[2] Kaulah ma duka, pamali ma paeh, deung jeungjeueung gagawar, pucuk tambalung, sugan tampyan dalem, kandang larang(an), bale larangan[2].
Kecap pamali kaunggel ogé dina carita pantun Badak Pamalang[3]: Cing suci kami dek diajar ngawih/ Saeutik beunang mihuit/ Kawih kami sudi mandi/ Kawih kami suda pulang/ Saeutik tamba pamali/ Mangka unggut maung/ Mangka golong na karémbong/ Mangka pecat bentén omas/ Lekat-lekat katalanjuran/ Pantes lempenganeun saur[3]
Dina carita pantun Buyut Orényéng kecap pamali ogé kauni[4]:
Baringbing sumping balikan/ Bak layar gancang pulangan/ Pamali teu dibalikeun/ Halangan teu dipulangan/ Sungkanan barang pulangan/ Demi cangkang jeung eusina/ Mangsing sarua lobana/ Bisi kawih mamaruan/ Ja kawih mangdaya tineung/ Ceuk buyut tuha mara tuha/ Katénjo ku enya baé/ Enya pamali teuing/ Nu nungkul dipukul/ Nu hasrah dirasah/ Nu éléh diparoléh/ Matak teu tinggil juritan/ Matak teu jaya perangan/ Matak pupul pangaruh/ Matak tambar berekat/ Matak teu mahian sing barang pasini[4].
Kecap pamali kaunggel ogé dina dangding Haji Hasan Mustapa:
//Sirna rasa rasaning pasti/ raga raraganing rasa/ janggélék rasaning déwék/ duk lungsur ti satuhu/ bijil gingsir sih jeung sedih/ alaming kamanusan/ pangjurung kasarung/ ngumbara di alam dunya/ ngulik harti nguriling néangan gusti / ku pantang pamalina// [5]
Allah nu teu paya nitah/ Gusti nu ngalindih abdi/ teu paya tunda talatah/ lain Gusti nu sasari/ bisi kacingcirihi/ tutur kalebur ku catur/ nya loba katilarna/ ku abdi lain sajati/ rasa dunya salia ka pamalina// [6] Kapamalina kaula/ hayang ngahiji jeung Gusti/ kapamalina kaula/ birahi ku agung Gusti/ jadi paisin-isin/ nya lumpuh pajauh-jauh/ tuman ti sasarina/ abdi malibir ka Gusti/ ana mudal nanya katunggalanana//[6]
Pamali dina Wangun Kecap[édit | sunting sumber]
Di sakuliah Indonésia aya kapercayaan, yén upama nyebut hiji kecap matak aya cangcalana, nepi ka kudu diganti ku kecap séjén anu teu aya matakna.[7] Kecap-kecap anu dimaksud dibéréndélkeun dina tabel di handap:
Conto Ungkara Pamali[édit | sunting sumber]
Rujukan
- ↑ Panitia Penerbitan Kamus Basa Sunda. 2006. Kamus Basa Sunda R.A. Danadibrata'. Bandung: Kiblat.
- ↑ a b c Saleh Danasasmita, Spk. 1987. Sewaka Darma, Sanghyang Siksa Kandang Karesian, Amanat Galunggung, Transkripsi dan Terjemahan. Bandung: Sundanologi.
- ↑ a b Rosidi, Ajip. 1971. Carita Pantun Badak Pamalang. Bandung: Proyek Penelitian Pantun Folklore Sunda.
- ↑ a b Rosidi, Ajip. 1976. Carita Pantun Buyut Orényéng. Bandung: Proyek Penelitian Pantun Folklore Sunda.
- ↑ dangdanggula_sirna_rasa_28-12-08_booklet_HHM.pdf
- ↑ a b Sinom_brangtaning_rasa_1-1-09_booklet_HHM.pdf
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n "Kecap Pantrang nu Kudu Digugu" dina Ujung Galuh Édisi 18/2011
- ↑ a b c d e f g h i j Hidayat, Rachmat Taufik, Spk.2005. Peperenian Urang Sunda. Bandung: Kiblat Buku Utama.


text:
N
N nyaéta hurup Latin anu ke-14. Ngaranna disebut en (dibaca [ɛn]).
Daptar eusi
Sajarah[édit | sunting sumber]
Salah sahiji hiéroglif mangrupa ular di Mesir Kuna dipaké pikeun melambangkan sada hurup J kawas dina kecap "jari", alatan omongan Mesir pikeun "ular" berbunyi djet. Dipercaya yén bangsa Semit di Mesir menyesuaikan hiéroglif pikeun nyiptakeun abjad kahiji, sarta mangka ti éta ngagunakeun lambang ular pikeun sada /n/, alatan kecap "ular" dina basa maranéhanana meureun sakali dimimitian kalayan konsonan kasebut, tapi ngaran hurup ieu dina abjad Fénisia, abjad Ibrani, Aramea sarta Arab berbunyi nun, nyaéta "lauk" dina sawatara basa kasebut. Hurup ieu berbunyi /n/, kawas dina alfabét Yunani, Étruska, Latin sarta kabéh basa di mangsa ayeuna.
Pamakéan[édit | sunting sumber]
N boga fungsi minangka konsonan sengau huntu atawa konsonan sengau rongga-huntu dina ampir kabéh basa anu maké alfabét.
Dina Alfabét Fonétik Internasional, hurup leutik [n] melambangkan konsonan sengau rongga-gigi. Hurup badag N anu dikecilkan ([ɴ]) melambangkan sada konsonan sengau tekak.
Salah sahiji dwihuruf anu menyertakan hurup nyaéta , anu ngahasilkeun konsonan sengau wiati-wiati tukang (dibaca [ŋ]), kawas dina kecap "sengau".
Dina basa Inggris, n biasana henteu diucapkan waktu dituturkeun ku m, dina kecap kawas hymn (sanajan dilafalkan dina kecap damnation). Dina sawatara kecap, n bisa melambangkan sada konsonan sengau wiati-wiati tukang, contona kecap think (dibaca [θɪŋk]) sarta bank (dibaca [bæŋk]).
n nyaéta hurup kadua anu pang mindeng dipaké dina basa Inggris. Anu kahiji nyaéta t.
Dina sawatara basa kawas Italia sarta Perancis, melambangkan konsonan sengau wiati-wiati (/ɲ/). Éjahan Portugis pikeun sada kasebut nyaéta , samentara dina basa Spanyol sarta sawatara basa séjénna ngagunakeun tanda istimiwa   (n jeung tanda tilda di luhurna).


text:
Agama Sunda Wiwitan
Agama Sunda Wiwitan nyaéta agama nu dipercaya ku masarakat Kanékés atawa Baduy. Ageman ieu biasa disebut oge agama Jatisunda dina Carita Parahyangan. Asal kecapna tina wiwitan, anu mibanda harti mimiti, asal, poko. Aci-acining ajaran agamana mah teu pati réa nu apal, jeung tacan aya panalungtikanana. Ieu hal teh dibalukarkeun ku ayana sikep nu nutup diri ti nu muhitna.
Seuhseuhanana mah kakawasaan nu pangluhungna téh aya di Sang Hyang Keresa (Nu Maha Kawasa) anu biasa disebut oge Batara Tunggal (Nu Maha Tunggal), Batara Jagat (Nu Ngawasa Jagat), jeung Batara seda Niskala (Nu Goib).
Dunya dina sawangan agama Sunda Wiwitan dibagi tilu, nya éta Buana Nyungcung (Dunya Luhur), Buana Panca Tengah (padumukan manusa), jeung Buana Larang (naraka).
Rujukan[édit | sunting sumber]
- Rosidi, Ajip.dkk. 2000. Ensiklopedi Sunda: Alam, Manusia, Budaya (Termasuk Budaya Cirebon dan Betawi), Jakarta: Pustaka Jaya.


text:
Manfaat Daun Kirinyuh
Fajar Krisnawati
Loba nu teu nyaho naon eta daun kirinyuh teh. Daun kirinyuh nyaeta sarupa daun nu hirup disabudeureun pakarangan imah. Daun kirinyuh moal hese kapanggihna, biasana daun kirinyuh sok kapanggih di pondasi-pondasi jeung dipakarangan sejenna.
Daun kirinyuh biasana sok dipake ngubaran raheut, padahal daun kirinyuh oge bisa kanggo ngubaran sagala panyawat sapertos rematik, darah tinggi, komo leukimia oge bisa diubaran. Buktina aya hiji kulawarga dihiji desa nu putrana ngagaduhan panyawat leukimia. Unggal bulan kulawarga eta sok ka rumah sakit kanggo cuci darah, saprak putrana ngaleueut cai daun kirinyuh eta ayeuna mah tos sababaraha bulan teu kedah cuci darah deui. Alhamdulillah ku manfaat daun kirinyuh eta urang tiasa ngubaran sagala panyakit.
Cara ngokolakeunna urang tiasa nyandak 1-3 lembar daun kirinyuh, wasuh cing bersih. Tinyuh ku cai panas antosan sababaraha menit, teras inum caina. Lamun hoyong enggal damang urang tiasa nginum 2 kali sahari.
Loba dadaunan dipakarangan nu urang teu apal naon manfaatna. Urang ge bisa hirup sehat jeung teu kudu mahal-mahal lamun urang daek nalungtik disabudeureun urang.
Manfaat Daun Kirinyuh
One Response so far.
-
Lukman says:
Inilah salah satu tanaman yang ada di sekitar kita, tapi tidak tahu bahwa ada manfaatnya. Terima kasih, ini sangat bermanfaat.