text:
Manehna imut bari ngasongkeun leungeun. “Tiara Lestari,” pokna.
Kuring olohok. Maenya? Tiara Lestari anu terkenal tea? Siga nu surti manena unggeuk. Leungeuna masih ngasong. Kuring sadar, bari rada kapiasem gancang leungeuna teh ditampanan. Karasa haneut basa tapak leungeun patarema. Tapi leuwih haneut deui dina jero dada kuring. Meureun perbawa sikap manehna anu kacida someahna.
“Pa Handoko tos nelepon ngawartosan kan?” tanyana. Kuring gura-giru unggeuk. Oh, jadi manehna nyah anu dijangjikeun ke Pa Handoko teh. Paingan atuh basa telepon teh make sababaraha kali nyebut jempolan.
Sidik memang Jempolan. Tiara Lestari tea. Kuring akrab pisan jeung tangtunganan. Kapan geus mangpuluhkali ku kuring disidik-sidik. Mindengn pisan fotona dina internet teh dibuka. Apal pisan kana liku-liku awakna, nepi ka jero-serona. Enya kapan manehna teh perna jadi model dina
majalah dewasa di luar negri.
Mun ayeuna peureum oge bakal sagalan bakal atra kabayang dina wangwangan kuring. Kulitna nu hideung santen. Dina foto teh tembong beresih tur ngagurilap katojo sinar. Awakna, nu bulucun tangtu bae, lir janggelek karya seni. Irungna mancung. Kitu duei dadana. Ah, mun neuteup gambarna, pasti aya hawa nu nguniang jeroeun dada.
“Geuning kalah ngalamun.” Deg. Manehna keur imut bari neuteup kuring. Leengeuna noel. Kuring karek sadar. Salaman teh can dileupaskeun. Gura-giru kuring narik leungeun.
“Mangga atuh ka labet,” kuring ngajak. Manehna unggeuk baru ngalengkah nuturkeun.
Sanggeus ruratreret nempoan eusi ruangan manehna malik ka kuring.
“Tiasa dikawitan?” Hah? Aduh, tetela kuring deui-deui ngalamun.
“Kumaha?”
“Tiada dikawitan?”
Kuring gancang unggeuk. Manehna terus muka kimono. Di jerona taya deui hahalang najan salembar. Breh, awak nu mindeng jadi implengan teh ngajanggelek hareupeun kuring. Sampurna, teu beda tinda fotona.
Rada ngadegdeg basa leungeun mimiti pancen gawe teh. Usap ka kenca, usap ka katuhu. Terus ka luhur, ka handap, bulak-balik.
Manehna tembong husu diuk dina korsi. Posena estu matak ratug jajantung. Biwirna ngabelenyeh basa nempo kuring sababaraha kali menerkuen calana nu ujug-ujug karasa jadi sereg. Ah, paduli teuing. Leungeun kuring terus beraksi. terus, terus,terus. Ahirna tembong hasilna. Lukisan manehna taram-taram geus ngabentuk.(*)
Patepang Jeung Tiara Lestari
Manehna imut bari ngasongkeun leungeun. “Tiara Lestari,” pokna.
Kursus Kamasutra
Basa kayaan kantor keur simpe, brosur teh ku kuring dibuka. Tadi dibagi-bagi ku budak ngora di jalan nuju ka kantor. Harite teh langsung we dipesakan da tembong narik ati. “Kursus Kamasutra.” Kitu judulna teh.
Basa dibuka, kuring langsung kairut. Kursus teh diayakeun saminggu sakali. Waktuna malem minggu. Biayana memang rada mahal, Rp 1 juta sabulan. Tapi dina brosur teh dijanjiekun nilai tambah: langsung praktek. Teuing naon maksudna.
Lah-lahan nomor dina brosur teh ku kuring ditelepon. Nu narima awewe darehdeh naker. Kuring langsung nalungtik perkara kursus tea. Ternyata cenah memang aya praktek langsung. Tapi tiap peserta teh teu kudu mawa pasangan. Jadi praktekna jeung saha? Ditanya kitu teh Si eneng nyikikik. Kuring jadi ratug tutunggulan.
Lah-lahan sore eta keneh kuring langsung daftar. Transfer lewat ATM mayar biaya kursus teh. Sanggeus bukti pembayaran dibejakan lewat telepon, kuring langsung dibere alamat kursus: pertokoan Caladi di jalan Dadali. Kursus dimimitian poe sabtu. Bet karasa teu sabar ngadagoan poe munggaran
kursus teh.
Basa waktuna geus datang, kuring muru tempat kursus. Teu hese neanganan. Ruko leutik tempat kursus teh, diapit ku tempat fitnes jeung salon. Basa kuring asup, wanoja ngora ngabageakeun.
Kursus teh di lantey kadua. Semi privat, ceuk si wanoja teh, lantaran tiap peserta ditempatkeun di kamar sorangan-sorangan. Engke instruktur nu bakal ngadatangan tiap-tiap kamar mere pituduh.
Urang India instruktur kursus teh. Pangawakanana jangkung badag, kulitna hideung. Ngarana Kumar Singh. Sigana pas, yeuh. Kapan kamasutra teh seni bercinta ti India lin.
Moal dicaritakeun kumaha basa-basina si juragan Kumar teh. Kapan soal teori-teori mah dina buku jeung video oge loba lin. Satengah jam manehna mere penjelasan panjang lebar soal teori teh. Kuring unggeuk-unggeukan we, ambeh siga bener-bener ngarti.
“Kumaha tos ngartos? Tiasa dilajengkeun kana praktek?” Kang Kumar mungkas penjelasannana soal teori. Kuring gura-giru unggeuk. Tah, ieu bagian anu ku kuring dianti-anti teh.
Kumar ngagero dina lebah interkom. Teu lila aya nu keketrok kana panto. Kuring colohok basa nu keketrok asup teh.
Naha teu salah kitu? Ieu kitu layan kuring praktek teh? Beu, bangkok atauh ieu mah. Dreum ketah. Beungetuna manis, tapi awakna sigana leuwih ti 100 kg.
Kumar sigana surti kana kaheran kuring. “Praktek munggaran soal foreplay. Ieu janten ujian kangga bapa. Kumaha cara ngahudang birahi pasangan urang,” pokna.
Kuring garo-garo teu ateul. Naha taya deui nu leuwih langsing kitu? Tapi ah, antukna kuring nurut oge, siap-siap mraktekkeun teori pemanasan nu tadi dijelentrekeun.
Kuring nangtung papahareup jeung eneng gendut tea. Manehna ngagalenyu. Huntuna tembong rada koneng. “Sok mulai. cara ngusapan jeung nyium.” Kumar ngomando.
Si Endut teh ngadeuketan. Sok leungeuna kana dada kuring. Terus ngusapan, lemes kacida. Aduh, kuring langsung ngabirigidig. Memang lebah dada teh jadi titik lemah kuring. Ari geus kitu mah teu burung lungsur langsar. Kuring ngusapan manehna, manehna ngabales. Kuring nyucup pipina manehna sumerah. Leungeun kuring terus ngatapyak, nguap kaditu-adieu. Si eneng teh pinter pisan ngalayanana. Tapi basa adegan beuki panas, Kumar langsung motong. “Cukup, cukup!”
Si endut langsung ngajauhan. Terus ninggalkeun kamar bari maledog ku imut. “Pertemuan pertama tos lekasan. Urang teruskeun minggu payun,” ceuk Kumar. Kuring masih keneh hareugeungeun. Napsu teh keur ngaberung basa tadi dititah eureun.
Memeh ninggalkeun tempat kursus kuring ngaharewos ka Kumar supaya pas praktek lanjutan pasangan kuring diganti kunu leuwih sip. Manehna unggeuk bari ngegelenyu. Kuring mulang bari ngarasa reugreug.
Minggu hareupna, geus taya deui teori. “Langsung praktek,” Kumar ngomong bari imut. Kuring dag-dig-dug. Basa pasangan praktek dibawa ka kamar kuring olohok. Euleuh-euleun naha siga bentang film geuning. Beunget manis. Kulit sampulur koneng. Awakna oge estu sampurna ngabentuk biola. “Nani,” pokna ngenalkeun maneh bari ngasongkeun leungeun. Kuring gura-giru nampanan.
Sanggeus mere pesen nu kudu dipraktekeun, Kumar terus ninggalkeun kamar.
Sakedapan kuring jeung Nani pada ngabetem. Asa rada kagok. Tapi imut manehna terus nyairkeun suasana. “Mangga atuh urang ngawitan,” pokna. Kuring unggeuk.
“Kamari tos diajar carana pemanasan. Sok geura urang praktekeun deui.”
Teu cara kamari, ayeuna mah segut pisan kuring teh. Basa manehna ngadeukeutan leungeun kuring langsung gap kana leungeuna.
Praktek dimulai! Jeung lain bag-bagan pemanasan wungkul ni dipraktekeun teh, tapi oge langsung kanu leuwih jauh. Termasuk soal macem-macem posisi salila berhubungan.
Basa isukna kuring ngaharewos ka Si Odi, babaturan di kantor, manehna tembong teu percaya. “Ah maenya?” pokna bari kerung. Basa ku kuring dijelentrekeun ti awal nepi ka ahir lalampahan salila kursus, manehna langsung nyoara, “Atuh eta mah teu beda jeung pelacuran terselubung,” pokna.
Kuring langsung nyeuneu dikitukeun teh. Atuh sarua we jeung nyebut kuring lacur ari kitu mah. Terus we kuring teh ngajelaskeun elmu anyar nu ku kuring kapulungan tina kurses tea. Samemehna mah kapan timana teuing kuring apal kana nikmatna gaya  coming from behind .
“Alah, percuma apal loba gaya oge ari teu bisa dipraktekeun ka pamajikan mah,” tempas Odi.
Aeh, enya nya. Omongan si bebengok teh terus kapikiran. Peutingna, basa si bungsu geus reres dipepende, kuring noel imbit emana. Manehna tembong surti. “Urang di kamar tukang we, Pa.” pokna. Biasana kamar tukang teh dipake ku Si Yayah tapi pembantu teh geus dua poe balik.
Di kamar tukang, dina cahaya lampu nu remeng-remeng, hasil kursus teh ku kuring dipraktekkeun. Ti mimiti jurus pemanasan nepi ka gonta-ganti posisi. Tapi ternyata teu sesuai harepan. Basa Rina, pamajikan kuring, dititah ganti posisi manehna nolak bari jejebris. “Ih akang geuning aneh-aneh. Hayoh, diajar ti mana. Ngadon jajan di luar nya?”
Beu nu aya mah napsu kuring teh langsung we alum. Kamar tukang nu tadina pinuh ku harurung kanimat, akhirna malah caah ku amarah. Pamajikan curiga, kuring bebeakan nolak bari ambek.(*)
Malem Pangantenan
Mun nyarita soal malem panganten, sok inget ka jaman beheula. Waas.
Sapuluh taun katukang kuring ngalaman malem pangantenan anu unik. Harita
kuring bener-bener masih bau jaringao. Umur karek 17 taun tur hirup di desa.
Jadi sama sakali bolostrong soal hubungan asmara.
Kawin ge teu kahaja harita teh. Lulus ti SMP teu ieuh neruskeun da kolot teu boga biaya. Kuring langsung diajak Mang Karta –emang kuring– jadi laden manehna. Kabeneran bakatna kana ngurut teh tumurun ka kuring. Basa du SD keneh kuring geus bisa memener tulang nu misalah atawa potong. Teu kungsi diajar. Ukur sok nempo si mamang beraksi, terus bisa we kuring teh. Boga bakat alam kuring teh, cek si mamang mah.
Dua taun mantuan Mamang, akhirnya kuring beuki tapis kana memener urat jeung
tulang teh. Lantaran Mamang mimiti sering tik-tik brek, akhirnya kuring jadi
sering jadi andelan.
Urang tunda heula lalakon kuring. Kacaturkeun di kampung tatangga aya kembang
desa anu kawentar kamana-mana. Neng Mimin, putrana Pa Haji juragan sapi.
Umurna 30 taun, tapi geus jadi randa. Salakina nu ti heula diusir ku ramana
lantaran dua taun ngaligeuh.
Terkenal pisan Neng Mimin teh. Beungeut geulis, awak hade. Komo deui ramana
jalma jegud. Atuh puguh jajaka jeung para duda teh paheula-heula ngahelaran.
Ari kuring harita teh teu ieuh milu aub. Maklum umur ge karek 17 taun. Can
mikir-mikir kanu kitu.
Tapi hiji poe, kuring justru panggih jeung manehna. Malah bisa ngobrol lila
lisan. Malah kuring bisa nyekelan pingpingna bebas pisan. hehehe…tapi tong
boga pikiran ngeres heula. Hubungan kuring jeung manehna murni profesional.
Maklum si kembang desa teh harita kaserang salah urat dina lebah congo
pingping. Cenah lantaran labuh di kamar mandi.
Rada bangga ngubaran panyakitna teh. Maklum nyi randa teh tembong serba salah
tur serba kagok mun rek dirancet teh. Era tayohna mah. Ari kuring sih biasa.
Teu ieuh boga pikiran lain-lain. Profesional mun ceuk basa ayeuna mah. Atawa
mungkin perbawa umur nu karek manjing baleg jadi can rada wawuh kana nu
aneh-aneh siga kitu.
Aya kana tujuh kali ngubaran si teteh teh. Kitu kuring ngabasekeun manehna
nyi randangora teh, lantaran umurna nu jauh di luhureun kuring. Sanajan mimitina rada karagok  lila-lila mah jadi lancara sesi pengobatan teh. Malah jadi sering uplek
ngobrol. Sifat kuring nu resep banyol jadi samara keur ngalancarkeun obrolan.
Tapi kuring teu nyangka, perkara ngarancet pingping teh tetela jadi manjang.
Saminggu ti saprak si teteh cageur, kuring digero ku Pa Haji.
Lir dibentar gelap basa Pa Haji tog mol nanya: kuring daek teu jadi salaki Teh Mimin?
Harita teh kuring ukur calangap bari taya sora nu kaluar. Kaget jeung bingung
pagalo jadi hiji. Jadi tujuh kali ngarancet manhena kuring bisa ngirut hate si bentang desa? Asa teu percaya.
“Intina mah Jang, anak Bapa teh menta tanggung jawab bongan geus disasaran pingpingna sababaraha kali,” ceuk Pa Haji bari ngagelenyu.
Kuring garo-garo teu ateul. Tanggung jawab? Har lain kuring mah ukur nulung wungkul. Da hate ge berseih taya dibarung ku napsu. Lamun si tetehna ngarasa lain eta mah atuh salah manehna. Tapi teu ieuh dikedalkeun eusi hate teh.
Kuring akhirna dibere waktu ku pa Haji keur mikir jeung badami jeung kolot. Tapi tetela ema jeung bapa kuring langsung satuju malah nyebut eta teh oge kasempetan emas nu moal tangtu bakal datang deui. Kitu deui Mang Karta satuju pisan mun kuring kawin ka Teh Mimin teh. Ari kuring dipikir-pikir teh teu boga alesan keur nolak.
Jadi singget carita pruk we kuring teh ka Teh Mimin. Hajatna dirarame ku nanggap wayang sagala. teu heran da Pa Haji teh kapan jalma jegudna tur loba banda.
Moal dicaturkeun soal geumpeurna kuring basa dirapalan oge kakaget kawawuh kuring nu langsung diucapkeun basa ngucapkeun salamet bari sasalamen. Urang langsung kana soal malem pangetenan bae.
Harita teh jam kira-kira 11.00 peuting. Kuring jeung si teteh geus dititah bus ka jero kamar. Padahal di luar wayang karek dimimitian.
Di jero kamar kuring asa leuwih geumpeur batan basa dirapalan. Kuring bener-bener teu boga cecekelan naon nu kudu dilakukeun. Dua poe katukang basa nanya ka Mang Karta kalah dijawab bari nyakakak. “Nu kitu mah teu kudu dipapatahan. Alami. Lila-lia ge pasti kapanggih sorangan carana,” pokna. Alami? alami nanahaon. Bukti kuring jadi bingung siga kieu.
“Geuning kalah ngalamun.”
Gebeg. Si teteh nu keur meresihan pupulas beungeut mencrong kuring tina eunteung. Paromana marahmay sanajan tembong gurat kacape nu kawilang atra. Di kitu keun teh kuring beuki samar polah.
Si Teteh cengkat. Beungeutna geus beresih tina wedak jeung lipenstip. Manehna terus ngagoledak kana ranjang. Nempo kuring masih keneh ngajanteng deukeut panto manhena ngagupayan baru nepakan kasur gigireunana. Kaleked kuring ngadeukeutan. Kalacat naek kana ranjang. Dug gigireunana. Awak kuring karasa kacida tegangna. Jantung siga bedug lebaran, dag-dig-dug taya eureuna.
“Naha ngajeten wae? Kunaon? Isin? Piraku ka bojo sorangan isin.”
Kuring teu nembal. Awak ge teu usik. Sakedapan pada ngaheneng. Karsa aya seungit malati campur jeung bau awak si teteh nu minuhan irung. Pikiran kuring asa tambah butek tur pabaliut. Boro-boro bisa ngalucu jiga basa keur ngarance manehna bareto.
“Ayi bendu ka teteh?”
Kuring kaget. Gideug bari ngareret. Manehna keur neuteup ka kuring bari sare nyangigir. Kuring gura-giru malikkeun paneuteup ka lalangit kamar.
“Naha geuning ti tadi bet cicing bae?”
Kuring teu nembal. Ari kitu kedahna kumah? Dina hate wungkul nanya kitu teh, ari baham mah teu wani kedal.
“Ayi teh kapaksa mihukum teteh teh?”
Kuring gura-giru gideug.
“Naha atuh bet siga nu bendu?”
“Ah, henteu,” tembal teh. Karasa sora teh ngageter.
“Upami henteu bendu, na atuh tetehna diantepkeun bae? Kapan itu teh malem pangantenan urang?”
“Ari..ari kitu kedah..kumaha?”
Kareret si teteh teh kerung. “Har, naha teu terang kitu?”
Kuring gideug lalaunan. Karasa beungeut panas.
“Memang teu aya nu masihan terang?” kadenge siga bari nyerengeh nanya kitu teh.
Kuring gideug deui.
“Tong bingung lah. Engke ku teteh dibingbing.”
Kuring ngareret. Nu geulis teh keur imut leleb bari neuteup. Gura-giru kuring miceun deui teuteupan. Aneh, bet asa aya nu ngageter jeroeun dada.
Rada lila simpe. Tapi dina jeroeun dada mah galecrok rame pisan.
“Eu..abdi kedah…kumaha?” Kuring ahirna ngawani-wani karep. Ari panon mah angger nengetan lalangit.
“Emh..kumaha nya? Panginten mimitina mah urang kedah sami-sami muka pakean.”
Kitu na teh si teteh bari cengkat, ngadon diuk. Terus ngalaan kancing kabayana. Kuring gancang nurutan. Tapi leungeun teh karasa ngadegdeg basa mukaan kancing jas. Basa kabaya geus leupas, si teteh terus ngudaran samping. Kuring oge sok ngalaan calana panjang.
Pada-pada ngan ukur make pakean jero kuring terus nuturkeun basa si teteh dud deui kana kasur. Dulag jeroeun dada kuring karasa beuki tambah rosa.
Di pirig ku sora wayang anu terus ngemprung, malem pangantenan teh ahirna laksana. Si teteh ngabingbing kuring salengkah demi salengkah kalayan sabar pisan. Tapi ngan mimitina wungkul mapatahan teh. Basa geus ngalincak nu kadua, komo deui anu saterusna, kuring teh geus langsung bisa sorangan. hehehe.
Malem panganten eta teh moal kapopohokeun. Oge malem pangentenan anu kadua.
Memang kuring teu manjang jeung si teteh teh. Gusti Allah mundut anjeuna lima taun kaliwat. Kaguguran basa ngandung anak kuring anu lila dianti-anti.
Ngan ukur opat bulan nyorangan, Kuring bet ngalaman pangantenan deui. Kuring deui-deui dikumaha ku Pa Haji, mitoha kuring tersayang. Manehna sigana beurat kaleungitan kuring anu geus jadi kapercayaan dina usaha balantik sapi. Nyaah ku hubungan anu geus terbina, pokna basa anjeuna nawaran kuring kawin jeung Neng Titin, adina Si Teteh. Rek nolak oge teu wasa kuring teh. Komo deui da Neng Titin teh teu eleh geulisna ku lanceukna.
Antukna pruk we kuring kawing deui. Pa Haji nanggap wayang deui. Kuring pangantenan deui. Ngan bedana dina malem pangentan anu kadua ieu mah kuring nu jadi pembimbing teh. Ma’lum Neng Titin teh kapan masih keneh ngora pisan, karek 17 taun, persis pisan jeung umur kuring basa pruk ka lanceukan.
Ayeuna gues lima taun kuring ngajiji jeung Titin. Pa Haji geus taya dikieuna, mulang ka kalanggengan tilu taun katukang. Kabeh kakayaanna brug ka anakna hiji-hijina, Nya Neng Titin pisan, anu ayeuna geus maparin kuring tilu budak ka kuring. Hirup kuring ayeuna estu genah merenah.(*)
Hirup Teh Teuing Ku Endah
Hirup teh aya ku genah. Senang, henang-hening. Geus leuwih sataun kuring luntang-lantung. Ukur nulis jeung ngajurungkeun
keresep. Kalan-kalan nguseup, kadang-kadang jalan-jalanan nyuksuk padesaan.
Teu ieuh bingung ku kabutuh dapur. Dua buku karya kuring nu jadi best seller bener-bener jadi berkah. “Roman Nyai Pohaci” nepi ka kiwari geus cetak ulang 5 kali. Buka kadua, “Asmara dina galindeng tembang” malah leuwih sip: geus 8 kali cetak ulang. Unggal bulan kuring tinggal namprak narima royaltina.
Eta dua buku dina basa sunda oge geus ngajawulkeun ngaran kuring. Penerbit
teh ayeuna mah parebut menta naskah. Majalah jeung koran basa sunda oge teu eureun menta tulisan. Televisi basa sunda oge terus menta naskah drama. Kuring nya tangtu bae tambah ma’mur. Kipas-kipas. Nikmat pisan.. komo mun geus diuk bari nyerebungkeun roko siga kieu mah.
“Hayoh akang ngalamun bae.”
Gebeg. Tembong Heni diuk na ranjang. Awakna bulucun, ukur katutupan ku simbut anu geus teu puguh posisina. Kuniang manehna hudang, hayoh ngalendotan kuring nu keur diuk dana korsi.
“Ngalamun naon si kang?”
“Ngalamun kahirupan.”
“Yey, kahirupan dipikiran. Mending dini’mati,” pokna bari pegeuh nangkeup. Teu kaampeuh napsu kuring teh kahudang deui. Padahal kareak satengah jam katukang kuring jeung manehna ngabedahkeun katresna.
“Hayu Kang, dina kasur,” pokna, semu haroshos.
Coba etah, nikmat pisan lin? Heni teh jadi bukti sampurnana kahirupan kuring. Umurna karek 23. Kungsi jadi penari jaipong, tapi langsung pangsiun basa jadian jeung kuring. Karek genep bulan pruk ngahiji teh. Manehna estu wanoja simpel. Asal duit bulanan beres, tara ieuh make barang tanya urusan lain-lain. Pokona mun kuring keur amprok jeung manehna waktu teh bener-bener dimaksimalkeun keur nyesep madu asamara.
Basa kuring ninggalkeun kontrakan Heni, posel teh disada. Langsung diangkat.
“Pa, nuju dimana?” Pamajikan ternyata. Lain, lain Heni, tapi pamajikan kuring nu asli. Sumi. Manehna nu kaiket tali rumah tangga jeung kuring tujuh taun terakhir.
“Nuju di jalan, Mah. bade uih,” tembal teh. “Hoyong dioleh-olehan martabak, teu?”
Manehna ngaenyakeun. Telepon ditutup. Tapi langsung kadenge aya pesen anyar asup. Gancang dibaca. “Diantos di bumi. Si Om nuju ka Jakarta. Sono pisan yeuh.”
Ti Mayang geuning. Beu penyanyi petingan kuring teh ngajak papanggih. Geus dua minggu kuring teu amprok jeung manehna. Maklum Si Om anu ngampihan manehna terus ulukutek bae di imahna. Cenah proyekna di Jakarta keur sepi.
Gancang kuring mencet nomor imah. “Mah, punteng apa teu jadi uih. Bieu aaya telepon ti penerbit. Sigana rek mesen naskah. Engke wengi lah martabakna dipangmeserkeun.”
Beres. Dius we kuring ka beh wetan, muru ka pangkuan Mayang, penyanyi pub anu bahenol nerkom. Leuh asa sono pisan ka si eneng teh. Kacipta mun tas gulung teh kuring sok ditangkeup ku manehna bari dihariringan, siga budah nu keur dipepende indungna. Aduh-aduh, aya ku endah jeung ni’mat pisan hirup teh.
“Akang, akang!”
Kuring kaget. Luncat, ampir labuh. “Akang ngimpi naon etah? Sare na korsi baru terus seura-seuri bae.”
Hah, ngimpi? Kuring gigisik. Di hareupeun tembong Sumi, pamajikan kuring, mencrong pinuh ku kaheran. “Cenah rek ngarang? Naha kalah ngaguher kerek?”
Kuring garo-garo teu ateul. Jadol teh. Hirup nu ni’mat teh ukur dina impian geuning. Dina kanyataan mah kuring teh tetep we pangarang miskin anu salawasna bingung neangan inspirasi. Jadol!(*)
Peuting Nu Pang Endahna
Basa kuring blak-blakan rek ngadua, manehna siga nu shock. Tapi teu lila, ngan ukur dua poe kita na teh.
Tadi basa kuring datang ti kantor, paromana geus tembong bengras deui. Manehna malah ngaladenan kuring dahar bari sabar pisan. Bener-bener ngaladenan da manehna mah teu ieuh dahar. Ngan ukur mang nyiukeun sangu jang kuring terus nempokeun kuring ngahuap. Beungeutna bener-bener taya semu ceudeum ku kakeuheul.
Basa peutingna kukuring ditalek, manehna tembong leah pisan. “Upami hal eta tiasa ngabahagiakeun akang mah, mangga bae enung rela,” pokna.
Kuring sakedapan ngabetem. Teu puguh rasa. Asana mending nempo manehna ambek dari pada pasrah siga kitu mah. Ka kuringna jadi asa dosa pisan.
Ras inget kana kasatiaan manehna, kana kacinta manehna salila ieu. Tapi ah, kahayang kuring keur boga anak oge teu eleh gedena. Sabenerna mun manehna teu gabug mah bakal bagja pisan rumah tangga teh.
Kuring geus aya tujuh taun ngahiji jeung manehna teh. Taya pacengkadan da memang didasaran ku cinta. Hanjakal buah ati nu dianti-anti teh teu embol-embol. Dua taun katukang, basa dipariksa ka dokter, karek kapanggih yen manehna memang pare hapa. Moal bisa boga anak.
Nya ti sabot harita kuring jadi kaleungitan sumanget hirup. Komo mun nempo batur jalan-jalan bari mawa budak mah asa diturihan hate teh. Kabita pisan. Nyeri kacida karasana lantaran sadar kuring jeung manehna moal pernah bisa ngalaman ngiringkeun si buah hate.
Genep bulan katukang prok kuring jeung randa ngora. Sapopoena muka warung sangu deukeut kantor kuring. Manehan karek sataun ditinggalkeun kabur ku salakina. Berjuang ngahirupan anakna nu karek umur 3 taun ku ladang muka warung.
Jadi bahan paguneman babaturan nyi randa teh. Babaturan lalaki tangtuna ge. Maklum umurna memang masih ngora, masih lilikuran. Tur awakna moleh pisan.
“Daek mun kudu nalak pamajikan ge kuring mah,” Cek Si Oman hiji poe.
“Ah embung ari kudu pegat mah. Mun menehna daek dicandung mah hayu we. Kajeun mun unggal gawe kudu lembur oge,” tempas Mang Uleh.Ger pada saleuseurian.
Tapi da wani ditukang wungkul kabeh oge. Paling di hareupeun jinisna mah kabeh ge ngan wani sindir sampir wungkul. Ari nyi randa biasana ngan ukur ngarespon ku komentar pondok atawa ku seuri letik. Pinter mawa karep menahna teh.
Kuring oge mimitina mah siga maranehna. Ukur wani nyindir-nyindir. Eh manehna bet ngalayanan. Antukna hubungan teh beuki jero. Dua bulan katukang manehna serah bongkokan, nyerahkeun jiwa ragana ka kuring. Di warungna, basa kuring kuring lekasan lembur, aya napsu nu ngahiji. Aya asmara nu ka sambung. Basa kukuring ditanya daek dimadu atawa henteu manehna bet teu kabeuratan.
“Etah akang kalah ngalamun. Tah entehna kaburu tiis.”
Kuring ngarenjag. Enung tembong keur ngawaskeun kuring bari imut. Kuring kaeraan. Gap kana cangkir teh, regot diinum. Enya we geus tiis.
“Bade dihaneutan deui atuh?” Enung surti pisan. Kuring gideug.
“Atanapi akangna nu hoyong dihaneutan ku enung?”
Hah? Kuring olohok. Asa teu percaya kana dedengean. Enung nu biasa ngan bisa ngadagoan inisiatif kuring bet ujug-ujug muka jalan ti heula.
“Aih, kapan enung inggis kaleungitan akang,” pokna semu nu ngarti kana kaheran kuring. “Meureun upami enungna langkung enya-enya ngalayanan engkang mah, engka engkangna moal lali ngalongokan ka dieu.”
Kuring tambah teu percaya. Ah, kahirupan memang loba ngandung pengkolan anu matak helok.
Nempo kuring cicing bae teh, Enung ngadeukeutan. Gek gigireun kuring. Terus awakna ngalendotan.
Ucing disantingan daging atuh pasti we langsung ngarontok. Nya kuring oge kitu. Napsu lansung kahudang. Awakna ditangkeup, terus digalentoran. Sabenerna pinter pisan ngurus awak enung mah. Sampurna, taya barobahna najan geus tujuh taun babarengan.
Basa napsu beuki nyedek, regeyeng manehna kukuring dibopong ka kamar. Masa-masa pengantenan beheula bet kaalaman deui. Hubungan paling endah ngajanggelek peuting eta. Enung lain ngan ukur pasrah, tapi bisa ngalayanan lemah lembut pisan. Kuring asa naek ka langit katujuh. Ka surga nu pang endahna.
Basa pesta lekasan, kuring langsung bisa sare bari hate bungangang. Tapi teu lila, karasa aya nu ngaguyah-guyah awak.
“Aya naon, Nung?” Kuring heran basa nempo manehna geus rapih dibaju deui. Panonna tembong semu beureum siga tas ceurik. Tapi manehna imut manis pisan.
“Kang sarengan Enung ngeteh heula,” pokna bari sor ngasongkeun cangkir. Kuring diuk terus nampanan nu diasongkeun.
“Kanggo kaendahan cinta urang,” pokna baru ngangkat cangkir. Kuring nurutan ngacungkeun cangkir. Terus babarengan ngaregot eusina.
“Sing seep kang ambeh badanna seger,” pokna basa nempo cangkir kuring masih eusi satengah. Kuring nurut. Manehna oge tembong ngerepkeun eusi cangkirna.
Begitu eusi cangkir kosong. Manehna langsung nubruk awak kuring. Kaget liwat saking. Cangkir nu dicekel ku kuring jeung manehna pasolengkrah kaman-mana.
“Aya naon, Nung?”
Manehna kalah ngagauk ceurik baru nangkeup awak kuring. “Hapunten abdi kang. Abdi teu tega kaleungitan cinta engkang. Langkung hade urang perlaya babrengan,” pokna bari ngaguk-guk kana dada.
“Eh, naon maksa Enung?” Beungeutna ku kuring dicengkatkeun. Tembong banjir ku cimata.
“cai teh tadi ku enung tos dipasihan racun,” pokna. “Hayu Kang, urang hijikeun cinta urang nepi ka akhir.” Manehna terus ngusrukkeun duei beungeutn kana dada kuring.
Kuring kaget. Racun? Beuku kaget basa beuteung karasa asa motah. Murilit lir diturihan. Karasa Enung nangkeup kuring beuki pageuh. Lalaunan dunya asa moekan.(*)
Birahi Wanci Janari
Kuring jeung Mang Juned nyumput tukangeun rungkun awi. Reungit muuk, tapi kuring nguat-nguatkeun maneh. Atuda omongan Mang Juned teh kacida pisan narik atina.
“Mun hayang nongton nu kitu mah tong teuing dina kaset. Mending langsung,” pokna basa kuring nembongkeun vcd porno bajakan nang meuli ti pasar ka manehna.
Nya peuting ieu pisan Mang Juned ngajak ngabuktikeun omonganana. Duaan ngadagoan di pipireun imah anu harieum ku tatangkalan.
“Tong gandeng. Sakeudeung dei oge jebul geura,” pokna basa nempo kuring teu sabar teh.
Bener bae, teu lila tembong rentang-rentang aya nu datang. Di kurudung sarung manehna teh langsung nyalingker ka pipir imah. Terus ngadeukeutan kana jandela. Kuring kerung basa nempo beungeutna ka caangan lampu teh.
“Pa Kuwu?” kuring ngaharewos ka Mang Juned. Manhena unggeuk. Kuring gogodeg. Pa Kuwu ngahelaran pamajikan batur? Ah, asa teu percaya. Kapan karek sabulan katukang manehna kapilih deui. Dina pemilihan manehna sukses ngabeubeut pesaingna, Mang Gunarsa juragan tempe, ku tudingan teu bersih lingkungan lantaran boga pamajikan kadua di kampung tatangga. Kari-kari ayeuna manehna sorangan rerencepan wanci janari ka imah Mang Ulis. Padahal kuring apal Mang Ulis teh keur taya di imah.
“Tong ngalamun jang, tuh tempo,” Mang Juned nepak. Pa Kuwu tembong geus tepi kahareupeun jandela. Sakedapan ngajanteng, mireungkeun suasana di jero tayohna mah. Teu lila manehna keketrok. Tilu kali, jandela teh langsung dibuka. Sidik nu muka teh Bi Ijoh, pamajikan Mang Ulis.Teu kaleked, terekel Pa Kuwu teh naek kana jandela. Blus ka jero, jandela teh langsung ditutup deui.
“Ke dagoan lima menit, karek urang deukeutan,” Mang Juned ngaharewos. Kuring ngaheneng. Masih kaget ku fakta nu karek kapanggih.
“Emang, apal ti iraha?” kuring ahirna nanya.
“Nya geus heubeul. Aya opat bulan mah.”
“Hah? Berarti pas pemilihan geus kajadian?”
Mang Juned unggeuk. Kuring gogodeg. Teu kaharti. Kapan basa kampanye teh Pa Kuwu tapis pisan midatokeun perluna hirup bersih jeung satia ka kulawarga. Manehna gencar pisan nyerang kalakuan Mang Gunarsa anu geus wani nyandung. Teu pantes calon pejabat mere tuladan kitu, ceuk Pa Kuwu harita teh. Kari-kari ayeuna manehna sorangan milampah perbuatan anu leuwih kotor.
“Naha Emang teu wani buka-bukaan?” kuring nanya Mang Juned.
“Ih, keur naon. Pengetahuan teh mahal, Jang. Bisa ngarupa jadi kenteng, usuk. Buktina tuh dapur mamang geus teu bocor deui.”
“Hah? Jadi Mang Juned meres Pa Kuwu?”
“Ah teu rumasa. Emang hiji peuting kungsi nyegat manehna basa kaluar tina jandela. Eh, juragan pejabat teh langsung ngeupeulan gede pisan. Asal emang tutup mulut pokna. Berekah nepi ka ayeuna geus sababaraha kali ngeupeulan. Buktina geus jadi dapur,” Mang Juned nyerengeh. Kuring ngaheneng.
“Geus ah, tong olohok bae. Hayu ari rek nongton pertunjukan panas mah.” Mang Juned nepak taktak. Terus lalaunan ngadeukeutan jandela. Kuring antukna nuturkeun.
Geus apal lelempatan tayohna si emang teh. Buktina manehna langsung muru ka beulah ditueun jandela. Gog nagog, baru ngagupayan kuring. Enya we hareupeun manehna teh aya liang dina bilik anu rada gede.
“Ngahaja meunang nyieun pabeubeurang,” pokna ngaharewos. Kuring gogodeg.
Basa ditoong di jero pa Kuwu tembong keur ngagoler dina ranjang dipencetan ku bi Ijoh.
“Sabaraha dinteng Kang Ulis diutus ka kabupatenna, Pa?” sora Bi Ijoh.
“Dua poe.”
“Ih, si Bapa mah nakal. Ngahaja cari kesempatan,” Bi Ijoh nyikikik baru nyiwit cangkeng pa kuwu. Nu diciwit ngagurubug terus hudang. Ngarantok Bi Ijoh anu terus nyingcet. Bi Ijoh terus lumpat, Pa kuwu gancang milu turun tina ranjang terus ngudag.
“Siga ucing beger,” Mang Juned ngaharewos. Kuring nyerengeh.
Di jero beuki panas. Bi Ijoh ngahindar ngurilingan ranjang, Pa Kuwu terus ngudag bari masang dua leungeunna semu rek nangkeup. Basa bi Ijoh rek naek kana ranjang, cangkengna kacerek manten ku pa Kuwu. Gep ditangkeup pageuh pisah. Bru duanana rubuh. Bi Ijoh nangkuban kana kasur, Pa Kuwu naplok luhureunena. Duanana ting cirihil. Teu inggiseun kadenge ku batur tayohna mah da memang imah Pa Ulis teh anggang ti tatangga.
“Hayu ah uculan,” Pa Kuwu ngomong haroshos.
Bi Ijoh nurut. Hudang, langsung mukaan pakenana. Daster ngalumburuk dina lantey, terus calana jero jeung kutang nyusul.
Kuring nahan napas. Sanajan geus aya umuran, tapi tembong nu bulucun teh masih keneh beuneur.
Pa Kuwu gancang nyusul ngalaan pakenanan. Basa geus bulucun terus ngagolerkeun maneh dina kasur. “Sok ah, siga kamari deui,” pokna.
Bi Ijoh teu kalaked. Kalacat naek dui kana ranjang. Terus ngadon naek kana awak Pa Kuwu. Diuk dina beuteung pa pejabat siga anu naek kuda. Leungeun pa kuwu langsung garamesan lebah dada Bi Ijoh.
Kuring olohok. Awak asa ngadegdeg teu puguh rasa. Mang Juned tembong sababaraha kali menerkeun sarungna.
Di jero kayaan beuki panas. Dua mahluk papuket, silih gemol, silih dedetkeun, silih rames, silih ah..pokona geus hese dicaritakuenanan.
Basa hayam mimiti kongkorongok, kuring diajak Mang Juned nungguan di jalan teu jauh ti imah Mang Ulis. Basa Pa Kuwu kaluar jol tina lebah rungkun kopi. Mang Juned gancang ngadeukeutan.
“Ning sia Juned?” Pa Kuwu akhirna nanya basa geus awas kanu datang. Mang juned ngaheheh.
“Itu saha?” Pa Kuwu nunjuk ka lebah kuring anu tetep nangtung di kajauhan.
“Rerencangan ronda.”
“Hmh, wani ngajak batur sia nyah? Bisa-bisa isuk mah ngajak jalma sakampung,” Pa Kuwu ngagebes.
“Ah, teu wantun. Piraku kanu berehan bade kumawantun,” Mang Juned nembal anca.
Dikitukeun teh Pa Kuwu langsung ngodok calana. Terus tina dompetna ngaluarkeun sababaraha lembar duit. Sok dibikeun ka Mang Juned. Gejlig be indit.
Mang Juned nyaheheh basa ngadeukeutan kuring teh. “Tah jang urang bagi dua. Lumayan.”
Pokna bari sok duit teh dikeupeulka ka kuring sawareh. Basa dibatrean teh, kuring ngajenghok. Rp 500 rebu. Sapuluh poeeun ladang kuring buburuh nembok.
“Na loba pisan Mang?”
“Ah, pesakan we. Luamayan. Da eta ge paling duit ladang korupsi. Iraha deui pangawakan kuli siga urang bisa ngasaan duit ladang korupsi,” pokna baru nyerengeh.
Kuring hareugeungeun. Pangalaman peuting ieu karasa aneh luar biasa.(*)
Kajiret Napsu Birahi
Basa manehna asup ka kamar mandi, kuring langsung sadia. Baju dibuka, calana
panjang dilaan, tinggal calana jero. Golehe we kana kasur.
Hmh, gajih pisan yeuh daging teh. Umurna masih belasan. Masih serba peungkeur.
Basa make pakean keneh oge geus tembong seksi. Komo mun engke geus bulucun.
Emh, kuring teu karasa ngarenghap panjang. Aya napsu nu nguliat.
Tadi panggih teh panggih jeung manehna di BIP. Kuring kabaneran taya tugas di kantor. Leos we ka pusat perbelanjaan. Saha nu apal manggih nu montok. Eh, harepan teh langsung kabul. Kuring panggih jeung manehna di lobi. Saliwatan hate teh langsung cop. Donto.
Manehna keur anteng ngulinkeun telepon genggam. Basa ku kuring dideukeutan langsung nyanggut. Nya terus we dibawa ka hotel.
Basa manhena kaluar ti kamar mandi, awakna ukur dibeungkuet anduk. Kulitna bodas
beresih. Nempo kuring geus satengah bulucun teh manehna ngabelenyeh. Gek diuk
dina sisi ranjang. Leungeuna terus nyisiran buukna anu ngarumbay sataktak.
Kuring mencrong manehna bari teu lemek. Manhena oge anteng nyisiran bari
neuteup kana eunteung gede anu naplok dina tembok. Rada lila paheneng-heneng.
“Naha teu aya soantena? Tunduh?” manehna ngareret.
Kuring gedeg bari nguniang hudang. Gek gigireunena. Leungeun kuring terus
gerilya. Ngusap-ngusap pundukna anu bodas. Karasa lemes. Dikituekuen teh
manehna teu baha. Ngan basa leungeun kuring nyulusup ka jero anduk, awakna rada
ngagurubug. “Ih nakal,” pokna, tapi aya kalangkang imut dina biwirna.
Lengeun kuring beuki motah. Andukna dicentok, bruk we ubin. Manehna bulucun, tapi leungeuna teu ieuh make repot nutupan daerah pribadina. Kalah hayoh ngagaramang nyasaran awak kuring. Tina dada terus ka handap. Wani pisan, tapis kacida.
Kamar hotel teh dipasangan penyejuk ruangan, tapi sama sakali teu karasa pangaruhna.  Awak kuring panas, manehna oge teu beda. Napsu beuki ngaberung. Duaan guley, silih
rames, silih gemol. Kuring ngarahuh, manehna humarurung. Bendungan jebol, duaan patangkeup pageuh pisan.
Basa napsu geus lekasan, kuring terus kasarean. Cape.
Basa hudang, kamar teh jempling. Taya tapak-tapak manehna. Kuring rada
ngajenghok basa mireungeuh loket kuring ngagoler dina meja. Gancang
dideukuetan. Kosong. Taya duit nu nyesa salambar oge.
Bangkawarah, kuring kekerot. Awewe atah adol. Peureup langsung neunggeul meja.
Kakaget kuring teu anggeus nepi ka dinya. Dina eunteung katembong tulisan gede
warna beureum. Sigana make lipenstip. “Salamet bergabung jeung grup penderita HIV/AIDS.”
Kuring colohok. Awak ngeleper. HIV/AIDS? Manehna ngidap HIV/AIDS? Beu cilaka, kapan tadi teh teu make kondom. Tuur nyoroncod. Dunya karas asa pok mongkleng.(*)


c: text/html

text:
1. Adam lali tapel.
Hartina : Poho ka baraya jeung poho ka lemah cai.
2. Adat kakurung ku iga.
Hartina : Adat téh hésé digantina.
3. Adéan ku kuda beureum.
Hartina : Beunghar ku barang titipan atawa ginding ku pakéan batur.
4. Adigung-adiguna.
Hartina : Gedé hulu, boga rasa leuwih ti batur. Kaciri dina laku-lampahna jeung omonganana.
5. Ajak Jawa.
Hartina : Ngajak anu henteu saenyana, henteu terus jeung haté, ngan ukur papaés baé, supaya ngeunaheun batur.
6. Ngajul bulan ku asiwung = Mesék kalapa ku jara.
Hartina : Usaha anu mubadir, moal ngadatangkeun hasil.
7. Ngadu angklung di pasar.
Hartina : Papaduan nguruskeun nu euweuh mangpa'atna di hareupeun jalma loba.
8. Ngadu-ngadu rajawisuna.
Hartina : Mawakeun omongan si A ka si B, ogé carita si B dipupulihkeun ka si A. Temahna si A jeung si B téh paraséa, paréa-réa beunang jeung paréa-réa omong.
9. Ngagulkeun payung butut.
Hartina : Ngagulkeun luluhur sorangan.
10. Aya astana sajeungkal.
Hartina : Anu mustahil ogé bisa kajadian. Upamana budak leutik kénéh geus maot, sabab sasarina mah nu geus kolot pisan anu maot téh jst.
11. Aya jalan komo meuntas.
Hartina : Eukeur mah aya maksud, turug-turug aya pilantaraneunana.
12. Aya bagja teu daulat.
Hartina : Arék meunang bagja atawa kauntungan, tapi teu tulus.
13. Aya peurah.
Hartina : Aya komara, aya harga, aya pangaji.
14. Ayakan tara meunang kancra.
Hartina : Nu bodo jeung nu pinter moal sarua darajatna jeung pangasilanana.
15. Akal koja.
Hartina : Pinter dina kagoréngan atawa kajahatan.
16. Mun teu ngakal, moal ngakeul.
Hartina : Mun teu usaha moal pinanggih jeung rejeki pibekeleun hirup.
17. Aku panggung.
Hartina : Daréhdéh jeung méré mawéh, ngan hanjakal ku ieu aing, asa pangpunjulna, pangbeungharna jst.
18. Aku-aku angga.
Hartina:
Ngaku barang batur kalawan ngandung maksud hayang mibanda.
Ngaku baraya batur anu beunghar atawa jeneng kalawan aya pangarahan, mamrih kahormatan atawa kauntungan.
19. Aki-aki tujuh mulud.
Hartina : Lalaki nu geus kolot pisan.
20. Alak paul.
Hartina : Tempat anu lain di kieuna, ngeunaan jauhna jeung pisusaheunana.
21. Alak-alak cumampaka.
Hartina :
1. Resep jeung hayang dipuji ku batur, boga rasa pangpunjulna.
2. Anu handap hayang nyaruaan nu luhur, nu hina hayang nyaruaan nu mulia jst.
22. Teu puguh alang-ujurna.
Hartina : Teu puguh éntép-seureuhna. Teu bérés. Lain kitu kuduna.
23. Alus panggung (Alus laur) = Alus laur, hadé omé.
Hartina : Tegep dedeg pangadegna.
24. Ambek nyedek, tanaga midek.
Hartina : Ari napsu pohara gedéna, ngan jakal teu kaanteur ku tanaga, ma'lum geus ropoh.
25. Seukeut ambeu, seukeut panon.
Hartina : Loba mata-matana jeung pinter nyusud perkara, nepi ka perkara nu kumaha baé ogé bisa kabongkar. Ieu téh ngeunaan ka pulisi.
26. Teu diambeuan.
Hartina : Teu dipikasérab, teu dipikasieun.
27. Dipiamis buah gintung.
Hartina : Disangka hadé jeung bageur, tapi buktina goréng, jeung jahat.
28. Anak emas.
Hartina : Budak atawa kolot nu kacida dipikanyaahna. Teu kudu ku indung-bapana baé; bisa ogé ku dununganana.
29. Anak mérak kukuncungan.
Hartina : Sipat-sipat nu aya di anak, babakuna nu hadéna, sasarina loba anu diturunkeun ku kolotna.
30. Anak puputon.
Hartina : Anak nu kacida didama-damana; nu pohara dipikanyaahna.
31. Anjing ngagogogan kalong.
Hartina : Mikahayang nu lain-lain, anu pamohalan pilaksanaeun.
32. Nulungan anjing kadempét.
Hartina : Nulungan jalma nu teu boga pisan rasa tumarima.
33. Beuteung anjingeun.
Hartina : Ngeunaan ka jelema anu beuteungna cara beuteung anjing. .
34. Tikoro andon peso.
Hartina : Ngadeukeutan jalma anu bakal ngahukum atawa nganyényeri ka diri urang.
35. Paanteur-anteur julang.
Hartina : Silih anteur maké aya dua tilu kalina.
36. Aub payung, sabet sapon, sabasoba.
Hartina : Wewengkon, ngeunaan tanah.
37. Ngadaweung ngabangbang areuy.
Hartina : Pohara nineungna kana jaman nu geus kasorang nepi ka matak waas pacampur jeung sedih.
38. Ari umur tunggang gunung, angen-angen pecat sawed.
Hartina : Ari umur geus luhur, tapi haté ngongoraeun kénéh.
39. Asa ditonjok congcot.
Hartina : Meunang kabungah anu gedé, anu saenyana teu diarep-arep.
40. Asa nanggeuy endog beubeureumna.
Hartina : Kacida nyaahna.
41. Asa potong leungeun katuhu.
Hartina : Leungiteun jelema anu pohara hadé gawéna.
42. Asa tungkeb bumi alam.
Hartina : Rarasaan jelema anu pohara bingungna, nuju poék mongkléng pipikiranana.
43. Henteu asa jeung jiga.
Hartina : Teu asa-asa. Teu asa ka deungeun-deungeun, tapi asa ka dulur baé, ku lantaran geus lila babarenganana.
44. Tamplok aseupan.
Hartina : Nurun sagemblengna ka anak, boh dedeg pangadegna, boh tingkah polahna.
45. Nu asih dipulang sengit, nu haat dipulang moha.
Hartina : Nu hadé jeung loba jasana ka diri urang, dinyenyeri ku urang, ku omongan atawa kalakuan anu goréng.
46. Ngaliarkeun taleus ateul.
Hartina : Ngabéja-béjakeun kagoréngan atawa kajahatan anu lian.
47. Ati mungkir, beungeut nyanghareup.
Hartina : Palsu, siga sono, tapi henteu. Siga suka, tapi henteu. Siga nyaah, tapi henteu jeung saterusna.
48. Ati putih, badan bodas.
Hartina : Bérésih haté, teu aya geuneuk-maleukmeuk.
49. Ngacak ngebur.
Hartina : Rek maké naon baé ogé bisa, da geus aya jeung geus sadia.
50. Awak sabeulah.
Hartina : Teu rimbitan, mun ninggang di awéwé teu boga salaki, mun ninggang di lalaki teu boga pamajikan.
51. Awak sampayaneun.
Hartina : Maké pakéan nu kumaha baé ogé, katénjona pantes atawa lucu baé.
52. Ngawur kasintu, nyieuhkeun hayam.
Hartina : Ngaraeh jeung darehdeh ka deungeun, sabab hayang dipuji, tapi teu nolih jeung nyapirakeun ka dulur atawa ka baraya.
53. Sentak badakeun.
Hartina : Teu ceehan dina digawé. Dina mimiti mah pohara getolna, tapi beuki lila, beuki ngedul, tungtungna pagawéan téh diantep teu dipigawé pisan.
54. Cara badak Cihéa.
Hartina :
1. Leumpangna nyuruntul baé.
2. Lamun papanggih di jalan, tara nanya-nanya acan.
55. Belang bayah = Gindi pikir belang bayah
Hartina : Boga pikiran goréng ka pada kawula.
56. Ka bala, ka balé.
Hartina : Bisa nyaluyukeun diri di tempat mana baé, atawa jeung jelema nu kumaha baé.
57. Balég tampelé.
Hartina : Ari rasa tresna ka lalaki geus aya, ngan lamun papanggih jeung jelemana, gedé kénéh kaéra.
58. Bali geusan ngajadi.
Hartina : Tempat dilahirkeun.
59. Babalik pikir.
Hartina : Tadina goréng ayeuna mah jadi hadé. Tadina ngedul, ayeuna mah jadi getol jst.
60. Balik ngaran.
Hartina : Ngadon maot di lembur batur. Nu balik téh lain jelemana, tapi ngaranna wungkul.
61. Balung kulit, kotok meuting.
Hartina : Teu eureun-eureun nyeri haté ti baheula nepi ka kiwari.
62. Balungbang timur, caang bulan opat welas, jalan gedé sasapuan.
Hartina : 1. Béak karep ku rido. 2. Bérésih haté.
63.. Banda tatalang raga.
Hartina : Lamun urang papanggih jeung karerepet, gering upamana, euweuh halanganana urang ngajual barang nu aya pikeun ngabdla diri, meuli ubar sangkan waras.
64. Kacanir bangban
Hartina: Meunang wiwirang = Kawiwirangan
65. Hirup ngabangbara
Hartina: Ari tempat pikeun matuh mah leutik tur teu tumaninah, tapi lamun kaluar ti imah ginding, teu éléh ku batur.
66. Kahieuman bangkong
Hartina : Ku lantaran mangnyimpenkeun barang batur, nepi ka jiga nu beunghar.
67. Kawas bangkong katuruban batok.
Hartina: Bodo katotoloyoh, euweuh pisan kanyaho.
68. Ngabuntut bangkong
Hartina :
Ku lantaran teu nyaho bener kana perkarana atuh teu bisa terus nyaritakeunana.
Teu sanggup migawé hiji pagawéan nepi ka anggeusna
69. Banteng ngamuk, gajah méta.
Hartina: Naon baé atawa saha baé anu dipikasieun ku urang.
70. Sakaru-kuru lembu, saregéng-regéng banténg.
Hartina : Samiskin-miskinna ogé pangagung mah tangtu baé moal miskin cara somah nu teu boga.
71. Bancang pakéwuh.
Hartina: Kasusah atawa karerepet. Sasarina mah ngeunaan kasusah atawa karerepet anu galedé baé.
72. Batu turun, keusik naék.
Hartina : Loba turunan ménak anu teu jareneng, tapi sabalikna loba turunan somah anu jareneng.
73. Gurat batu.
Hartina: Pageuh jangji, tara ngarobah naon baé anu geus dipasinikeun.
74. Batok bulu eusi madu.
Hartina:
Nyolong bade, teu cocog jeung taksiran. Siga miskin, tapi beunghar. Siga bodo, tapi pinter jst.
Ari nilik kana rupana mah goréng éta jelema téh, ngan haténa jeung uteukna mah hadé.
75. Kurung batok
Hartina : Teu resep nyanyabaan, ni'mat cicing di imah baé.
76. Tamplok batokeun
Hartina : Teu bisa nyésakeun rejeki; sabaraha sabaraha ogé béak-béak baé.
77. Ulah kabawa ku sakaba-kaba.
Hartina : Ulah kabawa ku nu teu paruguh, maksudna : kabawa ku jurig, dedemit jst.
78. Ambekna sakulit bawang.
Hartina : Gampang pisan ambek.
79. Dibéjér-béaskeun.
Hartina : Ditérangkeun kalawan eces pisan
80. Totopong heureut dibébér-bébér, tangtu soéh.
Hartina: Nyukupkeun ku pangala nu sakitu saeutikna. Tangtu baé matak jadi kasusahan, Iamun rejeki atawa pangala ngan saeutik, ari kaperluan jeung pangaluaran anu sakitu lobana.
81. Jauh ka bedug.
Hartina : Dusun, bodo, euweuh kanyaho.
82. Béngkok tikoro.
Hartina : Ku lantaran aya halangan, rejeki anu geus nyantong ogé, euweuh deui.
83. Ngijing sila, béngkok sembah.
Hartina : Goréng haté, teu satia ka anu jadi pamingpin atawa dunungan
84. Bengkung ngariung, bongkok ngaronyok.
Hartina : Babarengan hina, cilaka atawa rugi.
85. Keur nuju béntang surem.
Hartina : Keur sué, atawa tiis badan; lamun guna-tani ku hama jeung lamun dagang terus-terusan rugi baé.
86. Meubeut meulit.
Hartina : Mamawa.
87. Teu mais teu meuleum.
Hartina : Teu aya patalina pisan.
88. Kandel kulit beungeut.
Hartina : Euweuh kaéra.
89. Mindingan beungeut ku saweuy.
Hartina : Ari haté goréng, ngan budi parangi marahmay, perluna pikeun mindingan haté anu goréng tea, maksudna: supaya ulah kaciri.
90. Ulah beunghar méméh boga.
Hartina : Ulah adigung nyéta-nyéta anu beunghar, turtaning henteu atawa tacan boga pakaya.
91. Beurat nyuhun, beurat nanggung, beurat narimakeun inya.
Hartina: Pohara narimakeunana kana pitulung, ngan teu kawasa ngedalkeun ku lisan atawa tulisan. Anging Gusti anu tingali.
92. Lain ka tulang munding kabeureuyan mah, ku cacuk peda.
Hartina : Arék cilaka mah ku kasalahan anu leutik ogé bisa, teu kudu kasalahan anu gedé baé.
93. Beureum paneureuy = Seuseut batan neureuy
Hartina : Hésé pisan (seuseut-seuat) ngahasilkeun maksud.
94. Teu nyaho di alip bingkeng.
Hartina : Bodo teu bisa maca-maca acan, da teu sakola.
95. Beurat birit.
Hartina : Hésé jeung sungkan dititah.
96. Hampang birit.
Hartina : Gampang jeung daékan dititah.
97. Ngusap birit, bari indit.
Hartina : Ku lantaran ambek nyedek atawa éra parada, 1eos baé indit, teu amit heula ka nu araya di dinya.
98. Biwir nyiru rombéngeun.
Hartina : Resep mukakeun rasiah sorangan atawa rasiah batur.
99. Biwir sambung lémék, suku sambung lengkah.
Hartina : Henteu milu-milu kana tanggungjawabna mah; ieu mah ngan saukur mangnepikeun; dumeh jadi utusan, ngemban timbalan nu lian.
100. Bobo sapanon, carang sapakan.
Hartina : Aya kuciwana, lantaran aya kakuranganana atawa karuksakanana.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Karbon dioksida
Karbon dioksida (rumus kimia: CO2) nyaéta sanyawa kimia nu diwangun ku dua atom oksigén nu kabeungkeut kovalén ku hiji atom karbon. Dina kaayaan baku, ieu sanyawaan aya dina wujud gas. Di atmosfir, kadarna kira-kira 383 ppm dumasar eusi[1]. Karbon dioksida téh kaasup salah sahiji gas rumah kaca, ku sabab nembuskeun cahya katempo tapi nyerep infrabeureum.
Karbon dioksida dihasilkeun ku sato, tutuwuhan, fungi, jeung mikroorganismeu dina prosés réspirasi sarta dipaké ku tutuwuhan dina fotosintésis pikeun ngahasilkeun gula. Ku kituna, ieu sanyawa téh kaasup komponén utama daur karbon. Lian ti prosés kimia séjénna, karbon dioksida ogé dihasilkeun tina durukan suluh fosil atawa matéri tutuwuhan. Karbon dioksida anorganik dikaluarkeun ku gunung berapi jeung prosés géotermal sarupaning cipanas.
Karbon dioksida teu boga wujud cair dina tekanan handapeun 5,1 atm, tapi padet dina suhu kurang ti -78 °C. Dina bentuk padetna, karbon dioksida ilahar disebut dry ice (és garing).
CO2 téh oksida asam: leyuranana ngarobah kertas litmus tina bulao jadi kayas.
dbhasjkdgashdgasgdasgdasdhasg
asghdgashdgashdgjhasgdasd
Karbon dioksida cair ukur bisa kabentuk dina kaayaan tekanan leuwih ti 5,1 atm; titik tripel karbon dioksida kira 518 kPa dina suhu -56,6 °C (tempo diagram), sedengkeun titik kritisna 7,38 MPa dina suhu 31,1 °C[2].
Bentuk padet karbon dioksida lianna bisa kabentuk dina kaayaan husus, bentukna amorf kawas kaca[3], disebut karbonia amorf (CO2 nu geus dipanaskeun ditiiskeun dina tekanan 40–48 GPa atawa kira 400.000 atm. Papanggihan ieu kabuktian ku téori yén karbon dioksida bisa aya dina bentuk gelas sarupa jeung famili unsurna, sarupaning silikon (gelas silika) jeung germanium, ngan karbonia mah teu stabil dina kaayaan biasa.
Daptar eusi
Mangpaat[édit | édit sumber]
Karbon dioksida dipaké di industri pangan, industri oli, jeung industri kimia. Industri milih ieu gas ku sabab murah jeung teu kaduruk.
Baca ogé[édit | édit sumber]
Rujukan[édit | édit sumber]
- ↑ Whorf, T.P., Keeling, CD (2005). "Atmospheric CO2 records from sites in the SIO air sampling network.". Periodeu rékam: 1958-2004
- ↑ "Phase change data for Carbon dioxide". National Institute of Standards and Technology. Diakses pada 21 Januari 2008.
- ↑ Santoro, M., et al (2006). "Amorphous silica-like carbon dioxide". Nature 441 (7095): 857-860.
Tumbu kaluar[édit | édit sumber]
- CID 280 ti PubChem
- CO2 Carbon Dioxide Properties, Uses, Applications
- Pressure-Temperature phase diagram for carbon dioxide
- Molview from bluerhinos.co.uk Tempo Karbon dioksida wangun 3D
- Dry Ice information
- Trends in Atmospheric Carbon Dioxide (NOAA)
- Phase Diagram of Carbon Dioxide
- Experiment 071 -- Triple Point Phase Transition for Carbon Dioxide
- CO2 as a natural refrigerant - FAQs
- Methods to reduce carbon dioxide emmisions from power plants


text:
Stasion Seoul
Stasion Seoul nyaeta stasion kareta api gede nu perenahna di Seoul, Korea Kidul. Stasion ieu disadiakeun ku Jalur Gyeongbu, high-speed counterpart sarta Gyeongui Line, kalayan jasa high-speed, express, tur lokal nu frequent ka sababaraha titik tujuan di Korea Kidul.
Stasion ieu mangrupakeun terminal pangtungtungna keur KTX jeung layanan express ka Busan sarta layanan lokal ka Dorasan. Stasion ieu oge nyadiakeun losinan kareta unggal poena di Jalur Honam jeung express counterpartna ka Gwangju jeung Mokpo. Stasion ieu dipake minangka terminal panungtungan sakabeh kareta jarak jauh di jalur Gyeongbu, Honam, Jeolla, jeung Janghang Lines, tapi dina awal 2004, tungtung kareta Jalur Honam, Jeolla, jeung Janghang pindah ka Yongsan.
Stasion ieu dibuka taun 1900 kalayan ngaran "Stasion Gyeongseong" sarta diganti jadi "Stasion Namdaemun" taun 1905, sabab stasion ieu deukeut jeung Namdaémun. Taun 1910, ngaran kota Seoul robah ti Hanseong jadi Gyeongseong ("Keijo" dina basa Jepang), station ieu dibalikkeun deui jadi "Stasion Gyeongseong" taun 1915.
Wangunan Stasion Keijo nu heubeul, dirancang ku Profesor Tsukamoto Yasushi ti Tokyo Imperial University, anggeusna taun 1925. Wangunan nu make bata beureum ieu nurun tina wangunan Stasion Tokyo. Stasion ieu dingaranan "Stasion Seoul" taun 1947. Stasion ieu digedean sanggeus jaman Perang Korea, sarta terminal nu deukeuteunnana anggeus taun 2004 keur jasa kareta api anyar nu gancang, KTX.
Stasion Seoul diladenan oge ku Seoul Subway Line 1 jeung Line 4.
Daptar eusi
Informasi umum[édit | édit sumber]
- Stasion Seoul Korail
- Tanggal muka : 8 Juli, 1900
- Operator : Korail
- Alamat : 43-205, Dongja-dong, Yongsan-gu, Seoul (1 Namdaemunno)
- Telepon : 02-392-1324
- Platform : 14
- Stasion Seoul Metro Seoul Jalur 1
- Stasion Seoul Metro Seoul Jalur 4
- Tanggal muka : 18 Oktober, 1985
- Operator : Seoul Metro
- Alamat : Dongja-dong, Yongsan-gu, Seoul
- Platform : 2, pulo


text:
Sampurasun ... Rampes.
MANGYONO.com - Kokoprak Paranti Ngagebahkeun Manuk Piit Di Sawah
Lamun aya anu nyebut kokoprak, anu kabayang teh pasti sawah anu parena keur beuneur hejo atawa anu eukeur beuneur koneng, anu jadi tanda eta pare teh moal lila deui bakal dipanen atawa dialaan.
Kokoprak teh mangrupakeun alat anu digunakeun pikeun nyingsieunan atawa ngagebahkeun manuk piit anu ngadaharan pare anu keur beuneur hejo atawa beuneur koneng. Kusabab kitu lamun panen parena hayang mucekil, eta pare teh kudu dijaga supaya ulah didaharan manuk piit.
Kokoprak Paranti Ngagebahkeun Manuk Piit Di Sawah
Kokoprak dijieunna tina awi leunjeuran anu biasa dipake nyaeta umumna awi tali, anu panjangna kira-kira satengah deupa. Eta awi leunjeuran teh dijieun supaya mangrupa calung. Terus leunjeuran awi eta teh dijajarkeun make gagang anu dijieunna tina awi keneh. Gagang awi anu di cecebkeun kanu tihang awi anu jangkungna leuwih satangtung jelema. Di lebah handapna oge make gagang awi anu di palang siga diluhur. Palang awi ieu digunakeun pikeun panakol kana awi anu ngajajar.
Tihang kokoprak di tungtung luhurna ditalian make tali tina awi tali atawa tali palastik / rapia. Talina sina panjang disambungkeun nepikeun ka saung tempat tunggu. Dina makena, tali anu disambungkeun kana tihang jeung saung teh dikenyed-kenyed di lebah tungtung tali anu di saungna. Kusabab dikenyed-kenyed, tihang kokoprak teh katarik jadi eundeuk-eundeukan. Kusabab tihangna eundeuk-eundeukan, awi anu ngajajar teh ngiluan eundeuk-eundeukan terus nakolan palang awi anu diteundeun di handapeun gagang tea.
Ngenyed - ngenyed tali Kokoprak di saung sangkan manuk Piit haliber.
Manuk
teh jadi reuwaseun ku sora eta kokoprak jeung ku eundeuk-eundeukanana. Jadi wae
manuk anu arek atawa eukeur ngadaharan pare teh kalabur sieuneun eta sora
kokoprak.
Terima kasih atas kunjungan Anda di Blog Mang Yono,.....
"Anda Berminat menulis di Blog Mang Yono?. Punya pengalaman unik, menarik, curahan hati. Kirimkan tulisan anda ke e-mail: blogmangyono@gmail.com atau Contact Us


text:
MURAD JEUNG PIPIT NGAMANKEUN IMAS ! | DIkdik jadi salting
Murad jeung Pipit, dua sejoli preman pensiun mengbuat acara apel ngabuburit Dikdik jadi tidak nyaman. Kedua preman nu boga markas di trotar jalan Asia Afrika ieu menang tugas anyar ti Muslihat.
Sanggeus beres pengamanan seorang nasabah nu boga hutang, Murad di telpon ku Muslihat supaya membuat protokoler pengamanan keur Imas. Pengbantu tumah tangga keluarga Kang Bahar.
Ceuk Muslihat, Imas keur ngabuburit di seputaran Alun-alun.
Murad jeung Pipit jadi serba salah, lantaran pas pengamanan sesuay protokoler sidakeup keur Imas. Ternyata di alun-alun, Imas ngabuburit jeung Dikdik. Aya-aya wae muslihat mah.


text:
Tiap usum hujan datang, beja banjir dimana-mana, jiga beja di handap,
banjir di Batawi.
Jigana ieu bencana banjir teh, geus hese ngungkulanana. Sabab loba
pisan indikatorna.
Najan lain tukang noong cuaca ge, asana teu hese neangan indikator yen
banjir masih
mangrupa ancaman bencana di lembur urang.
Basa uing pareng mulang ka lembur, dua taun kaliwat, kabeneran uing
ulin ka sawah.
Naon nu kapanggih matak pikamelangeun. Galengan solokan nu baheula bisa dipake
lalar liwat munding reuneuh, kiwari galengan solokan teh ngan ukur
ngajepret sagede
halis nu geulis. Nalika uing pasarandog jeung nu liwat, kapaksa uing
kudu ngarandeg
heula, da puguh galengan solokan beak dipapas unggal tiap usum nyawah. Kacipta
lamun mun terus-terusan dipapas, galengan solokan moal bisa deui nahan cai caah
mun hujan badag.
Teuing nu dibarendo di Garut, arapaleun heunteu nya kana kaayaan jiga kieu.
-mh-
Ini Dia Lokasi Titik Genangan Air di Ibu Kota


text:
Padaringan • Cahya Sinangling • Kemis, 12 Juli 2012 01:24
SAKALI mangsa Malik bin Dinar kungsi nyaritakeun yén anjeunna nyaksian hiji wanoja di Mekah. Éta wanoja téh mibanda sapasang soca anu éndah, matak tingsariak lamun kabeneran paadu teuteup.
Harita éta wanoja téh nuju nangis, budal cisoca. Pada ngariung, pada ngahibur sangkan eureun nangisna. Tapi sanajan dikukumaha ogé, éta wanoja téh henteu eureun nangis, malah cisocana beuki bedah kaluar tina juru soca anu éndah téa. Dina kaayaan kitu, aya di hiji jalma anu nyarita ka éta wanoja, “Geulis, tos ulah nangis baé. Upami salira hayoh baé nangis, lami-lami éta soca anu sakitu éndahna téh bakal ilang kaéndahanana, malah boa bakal sirna...” kitu pokna.
Dina kaayaan masih kénéh nangis, éta wanoja ngawaler, “Upami abdi calon ahli surga, Alloh baris ngagentosan sapasang soca abdi ku nu langkung éndah. Pon kitu deui, upami abdi calon pangeusi naraka, mangka abdi bakal katibanan musibah anu lamgkung rohaka batan sakadar kaleungitan ieu sapasang soca...” réngsé ngawaler, éta wanoja nuluytkeun deui nangis. Teu nolih ka nu ngarérépéh, da mémang haténa nuju manteng ka Nu Maha Kawasa, menekung mundut pidu’a kasalametan dunya miwah akhérat.
Kacindekanna, éta wanoja téh nangis lantaran sieun ku Alloh SWT. Ari numutkeun dawuhan Nabi Muhammad Saw., aya dua soca anu moal kabeuleum seuneu naraka. Kahiji, soca anu nangis lantaran sieun ku Alloh. Kadua, soca anu tetep beunta dina raraga berjoang di jalan Alloh. Kilang kitu, éta wanoja henteu ujub ngarasa dirina bakal jadi ahli sawarga, sabab nétélakeun kamungkinan anu bakal kajadian upama anjeunna digebruskeun ka naraka.
Anu matak kataji tur narik kana ati, taya lian cara mikir éta wanoja anu réalis, henteu dijieun-jieun, tapi sabenerna mah kalintang jero. Cara mikirna, bisa diteuleuman tina jawaban anjeunna basa aya nu manglebarkeun sapasang socana anu sakitu éndah lantaran hayoh baé nangis. Tapi éta wanoja, sakali deui, henteu ngarasa lebar da boga pangrasa yén sagala rupina ogé kagungan Alloh Swt. Naha bet kudu lebar ku sapasang soca, upama kudu ruksak alatan miharep rido-Na? Lamun kitu mah, éta wanoja téh geus siap toh pati jiwa raga pikeun nanjeurkeun Islam. Taya karingrang atawa hariwang leungit kaéndahanana, sabab anjeunna geus pasrah sadrah ka Nu Maha Kawasa.
Perkara budal cisoca, jaman kiwari ogé loba wanoja anu babari budal cimata. Boh anu paturay jeung salaki atawa kulawargana, kaleungitan barang anu dipikacintana, diputuskeun ku lalaki nu dipikabogohna, lantaran henteu lulus ujian di sakolaan, jeung rupa-rupa kasangtukang séjén. Malah anu teu kua-kieu ogé bisa budal cisoca, contona aktris anu geus weruh ékting dina panggung atawa hareupeun kaméra. Hanjakal pisan, budal cisoca lebah dieu mah kalintang béda jeung budal cisocana hiji wanoja saperti anu kasaksian ku Malik bin Dinar. Jadi, lamun kitu mah sanés palebah budal cisocana, tapi anu utama mah kasangtukang pangna cisoca bisa budal.
Anu leuwih utama pikeun lenyepaneun urang sadaya taya lian sikep éta wanoja, anu teu ngarasa gimir, henteu sieun leungit kaéndahanana dina raraga milari rido-Na. Sabenerna, boh wanoja komo lalaki, henteu kudu ngarasa sieun warugana jadi ruksak satungtung dipaké merjoangkeun Islam. Naon anu rék dipaké agul ku urang? Sakali mangsa geus cunduk waktu mulang ka alam kalanggengan, soca nu éndah atawa waruga anu sampulur bakal dibalitungkeun jeung laku-lampah salila kumelendang di alam dunya.
Heup, eureunan ngagul-ngagul kaéndahan waruga. Hayu urang tobat, mundut pangampura ka Nu Maha Kawasa. Pantengkeun batin urang tug dugi ka urang ngarasa sieun ku Alloh Swt. Upama nu mundut pangampura nepi ka budal cisoca, tangtu baé hadé. Tapi poma, dipahing ngabudalkeun “cisoca buhaya” payuneun Alloh Swt. Apan Alloh Maha Uninga, kalebet naon rupa anu nyangkaruk dina saban dada manusa.***
Jumaah, 05 Désémber 2014 02:44
Kemis, 04 Séptémber 2014 09:19
Jumaah, 18 Juli 2014 02:37
Rebo, 28 Méi 2014 01:32
Rebo, 28 Méi 2014 01:09


text:
Sasakala Gunung Tangkuban Parahu
Posted by bujanggamanik dina Januari 12, 2009
Kacaturkeun di hiji leuweung aya bagong putih. Éta bagong téh gawéna ngan tatapa baé, geus mangpuluh-puluh taun. Ari anu ditapaan ku manéhna, hayang boga anak awéwé sarta bangsa manusa.
Dina hiji waktu bagong putih ngarasa hanaang. Manéhna indit ka hiji tegalan, deukeut walungan Citarum. Barang datang ka dinya, manggih batok balokan, hartina urut anu meulah duwegan. Loba pisan éta batok balokan téh, urut nu moro uncal ka dinya. Aya hiji batok balokan urut tuang Kangjeng Prabu. Éta batok téh aya caian, nyaéta cikahampangan Kangjeng Prabu. Barang geus marulang, kapanggih ku bagong putih. Lantaran hanaang, leguk baé cai nu ngemplang dina batok téh diinum. Ari geus nginum kawas aya nu nyaliara kana awak bagong putih, kawas nu ngandeg reuneuh baé.
Lila-lila bagong putih téh reuneuhna beuki gedé. Ari gubrag orokna jelema sarta awéwé geulis. Pohara baé bagong putih téh atoheunana. Anakna diciuman, digaléntor bari disusuan. Éta orok téh tuluy dingaranan Dayang Sumbi.
Nalika geus gedé, pok Dayang Sumbi téh nanyakeun bapa, “Ibu, ari bapa kuring téh saha? Naha jelema kawas kuring atawa bagong saperti Ibu?”
“Euh, Nyai anu geulis anak Ibu! Nyai mah henteu boga bapa. Mun enya mah boga bapa, meureun aya di dieu,” témbal bagong putih.
“Euh, piraku Ibu, sakabéh mahluk gé kapan pada boga bapa, boh manusa boh sato héwan. Ngan bangsa kakaian anu henteu boga bapa mah.”
Lantaran anakna pok deui pok deui nanyakeun saban waktu, ahirna bagong putih téh balaka. “Bapa hidep mah Kangjeng Prabu, di ditu ayana di karaton,” cék bagong putih. Ngadéngé kitu Dayang Sumbi pohara reuwaseunana, jeung ujug-ujug panasaran, hayang nepungan bapana.
“Lamun kitu mah ayeuna kénéh ku kuring rék ditepungan,” cék Dayang Sumbi.
Dayang Sumbi kebat baé indit, ngajugjug ka karajaan. Ku Kangjeng Prabu tuluy diaku anak, diperenahkeun di hiji tempat sarta dititah diajar ninun ka tukang ninun. Teu lila ogé Dayang Sumbi geus mahér ninun kaén. Ku Kangjeng Prabu tuluy dipangnyieunkeun saung ranggon anu luhur di tengah leuweung. Ari baturna ngan ukur anjing hideung nu ngaran Si Tumang.
Dina hiji waktu nalika Dayang Sumbi keur ninun, taropongna murag ka kolong saung. Lantaran seunggah kudu turun, pok baé manéhna ngomong sorangan.
“Leuh, mun aya nu daék mangnyokotkeun éta taropong, tangtu bakal diaku salaki ku kuring.”
Kabeneran pisan di kolong saung téh aya Si Tumang, anu ngadéngékeun omongan Dayang Sumbi. Éta taropong téh dicokot ku Si Tumang sarta tuluy dibikeun ka Dayang Sumbi. Karuhan baé Dayang Sumbi pohara reuwaseunana, teu nyangka yén anu mangnyokotkeun taropong téh anjing, lain manusa. Mangkaning manéhna geus kedal ucap, rék ngaku salaki.
Dayang Sumbi rumasa geus kapalang kedal ucap. Kawas geus kitu katangtuan ti Déwata, manéhna tuluy hirup paduduaan jeung Si Tumang. Tepi ka hiji waktu kakandungan. Brol ngajuru, anakna lalaki, dingaranan Sangkuriang.
Sangkuriang sok resep ulin lulumpatan kadua Si Tumang. Sakapeung bari mamawa tumbak. Belewer dilempagkeun, cleb nanceb kana tangkal kai. Sangkuriang surak sorangan, bungah lantaran tumbakna meneran. Si Tumang dihucuhkeun. Sebrut lumpat, ngudag kana tangkal kai, bangun keur ngudag sato boroan.
Sangkuriang beuki mahér baé ngalempagkeun tumbakna. Tuluyna mah lain saukur ulin lulumpatan, tapi mimiti diajar ngasruk ka leuweung, néangan sato boroeun. Moro sato naon baé, careuh, peucang, atawa mencek.
“Jung geura moro ka leuweung, Ibu mah hayang dahar jeung ati mencek,” cék Dayang Sumbi hiji waktu.
Sangkuriang tuluy indit ka leuweung, dibarengan ku Si Tumang.
Anéh pisan poé éta mah sasatoan téh henteu aya nu katénjo ngaringkang hiji-hiji acan. Padahal ilaharna mah sok katénjo uncal atawa mencek keur rendang nyaratuan di tegalan. Poé harita mah kawas ngaleungit ka mana boa. Sangkuriang geus asruk-asrukan ka saban tempat, ka lamping ka tegalan. Lapur sasatoan téh teu kasampak tapak-tapakna acan. Ari Si Tumang bet ngadak-ngadak kebluk deuih, henteu daék lulumpatan néangan sato boroeun.
Awahing ku jéngkél teu beubeunangan, ngan lékék baé Si Tumang téh dipeuncit ku Sangkuriang. Atina dibawa balik sarta dipasrahkeun ka indungna. Dayang Sumbi puguh baé kacida atohna, dagdag-dégdég ngasakan éta ati. Ngan barang Sangkuriang balaka yén éta ati téh ati Si Tumang lain ati mencek, Dayang Sumbi pohara ambekna. Sangkuriang ditoktrok sirahna ku sinduk tepi ka ngucur getihan.
Sangkuriang tuluy pundung, indit ti imahna ngajugjug ka tebéh wétan. Mangtaun-taun leuleuweungan tepi ka ahirna bras anjog ka nagara siluman. Di dinya Sangkuriang guguru élmu kasaktén ka siluman nu wujudna oray naga. Sangkuriang ngulik élmu Tumbul Muda. Jalma anu miboga éta élmu bakal bisa meruhkeun sakumna jin jeung siluman. Sanggeus élmuna kataékan, Sangkuriang dijurungan sina indit deui ngalalana.
Dina hiji waktu manéhna anjog deui ka nagara siluman. Lantaran geus boga élmu kasaktén, Sangkuriang bisa ngéléhkeun jin jeung siluman nu aya di éta nagara. Éta mahluk bangsa lelembut téh tuluy tunduk ka Sangkuriang.
Demi Dayang Sumbi, sanggeus ditinggalkeun ku anakna, manéhna ngarasa kaduhung kabina-bina. Hirupna éstu nunggelis. Manéhna tuluy indit ka tebéh kulon, rék néangan Sangkuriang. Ngaprak ngalalana tepi ka anjog ka Gunung Halimun. Di dinya Dayang Sumbi patepung jeung raja jin anu keur tatapa. Dayang Sumbi tuluy diajar rupa-rupa élmu kasaktén. Sanggeus tamat guguruna, manéhna dijurungan sina indit deui ka tebéh wétan. Di hiji tempat nu katelah Gunung Bohong manéhna nganjrek bumetah.
Kocapkeun Sangkuriang terus baé ngalalana. Mileuweungan migunungan tepi ka puluh-puluh taun, tepi ka ahirna anjog ka hiji gunung. Manéhna patepung jeung awéwé anu kacida geulisna. Sangkuriang bogoh sarta ngajak kawin ka éta awéwé, anu saenyana éta awéwé téh Dayang Sumbi, indungna sorangan. Dayang Sumbi nya kitu deui, bubuhan geus papisah mangpuluh-puluh taun, manéhna kalinglap. Méh baé daék diajak kawin. Ngan basa Sangkuriang keur disiaran rék diala kutu, dina sirahna katénjo bet aya céda. Dayang Sumbi ngagebeg, reuwas lain dikieuna. Manéhna kakara inget, moal salah ieu lalaki téh anak aing gerentesna, Sangkuriang anu baheula kungsi ditoktrok sirahna ku sinduk.
Sanajan geus ditétélakeun yén manéhna téh anak pituin, Sangkuriang teu percaya sarta keukeuh baé ngajak kawin. Mireungeuh anakna kitu, geuwat baé Dayang Sumbi nyiar akal.
“Heug kami daék dikawin, asal dipangnyieunkeun talaga jeung parahuna keur lalayaran urang papangantén. Éta talaga jeung parahu téh kudu anggeus dijieun sapeuting,” ceuk Dayang Sumbi. Ku Sangkuriang disanggupan éta paménta anu kacida banggana téh.
Harita kénéh Sangkuriang tuluy ngabendung walungan Citarum. Digawé teu eureun-eureun sapeupeuting, dibantuan ku bangsa jin jeung siluman. Nincak janari, talaga téh geus ngemplang. Kari nyieun parahuna. Kabeneran aya tangkal kai gedé, gedok dituar. Kai téh tuluy ditilasan régangna sarta dipapas dijieun parahu.
Dayang Sumbi yakin yén paméntana moal katedunan. Pimanaeun teuing nyieun talaga jeung parahu bisa anggeus sapeuting, cék pikirna. Tapi basa katénjo talaga geus ngemplang jeung parahuna geus ngabagug rék anggeus, manéhna kacida reuwasna. Dayang Sumbi bingung liwat saking. Kudu kumaha carana, sangkan aing teu tulus kawin, cék pikirna. Ras manéhna inget kana boéh rarang. Geuwat baé éta boéh téh dicokot tuluy dibawa ka mumunggang. Ku manéhna dikebut-kebutkeun, tepi ka bijil cahaya bodas kawas balébat di beulah wétan. Dadak sakala sasatoan leuweung disarada. Manuk récét. Hayam raong kongkorongok, da disangkana geus beurang.
Sangkuriang ngagebeg barang nénjo di wétan geus bijil balébat. Manéhna nu keur ngageduk nganggeuskeun parahu tuluy ngahuleng awahing ku reuwas. Bijil balébat tandana geus beurang. Mangka parahuna can anggeus, hartina manéhna moal tulus papangantén jeung Dayang Sumbi.
Bakating ku handeueul kabina-bina, ngan jedak baé parahuna ditajong satakerna. Bubuhan jalma sakti, parahu téh mangpéng jauh pisan. Gubrag di hiji tempat, parahu téh nangkub. Jleg salin rupa jadi gunung. Éta gunung téh kiwari katelah Gunung Tangkuban parahu. Ari talaga nu ngemplang ku Sangkuriang didupak tepi ka caina saat ngolétrak. Éta urut talaga téh kiwari jadi padataran Bandung anu ngampar lega pisan. Tunggul kai urut nuar Sangkuriang tuluy ngajanggélék jadi Gunung Bukit Tunggul, wétaneun Gunung Tangkuban Parahu. Ari régang kai anu ngahunyud sarta geus rangrang teu daunan, tuluy ngajanggélék jadi Gunung Burangrang di béh Kulon.
Tina Mahér Basa VII, Karya Drs. Ahmad Hadi, Spk.
23 Balesan to “Sasakala Gunung Tangkuban Parahu”
-
Juli 21, 2009 pukul 8:13 pm
hatur nuhun kana dongeng na…
_________________________________________________________________________________________________
Binekas, Sami2 hatur nuhun oge kana kasumpingan sareng komentarna.
-
Agustus 13, 2009 pukul 4:49 pm
Asalamu’alaikum
teh abdi penggemar berat carita sunda,teh singse eur carita kabayan
________________________________________________________________________________________________
Waalaikumsalam, seueur carita Si Kabayan mah. Insya Allah engke urang posting deui. Nuhun kana kasumpinganana.
-
Nopémber 7, 2009 pukul 4:23 pm
hatur nuhun dongeng. jadi bahan contoh tugas putra abdi rifky kelas 5 SD
-
Maret 2, 2011 pukul 8:29 pm
aduh meni sunda pisan……….
ngke mah kedh aya dongeng nu judulnateh sasakala uncal tandukan dicutat tinu piwulang basa kelas 3
- Maret 2, 2011 pukul 8:29 pm
-
Juni 3, 2011 pukul 12:27 am
hmm rame nya gening
-
Oktober 2, 2011 pukul 9:54 pm
mana deui dongeng sasakalana ?
-
Januari 15, 2012 pukul 6:58 pm
Ih meni asa gareuleuh karuhun sunda teh sato haram wungkul atuh kaya kitumah.
-
Maret 5, 2012 pukul 6:33 pm
Maaf, saya tidak mahir berbahasa Sunda yang halus. Jadi komentarnya dalam Bahasa Indonesia saja ya…
Salut sekali, ada blog yang ditulis dalam bahasa Sunda. Jadi semangat belajar bahasa Sunda yang baik dan benar nih…
Semoga kebudayaan Sunda tetap lestari.🙂
-
Agustus 15, 2012 pukul 12:01 pm
hatur nuhun sagede gunung tos dipangdongengkeun carios sasakala gunung takuban parahu,abdi teh mani gumbira pisan,aya deu teu carios sunda anu lucu
-
Oktober 15, 2012 pukul 9:49 am
gunung tangkuban prahu teh meni ka cida endah na,,,
-
Nopémber 4, 2012 pukul 9:35 am
hatur nuhun caritana ngabantosan abi ngerjakeun tugas
-
April 9, 2013 pukul 7:30 pm
hoho
-
Nopémber 22, 2013 pukul 8:29 am
alhamdulillah nuhun pisan….. caritana ngabantosan abi ngerjakeun tugas
-
Méi 1, 2014 pukul 8:17 pm
ngiring nukil ceu…!
-
Juni 26, 2014 pukul 8:21 pm
Asalamualaikum..
.Meni Rame Geningan Dongen Teh..
-
Agustus 18, 2014 pukul 9:21 am
Hi Dear, are you truly visiting this web pagge on a regular basis,
if soo after tgat you will definitely get good know-how.
-
Séptémber 5, 2014 pukul 9:27 pm
There is definately a great deal tto find out about this issue.
I really like alll of the points you made.
-
Oktober 1, 2014 pukul 4:27 pm
Have you ever considered writing an e-book or guest authorinjg
on other websites? I have a blog based on the same topics you
discuss and would really like to have yyou share some stories/information. I know
mmy visitors would appreciate your work. If yyou are even remotely interested, feel frse to shoot
mee an e mail.
-
Oktober 2, 2014 pukul 10:57 pm
Wonderful blog! I found it whie browsing on Yahoo
News. Do you have any tips on how to get listed in Yahoo
News? I’ve been trying for a while but I never seem to get there!
Thanks
-
Oktober 5, 2014 pukul 1:09 am
hi!,I love your wrriting very much! percentage we keep up a correspondence
extra abot your post on AOL? I require a specialist in this hhouse to solve
my problem. Maybe that is you!Looking ahesd to ssee you.
-
Oktober 6, 2014 pukul 12:06 pm
You can certainly see your expertise in the article yyou write.
The sector hopes for more passionate writers like you
who are not afraid to say how they believe. All the time
follow your heart.
-
Nopémber 23, 2014 pukul 5:07 pm
bingo game
Sasakala Gunung Tangkuban Parahu « Rohang Kalam jeung Daluang
-
Pébruari 19, 2015 pukul 5:22 am
abdi hyong dongeng lutung kasarung anu aya dina buku piwulang basa kelas 6 sd bu , duupi upami aya caritana hyong diposting🙂


text: Tag: Mun Sapanara Saudagara Odia Movie Songs Free Download,Oriya movie Mun Sapanara Saudagara Songs Free download,Oriya movie,2014 Oriya New Movie Mun Sapanara Saudagara,Oriya Film Songs Mun Sapanara Saudagara Oriya Music Mun Sapanara Saudagara Free Download, Odia Jatara Mun Sapanara Saudagara free download, Mun Sapanara Saudagara All Original Songs, All Odisha Mun Sapanara Saudagara, Mun Sapanara Saudagara Video in mp4 3gp free download,Mun Sapanara Saudagara all dj songs free download,Mun Sapanara Saudagara Sambalpuri Album free download, Mun Sapanara Saudagara odia album free download,odia bhajana Mun Sapanara Saudagara free download,Sambalpuri Music Mun Sapanara Saudagara free download. Mun Sapanara Saudagara HD video free download


text:
Telekomunikasi
Telekomunikasi nyaéta pangiriman sinyal dina sahiji jarak pikeun tujuan komunikasi. Dina jaman baheula, telekomunikasi bisa ngalibetkeun digunakeunnana sinyal haseup, kendang, semafor atawa héliograf. Dina jaman modéren, prosés ieu ngalibatkeun pangiriman gelombang éléktromagnétik ku cara ngaliwatan pamancar éléktronik. Kiwari, telekomunikasi sumebar sarta alat-alat anu ngabantuna, saperti televisi, radio siaran jeung telepon, geus ngarupakeun hal anu lumrah di sakuliah dunya. Aya ogé jaringan anu ngahubungkeun alat-alat ieu, kaasup jaringan komputer, jaringan telepon umum, jaringan radio jeung televisi. Komunikasi komputer dina Internet ngarupakeun salah sahiji conto telekomunikasi.
Sistim telekomunikasi umumna didesain ku insinyur telekomunikasi. Para panimu dina widang ieu kaasup Aléxander Graham Béll, Gugliélmo Marconi jeung John Logie Baird. Telekomunikasi ngarupakeun bagian penting ékonomi dunya.
Daptar eusi
- 1 Konsep utama
- 2 Sajarah Telekomunikasi
- 3 Telekomunikasi Modéren
- 4 Tempo ogé
- 5 Rujukan
- 6 Tumbu kaluar
Konsep utama[édit | édit sumber]
Unsur-unsur dasar[édit | édit sumber]
Tiap sistem telekomunikasi ngandung tilu unsur dasar:
- pamancar anu mawa informasi jeung ngarobahna kana sahiji sinyal;
- médiyum rambatan tempat dimana sinyal dirambatkeun;
- panarima anu narima sinyal jeung ngarobahna deui jadi informasi anu bisa digunakeun.
Sabagé conto, titénan sahiji siaran radio! munara siaran ngarupakeun pamancar, radio ngarupakeun panarima sedengkeun midiyeum rambatannana nyaéta rohangan bébas. Sistem telekomunikasi mindeng ogé ngarupakeun sistem saarah. Bisa oge sahiji alat tunggal ngarupakeun sahiji pamancar sakaligus panarima, alat kasebut katelah transceiver. Contona, sahiji telepon sélulér ngarupakeun sahiji alat transceiver.[1]
Telekomunikasi ngaliwatan sambungan kawat disebut komunikasi titik-ka-titik lantaran kajadiannana antara hiji pamancar jeung hiji panarima. Telekomunikasi ngaliwatan pamancaran gelombang radio disebut siaran atawa komunikasi hiji titik-ka-loba titik) lantaran kajadiannana antara sahiji pamancar anu gede dayana jeung panarima anu leuwih ti hiji.[1]
Analog atawa digital[édit | édit sumber]
Sinyal bisa ngawujud sinyal analog atawa digital. Dina sahiji sinyal analog, sinyal téh terus robah-robah gumantung kana informasi anu dibawana. Dina sahiji sinyal digital, informasi dirobah kana kode nyaéta kumpulan niléy-niléy anu diskrit (contona niléy 1 jeung niléy 0). Salila ngarambat, informasi anu dikandung dina sinyal analog bakal karuksak / kaganggu ku nois / gangguan. Sabalikna, lamun gangguan henteu ngaliwatan sahiji ambang wates, informasi anu dikandung dina sinyal digital bakal tetep henteu ruksak. Hal ieu ngagambarkeun kaleuwihan utama sinyal digital dibanding sinyal analog.[2]
Jaringan[édit | édit sumber]
Sakumpulan pamancar, panarima atawa transcéiver anu saling ngalakukeun komunikasi katelah sabagé jaringan. Jaringan digital bisa ngandung hiji atawa leuwih ruter anu nganteurkeun data ka pangguna anu sabenerna kudu dituju. Sahiji jaringan analog bisa ngandung hiji atawa leuwih suwits anu ngawangun sahiji sambungan antara dua pangguna atawa leuwih. Pikeun kadua jinis jaringan kasebut, ripiter bisa wae diperlukeun pikeun ngagedékeun atawa nyiptakeun deui sinyal waktu keur dirambatkeun dina jarak anu jauh. Hal ieu pikeun ngalawan aténuasi atawa pelemahan nu bisa ngajadikeun sinyal ngalelep teu bisa dibédakeun tina nois atawa gangguan.
Channel[édit | édit sumber]
Sahiji channel ngarupakeun bagian tina midiyeum rambatan. Pambagian midiyeum kana sababaraha channel ngajadikeun midiyeum kasebut bisa digunakeun pikeun ngirim leuwih ti hiji aliran informasi. Sabagé conto, hiji stasiun pamancar gelombang radio bisa mancarkeun gelombang radio dina 96 MHz samentara stasiun pamancar radio liana bisa mancar dina frékuensi 94.5 MHz. Dina ha lieu, midiyeum kasebut geus dibagi kana dua channel sarta tiap channel narima frékuensi anu béda.
Modulasi[édit | édit sumber]
Dina téknik telekomunikasi, kecap modulasi boga harti anu cukup panjang pikeun ngajelaskeunnana. Sacara saderhana kecap "modulasi" bisa ditarjamahkeun "numpang". Gambaran ngeunaan modulasi bisa dianalogikeun jeung kajadian jiga kieu: lamun urang hayang indit ka sahiji tempat anu jauh, urang kudu numpang kandaraan. Sinyal informasi, mangrupa sora, gambar jeung data, oge sarua; supaya bisa dikirim ka tempat anu jauh, sinyal informasi kudu ditumpangkeun kana sahiji sinyal lianna. Dina kontéks radio siaran, sinyal informasi anu numpang nyaéta sora, sedengkeun kandaraannana disebut sinyal pangangkut (carrier). Ku cara kitu, sora manusa (anu ngan bisa kadenge dina rohangan anu ngandung hawa atawa matrial lanna tur jarakna kawates) bisa nepi ka stasiun angkasa luar ngaliwatan rohangan bébas.
Ditilik tina sinyal informasi anu diangkut, aya loba cara pikeun numpangkeun téh. Cara numpangkeun manusa pasti béda jeung cara numpangkeun pakét barang atawa surat (layang). Hal sarupa ogé lumaku pikeun cara numpangkeun informasi; cara numpangkeun sora bakal béda jeung cara numpangkeun gambar, film atawa informasi séjénna. Cara numpangkeun sinyal analog ogé béda jeung cara numpangkeun sinyal digital.
Ditilik tina kandaran pangangkut, cara ngangkut kapal udara bakal béda jeung cara ngangkut mobil, beus, treuk, kapal laut, parahu atawa kuda. Hal sarupa lumaku pikeun sinyal pangangkut (carrier). Aya carrier anu robah-robah amplitudona waktu ngangkut sinyal informasi (disebut modulasi amplitudo / AM), aya ogé carrier anu robah-robah frékuénsina waktu ngangkut sinyal informasi (disebut modulasi frekuensi / FM).
Ngeunaan carrir, carrier nyaéta gelombang radio anu miboga frékuensi leuwih gancang ti batan sinyal informasi. Béda jeung sinyal sora anu miboga frékuénsi ngaragam / variable (bisa robah-robah) dina kisaran 20 Hz tepi ka 20 kHz, sinyal carrier mah ditetepkeun dina sahiji frékuénsi baé lantaran frékuénsi ngarupakeun sumber daya alam anu kawates.
Sajarah Telekomunikasi[édit | édit sumber]
Sajarah Telekomunikasi di Dunya[édit | édit sumber]
Telekomunikasi baheula[édit | édit sumber]
Bentuk-bentuk awal telekomunikasi diantarana sinyal haseup jeung bedug. Bedug digunakeun ku bangsa-bangsa asli di Afrika, Gini Anyar jeung Amerika Kidul sedengkeun sinyal-sinyal haseup digunakeun ku bangsa-bangsa asli Amerika Kaler sarta Cina. Sistim telekomunikasi ieu sering digunakeun leuwih ti sakadar ngumumkeun ayana kemah.[3][4]
Dina abad-abad pertengahan, jajaran-jajaran munara cahaya umum digunakeun di puncak-puncak pasir (bukit) sabage alat pikeun ngarambatkeun sahiji sinyal. Jajaran-jajaran munara cahaya boga kakurangan nyaeta munara-munara kasebut ngan ngarambatkeun sa siki informasi, sahingga harti pesen saperti "Musuh geus katingali" kudu dimupakatan heula. Hiji conto kagunaanna anu kasohor nyaeta dina jaman Armada Spanyol, mangsa sajajaran munara cahaya ngarambatkeun sahiji sinyal ti Plymouth ka London.[5]
Dina taun 1792, Claude Chappe, saurang insinyur Perancis, telegrafi gambar munggaran sistem telegraf visual (atawa semafor) antara Lille jeung Paris.[6] Sanajan kitu, semafor ngabogaan kakurangan nyeta dibutuhkeunna para operator ahli sarta munara anu mahal tiap interval 10 tepi ka 30 kilometer. Sabage akibat silih sihung (paunggul-unggul) diantara pausahaan-pausahaan telegraf listrik, ieu usaha lekasan dina taun 1880.[7]
Telegraf jeung telepon[édit | édit sumber]
Telegraf listrik komersil munggaran diwangun ku Sir Charles Wheatstone katut Sir William Fothergill Cooke sarta dibuka dina tanggal 9 April 1839. Boh Wheatstone jeung Cooke nganggap alat maranehannana the sabage "hasil ngaalusan telegraf elektromagnetik anu aya harita " lain sabage alat anu anyar.[8]
Samuel Morse di tempat lain ngamekarkeun sakaol telegraf listrik anu pernah gagal dipintonkeun ku manehna dina tanggal 2 September 1837. Kodena ngarupakeun hal anu leuwih maju dibandingkeun metoda pangsinyalan boga Wheatstone. Kabel telegraf transatlantik munggaran hasil direngsekeun dina tanggal 27 Juli 1866, anu ngamungkinkeun telekomunikasi transatlantic munggaran.[9]
Telepon konvensional ditimukeun di tempat lain ku Alexander Bell katut Elisha Gray dina taun 1876.[10] Antonio Meucci nimukeun alat munggaran anu ngamungkinkeun rambatan listrik anu ditumpangan sora ngaliwatan sahiji sambungan kabel dina taun 1849. Sanajan kitu, alat boga Meucci boga ajen praktis anu leutik lantaran eta alat gumantung kana efek electrofonik sahingga ngawajibkeun pangguna pikeun nempatkeun panarima dina sungutna pikeun ngadenge anu diucapkeun.[11] Layanan telepon komersial munggaran diwangun dina taun 1878 jeung 1879 di kadua sisi lautan Atlantik di kota-kota New Haven katut London.[12][13]
Radio jeung televisi[édit | édit sumber]
Dina taun 1832, James Lindsay mintonkeun telegrafi tanpa kabel ka murid-muridna di kelas. Tepi ka taun 1854, manehna mampuh mintonkeun rambatan ngaliwatan Firth of Tay ti Dundee, Skotlanida ka Woodhaven, sajauh dua mil, ngagunakeun cai sabage midiyeum rambatan.[14] Dina bukan Desember 1901, Guglielmo Marconi ngawangun komunikasi tanpa kabel antara St. John's, Newfoundland (Kanada) jeung Poldhu, Cornwall (Inggris), anu ngabalukarkeun manehna meunang Panghargaan Nobel taun 1909 dina widang Fisika (babarengan jeung Karl Braun).[15] Sanajan kitu, komunikasi skala leutik enggeus dipintonkeun dina taun 1893 ku Nikola Tesla dina sahiji presentasi hareupeun National Electric Light Association.[16]
Dina tanggal 25 Maret 1925, John Logie Baird mampuh mintonkeun rambatan gambar hirup di Selfridges, puseur tempat balanja London. Alat boga Baird kasebut gumantung kana piringan Nipkow sahingga katelah sabage televise mekanik. Hal ieu ngawangun dadasar pikeun siaran eksperimen anu dilakukeun ku British Broadcasting Corporation mimiti 30 September, 1929.[17] Ngan, pikeun kalolobaan televise abad ka duapuluh gumantung kana bungbung sinar katoda (cathode ray tube) anu ditimukeun ku invented by Karl Braun. Kaol munggaran televise saperti kitu anu nongtonkeun iklan dihasilkeun ku Philo Farnsworth sarta dipintonkeun ka kulawargana dina tanggal 7 September, 1927.[18]
Jaringan Komputer jeung Internét[édit | édit sumber]
Dina tanggal 11 Séptémber, 1940, George Stibitz mampuh ngirimkeun sual ngagunakeun teletype ka “Complex Number Calculator” boga manéhna di New York sarta narima balik hasil itunganna di Dartmouth College di New Hampshire.[19] Konfigurasi komputer terpusat atawa mainframe ieu sarta terminal-terminalna tetep populér dina taun 1950an. Tapi, acan nepi ka taun 1960-an, para panaliti mimiti nalungtik packet switching — hiji téhnologi anu ngamungkinkeun sakumpulan data pikeun dikirim ka komputer-komputer anu béda tanpa kudu ngaliwatan heula hiji mainframe anu terpusat. Four-node network muncul dina tanggal 5 Désémber, 1969; jaringan ieu ngarupakeun cikal-bakal ARPANET, anu dina taun 1981 bisa ngawengku tepi ka 213 node.[20]
Kamajuan ARPANET museur dina prosés Request for Comment sarta dina tanggal 7 April, 1969, RFC 1 medal. Prosés ieu penting lantaran ARPANET ahirna ngagabung jeung jaringan-jairngan lianna pikeun ngawangun Internét sarta rupa-rupa protokol Internét anu dipaké kiwari diwincik ngaliwatan prosés Request for Comment kasebut. Dina bulan Séptémber 1981, RFC 791 ngenalkeun Internet Protocol v4 (IPv4) sarta RFC 793 ngawanohkeun Transmission Control Protocol (TCP) — sahingga nyiptakeun protokol TCP/IP anu digunakeun dina Internét kiwari.
Sanajan kitu, henteu kabéh kamajuan penting beunang prosés Request for Comment. Dua protokol link anu populér pikeun local area network (LAN) ogé mucunghul dina taun 1970-an. Contona, patén pikeun protokol token ring diajukeun ku Olof Soderblom dina tanggal 29 Oktober, 1974 sarta hiji makalah ngeunaan protokol Ethernet diterbitkeun ku Robert Metcalfe jeung David Boggs dina bulan Juli 1976.[21][22]
Sajarah Telekomunikasi di Indonesia[édit | édit sumber]
Sajarah telekomunikasi di Indonésia dimimitian saprak channel telegraf munggaran dibuka dina tanggal 23 Oktober 1855 ku Pamaréntah Hindia Walanda. Eta channel ngarupakeun telegraf elektromagnétik anu nyambungkeun Batavia (Jakarta kiwari) jeung Buitenzorg (Bogor kiwari). Dua taun saterusna dibuka channel Jakarta-Surabaya jeung cabang Semarang-Ambarawa. Saprak harita jasa telegraf bisa dimangpaatkeun ku balaréa. Dua taun saterusna panjang channel telegraf mekar terus tepi ka ngahontal 2.700 kilométer, dilayanan ku 28 kantor telegraf. Di sapanjang rel karéta api diadegkeun tihang-tihang telegraf. Samentara éta, kabel laut geus dipasang antara Jakarta jeung Singapura, satuluyna ti Jawa (Banyuwangi) ka Australia (Darwin).
Salengkepna bisa dibaca dina Sajarah Telekomunikasi di Indonesia.
Telekomunikasi Modéren[édit | édit sumber]
Telepon[édit | édit sumber]
Dina hiji jaringan telepon analog, Panelepon anu aya di ujung jaringan disambungkeun ka jelema anu dituju dina ujung lian eta jaringan ku switch anu aya dina séntral telepon. Switch éta ngawangun sambungan éléktrik antara dua pamaké jaringan sarta setélan atawa setting switch-switch ditetepkeun sacara éléktronik mangsa panelepon muter nomer. Sakali sambungan dijieun, sora si panelepon dirobah jadi sinyal éléktrik ku hiji mikropon leutik dina gagang telepon si panelepon. Sinyal éléktrik ieu terus dikirim ngaliwatan jaringan ka pamaké dina ujung lianna dimana sinyal kesebut dirobah balik kana wangunan sora ku speaker leutik dina jero gagang telepon éta jelema. Aya sambungan éléktrik anu séjén anu jalan dina arah sabalikna, anu ngamungkinkeun para pamaké pikeun ngawangkong.[23][24]
Telepon sambungan tetep di sabagian gede pamukiman ngarupakeun telepon analog — nyaéta, sora nu ngomomg sacara langsung ngarobah-robah voltase sinyal. Sanajan wangkongan jarak deukeut bisa dilaksanakeun ti ujung-ka-ujung ngagunakeun sinyal analog, kadieukeun beuki loba panyadia jasa telepon sacara transparan ngarobah sistem teleponna tina analog ka digital. Kauntungannana nyaéta data sora anu didigitalkeun bisa ngarambat babarengan jeung data tina Internet sarta bisa sacara sampurna dihasilkeun deui (direproduksi) dina komunikasi jarak jauh (béda jeung sinyal analog anu teu bisa nyingkahan nois).
Ayana telepon sambungan nu bisa gerak (mobil) boga pangaruh anu gedé kana kurang tumuwuhna jaringan telepon. Langgan telepon mobil kiwari jumlahna ngaleuwihan langgan telepon sambungan tetep. Langgan telepon mobil dina taun 2005 ngahontal 816 juta urang. Telepon mobil ieu disadiakeun ku sistem-sistem dimana eusi sora dirambatkeun sacara digital saperti sistem GSM atawa sistem W-CDMA. Sistem-sistem kasebut ngagantikeun sistem analog saperti AMPS di loba nagara.
Parobahan dramatis dina kamekaran jaringan telepon ogé kajadian dina médiyeum transmisi anu digunakeun. Parobahan ieu dimimitian ku digunakeunnana sistem rambatan anu dumasar kana serat optik dina taun 1988. Kauntungan komunikasi ngagunakeun serat optik nyaéta serat optik nawarkeun paningkatan kapasitas data anu drastis. Paningkatan kapasitas data ieu disababkeun ku sababaraha faktor: kahiji, sacara fisik, serat optik jauh leuwih leutik batan téhnologi-téhnologi pasaingna. Kadua, serat optik henteu ngalaman crosstalk anu hartina sababaraha ratus kabel bisa kalayan gampang dibuntel dihijikeun dina hiji kabel tunggal.[25] Anu pamungkas, kamajuan dina multiplexing geus ngarah kana ningkatna kapasitas data hiji serat optik tunggal sacara éksponénsial.[26][27]
Standar anu ngabantu komunikasi dina jaringan serat optik modéren nyaéta protokol anu dipikanyaho sabagé Asynchronous Transfer Mode (ATM). Protokol ATM ngamungkinkeun parambatan sora katut data sacara babarengan. Hal ieu cocog pikeun jaringan telepon umum lantaran serat optik ngawangun hiji jalur pikeun data ngaliwatan jaringan kasebut.
Radio jeung televisi[édit | édit sumber]
Dina hiji sistem pamancar, hiji munara siaran séntral anu dibéré daya listrik anu gedé ngarambatkeun gelombang éléktromagnétik anu frékuénsina luhur ka sajumlah panarima (atawa receiver) anu dibéré daya listrik leutik. Gelombang frékuénsi luhur anu dikirim ku éta munara ditumpangan atawa dimodulasi ku hiji sinyal anu ngandung informasi visual atawa audio. Anténeu dina receiver satuluyna disetél (atawa ditala) supaya bisa nangkep gelombang frékuénsi luhur kasebut sarta hiji demodulator digunakeun pikeun meunangkeun deui sinyal anu ngandung informasi visual atawa audio. Sinyal siaran bisa analog (sinyal dirobah-robah sacara sinambung gumantung informasi) atawa digital (informasi dikodekeun sabagé sakumpulan harga-harga diskrit).[1][28]
Industri média siaran kiwari keur aya dina titik balik dina kamajuan usahana lantaran loba nagara anu pindah ti siaran analog ka siaran digital. Kapindahan ieu dimungkinkeun ku ayana produksi integrated circuit atawa IC anu leuwih murah, leuwih gancang dina ngolah sinyal, sarta leuwih ampuh. Kauntungan utama siaran digital nyaéta bisa nyegah sajumlah masalah anu muncul dina siaran analog tradisional. Conto dina televisi, hal ieu kaasup ilangna masalah-masalah saperti gambar saperti sireum, gambar ngalangkang katut gangguan lianna. Gangguan-gangguan kasebut lumangsung dina siaran analog lantaran sifat pangiriman sinyal analog, nyaéta ayana gangguan akibat nois. Pangiriman sinyal sacara digital bisa ngajawab masalah-masalah ieu lantaran sinyal digital dikodekeun kana harga-harga diskrit sahingga gangguan-gangguan leutik henteu mangaruhan kaluaran ahir hiji alat panarima siaran. Dina conto saderhana, lamun hiji pesen binér 1011 dikirimkeun dina amplitudo-amplitudo sinyal [1.0 0.0 1.0 1.0] sarta ditarima ku alat panarima kalayan amplitudo-amplitudo [0.9 0.2 1.1 0.9] mangka amplitudo-amplitudo kasebut masih dikodekeun kana pesen binér 1011 — ngarupakeun réproduksi sampurna tina sinyal anu dikirim. Pangiriman sacara digital ogé bisa nganyahokeun gangguan dina harti yén lamun nois cukup gedé sahingga ngarobah pesen anu dikirim. Ku ngagunakeun forward error correction hiji alat panarima bisa ngabenerkeun sakumpulan kasalahan bit dina pesen anu dihasilkeun. Kakurangan pangiriman digital nyéta lamun loba teuing nois mangka hal ieu bakal ngahasilkeun kaluaran anu henteu bisa kabaca sahingga muegatkeun pangiriman.[29][30]
Dina siaran televisi digital, aya tilu standar anu silih adu kaunggulan, anu bisa dipilih di sakuliah dunya. Standar-standar ieu nyéta ATSC, DVB sarta ISDB. Katilu standar ieu ngagunakeun MPEG-2 pikeun madetkeun (komprési) gambar (vidéo). ATSC ngagunakeun Dolby Digital AC-3 pikeun komprési sora (audio), ISDB ngagunakeun Advanced Audio Coding (MPEG-2 Bagean 7) sedengkeun DVB, anu teu boga standar husus pikeun komprési audio, ngagunakeun MPEG-1 Bagéan 3 Lapisan 2.[31][32] Pilihan modulasi ogé henteu sarua diantara tilu standar ieu. Dina siaran audio digital, standar-standarna jauh leuwih padeukeut; hal ieu ngagampangkeun hususna pikeun nagara anu milih ngalaksanakeun standar éta standar pikeun siaran audio digital (katelah ogé standar Eureka 147). Anu mahiwal ngan Amerika Serikat, anu geus milih ngalaksanakeun standar HD Radio.
Sanajan kitu, alat panarima sinyal digital tetep sumebar. Televisi analog masih dipancarkeun di sakabéh nagara di dunya. Amerika Sarikat geus ngaharepkeun pikeun mungkas siaran analog dina tanggal 31 Désémber 2006; sanajan kitu, ieu rancana ditunda nepi ka tanggal 17 Pébruari, 2009.[33] Pikeun televisi analog, aya tilu standar anu digunakeun nyaéta PAL, NTSC katut SECAM. Pikeun radio analog, pindah ka digital leuwih susah dilaksanakeun lantaran harga alat panarima analog jauh leuwih murah batan biaya alat panarima digital.[34][35] Cara modulasi pikeun radio analog anu dipilih biasana diantara modulasi amplitudo (AM) atawa modulasi frekuensi (FM). Pikeun ngahontal stereo playback, hiji subcarrier anu dimodulasi amplitudo digunakeun pikeun FM stéréo.
Internét[édit | édit sumber]
Internét ngarupakeun jaringan lingkup sadunya anu diwangun ku komputer-komputer anu bisa saling komunikasi ngagunakeun Internet Protocol.[36] Unggal komputer dina Internét boga hiji IP address atawa alamat IP anu mandiri anu bisa digunakeun ku komputer lianna pikeun nungtun informasi ka komputer dimaksud. Ku kituna, satiap komputer dina Internét bisa ngirim hiji pesen ka komputer lianna kalayan ngagunakeun alamat IP-na. Pesen-pesen ieu sakaligus mawa alamat IP komputer asalna anu ngamungkinkeun komunikasi dua arah. Ku cara kieu, Internét bisa dianggap salaku patukeuran pesen diantara komputer-komputer.[37]
Kira-kira 16.9% tina populasi dunya boga aksés kana Internét. Pamaké Internét (diukur dina perséntase populasi) di benua Amerika bagin kalér 69.7%, di kapuloan Oséania katut benua Australia 53.5% sarta Éropah 38.9%.[38] Dina hal Internét aksés pitarubak, pamaké di Inggris 89%, Islandia 26.7%, Koréa Kidul 25.4% sarta Walanda 25.3%.[39]
Internét bisa jalan diantarana lantaran protokol anu ngatur komputer-komputer katut router-router bisa saling komunikasi. Sifat komunikasi komputer nyaéta boga protokol anu lalapisan dimana hiji lapisan indepénden tina lapisan séjénna. Hal ieu ngamungkinkeun protokol tingkatan nu leuwih handap bisa di-customized (dirobah luyu jeung kabutuhan pamaké) bari henteu ngarobah jalanna protokol-protokol dina tingkatan anu leuwih luhur. Hiji conto praktis kunaon hal ieu penting nyaéta hal ieu ngamungkinkeun software pikeun maca Internét (Internet browser) bisa ngalaksanakeun kode anu sarua henteu paduli naha komputerna nyambung kana Ethernet atawa Wi-Fi. Protokol-protokol mindeng dikaitkeun kana tempat dina OSI reference model (gambar di beulah katuhu), anu mecenghul dina taun 1983 sabagé léngkah munggaran dina upaya ngawangun protokol jaringan anu bisa diterapkeun sacara universal (babarengan / sadunya).[40]
Pikeun Internét, médiyeum fisik sarta protokol hubungan data bisa robah sababaraha kali mangsa pakét-pakét data ngaliwatan tempat-tempat di bumi. Hal ieu lumangsung lantaran Internét henteu maksakeun protokol médiyeum fisik atawa hubungan data naon anu kudu digunakeun. Hal ieu jadi marga pikeun digunakeunana média sarta protokol anu paling cocog pikeun kaayaan dina hiji jaringan lokal. Dina prakték, lolobana komunikasi antar benua ngagunakeun protokol Asynchronous Transfer Mode (ATM) (atawa anu sabanding) dina jero serat optik. Hal ieu dikaranakeun lolobana komunikasi antar benua bareng-bareng ngagunakeun infrastruktur anu sarua saperti jaringan telepon umum.
Dina Internét, sagala hal distandardisasi supaya nohonan standar (protokol). Protokol-protokol Internét anu mindeng digunakeun diantarana Protokol Internét atawa Internet Protocol (IP), TCP, UDP, DNS, PPP, SLIP, ICMP, POP3, IMAP, SMTP, HTTP, HTTPS, SSH, Télnét, FTP, LDAP, jeung SSL. Kiwari, kaol (vérsi) IP anu paling loba digunakeun nyaeta vérsi opat. Tapi, vérsi genep bakal datang dina waktu anu moal lila deui.[41]
LAN / WLAN[édit | édit sumber]
Local Aréa Nétwork anu disingket LAN ngarupakeun jaringan komputer anu legana ngan ngalingkung wewengkon nu leutik; saperti jaringan komputer kampus, gedong, kantor, jero imah, sakola atawa anu leuwih leutik deui. Salasahiji komputer dina éta jaringan dijadikeun sérver anu ngatur sakabéh sistem dina éta jaringan. LAN dibédakeun ti jaringan anu leuwih lega lantaran cirina boga laju data anu leuwih gancang sarta wewengkon anu leuwih heureut.
Kiwari kalolobaan LAN ngagunakeun standar téknologi IEEE 802.3 (Éthernét) anu ngagunakeun alat switch anu boga laju pangiriman data 10, 100, atawa 1000 Mbit/s. Sagigireun téknologi Éthernet, kiwari standar téknologi 802.11b (anu biasa disebut Wi-fi) ogé mindeng digunakeun pikeun ngawangun LAN. Tempat-tempat anu nyadiakeun sambungan LAN kalayan téknologi Wi-fi biasa disebut hotspot.
Tempo ogé[édit | édit sumber]
- Daptar utama: Daptar jejer ngeunaan telekomunikasi dasar
- Téori informasi
- Radio
- Telepon
- Televisi
- Radio dua arah (Two-way radio)
Rujukan[édit | édit sumber]
- ↑ a b c Haykin, Simon (2001). Communication Systems (4th edition ed.). John Wiley & Sons. pp. pp 1–3. ISBN 0-471-17869-1.
- ↑ Ambardar, Ashok (1999). Analog and Digital Signal Processing (2nd edition ed.). Brooks/Cole Publishing Company. pp. pp 1–2. ISBN 0-534-95409-X.
- ↑ Native American Smoke Signals, William Tomkins, 2005.
- ↑ Talking Drums, Instrument Encyclopedia, Cultural Heritage for Community Outreach, 1996.
- ↑ David Ross, The Spanish Armada, Britain Express, accessed October 2007.
- ↑ Les Télégraphes Chappe, Cédrick Chatenet, l'Ecole Centrale de Lyon, 2003.
- ↑ CCIT/ITU-T 50 Years of Excellence, Internation Telecommunication Union, 2006.
- ↑ The Electromagnetic Telegraph, J. B. Calvert, 19 May 2004.
- ↑ The Atlantic Cable, Bern Dibner, Burndy Library Inc., 1959
- ↑ Elisha Gray, Oberlin College Archives, Electronic Oberlin Group, 2006.
- ↑ Antonio Santi Giuseppe Meucci, Eugenii Katz. (Retrieved May, 2006 from http://chem.ch.huji.ac.il/~eugeniik/history/meucci.html)
- ↑ Connected Earth: The telephone, BT, 2006.
- ↑ History of AT&T, AT&T, 2006.
- ↑ James Bowman Lindsay, Macdonald Black, Dundee City Council, 1999.
- ↑ Tesla Biography, Ljubo Vujovic, Tesla Memorial Society of New York, 1998.
- ↑ Tesla's Radio Controlled Boat, Twenty First Century Books, 2007.
- ↑ The Pioneers, MZTV Museum of Television, 2006.
- ↑ Philo Farnsworth, Neil Postman, TIME Magazine, 29 Maret 1999
- ↑ George Stlibetz, Kerry Redshaw, 1996.
- ↑ Hafner, Katie (1998). Where Wizards Stay Up Late: The Origins Of The Internet. Simon & Schuster. ISBN 0-684-83267-4.
- ↑ Data transmission system, Olof Solderblom, PN 4,293,948, October 1974.
- ↑ Ethernet: Distributed Packet Switching for Local Computer Networks, Robert M. Metcalfe and David R. Boggs, Communications of the ACM (pp 395-404, Vol. 19, No. 5), July 1976.
- ↑ How Telephone Works, HowStuffWorks.com, 2006.
- ↑ Telephone technology page, ePanorama, 2006.
- ↑ Optical fibre waveguide, Saleem Bhatti, 1995.
- ↑ Fundamentals of DWDM Technology, CISCO Systems, 2006.
- ↑ Report: DWDM No Match for Sonet, Mary Jander, Light Reading, 2006.
- ↑ How Radio Works, HowStuffWorks.com, 2006.
- ↑ Digital Television in Australia, Digital Television News Australia, 2001.
- ↑ Stallings, William (2004). Data and Computer Communications (7th edition (intl) ed.). Pearson Prentice Hall. ISBN 0-13-183311-1.
- ↑ HDV Technology Handbook, Sony, 2004.
- ↑ Audio, Digital Video Broadcasting Project, 2003.
- ↑ Consumer Corner FAQ, dtv.gov, 2006.
- ↑ GE 72664 Portable AM/FM Radio, Amazon.com, June 2006.
- ↑ DAB Products, World DAB Forum, 2006.
- ↑ Robert E. Kahn and Vinton G. Cerf, What Is The Internet (And What Makes It Work), December 1999. (specifically see footnote xv)
- ↑ How Internet Infrastructure Works, HowStuffWorks.com, 2007.
- ↑ World Internet Users and Population Stats, internetworldstats.com, March 19 2007.
- ↑ OECD Broadband Statistics, Organisation for Economic Co-operation and Development, December 2005.
- ↑ History of the OSI Reference Model, The TCP/IP Guide v3.0, Charles M. Kozierok, 2005.
- ↑ Introduction to IPv6, Microsoft Corporation, February 2006.


text:
Browse by Categories
- LG Optimus L7 II Dual P715
- LG Optimus L7 II Dual P715 Cases
- LG Optimus L7 II Dual P715 Cables
- LG Optimus L7 II Dual P715 Chargers
- LG Optimus L7 II Dual P715 Mounts
- LG Optimus L7 II Dual P715 Power Bank
- LG Optimus L7 II Dual P715 Docks
- LG Optimus L7 II Dual P715 Headphone
- LG Optimus L7 II Dual P715 Bluetooth Speaker
- LG Optimus L7 II Dual P715 Stylus & Touch Gloves
- LG Optimus L7 II Dual P715 Lens
- LG Optimus L7 II Dual P715 Packaging
- LG Optimus L7 II Dual P715 Miscellaneous
Narrow Your Results
View more
View less