text:
Nyi Pohaci Sanghyang Asri
Nyi Pohaci Sanghyang Asri atawa sering disebatkeun sacara singkat Nyi Pohaci atawa Déwi Sri nyaéta salah sahiji pohaci (déwi) pelindung paré, tatangkalan, kasuburan, jeung partanian Sunda, Jawa, jeung Bali. Ieu déwi teh dimulyakeun, dikanya'ah, jeung dipusti-pusti di pulo Jawa ti jaman baheula nepi ka ayeuna. Salérésna Nyi Pohaci ogé dianggep sabagai déwi indung urip. Mimitina teh pamujaan pohaci sang dewi paré aslina tina Tatar Pasundan. Saatos urang Sunda masuk pangaruh agama Hindu, pohaci Sanghyang Asri teh dianggap sarua kénéh jeung Batari Sri Laksmi, sang sakti atawa éstrina Batara Wisnu, ngawengkuna dewi kabagjaan jeung kamakmuran. Upacara panen paré Sérén taun teh diwangsulkeun kanggo sukuran jeung mulyakeun ieu déwi.
Sipat[édit | sunting sumber]
Ieu déwi dipercaya wewengkonna dunya bawah saréng lambangna bulan. Papancénna ngawengku Dewi Indung, nyaeta papayung kalahiran sareng kahirupan. Anjeunna oge ngatur bakal barang tuangeun dina dunya, utamina paré, margi sangu teh kadaharan utama rahayat Indonesia. Mangkaning anjeunna ngatur kehirupan, kakayaan, sareng kamakmuran. Barokah utamina panen paré nu aralus jeung seueur, dimulyakeun ti jaman baheula ti pulo Jawa, ti mimiti karajaan Medang, Majapahit sareng Sunda Pajajaran. Sabalikna ieu dewi ngatur oge perkawis sabalikna; nyaeta kamiskinan, kalaparan, hama kasakit, sareng kapaéhan. Margi ngalambangkeun paré, anjeunna oge dianggep sabagai indung urip, dikaitkeun jeung paré sareng oray sawah.
Carita déwi paré[édit | sunting sumber]
Kabanyakan carita Nyi Pohaci Sanghyang Asri dikaitkeun mitos atawa dongeng mimitina tangkal paré. Salah sahiji dongeng Nyi Pohaci Sanghyang Asri dicarioskeun dina "Wawacan Sulanjana":[1] [2]
Baréto dina Kahyangan, Batara Guru teh dewa pangluhurna panguwasa karajaan langit, nitahkeun para dewa-dewi sadayana gotong-royong ngawangun balé riung istana anyar di kahyangan. Saha baé nu mangkir, henteu patuh, bakalan dianggap pangedulan, arék dipotong leungeun jeung sukuna.
Ngadangu titah Batara Guru, Antaboga (Anta) sang dewa oray, janten paur, hariwang pisan. Kumaha henteu, matak manehna teh teu gaduh leungeun jeung suku kanggo didamel. Lamun mesti dihukum oge kantun beuheungna nu tiasa dipotong, éta mah sarua kénéh dipaéhan. Anta sieun pisan, tuluy anjeunna nyuhunkeun tulung menta naséhat ka Batara Narada, kakangna Batara Guru. Hanjakal pisan, Batara Narada oge bingung teu tiasa ngabantu sang dewa oray. Peunggas harepan, prak we Dewa Anta ceurik eueuriheun, midangdam nasibna nu sial pisan.
Nanging, tilu siki cipanon Anta nu reumbay nyakclakan ka taneuh sacara ajaib ngajanten batu mustika nu gurilap éndah. Éta batu mustika saleresna teh endog nu cangkangna alus pisan kilapna. Batara Narada nyarankeun supados eta mustika diserahkeun ka Batara Guru, ambéh dihampurakeun teu tiasa ngabantu ngawangun istana anyar.
Ngulum tilu siki mustika dina sungutna, Anta angkat ka istana Batara Guru. Dina perjalanan Anta papanggih manuk dadali (versi nu sanés nyebatkeun manuk gagak) nu negor Anta naroskeun bade indit kamana. Margi sungutna pinuh nguluman tilu siki mustika nu salérésna éndog, Anta cicing wae, moal ngajawab tatanya si manuk. Sang manuk teh janten kasigeung, nyangka Anta kacida pisan sombongna moal ngajawab lamun ditaroskeun.
Mangkaning kasigeung, sang manuk amarah nguntab. Ujug-ujug dewa oray Antaboga diamuk ku sang manuk nu ngokoétan jeung mamacokan sirahna Anta. Hiji siki endog mustika ragrag peupeus. Sieuneun, pek we Anta nyumpeut dina rungkun rurumputan, ngantosan sang manuk geura indit, sembari anjeunna paur kanyenyeurieun. Sang manuk geuning eunteup dina luhuran tangkal, ngantosan Anta medal. Unggal Anta medal lumpat minggat, sang manuk teh ngokoétan deui, kitu wae terus-terusan. Tuluy endog mustika nu kadua ragrag peupeus deui, Anta ngarayap ngésér minggat sieuneun. Kantun hiji-hijina endog mustika nu salamet lengkep teu peupeus.
Tungtungna Anta dongkap di Jonggring Saloka, istana Sanghyang Batara Guru, ngahaturkeun endog mustika hiji-hijina kanggo panguwasa kahyangan. Batara Guru bungah, seneng pisan nampi mustika nu gurilap mencrang pikareuseup diténjo. Saatos wawuh yén eta mustika salérésna endog ajaib, Batara Guru nitah Anta nyileungleum éta endog geura megar.
Saatos sakian lami nyileungleum, Anta hasil megarkeun endog. Ajaibna nu medal tina endog teh bayi inji nu geulis, alus, lucu pisan. Eta bayi dipulung anak ku Batara Guru sareng pamajikanana Batari Uma.
Eta bayi dinamian Nyi Pohaci Sanghyang Asri. Lami-lami Nyi Pohaci tumbuh jadi mojang nu geulisna kacida pisan. Mojang nu bageur, alus budi, lemes cariosanana, linuhung, téja sukmana, matak kayungyun, dipikareuseup para dewa saantero kahyangan. Sasaha wae nu ninggali sang pohaci bakalan mikacinta, resep ka sang dewi.
Akibat teungteuingeun geulisna ngelehkeun para pohaci, bidadari, batari jeung para dewi dina kahyangan, Batara Guru oge mikacinta pun anak pulungna. Cicingeun Batara Guru gaduh hasrat, kahayang ngawinan Nyi Pohaci. Ningali galagat Batara Guru, para dewa hariwang jeung risi. Mun dianteupkeun kalakuanana ieu bakalan jadi aéb, ngérakeun, ngaruksak kasaluyuan kahyangan. Saterusna para dewa barempag, nyusun siasat kanggo misahkeun Batara Guru jeung Nyi Pohaci Sanghyang Asri.
Supados moal aya parkara nu ngérakeun kahyangan, para dewa satuju bahawa sakedahna Nyai Asri dipaéhan. Para dewa abur-aburan ngalana saantero jagat milarian racun nu pang peurahna. Saatos kakumpul, racuna dicampurkeun dina inuman Nyai Pohaci nu teu nyaho ngaleueut eta racun, teras karunya pisan, sang pohaci maot. Saatos maotna sang dewi, jagat géhgér, bumi eundeur lindu, ti langit gelap sasamber, angin gedé ngagelebug. Sanghyang Kersa, dewa agung pangluhurna nu tiasana cicing wae teu katénjo, janten amarah teu nampi kajahatan nista para dewa maéhan mojang suci nu teu boga dosa. Paur ngarasa boga dosa, sieun ku amarah Sanghyang Kersa, para dewa geura ngagotong layon Nyi Pohaci, disumputkeun di bumi, dikuburkeun di leuweung nu tebih jeung jero pisan.
Para dewa nu sanés nu teu terang perkara saleresna, janten nalangsa lantaran Sanghyang Asri sirna. Margi sang Nyai Pohaci teh mojang suci nu teu boga dosa, dina astanana muncul kaajaiban, sagala rupi tatangkalan nu seueur gunana sumekar tina astanana.
- Tina sirahna tumbuh tangkal kalapa.
- Tina irung, biwir, jeung ceulina mekar rupi-rupi samara bungbu wangi jeung sasayuran.
- Tina buukna mekaran jujukutan jeung sagala rupi kembang aneka warna nu saraé jeung wangi
- Tina susuna ngarumbay bubuahan dalu ranum jeung aramis.
- Tina leungeunna muncul tangkal jati, cendana, sagala rupi tatangkalan kakayon nu aya gunana
- Tina momokna muncul tangkal kawung kalapis injuk, nu peueutna tiasa disadap kanggo ngadamel gula aren nu langkung aramis.
- Tina pingpingna muncul sagala rupi tangkal awi.
- Tina sukuna tumbuh sagala rupi beubeutian, hui amis, boléd sampeu, jeung sajabana.
- Tina puseurna tumbuh paré, bakal barang kadaharan nu pang pentingna kanggo kamakmuran umat manusa sadayana.
Carios nu sanés nyebatkeun paré bodas muncul tina panon katuhuna, mun tina panon kéncana muncul paré beureum. Kasimpulananna sagala rupi tatangkalan nu aya gunana kanggo kamakmuran umat manusa marunculan tina layon Nyi Pohaci Sanghyang Asri. Ti mimiti eta teh rahayat tani sadaya mulyakeun Nyi Pohaci Sanghyang Asri, dewi nu dipusti-pusti, jeung dipikanya'ah ku sadayana, nu pangorbanannana nyuburkeun lemah demi umat manusa.


c: text/html

text:
Biantara Nyérénkeun jeung Narima Calon Pangantén
Biantara Sesepuh ti Calon Pangantén Lalaki
Saleresna mah ieu téh masih kénéh rénghap ranjug. Nembé pisan dongkap, tos dipiwarang biantara. Padahal ari kahoyong mah teras ngagolér, wantuning lalampahan ngajajapkeun calon pangantén téh kacida tebihna, di jalan ogé dugi ka opat dinten opat wengi. Nanging da haté mah kebek ku kabingah, ku kituna, simkuring ngahaturkeun: Assalamu’alaikum Wr. Wbr.
Hadirin anu sami-sami ngaluuhan ieu pajemuhan,
Alhamdulillah, ku panangtayungan Alloh SWT, dinten ieu urang tiasa riung mungpulung, kanggo langkung maheutkeun babarayaan, manjangkeun tali mimitran, antara kulawarga Bapa H. Among Suryabarata ti Bandung sareng kulawarga Bapa Éméd Latipah ti Kalimatan Timur. Sumuhun, ari sonona mah nataku, da puguh urang téh kasapih ku tebih kahalang ku anggang.
Simkuring asmana pun lanceuk, Bapa Éméd, kapapancénan pikeun sasanggem di payuneun para hadirin. Ari maksadna mah, sakumaha anu diharéwoskeun ku anjeunna sababaraha dinten kalarung, seja masrahkeun putrana, Jang Omad Kadaluwarsa anu gaduh niat ngadahup ka putra Bapa Among, Néng Siti Sapuratina. Sanaos ari awak mah simkuring téh misah ti batur, nya jangkung nya badag nya hideung, nanging dina surun-sérén calon pangantén mah rumaos ngatog kénéh. Ku kituna seja tawakup ti anggalna, bilih aya kecap anu milepas meuntas tina jejer.
Bapa Among ogé tangtos parantos uninga, réhna pun lanceuk, gaduh putra anu sakitu cicingeunana. Duka dusun, duka mémang tos watekna, dugi ka umur 27 téh bangun anu henteu hir-hir begér. Gawéna ulukutek di kamar. Sigana sono kénéh ka buku ti batan ka nu lenjang téh. Atuh puguh pun lanceuk guling-gasahan, inggis ku bisi Jang Omad kumaha onam, malum jaman ayeuna seueur kacarioskeunana. Pun lanceuk mah apan sok togmol pisan: “Naha ari manéh teu hayang boga pamajikan? Kuliah geus tamat, gawé geus boga, umur geus manjing, tapi siga nu euweuh haté ka awéwé,” kitu saur pun lanceuk téh. Ari walerna: “Upami tos aya jodona mah, moal ka mana!”
Ari sataun kapengker, Jang Omad alangah-éléngéh, badé waléh tayohna téh. Cenah geus kaimpleng pibojoeunana, malah geus paheut rék teras ngawangun rumah tangga. Bingah tur panasaran pun lanceuk téh, énggal baé ditalék: “Mana atuh? Cik wanohkeun ka Bapa,”. Walerna téh: “Da abdi gé teu acan tepang!”. Beu! Na ari barudak ayeuna.
Sihoréng simanahoréng, anu dipicangcam ku Jang Omad, nya urang dieu pisan, urang Bandung. Kantenan sesah patepang, wantuning Bandung-Samarinda téh apan kalintang tebihna. Barudak téh wawanohan dina … duh na aya ku hilap, mana Jang Omad? (rarat-rérét) Dina naon cenah, Sujang? Tah, éta, dina internit, aéh na létah téh, in-ter-nét. Teu apal nu kararitu kolot mah. Da éta wé, ka dituna téh maké jeung cutang-céting sagala, terus silih kirim potrét.
Najan jonghokna di dunya maya, tapi apan jodo mah Anjeun-Na Anu Uninga. Bet terus dicukcruk pancakakina, geuning pun lanceuk téh rék bébésanan jeung baraya, atuh sasatna asa diaku dulur. Sumuhun, baraya kasebatna, da papada urang Sunda. Najan pun lanceuk tos 15 taun ngumbara di Kalimantan, nanging ari ka lembur mah angger baé nineung. Bingah, bingah nu taya papadana.
Langkung bingah deui, basa Jang Omad ngajak nganjang ka lemah Sunda, nepangan bébéné dina internét téa. Opat sasih kapengker, alhamdulillah pun lanceuk tiasa jonghok sareng kulawarga Pa Among, anu saterasna ngararancang pikeun ngadahupkeun Jang Omad ka Néng Siti. Henteu lepat tina pirasat, manahoréng anu diimpleng ku Jang Omad téh sanés istri joré-joré. Geulis rupa geulis haté. Sumuhun éta gé, barudak urang téh hirup dina jaman moderén, nanging geuning henteu lali ka purwadaksi, masih kénéh ngajénan adat titinggal karuhun. Buktosna mah, barudak meredih sangkan dina waktuna panganténan téh maké adat budaya Sunda, sanés ku budaya anu jolna ti nagara deungeun. Sanaos Néng Siti sakitu paséhna nyarios basa Inggris, sanaos Jang Omad sakitu hatamna kana komputer, tapi henteu mopohokeun ajén-inajén Sunda. Tah, éta pisan nu matak bingah téh.
Nguningakeun baé ieu mah, pun lanceuk téh, kalebet simkuring, 15 taun kapengker ngumbara ka Kalimantan, ngiringan transmigrasi. Alhamdulillah pinanggih sareng kamarasan, dugi ka ngadegkeun Pakumpulan Urang Sunda, ti dituna mah hoyong ngiring ngamumulé basa sareng budaya bantun ti lembur. Janten teu kedah hariwang, sanaos 15 taun janten urang Samarinda, ari niup suling sareng metik kacapi mah insya Alloh tiasa kénéh. Tuh, pan, bet jig-jig kana kacapi.
Bapa Among miwah Ibu sakalih, kitu deui wargi sepuh sadaya anu sami ngaluuhan ieu pajemuhan. Tepungna Jang Omad sareng Néng Siti téh, éstuning kersaning Alloh. Atuh cenah éta barudak gaduh cita-cita hayang ngahiji, ari kolot mah apan saukur nyambung ku dunga, asal ulah ngarérémokeun baé, asal duanana pada-pada suka henteu ngarasa diamprok-amprok. Nanging, kangaranan anu rék diajar rumah tangga, tangtos dina émprona téh talag-tolog sareng dirarampa kénéh. Biasana rék ulin ka mana gé taya nu nyaram, geus jadi salakina mah tangtu kasengker ku nu di imah. Biasana duit téh dibéakkeun ku sorangan, geus nikah mah kudu diatur ku duaan. Biasana saré téh … aéh, na bet jig-jig kana saré. Tah kitu Pa Among, simkuring asmana pun lanceuk nyérénkeun Jang Omad téh sanés mung raga badagna wungkul, nanging sareng sadaya kakirangan anu nyampak dina dirina.
Ari haté mah simkuring téh parantos yakin, badé pédé baé, Jang Omad tangtos ditampi ku kulawarga Pa Among di Bandung. Nanging, kanggo langkung ngantebkeun pamaksadan, nya seja nalék sakali deui. Bilih baé, Néng Siti teras ngolémbar, malum pun alo mah sakitu buktosna. Ku émutan, ti batan ngolémbar engkéna, nya mending balaka baé ti ayeuna. Papadaning kitu, simkuring mah percanten ka Néng Siti, moal unggut kalinduan moal gedag kaanginan.
Atuh Jang Omad, simkuring wantun ngajamin, dugi ka ayeuna masih kénéh ngait ka Néng Siti. Simkuring minangka sepuhna, tangtos isin binarung wéra upama Jang Omad lanca linci. Leres pisan deuih, Jang Omad téh masih kénéh nyorangan, teu acan kantos rimbitan. Dijamin teu aya watek cunihin, Néng Siti téh éstuning anu munggaran, sareng mudah-mudahan deuih janten anu pamungkas.
Simkuring saparakanca dongkap ka dieu, tebih-tebih ti Kalimantan, éstuning teu jingjing teu bawa téh sanés ukur lalambé. Kaémut panginten, kumaha riweuhna. Tadina badé nungtun munding, mung teu kasawang kumaha marabanana, kacipta kalahka begang di jalan. Ngabantun bungbuahan, kuriak buruk mantén. Tungtungna mah ngaligincing. Ongkoh asa kabebereg ku calon pangantén nu bangun teu sabar. Sajajalan téh ngan SMS-an baé, “antosan geulis, sakedap deui,” cenah, padahal nembé jrut ka buruan.
Sakitu panginten ti simkuring mah, bilih waktosna kabujeng teu nyekapan. Hapunten tina samudaya kalepatan.
Wassalamu’alaikum Wr. Wbr. (http://daluang.com/biantara-nyerenkeun-jeung-narima-calon-panganten/)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Roronoa Zoro
Roronoa Zoro mangrupakeun salah sahiji tokoh protagonis dina dunia anime manga One Piece karya Eiichiro Oda.
Awal kahirupan[édit | sunting sumber]
Zoro sawaktos masih leutik diajar di hiji dojo samurai nu dipingpin ku saurang master samurai. Di dojo na ieu, Zoro nyobat jeung salah sahiji murid awewe nu ngaranna Kuina, Kuina kanyahoan ternyata lewih kuat batan Zoro, kabuktian ku sabaraha kali pertarungan Zoro vs Kuina nu pasti dimeunangkeun wae ku Kuina. Hiji mangsa Kuina ngalaman kacilakaan, nu ngakibatkeun anjeunna maot, Zoro nu nyaho hal ieu sedih pisan trus janji ka Kuina yeun anjeunna bakal jati pendekar pedang pangkuatna sa dunya.
Kru topi jarami[édit | sunting sumber]
Zoro pertama kali papanggih jeung Monkey D. Luffy, waktos manehna keur ditalian ku Helmeppo anak ti komandan pangkalan Angkatan Laut nyaeta Kapten Morgan. Luffy nu dibantuan oge ku Coby nyalametkeun Zoro ti rencana eksekusi ku Morgan jeung Helmeppo, saatos kajadian eta Zoro satuju ngagabung janten kru Luffy janten anggota nu kahiji.
Patarungan[édit | sunting sumber]
Sampei ka episode 567, Zoro tos ngalaman sabaraha patarungan nyaeta :
- Vs. Cabaji (kru bajak laut Buggy), di Kota Palabuhan, hasil meunang.
- Vs. One Two Django (kru bajak laut Kuroneko), di Desa Syrup, hasil meunang.
- Vs. Draculle Mihawk (salah sahiji Shichibukai), di Restoran Baratie, hasil eleh.
- Vs. Hatchan (kru bajak laut Arlong), di Arlongpark, hasil meunang.
- Vs. Monkey D. Luffy, di Whiskey Peak, hasil teu beres.
- Vs. Miss Valentine (anggota Baroque Works), di Whiskey Peak, hasil teu beres.
- Vs. Mr. 1 Dazz Bones (anggota Baroque Works), di Istana Alubarna, hasil meunang.
- Vs. Enel (dewa Skypiea), di Skypiea, hasil eleh.
- Vs. Hamburg (kru Foxy), di Longring Longland, hasil meunang.
- Vs. Rob Lucci (anggota CP9), di Water Seven, hasil eleh.
- Vs. Kapten T-bone (Angkatan Laut), di Puffing Tom, hasil meunang.
- Vs. Kaku (anggota CP9), di Ennies Lobby, hasil meunang.
- Vs. Ryuma (kru bajak laut Thriller Bark), di Thriller Bark, hasil meunang.
- Vs. Oz (kru bajak laut Thriller Bark), di Thriller Bark, hasil meunang.
- Vs. Gecko Moria (salah sahiji Shichibukai jeung kapten bajak laut Thriller Bark), di Thriller Bark, hasil meunang.
- Vs. Bartholomew Kuma (salah sahiji Shichibukai), di Thriller Bark, hasil eleh.
- Vs. Pacifista (Pamarentah Dunya), di Pulo Shabondy, hasil meunang.
- Vs. Laksamana Kizeru (Angkatan Laut), di Pulo Shabondy, hasil eleh.
- Vs. Bartholomew Kuma (salah sahiji Shichibukai), di Pulo Shabondy, hasil eleh.
Kakuatan[édit | sunting sumber]
Nilei buruan[édit | sunting sumber]
- 60 juta Belly, saatos peristiwa Alabasta.
- 120 juta Belly, saatos peristiwa Ennies Lobby.


text:
Candi
Candi mangrupakeun ngaran tempat ibadah umat Hindu jeung Buda (temple dina basa Inggris mibanda harti nu patali jeung wangunan kaagamaan sacara umum).
Daptar eusi
Agama[édit | sunting sumber]
Candi mangrupakeun wangunan nu dijieun pikeun tujuan kaagamaan; di urang ilaharna nujul ka wangunan ibadah agama Hindu & Budha wungkul.
Arsitéktur[édit | sunting sumber]
Dina rupa-rupa mangsa sajarah, aya gaya arsitéktur/wangunan nu dijaga husus pikeun struktur kaagamaan. Sangkan leuwih lengkep, mangga baca ogé wangunan kaagamaan:
- Kristen: kapél atawa garéja.
- Di Kulon, sok disebut ogé katédral.
- Di lingkungan Kristen Ortodoks, nujul ka garéja.
- Protéstan di Prancis dina mangsa modern awal maké istilah temple (dibédakeun ti "church" nu ilahar di lingkungan Katolik Roma).
- Jain: derasar
- Hindu mibanda rupa-rupa ngaran (gumantung basana): mandir (Hindi), kovil (Tamil), gudi/dévalayam/kovéla (Telugu) jsb.
- Islam: masjid (tina basa Arab)
- Yahudi: Baitul Makdis, sinagog
- Sikh: gurdwara
Candi Hindu jeung Budha di Kamboja jeung Muangtai katelah wat.
Daptar candi[édit | sunting sumber]
Di Indonésia:
Karajaan-karajaan Sunda[édit | sunting sumber]
Karajaan-karajaan Jawa[édit | sunting sumber]
- Borobudur
- Dieng
- Prambanan
- Cetho
- Plaosan
- Sukuh
- Kalasan
- Mendut
- Pawon
- Gedong Songo
- Panataran
- Jawi
- Jago
- Songoriti
- Surowono
- Tigawangi
- Badut
- Singosari
- Kidal
- Sumberawan
- Trowulan
Sumatra[édit | sunting sumber]
Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]
- Mount Temple Climbing Information
- The Hindu Temple - Where Man Becomes God by Sri Nitin Kumar.


text:
Neutron
Neutron atawa nyaéta partikel subatomik anu henteu boga muatan (nétral) sarta ngabogaan massa 940 Mev/c² (1.6749 × 10-27 kg, saeutik leuwih beurat ti proton. Puteranana nyaéta ½.
Inti atom ti kalolobaan atom (kabéh kajaba isotop Hidrogén anu pangilaharna, anu diwangun ku hiji proton) diwangun ku proton jeung neutron.
Di luar inti atom, neutron henteu stabil sarta ngabogaan umur tengah tuwuh kira-kira 10 menit, paburincay (luruh) kalawan mancarkeun éléktron jeung antineutrino pikeun jadi proton. Padika paluruhan anu sarua (paluruhan beta) lumangsung dina sawatara inti atom. Partikel-partikel dina inti atom biasana nyaéta neutron jeung proton. Hiji neutron digolongkeun salaku baryon sarta diwangun ku dua quark handap sarta hiji quark luhur.
Béda utama neutron jeung partikel subatomik lainna nyaéta maranéhanana henteu boga muatan. Sipat neutron ieu ngajadikeun neutron kawénéhan ti pandeuri dina hiji réaksi nuklir, sarta kacida nembus, ngajadikeun inyana hésé diimeutan sacara langsung.


text:
Randu
Randu atawa kapuk (Ceiba pentandra) nyaéta tuwuhan tropis anu kagolongkeun kana ordo Malvales sarta famili Malvaceae (saméméhna digolongkeun kana famili séjén nyaéta Bombacaceae), asalna ti bagian kalér Amérika Kidul, Amérika Tengah sarta Karibia, sarta (pikeun varitas C. pentandra var. guineensis) asalna ti palebah kulon Afrika. Kecap "kapuk" ogé dipaké pikeun nyebutkeun serat anu dihasilkeun tina sikina. Tangkal ieu ogé dipikawanoh minangka Ceiba, ngaran genusnya, anu mangrupakeun lambang suci dina mitologi bangsa Maya.
Tangkal ieu tumuwuh nepi ka saluhur 60-70 m sarta bisa ngabogaan tangkal anu cukup badag nepi ka ngahontal garis panjang 3 m.
Tangkal ieu réa dipelak di Asia, utamana di pulo Jawa, Indonésia, di Malaysia, Filipina sarta Amérika Kidul. Di Bogor aya jalan anu di sapanjang sisina diiuhan ku tangkal kapuk. Dina waktu buahna beukah, kaayaan di jalan nyarupaan hujan salju alatan serat kapuk anu bodas ngarapung.
Galeri[édit | sunting sumber]
-
Daun kapuk di Kalkuta, Bengala Kulon, India.
-
Buah kapuk di Kalkuta, Bengala Barat, India.
-
Manuk jalak kapuk di Kalkuta, Bengala Kulon, India.
-
-
Rujukan[édit | sunting sumber]
- Germplasm Resources Information Network: Ceiba pentandra
- The larger seed pods of SEA kapok and its use as a fuel in fire pistons
- Ceiba pentandra in Brunken, U., Schmidt, M., Dressler, S., Janssen, T., Thombiano, A. & Zizka, G. 2008. West African plants - A Photo Guide. Forschungsinstitut Senckenberg, Frankfurt/Main.


text:
Pada artikel sebelumnya Mamen telah posting contoh pidato pada perayaan acara ulang tahun dalam bahasa Indonesia, nah sekarang khusus bagi warga Jawa Barat, terutama bagi adik-adik yang masih duduk di bangku SMP dan SMA, kali ini Mamen akan berbagi dengan kamu contoh pidato ulang tahun anak tapi dalam bahasa Sunda. Dewasa ini, menggunakan bahasa sunda itu merupakan sesuatu yang jarang sekali, terlebih di acara-acara yang bersifat formal. Maka dari itu selaku warga negara yang baik, kita harus bisa melestarikan budaya kita sendiri, yakni dengan mempopulerkannya di dalam kehidupan dan lingkungkan kita sehari-hari.
Sama halnya dengan pidato bahasa Indonesia, teman-teman tidak boleh melupakan poin-poin pidato, yang mana poin-poin tesebut merupakan suatu kesatuan yang sangat penting dan tidak bisa dipisahkan dari dengan yang lainnya, juga yang tida kalah penting adalah dengan persiapan pidato, teman-teman harus bida menyiapkan materi sebelum berbicara didepan umum, hal ini berguna agar teman-teman tidak grogi dan percaya diri ketika berbicara didepan umum. Baiklah ini dia contoh pidato Bahasa Sunda tentang Acara ulang Tahun Anak:
Assalamu'alaikum Wr Wb,..
Bapa-bapa, ibu-ibu saderek-saderek sadayana anu ku simkuring dipihormat.
Kalayan asma Allah Nu Maha Welas tur Nu Maya Asih. Langkung ti payun izinkeun simkuring ngadugikeun ucaapan terima kasih kana saniskanten perhatosan bapa-bapa, ibu-ibu sareng saderek sadaya anu parantos kersa ngaluuhan kana uleman simkuring ieu.
Shalawat saeng salam mugi tetep dilimpahkeun ka jungjungan urang sadaya kangjeng Nabi Muhammad SAW, sareng kulawargina, para sahabatna tug dugi ka urang sadayana anu mudah-mudahan kawuwuh rahmat sareng kasalametanana. Dupi maksad uleman simkuring ieu taya sanes kanggo syuuran dina mempperemut dinten kalahiran pun anak wasta (nama anak) dina ulang tauna anu ka (umur anak).
Tujuan simkuring ngayakeun paremutan ieu sanes kanggo ngamanjakeun pun anak atawa miceun rijki sakedik anu taya gunana. Justru simkuring ngayakeun paremutan ieu nyaeta kanggo langkung ngemut-ngemut kawajiban simkuring salaku orang tua sareng kawajiban un anak sabagi tunas harapan bangsa. Sarta sasuai sareng kahoyong urang sadaya hoyong gaduh putra anu soleh anu dipirido ku Allah SWT. Margi upami ngemutkeun salah sawios katerangan anu kaunggel dina hadits Rasululloh, anu kie unggelna:
IDZA MATABNU ADAM INQOTHA'A 'AMALUHU ILLAA MIN TSALAATSIN SHADAQOTIN JARIYATIN AU ILMU YUNTADA'U BIHI AU WALADUN SHAALIHUN YAD'ULAHU.
"Upama maot anak adam (manusa) mangka pegat sagala amalna kajaba tilu perkara, (nyaeta) shodaqoh jariyah, ilmu anu mamfaat, boga anak anu sholeh anu ngadu'akeun janu jadi indung bapana".
Ku ayana kitu simkuring ngayakeun paremutan ieu, simkuring salaku orang tuana secara hanteu langsung parantos diemutkeun, yen sumkuring kedah tanggel waler sabage kapala kulawarga.
Naon margina kitu? Ku ayana paremutan ieu jelas yen yuswa pun anak parantos nambihan, otomatis biaya kanggo kapentinganana oge nambihan, ku margi kitu berarti simkuring dituntut sangkan langkung giat dina usaha pikeun ningkatkeun kasejahteraan kulawarga. Mangka kulantaran kitu, simkuring peryogi introspeksi diri, mana hal-hal anu ku simkuring peryogi didangdosan jeng mana kaunggulan-kanggulan anu peryogi ku simkuring ditingkatkeun, boh dina ngadidik putra atawa dina ningkatkeun kasejahteraan kulawarga. Kanggo simkuring paermutan ieu hartosna parantos tambih yuswa sataun sarta ngemutan yen pun anak eta engke bakal teras majeng janten dewasa. Harepan simkuring mudah-mudahan dina nempuh jalan nuju kana jalan kadwasaanana engke, pun anak eta hente nyimpang tina naon-naon anu parantos jadi harepan sareng cita-cita simkuring, sangkan janten putra anu soleh anu berguna pikeun orang tua, kulawarga, bangsa, nagara katut agama. itu anu ngarupikeun harepan sareng cta-cita simuring ku ayana paremutan ieu, mudah-mudahan aya mamfaatna kanggo urang sadayana umumna kanggo pun anak khususna.
Akhirna upami aya kakirarangan boh dina sambutan atawa dina jamuan anu sederhana ieu, simkuring nyuhunkeun pangapuntena ka para wargi sadaya.
Mudah-mudahan Allah SWT ngabulkeun kana sadaya permaksadan ieu. Amin ya mujibas sailin, walhamdu lillah Rabbil 'alamin
Wassalamu'alakum Wr Wb.


text:
Panumbu catur/MC PATURAY TINEUNG KELAS XII SMAN 1 SUMEDANG
Assalamualaikum wr.wb
Sampurasun nu kasuhun ka pupuhu SMAN 1 Sumedang, pupuhu Dinas Pendidikan, komite sakola, guru-guru SMAN 1 Sumedang, bagea ka siswa-siswi SMAN 1 Sumedang, ibu miwah bapak, saderek sadayana, kum ka dulur-dulur nu pengkuh mitra baraya nu satia kana basa jeung budaya sunda.
Sateuacana sumangga urang sasarengan nyanggakeun puji sinareng sukur ka Gusti Nu Maha Agung anu parantos maparin kasehatan sareng kakiatan ka urang sadaya. Alhamdulillah ku jalaran nikmat ti manten-Na dina danget ieu urang tiasa kempel ngariung di ieu tempat dina raraga “Paturay Tineung Kelas XII SMAN 1 Sumedang”.
Sholawat sinareng salam, urang sanggakeun ka jungjunan alam Nabi Muhammad SAW. , ka para kulawargana, para sohabatna, kalih urang salaku umatna. Amin.
Langkung tipayun simkuring seja nyanggakeun pangwilujeng, rehna siswa-siswi kelas XII parantos lulus Ujian Nasional taun 2011.
Sateuacana, didieun aya sababaraha rupi acara. Simkuring bade medarkeun heula runtuyan acarana diantawisna:
1. Bubuka
2. Mapag Pupuhu
3. Aosan Ayat Suci Al-Quran
4. Pidangan lagu ti Paduan Suara SMAN 1 Sumedang
5. Laporan ti pupuhu panata calagara
6. Laporan ti pupuhu OSIS
7. Pidangan tarian (mangrupi tari merak ti wawakil siswi kelas XI SMAN 1 Sumedang
8. Kedal lisan ti wawakil kelas XII
9. Pidangan seni angklung ti Lingkung Seni Sunda SMAN 1 Sumedang
10. Kedal lisan ti pupuhu sakola
11. Pidangan lagu ti Paduan Suara SMAN 1 Sumedang
12. Kedal lisan ti komite sakola
13. Kedal lisan ti Dinas Pendidikan
14. Pidangan upacara adat prosesi paturay tineung kelas XII
15. Doa
16. Pidangan kasenian gondang
17. SMANSA Award
18. Bewara siswa/siswi berprestasi
19. Pembagian STTB
20. Panutup
Supados teu nyangkolong kana waktos, sumangga urang kawitan wae ieu acara ku aosan basmallah sasarengan. Bismillahirrahmanirrahim.
Hadirin anu ku simkuring dipihormat, salajengna hayu urang nyakseni mangrupi pidangan prosesi mapag pupuhu SMAN 1 Sumedang miwah rengrengan. Mangga dilajengkeun ku panumbu catur kasenian.
Hadirin, salajengna hayu urang sami-sami regepkeun aosan ayat suci Al-Quran anu seja didugikeun ku saderk…… ka saderek……dihaturanan.
Nincak kana acara nu kaopat. Urang nyakseni mangrupi pidangan lagu ti paduan suara SMAN 1 Sumedang.
Salajengna nyaeta laporan ti pupuhu panata calagara. Ka saderek…..dihaturanan.
Lajeng, acara nu kagenep nyaeta laporan ti pupuhu OSIS. Ka saderek……dihaturan.
Nincak kana acara nu katujuh, hayu urang sami-sami nyakseni mangrupi pidangan tari merak ti wawakil siswi kelas XI SMAN 1 Sumedang.
Salajengna, acara nu kadalapan nyaeta kedal lisan ti wawakil kelas XII. Ka saderek…dihaturanan.
Lajeng, acara nu kasalapan nyaeta mangrupi pidangan seni angklung ti Lingkung Seni Sunda SMAN 1 Sumedang. Wilujeng nyakseni.
Salajengna, acara nu kasapuluh kedal lisan ti pupuhu sakola. Bapak Drs. H Masduki Heryana M.M anu ku simkuring dipihormat dihaturanan.
Nincak kana acara nu kasabelas mangrupi pidangan lagu ti paduan suara SMAN 1 Sumedang. Wilujeng nyakseni.
Salajengna, acara nu kaduabelas kedal lisan ti komite sakola. Bapak ……… anu ku simkuring dipihormat dihaturanan.
Salajengna, acara nu katilubelas kedal lisan ti pupuhu Dinas Pendidikan. Bapak ……… anu ku simkuring dipihormat dihaturanan.
Ayeuna urang nincak kana acara puncak, mangrupi pidangan upacara adat prosesi paturay tineung kelas XII. Mangga dilajengkeun ku panumbu catur kasenian.
Lajeng, acara nu kalimabelas nyaeta doa. Ka saderek………..dihaturan kanggo mingpin doa.
Salajengna, acara nu kagenepbelas mangrupi pidangan kasenian gondang. Hayu urang sami-sami nyakseni.
Nincak kana acara nu katujuhbelas nyaeta SMANSA Award. Naon atuh SMANSA Award teh?
Acara nu salajengna nyaeta beware siswa/siswi berprestasi.
Lajeng, acara nu kasalapanbelas, hayu urang nyakseni kelas XII dibaragi STTB.
Ibu miwah bapak anu ku simkuring dipihormat. Runtuyan acara parantos dilaksanakeun. Mugi-mugi ieu acara teh aya mangpaatna. Rupina ieu acara teh urang pungkas wae, simkuring Hanifah Alshofa Nurul Aini sareng Deden Kurnia Syam neda dihapunten samudaya kalepatan. Hatur nuhun kana perhatosannana. Mangga urang tutup ku aosan hamdallah sasarengan. Alhamdulillahirabbilalamin….Wassalamualaikum wr.wb
Sumedang, 20 Mei 2011
Hanifah Alshofa Nurul Aini


text:
Jonny Greenwood
Jonathan Richard Guy Greenwood anu kasohor Jonny Greenwood nya éta gitaris grup musik Radiohead anu lahir tanggal 5 Nopémber 1971 di Oxford, Inggris[1][2]. Jonny Greenwood nya éta adi tegesna Colin Greenwood[3]. Salian ti jadi gitaris, Jonny ogé mahér maénkeun Organ, Synthesizer, Piano, Recorder, jeung éfék-éfék sora séjénna nalika manggung jeung Radiohead[1]. Jonny Greenwood kuliah di Universitas Oxford Brooks, Inggris, manéhna nyokot program studi psikologi jeung musik, tapi kuliahna teu réngsé sabab kaburu nyieun kontrak jeung EMI[2].
Jonny geus teu bireuk deui ka musik, komo musik klasik mah[2]. Pertama, Jonny diajar biola terus manéhna diajar waditra séjénna saperti piano, organ, banjo, glockenspiel, harmonika, jeung ondes martenot[2]. Barengan jeung lanceukna, Colin, Jonny asup ka sakola Abingdon di deukeut Oxford; harita, Colin papanggih jeung Thom Yorke anu teu lila nyieun proyék grup musik TNT[3]. Teu lila, Ed O'Brien jeung Phil Selway asup salaku personil, terus ieu grup diganti ngaranna jadi On a Friday[3]. Jonny Greenwood ménta sangkan manéhna bisa asup ka grup, ku Thom Yorke saparakanca, Jonny dititah maénkeun harmonika nalika On a Friday manggung di Jericho Tavern taun 1987[3].
Référénsi[édit | sunting sumber]
- ↑ a b (en)[Jonny Greenwood - Trivia - imdb.com] (diaksés tanggal 17 Nopémber 2011)
- ↑ a b c d (en)[Biografi Jonny Greenwood - fabermusic.com] (diaksés tanggal 17 Nopémber 2011)
- ↑ a b c d (en)[Profil Jonny Greenwood-starpulse.com] (diaksés tanggal 17 Nopémber 2011)


text:
Kolécér
Kolécér nyaéta nu wangunna silinder sarta bilah-bilah di sisina anu bisa muter dina hiji as ngagunakeun tanaga mesin atawa aliran angin, gas, sarta cairan.[1] Kolecer oge bisa disebut kai atawa awi panjang ipis nu ditengah-tengahna make as sarta muih katebak angin.[2] Sabot muter, kolécér baris ngahasilkeun tanaga dorong anu kuat ku kituna sanggup ngagerakkeun hiji barang, kawas anu lumangsung dina kolécér kapal sarta kapal udara.[1] Kolécér kapal perenahna dina tungtung handap awak kapal.[1] Kolécér kasebut digawé kawas baud anu muter dina porosna, luyu jeung tanaga anu dibeunangkeun.[1] Waktu muter, kolécér nyorong cai ka tujul tukang.[1] Dorongan ieu anu saterusna ngagerakkeun kapal ka arah hareup.[1]
Kolécér kapal[édit | sunting sumber]
Kapal leutik ngan ngabogaan hiji kolécér, sedengkeun kapal badag ngabogaan sakurang-kurangna opat kolécér.[1] Jumlah bilah kolécér kira-kira antara dua nepi ka tujuh siki, sanajan biasana mah jumlahna téh opat atawa lima siki.[1] Bilah-bilah ieu umumna wangunna rubak sarta pondok ku kituna sanggup ngahasilkeun daya dorong anu leuwih badag pikeun kapal kasebut.[1] Kolécér dina kapal badag biasana ngahasilkeun kacepatan muterna 100 rpm (revolutions pér minute) ku kituna sanggup ngusikkeun kapal kalayan kacepatan kira-kira 20 knot (1knot = 1,85 km/jam) Diaméter kolécér kira-kira antara 0,15 m dina kapal anu ukuranana leutik nepi ka 7,6 m dina kapal tanker.[1] Umumna kolécér kapal dijieun tina logam, kawas parunggu, waja, nikel, alumunium, sarta beusi.[1]
Kolécér Kapal Udara[édit | sunting sumber]
Kolécér kapal udara ngabogaan ukuran bilah anu leuwih leutik batan kolécér kapal.[1] Sajaba ti éta, kolécér kapal udara ogé leuwih hampang ku kituna bisa muter leuwih gancang sarta digawé leuwih sakeudeung.[1] Bilah kolécér kapal udara ngabogaan karakteristik wangun anu sarua jeung jangjang kapal.[1] Duanana ngabogaan dua penampang sisi anu béda, sisi anu hiji rata sarta sisi anu séjén ngawangun budeuran.[1] Sisi kolécér anu ngawangun budeur éta nyanghareup ka arah hiberna kapal.[1] Sabot muter, aliran hawa anu nyérélék dina sisi budeuran leuwih kuat batan sisi rata di tukang ku kituna ngahasilkeun tekenan hawa anu leuwih badag di tukang kolécér.[1]


text:
Nining Meida Kabaya Beureum Free Mp3 Download
MUST READ
:
1. Download Link will working with Browser MOZILLA FIREFOX & CHROME
only.
2. Don't use IE (Internet Explorer)
browser.
Kabaya Beureum Mp3
Kabaya Beureum - Lagu Daerah Sunda Mp3
Agunsa Cicin - Kabaya Beureum Mp3
Kabaya Beureum - Penyanyina Poho Deui Mp3
Kabaya Beureumpop Sunda Mp3
Dian Piesesha - Kabaya Beureum Mp3
Anjeun - Nining Meida Adang C Mp3
Kedah Kasahanining Meidamusik Sunda Lagu Sunda Lagu Pop Sunda Musik Pop Sunda Mp3
Nunung Nurmalasari-kabaya Bandung Mp3
Siti Aisah Rachman Ikko Kabaya Beureum Mp3
Kabaya Beureum Naya Love Mp3
Lagu Sunda - Nining Meida - Tembang Cinta Mp3
Kabaya Beureumpop Sunda Mp3
Nining Meida - Lamunan Erwinalfarisiovicom Mp3
Hanjakal Mp3
Kamananining Meida Mp3
Bongannining Meida Lagu Pop Sunda - Musik Pop Sunda Lagu Sunda Musik Sunda Mp3
Nining Meida - Tengah Peuting Kacapi Suling Mp3
Kabaya Beureum Mp3


text:
The Used
The Used nya éta grup musik asal Orem, Utah, Amerika Serikat anu dibentuk taun [[2001][1]. Ieu grup musik miboga personil Bert McCracken, Quinn Allman, Jeph Howard, djeung Branden Steineckert anu sacanna mangrupa personil Strange Itch jeung Dumb Luck anu ahirna ngagabung jadi The Used[2]. Branden Steinecker pindah ka grup musik Rancid ti The Used taun 2006 terus digantikeun ku Whitesides (ex-drummer New Transit Direction[2][1].
Diskografi[édit | sunting sumber]
Dimulai tina demo anu dijieun, The Used ahirna meunang kontrak rekaman ti Reprise Records terus ngarilis album THE USED[2]. ALbum anu dirilis taun 2002 ieu dilélér album emas[2] Album kaduana nya éta IN LOVE AND DEATH anu dirilis taun 2004[2]. Taun 2007, The Used ngaluarkeun album LIE FOR THE LIARS anu pernah asup 10 besar tangga lagu di Amerika, Kanada, jeung Australia[2]. Album Shallow Believers dirilis taun 2008, diteruskeun ku album ARTWORK taun 2009[1]. Album Artwork ngawengku pangalaman 8 taun The Used salila tur jeung konsér dina féstival saperti Warped Tour, Ozzfest, Projek revolution, Give it a Name, Reading and Leads, jeung SxSW[1]. Di Amerika wungkul, ieu album geus kajual leuwih ti 2 juta album[1].


text:
Hiji mangsa, anjeunna nimbalan Patih ngadamel saém-bara, saha-saha anu bisa ngalandongan Raja sareng Pramés-wari, nepi ka kagungan putra, bakal diganjar duit salaksa dinar jeung imah katut pakaranganana.
Dukun lepus paraji sakti, datang ti mana ti mendi, ngabrul milu saémbara. Tapi hiji ogé taya nu hasil. Dukun teu metu, paraji teu matih, Pandita teu mental, Kangjeng Raja angger teu aya totondénna baris kagungan putra.
Kangjeng Raja ngaraos kalangkung bingungna. Teras baé atuh neneda ka Nu Maha Suci, nangis ngagukguk nyuhunkeun putra anu utama baris pigentoseun ngeréh nagara. Tina ce-ngengna paneda, dina hiji wengi anjeunna ngadangu sora tan katingal, pokna, “Paménta manéh ku Nu Maha Suci bakal dikabul, tapi henteu aya bagja boga anak lalaki, ngan dibéré hiji anak awéwé.”
Henteu sabaraha lilana ti harita Praméswari kagungan putra istri, mulus taya kuciwana, sarta dinamian Putri Éndang Mayang.
Kabingahan Kangjeng Raja taya papadana, malah poéan Putri diparasan, Raja ngayakeun pésta, lilana tujuh poé tujuh peuting, sarta ngulem sakabéh pohaci papayung éta nagara.
Dina waktuna kabéh parapangagung nagara kaasup parapohaci, sumping ngaluuhan kana upacara diparasanana Putri. Ngan aya saurang anu henteu kaulem téh nya éta Nyi Rara Demit anu ngageugeuh hulu dayeuh. Duka kumaha, dumadakan lat baé Kangjeng Raja téh teu émut.
Sanajan teu kaulem, Nyi Rara Demit angger sumping kana upacara parasan Putri. Maksudna taya lian ti arék mulangkeun katugenah ka Kangjeng Raja, pédah asa teu dihargaan, ku cara nyupata Putri dina waktu ngadunga sabada neukteuk buuk orok. Ngan niat Nyi Rara Demit téh kabadé ku salasaurang pohaci, anu kamashurkeun luhur élmuna nyaéta Pohaci Wiru Mananggay. Énggal baé Pohaci Wiru Mananggay téh nyumput dina bokor anu dieusi cai pikeun ngabaseuhan embun-embunan orok anu diparasan téa.
Dina waktuna diparasan, sadayana pohaci ngadungakeun sangkan Nyi Putri jadi istri anu panggeulisna sarta pangdipika-asihna ku saréréa. Na ari palebah giliran Nyi Rara Demit, pokna téh, “Ieu orok patina aya dina kincir tinun; engké lamun geus sawawa, dina sumedeng rumaja putri, bakal raheut leungeun-na ku kincir sarta éta raheut moal beunang diubaran, sabab nya éta anu ngalantarankeun patina.”
Kabéh tatamu anu ngadarangu karagéteun, komo paraistri mah réa anu patinghareruk, tina teu nyangka Nyi Rara Demit bakal nyupataan kitu.
Kangjeng Raja teu iasa sasauran, pameunteuna pias awahing keu reuwas. Komo Praméswari mah, geus lain caturkeuneun deui, nepi ka les baé kapiuhan.
Teu lila, jol Pohaci Wiru Mananggay anu nyumput dina jero bokor téa kaluar sarta nyaur bedas, “Sadayana ulah reuwas, ulah rémpan, kaula anu can nétéskeun cirasa ka ieu orok. Ieu cirasa kapaliasan, watekna panyinglar sagala bahya; tapi tina matihna supata Nyi Rara Demit, pati Nyi Putri téa teu bisa disinglar, ngan bisa digantian ku saré lilana saratus taun. Jadi, di mana Nyi Putri raheut ku kincir, moal tulus pupus, ngan kapiuhan baé, tuluy saré tibra saratus taun lilana; lamun geus jangkep baris digeuingkeun ku putra raja anu kasép tur pinter taya tandingna.”
Ngadangu cariosan Pohaci Wiru Mananggay, Kangjeng Raja katut sadayana anu hadir ngaros lejar deui manahna.
Kacarioskeun sanggeus tujuh welas taun lilana, Kangjeng Raja sareng Praméswari langkung-langkung bingah manahna, duméh Agan Putri mulus taya pisan ririwitna, tur geulis dibéakkeun ku sorangan, éstu taya cawadeunana. Keur geulis téh soméah jeung hadé basa, teu cegikan teu cedihan, berbudi rajin binangkit. Ah, pokona mah putri mustikaning putri, Éndang Mayang téh.
Dina hiji mangsa, Agan Putri ngersakeun jalan-jalan ka luar karaton, diiring ku paraemban. Barang anjog ka hareupeun imah leutik camperenik, Agan Putri ngarasa panasaran kana sora anu kakara kadangu ku anjeunna. Sabada pupuntenan, sup ka jero imah, kasampak aya nini-nini anu keur muterkeun kincir.
Agan Putri teu ngiceup-ngiceup ningali kana kincir, anu ceuk anjeunna mah barang ahéng, da kakara ningali téa.
“Eukeur naon, Nini?” ceuk Agan Putri.
“Eukeur ngincir, Eulis, ngagolongan benang tinuneun!”
“Cing, abdi ngajaran ngincir, meunang teu NIni?”
“Mangga baé, Eulis!” ceuk nini-nini bari ngised diukna saeutik. Gék Agan Putri calik gigireun nini-nini téa. Ceg nyepeng kana gagang kincir. Kakara pisan muterkeun saputeran, ces panangan Agan Putri katojos ku sisi kincir anu geus rogok, kawantu kincir geus butut; rumpuyuk baé kapiuhan.
Nini-nini jeung paraemban pahibut bari tulung-tulungan. Teu lami Kangjeng Raja sareng Praméswari sumping. Barang Kangjeng Raja ningali pameunteu Agan Putri, tétéla lain kapiuhan, tapi kulem tibra pisan. Ras anjeunna émut kana supata Nyi Rara Demit, ti dinya pok sasauran, “Ayeuna mah leuwih hadé ieu Putri bawa baé ka karaton, ulah diceungceurikan, sabab geus nepi kana jangjina keuna ku supata Nyi Rara Demit; Nyi Putri lain kapiuhan, tapi keur kulem tibra.”
Agan Putri énggal baé atuh dicandak ka karaton, dipernahkeun di kamar beunang mapaésan, simbutna sutra déwangga, anggoanana digentos ku nu saraé, sarta dikemitan ku emban-emban.
Teu lami sumping Pohaci Wiru Mananggay anu sakti téa. Barang bréh ningali Putri, Pohaci ngahuleng sakeudeung ngawatek ajianana. Teu lami pok sasauran, “Engké lamun geus jangkep saratus taun, Nyi Putri bakal gugah. Ngan supados henteu bingungeun dina waktosna gugah, kudu aya nu ngawulaan anu geus wawuh. Anu matak sakabéh pangeusi nagara, iwal Kangjeng Raja jeung Praméswari, ku kula arék disirep supaya sararé saratus taun lilana. Kitu deui jeung karaton katut sakabéh eusina. Tah, ayeuna mah Kangjeng Raja sareng Praméswari, geura angkat baé ti dieu, geura ngababakan ngadamel nagara anyar di tempat séjén.”
Pohaci Wiru Mananggay ngawatek sirepna, sakabéh pangeusi nagara sararé harita kénéh. Iwal ti Kangjeng Raja sareng Praméswari. Duanana nurut kana omongan Pohaci Wiru Mananggay, lunta ngantunkeun nagara. Ari karaton anu ditinggalkeunana, harita kénéh ku Pohaci anu sakti téh dipager ku tutuwuhan anu kacida galedéna, nepi ka teu katingali aya karaton di jerona. Nya ahirna mah nelah baé jadi Leuweung Larangan.
Kacaritakeun sanggeus sababaraha puluh taun, éta tempat téh jadi tempat pamoroan, sampalan badak jeung uncal, malah éta tanah patilasan nagara téh geus kaeréh ku hiji raja gedé. Éta raja kagungan putra hiji pameget, teuing ku kasép, satingkah-saparipolahna matak pikayungyuneun baé, jenenganana Pangéran Lingga Wisésa. Ari karesepna kana moro; beunang disebut taya dungus nu kalarung, taya sampalan nu kaliwat. Ari mulih ti pamoroan téh tara teu beubeunangan, kudu baé nyandak banténg atawa uncal.
Dina hiji poé, morona anjog ka Leuweung Larangan téa. Teu ku hanteu atuh, harita mah morona téh teu beubeunangan pisan. Tuluy baé timbul karepna hayang asup ka jero Leuweung Larangan. Tapi sakabéh pangiringna taya nu wanieun milu, lantaran éta leuweung téh loba kacaturkeunana. Leuweung anu kacida angkerna, dijaga ku dedemit jeung siluman-silemin.
Mulih ka karaton, sawewengi Pangéran Anom henteu kersa kulem, panasaran ku Leuweung Larangan. Sanggeus asak dimanahan, isukna Pangéran Lingga Wisésa nganggo anggoan kaperjuritan; nyungkelang pedang pusaka. Sanggeus tarapti, jut lungsur ti kaputran, clak tumpak kuda, Si Barong, ulesna dawuk ruyung, kuda anu geus biasa dibawa ka pangperangan.
Gancangna kuda digitik, derengdeng lumpat sataker tanaga. Jog baé ka sisi Leuweung Larangan. Pangéran Anom ngawatek ajianana, teu sakara-kara leuweung téh kawas nu muka, méré jalan ka Sang Pangéran.
Pangéran Anom tuluy lebet ka Leuweung Larangan; bréh baé aya karaton kacida agréngna. Di palebah lawang sakéténgna aya dua welas perjurit anu ngajaraga, nyorén pedang nyekel tumbak. Tapi kabéh sararé. Malah komandanna mah, anu berengos, nyarandé kana pilar bari nulak cangkéng, ari panonna peureum, kérékna sugar-segor.
Pangéran Anom lebet ka jero karaton. Ti palebah kamar anu pantona nutup, papaésna béda ti nu séjén sarta leuwih éndah jeung leuwih hurung-hérang, anjeunna ngarandeg. Lalaunan pantona dibukakeun. Ari bray téh muka, Pangéran Anom olohok sajongjongan. Éta kamar eusina istri wungkul, lolobana mah kawasna bangsa emban, sararé ngurilingan hiji pajuaran anu alus kabina-bina.
Pangéran Anom haténa ratug tutunggulan. Tuluy angkat lalaunan nyaketan pajuaran. Bréh katingal aya istri anu kacida geulisna, kulem tibra. Haté Pangéran beuki ratug baé, aya rasa suka pacampur jeung risi. Sukana asa mendakan istri anu salami ieu dianggo panyileukan, ari risina sieun ditampik ku nu geulis tanding pohaci.
Beuki diteuteup ditelek-telek, beuki ngaraos lalanjung baé. Tina bakating ku bogoh ka Agan Putri, tapi sieun ditampik, rumpuyuk baé kapiuhan sarta nyuuh kana sisi pajuaran. Pananganna anu katuhu nyampay kana panangan Agan Putri.
Teu lami hiliwir angin panghurip nebak ka jero puri ku kawasana Pohaci Wiru Mananggay. Sakur anu katebak, patingkulisik nyararing tina saréna. Manahoréng geus datang kana mangsana, béak supata Nyi Rara Demit.
Kulisik Agan Putri gugah. Ari bréh téh ningali ka beulah katuhu, aya pameget keur nyuuh kana sisi kasur, pananganana nyampay kana panangan anjeunna. Agan Putri henteu geruh, da tos diwartosan ku Pohaci Wiru Mananggay dina impénan. Éta pameget téh raja-putra anu baris jadi carogéna.
Kulisik Pangéran Anom lilir. Teup paadu teuteup. Duanana ngaraos kajamparing asih, kapentang panah katresna.


text:
Interquartile range
Dina statistik deskriptif, interquartile range (IQR) nyaeta beda antara kuartil katilu jeung kahiji. Interquartile range leuwih nembongkeun nu sabenerna dina statistik tinimbang rentang, sarta ilaharna dipikaresep dina statistik.
Lamun 25% data kurang atawa sarua jeung kuartil kahiji sarta 25% leuwih gede atau sarua jeung kuartil katilu, bedana nyaeta panjang interval kaasup satengahna tina data. Beda ieu kudu diukur tina satuan data nu sarua.
Persentil jeung kuartil[édit | sunting sumber]
Keur lobana sampel mangka observasi observasi diruntuykeun ti nu leutik kanu gede. Tina runtuyan statistik ieu bisa kapanggih persentil sampel.
Lamun , persentil sampel nu ka-100 nujul kana sampel observasi leuwih leutik tinimbang eta sarta sampel observasi leuwih gede tinimbang eta. Salah sahiji cara keur narima ieu nyaeta nyokot sampel persentil nu ka-(100) ku runtuyan statistik , tur salaku integer.
Lamun lain interger tur sarua jeung ditambah sababaraha bagean mangka bakal manggih interpolasi linier antara jeung . Mangka sampel persentil nu ka-100 dihartikeun salaku:
Persentil nu pasti mibanda ngaran husus. Persentil nu ka-50 disebutna median tina sampel. Persentil nu ka-25, 50, tur ka-75 disebut kuartil kahiji, kadua jeung katilu tina sampel. Hal ini nembongkeun kasimpulan lima-wilangan tina runtuyan data, nyaeta minimal, kuartil kahiji, median, kuartil katilu jeung kuartil maksimum.
Ayeuna IQR atawa interquartile range diartikeun salaku:
Conto[édit | sunting sumber]
Itungan ieu make data tina kaca quartile.
i x[i] 1 102 2 105 ----------- the first quartile, Q[1] = (105+106)/2 = 105.5 3 106 4 109 ------------ the second quartile, Q[2] or median = 109.5 5 110 6 112 ------------ the third quartile, Q[3] = (112+115)/2 = 113.5 7 115 8 118
Tina tabel eta, the interquartile range is 113.5 - 105.5 = 8
Tempo ogé: statistical dispersion, mean


text:
Alloh
Alloh (Allaahu) ( الله ) nyaéta kecap dina basa Arab anu ngarujuk ka pangéran". Kecap ieu leuwih dipikawanoh minangka sebutan pangéran ku panganut ageman Islam. Kecap ieu sorangan digolongan ku para pamaké basa arab salaku kecap anu umum pikeun nyebutkeun pangéran, leupas ti ageman maranéhanana, kaasup panganut Yahudi sarta Kristen Arab. Balukarna, kecap ieu dipaké dina tarjamahan kitab suci ageman Kristen jeung Yahudi anu maké bahasa Arab, sakumaha ogé tarjamahan Alkitab dina basa Indonésia jeung Turki. Alloh disebutkeun leuwih ti 2000 kali dina quran [1].
Daptar eusi
Jenengan Alloh[édit | sunting sumber]
Dumasar katerangan: Allaahu ismun li dzaatil wajibul wujuud nu hartina: Alloh téh hiji ngaran hiji al anu pasti aya di mana ayana (éksisténsi). Jadi écés Alloh téh hiji ngaran hiji hal anu wajib pikeun dilayanan kalayan sebenar-benarna, alatan dumasar katerangan: Allaahu ismun li dzaati ma'budi bi haqq hartina: Allah éta téh hiji ngaran hiji hal anu wajib dilayanan (ma'budi) kalayan sebenar-benarna pangladén (ibadah).
hanca
Etimologi[édit | sunting sumber]
Sawatara teori mecakan menganalisa etimologi ti kecap "Alloh". Salah sahijina ngomong yén kecap Allāh (الله) asalna ti gabungan ti kecap al- (sang) sarta ʾilāh (pangéran) ku kituna hartosna "Sang Pangéran". Tapi teori ieu nyalahan basa sarta kaidah basa Arab. Wangun ma'rifat (definitif) ti ilah nyaéta al-ilah, lain Alloh. Ku kituna kecap al-ilah dipikawanoh dina basa Arab. Pamakéan kecap kasebut contona ku Abul A'la al-maududi dina Mushthalahatul Arba'ah fil Qur'an (h. 13) sarta Syaikh Abdul Qadir Syaibah Hamad dina al-adyan wal Furuq wal Dzahibul Mu'ashirah (h. 54). Kadua nu nulis kasebut lainna ngagunakeun kecap Alloh, melainkan al-ilah minangka wangun ma'rifat ti ilah. Dina basa Arabpun dipikawanoh kaidah, saban isim (kecap barang atawa kecap sipat) nakiroh (umum) anu miboga wangun mutsanna (dua) sarta loba, mangka isim ma'rifat kecap itupun miboga wangun mutsanna sarta loba. Hal ieu henteu lumaku pikeun kecap Alloh, kecap ieu henteu miboga wangun ma'rifat mutsanna sarta loba. Sedengkeun kecap ilah miboga wangun ma'rifat boh mutsanna (nyaéta al-ilahani boh al-ilahaini) atawa loba (nyaéta al-alihah). Ku kituna kecap al-ilah sarta Alloh nyaéta dua kecap anu nu béda.(id)Ahmad Husnan. Meluruskan Pamikiran Pakar Muslim. Al Husna, Surakarta. Citakan Kahiji, Muharram 1425 H / Méi 2005 M. h. 25-27.
Teori séjén ngomong kecap ieu asalna ti kecap basa Aram Alāhā.(en)Encyclopaedia of Islam, Alloh Cendekiawan muslim sakapeung menerjemahkan Alloh jadi "God" dina basa Inggris. Tapi kitu, sawaréh anu séjén ngomong yén Alloh henteu pikeun ditarjamahkeun, kalayan berargumen yén kecap kasebut husus sarta agung ku kituna kudu dijaga, henteu ngabogaan wangun loba sarta génder (béda jeung God anu ngabogaan wangun loba Gods sarta wangun feminin Goddess dina basa inggris). Isu ieu jadi penting dina usaha penerjemahan Al Qur'an.
Tipografi[édit | sunting sumber]
Kecap Allāh sok ditulis tanpa alif pikeun ngedalkeun vowel ā. Ieu disebabkan alatan éjahan Arab mangsa katukang berawalan tanpa alif pikeun mengeja ā. Tapi, pikeun diucapkan sacara vokal, alif leutik sok ditambahkeun di luhur tanda saddah pikeun negeskeun prononsiasi kasebut.
Alloh dina Islam[édit | sunting sumber]
Dina Islam, Alloh nyaéta hiji-hijina pangéran (tanpa sekutu) Citakan:Quran-usc, sang panyipta, pangéran ti Ibrahim, Ismail, Ishaq sarta Yakub, sakumaha ogé pangéran ti Musa, Dawud, Sulaiman, Isa sarta Muhammad (muga rahmat sarta shalawat dioperkeun ka maranéhanana kabéh).
Nurutkeun F.E. Peters, " Al Qur'an nyatakeun Citakan:Quran-usc, Muslim memercayai, sarta sejarawan nyatujuan, yén Muhammad sarta pamiluna menyembah pangéran anu sarua jeung anu disembah Yahudi". Allah-nya Al Qur'an nyaéta pangéran sang panyipta anu aya dina carita Ibrahim. Peters ngomong yén Al Qur'an ngagambarkeun Alloh leuwih ngawasa sarta laér dibandingkeun jeung Yahweh, sarta ogé mangrupa pangéran universal, henteu kawas Yahweh anu leuwih deukeut jeung bangsa Israél.(en)F.E. Peters, Islam, p.4, Princeton University Press, 2003.
Dina talari Islam disebutkeun aya 99 ngaran pikeun Alloh (Asmaaul Husna), dicokot ti ngaran-ngaran anu dipaké Al Qur'an pikeun ngarujuk ka Alloh. (en)Bentley, David (Sept. 1999). The 99 Beautiful Names for God for All the People of the Book, William Carey Library. Diantara ngaran-ngaran kasebut nyaéta:
- Al Malikul Mulk (Raja diraja, Maharaja)
- Al Hayy (Maha Hirup)
- Al Muhyii (Maha Méré Kahirupan)
Frase anu ngandung Alloh[édit | sunting sumber]
Conto kecap-kecap anu ngagunakeun kecap Alloh:
- Laa ilaaha illallaah (teu aya pangéran sajaba Alloh)
- Allaahu Akbar (الله أكبر) (Alloh maha badag)
- Bismillaah (بسم الله ) (Kalayan ngaran Alloh)
- In syaa Allaah (إن شاء الله) (Lamun Alloh menghendaki)
- Maa syaa Allaah (ما شاء الله) (Kecap anu biasana diucapkan lamun nempo hiji hal anu ahéng (ganjil) sakapeung digantian kalayan kecap "subhan Alloh")
- Subhanallaah (سبحان الله) (Maha suci Alloh)
- Alhamdu li llaah (الحمد لله) (Sagala puji pikeun Alloh)
- Allahu a'lam (الله أعلم) (Alloh maha nyaho)
- Jazaa kallaahu khairan (جزاك الله خيراً; kedalan pernyataan hatur nuhun anu sabenerna hartosna "Muga Alloh méré balesan anu alus ka anjeun")
Ayana Alloh[édit | sunting sumber]
Para Imam anu opat geus sapuk yén Rahmat Alloh Subhanahu wa ta'alla aya di luhur 'Arsy[2] teuaya saurang ogé ti makhluk anu sarupa sareung mantena. Citakan:Cite ramat


text:
Ngabogaan ngaran pepek Hendarso. Lahir di Bandung tanggal 12 Agustus 1945.Anjeunna geus junun nyieun 300 judul musik Sundamodal calung, pakakas musik awi sarta dipadukan jeung musik pop sunda. Sawatara lagu-laguna anu masih hits nepi ka ayeuna diantarana nyaéta Amparan Sajadah, Mawar Bodas, Kabogoh Jauh, sarta Maribaya.
Hal anu pang diinget ti anjeunna nyaéta gaya nyentrikya ala Michael Jackson. Kalayan kaméja bodas, tasma hideung, topi, sarta sapatu mengkilap. Éta pisan naha anjeunna disebut minangka Michael Darso Raja Pop Sunda.
mangga anu anu mikaresep kana lagu lagu alm.kang darso kantun download link di handap ieu,,,,
wilujeung ahh ti
BOBODORAN SUNDA EUYYYY saparakanca,


text:
Upacara ReuneuhMundingeun dilaksanakeun lamun awéwé anu ngandung leuwih ti salapan bulan,bahkan aya anu nepika 12 bulantapi tacan ngababarkeun ogé, awéwé anu hamil éta disebut ReuneuhMundingeun, kawas munding atawa munding anu bunting.Upacara ieu diayakeun ambéh awéwé anu hamil kolot éta geura-giru ngababarkeun ulah kawas munding, sarta ambéh henteulumangsung hijihal anu henteu dipikahayang.Dina palaksanaanana beuheung awéwé éta dikalungi kolotok sarta dituntun ku indungbeurang bari maca doa dibawa ka kandangmunding. Lamun euweuh kandang munding, cukup kalayanngalingkung imah saloba tujuh kali. Awéwé anu hamil éta kudu migawékawas munding sarta menirukansada munding bari dituntun sarta diiringkan ku barudak anu nyekel pecut. Sanggeus ngalingkungkandang munding atawa imah, saterusna ku indung beurangdimandikan sarta dititah asup ka dina imah. Di dayeuh palaksanaanupacara ieu geus arang dilaksanakeun.
B. Upacara Kalahiran sarta Mangsa Orok
1. Upacara Miara TembuniTembuni/placenta ditempo minangka baraya orok alatan éta henteu kaci dipiceun sembarangan, tapi kudu diayakeun upacarawayah ngaruangna atawa menghanyutkannya ka walungan.Babarengan jeung orok dilahirkan, tembuni(placenta) anu kaluar biasana dirawat dibersihkeun sarta dimasukan ka dina pendil dicampuri samara-samara garam,asam sarta gula beureum tuluy ditutup maké lawon bodas anu geus dibéré hawa ngaliwatan awileutik (elekan). Pendildiemban jeung lawon panjang sarta dipayungi, biasana ku saurang paraji pikeun dikuburkan di halamanimahatawa deukeut imah. Aya ogé anu dihanyutkan ka walungan sacara adat. Upacara penguburantembuni dibiruyungan pembacaan doa salamet sarta nepikeun kado atawa tawasulan ka Syeh Abdulkadir Jaelani sarta ahli kubur. Di deukeut kuburan tembuni étadinyalakan cempor/pelita nepika tali puseur orok ucul ti beuteungna.. Upacara pemeliharaan tembunidimaksudkan ambéh orok étasalamet sarta jaga jadi jelema anu berbahagia.2. Upacara Nenjrag BumiUpacara Nenjrag Bumi ialah upacara memukulkan halu ka bumi saloba tujuh kali di deukeut orok, atawa cara séjén nyaéta orokdibaringkan di luhur pelupuh (lanté ti bambo anu dibelah-belah ), saterusna indung beurangmenghentakkan sukuna ka pelupuh dideukeut orok. Maksud sarta tujuan ti upacara ieu ialah ambéh orok jaga jadi anak anu henteu lekas terkejut atawa sieun lamunngadéngé sada anu ujug-ujug sarta pikasieuneun.3.Upacara Puput Puseur Sanggeus orok leupas ti tali puseurna, biasana diayakeun selamatan.Tali puseur anu geus ucul éta ku indung beurang diasupkeunka dina kanjutkundang. Saterusna bujal orok ditutup jeung duit logam/benggol anu geus dibungkus kasa atawa kapassartadiikatkan dina beuteung orok, maksudna ambéh puseur orok henteu dosol,menonjol ka luar. Aya ogé dina waktu upacara ieudilaksanakeun sakaligus kalayan pemberian ngaran orok. Dina upacara ieu dibacakeun doa salamet, sarta disadiakeun buburbeureum bubur bodas. Aya kapercayaan yén tali puseur (tali ari-ari) kaasup baraya orok ogé anu kudu dipulasara kalayan éstuning-éstuning. Sedengkeunbaraya orok anu tilu deui ialah tembuni, pembungkus, sarta kakawah. Tali ari, tembuni,pembungkus, sarta kakawah dawam disebutdulur opat kalimapancer, nyaéta opat duduluran sarta kalimana minangka puseurna ialah orok éta. Kakabéhanana éta kududipulasara kalayan alus ambéh orok éta jaga sanggeus dewasa bisa hirup rukun kalayan saudara-saudaranya (lanceuk sarta adina)ku kituna tercapailah kabagjaan.


text:
Molekul
Molekul nyaéta bagéan pangleutikna tina unsur atawa sanyawa kimia murni nu mibanda sakumpulan sipat-sipat kimiawi jeung fisik nu has. Molekul biasana disusun ku dua atawa leuwih atom nu kabeungkeut jadi hiji, iwal gas mulya nu diwangun ku ukur hiji atom.
Kalolobaan molekul leutik teuing mun hayang ditempo bungkeuleukanana ku mata taranjang, tapi aya iwal. Saguruntul uyah, atawa inten dina lélépén, ngarupakeun kisi kristal raksasa, molekul repetitif nu beungkeutan atomna (boh beungkeut ionik atawa kovalén) nyambungkeun sakabéh struktur. Conto séjén molekul makroskopis séjén nyaéta DNA, hiji makromolekul.
Salasahiji sipat molekul nyéta nisbah buleud unsur-unsur nu nyusun sanyawa, nyaéta rumus émpiris. Pikeun conto, dina wujud murnina, cai salawasna diwangun ku hidrogén jeung oksigén dina nisbah 2:1, sedengkeun étil alkohol atawa étanol salawasna diwangun ku karbon, hidrogén, jeung oksigén dina nisbah 2:6:1. Najan kitu, nisbah ieu teu nangtukeun jenis molekul sacara husus - dimétil éter mibanda nisbah nu sarua jeung étanol, misalna. Molekul nu mibanda atom nu sarua dina susunan nu béda disebut isomér.
Rumus kimia dina sisi séjén ngagambarkeun jumlah nu pasti atom-atom nu ngawangun hiji molekul. Beurat molekul diitung tina rumus kimia sarta diéksprésikeun dina unit konvénsional nu sarua jeung 1/12 beurat isotop atom 12C.
Tempo ogé: Molekul polar jeung nonpolar.
Rujukan[édit | sunting sumber]
- Molecule, ti Wikipédia basa Inggris, disalin ping 27 Juli 2004.


text:
Dongéng
Dongéng mangrupa salah sahiji golongan carita dina wangun prosa (lancaran).[1] Nilik wandana jeung eusina dongéng téh kaasup rékaan baheula.[1] Ilaharna dongéng téh pikeun barudak. [2] Patempatan anu jadi latarna mindeng tétéla gambaran kaayan baheula, tokoh-tokohna henteu manusa wungkul, tapi ogé sasatoan, buta, atawa mahluk séjénna.[1] Corak rékaan heubeul anu mindeng ngolah siloka atawa alegori pikeun mungkus téma.[1]
Daptar eusi
- 1 Wangenan
- 2 Papasingan Dongéng
- 3 Unsur-unsur carita dongéng
- 4 Ciri-ciri Dongéng
- 5 Sajarah Kamekaran jeung Sumebarna Dongéng
- 6 Pungsi Dongéng
- 7 catetan
Wangenan [édit | sunting sumber]
Dongéng nya éta carita anu teu asup akal jeung teu kajadian, biasana osok nyaritakeun kajadian-kajadian jaman baheula. [3] Numutkeun kamus dongéng téh babad meunang ngaréka, babad karangan anu henteu kajadian saenyana anu mohal jadina [4]. Budi Rahayu Tamsah nétélakeun yén dongéng mangrupa carita rékaan anu méré kesan pamohalan tur ukuranana parondok. [5] Dongéng mimiti gelar dina wangun lisan, sumebar ti hiji jalma ka jalma liana, tur teu kapanggih saha nu ngarangna. [6] Lantaran sumebar dina wangun lisan, téks dongéng babari robah atawa leungit. [6] Robahna téks téh alatan aya anu dihaja jeung teu di haja. [6]
Papasingan Dongéng[édit | sunting sumber]
Dumasar kana eusina dongéng dibagi jadi tujuh nya éta :
Dongéng sasatoan (Fabél)[édit | sunting sumber]
Dongéng Fabél nya éta dongéng atawa carita rékaan anu eusina ngajarkeun moral atawa atikan budi, ku kituna carita téh ngagambarkeun pasipatan, waték, jeung budi manusa. [7] Ilaharna dongéng sato (Fabél) nyaritakeun sasatoan anu paripolahna dicaritakeun kawas manusa, upama baé bisaeun nyarita ogé ngagunakeun akal jeung pikiran. [8] Dongéng sato biasana watek palakuna geus dipola. [9] Dina kasusastraan Sunda, dongéng sato téh pohara lobana. [9]
Dongéng babad (Sagé)[édit | sunting sumber]
Dongéng Sagé nya éta carita ngeunaan kapahlawanan, nu nyaritakeun kahirupan manusa di masarakat jeung dina sajarahna. [10] Sagé mangrupa carita peperangan di jaman baheula, umumna nyaritakeun tokoh nu légendaris sarta panjang tur eusina kapahlawanan, jalma sohor, atawa lalampahan nu pikaseurieun. Contona Prabu Siliwangi, Dipati Ukur, Séh Abdul Muhyi,jrrd.[7]
Dongéng kahirupan Jalma Biasa (Parabél)[édit | sunting sumber]
Dongéng Parabél nya éta dongéng anu eusina nyaritakeun lalampahan hiji jalma anu dianggap mahiwal ti batur. Caritana loba pikaseurieun tapi ngandung hiji atikan. Conto anu pangsohorna dina sastra Sunda nya éta dongéng-dongéng Si Kabayan. [11] Lian ti éta, aya ogé dongéng saduran tina sastra deungeun, upamana dongéng Abu Nawas, Nasarudin, Si Congcorang,jjrd.
Dongéng mité[édit | sunting sumber]
Dongéng Mité nya éta dongéng anu nyaritakeun lalampahan hiji jalma anu dianggap aramat ku masarakat. [12] Umumna dongéng mite téh raket patalina jeung kepercayaan masarakat kana alam gaib.[9] Carita dina mite umumna ngalalakonkeun kajadian alam dunya, manusa, jeung ayana maot.[13] Aya ogé mite anu nyaritakeun ciri khas sasatoan, wangun topografi, tanda-tanda alam, jsté.[13] Mite di Indonésia dibagi jadi dua golongan dumasar kana tempat asalna nya éta, mite asli Indonésia jeung mite nu asalna ti luar Indonésia, utamana ti nagara India, Arab jeung nagara-nagara sabudeureun Laut Tengah.[14] Nu asalna ti luar Indonésia, umumna geus robah nepi ka siga asli carita ti Indonésia, ku lantaran kitu mite éta ngalaman prosés adaptasi.[14] Mite nu asalna ti Indonésia umumna nyaritakeun asal-muasal jagat raya, ayana tingkat déwa, jeung mimiti manusa manggihan kadaharan saperti sangu, jagong,jsté.[14] Contona Dongéng Déwi Sri, Dongéng Nyi Roro Kidul, Dongéng Munjung, Dongéng Maung Kajajadén, jeung Dongéng Ngipri.[9]
Dongéng Pieunteungeun[édit | sunting sumber]
Dongéng Pieunteungeunnya éta dongéng anu eusina mangrupa tauladan pikeun kahirupan manusa.[15] Contona Cikaracak Ninggang Batu Laun-laun jadi Legok.[15]
Dongéng Pamuk[édit | sunting sumber]
Dongéng Pamuk nya éta dongéng anu nyaritakeun kagagahan atawa kasaktén hiji jalma tur bisa aya patalina jeung tokoh atawa kajadian sajarah.[15] Contoo carita pamuk di wewengkon Sunda bisa ditingali dina carita ''Prabu Siliwangi'', Prabu Siliwangi nya éta tokoh anu kaitung sakral di daérah Jawa Barat.[16] Sakumaha nu dipikawanoh, Prabu Siliwangi téh nya éta hiji raja nu pernah maréntah wewengkon Pasundan.[16] Contona Weasan Aki Sayang Hawu.[16]
Conto Dongéng Pamuk[édit | sunting sumber]
Sri Baduga Maharaja (Ratu Jayadewata) ngawitan pamaréntahan jaman Pajajaran, anu maréntah salila 39 warsih (1482-1521). Dina mangsa ieu pisan Pakuan ngahontal penclut perkembanganana. Dina prasasti Batutulis diwartakeun yén Sri Baduga dinobatkeun dua kali, nyaéta anu kahiji sabot Jayadewata narima tahta Karajaan Galuh ti bapana (Prabu Déwa Niskala) anu saterusna boga gelar Prabu Guru Dewapranata. Anu kadua sabot manéhna narima tahta Karajaan Sunda ti mitohana, Susuktunggal. Jeung kajadian ieu, manéhna jadi pangawasa Sunda-galuh sarta dinobatkan déngé gelar Sri Baduga Maharaja Ratu Haji di karajaan Pakuan Pajajaran Sri Sang Ratu Dewata.
Jadi, sakali deui sarta pikeun pamungkas kalina, sanggeus "sepi" salila 149 warsih, Jawa Kulon nyaksian deui iring-iringan rombongan raja anu pindah tempat ti wétan ka kulon. Pikeun nuliskeun kaayaan kepindahan kulawarga karajaan bisa ditempo dina Pindahna Ratu Pajajaran.
Prabu Siliwangi Di Jawa Kulon, Sri Baduga ieu leuwih dipikawanoh kalayan ngaran Prabu Siliwangi. Ngaran Siliwangi geus kacatet dina Kropak 630 minangka lakon pantun. Naskah éta ditulis warsih 1518 sabot Sri Baduga masih hirup. Lakon Prabu Siliwangi dina sagala rupa vérsina nu intina carita inohong ieu jadi raja di Pakuan. Kajadian éta ti sagi sajarah hartosna waktu Sri Baduga miboga kakawasaan anu sarua badagna jeung Wastu Kancana (akina) landian Prabu Seungit (nurutkeun tetempoan para pujangga Sunda).
Nurutkeun talari lila, jelema ajrih atawa henteu kaci nyebutkeun gelar raja anu saéstuna, mangka juru pantun memopulerkan sebutan Siliwangi. Kalayan ngaran éta pisan manéhna dipikawanoh dina pustaka Sunda. Wangsakerta ogé ngungkabkeun yén Siliwangi lain ngaran pribadi, manéhna nulis:
"Kawalya ta wwang Sunda lawan ika wwang Carbon mwang sakweh ira wwang Jawa Kulwan anyebuta Prabhu Siliwangi raja Pajajaran. Dadyeka dudu ngaran swaraga nira". Indonésia: Ngan urang Sunda sarta urang Cirebon sarta kabéh urang Jawa Kulon anu nyebutkeun Prabu Siliwangi raja Pajajaran. Jadi ngaran éta lain ngaran pribadina.
Mangsa ngora Wayah ngorana Sri Baduga kaceluk minangka ksatria pemberani sarta tangkas, komo hiji-hijina anu kungsi ngéléhkeun Ratu Japura (Amuk Murugul) wayah bersaing memperbutkan Subanglarang (pamajikan kadua Prabu Siliwangi anu ngagem agama Islam).
Dina sagala rupa hal, jelema sazamana kainget ka kagedean mendiang buyutna (Prabu Maharaja Lingga Buana) anu gugur di Bubat anu digelari Prabu Seungit.
Ngeunaan hal éta, Pustaka Rajyarajya i Bhumi Nusantara II/2 ngungkabkeun yén urang Sunda nganggap Sri Baduga minangka gaganti Prabu Seungit, minangka silih anu geus leungit. Naskahnya ngeusi kieu (hartina waé):
"Di medan perang Bubat, manéhna loba membinasakan satruna alatan Prabu Maharaja pohara ngawasa élmu pakarang sarta mahér berperang, henteu daék nagarana diparéntah sarta dijajah batur.
Manéhna wani nyanghareupan pasukan badag Majapahit anu dipingpin ku sang Patih Gajah Mada anu jumlahna henteu terhitung. Ku alatan éta, manéhna babarengan kabéh pengiringnya gugur henteu cangkaruk.
Manéhna sok ngarep-ngarep kamakmuran sarta karaharjaan hirup rahayatna di sakumna bumi Jawa Kulon. Kemasyurannya nepi ka ka sawatara nagara di pulo-pulo Dwipantara atawa Nusantara ngaranna anu séjén. Kemashuran Sang Prabu Maharaja membangkitkan (rasa reueus ka) kulawarga, menteri-menteri karajaan, angkatan perang sarta rahayat Jawa Kulon. Ku alatan éta, ngaran Prabu Maharaja mewangi. Saterusna manéhna di sebut Prabu Seungit. Sarta turunanana tuluy disebut kalayan ngaran Prabu Siliwangi. Demikianlah nurutkeun penuturan urang Sunda".
Perang Bubat Kesenjangan antara pamadegan urang Sunda jeung kanyataan sajarah kawas anu diungkabkeun di luhur gampang dijajagi. Pangeran Wangsakerta, penanggung jawab penyusunan Sajarah Nusantara, nganggap yén inohong Prabu Seungit nyaéta Maharaja Linggabuana anu gugur di Bubat, sedengkeun gagantina ("silih"na) lain Sri Baduga melainkan Wastu Kancana (aki Sri Baduga, anu nurutkeun naskah Wastu Kancana disebut ogé Prabu Wangisutah).
Tah, urang Sunda henteu nengetan béda ieu ku kituna nganggap Prabu Siliwangi minangka putera Wastu Kancana (Prabu Anggalarang). Tapi dina Carita Parahiyangan disebutkeun yén Niskala Wastu Kancana éta téh "seuweu" Prabu Seungit. Naha Déwa Niskala (ayah Sri Baduga) diliwat? Ieu disebabkan Déwa Niskala ngan jadi pangawasa Galuh. Dina hubungan ieu inohong Sri Baduga memang penerus "langsung" ti Wastu Kancana. Nurutkeun Pustaka Rajyarajya I Bhumi Nusantara II/4, ayah sarta mitoha Sri Baduga (Déwa Niskala sarta Susuktunggal) ngan boga gelar Prabu, sedengkeun Jayadewata boga gelar Maharaja (sarua kawas akina Wastu Kancana minangka pangawasa Sunda-galuh).
Ku kituna, kawas dikedalkeun Amir Sutaarga (1965), Sri Baduga éta dianggap minangka "silih" (gaganti) Prabu Seungit Wastu Kancana (ku Pangeran Wangsakerta disebut Prabu Wangisutah). "Silih" dina pengertian kakawasaan ieu ku para pujangga babad anu saterusna ditanggapi minangka pergantian generasi langsung ti ayah ka anak ku kituna Prabu Siliwangi dianggap putera Wastu Kancana.
.
Pustaka Nagara Kretabhumi parwa I sarga 2. Naskah ieu nyaritakeun, yén dina tanggal 12 bagian caang bulan Caitra warsih 1404 Saka, Syarif Hidayat ngeureunkeun pengiriman upeti anu sakuduna di bawa saban warsih ka Pakuan Pajajaran. [Syarif Hidayat masih incu Sri Baduga ti Lara Santang. Manéhna dijadikeun raja ku uana (Pangeran Cakrabuana) sarta jadi raja merdika di Pajajaran di Bumi Sunda (Jawa Kulon)] Sabot éta Sri Baduga cikénéh menempati karaton Sang Bhima (saméméhna di Surawisesa). Saterusna diwartakeun, yén pasukan Angkatan Sagara Demak anu kuat aya di Palabuhan Cirebon pikeun menjada kamungkinan datangna serangan Pajajaran.
Tumenggung Jagabaya reujeung 60 anggota pasukanana anu dikirimkeun ti Pakuan ka Cirebon, henteu nyaho kehadiran pasukan Demak di ditu. Jagabaya teu berdaya nyanghareupan pasukan gabungan Cirebon-demak anu jumlahna pohara badag. Sanggeus berunding, pamustunganana Jagabaya menghamba sarta asup Islam.
Kajadian éta membangkitkan kaambek Sri Baduga. Pasukan badag geura-giru disiapkeun pikeun narajang Cirebon. Tapi pengiriman pasukan éta bisa dicegah ku Purohita (pendeta pangluhurna) keraton Ki Purwa Galih. [Cirebon nyaéta wewengkon warisan Cakrabuana (Walangsungsang) ti mitohana (Ki Danusela) sarta wewengkon sakurilingna diwarisi ti akina Ki Gedeng Tapa (Ayah Subanglarang).
Cakrabuana sorangan dinobatkan ku Sri Baduga (saméméh jadi Susuhunan) minangka pangawasa Cirebon jeung gelar Sri Mangana. Alatan Syarif Hidayat dinobatkan ku Cakrabuana sarta ogé masih incu Sri Baduga, mangka ékol pembatalan penyerangan éta bisa ditarima ku pangawasa Pajajaran].
Tah kitu kaayaan anu disanghareupan Sri Baduga dina mimiti mangsa pamaréntahanana. Bisa dimaklumi naha manéhna mencurahkan perhatian ka pembinaan ageman, pembuatan parit pertahanan, nguatkeun angkatan perang, nyieun jalan sarta nyusun PAGELARAN (formasi tempur). [Pajajaran nyaéta nagara anu kuat di darat, tapi lemah di sagara.
Nurutkeun asal Portugis, di sakumna karajaan, Pajajaran ngabogaan kira-kira 100.000 soldadu. Raja sorangan ngabogaan pasukan gajah saloba 40 buntut. Di sagara, Pajajaran ngan ngabogaan genep buah Kapal Jung 150 ton sarta beberaa lankaras (?) pikeun kapentingan perdagangan antar-pulaunya (waktu éta perdagangan kuda jenis Pariaman ngahontal 4000 buntut/tahun)]. Kaayaan beuki rangkeng sabot hubungan Demak-cirebon beuki dikukuhkan kalayan perkawinan putera-puteri ti kadua belah pihak. Aya opat pasangan anu dijodohkan, nyaéta:
Pangeran Hasanudin jeung Ratu Ayu Kirana (Purnamasidi). Ratu Ayu jeung Pangeran Sabrang Lor. Pangeran Jayakelana jeung Ratu Pembayun. Pangeran Bratakelana jeung Ratu Ayu Wulan (Ratu Nyawa).
Perkawinan Pangeran Sabrang Lor landian Yunus Abdul Kadir jeung Ratu Ayu lumangsung 1511. Minangka Senapati Sarjawala, panglima angkatan sagara, Karajaan Demak, Sabrang Lor pikeun samentara aya di Cirebon.
Persekutuan Cirebon-demak ieu pisan anu pohara mencemaskan Sri Baduga di Pakuan. Warsih 1512, manéhna ngutus putera makuta Surawisesa menghubungi Panglima Portugis Alfonso d'Albuquerque di Malaka (sabot éta cikénéh gagal ngarebut Palabuhan Pasai atawa Samudra Pasai). Sabalikna usaha Pajajaran ieu geus ogé meresahkan pihak Demak.
Pangeran Cakrabuana sarta Susuhunan Jati (Syarif Hidayat) tetep ngahormatan Sri Baduga alatan unggal minangka ayah sarta aki. Ku alatan éta permusuhan antara Pajajaran jeung Cirebon henteu ngembang ka arah ketegangan anu melumpuhkan sektor-sektor pamaréntahan. Sri Baduga ngan henteu gumbira hubungan Cirebon-demak anu teuing, lain ka Karajaan Cirebon. Ka Islam, manéhna sorangan henteu membencinya alatan salah saurang permaisurinya, Subanglarang, nyaéta saurang muslimah sarta katilu anakna -- Walangsungsang landian Cakrabuana, Lara Santang, sarta Raja Sangara -- diidinan saprak leutik nuturkeun ageman indungna (Islam).
Alatan permusuhan henteu nerus ka arah pertumpahan getih, mangka séwang séwang pihak bisa ngamekarkeun kaayaan dina nagarina. Demikianlah pamaréntahan Sri Baduga dilukiskan minangka jaman karaharjaan (Carita Parahiyangan). Tome Pires milu nyatet kamajuan jaman Sri Baduga kalayan koméntar "The Kingdom of Sunda is justly governed; they are true nga" (Karajaan Sunda diparéntah kalayan adil; maranéhanana nyaéta jalma-jalma jujur).
Ogé diwartakeun kagiatan perdagangan Sunda jeung Malaka nepi ka ka kapuloan Maladewa (Maladiven). Jumlah pedes bisa ngahontal 1000 bahar (1 bahar = 3 pikul) sataun, komo hasil tammarin (asem) disebutkeunana mahi keur ngeusian muatan 1000 kapal.
Naskah Kitab Waruga Jagat ti Sumedang sarta Pancakaki Masalah karuhun Kabeh ti Ciamis anu ditulis dina abad ke-18 dina basa Jawa sarta hurup Arab-pegon masih nyebutkeun mangsa pamaréntahan Sri Baduga ieu jeung mangsa gemuh Pakuan (kamakmuran Pakuan) ku kituna teu matak olohok lamun ngan Sri Baduga anu saterusna diabadikan kebesarannya ku raja gagantina dina jaman Pajajaran.
Sri Baduga Maharaja landian Prabu Siliwangi anu dina Prasasti Tambaga Kebantenan disebut Susuhuna di Pakuan Pajajaran, maréntah salila 39 warsih (1482 - 1521). Manéhna disebut sacara anumerta Sang Lumahing (Sang Mokteng) Rancamaya alatan manéhna dipusarakan di Rancamaya.
Dongéng sasakala (Légénda)[édit | sunting sumber]
Dongéng légénda nya éta carita rayat anu dianggap (ku nu boga caritana) minangka hji kajadian nu bener-bener kungsi aya.[17] Lumangsungna éta kajadian dina waktu nu can pati lila, sarta tempatna di lingkungan nu geus dipikawanoh ku urang ayeuna. [17] Dongéng sasakala mngrupa golongan carita anu geus turun tumurun, sumebar sarta ku balaréa dianggap mibanda dasar kasajarahan atawa sakumna carita wandal kitu anu geus jadi milik sagolongan masarakat.[17] Palaku utama dina legenda jalma biasa.[17] Dongéng legenda biasana nyaritakeun asal-muasalna kajadian.[17] Kajadian hiji tempat, tutuwuhan,sato, atawa barang.[17]Papasingan Legenda :
- Legenda Agama nya éta legenda jalma-jalam suci saperti para wali agama islam.[11] Legenda nu geus dikumpulkeun diantarana: Syéh Siti Jenar di Muka Pengdilan Agama, Sunan Geseng, Syéh Abdul Muhyi, Ki Pandan Arang dari Tembayat, jste.[11]
- Legenda Alam gaib nya éta carita-carita pangalaman pribadi hiji jalma ngeunan mhluk-mahluk nu gaib.[11]
- Legenda tokah jalma nya éta carita ngeunaan tokoh-tokoh jalma nu dianggap kungsi aya kajadianana.[11]
- Legenda tempat atawa legenda wewengkon nya éta carita anu aya patalina jeung hiji tempat, ngaran wewengkon sarta wangun topografi, upamana ayana gunung, pasir-pasir, jurang, jsb. Contona saperti Sasakala Situ Bagendit, Sasakala Situ Patenggang, Sasakala Maribaya. [11]
Sedengkeun dumasar kana palakuna dongéng téh kabagi jadi lima nya éta dongéng fabél [18], dongéng legénda [18], dongéng sagé [18], dongéng parabél [18], Dongéng mité [18]
Unsur-unsur carita dongéng[édit | sunting sumber]
- Téma, tema nya éta ide, maksud atawa tujuan anu hayang dihontal ku pangarang dina hiji carita dongéng, anu baris kapanggih ku pamaca atawa pangreungeu sabada maca atawa ngadéngékeun dongéng. [18]
- Galur (plot) osok disebut ogé jalan carita atawa runtuyan carita, kajadian anu sambung-sinambung pikeun ngawangun jadi hiji lanjeureun carita.[18] Galur dihartikeun runtuyan jeung patalina kajadian anu dicaritakeun ku pangarang ti mimti nepi ka pungkasan jalan carita. Galur bisa dibagi jadi tilu rupa nya éta galur merélé, galur mabok tengah, jeung galur campuran. [18]
- Tokoh carita atawa palaku nya éta jalma atawa pihak anu ngalalakon dina hiji carita.[18]
- Latar (setting), nya éta waktu jeung tempat kajadian hiji carita dongéng. [18]
- Amanat, nya éta pesen pangarang nu hayang ditepikeun ka pamaca.[18] Umumna amanat dina dongéng mah tara nembrak, tapi karasa sanggeus réngsé maca atawa ngadéngékeun hiji carita nu sagemblengna. [18]
Ciri-ciri Dongéng[édit | sunting sumber]
- Caritana pondok,[14] lanjeuran carita dina dongéng biasana basajan jeung pondok. Ari nu jadi alesanana nya éta carita dongéng osok didongéngkeun ka barudak, nu tangtuna waé kamampuh nangkep basa jeung caritana kawatesanan. [19]
- Aya bagian anu pamohalan. [14]
- Asup kana wangun lancaran jeung ugeran. [14]
- Anonim atawa teu kapaluruh saha nu ngarangna. [14]
- Mibanda fungsi jeung kagungan salaku alat pikeun atikan, hiburan, protés sosial, atawa kahayang nu di sidem.[14] Sanajan dongéng ditepkeuna sacara malibir tapi miboga atikan anu utama ngeunaan kaluhungan budi jeung pieunteungeun.[19]
- Sipatna pralogis, nya éta mibanda logika anu béda jeung logika umum. [14]
- Sipatna tradisional, nya éta sumebarna turun-tumurun. [14]
- Pola ngadongéng sok angger [20]
Sajarah Kamekaran jeung Sumebarna Dongéng[édit | sunting sumber]
Gelarna satra lisan di tatar Sunda kira-kira dina jaman buhun anu dicirian ku ayana pangaruh Hindu. Dina ieu jaman, sastra anu aya teu kapanggih ngaran pangarangna (anonim) kayaning carita-carita pantun, carita-carita mithologia, pabél-pabél, jangjawokan, asihan, jampé-jampé, kawih, jsté.[21] Tétéla pisan satra lisan leuwih ti heula ayana tibatan sastra tulis.[22] Sastra tulis aya saba’da urang Sunda wawuh kana tradisi tulis.[21] Ku sabab téknologi ayeuna beuki maju, nya éta ku ayana pecitakan, loba dongéng anu dimuat dina majalah jeung surat kabar. [22] Lian ti éta ogé, aya anu dikumpulkeun jadi buku, di antarana: Dongéng disalin kana tulisan, sanggeus téknologi ngambah kana kasustraan sunda, loba dongéng anu dibukukeun di antarana :
- Carita Rayat Sunan Gunung Jati ku Yuliadi Soekardi jeung U.Syahbudin.[21]
- Carita Rayat Asal Mula Kasultanan Cirebon ku A.Setiawan jeung U.Syahbudin.[21]
- Babad Tanah Sunda Babad Cirebon ku P.S. Sulendraningrat.[21]
- Dongéng-dongéng Sunda, karangan D.K.Ardiwinata, terbit taun 1910.[22]
- Salawé dongéng-dongéng Sunda jeung pariboga, karangan C.N. Pleyte, duanana terbit taun 1991.[22]
- Warnasari Sunda I, karangan J.Kats, terbit taun 1991. [22]
- Dongéng-dongéng Sunda II, karangan R.H. Muhammad Musa (saduran), terbit taun 1912.[22]
- [Dongéng-dongéng Sunda II]], karangan Mas Saleh jeung Ardiwinata, terbit taun 1920.[22]
- Sakadang Peucang, karangan Sakadadibrata, terbit taun 1931.[22]
- Dongéng-dongéng Sasakala II, karangan Sakadibrata, terbit taun 1959.[22]
- Abu Nawas, karangan Mawarun (sadarun), terbit taun 1980.[22]
- Ganjaran Kanu Sabar, karangan M.O.Kusman, terbit taun 1980.[22]
- Beregejed (dongéng pikaseurieun), karangan Taufik Faturrahman, terbit taun 1982.[22]
Dongéng dirobah jadi wawacan, salain ditulis dongéng anu mimitina ngagunakeun basa lancaran bisa dirobah jadi wangun pupuh, nya éta jadi wawacan.
Pungsi Dongéng[édit | sunting sumber]
Kalungguhan dongéng kacida pentingna pikeun masarakat anu masih kénéh nyekel pageuh tradisi.[21] Dongéng henteu bisa di pisahkeun tina upacara ritual manusa nurutkeun kapercayaan. Pungsi dongéng ti jaman ka jaman robah.[21] Dina jaman masarakat buhun, dongéng téh henteu bisa dipisahkeun tina asal-usul upacara-upacara ritual manusa nurutkeun kapercayaan.[21] Dongéng sok dihartikeun alat pikeun ngabobodo budak céngéng.[21] Tapi mun seug dipaluruh leuwih jero, kalungguhan dongéng téh lain wates keur ngabobodo budak céngng hungkul, tapi ngabogaan tujuan séjén lamun ditétélakeun di handap:
- Ngarah anak incu urang nyaho kana turunan.[21]
- Ngarah anak incu urang nyaho kana pancakaki.[21]
- Ngarah anak incu urang nyaho kana asal muasalna tempat.[21]
- Ngarah anak incu urang nyaho kaayaan lemburna boh kaayaan alamna boh kaayaan tali parantina.[21]
- Ngarah anak incu urang manggih luang tina pangawéan karuhun pikeun bekel hirupna.[21]
- Ngarah pagawéan beurat karasa leuwih hampang.[21]
Dumasar kana hasil panalungtikan anu dilakukeun ku Bambang Sudarmoyo dina taun 1975 tétéla yén dongéng mampuh ngaronjatkeun Itelegence Question (I.Q) budak.[21] Budak kakeunaan ku Virus n Ach (need for Achievement) nya éta virus nu ngamotipasin budak sangkan miboga cara mikir jeung paripolah anu leuwih épisién pikeun ngahontal hasil nu leuwih alus ti saméméhna tur salawasna bisa ngahontal préstasi kalayan optimal.[21] Panalungtikan séjén nu ngébréhkeun yén dongéng bisa méré kani'matan, kasugemaan batin jeung ngaronjatkeun kacerdasan pikeun nu macana.[21] Éta hal dibuktikeun ku panalungtikan di Amérika, anu nétélakeun yén barudak turunan Asia di Amérika leuwih cerdas tibatan barudak turunan urang Amérika, sabab warga Asia nu cicing di Amérika teu ninggalkeun tradisi karuhunna, utamana macakeun dongéng-dongéng ngeunaan karuhun ka budakna.[21]
catetan[édit | sunting sumber]
- ↑ a b c d Suryani,Elis.(2010).Badingkut.Bandung: Danan Jaya.
- ↑ Definisi Dongeng (Dicutat tanggal 17 Oktober 2011)
- ↑ Definisi Dongeng (Dicutat tanggal 17 Oktober 2011)
- ↑ Danadibrata , R.A.2006.Kamus Basa Sunda. Bandung:PT Kiblat Buku Utama.
- ↑ Tamsyah, Budi Rahayu.(1997). Pangajaran Basa Sunda. Bandung: Pustaka Setia.(kaca 121)
- ↑ a b c Ruhaliah (2002) Sajarah Sastra Sunda.Bandung.Jurusan Pendidikan Bahasa Daerah
- ↑ a b Iskandarwassid.(1992).Kamus Istilah Sastra.Bandung: Geger Sunten. (kaca 40)
- ↑ Desny Maulida.2007.'Kamampuh Ngadongéng Siswa Kelas X SMK Kencana Bandung'.Skipsi.Universitas Pendidikan indonesia.
- ↑ a b c d Atin Solihat Rohmatus.2005.'Dongéng Rakyat Kacamatan Sukahaji pikeun Bahasa Pangajaran Sastra Di SMP Kacamatan Sukahaji'.Skripsi.Universitas Pendidikan Indonesia.
- ↑ Ruyana,Yus.1978.Panyungsi Sastra .Bandung: Gunung Larang. (Kaca 19)
- ↑ a b c d e f Shinta Iskandar.2005.Skripsi.Carita Rakyat di Kacamatan Ciparay pikeun bahan pangajaran sastra di SMP.UPI
- ↑ Faturohman, Taufik.1983.Ulikan Sastra .Bandung: Djatnika.
- ↑ a b Yopi Gunawan.(2009).Skripsi.Carita Rayat anu aya di Kacamatan Talaga pikeun Bahan Pangajaran di SMP.UPI.
- ↑ a b c d e f g h i j Danandjaja,James.(1994).Foklor Indonesia.Jakarta: Pustaka Baru.
- ↑ a b c Tamsyah,Budi Rahayu,Spk.1996.Pangajaran Sastra Sunda.Bandung: Pustaka Setia.
- ↑ a b c Aef Saeful Islam.(2011).Skripsi.Unsur Intrinsik Carita Rayat Kacamatan Cigasong Kabupatén Majaléngka pikeun Bahan Pangajaran Sastra di SMA.UPI.
- ↑ a b c d e f Danandjaja,James.1984.Foklor Indonesia.Ilmu gosip, dongeng, dan lain-lain.Jakarta: Gratifipers.(Kaca 66)
- ↑ a b c d e f g h i j k l Faturohman, Taufik, Drs.(1983).Ulikan Sastra(Pangajaran sastra Sunda pikeun Murid SMTP.Bandung:Djtnika.
- ↑ a b Shinta Iskandar.(2005).Skripsi.Carita Rakyat anu aya di Kacamatan Ciparay pikeun Bahan Pangajaran Sastra di SMP.UPI.
- ↑ Suherman,E.(1995).Basa jeung Sastra Sunda di Sakola Dasar.Bandung
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s Devi Rosita.(2010).Skripsis.Struktur Carita Rayat dina Kumpulan Buku Carita Rayat Cirebon pikeun Bahan Pangajaran Sastra di SMP kaca 16.UPI
- ↑ a b c d e f g h i j k l Andrian.2005.'Gaya Basa dina Kumpulan Dongéng Sakadang Peucang jeung Oray Héjo Karya Tasdik'.Skripsi.Universitas Pendidikan Indonesia.


text:
Matematika
Matématika (dina basa Inggris disebut, mathematics atawa math) nyaéta élmu pangaweruh anu museurkeun dirina dina konsép-konsép sarupaning kuantitas, struktur, rohang, katut parobahan, sarta mangrupa widang akademik anu maluruhna. Benjamin Peirce nyebutkeun yén matématika téh "élmu nu ngahasilkeun kacindekan nu diperlukeun".[2] Praktisi matématika séjénna nyebutkeun yén matématika téh élmu ngeunaan pola, sarta matématikawan téh tukang néang atawa nalungtik pola-pola anu aya dina wilangan, rohang, sains, komputer, gambaran abstrak atawa di mana waé ayana.[3][4] Matématikawan ngéksplorasi konsép-konsép éta pikeun ngarumuskeun konjéktur-konjéktur atawa téori-téori anyar sarta mengkuhkeun bener-henteuna ku cara déduksi nu kukuh tina pilihan aksioma tur définisi nu jelas tur cocog.[5]
Ku cara abstraksi jeung nalar logis, matématika kabangun tina prosés ngitung, ngukur, sarta studi bentuk (en:shape) sacara sitematis jeung usikna banda-banda fisis. Pangaweruh tur pamakéan matématika dasar geus lila jadi hal anu inhéren sarta ngahiji dina kahirupan, boh kahirupan saurang atawa kelompok. Prosés nyampurnakeun idé-idé dasar katémbong dina téks-téks matématis nu asalna ti Mesir kuna, Mésopotamia, India kuna, Cina kuna, sarta Yunani kuna. Argumén nu kukuh kasampak dina tulisan Euclid Elements. Matématika terus mekar sanajan rada reup-reupan (en:fitful) nepikeun ka jaman Rénésans dina abad 16, harita inovasi matématika pinanggih jeung timuan-timuan sains, nu nyababkeun panalungtikan jadi ngagancangan, nerus nepikeun ka kiwari.[6]
Kiwari, matématika dipaké di rupa-rupa widang sakuliah dunya, élmu alam, rékayasa, ubar, sarta élmu sosial contona ékonomi. Matématika terapan dina widang-widang kasebut, bisa ngilhamkeun timuan-timuan matématis anyar sarta sakapeung nyababkeun mekarna widang anu anyar pisan. Matématikawan ogé aya nu museurkeun usahana dina matématika murni anu awalna tanpa mikirkeun terapkeuneunana, tapi kahareupnakeun sok aya waé anu bisa diterapkeun.[7]
Daptar eusi
- 1 Étimologi
- 2 Ihtisar jeung sajarah matematika
- 3 Jejer-jejer na matematik
- 4 Pakakas matematis
- 5 Quotes
- 6 Mathematics is not...
- 7 Bibliografi
- 8 Tumbu kaluar
Étimologi[édit | sunting sumber]
Kecap 'matématika' (Yunani: uaθnuatιkά or mathēmatiká) asalna téh tina basa Yunani kuna uάθnua (máthēma), anu hartina diajar, nalungtik, sains, anu saterusna boga harti nu ngaheureutan sarta leuwih téhnis "studi matématis", saprak di jaman klasik kénéh. Kecap sipatna nyaéta uaθnuatιkός (mathēmatikós), anu hartina hal anu pakait jeung diajar, atawa studious, anu sigana nerus miboga harti matématis (en: mathematical). Harti husus lainna uaθnuatιkὴ tέxvn (mathēmatikḗ tékhnē), dina basa Latin ars mathematica, nu hartina seni matématis.
Dina basa Inggris,mathematics mangrupa 'noun' (kecap barang), nu mindeng disingget jadi math di Amérika Kalér atawa maths. Mun ceuk barudak sakola urang, matématika téh sok disebut ogé maté.
Ihtisar jeung sajarah matematika[édit | sunting sumber]
Pikeun leuwih lengkep, tempo artikel sajarah matematik.
Disiplin utama dina matematik nyelengceng tina kabutuh nyieun rupa-rupa itungan dina widang bilintik/usaha, pikeun ngukur taneuh jeung pikeun ngira-ngira kajadian-kajadian astronomis. Tilu pangabutuh ieu sacara kasar bisa dipatalikeun ka rupa-rupa bagbagan matematik nu lega kana ulikan struktur, spasi (rohangan), jeung parobahan.
Ulikan ngeunaan struktur dimimitian ku wilangan, mimiti nu geus pada mikawanoh wilangan natural jeung wilangan buleud sarta operasi aritmatikna, nu dicatetkeun dina aljabar dasar. Sipat wilangan nu leuwih jero diulik dina tiori wilangan. Panalungtikan ngeunaan métode-métode pikeun ngudar/meupeuskeun persamaan ngawujud jadi widang aljabar abstrak, nu, di antara nu séjén, ngulik rings jeung fields, struktur nu ngajabarkeun sifat-sifat nu dipibanda ku angka-anka anu geus umum. The physically important concept of vectors, generalized to vector spaces and studied in linear algebra, belongs to the two branches of structure and space.
Ulikan ngeunaan rohangan dimimitian ku géometri, kahiji géométri Euclid jeung trigonométri dina rohangan tilu diménsi, tapi kadieunakeun dijieun leuwih umum ku ulikan non-Euclidean geometries nu ngabogaan pangaruh nu utama dina general relativity. Sababaraha masalah klasik ngeunaan ruler and compass constructions ahirna bisa dijawab ku Galois theory. Widang modern ngeunaan differential geometry jeung algebraic geometry ngalegakeun geometri ka arah anu rada beda: geometri differensial nekenkeun konsep fungsi, fiber bundles, derivatives, smoothness jeung arah, sedengkeun aljabar geometri naliti wangun geometri anu dijieun tina jawaban sasaruaan (persamaan) sakumpulan polynomial. Group theory naliti konsep simetri sacara abstrak jeung mere kaitan antra ulikan rohangan jeung ulikan struktur. Topology ngaitkeun ulikan rohangan jeung ulikan parobahan ku alatan nekenkeun kana konsep continuity.
Bisa ngarti jeung ngajelaskeun parobahan dina kuantitas nu ka ukur mangrupakeun salah sahiji tema elmu alam. Kalkulus mangrupakeun salah sahiji alat nu utama pikeun ngajelaskeun eta perkara. Konsep nu utama pikeun nerangkeun parobahan variabel nyaeta ku konsep fungsi. Loba masalah anu bisa diterangkeun sacara alami ku kaitan antara kuantitas jeung laju parobahannana, metoda pikeun ngajawab hal ieu di ulik dina widang differential equations. Wilangan anu dipake pikeun nerangkeun kasinambungan kuantitas nyeta wilangan real numbers, ulikan nu taliti ngeunaan sifat wilangan real jeung fungsi nu ngabogaan niley real disebut real analysis. Ku sababaraha alesan, wilangan real perlu dilegakeun ka complex numbernu di ulik dina widang complex analysis. Functional analysis nekenkeun ulikanna kana(typically infinite-dimensional) rohangan fungsi, nu mere dadasar pikeun quantum mechanics diantaran nu sejenna. Loba kajadian di alam nu bisa dijelaskeun ku dynamical systems jeung chaos theory ngurus sistim anu kalakuanna mengpar tina kalakuan nu galib.
Ku perluna ngajentrekeun jeung naliti dadasar matematik, widang tiori set, logika matematik jeung tiori model dikembangkeun.
Nalikakomputer mimiti katimu, sababaraha konsep tioritis anu utama diwangun ku matematikawan, nu ngalahirkeun widang tiori itungan, tiori itungan komplek, tiori informasi jeung tiori informasi algoritma. Loba pamasalahan ieu nu ayeuna di taliti dina widang sain komputer tioritis. Matematik Diskrit nyaeta ngaran anu galib pikeun widang matematika anu kapake dina elmu komputer. Salah sahiji widang anu penting dina matematika terapan nyaeta statistik, nu ngagunakeun tiori kamungkinan pikeun jadi alat nu mampuh nerangkeun, nganalisis jeung nyawang kajadian-kajadian nu bakal tumiba. Elmu ieu dipake ampir ku sakabeh elmu alam. analisis angka naliti metode anu efisien mecahkeun(meupeuskeun???) rupa-rupa masalah matematika sacara numerik ngagunakeun komputer dimana kasalahan ngitung oge dipertimabangkeun.
Jejer-jejer na matematik[édit | sunting sumber]
Di handap ieu béréndélan subwidang jeung jejer-jejer nu ngagambarkeun salasahiji sawangan organisasional matematik.
Kuantitas[édit | sunting sumber]
Sacara umum, jejer jeung pamendak némbongkeun ukuran-ukuran éksplisit ukuran wilangan atawa sét, atawa cara-cara pikeun manggihan pangukuran-pangukuran nu sarupa.
- Wilangan -- Wilangan natural -- Pi -- Integers -- Wilangan rasional -- Wilangan real -- Wilangan kompléks -- Wilangan hiperkompléks -- Quaternions -- Octonions -- Sedenions -- Hyperreal numbers -- Surreal numbers -- Ordinal numbers -- Cardinal numbers -- p-adic numbers -- Integer sequences -- Konstanta matematiks -- Number names -- Infinity -- Base
Parobahan[édit | sunting sumber]
Jejer-jejer di handap méré jalan pikeun ngukur parobahan dina rumus matematis jeung parobahan antarwilangan.
- Aritatik -- Kalkulus -- Kalkulus véktor -- Analisis -- Differential equations -- Sistem dinamis jeung chaos theory -- Béréndélan rumus
Struktur[édit | sunting sumber]
Rangkadak dahan matematik nu aya di handap nangtukeun ukuran jeung simétri wilangan, sarta rupa-rupa wangun.
- Aljabar abstrak -- Téori wilangan -- Géométri aljabar -- Group theory -- Monoids -- Analisis -- Topologi -- Aljabar liniér -- Téori grafik -- Aljabar universal -- Téori kategori -- Order theory
Space[édit | sunting sumber]
These topics tend to quantify a more visual approach to mathematics than others.
- Topology -- Geometry -- Trigonometry -- Algebraic geometry -- Differential geometry -- Differential topology -- Algebraic topology -- Linear algebra -- Fractal geometry
Matematik Diskrit[édit | sunting sumber]
Such topics deal with branches of mathematics with objects that can only take on specific, separated values.
- Combinatorics -- Naive set theory -- Probability -- Theory of computation -- Finite mathematics -- Cryptography -- Graph theory -- Game theory
Matematik terapan[édit | sunting sumber]
Widang-widang di handap nerapkeun pangaweruh matematik dina masalah-masalah kahirupan nyata.
- Mékanik -- Analisis numeris -- Optimization -- Probability -- Statistik -- Financial mathematics
Famous theorems and conjectures[édit | sunting sumber]
These theorems have interested mathematicians and non-mathematicians alike.
- Fermat's last theorem -- Goldbach's conjecture -- Twin Prime Conjecture -- Gödel's incompleteness theorems -- Poincaré conjecture -- Cantor's diagonal argument -- -- Four color theorem -- Zorn's lemma -- Euler's identity -- Scholz Conjecture -- Church-Turing thesis
Important theorems[édit | sunting sumber]
These are theorems that have changed the face of mathematics throughout history.
- Riemann hypothesis -- Continuum hypothesis -- P=NP -- Pythagorean theorem -- Central limit theorem -- Fundamental theorem of calculus -- Fundamental theorem of algebra -- Fundamental theorem of arithmetic --Fundamental theorem of projective geometry -- classification theorems of surfaces -- Gauss-Bonnet theorem
Foundations and methods[édit | sunting sumber]
Such topics are approaches to mathematics, and influence the way mathematicians study their subject.
- Philosophy of mathematics -- Mathematical intuitionism -- Mathematical constructivism -- Foundations of mathematics -- Set theory -- Symbolic logic -- Model theory -- Category theory -- Theorem-proving -- Logic -- Reverse Mathematics -- Table of mathematical symbols
Sajarah jeung jagat matematikawan[édit | sunting sumber]
- Sajarah matematik -- Timeline of mathematics -- Matematikawan -- Fields medal -- Abel Prize -- Millennium Prize Problems (Clay Math Prize) -- International Mathematical Union -- Mathematics competitions -- Lateral thinking
Matematik jeung widang séjénna[édit | sunting sumber]
Mathematical coincidences[édit | sunting sumber]
Pakakas matematis[édit | sunting sumber]
Heubeul:
Anyar:
- Kalkulator jeung komputer
- Programming languages
- Computer algebra systems (listing)
- Internet shorthand notation
- software analisis statistis
Quotes[édit | sunting sumber]
Referring to the axiomatic method, where certain properties of an (otherwise unknown) structure are assumed and consequences thereof are then logically derived, Bertrand Russell said:
- Mathematics may be defined as the subject in which we never know what we are talking about, nor whether what we are saying is true.
This may explain why John Von Neumann once said:
- In mathematics you don't understand things. You just get used to them.
About the beauty of Mathematics, Bertrand Russell said in Study of Mathematics:
- Mathematics, rightly viewed, possesses not only truth, but supreme beauty -- a beauty cold and austere, like that of sculpture, without appeal to any part of our weaker nature, without the gorgeous trappings of painting or music, yet sublimely pure, and capable of a stern perfection such as only the greatest art can show. The true spirit of delight, the exaltation, the sense of being more than Man, which is the touchstone of the highest excellence, is to be found in mathematics as surely as poetry.
Elucidating the symmetry between the creative and logical aspects of mathematics, W.S. Anglin observed, in Mathematics and History:
- Mathematics is not a careful march down a well-cleared highway, but a journey into a strange wilderness, where the explorers often get lost. Rigour should be a signal to the historian that the maps have been made, and the real explorers have gone elsewhere.
Mathematics is not...[édit | sunting sumber]
Bibliografi[édit | sunting sumber]
- Courant, R. and H. Robbins, What Is Mathematics? (1941);
- Davis, Philip J. and Hersh, Reuben, The Mathematical Experience. Birkhäuser, Boston, Mass., 1980. A gentle introduction to the world of mathematics.
- Gullberg, Jan, Mathematics--From the Birth of Numbers. W.W. Norton, 1996. Ihtisar matematik énsiklopédis nu dipedar maké basa nu jéntré tur basajan.
- Hazewinkel, Michiel (ed.), Encyclopaedia of Mathematics. Kluwer Academic Publishers 2000. Vérsi tarjamah énsiklopédi Matematik Soviet nu dilegaan dina sapuluh jilid, karya nu panglengkepna tur pangmundelna. Ogé aya dina rupa CD-ROM.
- Kline, M., Mathematical Thought from Ancient to Modern Times (1973);
Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]
- Rusin, Dave: The Mathematical Atlas. A guided tour through the various branches of modern mathematics.
- Planet Math. An online math encyclopedia under construction, focusing on modern mathematics. Uses the GFDL license, allowing article exchange with Wikipedia. Uses TeX markup.
- Weisstein, Eric et al.: World of Mathematics. An online encyclopedia of mathematics, focusing on classical mathematics.
- Stefanov, Alexandre: Textbooks in Mathematics. A list of free online textbooks and lecture notes in mathematics.
- A mathematical thesaurus maintained by the NRICH project at the University of Cambridge (UK), Connecting Mathematics
- Bogomolny, Alexander: Interactive Mathematics Miscellany and Puzzles. A huge collection of articles on various math topics with more than 400 illustrated with Java applets.
- Mathforge. A news-blog with topics * kpss ranging from popular mathematics to popular physics to computer science and education.
- Metamath. A site and a language, that formalize math from its foundations.
- ↑ Taya potrét atawa gambar Euclid anu digambar nalika manéhna hirup anu tahan tepi ka kiwari. Kukituna gambaranana gumantung ka tukang gambarna (tingali ogé: Euclid).
- ↑ Peirce, p.97
- ↑ Steen, L.A. (April 29, 1988). The Science of Patterns. Science, 240: 611–616. and summarized at Association for Supervision and Curriculum Development.
- ↑ Devlin, Keith, Mathematics: The Science of Patterns: The Search for Order in Life, Mind and the Universe (Scientific American Paperback Library) 1996, ISBN 978-0-7167-5047-5
- ↑ Jourdain
- ↑ Eves
- ↑ Peterson