text:
Endog asin
Daptar eusi
Nyieun Endog Asin[édit | sunting sumber]
Milih Endog[édit | sunting sumber]
Pikeun mikanyaho kumaha kondisi endog nu rék diasinkeun, kudu dipariksa heula sakaligus milihan nu alusna(sortasi)[1].Anu kudu dipikanyaho tiheula yén endog anu rék dipariksa mangrupa endog anu can pernah disileungleuman, nepi ka euweuh kamungkinan ayana janin[1]. Lian ti éta kudu disingkahan pamakéan endog anu geus beulah cangkangna, kusabab nalika dikeueum nu bobodasna bakal kaluar anu antukna larutan jang ngeueumna jadi bau bangké[1]. Milih jeung mariksa endog carana nya éta ngasupkeun endog kana wadah atawa bak palastik anu geus dieusian cai, tuluy ditingali posisi endog-endogna dina éta cai[1].Lamun endogna ngambang kudu tuluy dipisahkeun tapi lamun endogna teu ngambang atawa satengah ngambang diantepkeun nepi ka kokotorna jadi babari diberesihkeun[1]. Endog anu alus éta, tuluy dikumbah maké sabun jeung dikumbah ku cai nepi ka beresih, tuluy digaringkeun[1].
Lian ti nu geus disebutkeun diluhur, cara mariksa endog bisa ogé ku:
1. Kelompokeun endog dumasar kana kaberesihanana,tuluy beresihkeun ti mimiti kelompok endog anu kotor nepi ka anu kotor pisan[1].
2. Endog anu kurang beresih bisa diberesihkeun maké kaén atawa busa anu lemes jeung garing atawa maké hampelas anu nomor 0[1]. Endog anu kotor jeung kotor pisan dipisahkeun dina wadah séjén tuluy diberesihkeunana ku cara dikeueuman dina cai detergent anu haneut lilana 2 menit jang meresihkeun kokotorna anu geus gararing[1].
3.Toong endog anu geus garing,talingakeun keutuhan kerabang, eusi endog jeung rongga hawana[1]. pilih endog anu kerabangna komplit kénéh jeung nu eusi endogna beresih sarta miboga rongga hawa anu leuwih leutik[1].
Nyieun Adonan jeung Larutan[édit | sunting sumber]
Saméméh ngamimitian nyieun endog asin, kudu nyieun heula adonan uyah atawa ci uyah jang ngeueum endog[1].Lamun urang ngamimitian nyieun endog asin, urang kudu nalingakeun ukuran media atawa uyah anu rék dicaian, supaya karasa asin dina endog téh teu kaleuleuwihi atawa kakuranngan kusabab prosés nyieun endog asin ieu bisa dilakonan ku sababaraha cara[1].
1. Nyieun ci uyah
Prosés nyieun ci uyah ieu miboga pungsi jang larutan pikeun ngeueum endog[1].Anapon prosés nyieun ci uyah mimitina naheur cai nepi ka suhu anu tangtu (teu kudu nepi ka ngagolak) sakirana bisa ngabantuan prosés téésna uyah jeung saltpeter[1]. Tuluy asupkeun uyah jeung ''saltpeter'', kucek-kucek nepi ka ngahiji[1]. Sabada éta angkat éta larutan uyah tina kompor, tiiskeun[1].
2. Nyieun Adonan uyah
Kusabab media adonan anu rék dijieun aya tilu rupa, jadi ukuranana urang tangtukeun tina media séwang-séwangan[1].
a. Adonan 1 maké media taneuh liat
Takaranna jang endog hayam atawa meri 30 siki, taneuh liat 20 keupeul,sekam padi 0,5 kg, uyah 1 kg, cai beresih samahina[1].
b. Adonan 2 maké media lebu
jang endog hayam atawa endog meri 30 siki, maké lebu 60 keupeul, uyah 1 kg, cai beresih samahina[1].
c. Adonan 3 maké media bubuk bata beureum
jang endog hayam atawa meri 30 siki, diperyogikeun bubuk bata beureum 60 keupeul, uyah 1 kg, salpeter atawa sendawa 50 gram, cai beresih samahina jeung sabun seuseuh samahina[1].
Cara nyieunna nya éta[1]:
- Salah sahiji bahan adonan (taneuh liat, lebu, jeung bubuk bata beureum), dicampurkeun jeung uyah, salpeter luyu jeung ukuran anu geus ditangtukeun[1].
- galo-galo adonan nepi ka ngahiji[1].
- tuluy, tambahan cai saeutik-saeutik bari digaley-galey nepi ka adonan jadi kentel supaya bisa ditapelkeun kana kulit endog[1].
supaya bisa kentel, adonan bisa dicobaan ditapelkeun kana kulit endog[1]. Lamun adonan bisa napel, hartina tingkat kakentelanana geus hadé[1].Ku cara kitu,saeutik-saeutik (5%-10%) tina uyah bakal kaserep ka jero endog[1]. Kusabab kitu, lamun adonan pembalut bisa dipaké deui, kudu ditambahan uyah kana adonan éta kurang leuwih 5%-10% tina jumlah beurat garam kabéh[1].Dina nyieun unggal adonan, kadar air anu dibutuhkeun disaluyukeun jeung tingkat kagaringan media[1]. Leuwih garing adonanana mangka leuwih loba cai anu dibutuhkeunana[1].
Kandungan Gizi[édit | sunting sumber]
Endog asin biasana dijieun tina endog meri atawa endog bébék kusabab pori-pori cangkangna garedé jeung kandel[2]. Tapi teu kabéh jalma wani ngadahar endog asin, kusabab bisa ngaronjatkeun kadar koléstérol jeung tekanan darah dina awak[2]. Sanajan endog asin angger mangpaat kusabab miboga kalsium anu loba[2]. Ngadahar endog asin 2-3 siki unggal minggu jang anu umurna kurang ti 30 taun teu ngaganggu kana kaséhatan malahan alus kusabab kolesterol miboga pungsi jang ngabentuk uyah hamperu anu diperlukeun jang pencernaan lemak jeung komponen penting séjénna jang jaringan otak, serat, saraf, haté, ginjal jeung kelenjar adrenalin[2].Kolesterol ogé mangrupa bahan dasar anu ngawangun hormon progesteron, estrogen, testosteron jeung kortison anu miboga mangpaat jang ngatur fungsi jeung aktivitas biologis[2].Endog asin dianjurkeun jang didahar ku barudak nalika masa pertumbuhan, ibu hamil, menyusui, kolot, jalma nu keur gering atawa aya dina tahap rék cageur tina panyakitna kusabab ampir kabéh zat gizi anu aya dijerona babari dicerna ku awak[2].Mineral anu aya dina jero endog asin teu ruksak lantaran ayana prosés pengasinan tapi nambahan kalsiumna[2].Kalsium miboga mangpaat jang nurunkeun resiko kanker usus, ngubaran nyeri nalika ''haid'' jeung ''menopouse'', ngurangan resiko keropos tulang nalika hamil jeung nyusuan, ngajaga kauatan huntu sangkan teu babari bolong, ngaaktifkeun saraf, ngalancarkeun perdedaran darah, melenturkan otot, nganormalkeun tekanan darah, ngajaga kasaimbangan cairan awak jeung nyingkahan panyakit jantung[2]. Endog asin mangrupa sumber vitamin D nu panggedéna sabada minyak lauk hiu[2].


c: text/html

text:
Dodol Garut
Dodol nya éta jawadah nu liket jeung dalit pisan.[1]Dodol Garut mangrupa salasahiji kadaharan tradisional sarta hiji komoditas nu bisa ngangkat ngaran Garut salaku kabupatén produsén dodol nu miboga kualitas luhung, alus sarta dodol nu dihasilkeun ogé kacida loba rupana.[2] Dodol garut ogé geus kasohor kamana-mana lantaran rasana nu béda jeung dodol nu sarupa ti daérah lianna.[2] Industri dodol di Garut mimiti mekar ti taun 1926 ku Ibu Karsinah ngaliwatan prosésna nu kawilang basajan pisan nu satuluyna terus mekar nepi ka kiwari.[2] Hal éta alatan:
- Ngabogaan rasa nu béda sarta miboga kaleuwihan dibandingkeun dodol ti daérah nu séjénna.
- Hargana murah bisa kahontal ku sakumna masarakat sarta mangrupa kadaharan nu kawilang dipikaresep ku masarakat.
- Cara nyieunna kawilang basajan sarta bahan-bahanna ogé gampang ditéanganana.
- Henteu ngagunakeun bahan pangawét jeung panambah kadaharan lian nu sipatna sintetis.
- Ngabogaan kakuatan nu kawilang lila kurang leuwih 3 bulan.
Ieu komoditi gampang pikeun dimekarkeunana ku cara ngaréka bahan bakuna nya éta ngamangfaatkeun bahan lain saperti waluh, kentang, kacang, gedang, ganas, sirsak jeung réa-réa deui.[2] Salian ti éta, pamaréntah daérah ogé milu ancrub dina pemasaran ngaliwatan paméran-paméran, ogé ngaropéa kualitas produk dodol nu geus dipasarkeun.[2]
Cara Nyieun Dodol Garut[édit | sunting sumber]
Dina proses nyieun dodol Garut, kabersihan jadi hiji hal nu pangpentingna.[3] Bahan-bahan nu diperlukeun pikeun nyieun dodol diantarana, cipati, gula bodas, gula beureum, ketan jeung uyah.[4] Cara nyieun dodol Garut: Bahan-bahan nu geus disadiakeun dihijikeun kana kancah sarta dipasak dina seuneu nu sedeng.[4] Dodol nu keur dipasak tong diantepkeun kitu waé bisi tutung handapna sarta jadi kerak.[4] Kulantaran kitu, nalika nyieun dodol urang kudu tuluy ngocék-ngocék éta bahan nu geus dihijikeun sangkan ngahasilkeun dodol nu hadé tur ngeunah.[4] Waktu nu dibutuhkeun pikeun ngagotrokkeun ieu bahan kurang leuwih salila 4 jam.[4] Sanggeus 2 jam, warna dodol robah jadi warna coklat semu kahideung-hideungan. Nalika éta ogé adonan dodol geus ngagolak nandakeun yén dodol téréh asak.[4] Sanggeus kitu asupkeun panambah rasa saperti coklat, wijén, susu, jahé, moka jeung nu lianna luyu jeung kahayang urang.[3] Tuluy éta dodol diasupkeun kana wadah sarta tiiskeun salila sapeuting. [3] Sanggeus tiis, dodol dikeureutan tuluy dibungkus. Dodol siap dipasarkeun.[3]
Dodol Picnic[édit | sunting sumber]
Kiwari dodol diproduksi sacara modérn nuturkeun kamekaran jaman.[5] Salasahiji dodol garut nu kasohor nya éta dodol merek Picnic.[5] Dodol Picnic diproduksi sacara modérn ku PT Herlina Cipta Pratama di hiji pabrik nu kawilang gedé di daérah Pasundan Garut.[5] Ieu dodol teu saukur dijual di sakuliah nusantara tapi dijual ogé ka luar nagri.[5] Dodol Picnic khas Garut ieu bisa kasohor nepi ka luar nagri alatan tarékah jeung usaha Haji Iton, nu miboga pabrik dodol picnic.[5] Dina sajarahna, dodol Picnic kungsi sababaraha kali ganti ngaran jeung bungkus luar (kemasan) alatan pangaruh pasar sarta saingan jeung pihak lianna.[5] Mimiti medal ieu dodol maké merek Halimah.[5] Tahun 1950 diganti jadi dodol Fatimah.[5] Tuluy taun 1954 ganti deui jadi dodol Purnama.[5] Kitu ogé jeung bungkus nu dipakéna ngalaman parobahan, ti mimiti keretas biasa tuluy diganti ku kertas minyak jeung plastic PVC.[5] Tina dodol Purnama ganti deui jadi dodol Herlina, bungkusna mimiti ngagunakeun kertas duplék.[5] Ieu mérek Herlina teu lana diganti deui ku dodol Picnic nu dipaténkeun tanggal 14 Juli 1959 tug nepi ka kiwari kasohor kamana-mana.[6]
Référénsi[édit | sunting sumber]
- ↑ Danadibrata,R.A.2006.Kamus Basa Sunda.Bandung:Kiblat Kaca 173
- ↑ a b c d e Dodol Garut (Diaksés tanggal 19 September 2011)
- ↑ a b c d Mengintip Proses Pembuatan Dodol Garut (Diakses tanggal 24 September 2011)
- ↑ a b c d e f Dodol Garut Special Quality (Diakses tanggal 25 September 2011)
- ↑ a b c d e f g h i j k Suhardiman,Budi&Darpan.2007.Seputar Garut.Garut:Komunitas Srimanganti kaca 37
- ↑ Suhardiman,Budi&Darpan.2007.Seputar Garut.Garut:Komunitas Srimanganti kaca 38

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
kantenan jungjunan, kantenan mungguh éwuhna
disangki serat katresna, sabudeureun cinta urang
geuningan lepat dugaan, mundut mundur pipisahan
Serat salira dina jajaran kalima
unggelna teu wasa, mun kedah midua haté
teu sapuk sareng aturan, sok sieun teu kabadanan
cangcaya moal laksana, mendak bagja sasarengan
[ LirikSunda.Blogspot.com ]
Teu nanaon jungjunan, teu nanaon
mun kitu kapalay salira
lelembutan ngajerit nungkupan diri
teungteuingeun téga téh kamalinaan
Nu munggaran urang tepung luhur panggung
sutra genas nu nyacas kiwari kantun ngahelas
imut-imut nu kamari, teuteup surti nu kamari
Ayeuna duka kumaha, pajar urang pileuleuyan


text:
Sunan Gunung Jati
Syarif Hidayatullah atawa leuwih kasohor ku sebutan Sunan Gunung Jati nya éta salasahiji anggota walisongo nu nyebarkeun Islam di Jawa Barat.[1] Lahir taun 1450-an.[1] Bapana nya éta Syarif Abdullah bin Nur Alam bin Jamaluddin Akbar salasahiji mubalég ti Gujarat, India nu kasohor salaku Syekh Maulana Akbar keur kaum sufi di Indonesia.[2] Indungna nya éta Nyai Rara Santang atawa Syarifah Muda’im putrina Sri Baduga Maharaja Prabu Siliwangi jeung Nyai Subang Larang.[2]
Syarif Hidayatullah neuleuman élmu agama ti umur 14 taun kénéh ti para ulama Mesir.[1] Diajar di pasantrén Syekh Datuk Kahfi tuluy neruskeun ka Timur Tengah.[2] Kungsi lalampahan ka sawatara nagara.[1] Nyusul ngadegna Kasultanan Bintoro Demak, anjeunna ngadegkeun Kasultanan Cirebon atawa Kasultanan Pakungwati.[1]
Sunan Gunung Jati hiji-hijina walisongo nu ngamangpaatkeun pangaruhna salaku putra Raja Pajajaran pikeun nyebarkeun Islam ti Cirebon ka Pasundan atawa Priangan.[1] Bareng jeung anakna, Maulana Hasanuddin, Sunan Gunung Jati ngalakukeun ékspédisi Banten, Pucuk Umum, masrahkeun kakawasaan daérah Banten nu engkéna jadi Kasultanan Banten.[1] Dina umurna nu ka 89 taun, Sunan Gunung Jati mundur tina kalungguhanana di karajaan.[1] Kalungguhanana dipasrahkeun ka Pangéran Pasaréan.[1] Taun 1568 Sunan Gunung Jati ngantunkeun dina umur nu ka 120 taun di Cirebon (baheula mah Carbon).[1] Dimakamkeun di daérah Gunung Sembung, Gunung Jati, kurang leuwih 15 km ti kota Cirebon.[1]
Silsilah[édit | sunting sumber]
.Sunan Gunung Jati atawa Syarif Hidayatullah Al-Khan bin
.Sayyid 'Umadtuddin Abdullah Al-Khan bin
.Sayyid 'Ali Nuruddin Al-Khan atawa 'Ali Nurul 'Alam bin
.Sayyid Syaikh Jumadil Qubro atawa Jamaluddin Akbar Al-Khan bin
.Sayyid Ahmad Shah Jalal atawa Ahmad Jalaludin Al-Khan bin
.Sayyid Abdullah Al-'Azhomatu Khan bin
.Sayyid Amir 'Abdul Malik Al-Muhajir (Nasrabad,India) bin
.Sayyid Alawi Ammil Faqih (Hadhramaut) bin
.Muhammad Sohib Mirbath (Hadhramaut)bin
.Sayyid Ali Kholi' Qosim bin
.Sayyid Alawi Ats-Tsani bin
.Sayyid Muhammad Sohibus Saumi'ah bin
.Sayyid Alawi Awwal bin
.Sayyid Al-Imam 'Ubaidillah bin
.Ahmad al-Muhajir bin
.Sayyid 'Isa Naqib Ar-Rumi bin
.Sayyid Muhammad An-Naqib bin
.Sayyid Al-Imam Ali Uradhi bin
.Sayyidina Ja'far As-Sodiq bin
.Sayyidina Muhammad Al Baqir bin
.Sayyidina 'Ali Zainal 'Abidin bin
.Al-Husain putera Ali bin Abu Tholib jeung Fatimah Az-Zahra binti Muhammad.[2]
Silsilah dari Raja Pajajaran[édit | sunting sumber]
.Sunan Gunung Jati atawa Syarif Hidayatullah
.Rara Santang (Syarifah Muda'im)
.Prabu Jaya Dewata atawa Pamanah Rasa atawa Prabu Siliwangi II
.Prabu Dewa Niskala (Raja Galuh/Kawali)
.Niskala Wastu Kancana atawa Prabu Siliwangi I


text:
Jaman baheula di hiji leuweung geledegan, aya tangkal kai anu kacida gedéna jeung jangkungna, ngaran éta kai téh Rasamala. Sakabéh tatangkalan anu aya di sahandapeunana jeung di sabudeureunana éta tangkal kai gedé téh mani ngarasa gigis tur kacida mihormatna malah saolah-olah ngaku raja waé, rajana tangkal kai di éta leuweung téa.
Dina hiji waktu, sawatara tatangkalan nu aya disabudeureunanan téh uplek ngabrol gunem catur. Anu ngamimitian ngobrolna téh tangkal Kareumbi, pokna téh kieu, “Lain, Ki Silah, ari di dinya rek angger anut wae jeung tetep rék ngaku raja ka Rasamala téh.”
“Nya enya atuh, moal enya teu sauyunan atawa teu umum jeung batur, kuriak pada nyarebutkeun nu notorogan mun boga lampah anu béda ti batur téh,” ceuk tangkal Dadap.
“Hih ulah waka boga anggapan kitu, anggur éta boga pakarang anu sareukeut, sasatna cucuk anu aya dipimilik ku awak sakujur gésék-gésék waé kana sakujur awak ngarah Rasamala téh peuriheun,” ceuk Tangkal Kareumbi.
“Naha Ku naon kitu?”
“Ngéwa tuda kami mah, éta mun aya milik téh hawek pisan, mun aya rijki sok dihampol dipiheulaan baé. Sok didongkang ku akar mayangna, jadi hakaneun téh béakeun ku sorangan.
“Aéh heueuh nya, kakara eungeuh. Kaula gé sarua sok mindeng ngarahuh. Sakalina hayang moyan bet sok lebeng da panonpoé téh kahieuman baé ku dahan jeung daun Rasamala.”
“Tah geuning kapikir ayeuna mah ku anjeun nya?” ceuk kareumbi nguntup.
“Ké heula, urang ménta pamanggih anu séjén,” ceuk Dadap rada nyandet.
Kuniang jukut alak-alak nyanghareup ka dadap jeung kareumbi. “Hih sukur atuh boda rencana kitu, puguh kuring gé sarua boga haté kitu ngan teu betus. Kuring gé ngan koré waé téh hésé ngajangkungan hésé rék ngarambat da kahalangan. Kuring ngarojong kana pamaksudan anjeun duaan,” pokna.
“Yu atuh ulah léléda ari pada-pada boga kanyeri mah urang ngajorag Rasamala,”pokna.
Teu lila Kareumbi, Dadap jeung jukut Alak-alak madep ka hareupeun Rasamala.
“Pangapunten sun, numawi ngadeuheus téh abdi saparakanca seja ngadugikeun kasedih ati katugenah manah. Éta ka mastaka salira téh sok aya nu cucungah, manuk ésé nangka sok clé waé kana mastaka salira anu sasat jadi makuta anu kedah dipupusti ari ieu dikotoran. Mangga emutan. Kotoran téh sok janten manggandeuh anu sok nyongcay tuangeun salira.”
Bakat ku ambek di mana aya manuk ésé nangka eunteup dina Rasamala sok ngagidegkeun tangkalna. Lila-lila tangkal Rasamala téh jadi purutul henteu daunan. Tinggal tangkal anu ngalengeceng tapi tanggoh henteu régrog sanajan kadupak angina kakeueum ku cileuncang anu ngadak-ngadak ngabendung sabudeureunana. Cileuncang anu ngeyembeng pedah cihujan teu bisa laju ka hirir kahalangan dangdaunan Rasamala anu numpuk. Kulah cileuncang lila-lia jadi ngalébéran, antukna jadi hiji situ anu katelah situ Cileunca, robah ucapan tina kecap cileuncang.


text:
Wednesday, September 10, 2008
Munggaran aya kartu lebaran dina basa Sunda? Kana kitu rupina. Mangga pilarian dina situs-situs nu nyadiakeun kartu lebaran, upami teu basa Inggris, nya basa Indonesia.
Ieu mah mamanawian, manawi kamanah, manawi bahan katampi, susuganan kaanggo, nyanggakeun kartu lebaran basa Sunda. Sanes mung ukur tiasa ditoong jiga kartu ti situs-situs nu nyadiakeun kartu, nanging leres-leres tiasa kapimilik ku nu dikintun, tiasa disimpen dina komputer masing-masing, tingalieun salalawasna.
Meungpeung masih keneh aya waktos, sateuacanna mudik, mulang ka lembur, kantun diundeur, lajeng tiasa dikintunkeun nganggo email tina komputer salira.
Sakantenan ngahaturkeun wilujeng boboran siam ka sadaya nu sok ngalongokan atanapi nganjang ka SundaBlog. Sih hapunten anu kasuhun tina samudaya kaluluputan, boh anu teu karaos, sok komo deui anu karaos, rumaos seueur katuna. Mugia tawakup.
Wilujeng Boboran Siam 1429 H.
Kartu lebaran tiasa diundeur di handap ieu.
No comments:
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Ondé
Ondé atawa ondé-ondé nyaéta ngaran kadaharan anu rasana amis, dijieun tina tipung ketan anu dibuleud-buleud. Di jerona dieusian ku enten atawa kacang héjo, tuluy dipuih-puih di luhureun siki wijén, nepi ka éta siki wijén téh napel minuhan bagian luarna, sanggeus kitu digoréng.[1]
Sajarah[édit | sunting sumber]
Sajarahna ondé-ondé bisa disalusur di Tiongkok dina jaman dinasti Tang. Ieu kadaharan téh dijadikeun kuéh resmi daérah Changan (kiwari Xian) nu disebut ludeui (碌堆). Ieu kadaharan téh tuluy dibawa ku nu bubuara ka wewengkon Cina kidul, tuluy ngarekahan nepi ka wewengkon séjénna di Asia.
Onde-onde/jin deui di Cina kalér disebut matuan (麻糰), di wewengkon wétan-kalér Cina disebut ma yuan (麻圆), sarta di Hainan disebut jen dai (珍袋). Jin deui sakapeung disebut ogé zhimaqiu (芝麻球) nu hartina bola wijén dina basa Sunda. [2] Di Hong Kong, ieu kadaharan téh babari pisan kapanggihna, sabab mh sakabéh toko kuéh ngadagangkeun.
Catetan[édit | sunting sumber]
- ↑ Ajip Rosidi, dkk., 2000, Ensiklopedi Sunda: Alam, Manusia, Budaya (termasuk Budaya Betawi dan Cirebon kaca 462. Jakarta: Pustaka Jaya.
- ↑ Misty, Littlewood and Mark Littlewood, 2008 Gateways to Beijing: a travel guide to Beijing ISBN 981-4222-12-7 pp 52.


text:
Probabilitas kasalahan
Error probabiliti dina tes hipotesis[édit | sunting sumber]
Dina tes hipotesis dina statistik, dibedakan dua tipe eror.
- Tipe I eror nu nolak null hipotesa lamun eta hipotesa bener; ieu ngagambarkuen hasil positip salah.
- Tipe II eror nu gagal keur nolak null hipotesa nu salah; ieu ngagambarkeun hasil negatip salah.
Eror probabiliti dibedakeun ampir sarua.
- Keur Tipe I eror, dilambangkeun ku a (alpha) sarta dipikanyaho salaku ukuran tina tes sarta 1 minus ngarupakeun husus tina tes.
- Keur Tipe II eror, dilambangkeun ku B (beta) sarta 1 minus ngarupakeun power atawa 1 minus tina sensitip tina tes.
Eror probabiliti dina model statistik jeung ekonometrik[édit | sunting sumber]
Loba model dina statistik sarta ekonometrik bakal ilahar dipake keur ngurangan beda antara nilai panalungtikan jeung nilai prediksi atawa nilai teori. Beda ieu dipikanyaho salaku eror, waktu panalungtikan bakal leuwih hade dijelaskeun salaku sesa.
Eror bakal jadi variabel random sarta mibanda distribusi probabiliti.


text:
Batumalang, Cimerak, Ciamis
Batumalang nyaéta salasahiji désa di kacamatan Cimerak, Kabupatén Ciamis, Propinsi Jawa Barat, Indonésia.
Daptar eusi
Sajarah[édit | sunting sumber]
Desa Batumalang nyaeta pamekaran ti Desa Legokjawa dina tahun 1984 Taun 2006 Waktos kajantenan tsunami di basisir kidul laut jawa kantor desa batumalang di jantenkeun penampungan sementara korban tsunami ti kampung cidadap desa legokjawa satueacan di alihkeun deui ka desa legokjawa
Profil Pamaréntahan[édit | sunting sumber]
Profil Daérah[édit | sunting sumber]
Nami kampung[édit | sunting sumber]
- Sodong
- Gadog
- Citarik
- Lebaksari
Wates Wilayah[édit | sunting sumber]
- Ti kaler wawatesan jeung Desa Cimerak
- Ti kulon wawatesan jeung Desa Limusgede
- Ti kidul wawatesan jeung Desa Legokjawa
- Ti wetan wawatesan jeung Desa Masawah
Géografis[édit | sunting sumber]
Démografi[édit | sunting sumber]
Atikan[édit | sunting sumber]
Poténsi[édit | sunting sumber]
Pertanian[édit | sunting sumber]
Dina widang tatanen, Desa Batumalang ngahasilkeun pare, kalapa , kai, jeung lian-liana.
Pakebonan[édit | sunting sumber]
Kalapa nyaeta kebon poko di Batumalang


text:
Klaim téritorial di Antartika
7 nagara miboga klaim téritorial dina 8 téritori di Antartika. Nagara-nagara ieu geus ngusahakeun nempatkeun panénjoan jeung fasilitas panalungtikannana di Antartika di wewengkon nu diklaimna.
Daptar eusi
Klaim téritorial Antartika[édit | sunting sumber]
7 nagara daulat gues nyieun 8 klaim téritorial di lemah Antartika kiduleun 60° lintang kidul saméméh 1961. Klaim-klaim ieu ngan geus diakuan antawis nagara-nagara nu nyieunanna. Taya klaim nu miboga populasi pribumi. Kapuloan Orkney Kidul aya di wewengkon nu diklaim ku Argéntina jeung Britania Raya; sarta Kapuloan Shetland Kidul aya di wewengkon nu diklaim ku Argéntina, Chili, jeung Britania Raya. BR, Perancis, Australia, Selandia Anyar, jeung Norwégia sadayana silih ngakuan klaim-klaimna,[1] nu teu patumpuk-tumpuk. Saméméh 1962, Téritori Antartika Britania mangrupa hiji depéndensi ti Kapuloan Falkland sarta ngawengku ogé Géorgia Kidul jeung Kapuloan Sandwich Kidul. Wewengkon Antartika éta teras jadi wewengkon peuntas laut mimiluan disahkeunnana Traktat Antartika. Géorgia Kidul jeung Kapuloan Sandwich Kidul tetep hiji depéndensi Kapuloan Falkland nepi ka 1985.
Klaim resmi[édit | sunting sumber]
Klaim nu patumpuk-tumpuk[édit | sunting sumber]
Teu diklaim[édit | sunting sumber]
Baheula[édit | sunting sumber]
Kamungkinan klaim[édit | sunting sumber]
Aya spékulasi ngeunaan kamungkinan klaim. AS jeung Rusia (salaku nagara panerus Uni Soviét) geus ngaklaim miboga hak klaim sarta aya ogé spékulasi ngeunan Brasil nu ngajieun klaim nu diwatesan ku 53 jeung 28° imbit kulon,[2] patumpuk-tumpuk jeung klaim Argéntina sareng Britania, tapi heunteu jeung Chili.
Wewengkon pulo Sub-Antartika[édit | sunting sumber]
4 wewengkon pulo nu aya di kaléreun 60° lintang kidul kadang dihubungkeun jeung buana Antartika. Wewengkon-wewengkon ieu teu boga padumuk pribumi.
- Pulo Bouvet (depéndensi Norwégia)
- Téritori Kidul Perancis[3][4]
- Pulo Heard jeung Kapuloan McDonald (téritori peuntas laut Australia)
- Géorgia Kidul jeung Kapuloan Sandwich Kidul (téritori peuntas laut Britania)
Traktat Antartika[édit | sunting sumber]
Rujukan jeung catetan[édit | sunting sumber]
- ↑ Rogan-Finnemore, Michelle (2005), "What Bioprospecting Means for Antarctica and the Southern Ocean", di dalam Von Tigerstrom, Barbara, International Law Issues in the South Pacific, Ashgate Publishing, hlm. 204, ISBN 0-7546-4419-7
- ↑ The international politics of Antarctica. Kaca 119 jeung 124.
- ↑ Distrik ti Daratan Kidul jeung Antartika Perancis, teu ngawengku Daratan Adélie.
- ↑ Ngawengku Pulo nu kasebar di Samudra Hindia, nu kaasosiasi jeung Afrika


text:
Rangda
Rangda nya éta ratuna para léak dina mitos urang Bali.[1]Ngaran rangda dicokot tina kecap janda anu salakina atawa raja léak maot alatan dipaéhan ku jalma anu boga élmu luhur.[1]Ieu mahluk anu pikasieuneun téh sok mawa atawa nyulik jeung ngadahar daging budak leutik pikeun ningkatkeun kakuatanana jeung ieu rangda téh pamingpin pasukan nenek sihir jahat anu ngalawan Barong anu mangrupakeun simbol kakuatan nu bageur lawana jahat.[1]
Sajarah[édit | sunting sumber]
Dicaritakeunn yén rangda téh asalna Ratu Manendradatta anu hirup di pulo Jawa dina abad ka-11.Manéhna dipiceun ku Raja Dharmodayana sabab difitnah ngalakukeun paripolah sihir ka dua permaisuri éta raja.Nurutkeun legénda manéhna males dendam nyeri haté ku cara maéhan satengah jalma nu aya di éta karajaan, anu satuluyna jadi milik manéhna sarta budak Dharmodayana, Erlangga. Tuluy manéhna digantikeun ku hiji jalma nu bijak.Rangda penting pisan pikeun mitologi Bali.[1]Perangna ngalawan Barong atawa ngalawan Erlangga mindeng digelarkeun dina tarian Bali.[1]Ieu tari populér pisan jeung mangrupakeun warisan penting dina tradisi Bali.[1]Rangda digambarkeun salaku hiji awéwé anu rambutna panjang jeung acak-acakan sarta kukuna panjang.[1]Beungeutna pikasieuneun jeung huntuna seukeut.[1]
Cara Ngalawan[édit | sunting sumber]
Cara ngalawan ieu rangda nya éta ku cara maké areng urut beubeuleuman tuluy dipoléskeun kana tarang jeung maké ajian-ajian élmu Bali nu ngagem agama Hindu atawa ku cara perang ngalawan Barong jeung pasukanana.[2]Biasana rangda sok éléh lamun ningali lalaki nu kasép anu dipikabogoh ku manéhna sakapeung mah sok éléh ku cinta sabab dina hakékatna mah rangda téh awéwé anu teu weléh miboga perasaan sénsitif jiga manusa.[2]


text:
Harmonika
Harmonika nya éta waditra anu dipaénkeuna ku cara ditiup, miboga sababaraha liang nada nu bisa ngaluarkeun sora ku lantaran létahna ngageter nailika ditiup. [1]
Jenis-jenis Harmonika[édit | sunting sumber]
Harmonika miboga sababaraha jenis dumasar kana wangunna, diantarana nya éta: [2]
1. Diatonic Harp
Harmonika jenis ieu miboga 10 liang jeung deui bisa maénkeun hiji konci harmonika di sawatara chord anu béda. [2] Biasana dipaké pikeun marengan jenis musik Blues, Country, jeung Folk, tapi bisa ogé dilarapkeun ka Jazz atawa Classic. [2]
2.Chromatic Harp
Bentukna béda jeung Diatonic anu di luhur. [2] Pencétanana di gigireun / sabeulahna. [2] Gunana pikeun ngagésér slide panutup liang anu aya pikeun ngahasilkeun nada-nada cres. [2] Contona di liang nomer 3 éta kasadana C harina lamun mencét tombol éta mangka kasadana bisa jadi C# atawa Db. Biasana dipaké pikeun marengan jenis musik Pop, jazz, jeung Classic. [2]
3. Tremolo sarta Echo Harp
Loba anu bingung pikeun ngabédakeun antar Echo jeung Tremolo Harp, sabenerna dua jenis ieu sarua. [2] Miboga ciri liang anu berurutan jeung deui bentukna panjang. [2] Fungsi ti harmonika jenis ieu pikeun méré éfék pangulangan dina nada anu dipaénkeun. [2]
4. Chord Harp
Harmonika jenis ieu bisa népi ka 48 chord. [2] jenis ieu ngan bisa dipaké dina jenis musik Classic atawa Harmonica Group. [2]


text:
Tahu Sumedang.. tahu nu matak sono.
ceuk kuring can aya anu bisa ngelehan.
Tahu Sumedang.. tahu nu pang raosna.
Komo di cengek-kan komo lamun disambelan.
** Ngeunah ceuk murangkalih,
ceuk nu kolot, ceuk nu ngora..
Ti peuting nepi ka hayam kongkorongok..
anggeur ngeunah ah ah.
Ceuk sayah.. tahu ieu anu ngeunah.
Ceuk sayah.. tahu nu pang raosna..
huhuye..!!
Ceuk sayah.. nu ieu karasa gurih..
Ceuk sayah.. tahu na teh.. Matak hade..!!!
Sanes harewos.. karasa ku sorangan..
Nu ieu can aya anu bisa ngelehan.
Tahu Sumedang..
tahu nu pang ngeunahna.
Erek di sanguan.. raos oge ditambulan
Kembali ke **


text:
Bandung purba
Bandung dina jaman purba, numutkeun hasil panalungtikan, mangrupakeun hiji talaga nu dikuriling ku pagunungan, sakumaha katingali ku urang kiwari yén Bandung téh dikuriling ku pagunungan. Ieu kayaan téh 35 rébu taun anu geus kaliwat, dina mangsa talaga Bandung keur meujeuhna ngeplak caina.
Talaga Bandung Purba[édit | sunting sumber]
Talaga Bandung panjangna kira 50 km, lébarna 30 km, mimiti ti Cicaléngka beulah wétan, nepi ka Rajamandala beulah kulon, jeung ti Majalaya, Banjaran beulah kidul nepi ka Dago beulah kalér. Ditilik sacara géomorfologi, talaga Bandung téh rada déngdék ka beulah kulon jeung kira béh tengah aya galengan saolah olah talaga teh dibagi dua nyaéta beulah wétan jeung beulah kulon. Ieu galengan téh perenahna aya di Curug Jompong. Pikeun babandingan, jerona talaga Bandung Purba téh mun kiwari mah di wewengkon Cigéréléng 45 m, Buahbatu 49 m, Cibiru 52 m, Pasirkoja 39 m, Tolo Kopo 54 m.
Rangkayan gunung kuna nu ngurilingan talaga Bandung, di antarana Gunung Puncaksalam, Pasir Kamuning, Pasir Kalapa, Gunung Lalakon, Pasir Malang, Gunung Selacau, Lagadar, Padakasih, Jatinunggal, nepi ka Gunung Bohong di beulah kidul Cimahi.
Talaga Bandung beulah kulon mimiti ngorotan kira kira 6000 taun nu geus kaliwat, nu pangheulana bobol téh nyaéta di daerah Pasir Kiara (aya ogé nu nyebutkeun di Sanghyang Tikoro) beulah kidul Rajamandala.
Di jaman kuartier kala pleistosen, kira kira 500.000 taun nu geus kaliwat, Gunung Sunda (purba) mimiti mucunghul, gunung api raksasa anu rohaka, dibeulah wétanna aya gunung Bukittunggul jeung beulah kulonna aya gunung Burangrang. Gunung Sunda ngajegir, jangkungna kira antara 3000-4000 méter. Tangkuban Parahu harita can aya.
Kira kira 375 rébu taun lilana Gunung Sunda ngajegir, nangtawing jadi tanda Tatar Sunda, nepi ka 125 rébu taun nu geus kaliwat Gunung Sunda mimiti bitu, sagala material gunung mancawura, bukti anu masih keneh katingal tug nepi ka kiwari nyaéta ayana "patahan Lémbang" anu panjangna kira-kira 22 km ngulon-ngétan. Mun hoyong atra mah coba tingali ti Maribaya beulah kidul, atawa di beulah kidul Pasar Lémbang. Ti dinya atra katingal patahan Lémbang. Tina matrial bituna Gunung Sunda téh di antarana nya ngajadikeun Talaga Bandung sok sanajan harita mah caina can pinuh pisan.
Sanggeus Gunung Sunda bitu, dina tengah-tengah urut bituna mimiti bijil gunung anyar, nyaéta pisan cikal bakal gunung Tangkuban Parahu. Jadi, Tangkuban Parahu téh anakna Gunung Sunda (purba).
Gunung T. Parahu bitu 70 rébu taun nu geus kaliwat, tah matrial tina bitu gunung T. Parahu téa nu leuwih numpuk ngajadikeun Talaga Bandung beuki ngalegaan nya nepi ka 35 rébu taun kaliwat nu dianggap panggedéna cai Talaga Bandung (dina mangsa kiwari ogé aya nu disebut Gunung Sunda di beulah kalér Gunung Tangkuban Parahu, ngan Gunung Sunda ieu mah teu jangkung, ngan ukur 1000 méteran.)
Dina mangsa kiwari, lamun téa mah Gunung Tangkuban Parahu bitu deui (da nepi ka ayeuna ge G. Tangkuban Parahu téh tetep dianggap gunung nu aktip), naha Talaga Bandung bakal kajadian deui...?
Baca ogé[édit | sunting sumber]
- Guha Pawon, situs arkéologi tempat kapanggihna réwuan sésa tulang jeung alat-alat primitif.
Rujukan & bacaan salajengna[édit | sunting sumber]
- Bachtiar, T. & D. Syafriani. 2004. Bandung Purba. Masyarakat Geologi Indonesia. ISBN ....


text:
Raksukan
Raksukan nya éta mangrupa kabutuhan manusa salain kabutuhan dahar jeung tempat cicing.[1] Ieu hal geus bisa katingali ti jaman baheula kénéh anu terus ngigelan kamekaran kabudayaan jeung peradaban manusa.[1]
Asal-usul raksukan[édit | sunting sumber]
Ditilik tina sajarahna kamekaran kabudayaan manusa, bisa ditalungtik hal-hal anu aya patalina jeung raksukan.[1] Dina hakékatna raksukan anu mekar dimasarakat ayeuna téh mangrupa kamekaran tina bentuk raksukan peradaban barat.[1] Tapi raksukan barat ogé mangrupa serepan tina tilu budaya nya éta Yunani Kuno, Romawi jeung Nasrani.[1] Kamekaran jaman ogé mangaruhan kana raksukan anu saluyu jeung kamekaran élmu, pangaweruh, téknologi, jeung seni (IPTEKS).[1] Dina jaman prasejarah manusa encan wawuh kana raksukan saperti ayeuna.[1] Manusa hirup alatan moro saperti ayeuna.[1] Tapi manusa hirup alatan cara moro, tatanén, jeung hirupna pundah-pindah ti hiji tempat ka tempat séjén ku cara ngamangpaatkeun naon anu kapanggih disabudeureunana.[1] Nalika maranéhna moro sato, maranéhanana téh lain dagingna wungkul tapi jeung kulitna, dagingna pikeun di dahar jeung kulitna pikeun nutupan awakna.[1] Nalika éta manusa mimiti mikir yén nutupan awak tina pangaruh alam jeung sabudeureunana saperti pangaruh hawa, sato, cuaca atawa iklim jeung barang-barang anu ngabahayakeun.[1] Cara pikeun nyingkahan tina hal nu tadi téh béda-béda saluyu jeung alam sabudeureunana.[1] Di daérah anu hawana tiis, manusa jaman baheula nutupan awakna ku cara awakna ditutup ku kulit sato, hususna sato-sato anu buluna kandel saperti domba.[1] Kulit sato kasebut dibersihkeun heula tina daging jeung lemak anu nempél tuluy digaringkeun.[1] Kitu ogé di daérah panas, maranéhna ngamangpaatkeun kulit kai anu saméméhna dikeueum tuluy digebugan jeung digaringkeun.[1] Aya ogé anu maké dadaunan jukut jeung anu garing.[1] Salain ti éta aya ogé anu maké ranté tina kerang atawa beubeutian, sihung sato jeung huntu anu disusun saperti kalung.[1] Ilaharna dipaké dina beuheung saperti kalung, dina leungeun saperti gelang, dina suku saperti génggé jeung dina imbit pikeun nutupan bagian-bagian awak.[1] Ieu kabéh téh miboga pungsi pikeun jadi pamanis jeung kaéndahan salain ti éta aya kapercayayan atawa tahayul. [1] Numutkeun kapercayaya baheula, yén maké barang-barang kasebut bakal némbongkeun kakuatan atawa ayana rasa kawani tina roh-roh jahat jeung pikeun dipika hormat.[1] Salain ti éta aya cara lain nya éta ku cara ngagambaran awakna anu disebutna tattoo. Tapi sakabéh anu dilakukeun ku masarakat primitif encan bisa disebutkeun raksukan ku sabab seni dina raksukan mah ayana sanggeus masarakat maraké panutup awak tina kulit sato, kulit kai atawa bahan-bahan tenunan.[1] Satuluyna, ayana pamanggih bahan raksukan boh tina kulit sato boh kulit kai jeung cara makéna éta jadi kasang tukang lahirna bentuk dasar raksukan.[1] Bentuk dasar raksukan anu ayadi Indonésia, nya éta kutang, papakéan, ponco, kaptan jeung calana.[1]
Pungsi[édit | sunting sumber]
Pungsi sabenerna tina raksukan téh nya éta pikeun nutupan awak tina panasna panon poé, tirisna angin jeung ngjaga suhu awak sangkan tetep stabil, salain ti éta raksukan téh jadi enteung budaya masarakat anu aya.[2] Ditilik tina agama raksukan téh pikeun nutupan orat, jeung pikeun perhiasan maksudna pikeun mamanis dina dangdosan dihareupeun Gusti Alloh jeung sasama manusa.[2]
Bahan raksukan[édit | sunting sumber]
Mimitina manusa ngamangpaatkeun kulit tangkal jeung kulit sato pikeun bahan raksukan.[1] Tuluy ngamangpaatkeun bola tina kapas, bulu domba sarta sutra anu satuluyna dijadikeun bahan dasar dijieuna raksukan.[1] Ayeuna dipikawanoh rupa-rupa jinis kaén diantarana:
Rupa-rupa raksukan[édit | sunting sumber]
- Baju
- Baju renang
- Kaméja
- ''T-shirt''
- Kaos
- Kaos kaki/Sarung leungeun
- Jubah
- Jilbab
- Calana
- Calana renang
- Calana jins
- Sontog
- Topi
- Dasi
- Sarung
- Rok
- Sorjan
- Sapatu
- Sendal
- Kutang
- Baju adat


text:
Kacang panjang
Kacang panjang atawa vigna sinensis nya éta ngaran tutuwuhan anu gampang kapanggih di kebon, pakarangan imah, di sérang atawa minangka selingan pepelakan palawija séjénna.[1]
Kacang panjang ngandung betakaroten, klorofil, Vitamin A, vitamin B1, vitamin B2 jeung vitamin C, protein, tiamin, riboflavin, fosfor, zat beusi, potassium folat, magnesium, mangan, kalori, sodium, karbohidrat, kalsium, serat sarta pektin.[1] Salian ti dimangpaatkeun pikeun dijadikeun lalab, kacang panjang ogé mangpaat pikeun ngadalikeun kadar gula getih, nungkulan hiperténsi, nungkulan resiko stroke jeung serangan jantung, ngaronjatkeun fungsi organ pencernaan, nurunkeun mamala kanker sarta mantuan nungkulan hese ngising.[1] Di sawatara nagara, kacang panjang dipaké pikeun ngubaran rematik, arthritis, sarta gangguan saluran kemih.[2]
Henteu ngan buahna wungkul anu bisa dimangpaatkeun daun kacang panjang ogé tétéla aya mangpaatna, nya éta pikeun ngalancarkeun kahampangan, ngaronjatkeun stamina, jeung nungkulan anémia.[2]
Nurutkeun panalungtikan séjénna, kacang panjang ogé alus pikeun nungkulan kasakit wawatu.[1] Sajaba ti éta, ogé bisa nyingkahan kelainan antibodi, ngaronjatkeun fungsi limpa, ngaronjatkeun proses ngahijikeun DNA jeung RNA, ngaronjatkeun fungsi sél getih beureum, beri-beri, demam berdarah, anemia, nyeri cangkéng, reumatik, bareuh, ngaronjatkeun napsu dahar, jeung nungkulan hésé ngising.[1]
Referensi[édit | sunting sumber]
- ↑ a b c d e kacang panjang (id) (Diakses ping 13 November 2011)
- ↑ a b Kacang Panjang (id) (Diakses ping 13 November 2011)


text:
Hartina, dina seminar ieu, para ahli kudu ngahasilkeun kaputusan penting jeung tarékah, kumaha carana sangkan budaya ti mimiti basa Sunda Nepika kadaharan khas Sunda diaku ku bangsa-bangsa deungeun. ”Alhamdulillah, salah saurang ahli tina widang teknologi geus bisa nyieun laptop jeung Smart-Phone nu sistem operasina téh maké buatan urang Sunda asli nyaeta, BajingNérékél Operating System” ceuk salah saurang pamilon anu milu hadir dina éta gempungan. ” Dina waktu anu samporét, produk-produk urang Sunda kudu geus makalangan di tingkat internasional” Sambungna.
Dina éta acara , hadir Presiden Directur Care-dock Corporation, salah sahiji perusahaan badag nu motékar nyieunan Mobil Terbang merek Ghulu-Dugh Door Daars. Hadirna Radén Somantri Danalaga ieu keur méré sumanget ka para panalungtik anu masih kénéh ngarora sangkan soson-soson dina narékahan kaluarna produk-produk anyar tina widang teknologi informasi.
Sabenerna, ti taun 2013 gé, sanggeus kajadian “Badai Cosmic” anu ngalumpuhkeun hubungan telekomunika i, sababaraha pamikir Sunda geus narékahan supaya bisa ngahasilkeun produk unggulan. Dina tarékah anu soson-soson éta geus nanjeurkeun urang Sunda di Panggung Internasional. Antara taun 2015-2020, urang Sunda geus bisa nyieun motor anu bahan bakarna ku daungdaunan, nyaeta Em-bhe Faster Motorcycle, geus bisa ngéléhkeun Honda, Yamaha, jeung Suzuki.
Tina teknologi gé teu katinggaleun, sababaraha mérék hapé cerdas saperti; Simeutt-Tell, Chonk-coRank Communication, Londoc SP, Jeung Baaz-inc Phone. Éta kabéh bisa ngééhkeun hape-hape anu OSna berbasis Android.
Keur Nambah sumanget para pamilon anu hadir dina éta seminar, panitia ngahaja ngadatangkeun sababaraha paguyuban lingkung seni anu geus kakoncara jeung kasohor kamana-mana. Keur muka acara , rék dipintonkeun Degung Orchestra jeung Jaipong Dancing. Sedengkeun keur nutup acara, panitia rék ngagelar hiburan Wayang Golék kalayan dalang Acep Suherman Sukriya ti Diribagja IV.
Sababaraha kadaharan ogé disadiakeun ku panitia, diantarana geus distandar internasionalkeun saperti; Geghe-Tuck, De-Bloo, Mart a Back, Band The Rex, Comm-Rho, Thumb-Funk, Kathim-Buzz, Bazii-Guard, jeung Syaiko-Tank.
” Pokona, urang salaku urang Sunda kudu Go Internasional, lamun teu bisa… mendingan ngecemplung, ka lauttt!” Kitu ceuk Gubernur Tahun 2030, Ahmad Kurniawan , méré sumanget ka para pamilon.
Balandongan , Maret 2010


text:
Adénosin trifosfat
Adénosin trifosfat (ATP) nyaéta nukléotida nu dipiwanoh na biokimia salaku "alat tukeur molekular" alih énergi intrasélular; maksudna, ATP mampuh piekun nyimpen sarta ngangkut énergi kimiawi jeroeun sél. ATP ogé nyepeng peran nu penting dina sintésis asam nukléat.
Daptar eusi
Sifat kimia[édit | sunting sumber]
Sacara kimiawi, ATP diwangun ku adénosin jeung tilu gugus fosfat. Rumus émpirisna C10H16N5O13P3, sedengkeun rumus kimiana C10H8N4O2NH2(OH)2(PO3H)3H, nu mibanda massa molekul 507.184 u.
Fungsi[édit | sunting sumber]
Molekul ATP dipaké pikeun nyimpen énergi nu dihasilkeun tina réspirasi sélular.
Posisi fosforil[édit | sunting sumber]
Gugus fosforil mun dimimitian ti AMP kaasup fosfat alfa, béta, jeung gamma.
Sintésis[édit | sunting sumber]
ATP bisa dihasilkeun tina rupa-rupa prosés sélular, hususna mitokondria dina prosés fosforilasi oxidatif dina pangaruh katalitik ATP sintase atawa mun dina tutuwuhan dina kloroplas dina prosés fotosintésis.
"Béngsin" utama pikeun sintésis ATP nyaéta glukosa jeung asam lemak. Mimitina glukosa direcah jadi piruvat na sitosol. Dua molekul ATP dihasilkeun tina unggal hiji molekul glukosa. Hambalan ahir sintésis ATP lumangsung dimna mitokondria nu bisa ngahasilkeun nepi ka 34 molekul ATP.
ATP na awak manusa[édit | sunting sumber]
ATP na awak manusa jumlah-jamléh kira 0.1 mol. Énergi nu dipikabutuh ku sél manusa pikeun hidrolisis nyaéta 200 nepi ka 300 mol ATP unggal poé. Ieu ngandung harti yén unggal molekul ATP didaur ulang 2000 nepi ka 3000 kali dina sapoéna. ATP teu bisa disimpen, sahingga sintésisna kudu reureujeungan jeung pamakéanana.
Trifosfat séjén[édit | sunting sumber]
Sél hirup ogé boga nukléosida trifosfat "énergi luhung" séjén, kayaning guanin trifosfat. Antara molekul-molekul éta, énergi kalawan gampang bisa dialihkeun dina réaksi sarupa nu dikatalisan ku nukléosida difosfokinase: énergi dileupaskeun nalika hidrolisis beungkeut fosfat-fosfat lumangsung. Énergi ieu bisa dipaké ku rupa-rupa énzim, protéin motor, jeung protéin angkutan pikeun ngalaksanakeun gawé sél. Ogé, hidrolisis tadi ngahasilkeun fosfat anorganik bébas jeung adénin difosfat, nu salajengna bisa direcah deui jadi ion fosfat jeung adénosin monofosfat. ATP ogé bisa langsung direcah jadi adénosin monofosfat, ngahasilkeun pirofosfat. Réaksi nu ieu nguntungkeun sabab sacara éféktif prosésna teu bisa malik na leyuran cai.
Réaksi ADP jeung GTP[édit | sunting sumber]
Kiwari aya padungdengan pikeun ngamangpaatkeun ATP pikeun sumber tanaga pikeun nanotéhnologi jeung cangkok. Artificial pacemaker bisa jadi teu kudu maké batré.
Tempo ogé[édit | sunting sumber]
- daur asam sitrat (ogé katelah daur Krebs)
- adénosin difosfat (ADP)
- adénosin monofosfat siklik (cAMP)
- fosfagén
- Tioéster nu patali jeung ATP
Rujukan[édit | sunting sumber]
- Wikipédia basa Inggris, disalin ping 2 Novémber 2004.


text:
L
L nyaéta hurup ke-12 dina alfabét Latin. Hurup ieu disebut el, dibaca [ɛl].
Daptar eusi
Sajarah[édit | sunting sumber]
Hurup L asalna ti wangun hurup Semitik "iteuk" atawa "embé" anu ngawakilan sada /l/. Ieu meureun dumasar hiéroglif Mesir anu geus diadaptasi ku urang Semit pikeun tujuan penulisan. Hurup Yunani Lambda A (hurup badag) atawa λ (hurup leutik), anu ogé mangrupa hurup Étruska sarta Latin, ngawakilan sada anu sarua sakumaha hurup Semitik kasebut.
Pamakéan[édit | sunting sumber]
Dina basa Inggris, L ngabogaan sawatara peunteun, gumantung kemunculannya saméméh atawa sanggeus hurup hirup. Sada konsonan hampiran-sisi rongga-gigi (sada anu dilambangkan ku Alfabét Fonétik Internasional minangka "L" leutik) diucapkan lamun mendahului vokal, kawas dina kecap lip atawa please, samentara sada hampiran-sisi rongga-gigi tervelarisasi (IPA: [ɫ]) dilafalkan dina kecap bell sarta milk. Vélarisasi ieu henteu mecenghul dina loba basa-basa Éropa anu ngagunakeun L; éta ogé mangrupa faktor anu nyieun pelafalan L jadi hésé pikeun pamaké basa anu henteu ngabogaan, atawa ngabogaan peunteun sada béda, pikeun L^, kawas dina basa Jepang atawa basa Tionghoa dialek kidul.
L bisa mecenghul saméméh ampir saban sada letup, desis, atawa gésék dina basa Inggris. Dwihuruf umum kawas LL, anu ngabogaan peunteun sarua kawas L dina basa Inggris, tapi ngabogaan peunteun béda nyaéta konsonan desis-sisi ronga-gigi teu bersuara (IPA: /ɬ/) dina basa Welsh, anu mecenghul dina mimiti kecap.
Sada hampiran-sisi wiati-wiati atawa L palatal (IPA: /ʎ/) mecenghul dina sagala rupa basa, sarta dilambangkan kalayan GL dina basa Italia, LL dina basa Spanyol sarta Katalan, LH dina Portugis, sarta Ļ dina Latvia.
L nyaéta lambang angka 50 (lima puluh) dina angka Romawi.
L ogé dipaké dina élmu pasti. Dina fisika, L nyaéta simbol panjang. L singgetan ti unit volume dina sistem Hijian Internasional: liter.


text:
Contoh Cerita Legenda Sunda : Asal Muasal Cika-Cika
Jaman baheula – baheula ge baheula deui – aya hiji lembur anu gegek jiwana. Pengeusi eta lembur, meh kabeh jelema carukup. Demi pangupajiwana kana karajinan ngabatik.
Kacaritakeun di eta lembur aya hiji randa boga anak awewe ngaran Marini. Nyi Marini ku indungna pohara diasihna, lantaran rajin jeung suhud ngabantuan pagawean indungna. Pagawean di dapur jeung di imah kabeh ditangkes ku manehna. Malah kalan-kalan Nyi Marini sok ngabantuan indungna ngabatik.
Dina hiji poe indungna meunang ondangan ti tatanggana nu rek ngawinkeun anakna awewe. Nyi Marini ku indungna meunang milu ka ondangan. Manehna kacida atoheunana, lantaran bakal make baju alus jeung make samping weuteuh, meunang ngabatik indungna. Tapi aya kasusahna, lantaran manehna teu bogaeun cucuk gelung.
Sapeupeuting, henteu boga cucuk geulung keur pakeeun isuk ka ondangan teh, jadi pikiran Nyi Marini. Manehna diuk hareupeun jandela, bari neuteup bentang-bentang nu tingkaretip di langit.
Di jero hatena manehna ngecewis, “mana teuing senangna mun aing boga bentang pikeun cucuk gelung” karek oge mikir kitu, ujug-ujug aya nu ngempur cahyaan rag rag kana lahunanana. Nyi Marini kageteun pisan, turug-turug kadenge ku manehna aya sora tan katingalan “Marini, ieu bentang nu dipakayang ku maneh pikeun cucuk geulung tea. Heug geura pake isuk kana pesta kawinan batur maneh, lantaran teu meunang budak rajin jeung hade ka indung. Tapi maneh teu meunang ngomong sombong. Mun maneh ngomong sombong atawa boga pikiran sombong, ie bentang baris leungit teu puguh-puguh”
Nyi Marini kacida atoheunana, dina hatena jangji, yen moal boga pikiran jeung ngomong sombong.
Isukna, Marini make cucuk geulung bentang tea. Manehnas katenjona geulis pisan sarta cahyaan. Kabeh nu aya di dinya ngarasa heran. Nyi Marini leuwih diperhatikeun ku sarerea ti batan panganten. Babaturanana kabeh muji kageulisanana. Ku lantaran kitu, manehna mikir, “kacida senangna dipuji-puji ku babaturan, ngan aing sorangan anu panggeulisna lantaran make cucuk geulung bentang, “karek oge mikir kitu, cucuk geulung bentang teh ujug-ujug leungit”
“Ih Marini geuning leungit cucuk geulung maneh teh” ceuk salahsaurang baturna. Marini kageteun pisan, manehna kakara ingeteun yen manehna boga pikiran sombong. Pohara manehna hanjakaleunana.
Kabeh jelema nu aya dina eta pesta mangneangankeun cucuk geulung nu leungit tea, nepi ka pakean-pakeanana kalotor, tapi nu leungit weleh teu kapanggih. Ningal kitu, Nyi Marini pohara karunyaeunana ka maranehanana. Di jero hatena manehna jangji, nu manggihkeun baris dipersen, itung-itung mulang tarima.
“Ieu marini, cucuk geulung maneh tek kapanggih” ceuk salasaurang baturna. Nyi Marini atoheunana. Tuluy manehna nyalukan batur-baturna. Ku manehna dicaritakeun asal usulna eta cucuk geulung bentang teh. Satuluyna manehna nyarita kieu, “Ayeuna kuring embung make cucuk geulung bentang sosoranganan, tapi rek dibagikeun ambeh dipake ku sarerea babarengan”
Sanggeus ngomong kitu, tuluy eta cucuk geulung bentang teh dibantingkeun nepi ka remuk. Tuluy eta reremukan teh haliber, jadi nu ayeuna disebut Cika-cika, cenah!


text:
Muse
Muse nya éta grup musik rock alternatip asal Inggris[1]. Ieu grup musik dibentuk di Devon taun 1994 ku Matthew Bellamy (vokalis, gitaris, pianis), Dominic Howard (drummer), jeung Chris Wolstenholme (bassis)[1]. Muse miboga gaya musik anu nyampurkeun genre musik rock, rock progesif, musik klasik, jeung elektronika[1]. Muse ogé kasohor ku aksi panggungna anu bdéa ti grup musik séjénna anu miboga ciri aksi anu pinuh énergi jeung tata lampu anu alus[1].
Suksés anu diraih nalika awalrelease nimbulkeun wacana di Kalangan industri musik anu nyebutkeun yén Muse téh sarua jiga Radiohead[2]. Tapi perusahaan Amerika, Maverick Records ngontrak Muse taun (1998), sanggeus sababaraha kali minton di Amerika Serikat[2].
Kabentukna Muse (1992-1997)[édit | sunting sumber]
Taun 1990-an para personil boga grup musik sorangan-sorangan di sakolana[1]. Kabentukna Muse dimaulai nalika Matthew Bellamy (14 taun) lulus audisi pikeun asup ka grup musikna Dominic Howard, disusul ku Chris Wostenholme anu ngagantikeun bassis grup musikna Dominic[1]. Saacan panceg dingaranan Muse, ieu grup musik pernah sababaraha kali ganti ngaran diantarana: Gothic Plague, Carnage Mayhem, Fixed Penalty, jeung Rocket Baby Dolls. Urutan kronologis ngeunaan gunta-gantina ngaran ieu grup musik teu pati jelas, sabab méré inpormasi anu henteu konsistén dina unggal wawancarana[1]. Dina taun 1994, nalika masih maké ngaran Rocket Baby Dolls, Matthew spk meunangkeun kompetisi Battle of The Bands lokal, terus ngaganti ngaran grup musikna jadi Muse[1].


text:
Salah sahiji conto biantara dina acara seserahan panganten ti pihak lalaki ka pihak awewe, biasana sok diwakilan ku salah saurang (loba teuing mah bisi reang) wakil ti calon panganten lalaki. Ieu mah salah sahiji conto wae, dina adat Sunda.
Assalamu alaikum warohmatullohi wabarakatuh.
Ti payun sim kuring neda pangapunten nyuhunkeun widi tina galih anu wening neda jembar tina manah anu setra, rehing ieu bade aya anu kapiunjuk. Mung nya kitu, mugi agung cukup lumur, neda jembar hapuntena, sarehnya sasanggem sebelong bentor, tina-tuna suba-sita, hawatos sanes anu ahlina teu sapertos atikan para pujangga.
Disim kuring kawakilan ku kulawargi calon pameget, miwah para kanca sadaya anu sami-sami dongkap kadieu, nyanggakeun sewu nuhun, laksaketi kabingahan, sarehnya bapa miwah ibuna (calon panganten awewe) sareng para wargi di dieu parantos sami luntur kalbu, nampi ieu rombongan. Anu teu kinten disimkuring sakulawargi estu abot nyuhun abot narimakeunana, wireh sim kuring saparakanca dongkap teh wungkul matak sesah bae, matak ngaheurinan bae, taya pisan nyugemakeunana.
Dupi pangna dongkap kantenan aya nu dipimaksad kapankon bapa oge ibuna (calon panganten awewe) teh, nyaeta seja nyambung saur nu kapungkur mapay subaya nu ti heula nyungsi jangji pasini binari. Manawi sapertos anu kauninga ku sadaya pun anak anu wastana (calon panganten pameget), sawatara waktos kapengker parantos ngadugikeun panglamarna katuang putra jenengan (calon panganten awewe) kalayan eta panglamar teh ditampi ku jinisna tur dirujukan ku sepuhnya.
Nya dina danget ieu pisan, sim kuring kalayan asmana calon panganten pameget seja masrahkeun pun anak (calon panganten pameget) ka ibu ramana (calon panganten awewe) bari diwuwuh ku panuhun enggal-enggal hoyong ditikahkeun ka tuang putra tea anu jenengan (calon panganten awewe). Eta panginten maksad anu utami.
Iwal ti eta sok sanaos kalintang isin ajrihna, wireh tebi ti utami tamba leumpang keupat eundang, tama isin ngadeuheusan gaduh babantunan tawis hatur lumayan bae, duka encit sacewir duka jarum sapotong, pecah-belah lalab-rumbah sadongkapeun. Ieu mah mung tawis kabungah sareng kaweningan galih ti sadayana kulawargi calon panganten pameget.
Mung bilih (calon panganten awewe) hoyong terang perkawis mahar atanapi mas kawina ku sim kuring bade diuningakeun nyaeta mung saperangkat alat sholat ditambih mas kawin anu bobotna mung (....) gram. Manawi kauninga ku sadayana khususnya ku (calon panganten awewe).
Urang singkatkeun bae kanggo salajengna sim kuring neda ka Gusti Nu Maha Suci mugi-mugi ibu miwah bapa di dieu lungsur-langsar beres roes teu aya kitu sinareung kieu ti kawit ayeuna ka payun, atuh anu ditikahkeun mugi-mugi lambat-lambat runtut-raut lulus-bangslus panjang-punjung, luhur kuta gede dunya jatnika sapapaosna.
Pamungkas pisanggem ti sim kuring henteu aya sanes bilih bobo sapanon carang sapakan tutus langkung kepang halang mugi kersa ngahapunten.
Hatur Nuhun. Wassalamu'alaikum Warohmatullahi wabarakatuh.
Tah eta salah sahiji biantara dina acara seserahan ti kulawarga calon panganten pameget ka kulawarga calon panganten awewe. Mudah-mudahan aya manfaatnya.


text:
Doctor of Divinity
Doctor of Divinity (D.D., Divinitatis Doctor dina basa Latin) mangrupakeun hiji gelar akademik lanjutan dina ilmu téologi. Sajarahna, gelar ini nunjukkeun yén bahwa nu mibandana geus kagungan lisénsi ti hiji univérsitas pikeun ngawulang téologi Kristen atawa widang-widang kaagamaan nu patali.
Tempo ogé[édit | sunting sumber]
Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]
- The Rise and Fall of the Earned Doctorate of Divinity in the Presbyterian Church in Canada..., a PDF paper by Dan Shute, retrieved July 30, 2006.


text:
Diunggelkeun -pertelaan haidl- dina bahasa Sunda mangrupi buku saku, 70 lembar, anu disusun ku Iqbal, khusus kanggo kalangan internal santri/jamaah pangaosan. Mugia manfaat.
***
Numutkeun kamus Basa Arab, kecap haidl tina fi’il madli. Haadlot al-mar’atu, tahiidlu haaidlon wa mahiidlon wa mahaadlon. Pihartoseunana : Hiji awewe anu haidl (menstruasi). Anapon numutkeun syara’, haidl nyaeta getih tabe’at anu kaluar tina pianakan (rahim) awewe dina waktu cageur.
Dina Qur’an haidl dibabarkeun dina Al-Baqoroh ayat 222 :
وَيَسْـئَـلُو نَكَ عَنِ الْمَحِيْضِ قُلْ هُوَ أَذًي فَاُعْتَزِلُواْ النِـّسَآءَ فِى الْمَحِيْضِ وَلاَ تَقْرَبُوْهُنَّ حَتَّى يَطْهُرنَ فَاءِذاَ تَطَهَّرْنَ فَأْتُوهُنَّ مِنُ حَيُثُ أَمَرَكُمُ اللّه إِنَّ اللّهَََ َ يُحِبُّ التَّوَبِيُنََ وَيُحِبُّ الْْمُتَطَهّـريْنَ ~ واللّه أعلم
Hartosna : Maranehna naranyakeun ka anjeun tina haidl. Pek jawab : “Haidl teh kokotor”. Kusabab kitu, anjeun kudu ngajauhan awewe-awewe dina keur zaman haild, tur ulah ngadeukeutan maranehna samemeh suci. Lamun maranehna geus suci, pek datangan maranehna dina tempat anu geus diparentahkeun Alloh ka aranjeun. Saestuna Alloh mikaresep jalma-jalma anu tobat tur mikaresep jalma-jalma anu sarusuci.
Junjunan Rosul ngadawuh kalawan anu diriwiyatkeun ku Imam Bukhori sareng Imam Muslim :
Hartosna : “haidl teh perkara anu parantos dipastikeun ku Alloh ka anak incu awewena nabi Adam”.
Janten haidl teh nyaeta getih tina rahim anu kaluar kalawan proses alamiah, lain kusabab panyakit, tatu, kaluron atanapi babarna orok. Kusabab getih haidl teh kaluar kalawan alamiah, maka aya perbentenan ka unggal awewe.
Anapon ari getih anu kaluar kusabab panyakit mah dingaranan istihadloh. Sedengkeun getih anu kaluar dina saba’da sampurnana ngajuru, dingaranan nifas.
Pianakan (Rahim/uterus), rupana sapertos buah pir anu ngabogaan ruang segi tilu, kalawan bagian ageungna aya di luhur. Ruangan ieu saparantosna kaasupan mani pameget (sperma) bakal terus meureut, saterusna moal bisa narima deui sperma. Sabab ieu tos janten sunnatulloh hiji murangkalih moal dijieun tina campuran dua sperma dua lalaki.
Haidl dina Al-Qur’an disebut-sebut kokotor jalaran warna, ambeu, tur bahaya-bahaya anu sanesna tina getih haidl anu dianggap geuleuh.
Kitu anu dicarioskeun ku Imam Mawardi anu dicutat tina kitab Majmu. (***Iqbal1).


text:
Modulasi sudut
Modulasi sudut nyaéta salasahiji golongan tina modulasi analog. Téknik ieu dumasar kana dirobah-robahna sudut (atawa fase) sinyal pamawa sunusoida pikeun ngirimpkeun data, béda jeung modulasi amplitudo (AM) anu ngarobah-robah amplitudo sinyal pamawa. Dina AM, spéktrum sinyal modulasi dina dasarna mangrupakeun spéktrum sinyal informasi anu ditranslasi (digésér) sarta bandwidth pikeun pangiriman henteu pernah ngaleuwihan dua kali ti bandwidth sinyal informasi. Dina modulasi sudut, komponén-komponén spéktrum sinyal modulasi henteu pakait jeung spéktrum sinyal informasi. Sajaba ti éta, superposisi henteu lumaku sarta bandwidth sinyal nu dimodulasi biasana sudutna leuwih gedé ti dua kali bandwidth sinyal informasi. Sanajan kitu, paningkatan bandwidth jeung karumitan sistem ieu kaubaran ku dihasilkeunana unjuk gawé nu leuwih hadé dina hal nyingkahan nois jeung interférensi.
Aya dua rupa modulasi sudut, nyaéta:
- Modulasi frékuénsi atawa Frequency Modulation (FM)
- Modulasi fase atawa Phase modulation (PM)
Daptar eusi
Modulasi sudut jeung frékuénsi instan (sakedapan)[édit | sunting sumber]
Pikeun modulasi sudut, pamawa modulasi dinyatakeun ku:
... (1)
dimana A jeung mangrupakeun konstanta sarta sudut fase mangrupakeun hiji fungsi tina sinyal informasi m(t).
Lamun urang nulis persamaan di luhur jadi:
... (2)
dimana
mangka urang bisa ngadéfinisikeun frékuénsi radian instan (sakedapan) tina , nu dilambangkeun ku saperti kieu:
... (3)
Perlu dicatet yén upama , mangka
Fungsi jeung dipikawanoh sabagé panyimpangan fase sakedapan (atawa instantaneous phase deviation) jeung panyimpangan frekuensi sakedapan (atawa instantaneous frequency deviation) ti xc(t). Kuantitas anu didéfinisikeun ku:
max ... (4)
disebut panyimpangan frékuénsi radian (atawa radian frequency deviation) maksimum (atawa puncak).
Spéktrum Fourier sinyal modulasi sudut[édit | sunting sumber]
pamawa nu dimodulasi sudut anu dinyatakeun ku persamaan (1) di luhur bisa ogé dinyatakeun dina wangun éksponénsial:
... (5)
dimana R hartina "bagian ril tina". Lantaran persamaan ieu, modulasi sudut disebut ogé modulasi éksponénsial.
Lamun ditulis dina wangun dérét, mangka persamaan (5) jadi:
-
-
- = ... (6)
-
jadi sinyal modulasi sudut ngawengku pamawa nu teu dimodulasi ditambah rupa-rupa sélér nu dimodulasi amplitudona saperti , ... jeung réa-réa deui anu boga puseur di .
Tempo ogé[édit | sunting sumber]
Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]
Rujukan[édit | sunting sumber]
- Hsu, Hwei P., Schaum's Outline of Theory and Problems of Analog and Digital Communications, McGraw Hill, 1993


text:
Waisak
Waisak atawa Waisaka (Pali; Sanskrit: Vaiśākha वैशाख) nyaeta hiji poe suci agama Buddha. Waisak oge disebut Visakah Puja atawa Buddha Purnima di India, Saga Dawa di Tibet, Vesak di Malaysia jeung Singapura, Visaka Bucha di Thailand jeung Vesak di Sri Lanka. Ngaran-ngaran ieu dicokot tina bahasa Pali "Wesakha", nu aya kakaitana jeung "Waisakha" tina bahasa Sanskerta.[1] Di sababaraha tempat disebut oge minangka "Poe Buddha".
Waisak dirayakan dina sasih Mei waktu caang bulan 14 (purnama sidhi) minangka pangeling-ngeling tilu kajadian penting, nyaeta:
- Lahirna Pangeran Siddharta di Taman Lumbini dina taun 623 S.M.,
- Pangeran Siddharta ngengingkeun Pencerahan Agung jeung jadi Buddha di Buddha-Gaya (Bodhgaya) dina yuswa 35 taun dina taun 588 S.M. (Saacan Masehi).
- Parinibbana (mangkat) na Buddha Gautama di Kusinara dina yuswa 80 taun dina taun 543 S.M.
Tilu kajadian ieu disebut "Trisuci Waisak". Kaputusan ngarayakeun ieu Trisuci Waisak, diputuskeun dina Konferensi Persaudaraan Buddhis Sedunia (World Fellowship of Buddhists - WFB) nu kahiji di Sri Lanka dina tahun 1950. Pangeling-ngeling ieu diayakeun pas purnama kahiji bulan Mei.
Waisak saenyana ngaran hiji bulan dina kalender India Kuno.
Ngaran-Ngaran Waisak[édit | sunting sumber]
Dina tradisi Mahayana, poe ieu dicokot tina basa Sanskerta, वैशाख (Vaiśākha), jeung tina variana. Vesākha dikenal ku ngaran Vesak atawa Wesak (衛塞節) dina basa Sinhala.
Waisak oge dikenal make ngaran:
- बुद्ध पुर्णिमा/বুদ্ধ পূর্ণিমা Buddha Purnima atawa बुद्ध जयंती/বুদ্ধ জয়ন্তী Buddha Jayanti di India, Bangladesh jeung Nepal
- 花祭 (Hanamatsuri) di Jepang,
- 석가 탄신일 Seokka Tanshin-il (Hanja: 釋迦誕身日) dina Korea,
- 佛誕 (Mandarin: Fódàn, Kantonis: Fātdàahn) di komunitas basa Cina,
- Phật Đản dina Vietnam,
- ས་ག་ཟླ་བ། Saga Dawa (sa ga zla ba) dina Tibet,
- វិសាខបូជា Visak Bochéa dina Khmer,
- วันวิสาขบูชา Visakah Puja (atawa Visakha Bucha) dina Thai,
- ကဆုန်လပြည့်ဗုဒ္ဓနေ့ (Kasone la-pyae Boda nei), arti sacerewelna "Purnama Kason", bulan kadua dina kalender tradisional Burma,
- ວິຊຂບູຊ Vixakha Bouxa dina Lao,
- වෙසක් පසළොස්වක පෝය Vesak (Wesak) di Sri Lanka jeung Malaysia.
Pangeling-ngeling Waisak[édit | sunting sumber]
Di Indonesia[édit | sunting sumber]
Pengeling-ngeling Waisak di Indonesia nurut kana kaputusan WFB. Biasana dipusatkeun sacara nasional di komplek Candi Borobudur, Magelang, Jawa Tengah.
Runtuyan pangeling-ngeling Waisak nasional pokok acarana jiga kieu :[2]
- Dicokotna cai berekat ti cinyusu nu aya di Jumprit Kabupaten Temanggung jeung diseungeutna obor make seuneu abadi ti Mrapen Kabupaten Grobogan.
- Ritual "Pindapatta", hiji ritual nu eusina mere sedekah dahareun keur para biksu (bhiksu/bhikku) ku masyarakat (umat), maksudna nyaeta mere kasempetan jang masyarakat keur neunden hiji kabajikan.
- Tapa (Samadhi, Semedi) di waktu detik-detik puncak purnama. Bulan purnama ieu ditangtukeun make elmu falak kumargi kitu, bisa wae purnama teh ayana dina waktu siang.
Salian ti tilu acara poko biasana dilakukeun oge pradaksina, pawei jeung acara kesenian.


text:
Caah
Caah mangrupa kajadian surupna daratan (anu biasana garing) alatan jumlah cai anu ngaronjat.[1] Caah bisa lumangsung alatan mudalna cai anu kaleuleuwihan di hiji tempat alatan hujan badag, mudalna cai walungan, atawa mudalna situ atawa waduk.[1] Di wewengkon anu gersang , taneuhna miboga daya serapan cai anu goréng, atawa jumlah curah hujan ngaleuwihan pangabisa taneuh pikeun nyerepan cai. [1] Sabot hujan turun, anu sakapeung lumangsung nya éta caah ujug-ujug anu dibalukarkeun kaeusina saluran cai anu garing ku cai. [1] Caah sarupaning ieu disebut caah rongkah.[1] Aya dua faktor parobahan naha caah lumangsung nya éta : Kahiji parobahan lingkungan di mana dijerona aya parobahan iklim, parobahan geomorfologi, parobahan géologi sarta parobahan tata rohang. [2] Sarta kadua nya éta parobahan ti masarakat éta sorangan.[2] Hujan mangrupa faktor utama cukang lantaran caah. [2] Parobahan iklim ngabalukarkeun pola hujan robah di mana ayeuna hujan anu lumangsung miboga waktu anu pondok tapi sering. [2] Alatan kaayaan ieu saluran-saluran cai anu aya henteu sanggup deui nandéan badagna aliran permukaan sarta taneuh-taneuh gancang ngalaman penjenuhan .[2]


text:
Ostéoporosis
Ostéoporosis téh kasakit tulang mangrupa turunna dénsitas mineral tulang (bone mineral density, BMD), karuksakan mikroarsitéktur tulang, sarta robahna kandungan protéin non-kolagén. Tulang ostéoporotik luhur résiko rengatna. Ku WHO, ostéoporosis wanoja dihartikeun dénsitas mineral tulang 2,5 handapeun massa tulang puncak (rata-rata jalma walagri umur 20 taun nu sarua kelaminna) nu diukur ku absorpsimétri sinar-X énérgi ganda (DXA, Dual energy X-ray absorptiometry). Najan cara natambakeunana geus beuki maju (misalna maké bifosfonat), tetep waé mending disingkahan. Kusabab masalah hormonal, istri balangantrang leuwih loba katarajang ostéoporosis batan lalaki, komo mun ditambahan ku ngaroko. Asupan ubar kasakit kronis ogé kadang sok nambahan résiko katarajang ostéoporosis.
Daptar eusi
Patogenesis[édit | sunting sumber]
Anu jadi kasang tukang ostéoporosis téh taya lian ti teu saimbangna antara formasi jeung résorpsi tulang.
Normalna[édit | sunting sumber]
Kalawan maneuh, matriks tulang salawasna ngalaman rémodéling: formasi dijalankeun ku sél ostéoblast, sedengkeun résorpsi ku ostéoklast. Dua hal ieu dipangaruhan pisan ku faktor hormonal jeung nutrisi.
Sangkan bisa tumuwuh normal, tulang butuh kalsium jeung vitamin D. Hormon paratiroid ngatur komposisi mineral jero tulang. Hormon glukokortikoid ngaronjatkeun kagiatan ostéoklast, sahingga tulang ngalaman résorpsi. Kalsitonin, éstrogén, jeung téstostéron ngaronjatkeun kagiatan ostéoblast, sahingga tulang tumuwuh.
Baca ogé[édit | sunting sumber]
- Natambaan tulang
- Ostéopétrosis, sabalikna ti ostéoporosis
- Ostéoimunologi
Rujukan[édit | sunting sumber]
- Wikipédia édisi basa Inggris. Osteoporosis. Dicutat 19 Séptémber 2007.
Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]
- Foundation for Osteoporosis Research and Education Non-profit organization
- The International Osteoporosis Foundation
- Osteoporosis Australia
- Osteoporosis Canada
- Irish Osteoporosis Society
- Osteoporosis New Zealand Inc
- National Osteoporosis Society (UK)
- The National Osteoporosis Foundation(USA)
- The Osteoporosis Section of The Hormone Foundation
- MedicineNet.com Osteoporosis Author: Carolyn Crandall,MD also Author: Ruchi Mathur,MD on Thyroid Disease, Osteoporosis, and Calcium A "Doctor to Patient" view
- Diet, Nutrition and the prevention of chronic diseases (including osteoporosis) by a Joint WHO/FAO Expert consultation (2003)
- Osteoporosis in Pictures
- Osteoporosis and Bone Physiology
- Got Bones? Osteoporosis news.


text:
Gencatan pakarang
Gencatan senjata nyaéta pangeureunan perang atanapi konflik pakarang nanaon saheulaan di mana pihak nu milu satuju ngeureunkeun kalakuan agrésif masing-masing.
Gencatan senjata bisa disebut salaku bagian ti pajangjian formal, tapi bisa ogé salaku bagian pamahaman informal antawis pihak-pihak di jerona. Contona, din 25 Désémber 1914, dina Perang Dunya I, aya gencatan pakarang informal ku lantaran Jérman jeung Inggris hayang ngarayakeun Natal. Teu aya pajangjian nu ditandatanganan, sarta sanggeus sababaraha poé perang lanjut deui [1].


text:
Diropea Tina Tulisan DHIPA GALUH PURBA
NYARITAKEUN dunya pariwisata, moal leupas tina urusan nu patula-patali jeung beuteung (baca: kadaharan). Méh saban wewengkon, pasti boga ciri has kadaharan istiméwa séwang-séwangan. Contona mah upama nyabit-nyabit ngaran kadaharan dodol, tangtu bakal inget ka Garut. Puguh baé lain hartina euweuh dodol jieunan wewengkon séjén di luareun Garut. Loba pisan dodol-dodol nu sumebar di pasar, kalawan dijieunna lain di Garut, malah di Dépok ge loba dodol mah, komo mun seg manjing lebaran. Tapi angger baé, anu kakoncara mah dodol Garut. Teu béda jeung tahu sumedang, pémpék Palémbang, Markisa Medan, galéndo Ciamis, hui Cilembu, taleus Bogor, tauco Cianjur, jeung sajabana.
Rupaning kadaharan nu kakoncara téh, tétéla bisa jadi sabangsaning iklan haratis pikeun ngawanohkeun hiji wewengkon. Malah teu saeutik, pangjurung laku para wisatawan mancanagara atawa wisatawan nusantara téh, awahing ku panasaran hayang ngasaan kadaharan kadaharan nu kakoncara téa. Ku ayana kitu, puguh baé kadaharan téh minangka bagéan tina poténsi wisata anu kudu dipiara kalawan daria.
Sangkan henteu barieukeun teuing nataanana, kuring rék milih salah sahiji kadaharan anu kacida raketna jeung kuring. Sabada diteuleuman, diimeutan, tug nepi ka nyawang ka mangsa tukang, moal salah deui anu pangraketna téh: tahu. Aya hadéna nulis dina basa Sunda, da moal kudu riweuh upama sakali mangsa rék nulis kecap: nyaho. Contona, kuring nyaho yén tahu téh kacida nikmatna. Upama ditulis ku basa Indonésia mah, tangtu bakal kieu: saya tahu bahwa tahu itu sangat nikmat.
Tahu. Ti mimiti inget kumelendang di alam dunya, kuring leuwih tiheula wawanohan jeung tahu, batan dodol, pémpék, donat, coklat, jeung sajabana. Najan lembur téh rada anggang ti Sumedang kotana, tapi asa mindeng pisan indung kuring milih tahu keur deungeun sangu. Malah satungtung diurus kénéh ku indung, alhamdulillah tacan kungsi sakali-kali acan ngalaman dibéré chicken naget pikeun deungeun sangu.
Geus puguh deungeun sangu téh tahu, ana jig ka sakola, sup ka warung, kop deui kana géhu (togé jeung tahu, dibulen tarigu). Ti mimiti nyorang SD, SMP, SMA, nepi ka kuliah, ngalanggan jajanan téh pasti géhu. Iwal ti regana kahontal ku pésak, katambah deui létah kuring mémang geus kacanduan ku géhu. Kajeun hot dog regana leuwih mahal, da kuring mah bakal kumétap kénéh kana géhu. Sakalieun rada incah tina géhu téh, paling ogé kana baso tahu, kupat tahu, atawa tahu gejrot. Angger-angger kénéh tahu.
Ka dieunakeun sok kerung jeung rada hémeng, upama jajan géhu di warung. Ongkoh géhu, tapi kabuktianna mah euweuh togéan. Aya kalana diganti ku bihun, wortel, emih, atawa ukur tahu dibulen ku tarigu. Padahal ari ngaranna mah angger wé géhu. Untung pisan, kuring tara hayang protés. Babaturan kuring ogé, jempling wé “dibobodo” ku nu dagang téh. Rék naon baé baturna, satungtung aya tahuan mah, tetep baé géhu. Tapi duka teuing, upama sakali mangsa tahu-na anu diganti atawa dieuweuhkeun mah. Bisa jadi, kuring moal daék nyebut géhu, lamun anu dibulen ku tarigu téh ukur togé, wortel, bihun, emih, jeung sajabana. Lebah dieu, kabuktian yén tahu leuwih nangtukeun kalumangsungan géhu, dibandingkeun jeung togé—najan togé disebut pangheulana: togé-tahu.
*
MALEM Kemis, tanggal 11 Méi 2005, aya talk show, anu digelar rampak gawé antara Komunitas Gerbang Unpad, Huria Mahasiswa Antropologi, jeung Jaringan Kekerabatan Indonésia. Demi jejer anu dipadungdengkeun téh taya lian perkara Tahu Sumedang, kalayan dijudulan: “Andai dia Tahu”. Anu kapeto jadi panyaturna aya tilu urang, nyaéta Hawé Setiawan, Setiaji, jeung Zarkasih, kalawan panumbu caturna Bérby (mahasisiwi geulis, urang Bangka asana mah).
Dina éta riuangan, Hawé ngasongkeun panyawang ngeunaan tahu anu geus jadi idéntitas kasundaan, hususna Sumedang. Ceuk Hawé, di Sumedang perelu dipikiran sangkan diwangun arca tahu. Tahu Sumedang leuwih suksés ngawanohkeun Sumedang, sanajan dibandingkeun jeung Séksi Humas Pemkab Sumedang.
Kaitung panjang rupaning dadaran Hawé ngeunaan tahu téh. Tapi kuring ngajenghok, basa Zarkasih nétélakeun yén kacang kadelé anu dijieun Tahu Sumedang téh mana horéng meunang ngimpor ti Jepang. Daék teu daék, kuring kudu percaya, da puguh Zarkasih mah sapopoéna ogé mémang icikibung di dunya tahu. Sebut baé, Zarkasih téh salahsahiji pangusaha Tahu Sumedang nu kaitung suksés.
Sajeroning ngasaan Tahu Sumedang jieunan Zarkasih, pikiran jadi mancawura ka mana karep. Kaya kieu mah, palangsiang isuk jaganing géto, teu pamohalan lamun Tahu Sumedang bakal kasilep ku Tahu Jepang. Apan kiwari ogé, bahan dasarna geus ti Jepang. Naha di lemah cai Pasundan nu kakoncara subur makmur, kalah meuli kacang kadelé ti Jepang? Lebah dieu, urang perelu maluruh kalawan daria, naha lahan tatanén di Sumedang anu legana 1.521,95 km téh, geus béak kaléléd ku jalan tol jeung real estate? Atawa mémang di antara 997.000 urang Sumedang, geus mumul melak kacang kadelé? Saliwatan, kuring sok rajeun nengetan para nonoman di pilemburan, anu leuwih reueus ngojég batan bobolokot di kebon atawa di sawah.
*
UPAMA cék Hawé Setiawan tahu téh minangka salahsahiji idéntitas kasundaan, kuring ogé mémang boga pikiran ka dinya. Tapi aya deui tambahna. Kuring boga pamadegan, yén Tahu Sumedang téh minangka hiji tanda raketna duduluran antara urang Sunda jeung Tionghoa. Pangna kitu, apan nu mimiti boga ideu nyieun tahu téh taya lian Ong Kino, urang Tionghoa nu ngumbara di Sumedang. Satuluyna disambung ku budakna, Ong Bung Keng, kira taun 1901 nepi ka 1993. Sajabana ti Ong Bung Keng, aya deui sawatara ngaran nu sarua ngamekarkeun usaha tahu, nyaéta Ong You Kim (Ukim), Ko Aniw, Ko Lento, Ko Jung Gong, jeung Babah Hek. Kilang kitu, ari anu popilér mah tetep baé Tahu Ong Bung Keng. Upama sakali mangsa ngaliwat ka Kota Sumedang, aya hadéna nganjang ka Jalan 11 April Nomor 53 (baheula mah Jl. Tegal Kalong, Kelurahan Kota Kaler). Pasti manggihan hiji plang ngajeblag, anu unina: “Tahu Bungkeng, Perintis Tahu Sumedang Sejak 1917“.
Dumasar kana sababaraha sumber anu bisa dipercaya, kaasup ngayakeun wawancara langsung ka praktisi tahu, mimitina mah ngaran tahu téh nyaéta tou fu. Pangna jadi tahu, lantaran diluyukeun jeung létah urang Sunda. Tapi aya deui carita nu sumedar, yén gumelarna ngaran tahu téh raket patalina jeung Pangéran Soeria Atmadja, Bupati Sumedang taun 1928. Harita, Pangeran Soeria Atmadja kataji ku tou fu buatan Ong Bung Keng. “Ngeunah tahu téh…” kitu saur Pangéran Soeria Atmadja. Anu antukna ti harita pisan, tou fu robah ngaran, jadi tahu.
Ku popilérna Tahu Sumedang, tangtu mawa berekah ka masarakat Sumedang. Kiwari, loba home industry anu ngokolakeun tahu, boh warga Sumedang atawa Tionghoa. Kapasitas produksina nepi ka 8,2 ton saban taun, kalayan ngahasilkeun duit Rp 11,5 miliar. Perkara tahu mah, mémang tacan aya nu bisa ngungkulan Sumedang.
Sawatara waktu kaliwat, Tahu Sumedang dicatet ku Musieum Rékor Indonésia (MURI), minangka tahu pang panjangna. Tahu Sumedang dicatet dina nomer rékor 1.506, sanggeus nyieun tahu anu panjangna 81 Meter, lébar 34 cm, jangkungna 5 cm, kalayan méakkeun 7,5 kintal Kadelé. Éta tahu nu ngageunjleungkeun téh dijieun ku 150 urang praktisi tahu, ti 20 pausahaan tahu di Sumedang. Tahu Sumedang ngungkulan rékor saméméhna dicangking ku Kabupatén Tegal (10/04/05), kalayan panjangna 43,5 Méter. Hartina, Sumedang geus suksés nyepeng rékor tahu pangpanjangna jeung rékor tahu pangbadagna, anu dicatet leuwih tiheula, taun 2004.
*
NILIK kasuksésan Tahu Sumedang, tangtu baé aya sawatara catetan anu perelu dipikiran ku lembaga atawa instansi nu patali jeung widang pariwisata. Pangpangna mah kuring manghariwangkeun Hak Kekayaan Intelektual (HKI) direbut ku urang deungeun. Komo deui sanggeus kacang kadelé-na ngimpor ti Jepang.
Nyarita perkara pariwisata, tangtu nyarita “kemasan”. Pihak pamaréntah kudu nyiar tarékah sangkan henteu kapiheulaan ku kaum kafitalis, dina raraga ngundakkeun “harga jual” tahu. Kamajuan jaman, teu bisa disingkahan deui, geus bisa ngarobah cara nyawang rupaning perkara, utamana anu nerekab ka para nonoman. Upama para nonoman ngarasa éra atawa géngsi meuli tahu di warung leutik—komo ti tukang dagang asongan, tangtu bakal béda lamun sakali mangsa tahu téh disalin jinis siga kadaharan nu nyampak di McDonald.
Kareueus para nonoman kana tahu, perelu diundakkeun deui. Kawasna kagiatan sobat-sobat di Unpad bisa dijieun conto pikeun para nonoman séjén, sangkan bisa ngajénan kana kadaharan lemah cai sorangan. Sabisa-bisa ma, para nonoman téh sing bisa “idéntik” jeung Tahu Sumedang, lain jeung Dunkin Donuts.
Lebah dieu, merelukeun rampak gawé ti rupaning unsur pamaréntah jeung masarakat. Patani mah tos diécéskeun tugasna, mikiran pepelakan kadelé, sangkan henteu kudu ngimpor ti Jepang. Lembaga kapariwisataan ogé, atos écés. Atuh komo deui diréktorat jéndral HKI. Tug nepi ka lembaga kaséhatan, teu meunang cicingeun. Lembaga kaséhatan ulah bosen ngadadarkeun pentingna nuang tahu. Apan tahu téh mibanda protéin nu kacida gedéna, malah satata jeung kualitas protéin hewani. Sakumaha anu bisa ditengetan dina NPU (net protein utility), yén sabagéan loba protéin tahu bisa mangfaat pikeun kabutuhan awak, kurang-leuwih 65 persén.
*
KURING moal ngarasa éra, upama aya nu nyebut “generasi tahu”. Mémang bener, kuring mah loba ngadahar tahu—sajabana ti sangu. Kacida ngahaturkeun nuhun ka para praktisi tahu, anu teu weléh satia nyadiakeun kadaharan murah tur ngandung giji. Tukang nyieun tahu, salah sahiji nu milu ngaréalisasikeun Undang-Undang Nomor 7 Tahun 1996, anu di antarana nétélakeun yén kualitas pangan anu dikonsumsi téh kudu nyumponan sababaraha kritéria. Di antarana aman, ngandung gizi, jeung bisa kahontal regana ku masarakat.***


text:
Biotéhnologi
Biotéhnologi nyaéta téhnologi nu dumasar kana biologi, utamana nalika dilarapkeun dina agrikultur, élmu pangan, jeung tatamba.
Ti antara dadaran nu béda-béda ngeunaan biotéhnologi, nu panglengkepna dirumuskeun ku "Konvénsi ngeunaan Kabinékaan Biologis" Persarikatan Bangsa-bangsa (United Nations, UN),
- "Biotéhnologi nyaéta larapan téhnologis naon baé nu migunakeun sistim biologis, organisme hirup, atawa turunanana, nu tujuanana pikeun ngarobah hasil atawa prosés pikeun tujuan husus."
Salasahiji bagian biotéhnologi nyaéta digunakeunana organisme ku manusa sacara langsung pikeun ngahasilkeun, misalna, bir, produk susu, jeung kulit. Baktéri alami ogé aya nu dijeujeutkeun dina industri pertambangan dina bioleaching. Guna séjénna di antarana dina daur ulang, ngolah runtah, meresihan tempat-tempat nu kacemaran ku kagiatan industri (bioremediasi) atawa produksi agén biowar.
Aya ogé larapan biotéhnologi nu teu migunakeun organisme hirup, di antarana chip DNA nu dimangpaatkeun dina widang genetik, atawa panglacak radioaktif dina widang kadokteran.
Najan biotéhnologi ku masarakat awam dipatalikeun jeung kloning jeung rékayasa genetik, biotéhnologi ditujukeun pikeun ngaronjatkeun alat-alat kadokteran sarta solve problems related to the production of biologically derived products, not the whimsical manipulation of life.
Kiwari, biotéhnologi, atawa biotéhnologi modern, mindeng dipatalikeun jeung dimangpaatkeunana mikroorganisme nu sacara genetik geus dirobah, misalna E. coli atawa kapang pikeun ngahasilkeun insulin atawa antibiotik. Ogé nujul ka sato atawa tutuwuhan transgenik, misalna sél endog Hamster Cina nu dirobah pikeun ngahasilkeun rupa-rupa ubar.
Sub-widang biotéhnologi[édit | sunting sumber]
Aya sawatara istilah jargon pikeun sub-widang biotéhnologi.
Biotéhnologi beureum nyaéta biotéhnologi nu dilarapkeun kana prosés médis. Contona nyaéta organisme nu dirancang pikeun ngahasilkeun antibiotik, atawa ngarékayasa genetik pikeun nambaan kasakit ku cara manipulasi génomik.
Biotéhnologi bodas, ogé katelah biotéhnologi abu, nyaéta biotéhnologi nu dilarapkeun kana prosés industri. Contona nyaéta organisme nu dirancang pikeun ngahasilkeun bahan kimia nu mangpaat. Biotéhnologi bodas umumna bisa ngirit sumberdaya dibandingkeun jeung prosés tradisional pikeun ngahasilkeun barang-barang industri.
Biotéhnologi héjo nyaéta biotéhnologi nu dilarapkeun kana prosés tani. Contona nyaéta ngarancang organisme sangkan bisa tumuwuh dina kaayaan nu husus atawa dina kaayaan aya/taya bahan kimia tani nu tangtu. Biotéhnologi héjo umumna boga hasil nu leuwih soméah lingkungan batan tatanén industri. Contona nyaéta ngarancang tutuwuhan sangkan ngéksprésikeun péstisida, sahingga ngahapus kabutuh péstisida ti luar.
Istilah biotéhnologi bulao ogé geus dipaké pikeun ngagambarkeun larapan biotéhnologi di widang maritim, ngan masih jarang.
Kala biotéhnologi[édit | sunting sumber]
- 8000 MM Ngumpulkeun siki pikeun melak; bukti yén urang Babilonia, Mesir, jeung Romawi migunakeun kawin pinilih (seléksi artifisial) pikeun ngaronjatkeun tatanén.
- 6000 MM Brewing beer, fermenting wine, baking bread with help of yeast
- 4000 MM Chinese made yoghurt and cheese with lactic-acid-producing bacteria
- 1500 Plant collecting around the world
- 1800 Nikolai I. Vavilov created comprehensive research on breeding animals
- 1880 Microorganisms discovered
- 1856 Gregor Mendel mitembeyan genetik tutuwuhan rékombinan
- 1919 Karl Ereky, insinyur Hungari, munggaran migunakeun istilah biotéhnologi
- 1980 Biotéh modérn dicirikeun ku ayana téhnologi DNA rékombinan. Modél prokariot, E. coli, dipaké pikeun ngahasilkeun insulin jeung ubar lianna, pikeun manusa (kira 5% pasén diabétes alérgi ka insulin sato nu saméméhna dipaké)
- 1992 FDA nyatujuan pangan robahan genetik (genetically modified, GM) munggaran ti Calgene: tomat "flavor saver"
- 2000 Proyék Génom Manusa (Human Genome Project) geus lengkep
Maskapé biotéknologi[édit | sunting sumber]
- Genentech
- biocon -india
- shantha biotech-india
- ZymoGenetics
- Monsanto
- AmGen


text:
Prabu Surawisésa
Prabu Surawisésa nyaéta raja Sunda (1521-1535) nu ngaganti Ratu Jayadéwata atawa nu katelah Sri Baduga Maharaja. Dina naskah Carita Parahiyangan dicaritakeun yén mangsa kakawasaan Surawisésa téh pinuh ku perang (15 kali dina 14 taun).
Sumber sajarah[édit | sunting sumber]
Prabu Surawisésa dicaritakeun dina sababaraha sumber sajarah, di antarana baé naskah Carita Parahiyangan, naskah Wangsakerta, jeung catetan lalampahan bangsa Portugis.
Carita Parahiyangan[édit | sunting sumber]
Dina Carita Parahiyangan, ngeunaan Prabu Surawisésa téh dicaritakeun kieu:
- Disilihan inya ku Prebu Surawisésa, inya nu surup ka Padarén, kasuran, kadiran, kuwamén. Prangrang limawelas kali hanteu éléh, ngalakukeun bala sariwu. Prangrang ka Kalapa deung Aria Burah. Prangrang ka Tanjung. Prangrang ka Ancol kiyi. Prangrang ka Wahanten girang. Prangrang ka Simpang. Prangrang ka Gunungbatu. Prangrang ka Saungagung. Prangrang ka Rumbut. Prangrang ka Gunung. Prangrang ka Gunung Banjar. Prangrang ka Padang. Prangrang ka Panggoakan. Prangrang ka Muntur. Prangrang ka Hanum. Prangrang ka Pagerwesi. Prangrang ka Medangkahiyangan. Ti inya nu pulang ka Pakwan deui. Hanteu nu nahunan deui, panteg hanca di bwana. Lawasniya ratu opatwelas tahun.
Numutkeun Danasasmita, Surawisésa téh sarua jeung Samiam, raja Sunda anu disebut dina catetan Portugis nepungan Alfonso d'Albuquerque di Malaka (1512). Disebut Samiam kusabab taun 1512 mah Surawisésa téh masih salaku Tohaan nu ngawasa Sanghiyang (ngawengku Jatinagara di beulah kidul nepi ka Marunda di beulah kalér).
Dina tradisi lisan, Prabu Surawisésa téh digambarkeun dina carita Mundinglaya Dikusumah.
Rujukan[édit | sunting sumber]
- Aca (1968). Carita Parahiyangan: naskah titilar karuhun urang Sunda abad ka-16 Maséhi. Yayasan Kabudayaan Nusalarang, Bandung.
- Saléh Danasasmita (2003). Nyukcruk sajarah Pakuan Pajajaran jeung Prabu Siliwangi. Kiblat Buku Utama, Bandung.


text:
Translate This Blog
✖
01 November 2013
Sinopsis Novel “Maju Jurang Mundur Jungkrang”
Sulanjana anu profesina guru sakola anu pinter ngibing, kasep jeung pikaresepeun jalma disakurilingna boh anu deukeut atawa anu rada jauh. Guru Jana teh anak tihiji awewe katurunan juragan anu katelah kabeungharanana, baheulana indungna kawin kahiji lalaki nu can diwawuhanana, da geus bogoh tea langsung bae indung Sulanjana teh kawin kalalaki eta, anu can katelah watek jeung kalakuanana tea. Sanggeus kawin indung Sulanjana teh manggihan kumaha watek anu saenyana ti salakina, salakina sok maen jeung palacuran. Anu leuwih parahna sanggeus rada lila ti eta, salakina kapanggih maehan akina Sulanjana. Sanggeus kitu breg bae indung Sulanjana gering ripuh, harita teh manehna geus lila diserahkeun ku salakina kusabab geus teu boga deui harta banda keur modal salakina maen jeung palacuran.
Harita manehna dibaturan ku Sulanjana anu keur mejeuhna imut.Indungna ngomong ka Sulanjana yen lamun dikersakeun indungna maot indungna mere amanat ka Sulanjana yen manehna kudu maehan bapana anu geus maehan akina jeung nganyerihatekeun indungna.Bapa Sulanjana teh nyaeta kuwu Surangga nu korup tur bejad ahlakna.Sanggeus Sulanjana gede tur wanian manehna nyieun acara drama anu tujuanana pikeun ngingetan bapana supaya disadarkeun.Acara etateh nyaritakeun kahirupan Sulanjana baheula keur aya keneh Indungna.Acara eta dihadiran ku menak, pulisi, camat, tur kuwu Surangga jeung rahayat. Keur lumangsung eta drama, anu kabeneran sulanjana jadi pamaenna, sulanjana geus teu kuat nahan nafsu anu nyuruwuk tina dirina, tuluy Sulanjana turun tina panggung mawa bedog bari neangan Surangga. Karek ge deuk kapanggih, Surangga teh geus dipaehan ku jalma anu lian anu boga dendem ka Surangga. Tidinya sulanjana ngarasa salah sabab manehna geus boga niat maehan bapa sorangan. Tapi diwaktu eta teh Sujanjana rada kahibur, kusabab dibaturan ku Nok Saniah anu katelah geulisna anakna kiai bapa terena Sulanjana, Nok Saniah maatahan ka Sulanjana yen manehna teh kudu tobat ka Allah, jeung didinya teh Nok saniah ngebrehkeun ka Sulanjana yen manehna teh daek ngajadikeun sulanjana panutanana.
Sinopsis Novel “Buron”
Andika téh pangalana ukur tina nulis jeung sakapeung sok buburuh narjamahkeun artikel atawa nyusun skripsi mahasiswa-mahasiswa. Manéhna deudeuh pisan ka Umi.Naon waé dilakonan demi ngabungahkeun Umi. Sanajan kitu, Manéhna sok ngarasa dosa lamun mangnyieunkeun skripsi batur lantaran ngarasa geus ngabobodo nagara ku beuki lobana sarjana-sarjana nu make skripsi lain jieunan sorangan. Nepika di hiji poé, naskah Manéhna di tolak ku rédaksi.Padahal Manéhna haying pisan ngabungahkeun Umi ku nyumponan angen-angen nu dipikahareup ku Umi.Minuhan imah ku parabot anu di beuli ku Manéhna sorangan.
Tapi teu lila ti éta Andika ditawaran mémérés susunan kalimah acak-acakan dina buku palajaran keur barudak SD ku Partuji. Pagawéan anu teu sabaraha bari gajih gedé. Singhoréng éta tempat gawé Manéhna téh mangrupakeun sindikat narkotika.Buku nu dijualna mah ukur sapeuti, séjénna mah lain buku.Lantaran ku kitu, manéhna jeung Umi pindah ka kampong.Manéhna ngarasa geus jadi buron.
Di kampung téh Umi ngarasa teu betaheun. Tuluy Andika nitah Umi pikeun ngasupkeun naskah nu make ngaran Umi ka panerbit di kota. Sanggeus kitu, ngaran Umi Sumirah téh jadi kasohor sangkan pangarang wanoja di éta kota. Di kota éta, Umi kapanggih jeung pangarang bageur nu ngaranna Asmara. Tuluy Asmara téh resepeun ka Umi.Ngan hanjakal Umi téh keukeuh embung lantaran geus boga salaki di kampong.
Dina hiji poé, gunung di kampong Umi téh bitu.Andika salaku salakina téh ngaleungit.Umi anu meunang karangan ti Andika geus teu biasa nanaon.Manéhna kabur ka salah sahiji kampong lantaran sieun ku wartawan nu tatanya ngeunaan kahirupan Manéhna.
Di kampung éta téh Umi nyumput ti serbuan wartawan.Saking ku sieunna ka wartawan, Manéhna di anggeup jelema gélo.Tapi untungna aya dokter bageur anu nulungan jeung ngadatangkeun Asmara nu mérv nyaho kaayaan Andika.Sanggeus kitu nganterkeun Umi papanggih jeung Andika.
Sinopsis Novel “Nu Kaul Lagu Kaleon”
“Ke…ke… naon bentenna ari kawih nu disebut lagu panambih sareng nu sok dipirig ku gamelan?” cek Yati bangun panasaran.
“Taya bentenna meueus-meueus acan,” walon Kang Atma, “Eta-eta keneh hakekatna mah.Bentenna ngan ukur lebah lagam ngahaleuangkeun. Ku margi lagamna lagam mamaos, tur dipirigna ku kacapi indung sareng rincik sareng suling ; sareng ku margi geus matuh sok dikantetkeun jeung kawih lagu panambih. Padahal upami eta lagu panambih dihaleuangkeun dina pirigan gamelan, kontan harita keneh moal disebat lagu panambih, tapi lagu kawih! Moal disebat nembangkeun deuih, tapi tangtuna oge ngawihkeun.Sabalikna, upami lagu kawih nu biasa dipirig ku gamelan, dialihkeun kana pirigan kacapi sareng suling, dihaleuangkeun nganggo lagam mamaos, harita keneh baris disebat lagu panambih sarta disadapurankeun jeung mamaos.”
Nu ngadengekeun teh arunggut-unggutan bangun ngarti.
Sinopsis Novel “Panganten”
Rinrin, tokoh utamana dina ieu novel boga kabogoh anu ngaranna Iyang alias Gumilang. Iyang teh maot gara-gara OD di Cipanas.Leungiteun ku Iyang, Rinrin layeut jeung Ben babaturan sakamarna Iyang.Terus dalit jeung Suminar alias Lisa Kudrow.Di Partenon teh Rinrin jeung Suminar sok ngaroko jeung nguyup arak.Saking layeutna Rinrin jeung Suminar teh sok diajak maok ka unggal Mall jeung sok sare bareng di Partenon.Tapi Suminar teh maot, maotna teh ku lantaran aborsi, da keur kakandungan teuing ku saha.Dina pamustungannana Rinrin gé hayang kawin teuing ka saha jeung teu jelas sabab kusababna manéhna hayang kawin.Nu sidik, sanggeus Rinrin nelasan manéh tepi ka hanteuna, manéhna ngarasa geus laksana papanganténan.
Sinopsis Novel “Babalik Pikir”
Eméd nyaéta budak anu bangkarwarah nepi ka diasupkeun kana bui. Tapi, ahirna mah jadi tobat, tara deui ngalawan ka kolotna.
Ti mimiti dicaritakeun, si Eméd téh budak nu ngedul, sok ngalawan ka kolotna, mawa karep sorangan jeung teu nurut ka omongan kolotna. Contona, dina carita basa indungna nitah nganteurkeun deungeun sangu pikeun bapana tuang, malah ulin langlayangan nu si Junan nepi ka pegatna. Atuh dicarékan ku kolot si Junan.Kitu baé kalakuanna, ngan ulin udar-ider.
Basa harita bapana balik ti sawah, bapana dipacok oray nepi ka maotna.Tapi, carita didieu Samsoedi ngasupkeun kana kasedihan si Eméd, yén si Eméd boga kénéh rasa prihatin.Si Eméd jadi getol barang gawé.Tapi ngan saukur sakeudeung.Nepi ka indungna pusingeun.Si Eméd dititah indit ku indungna teras manéhna teu dihaja nonjok si Jasim nepi ka mastakana ninggang batu curi seukeut nepi ka baloboran getih, raheutna héjo.
Si Eméd indit ka dayeuh teras disangka jadi bangsat.Diasupkeun wékana bui.Tapi, di ahir carita, caritana sedih tura aya bungahna ogé.Sedihna, sobatna nyaéta si Joko nu sok mangbélakeun basa manéhna di bui, maot.Sabab bus nu ditaekkan basa geus kaluar ti bui asup ka jungkrang.Bungahna, si Eméd bisa balik ka lemburna teras diaku kénéh ku indungna jeung dihampura kasalahanna.Si Eméd geus boga pagawéan nu sarua jeung pangabisana, nyaéta manday.Heunteu deui ngan ulin udar-ider.
Resensi Novel Sunda "Payung Butut" [Rani
Ismayani]
Resensi novel Payung Butut
Jejer buku : Payung butut
Panulis : Ahmad Bakri
Pamedal : Tjupumanik, 1968
Citakan : Rahmat Cijulang
Kandel buku : 100 kaca
Kadatangan Naib anyar geus jadi bahan omongan batur sa Desa. Naib nu di pandang darajatna kusabab katurunan ningrat, tapi sifatna teu sombong sareng teu mandang darajat.Tapi naib anyar ieu beda, Naib ieu sombong kusabab katurunan ningrat jeung sok mandang darajat.
Naib anyar ngagaduhan istri sareng anak nu bageur, sifat sombong Naib teu diturunkeun ka anak sareng istrina.Naib anyar ieu gaduh putri nunamina Siti Habibah nu sok dipanggil Ebah, 17 taun. Di hiji poe siti habibah papendak sareng Suganda, salasahiji anak kuwu atawa kapala desa. Siti habibah sareng Suganda duanana tos ngagaduhan hate.Duanana ngagaduhan niat keur kawin, Suganda nyobaan dek ngalamar. Basa bapana Suganda ngalamar hanjakal ditolak ku pa Naib kusabab Suganda lain katurunan ningrat jeung teu pantes kawin jeung katurunan ningrat.
Di hiji poe Desa eta kadatangan saorang juru nulis kawedanaan, namina R. Wiraatmaja. Sanggeus babaraha poe di desa, Wiraatmaja papendak Siti Habibah. Wiraatmaja bogoh ka Siti habibah tuluy Wiraatmaja ngalamar Siti habibah. Dibarengan ku hate bungah pa Naib narima lamaran Wiraatmaja sabab Pa Naib tos ninggal tinamina nu aya R na, marukankeun raden nu katurunan ningrat. Tapi pas dicaritakeun asal usul Wiraatmaja apekteh Wiraatmaja sanes katurunan ningrat tuluy di tolak lamaran eta.
Neng ebah geuring teu katulungan.Cenah geuring usus buntu, geus dioperasi tapi kurang darah.Pa Naib miwarang ka barudak pasantren titah ngadonorkeun getih kanggo neng Ebah.Tapi barudak aya nu satuju aya nu henteu, nu satuju ngan Suganda sareng nu lainna nu satuju. Ngadonorkeun getih kanggo neng ebah janten, Suganda sareng nu lain di ngadonorkeun getihna kanggo neng Ebah. Neng ebah sehat deui tuluy, Suganda jadi deukeut deui sareng neng ebah sakaligus kulawargina.Eta kasempatan moal disia-siakeun ku Suganda kusabab aya peluang keur Suganda kawin sareng neng ebah.Lila kalilaan Pa Naib sadar tuluy nyatujuan lamaran suganda.Akhirna Neng ebah sareng Suganda kawin tuluy bahagia salamina.
Backlink Please !
Sobat sedang membaca artikel tentang Kumpulan Resensi Novel Basa Sunda. Oleh Admin, Sobat diperbolehkan mengcopy paste atau menyebar-luaskan artikel ini, namun jangan lupa untuk meletakkan link dibawah ini sebagai sumbernya ↓Jangan Lupa Tinggalkan Jejak Setelah Membaca Artikelnya.>. Coment Atau Share.. Okk!!! Blog ini sudah dilindungi oleh DMCA>> jadi hati-hati kalau copy-Pate
Blogger Comments
Blogger Comments
Facebook Comments
Facebook Comments