text:
Rugbi union
Rugbi union, mindeng disebut rugbi wungkul, nya éta hiji olahraga tim kontak pinuh nu lahir di Inggris di awal abad ka-19.[2] Salasahiji dua kode ti maén bal rugbi, nya éta dina lumpat sareng bal dicandak ku tangan. Olahraga ieu dimaénkeun kalawan hiji bal nu bentukna oval, di lapangan nu panjangna nepi ka 100 m jeung lébarna nepi ka 70 m kalawan pos gawang nu bentukna kawas hurup "H" dina masing-masing garis gawang.
William Webb Ellis mindeng dipercaya kalawan pamanggihan lumpat sareng nyandak bal ku tangan dina 1823 di Sakola Rugby basa anjeunna diduga nyanggap bal nalika keur maén bal jeung lumpat ka gawang lawan. Tapi, bukti carita éta diragukeun. Dina 1845, hukum maén bal kahiji ditulis ku murid-murid Sakola Rugby; kajadian signifikan lianna dina pamekaran awal rugbi contona kaputusan Klub Blackheath ninggalkeun The Football Association dina 1863 sarta misahna rugbi union jeung rugbi liga dina 1895. Dina 1995 Badan Rugbi Internasional (International Rugby Board, IRB) ngahupus larangan dina bayaran ka pamaén, nyieun maénna sacara kabuka profésional dina tingkat nu pangluhurna pikeun kahijina.
IRB geus jadi badan pangurus pikeun rugbi union ti pawangunanna dina 1886. Sumebarna rugbi union tumuwuh ti Bangsa Asal (Home Nations), Britania Raya jeung Irlandia, sarta diserep ku raloba nagara nu kaasosiasi jeung Kakaisaran Britania. Éksponén awal ti olahraga ieu contona Australia, Selandia Anyar, jeung Afrika Kidul. Nagara-nagara nu geus ngadopsi rugbi union salaku olahraga nasionalna sacara de facto misalna Fiji, Géorgia, Selandia Anyar, Samoa, Tonga, jeung Wales. Rugbi union dimaénkeun di leuwih ti 100 nagara di 6 buana jeung dina Nopémber 2010, 118 union mangrupakeun anggota IRB.
Piala Dunya Rugbi, kahiji lumangsung dina 1987, dilaksanakeun saban opat warsih, kalawan nu meunangna narima Piala Webb Ellis. Kajuaraan Genep Bangsa (Six Nations Championship) di Éropa jeung Kajuaraan Rugby (The Rugby Championship) di Hémisfér Kidul (nu ngaganti Tri Nations) mangrupakeun kompetisi internasional utami anu dilaksanakeun warsihan. Kompetisi doméstik utama contona Top 14 di Perancis, English Premiership di Inggris, Currie Cup di Afrika Kidul, jeung ITM Cup di Selandia Anyar. Kompetisi antarbangsa nu lian contona Celtic League, aslina mimilukeun tim ti Irlandia, Skotlandia, jeung Wales sarta ayeuna ditambih ti Italia; Super Rugby (baheulana Super 12 jeung Super 14), mimilukeun tim ti Afrika Kidul, Australia, jeung Selandia Anyar; sarta Heineken Cup, mimilukeun sawatara tim ti Éropa.
Daptar eusi
- 1 Sajarah
- 2 Tim jeung struktur tim
- 3 Aturan
- 4 Pakakas
- 5 Babon organisasi
- 6 Sakuliah dunya
- 7 Rugbi union putri
- 8 Kompetisi internasional utami
- 9 Varian
- 10 Pangaruh kana olahraga lian
- 11 Statistik jeung rékor
- 12 Rugbi union dina budaya
- 13 Tempo ogé
- 14 Réferénsi
- 15 Tumbu kaluar
Sajarah[édit | sunting sumber]
Asalna maén bal rugbi dianggap salaku hiji insidén dina hiji patandingan maén bal sakola Inggris di Sakola Rugby dina 1823 basa William Webb-Ellis disebut yén anjeunna nyandak bal teras lumpat barina.[3] Sanajan bukti ti carita éta diragukeun,[4] hal éta diabadikeun di sakola éta kalawan hiji piagam nu diumumkeun dina 1895.[5] Sanajan asalna anékdot, tropi Piala Dunya Rugbi dingaranan ti namina. Maén bal rugbi tumuwuh ti wangun kaulinan dimaénkeun di Sakola Rugby, nu dicandak urut siswana ka universitas; Albert Pell, saurang mahasiswa ti Cambridge, diajénan ku lantaran geus ngawangun tim 'maén bal' kahiji.[6] Dina période awal ieu, béda sakola béda aturan, kalawan urut murid Rugby jeung Eton ngusahakeun mawa aturan anu dipikaresepna ka universitas.[7]
Kajadian-kajadian signifikan dina pamekaran awal maén bal rugbi nya éta panyieunan sét hukum maén bal katulis anu kahiji di Sakola Rugby dina 1845,[8] anu dipiluan ku 'Aturan Cambridge' dijieun dina 1848.[9] Kajadian penting lianna contona kaputusan Klub Blackheath Club ninggalkeun The Football Association dina 1863[10][11] jeung ngadegna Rugby Football Union dina 1871.[10] Kode ieu aslina disebut "maén bal rugbi" (rugby football); tapi sanggeus peupeus di Inggris dina 1895, anu ngahasilkeun misahna rugbi liga, olahraga ieu maké ngaran "rugbi union" pikeun ngabédakeunnana.[12] Sanajan ngaran pinuhna rugbi union, olahraga ieu ngan disebut rugbi di kalobaannana bagian dunya.[13][14]
Maén bal rugbi internasional kahiji lumangsung dina 27 Maret 1871, antara Inggris jeung Skotlandia.[10] Dina 1881 Irlandia jeung Wales miboga tim anu ngawakilannana, jeung dina 1883 kompetisi internasional kahiji, Home Nations Championship dimimitian. 1883 ogé warsih di mana turnamén rugbi tujuh kahiji lumnangsung, di Melrose, Melrose Sevens,[15] anu masih warsihan dilaksanakeun. Lima warsih sanggeusna, aya dua tur penting peuntas laut; tim Kapuloan Britania datang ka Australia jeung Selandia Anyar. Hal éta neundeun pondasi pikeun tur Singa Britania jeung Irlandia nu engkéna.[16] tim Pribumi Selandia Anyar 1888 mangrupakeun tim peuntas laut kahiji nu datang ka Britania.[17]
Antara 1905 jeung 1908, sadaya tilu nagara rugbi utama ti Hémisfér Kidul ngintunkeun tim tur kahijina ka Hémisfér Kalér: Selandia Anyar dina 1905, dimiluan ku Afrika Kidul dina 1906 jeung teras Australia dina 1908. Sadaya tilu tim mawa gaya maén, tingkat kaséhatan, jeung taktik nu anyar,[18] jeung leuwih boga hasil tinimbang nu aya dina kritikan.[19] Tim tur Selandia Anyar 1905 ngalaksanakeun haka saméméh saban patandingan, administrator Rugbi Union Wales, Tom Williams, nyarankeun pamaén Wales, Teddy Morgan, mingpin balaréa dina nembangkeun Lagu Kabangsaan Nasional Wales, Hen Wlad Fy Nhadau, salaku balesan. Sanggeus Morgan mimiti nembang, masarakat mimiluan: wayah kahiji lagu kabangsaan ditembangkeun di awal kajadian olahraga.[20] Dina 1905, Perancis ngalawan Inggris dina patandingan internasional kahijina.[18]
Euweuh patandingan rugbi internasional jeung patandingan nu kadukung union dimaénkeun basa Perang Dunya I, tapi kompetisi lanjut liwat tim layanan saperti tim Angkatan Darat Selandia Anyar.[21] Dina Perang Dunya II, euweuh patandingan internasional dimaénkeun ku raloba nagara sanajan Italia, Jérman, jeung Romania maénkeun sawatara patandingan,[22][23][24] sarta Cambridge jeung Oxford ngalanjutkeun Patandingan Universitas warsihanna.[25]
Rugbi union diasupkeun salaku cabang dina Olimpiade opat kali dina awal 1900-an. Dina 1973, turnamén internasional rugbi tujuh anu didukung resmi lumangsung di Murrayfield, salaku bagian ti pangélingan saratus taun Rugbi Union Skotlandia.[26] Dina 1987, Piala Dunya Rugbi kahiji dilaksanakeun di Selandia Anyar jeung Australia, sarta nu meunang nya éta Selandia Anyar. Turnamén Piala Dunya Rugbi Tujuh kahiji dilaksanakeun di Murrayfield dina 1993. Rugbi Tujuh dipikawanohkeun di Commonwealth Games dina 1998 jeung bakal dilombakeun dina Olimpiade 2016.[27]
Rugbi union mangrupakeun olahraga amatir nepi ka IRB ngadéklarasikeun olahraga ieu 'kabuka' dina 1995, ngahupus larangan din bayaran ka pamaén.[28][29] Tapi, période rugbi union pra-1995 dicirian ku lobana tuduhan "shamateurisme",[30] kaasup hiji invéstigasi di Britania ku hiji komite Badan Pamilihan Umum.[31][32] Nurutan dipikawanohna profésionalisme kompetisi klub trans-nasional dimimitian, kalawan Heineken Cup di Hémisfér Kalér jeung Super Rugby di Hémisfér Kidul.[33][34] Tri-nations, hiji turnamén internasional mimilukeun Afrika Kidul, Selandia Anyar, jeung Australia, dimimitian dina 1996.[34]
Tim jeung struktur tim[édit | sunting sumber]
Masing-masing tim mimiti maén kalawan 15 pamaén di lapangan.[35] Pamaén dina hiji tim dibagi kana 8 payun (2 leuwih di rugbi liga) jeung 7 bék.[36]
Pamaén payun[édit | sunting sumber]
Kawajiban utama ti pamaén payun nya éta miboga jeung nahankeun kabogaan bal.[37] Pamaén dina posisi ieu umumna gedé jeung kiat sarti milu dina scrum jeung lineout.[37] Aranjeunna sok disebut pack, utamina dina formasi scrum.[38]
Baris payun
Baris payun kawangun ti 3 pamaén, 2 prop (panyangga); loosehead jeung tighthead, sarta hooker. 2 prop ngabantu hooker dina scrum, pikeun ngadukung paluncat dina lineouts, jeung nyadiakeun tanaga dina ruck jeung maul.[36] Posisi katilu di baris payun nya éta hooker.[36] Hooker mangrupakeun posisi konci dina maén ofénsif jeung deféntif sarta miboga tanggung jawab meunangkan bal dina scrum.[36] Hooker biasana anu ngalungkeun bal dina lineout.[36]
Baris kadua
Baris kadua kawangun ti 2 lock atanapi lock forwards. Lock biasana pamaén nu pangluhurna di tim, jeung husus dina nu lincat nalika lineout.[36] Kagunaan utama lock dina lineout nya éta nyieun standing jump (luncat nangtung), mindeng dirojong ku pamaén payun nu lian, pikeun nyokot bal nu dialungkeun atawa mastikeun bal dipiboga ku reguna. Lock ogé miboga hiji kagunaan penting dina scrum, nyapit langsung di tukangeun tilu pamaén baris payun jeung nyadiakeun kadali hareup.[36]
Baris pengker
Baris pengker, kadé kaliru jeung ‘Bék’, nya éta baris katilu jeung baris pangahirna ti barisan di posisi payun. Pamaén di bari pengker mindeng disebut loose forwards.[38] Tilu posisi di baris pengker diwangun ti 2 jangjang jeung nu nomerna 8. Dua posisi jangjang, disebut jangjang blindside jeung openside, mangrupakeun baris final dina scrum. Peran utamina nya éta pikeun meunangkeun kabogaan liwat turn over.[36] Nu nomerna 8 dina scrum miboga peran ngadalikeun bal sanggeus dioper ti payun jeung posisina nyadiakeun hiji panyambung antara nu di payun jeung pengker dina fase narajang.[39]
Bék[édit | sunting sumber]
Peran bék nya éta nyieun jeung ngonvérsi kasempetan ngahasilkeun skor, aranjeuna umumna leuwih leutik tapi leuwih gancang jeung leuwih cingceng tinimbang pamaén payun.[37] Bébéda nu lian antara dua posisi nya éta bék dipiharep miboga kaahlian najong supérior, utamina dina posisi fly-half jeung full-back.[37]
Half-back
Half-back diwangun ti 2 posisi, scrum-half/half-back jeung fly-half/First Five-Eighth. Fly-half penting pikeun rencana tim, ngatur performa tim.[39] Aranjeunna biasana anu kahiji nu narima bal ti scrum-half sanggeus breakdown, lineout, atanapi scrum jeung kedah merhatoskeun nanao anu dilakukeun jeung éféktif dina ngomunikasi jeung bék luar.[39] Loba fly-half nu ogé panajong ka gawang. Scrum-half mangrupakeun panyambung antara pamaén payun jeung bék.[39] Aranjeunna narima bal ti lineout jeung mindahkeun bal ti bagian pengker scrum, biasana ngoperkeunnana ka fly-half.[40] Aranjeunna ogé feed (méré bal) ka scrum jeung kadang kedah jadi loose forward kaopat.[41]
Three quarters
Aya 4 posisi three quarter, inside centre/Second Five-Eighth, outside centre, sarta jangjang kénca jeung katuhu. Saperti fly-half, aranjeunna umumna miboga tajongan nu alus jeung alus dina maca pamaénan jeung ngarahkeun tarajangan. Centre bakal ngusakhakeun n-tackle pamaén anu narajang, nalika dina panarajangan, aranjeunna kedah ngaluarkeun kagancangan jeung tanaga pikeun norobos patahanan musuh.[39] Jangjang biasana diposisikeun di luareun backline. Kagunaan utamina nya éa ngaréngsékeun gerakan jeung usaha try.[42] Jangjang biasana pamaén anu panggancangna dina tim jeung atawa palumpat anu cingceng, atawa umumna di jaman modérn, gedé, kiat, sarta bisa ngéléhkeun tackle.[43]
Fullback
Fullback biasana aya sawatara méter tukangeun back line. Anjeunna nyanggap tajongan musuh jeung mindeng jadi baris patahanan ahir anu kedah ditorobos ku musuh.[39] Dua atribut penting ti saurang fullback nu alus nya éta kaahlian nyanggap jeung najong.[44]
Aturan[édit | sunting sumber]
Skor[édit | sunting sumber]
Rugbi union dimaénkeun antara 2 tim – anu skorna leuwih loba nya éta nu meunang. Skor bisa dihasilkeun liwat sababaraha cara : try, ku cara mawa bal ka aréa gawang (antara garis gawang jeung garis bal paéh) jeung bari labuh ka taneuh (grounding), ngahasilkeun 5 poin jeung hiji conversion anu bisa ngahasilkeun 2 poin; liwat pénalti atawa drop goal ngahasilkeun 3 poin.[45] Skor ti cara-cara ieu geus diganti warsih-warsih.[46]
Lapangan[édit | sunting sumber]
Lapangan rugbi sedeukeut-deukeutna maksimal panjangna 144m jeung lébar 70m.[47] Dina patandingan sabenerna, kedah aya jarak maksimal 100m antara dua garis try, kalawan di mana waé 10 jeung 22m tukangeun garis try jadi aréa bal paéh.[47] Aya sababaraha garis anu meunatasannana, saperti garis saparo jalan, "dua puluh dua", anu aya 22m ti garis gawang.[47]
Pos gawangna saperti hurup H, jeung miboga dua tihang, kapisah 5,6m, disambungkeun ku hiji batang horizontal 3m luhureun taneuh.[48] Diménsi lapangan anu sabenerna mah maké unit impérial, tapi geus dikonvérsi ka sistim métrik.[49][50]
Struktur patandingan[édit | sunting sumber]
Dina awal patandingan, kaptén ti kadua tim jeung wasit ngundi hiji koin pikeun nangtukeun tim mana anu kick off kahiji. Patandingan teras mimiti kalawan hiji drop kick, jeung pamaén ngudag bal ka aréa musuh, jeung nu lian nyobian sangkan narima bal nu teras narajang. Lamun pamaén nu mawa bal di-tackle, salajengna bakal aya hiji ruck.[51]
Patandingan dibagi kana 2 babak masing-masing 40 menit, kalawan hiji istirahat di tengahna.[52] Di babak kadua, tim silih tuker gawang.[52] Selaan pikeun kacilakaan sangkan mungkinkeun wasit ngalaksanakeun aksi disiplinér, teu kaétang salaku bagian ti wayah maén, jadi biasana waktu anu kapaké leuwih ti 80 menit.[52] Wasit miboga tanggung jawab dina netepkeun wayah, sanajan—sakumaha dina loba turnamén—anjeuna ditulungan ku hiji panangtu wayah resmi.[52] Upami wayahna béak tapi balna masih dimaénkeun, patandingan lanjut nepi ka balna 'paéh', jeung ngan dina éta wungkul wasit miriwit pikeun nandaan réngséna babak atawa patandingan; tapi, upamina wasti méré pénalti atawa tajongan bébas, patandingan lanjut.[53]
Ngoper jeung najong[édit | sunting sumber]
Operan payun (ngalungkeun bal ka payun ka pamaén lian) teu beunang; ball ngan bisa dioper ka samping atawa ka tukang.[54] Bal bisa dicandak ka payun ku tilu cara— ditajong, dicandak lumpat, atanapi ti scrum atawa maul. Pamaén anu bisa di-tackle atawa di-ruck ngan pamaén anu mawa bal. Basa bal dipayunkeun ku hiji pamaén maké pananganna, éta ngahasilkeun knock-on, anu teras dilanjutkeun ku scrum.[54]
Sadaya pamaén tiasa najong bal ka payun pikeun miboga téritori. Basa saurang pamaén di mana waé di aréa maén najong sacara teu langsung ka touch jadina balna mantul dina lapangan, throw-in dilaksanakeun basa balna asup ka touch.[54] Upami pamaén najong langusng ka touch (saperti tanpa mantul di jero lapangan heula) tina jero garis 22 méter soranganna, lineout dilaksanakeun ku tim lawan di tempat bal asup ka touch, tapi upami balna langsung ditajong ka touch ku saurang pamaén di luar garis 22 méter, lineout dilaksanakeun ka tempat tajongan anu tadi dilakukeun.[55]
Breakdowns[édit | sunting sumber]
Tujuan sisi nahan nya éta ngeureunkeun pamaén nu mawa bal, boh liwat ngalabuhkeun manéhna (tackle, nu biasana dimiluan ku ruck), atawa parebut posési jeung nu mawa bal dina suku (maul). Kaayaan kitu disebut hiji breakdown jeung miboga aturan husus.
Saurang pamaén beunang n-tackle-an pamaén lawan anu keur miboga balna ku cara ngalabuhkeun manéhna. Anu n-tackle teu beunang n-tackle di luhureun taktak (tenggek jeung mastaka),[56] jeung nu n-tackle kedah ngusahakeun ngurilingkeun leungeunna kana pamaén anu di-tackle sangkan tackle-na komplit. Teu beunang ngadorong, ngadu taktak, atawa néngklas pamaén lian maké suku, tapi panangan beunang dipaké (maksudna hiji tap-tackle atawa ankle-tap).[57][58]
Maul aya sanggeus saurang pamaén nu mawa bal kontak jeung lawanna tapi kadalina tetep dina sukuna; basa tilu pamaén cekap pikeun ngawangun hiji maul.[38] Hiji ruck mirip jeung maul, tapi dina kasus ieu balna geus ka taneuh kalwan minimalna tilu pamaén milu ngalindungan balna.[38]
Set pieces[édit | sunting sumber]
Lineout[édit | sunting sumber]
Basa balna kaluar liwat sisi lapangan, hiji lineout dilakukeun ku lawanna tim anu pangahirna keuna bal.[59] Pamaén payun ti saban tim baris saméter kapisah, tegak lurus jeung garis touch sarta antara 5 m jeung 15 m ti garis touch.[59] Balna dialungkeun ti garis touch ka jero lapangan ku hiji pamaén (biasana hooker) ti tim anu sanés pangahirna keuna bal.[59] Kajaba, upami balna kaluar ku lantaran hiji pénalti, tim anu ngalaksanakeun pénalti ngalakukeun line-out-na.[59]
Tim duanana parebut balna jeung pamaén beunang ngangkat réréncangan satimna.[60] Pamaén nu luncat teu beunang di-tackle nepi ka manéhna nangtung sarta ngan kontak taktak anu diijinkeun; palanggaran anu dihaja kana aturan eiu mangrupakeun bahaya, jeung bisa ngahasilkeun pénalti.[61]
Scrum[édit | sunting sumber]
Hiji scrum mangrupakeun hiji cara pikeun 'ngamimitian' deui patandingan kalawan aman jeung adil sanggeus palanggaran leutik.[62] Scrum dilaksanakeun ku lantaran operan payun, offside, atawa upami balna kakurung dina ruck atawa maul tanpa kasempetan bal kaambil. Hiji tim bisa ogé milih scrum salaku hadiah pénaltina.[62]
Hiji scrum diwangun ti 8 pamaén payun ti saban tim ngariung dina 3 baris.[62] Baris payun ngawengku 2 prop (loosehead jeung tighthead) atawa sisi hooker.[62] Baris kadua ngawengku 2 lock jeung 2 flanker. Tukangeun baris kadua nya éta si nomer 8. Formasi ieu kawanoh salaku formasi 3–4–1.[63] Basa hiji scrum kawangun, scrum-half ti tim anu dihadiahan nga-feed (méré) balna ka sela antara dua baris payun (kawanoh salaku tunnel).[62] Dua hooker teras parebut ku cara nyapukeun bal na ka tukang maké suku, samentawis masing-masing kelompok nyoba ngadorong kelompok scrum musuhna pikeun ngalindungan posési.[62] Tim anu meunangkeun posési mindahkeun balna ka bagian tukangna scrum, di mana balna dicandak ku nu nomer 8 atawa ku scrum-half.[62]
Ofisial jeung sanksi[édit | sunting sumber]
Aya 3 ofisial patandingan: hiji wasit jeung dua asistén wasit.[64] Asistén wasit, baheulana kawanoh salaku hakim toucdh, miboga fungsi utami pikeun nunjukkeun di mana balna kaluar ti lapangan; peranna geus dilegaan jeung aranjeunna ayeuna bisa ngiringan wasit pikeun rupa-rupa tujuan, saperti nunjukkeun palanggaran jeung mariksa garis off-side.[64] Tambahannana, pikeun patandingan di kompetisi luhur, sok aya ofisial patandingan télévisi (Television Match Official TMO; populérna disebut "wasit vidéo"), pikeun nulungan sababaraha kaputusan, disambungkeun ka wasit ku radio.[65] Para wasit miboga sistim sinyal tangan pikeun ngindikasikeun kaputusannana.[66]
Hukuman umum contona n-tackle luhureun taktak, rubuh dina scrum, ruck, atanapi maul, teu ngalepaskeun bal basa di taneuh, atawa off-side.[67] Lawanna tim anu ngalanggar aturan miboga sababaraha pilihan pikeun hadiahna: hiji tajongan "tap" (balna ditajong ka jarak anu deukeut pisan ti tangan, mungkinkeun nu najongna nyandak balna deui jeung tuluy lumpat barina), hiji punt (balna ditajong ka jarak nu jauh ti tangan, pikeun posisi lapangan), hiji place-kick (nu najongna bakal nyobian nyitak gol), atawa hiji scrum.[67] Pamaén bisa dikaluarkeun (dibéré kartu beureum) atawa ditunda ("sin-binned") pikeun 10 menit (kartu konéng) ku lantaran palanggaran, jeung teu beunang diganti.[67]
Panggantian jeung substitusi[édit | sunting sumber]
Dina patandingan, pamaén bisa diganti (ku lantaran kacilakaan) atawa disubstitusi (pikeun alesan taktik).[35] Saurang pamaén nu geus diganti teu beunang maén deui iwal anjeunna diganti saheulaan pikeun ngadalian ciderana; saurang pamaén anu geus disubstitusi bisa maén deui saheulaan, pikeun ngaganti pamaén anu boga rahut nu getihan, atawa permanén, upami ngagantikeun pamaén baris payun.[35] Dina patandingan internasional, 7 panggantian diijinkeun; di turnamén domstik atawa antarbeungeut, dina kawijaksanaan babon organisasina, jumlahna bisa ditambihkeun nepi ka 8, nu mana 3 kedah geus dilatih jeung mibanda pangalaman anu cekap pikeun nyadiakeun pangaling pikeun tilu pamaén baris payun.[68]
Pakakas[édit | sunting sumber]
Pakakas dasar ti rugbi union nya éta balna, baju rugbi, calana pondok rugbi, kaos suku, jeung sapatu. Bal rugbi bentukna oval, (téhnisna buleud manjang), jeung dijieun ti 4 panel.[69] Balna baheula dijieun ti kulit, tapi ayeuna bisana ngagunakeun bal anu dijieun ti matérial sintétis. IRB ngaluarkeun ukuran spésifik bal, panjang 280-300mm, kuriling panjang 740-770mm, jeung kuriling lébar 580-620mm.[69] Sapatu rugbi miboga sol jeung pul anu mungkinkeun cekelan kana taneuh lapangan. Pulna bisa dijieun ti logam atawa plastik tapi teu kénging seukeut.[70]
Pakakas palindung opsional sarta aya aturannana. Pakakas anu paling umum nya éta palindung baham, anu dipaké ku ampir sadaya pamaén, jeung mangrupakeun pakakas rugbi wajib dina sababaraha nagara.[71] Pakakas palindung lianna contona hélm; ipis (teu leuwih ti 10 mm), alas taktak hampang, jeung palindung sampéan; anu dipaké di jero kaos suku.[72] Perban atanapi bandana kénging dipaké; sababaraha pamaén maké bandana di mastakana pikeun ngalindungan cepil dina scrum jeung ruck. Pamaén awéwé beunang ogé maké ales dada.[72] Sanajan teu dipaké pikeun palindungan, sababaraha rupa sarung tangan tanpa ramo diidinkeun pikeun nambihan cekelan.[72]
Mangrupakeun tanggung jawab ofisial patandingan pikeun mariksa pakakas jeung pakéan pamaén saméméh tanding mastikeun yén saluyu jeung aturan maén.[73]
Babon organisasi[édit | sunting sumber]
Babon organisasi internasional rugbi union (jeung kaulinan anu kaasosiasina kawas rugbi tujuh) nya éta International Rugby Board (IRB).[74] IRB markasna aya di Dublin, Irlandia.[74] IRB, diadegkeun dina 1886, mingpin olahraga ieu disakuliah dunya jeung ngabéwarakeun aturan maén sarta réngking.[74] Dina Nopémber 2010, IRB miboga 118 kahijian di kaanggotaannana, boh anggota pinuh atawa nu kaasosiasi.[75] Dumasar kana IRB, rugbi union dimaénkeun ku lalaki jeung awéwé di leuwih ti 100 nagara.[74] IRB ngadalikeun Piala Dunya Rugbi,[74] Piala Dunya Rugbi Awéwé,[76] Piala Dunya Rugbi Tujuh,[77] IRB Sevens World Series,[78] Junior World Championship,[79] Junior World Trophy,[80] Nations Cup[81], sarta Piala Bangsa-Bangsa Pasifik.[82]
6 asosiasi régional, anu mangrupakeun anggota IRB, nya éta:
- Konféderasi Rugbi Afrika (CAR)[83]
- Uni Maén Bal Rugbi Asia (ARFU)[84]
- Asosiasi Rugbi Amérika Kalér jeung Karibia (NACRA)[85]
- Fédération Internationale de Rugby Amateur – Association Européenne de Rugby (FIRA-AER)[86]
- Féderasi Union Rugbi Oséania (FORU)[87]
- Confederación Sudamericana de Rugby (South American Rugby Confederation) (CONSUR)[88]
SANZAR (South Africa, New Zealand and Australia Rugby; Rugbi Afrika Kidul, Selandia Anyar, jeung Australia) nya éta gabungan ti Union Rugbi Afrika Kidul, Union Rugbi Selandia Anyar, jeung Union Rugbi Australia anu ngurus Super Rugby jeung Kajuaraan Rugbi (The Rugby Championship) (baheulana Tri Nations saméméh asupna Argéntina).[89] Sanajan Union Rugbi Argéntina awalna teu boga pawakilan dina SANZAR, tapi geus dibéré aksés ka kagiatan organisasi, utamina Kajuaraaan Rugbi.[90]
Union nasional nénjo rugbi union dina nagara sosorangan jeung kaafiliasi kana IRB. Déwan IRB miboga 26 korsi.[74]
Sakuliah dunya[édit | sunting sumber]
Nagara anu pangawalna ngadopsi rugbi union nya éta Inggris, nagara asal, teras dimiluan ku 3 Nagara Asal (Home Nations) nu lian, Skotlandia, Irlandia, jeung Wales. Sumebarna rugbi union salaku olahraga dunya bisa ditulusur kana pamawaanna ku ékspatriat Britania, personél militér, jeung mahasiswa universitas di luar nagri. Hiji klub rugbi dibentuk di Sydney, Australia dina 1864; samentawis olahraga ieu disebut geus dipikawanohkeun ka Selandia Anyar ku Charles Munro dina 1870, anu maénkeun rugbi basa minangka murid di Christ's College, Finchley.[10] Klub rugbi nu kahiji di Perancis diwangun ku padumuk Britania di Le Havre dina 1872, samentawis warsih salajengna Argéntina miboga patandingan nu kahijina: 'Banks' v 'City' di Buenos Aires.[91] Di Amérika Kalér, hiji klub dibentuk di Montréal dina 1868, klub kahijina Kanada. Kota Montréal ogé maénkeun peranna dina pamikawanohan olahraga ieu di Amérika Sarikat, basa mahasiswa Universitas McGill ngalawan hiji tim ti Universitas Harvard dina 1874.[10][91] Dina 1875, rugbi dipikawanohkeun ka Afrika Kidul ku prajurit Britania di Cape Town.[91]
Sababaraha nagara kapuloan geus ngadukung olahraga ieu, loba anu dipikawanohkeun ku Britania, tapi teras nyebarkeun ka nagara tatanggana bari néangan musuh luar nagri. Rugbi kahiji kalina dimaénkeun di Fiji kira-kira dina 1884 ku prajurit Éropa jeung Fiji ti Angkatan Kapulisian Pribumi di Ba di Pulo Viti Levu.[92][93] Fiji teras ngintunkeun timna ka Samoa dina 1924, anu ngadegkeun unionna dina 1927.[94] Nagara lian anu miboga tim rugbi nasional di Oséania contona Kapuloan Cook, Niue, Papua Nugini, jeung Kapuloan Solomon.[95]
Sanajan kaping pastina kadatangan rugbi union di Trinidad jeung Tobago teu kawanoh, klub kahijina, Northern RFC, dibentuk dina 1923, hiji tim nasional maén dina 1927 sarta ku lantaran hiji tur nu dibolaykeun ka Guiana Britania dina 1933, ngarobih tujuanna ka Barbados; mikawanohkeun rugbi ka ditu.[96][97] Nagara Atlantik lian nu maénkeun rugbi union contona Jamaika[98] jeung Bermuda.[99]
Nyebarna rugbi union di Éropa téh sporadis. Sajarahna, ku sabab kirangna patandingan internasional antara tim kandang Britania jeung Irlandia, anu leuwih kapincut kana ngalawan raksasa Hémisfér Kidul Australia, Selandia Anyar, jeung Afrika Kidul, bagian Éropa lianna dipaksa pikeun nyieun hiji 'tingkat kadua' pikeun patandingan rugbi internasional. Salaku hiji nagara daratan utama jeung dina jaman nalika diisolasi ku Union Britania jeung Irlandia, Perancis jadi sahiji-hijina tim Éropa ti tingkat atas pikeun sacara régulér ngalawan nagara Éropa lianna; utamina Bélgia, Walanda, Jérman, Spanyol, Romania, Polandia, Italia, jeung Cékoslowakia.[86][100] Dina 1934, diusulkeun ku Féderasi Rugbi Perancis, FIRA (Fédération Internationale de Rugby Amateur) diwangun pikeun ngatur rugbi union di luar otoritas IRB.[86] Anggota pawangunna nya éta Italia, Romania, Walanda, Katalonia, Portugal, Cékoslowakia, jeung Swédia. Nagara Éropa lianna anu maén rugbi union di antarana Rusia, anu patandingan resmi anu kacutatna ditandaan ku tepungna Dynamo Moskwa jeung Institut Ilmu Olahraga Moskwa dina 1933.[101]
Sanajan Argéntina mangrupakeun nagara pamaén rugbi anu katelah ti Amérika Kidul, ngadegkeun Rugbi Union Argéntina dina 1899,[102] sababaraha nagara lian di buanana ogé miboga sajarah rugbi. Rugbi geus dimaénkeun di Brasil ti ahir abad ka-19, tapi kaulinan ieu dimaénkeun sacara kaatur ti 1926, basa São Paulo ngéléhkeun Santos dina hiji patandingan antarkota.[103] Mibutuhkeun sababaraha panolakan pikeun Uruguay ngadopsi olahraga ieu, diluluguan ku utamina raloba dukungan ti Klub Krikét Montevideo; lanjuy dina 1951 kalawan diwangunna hiji liga nasional jeung 4 klub.[104] Nagara di Amérika Kidul lianna anu geus ngadegkeun hiji union rugbi contona Cili (1948),[105] jeung Paraguay (1968).[106]
Loba nagara ti Asia anu tradisina maénkeun rugbi bisa ditulusuran ka jaman panjajahan Kakaisaran Britania. India mimiti maénkeun rugbi dina awal 1870-an, Klub Maén Bal Kalkuta ngabentuk dina 1872. sanggeus ditarikna dinas Britania ti wewengkon ieu dina ahir dékade éta, rugbi di India ngangkleung. Paninggalan India kana olahraga ieu nya éta Piala Kalkuta ka Uni Maén Bal Rugbi; tropi rugbi anu pangkolotna sadunya anu diparebutkeun taunan antara Inggris jeung Skotlandia.[107] Sri Lanka ngaklaim geus ngawangun unionna dina 1878, jeung sanajan sautik informasi resmi ti jaman éta kasadia, timna meunangkeun piala All-India di Madras dina 1920.[108] Malaysia ogé miboga cutatan buruk. Sajarahna, patandingan anu kahijina kacutat di Malaysia nya éta dina 1892, tapi konfirmasi tina kahiji kalina ayana rugbi nya éta ayana HMS Malaya Cup anu, dingaranan dumasar HMS Malaya, anu dipidangkeun kahiji kalina dina 1922 jeung masih dihadiahkeun kana pameunang rugbi tujuh Malaysia.[109] Rugbi union dipikawanohkeun ka Jepang dina 1899 ku Ginnosuke Tanaka, saurang murid ti Trinity Hall, Cambridge sarta Edward Bramwell Clarke, anu balajar dina Kampus Corpus Christi, Cambridge.[110][111] RFU Jepang diwangun dina 1926 jeung tempatna dina sajarah rugbi direketkeun ku warta yén Jepang bakal jadi nagara palaksana Piala Dunya Rugbi 2019.[112] Hal ieu bisa jadi kahiji kalina nagara di luar Pasamakmuran, Irlandia, jeung Perancis anu ngalaksanekun acara éta, jeung diténjo ku IRB salaku hiji kamungkinan keur rugbi union mébérkeun jangjangna leuwih lega,[112] utamina di Asia. Nagara ti Asia lianna anu maén rugbi union di antarana Singapura, Koréa Kidul, sarta Cina, samentawis urut jajahan Britania, Hong Kong katelah dina rugbi ti pamekaranna dina rugbi tujuh, utamina turnamén Hong Kong Sevens anu diadegkeun dina 1976.[113]
Rugbi di wewengkon Teluk jeung Wétan Tengah miboga sajarahna dina 1950-an, kalawan klub-na dibentuk ku dinas Britania jeung Perancis anu ditempatkeun di wewengkon ieu sanggeus Perang Dunya II.[114] Basa aranjeunna arangkat, klub jeung tim-tim tetep diayakeun ku profésional ngora, kalobannana urang Éropa, anu gawé di nagara ieu. Union resmi Oman dibentuk dina 1971, kalawan Yang Mulia Qaboos bin Said al Said salaku Palindung.[115] Bahrain ngabentuk unionna sataun sanggeusna, samentawis dina 1975, Dubai Sevens, turnamén rugbi wewengkon Teluk kawentar, dijieun ku by Klub Rugbi Dubai Exiles. Rugbi tetep minangka olahraga minoritas di wewengkon ieu kalawan Israél, sakumaha dina 2011, jadi union anggota sahiji-hijina ti Wétan Tengah anu kaasup kana Réngking Dunya IRB.[116]
Rugbi union di Afrika nyebar dina ahir abad ka-19 jeung awal abad ka-20 utamina ku padumuk jeung panjajah anu mindeng maké kawijakan 'bodas-wungkul' dina maénkeunnana. Hal ieu nyababkeun rugbi ditempo salaku hiji olahraga borjuis kju urang pribumi kalawan daya tarik anu leutik.[117] Nagara nu kahijina nempo pamaénan rugbi kompetitif contona Afrika Kidul, jeung tatanggana, Rodésia (ayeuna Zimbabwé), anu ngawangun Union Maén Bal Rugbi Rodésia dina 1895.[118] Kalawan labuhna kakawasaan panjajah, kapopuléran rugbi ngirang, tapi kiwari, olahraga ieu didukung ku sababaraha nagara Afrika. Dina awal abad ka-21, Madagaskar ngalaman panongton saloba 40.000 dina patandingan internasional,[119] samentawis Namibia, anu sajarah rugbina bis ditulusuran ka 1915, geus pernah asup sababaraha kali ka jirangan final Piala Dunya.[120] Nagara Afrika lianna anu midang dina Réngking Dunya IRB salaku Union Anggota contona Basisir Gading, Kénya, Uganda, sarta Zambia.[116] Afrika Kidul jeung Kénya aya dina 12 "tim inti" anu milu dina sadaya pasanggiri Séri Tujuh Dunya IRB.[121]
Saminimialna aya 6 nagara anu ngadopsi rugbi union salaku olahraga nasionalna sacara de facto; nya éta Fiji,[122] Géorgia,[123] Selandia Anyar,[124] Samoa,[125] Tonga[126], jeung Wales.[127]
Rugbi union putri[édit | sunting sumber]
Cutatan ngeunaan maén bal rugbi putri balik ka ahir abad ka-19, kalawan sumber kacutat kahiji nya éta tulisan Emily Valentine, nu nyebutkeun yén anjeunna ngajieun hiji tim rugbi di Sakola Portora Royal di Enniskillen, Irlandia dina 1887.[128] Sanajan aya laporan patandingan-patandingan rugbi putri awal di Selandia Anyar jeung Perancis, salasahiji patandingan kahiji anu kaciri pikeun ngabuktikeun bukti utami nya éta patepungan antara Cardiff Ladies jeung Newport Ladies dina 1917.[129] Dina sababaraha taun ahir ieu, popularitas rugbi union dina atlét putri geus tumuwuh, sarta, dumasar kana IRB, ayeuna dimaénkeun di leuwih ti 100 nagara.[130]
Union Maén Bal Rugbi Putri Inggris (Women's Rugby Football Union; WRFU), tanggung jawab kana rugbi putri di Inggris, Skotlandia, Irlandia, jeung Wales, dibentuk dina 1983, jeung mangrupakeun babon organisasi nasional resmi anu pangkolotna pikeun rugbi putri.[131] Union ieu teras diganti dina 1994 ku Union Maén Bal Rugbi pikeun Putri (Rugby Football Union for Women; RFUW) di Inggris kalawan masing-masing Nagara Asal lianna ngurusan nagarana.[131] Kompetisi internasional utamina dina rugbi union putri nya éta Piala Dunya Rugbi Putri, kahiji lumangsung dina 1991.[132] Ti 1994, Piala Dunya Rugbi Putri dilaksanakeun saban 4 warsih.[132]
Kompetisi internasional utami[édit | sunting sumber]
- Pikeun leuwih jéntré ngeunaan jejer ieu, mangga tingal Daptar kompetisi rugbi union.
Turnamén anu pangpentingana di rugbi union nya éta Piala Dunya Rugbi, turnamén putra anu dilaksanakeun saban 4 warsih ngalombakeun tim-tim nasional rugbi union. Selandia Anyar nya éta juara anu panganyarna, nu meunangkeun Piala Dunya Rugbi 2011 anu lumangsung di Selandia Anyar, ngéléhkeun Perancis 8-7 di final.[133] Teu aya pameunang Piala Dunya nu geus hasil jadi juara turut-tumurut.[134] Inggris mangrupakeun tim kahiji ti Hémisfér Kalér nu meunangkeunnana. Selandia Anyar pernah meunang dina 1987, Australia dina 1991 jeung 1999, Afrika Kalér dina 1995 jeung 2007.[134] Kompetisi internasional utami lianna saperti Kajuaraan Genep Bangsa dilaksanakeun di Hémisfér Kalér sarta Kajuaraan Rugbi, dilaksanakeun di Hémisfér Kidul.
Kajuaraan Genep Bangsa (Six Nations Championship) nya éta hiji kompetisi taunan mimilukeun tim Inggris, Perancis, Irlandia, Italia, Skotlandia, jeung Wales.[135] Masing-masing nagara ngalawan lima nu lianna sakali. Kajuaraan Rugbi (The Rugby Championship) nya éta ngaran anyar ti séri taunan internasional di Hémisfér Kidul, mimilukeun Afrika Kidul, Argéntina, Australia, jeung Selandia Anyar. Ti awalna dina 1996 nepi ka sabagian 2011, kompetisi ieu kawanoh salaku Tri Nations (Tilu Bangsa), jeung ngan mimilukeun Australia, Selandia Anyar, jeung Afrika Kidul.[136] Tim-tim ieu geus ngadominasi réngking dunya sababaraha taun ahir, jeung loba anu nyebutkeun yén kompetisi ieu mangrupakeun kompetisi pangkiatna dina rugbi internasional.[137][138]
Tur rugbi[édit | sunting sumber]
Dina sajarah awal rugbi union, jaman saméméh lalampahan udara komérsial, tim-tim ti buana nu béda jarang patepang. 2 tur awal anu katelah aya dina 1888, Kapuloan Britania ka Selandia Anyar jeung Australia[139], anu dimiluan ku tur tim Selandia Anyar ka Éropa.[140] Tradisionalna, tur anu pangluhurna nya éta tur nagara Hémisfér Kidul (Australia, Selandia Anyar, jeung Afrika Kidul) ka Hémisfér Kalér, teras tur balesan dijieun ku tim gabungan Britania jeung Irlandia.[141]
Rugbi dina turnamén internasional[édit | sunting sumber]
Rugbi union dimaénkeun dina Olimpiade Usum Panas 1900, 1908, 1920, jeung 1924.[142] Sakumaha dina aturan Olimpiade, Skotlandia, Wales, jeung Inggris teu diidinkeun maén dina tim anu kapisah ku sabab sanés nagara daulat. Dina 1900, Perancis meunangkeun emas, ngéléhkeun Britania Raya 27-8 jeung ngéléhkeun Jérman 27-17.[142] Dina 1908, Australasia ngéléhkeun Britania Raya, meunangkeun medali emas, kalawan skor 32-3.[142] Dina 1920, Amérika Sarikat, maké hiji tim anu pamaén-pamaénna karak anyar kana olahraga rugbi, tapi bisa ngéléhkeun Perancis, 8-0. Dina 1924, Amérika Sarikat ngéléhkeun Perancis deui, 17-3, jadi sahiji-hijina tim anu meunangkeun emas dua kali di olahraga ieu.[142] Dina 2009, Komite Olimpiade Internasional miboga hasil pamilihan 81-8, meunangkeun rugbi union sangkan dibalikkeun salaku olahraga Olimpiade saheunteuna dina Olimpiade 2016 jeung 2020, tapi dina rugbi tujuh, kalawan format turnamén 4-dinten.[27][143]
Rugbi tujuh geus dimaénkeun di Pésta Olahraga Pasamakmuran ti 1998 di Kuala Lumpur.[144] Panyekel medali emas ayeuna nya éta Selandia Anyar anu geus meunangkeunnana 4 kali.[145] Rugbi union ogé geus jadi cabang Pésta Olahraga Asia ti 1998 di Bangkok, Thailand. Dina kompetisi 1998 jeung 2002, anu tujuh jeung lima welas dua-duana dimaénkeun, tapi ti 2006, ngan nu tujuh anu ditahankeun. Dina 2010, rugbi tujuh putri dipikawanohkeun. Panyekel medali emas ayeuna dina turnamén tujuh, dilaksanakeun di 2010, nya éta Jepang dina nomer putrana sarta Kazakhstan dina nomer putrina.[146][147]
Rugbi internasional putri[édit | sunting sumber]
Rugbi union putri internasional kahiji mimiti 1982, kalawan hiji patandingan antara Perancis jeung Walanda anu dilaksanakeun di Utrecht.[148] Dina 2009, leuwih ti 600 patandingan internasional putri geus dimaénkeun ku leuwih ti 40 tim.[149]
Piala Dunya Rugbi Putri anu kahiji dilaksanakeun di Wales dina 1991, jeung nu meunang nya éta Amérika Sarikat.[132] Turnamén anu kadua dilaksanakeun dina 1994, jeung saprak éta kompetisina geus dilaksanakeun saban 4 taun. Tim Selandia Ayar geus meunangkeun 4 Piala Dunya nu pangahirna (1998, 2002, 2006, 2010).[150]
Sakumaha ayana Piala Dunya Rugbi Putri, aya ogé turnamén régulérna, contona Kajuaraan Genep Bangsa Putri, dilaksanakeun bareng jeung nu putrana. Kahiji dimaénkeun dina 1996, kompetisi ieu geus didominasi ku Inggris, anu geus meunangkeun turnamén éta 12 kali, kalawan 6 kali meunang turut-tumurut (2006 nepi ka 2011).[151]
Varian[édit | sunting sumber]
Rugbi union geus miboga sababaraha varian. Pabédaan umum dina varian olahraga ieu biasana pamaén nu leuwih saeutik atawa ngirangan kontak pamaén. Varian nu pangkoltna nya éta Rugbi tujuh (7's, atawa VIIs), hiji varian nu gancang nu lahir di Melrose, Skotlandia dina 1883. Di rugbi tujuh, ngan aya 7 pamaén saban tim, jeung hiji babakna biasana ngan tujuh menit. Turnamén utami contona Hong Kong Sevens jeung Dubai Sevens, duanana dilaksanakeun di aréa nu teu biasa kaasosiasi jeung tingkat luhur rugbi 15. Varian lianna contona Rugbi sapuluh (10's atawa Xs), hiji varian Malaysia kalawan 10 pamaén per tim.[152]
Ku lantaran kaayaan fisik dina maén rugbi, sababaraha varian geus dijieun pikeun mikawanohkeun olahraga ieu ka barudak kalawan tingkat kontak fisik nu dikirangan.[153] Ti vérsi-vérsi ieu, Touch rugbi, nu mana tackles dijieun ku cara ngeunakeun nu mawa bal ku dua tangan. Olahraga ieu populér salaku vérsi campuran ti nu 15, dimaénkeun ku boh barudak boh déwasa.[154][155] Tag Rugby, nya éta vérsi di mana pamaénna maké hiji beubeur kalawan dua talian, upami dileupaskeun hartina ka-tackle. Dina Tag Rugby, najong bal ogé teu beunang.[156] Rugbi mini ogé varian lian ti rugbi union pikeun mikawanohkeun olahraga ieu ka barudak,[157][158] Dimaénkeun ku 9 pamaén jeung di lapangan nu leuwih leutik.[159] Mirip jeung Tag Rugby, Rugbi Bandéra Amérika (American Flag Rugby; AFR), mangrupakeun hiji varian ti rugbi union nu dimaénkeun campuran (bisa ku bareng lalaki-awéwé) tanpa kontak pikeun barudak Amérika dina kelas K-9.[160] Boh Rugbi Bandéra Amérika boh Rugbi Mini duanana béda jeung Tag Rugby nu mana dina dua varian rugbi éta leuwih dipikawanohkeun deui unsur lanjutan rugbi union sajalan pamaénna tumuwuh.[159]
Varian lianna contona rugbi basisir jeung rugbi salju.[153][161]
Pangaruh kana olahraga lian[édit | sunting sumber]
Rugbi union football, jeung katurunan langsungna, maén bal rugbi, miboga pangaruh nu kiat kana sababaraha olahraga lian. Kode Gridiron, maén bal Amérika[162][163] jeung maén bal Kanada,[164] diturunkeun ti bentuk awal rugbi. Di Kanada, maén bal Kanada geus mindeng disebut "maén bal rugbi" (rugby football),[164] jeung sababaraha badan nasional jeung propinsi disebut "Union Rugbi Maén Bal" atawa "Union Rugbi", saperti Union Rugbi Maén Bal Ontario jeung Quebec.[164] Contona, dina Encyclopedia Canadiana, cutatan Rugby Football dimimitian ku cara ngarujuk ka "the Canadian development of rugby union or "English rugger" introduced into Canada in the third quarter of the nineteenth century" (pamekaran Kanada kana rugbi union atawa "rugger Inggris" dipikawanohkeun ka Kanada dina parapat katilu abad ka-19), tapi teras nyebutkeun yén "the Canadian game is a radical departure from rugby union" (kaulinan Kanadana mangrupa hiji kadatangan radikal ti rugbi union).[164]
Maén Bal Australia geus kapangaruh ku loba olahraga, kaasup maén bal Gael, maén bal rugbi, jeung krikét. Raloba panulis percaya yén pangaruh utamina nya éta maén bal rugbi jeung kaulinan lian nu lahir di sakola umum Inggris.[165] Tom Wills, nu diakuan salaku panaratas Maén Bal Australia, ogé pernah janten murid Sakola Rugby.[166]
James Naismith ngarujuk ti rupa-rupa olahraga kaasup rugbi pikeun nyieun baskét.[167] Kontribusi nu terangna nya éta kamiripan bal luncat ka lineout ogé gaya ngalung underhand nu ngadominasi taun-taun awal ti olahraga éta. Naismith pernah maén rugbi pikeun sababaraha taun dina Universitas McGill.[168]
Maén bal Swédia nya éta hiji kode nu aturanna mangrupa campuran ti aturan maén bal jeung aturan maén bal rugbi. Sababaraha urang maénkeun kaulinan éta maké hiji bal nu buleud, samentawis nu lian maké bal oval.[169] Kaulinan éta teu dimaénkeun deui.[170]
Rugbi minangka dasar ti rugbi korsi roda (kawanoh ogé salaku "rugbi quad" atawa "murderball"), tapi olahraga ieu leuwih kiatna dipangaruhan ku baskét korsi roda, hoki és, jeung bal tangan tinimbang rugbi union.[171]
Statistik jeung rékor[édit | sunting sumber]
Dumasar kana hiji laporan dina 2011 ku Puseur Bisnis Internasional olahraga di Universitas Coventry, ayeuna aya leuwih ti 5 yuta urang maénkeun rugbi union atawa hiji varianna anu kaorganisasi ku IRB.[172] Hal ieu mangrupakeun paningkatan 19 persén ti laporan saméméhna dina 2007.[173] Laporan ieu nyebutkeun ogé yén ti 2007, partisipasi geus ningkat 33 persén di Afrika, 22 persén di Amérika Kidul, jeung 18 persén di Asia sareng Amérika Kalér.[173]
Acara utami rugbi union, Piala Dunya Rugbi, geus lanjut mekarna ti lahirna dina 1987.[174] Turnamén kahijina, mimilukeun 16 tim, ditongtonkeun ka 17 nagara kalawan total pamiarsa kaakumulasi 230 yuta.[174] Panjualan tikét basa babak grup jeung final ti turnamén nu sarua kirang ti sayuta.[174] Piala Dunya 2007 mimilukeun 94 nagara kalawan panjualan tikét 3.850.000 dina babak grup jeung final.[174] Total pamiarsa acara éta, nu ditongtonkeun ka 200 nagara, nya éta 4,2 milyar.[174]
Pamaén nu midang internasional panglobana ti nagara golongan 1 nya éta halfback Australia, George Gregan, kalawan 139 kali midang.[175] Samentawis pamaén internasional panyitak skor panglobana ti nagara golongan 1 nya éta Dan Carter ti Selandia Anyar, nu geus nyitak 1250 poin dina karirna.[176] Dina April 2010, Lithuania ngéléhkeun rékor kameunangan internasional turut-tumurut, anu saméméhna dicekel ku Selandia Anyar jeung Afrika Kidul, kalawan 17 kali meunang turut-tumurut ngalawan nagara golongan 1[177]. Lithuania meunangkeun kameunangan ka-18-na dina patandingan ngalawan nagara golongan 2, Sérbia.[178] Patandingan internasional anu boga skor panglobana antara dua tim nu diakuan nya éta kameunangan Hong Kong kana Singapura, 164 - 13, dina 27 Oktober 1994.[179] Rékor lian contona kameunangan >152 poin nu dicekel ku 2 nagara, Jepang (meunang 155 - 3 ngalawan Taipéi Cina) jeung Argéntina (152 - 0 ngalawan Paraguay). Duanana dina taun 2002.[179]
Rugbi union dina budaya[édit | sunting sumber]
Pangaruh rugbi kana budaya bisa ditempo dina inspirasi seniman jeung panulis, ogé pangaruh pamaén jeung pangurus rugbi salaku pacontoan jeung pahlawan pikeun nagarana. Loba panulis populér nu geus maké rugbi union dina bukuna. Novél 1857 Thomas Hughes, Tom Brown's Schooldays, latarna di Sakola Rugby, ngawengku carita ngeunaan patandingan maén bal rugbi, nu teras dipilemkeun dina 1940-an. James Joyce nyebutkeun tim Irlandia, Bective Rangers, di sababaraha bukuna, kaasup Ulysses (1922) jeung Finnegans Wake (1939), samentawis karya semi-otobiagrafis 1916-na, A Portrait of the Artist as a Young Man, miboga catetan pamaén internasional ti Irlandia, James Magee.[180] Sir Arthur Conan Doyle, dina carita Sherlock Holmes 1924-na, The Adventure of the Sussex Vampire, nyebutkeun yén Dr Watson maén rugbi pikeun Blackheath.[181]
Rugbi union mangrupakeun subjék ti skétsa awal ngagambarkeun olahraga ieu, tapi dipaké ogé ku sababaraha seniman, utamina ku sababaraha palukis Perancis awal abad ka-20. Post-Imprésionis Perancis Henri Rousseau, Joueurs de football, damelan 1908, némbongkeun 2 pasang pamaén rugbi.[182] Seniman Perancis lianna nu geus ngagambarkeun olahraga ieu dina karyana contona Albert Gleizes (Les Joueurs de football [1912]), Robert Delaunay (Football. L'Equipe de Cardiff [1916]), jeung André Lhote (Partie de Rugby [1917]).[183] Medali Emas pikeun Seni 1928 dina Olimpiade Antwerp dimeunangkeun ku Jean Jacoby ti Luksemburg dina karyana Rugby.[184]
Dina televisi jeung pilem, rugbi union geus dipaké minangka kasang tukan dina sababaraha produksi. Komédi 1949 ti Ealing Studios, A Run for Your Money, jeung pilem televisi 1979 ti BBC Wales, Grand Slam, duanana museur kana pandukung panongton patandingan, sanés olahragana.[185] Pilem nu maké olahraga ieu dina rincian leuwih contona produksi indie Old Scores (1991) jeung Forever Strong (2008). Invictus (2009), dumasar kana bukuna John Carlin, Playing the Enemy, ngomongkeun kajadian dina Piala Dunya Rugbi 1995 jeung usaha Nelson Mandela pikeun nganggo olahraga ieu ngahijikeun masarakat Afrika Kidul pasca-apartheid.[186][187]
Raloba nagara miboga patung nu ngagambarkeun rugbi union atawa pamaén rugbi. Sababarahana bisa dipanggih di stadion rugbi, saperti patung perunggu 27 suku di Twickenham[188] jeung pangurus rugbi Sir Tasker Watkins di Stadion Millenium.[189] Pamaén rugbi nu geus dihormatan dijieun patungna contona Gareth Edwards di Cardiff jeung Danie Craven di Stellenbosch.[190]
Tempo ogé[édit | sunting sumber]
- International Rugby Hall of Fame
- IRB Hall of Fame
- Daptar tim rugbi union internasional
- Daptar kompetisi rugbi union pangkolotna
- Daptar istilah rugbi union
- Variasi aturan pacobian
Réferénsi[édit | sunting sumber]
- ↑ Else, David (2007). British language & culture, 2nd, Lonely Planet.
- ↑ "Origins of Rugby – Codification "The innovation of running with the ball was introduced some time between 1820 and 1830."". Rugbyfootballhistory.com. Diakses pada 15 Agustus 2011.
- ↑ "Webb Ellis, William". Diakses pada 14 Séptémber 2009.
- ↑ "Flotsam". QI. BBC. BBC One. 9 January 2009. No. 3, seri F.
- ↑ Davies, Sean. "William Webb Ellis – fact or fiction?". bbc.co.uk. Diakses pada 20 Séptémber 2011.
- ↑ Marshall 1951, p. 13
- ↑ Marshall 1951, pp. 13–14
- ↑ Godwin 1981, p. 9
- ↑ "Early Laws". Rugbyfootballhistory.com. Diakses pada 6 Pébruari 2010.
- ↑ a b c d e Godwin 1981, p. 10
- ↑ "The History of Football". FIFA.com. Diakses pada 25 Pébruari 2011.
- ↑ Tony Collins (2006). "Schism 1893–1895" Rugby's great split: class, culture and the origins of rugby league football, 2nd, 87–120, Routlage.
- ↑ "Warwickshire and Rugby Football". warwickshire.gov.uk. Diakses pada 26 Séptémber 2011.
- ↑ McGaughey, William. "A Short History of Civilization IV". Five Epochs of Civilization: Chapter 7 (2000). worldhistorysite.com. Diakses pada 26 Séptémber 2011.
- ↑ Godwin 1981, p. 12
- ↑ "1888 Australia & New Zealand". The British and irish Lions. Diakses pada 13 Agustus 2011.
- ↑ Ryan, Greg (1993). Forerunners of the All Blacks, Christchurch, New Zealand: Canterbury University Press.
- ↑ a b Godwin 1981, p. 18
- ↑ Thomas 1954, p. 27 "When they arrived in this country [Britain] they were regarded as an unknown quantity, but it was not anticipated that they would give the stronger British teams a great deal of opposition. The result of the very first match against Devon was regarded as a foregone conclusion by most British followers."
- ↑ "The anthem in more recent years". BBC Cymru Wales history. BBC Cymru Wales. 1 Désémber 2008. Diakses pada 3 Désémber 2010.
- ↑ Godwin 1981, p. 19
- ↑ Tur Italia – Bukares, 14 April 1940 Romania vs Italia, Scrum.com
- ↑ Tur Italia – Stuttgart, 5 Méi 1940 Jérman vs Italia, Scrum.com
- ↑ Tur Romania – Milan, 2 Méi 1942 Italia vs Romania, Scrum.com
- ↑ Godwin 1981, p. 22
- ↑ "Rugby in the Olympics: Future". IRB. Diakses pada 18 Agustus 2011.
- ↑ a b Klein, Jeff, "I.O.C. Decision Draws Cheers and Complaints From Athletes", The New York Times, 13 August 2009. Disalin 13 August 2009.
- ↑ Stubbs 2009, p. 118
- ↑ "History of the RFU". RFU. Diakses pada 28 Séptémber 2011.
- ↑ "Ontario: The Shamateurs". TIME. 29 Séptémber 1947. Diakses pada 6 Pébruari 2010.
- ↑ Rentoul, John, "Amateur status attacked by MPs - Sport - The Independent", The Independent, INM, 17 March 1995. Disalin 19 November 2011.
- ↑ "History of Rugby Union". Diakses pada 6 Pébruari 2010.
- ↑ "European Rugby Cup: History". ERC. Diarsipkan dari yang asli pada 8 Pébruari 2007. Diakses pada 21 Maret 2007.
- ↑ a b Gaynor, Bryan, "Union's off-field game a real winner", 21 April 2001.
- ↑ a b c "Law 3 Number of Players" (PDF). IRB. Diakses pada 6 Pébruari 2010.
- ↑ a b c d e f g h "A Beginner's Guide to Rugby Union". IRB. p. 6. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ a b c d "Rugby Union Positions". talkrugbyunion.co.uk. Diakses pada 13 Agustus 2011.
- ↑ a b c d "Rugby Glossary". ESPN Scrum.com. Diakses pada 13 Agustus 2011.
- ↑ a b c d e f "A Beginner's Guide to Rugby Union". IRB. p. 7. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ "A Beginner's Guide to Rugby Union". IRB. p. 8. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ Bompa 1981, p. 62
- ↑ Brown, Guthrie and Growden (2010).
- ↑ Ferguson, David, "Scottish rugby welcomes back Lomu", 7 January 2006. Disalin 1 September 2011.
- ↑ MacDonald, H. F. (1938). Rugger Practice and Tactics – A Manual of Rugby Football Technique.
- ↑ "Law 9 Method of Scoring" (PDF). IRB. Diarsipkan dari yang asli pada 30 Agustus 2011. Diakses pada 15 Agustus 2011.
- ↑ "Scoring through the ages". rugbyfootballhistory.com. Diakses pada 16 Agustus 2011.
- ↑ a b c "Law 1: The Ground" (PDF). IRB. p. 21. Diakses pada 6 Pébruari 2010.
- ↑ "Law 1 The Ground". IRB. p. 1.4(a-b). Diarsipkan dari yang asli pada 20 Pébruari 2011. Diakses pada 13 Agustus 2011.
- ↑ "A beginner's guide to ... rugby laws". BBC. 31 Januari 2000. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ Sanajan diménsi lapangan geus dikonvérsi ka sistim métrik, sababaraha koméntator masih nganggo ukuran impérial basa ngarujuk kana aturan katangtu.
- ↑ Midgley, Ruth (1979). The Official World Encyclopedia of Sports and Games, London: Diagram Group.
- ↑ a b c d "Law 5: Time" (PDF). IRB. Diarsipkan dari yang asli pada 20 Pébruari 2011. Diakses pada 23 Séptémber 2011.
- ↑ "Law 5 – Time". 22 Januari 2007. Diakses pada 9 Juli 2010.
- ↑ a b c "Law 12 Knock-on ot Throw Forward". IRB. Diarsipkan dari yang asli pada 20 Pébruari 2011. Diakses pada 13 Agustus 2011.
- ↑ "Law 19 Touch and Lineout". IRB. p. 19.1(e-h). Diarsipkan dari yang asli pada 20 Pébruari 2011. Diakses pada 13 Agustus 2011.
- ↑ "Law 10 Foul play". IRB. p. 10.4(e). Diarsipkan dari yang asli pada 20 Pébruari 2011. Diakses pada 13 Agustus 2011.
- ↑ "Law 10 Foul play". IRB. p. 10.4(d). Diarsipkan dari yang asli pada 20 Pébruari 2011. Diakses pada 13 Agustus 2011.
- ↑ "Law 10 Foul play". IRB. p. 10.4(g). Diarsipkan dari yang asli pada 20 Pébruari 2011. Diakses pada 13 Agustus 2011.
- ↑ a b c d "Law 19 Touch and Lineout". IRB. Diarsipkan dari yang asli pada 20 Pébruari 2011. Diakses pada 13 Agustus 2011.
- ↑ "Law 19 Touch and Lineout". IRB. p. 19.10. Diarsipkan dari yang asli pada 20 Pébruari 2011. Diakses pada 13 Agustus 2011.
- ↑ "Law 19 Touch and Lineout". IRB. p. 19.8(p). Diarsipkan dari yang asli pada 20 Pébruari 2011. Diakses pada 13 Agustus 2011.
- ↑ a b c d e f g "Law 20 Scrum". IRB. Diarsipkan dari yang asli pada 20 Pébruari 2011. Diakses pada 13 Agustus 2011.
- ↑ "Forming a scrum", BBC Sport, 14 September 2005. Disalin 13 August 2011.
- ↑ a b "Law 6: Match officials" (PDF). IRB. Diarsipkan dari yang asli pada 20 Pébruari 2011. Diakses pada 19 Agustus 2011.
- ↑ Bills, Peter. "Peter Bills: Refereeing protocol rules over common sense". The Independent. Diakses pada 15 Maret 2011.
- ↑ "Referee Signals". coachingrugby.com. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ a b c "Law 10: Foul Play" (PDF). IRB. p. 70. Diarsipkan dari yang asli pada 20 Pébruari 2011. Diakses pada 19 Agustus 2011.
- ↑ "IRB acts on uncontested scrums". IRB. 19 Agustus 2009. Diakses pada 23 Séptémber 2009.
- ↑ a b "Law 2 The Ball". IRB. p. 27. Diakses pada 15 Agustus 2011.
- ↑ "Law 4 Players' clothing (4.3b)". IRB. p. 40. Diarsipkan dari yang asli pada 20 Pébruari 2011. Diakses pada 13 Agustus 2011.
- ↑ "Protect Your Assets: Mouthguards". coaching toolbox.co.nz. Diakses pada 23 Séptémber 2011.
- ↑ a b c "Regulation 12 Provisions relating to player dress" (PDF). Diakses pada 6 Pébruari 2010.
- ↑ "4.5 Inspection of players' clothing)". IRB. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ a b c d e f "IRB Organisation". IRB. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ "Iran becomes 118th IRB Member Union". IRB. 25 Nopémber 2010. Diakses pada 18 Agustus 2011.
- ↑ "IRB Women's Rugby World Cup". rwcwomens.com. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ "Russia to host 2013 Rugby World Cup Sevens". stuff.co.nz. 15 Séptémber 2011. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ "Rules". irbsevens.com. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ "Chile to host IRB Junior World Trophy". IRB.com. 31 Agustus 2007. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ "IRB Junior World Rugby Trophy". IRB.com. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ "Nations Cup". IRB.com. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ "Pacific Nations Cup". IRB.com. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ "African Rugby unveils blueprint for growth". IRB.com. 24 Désémber 2010. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ "HSBC extends commitment to Asian rugby". IRB.com. 19 Januari 2011. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ "About North America Caribbean Rugby Association "NACRA"". nawira.com. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ a b c "FIRA-AER History". fira-aer-rugby.com. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ "FORU Mission". oceaniarugby.com. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ "Confederación Sudamericana de Rugby (CONSUR)". consur.org. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ "SANZAR Boss Peters defends TriNations timing". rugbyweek.com. 4 Agustus 2011. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ Mortimer, James (9 November 2011). "SANZAR remains intact". AllBlacks.com. Diakses pada 10 Nopémber 2011.
- ↑ a b c Godwin 1981, p. 11
- ↑ Godwin 1981, p. 74
- ↑ Davies, Sean. "Fire and flair: Fijian rugby". BBC Sport. Diakses pada 20 Séptémber 2011.
- ↑ Godwin 1981, p. 174
- ↑ "Member Unions". oceaniarugby.com. Diakses pada 1 Oktober 2011.
- ↑ Godwin 1981, p. 160
- ↑ Godwin 1981, p. 43
- ↑ "Jamaica". IRB. Diakses pada 6 Oktober 2011.
- ↑ "Bermuda". IRB. Diakses pada 6 Oktober 2011.
- ↑ Dine, Philip (2001). French Rugby Football, 79–94, Oxford: Berg.
- ↑ Godwin 1981, p. 148
- ↑ Davies, Sean (16 November 2009). "Puma power: Argentinian rugby". BBC Sport. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ Godwin 1981, p. 48
- ↑ Godwin 1981, p. 166
- ↑ Godwin 1981, p. 58
- ↑ Godwin 1981, p. 127
- ↑ Godwin 1981, p. 92
- ↑ Godwin 1981, p. 152
- ↑ Godwin 1981, pp. 112–113
- ↑ Godwin 1981, p. 105
- ↑ Davies, Sean (12 February 2007). "Eastern Promise: Japanese rugby". BBC Sport. Diakses pada 20 Séptémber 2011.
- ↑ a b "England will host 2015 World Cup". BBC Sport. 28 Juli 2009. Diakses pada 7 Pébruari 2010.
- ↑ "HSBC join Cathay as Hong Kong Sevens sponsors". IRB. 18 Méi 2011. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ Godwin 1981, p. 42
- ↑ Godwin 1981, p. 126
- ↑ a b "IRB World Rankings". IRB. Diakses pada 18 Agustus 2011.
- ↑ Kamau, Michael Mundia. "A Review of Kenyan Rugby". wesclark.com. Diakses pada 19 Agustus 2011.
- ↑ Godwin 1981, p. 15
- ↑ Cocks, Tim (26 November 2005). "Madagascar rugby inspires new passion". BBC Sport. Diakses pada 19 Agustus 2011.
- ↑ Davies, Sean (4 September 2010). "Namibia rugby: Out of Boks' shadow". BBC Sport. Diakses pada 19 Agustus 2011.
- ↑ International Rugby Board (8 September 2011). Teams announced for Gold Coast kickoff. Rilis pérs. Diaksés dina 13 November 2011.
- ↑ Davies, Sean (13 October 2005). "Fire and flair: Fijian rugby". BBC Sport. Diakses pada 17 Agustus 2011.
- ↑ "Scene set for an exciting Junior Trophy". IRB. 13 Méi 2011. Diakses pada 17 Agustus 2011.
- ↑ Gerrard, D.F.; Waller, A.E.; Bird, Y.N. (1994). "The New Zealand Rugby Injury and Performance Project: II. Previous injury experience of a rugby-playing cohort". British Medical Journal. Diakses pada 17 Agustus 2011.
- ↑ "Sititi targets pool's big fish". BBC Sport. 26 Séptémber 2003. Diakses pada 17 Agustus 2011.
- ↑ "Exporter Guide: Tonga". New Zealand Trade and Enterprise. 25 Pébruari 2010. Diarsipkan dari yang asli pada 28 Séptémber 2011. Diakses pada 17 Agustus 2011.
- ↑ The Welsh Academy Encyclopaedia of Wales. (2008). Cardiff: University of Wales Press.
- ↑ "Emily Valentine: First Lady Of Irish And World Rugby". IrishRugby.ie. 20 Januari 2010. Diakses pada 5 Nopémber 2010.
- ↑ Davies, D.E. (1975). Cardiff Rugby Club, History and Statistics 1876–1975, 70–71, Risca: The Starling Press.
- ↑ "Great potential for Women's Rugby in Japan". IRB. 22 Pébruari 2011. Diakses pada 23 Séptémber 2011.
- ↑ a b "RFUW: A Brief History". RFU. Diakses pada 28 Séptémber 2011.
- ↑ a b c "Women's Rugby World Cup history". IRB. Diakses pada 5 Agustus 2011.
- ↑ "2011 Rugby World Cup final: New Zealand 8-7 France". BBC News. 23 Oktober 2011. Diakses pada 23 Oktober 2011.
- ↑ a b "Rugby World Cup History - World Cup Winners List". rugby-world-cup.net. Diakses pada 4 Oktober 2011.
- ↑ "Six Nations Championship: History". rbs6nations.com. Diakses pada 15 Agustus 2011.
- ↑ "TriNations Rugby". RugbyWeek.com. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ Harmse, J.J. (30 June 2010). "NZ expect aerial bombardment". sport24.co.za. Diakses pada 18 Agustus 2011.
- ↑ "Preview: South Africa v Australia". Planet Rugby. 365 Media. 26 Agustus 2010. Diakses pada 27 Agustus 2010.
- ↑ "The History", lionsrugby.com. Disalin 24 September 2011.
- ↑ "IRB Hall of Fame Welcomes Five Inductees". International Rugby Board. 23 Nopémber 2008. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ Griffiths 1987, p. ix "In the first century of rugby union's history the IRB only recognised matches with international status if both teams in a match came from a small pool of countries: Australia, British Lions, England, France, Ireland, New Zealand, Scotland, South Africa and Wales."
- ↑ a b c d "Rugby in the Olympics: History", IRB. Disalin 16 August 2011.
- ↑ Kelso, Paul (9 October 2009). "Rugby sevens and golf ratified for 2016 Olympics in Rio de Janeiro". Telegraph. Diakses pada 5 Nopémber 2010.
- ↑ "Commonwealth Games 2010: Form guide – rugby sevens". BBC Sport. 27 Séptémber 2010. Diakses pada 17 Séptémber 2011.
- ↑ "Commonwealth Games: NZ win sevens as England miss medal". BBC Sport. 12 Oktober 2010. Diakses pada 17 Séptémber 2011.
- ↑ "Japan claim Asian Games gold". planetrugby.com. 23 Nopémber 2010. Diakses pada 10 Oktober 2011.
- ↑ "Kazakhstan win first Asian Games women's gold". IRBSevens.com. 23 Nopémber 2010. Diakses pada 18 Agustus 2011.
- ↑ "Women's Rugby", rugbyrelics.com. Disalin 18 August 2011.
- ↑ Dolidze, Giorgi, "Women's Rugby: Beautiful Side of a Brtual Game", bleacherreport.com, 5 February 2009. Disalin 25 September 2011.
- ↑ "Rugby’s prized trophies going on tour", nz2011.govt.nz, 6 February 2011. Disalin 26 September 2011.
- ↑ "England Women beat Ireland to clinch Grand Slam", BBC Sport, 18 March 2011. Disalin 18 August 2011.
- ↑ Bath 1997, p. 71
- ↑ a b "A Beginner's Guide to Rugby Union". IRB. p. 14. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ deKroo, Karl (11 April 2009). "Touch rugby league growing in Brisbane". The Courier-Mail. Diakses pada 23 Séptémber 2011.
- ↑ "Touch Rugby". RFU. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ "Tag Rugby". RFU. 11 April 2009. Diakses pada 23 Séptémber 2011.
- ↑ "About Mini Rugby". irishrugby.ie. Diakses pada 23 Séptémber 2011.
- ↑ Rutherford, Don (1993). The Complete Book of Mini Rugby, London: Partridge.
- ↑ a b "Mini Rugby". irishrugby.ie. Diarsipkan dari yang asli pada 27 Désémber 2010. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ "About AFR", americanflagrugby.com. Disalin 18 August 2011.
- ↑ Deges, Frankie (15 July 2008). "Rugby X-treme hits the Andes". IRB. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ Bath 1997, p. 77
- ↑ Stubbs 2009, p. 115
- ↑ a b c d (1972) John Everett Robbins Encyclopedia Canadiana, Toronto, Ottawa, Montreal: Grolier of Canada.
- ↑ Geoffrey Blainey, Leonie Sandercock, Ian Turner, jeung Sean Fagan miboga dukungan tinulis kana pamikiran ieu. Tempo, contona: Richard Davis, 1991, "Irish and Australian Nationalism: the Sporting Connection: Football & Cricket", Centre for Tasmanian Historical Studies Bulletin, v.3, no.2, pp. 49–50 jeung; B. W. O'Dwyer, 1989, "The Shaping of Victorian Rules Football", Victorian Historical Journal, v.60, no.1.
- ↑ Haigh, Gideon (21 March 2009). "Murder, suicide, cricket". espncricinfo.com. Diakses pada 28 Agustus 2011.
- ↑ Wolff, Alexander (25 November 2002). "The Olden Rules". sportsillustrated.cnn.com. Diakses pada 18 Séptémber 2011.
- ↑ Kanter, Jacob (21 September 2010). "Profile-James Naismith: Where athletics meets religious fervor". mcgilltribune.com. Diakses pada 18 Séptémber 2011.
- ↑ Jönsson, Åke (2006). Fotboll: hur världens största sport växte fram, Lund: Historiska media.
- ↑ "SvFF:s tillkomst 1904". svenskfotboll.se. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ "About Wheelchair Rugby". iwrf.com. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ Robson, Seth (8 July 2011). "They're game: Rugby team willing to play all takers". stripes.com. Diakses pada 25 Séptémber 2011.
- ↑ a b Chadwick, Simon (5 April 2011). "Economic Impact Report on Global Rugby; Part III: Strategic and Emerging Markets". Centre for the International Business of Sport, Coventry University. Diakses pada 25 Séptémber 2011.
- ↑ a b c d e "IRB Year in Review 2010". IRB. 25 Pébruari 2010. p. 74. Diakses pada 25 Séptémber 2011.
- ↑ "Statsguru/Test matches/Player records". ESPN Scrum.com. Diakses pada 19 Agustus 2011.
- ↑ "Statsguru/Test matches/Player records". ESPN Scrum.com. Diakses pada 10 Séptémber 2011.
- ↑ "Lithuania bid for World record test run". IRB. 16 April 2010. Diakses pada 30 Méi 2010.
- ↑ "Statsguru / Test matches / Team records: Lithuania, matches between 4 June 2006 and 8 May 2010, sorted by ascending match date". ESPN Scrum. SFMS Limited. Diakses pada 6 Méi 2011. "The dates chosen bookend Lithuania's 18-match winning streak."
- ↑ a b "Games where 100 or more points were scored by a team". rugbydata.com. Diakses pada 27 Séptémber 2011.
- ↑ "Bective Rangers – James Joyce". bectiverangers.com. UK. Diakses pada 28 Agustus 2011.
- ↑ "The Adventure of the Sussex Vampire". BBC. UK. 1 Séptémber 2005. Diakses pada 28 Agustus 2011.
- ↑ Lauf, Cornelia. "Henri Rousseau". guggenheim.org. Diakses pada 28 Agustus 2011.
- ↑ Dine, Philip (2001). French Rugby Football, Oxford: Berg.
- ↑ "Art Competitions". olympic-museum.de. Diakses pada 6 Oktober 2011.
- ↑ Berry, David (1996). Wales and Cinema, The First Hundred Years, Cardiff: University of Wales Press.
- ↑ Carlin, John, "How Nelson Mandela won the rugby World Cup", The Daily Telegraph, 19 October 2007. Disalin 28 August 2011.
- ↑ Fihlani, Pumza, "South Africa 'rugby unity': Fact and fiction", BBC News, 11 December 2009. Disalin 28 August 2011.
- ↑ Kilvington, Joanna (2 June 2010). "RFU unveils iconic bronze of rugby line-out by sculptor Gerald Laing". yourlocalguardian.co.uk. UK. Diakses pada 28 Agustus 2011.
- ↑ "Statue of Sir Tasker is unveiled". BBC News. UK. 15 Nopémber 2009. Diakses pada 23 Séptémber 2011.
- ↑ "Craven of Craven Week". rugby365.com. 27 Juni 2010. Diakses pada 28 Agustus 2011.
Sumber citakeun[édit | sunting sumber]
- (1972) Encyclopedia Canadiana vol. 8, Toronto, Ottawa, Montreal: Grolier of Canada.
- (1997) Complete Book of Rugby, Seven Oaks Ltd.
- (2009) Rugby: Steps to Success, Human Kinetics.
- (2008) Periodization in Rugby, Meyer and Meyer Sport.
- Godwin, Terry, Rhys, Chris (1981). The Guinness Book of Rugby Facts & Feats, Enfield: Guinness Superlatives Ltd.
- Griffiths, John (1987). The Phoenix Book of International Rugby Records, London: Phoenix House.
- Marshall, Howard, Jordon, J.P. (1951). Oxford v Cambridge, The Story of the University Rugby Match, London: Clerke & Cockeran.
- Midgley, Ruth (1979). The Official World Encyclopedia of Sports and Games, London: Diagram Group.
- Richards, Huw (2007). A Game for Hooligans: The History of Rugby Union, Edinburgh: Mainstream Publishing.
- Stubbs, Ray (2009). The Sports Book, Dorling Kindersley.
- Thomas, J.B.G., Rowe, Harding (1954). On Tour, Essex: Anchor Press Ltd..
Sumber éléktronik[édit | sunting sumber]
- "Laws of Rugby Union". IRB. 25 Pébruari 2010. Diakses pada 16 Januari 2011.
- "IRB Regulations". IRB. Diakses pada 16 Januari 2011.
- Scrum.com Rugby guide
Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]
- International Rugby Board – loka resmi babon organisasi
- Rugby Data – statistik rugbi union
- Planet Rugby – warta, jadwal, laporan, jsb.
- ESPN Scrum.com warta, laporan, statistik, jsb.
Citakan:Team Sport Citakan:International rugby union Citakan:Olympic sports Citakan:Rugby Union Club Competitions


c: text/html

text:
Z
Z ialah hurup Latin modérn anu ke-26 sarta pamungkas, disebut zed, dibaca [zɛd]. Di Amérika, Z disebut zi, dibaca [ziː].
Daptar eusi
Sajarah[édit | sunting sumber]
Semit[édit | sunting sumber]
Hurup Z asalna ti hurup Yunani zeta, anu diturunkeun ti hurup Proto-semitik (Semitik mimiti). Ngaran hurup Semitik asalna nyaéta zayin, anu meureun bermakna "pakarang", sarta mangrupa hurup katujuh dina abjad kasebut. Hurup éta kawas pelafalan z dina basa Inggris sarta Perancis, atawa kamungkinan badag kawas sada konsonan gesek /d͡z/ dina basa Italia.
Yunani[édit | sunting sumber]
Wangun Z (hurup leutik: Z) Yunani mangrupa baraya deukeut hurup Fénisia I, sarta wangun hurupna dina prasasti-prasati tetep tahan sapanjang jaman kuna. Urang Yunani ngagerona zeta, sarta ngaran kakara dijieun dumasar hurup ieu nyaéta eta (n) sarta theta (θ).
Dina basa Yunani mimiti di Athéna sarta Yunani Kulon Sagara, hurup éta melambangkan sada /dz/; dina basa Yunani Attika, ti abad ke-4 SM nepi ka saterusna, hurup éta bisa melambangkan /zd/ atawa /dz/, sarta dina kanyataanana euweuh konsénsus anu nengetan masalah ieu. Dina dialek séjénna, kawas Elea sarta Kreta, simbol éta kungsi dipaké pikeun nandakeun sada th bersuara sarta nirsuara dina basa Inggris (IPA: /ð/ sarta /θ/). Dina dialek umum (basa Yunani Koine) anu ngagantikeun dialek tiheula, Z melambangkan sada /z/, sarta tahan nepi ka basa Yunani Modérn.
Étruska[édit | sunting sumber]
Dina alfabet Étruska, hurup Z meureun nandakeun sada konsonan gesek /ts/; dina basa Latin ogé, /dz/.
Latin[édit | sunting sumber]
Dina basa Latin mimiti, sada /z/ robah jadi /r/ alatan rhotasisme ku kituna hurup anu melambangkan sada /z/ jadi henteu kapaké. Mangka kira-kira warsih 300 SM, hurup Z disingkirkan ku Censor Appius Claudius Caecus, tuluy tempatna mimitina digantikeun ku hurup anyar, G.
Dina abad kahiji SM, hurup Z dilarapkeun balik ka dina alfabét Latin ambéh nandakeun sada zeta Yunani kalayan leuwih pas batan penulisan S di mimiti kecap sarta ss di tengah kecap anu dilarapkeun saméméhna, conto: sona = Zwvn, "tali cangkéng"; trapessita = tpaπeZιtnς, "bankir". Hurup ieu ngan mecenghul dina kecap-kecap pinjaman Yunani, sarta Z babarengan Y mangrupa dua hurup anu diinjeum ku bangsa Romawi ti alfabét Yunani.
Dina Basa Latin Vulgar, hurup zeta Yunani nampaknya nandakeun sada (/dj/), sarta saterusna (/dz/); D dipaké pikeun sada /z/ dina kecap-kecap kawas baptidiare minangka ganti baptizare ("baptis"); sabalikna Z dijadikeun tanda sada /d/ dina wangun-wangun kawas zaconus pikeun diaconus ("paderi"); sarta zabulus pikeun diabulus ("iblis"). Z ogé mindeng ditulis minangka gaganti konsonan I (nyaéta, J, IPA: /j/) kawas zunior pikeun junior, 'leuwih ngora'.
Di mangsa saméméhna, alfabét basa Inggris anu dipaké ku barudak henteu dipungkas jeung Z, melainkan kalayan & atawa simbol tipografi anu nyarupaanana.
Wangun Z[édit | sunting sumber]
Wangun séjén ti hurup Z anu asalna ti tipe hurup Goth sarta Blackletter Modérn Mimiti nyaéta "z berekor". Wangun hurup z berekor ieu ngagabung jeung wangun hurup s panjang, jadi ligatur ß dina éjahan basa Jerman.
Hiji wangun variasi Z berekor nyaéta Ezh, diasupkeun dina Alfabét Fonétik Internasional minangka tanda sada konsonan desis pascarongga-huntu bersuara (IPA: [Ʒ]).
Z dina tipe hurup Antiqua bisa jiga jeung sipat anu ngagambarkeun angka 3 dina tipe hurup séjénna.
Unicode netepkeun titik kode pikeun "BLACK-LETTER CAPITAL Z" sarta "FRAKTUR SMALL Z" dina lajur Letterlike Symbols dina Mathematical alphanumeric symbols, unggal dina U+2128 ℨ sarta U+1D537 𝖟.
Pamakéan[édit | sunting sumber]
Dina basa Malayu, hurup "z" berbunyi konsonan desis rongga-huntu bersuara anu aya dina kecap-kecap pinjaman basa Arab, Persia sarta Éropa; contona: "ziarah", "zapin" sarta "zoo", kitu ogé jeung basa Inggris kawas dina omongan "zip", "realize" sarta sajabana. Adakalanya dina basa Inggris, "z" mawa sada konsonan desis pascarongga-huntu bersuara (IPA: [Ʒ]) kawas dina kecap "azure".
Dina basa Italia, hurup Z nandakeun dua foném, nyaéta /ts/ sarta /dz/; dina basa Jerman, hurup Z melambangkan /ts/; dina basa Spanyol Castellano /θ/ (nyaéta th dina kecap thing basa Inggris), tapi dina dialek séjén (Amérika Latin, Andalusia) sadana /s/.
Dina sistem pinyin basa Mandarin "z" disebut [ts]. Dina romanisasi basa Jepang ogé, hurup z nandakeun sada [z] sarta [dz].
Sistem IPA maké simbol [z] pikeun konsonan desis rongga-huntu bersuara. Dina basa Inggris, sawatara hurup S dilafalkan /z/, kawas dina kecap "closed".

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Program Evaluation and Review Technique
Program (atawa Project) Evaluation and Review Technique, ilaharna disingget PERT, nyaeta hiji model manajemen proyek di dirarancang keur nganalisis tur nunjukkeun tugas nu kalibet pikeun ngarengsekeun hiji proyek.
Daptar eusi
Sawangan[édit | sunting sumber]
PERT nyaeta hiji cara keur nganalisis tugas-tugas dina raraga ngarengsekeun hiji proyek, hususna wanci nu dibutuhkeun keur ngarengsekeun eta tugas, sarta ngidentifikasikeun wanci pangsaeutikna pikeun ngarengsekun sakabe proyek.
PERT dimekarkeun utamana keur ngabasajankeun rarancang jeung jadwal tina hiji proyek kompleks nu gede. PERT bisa ngahijikeun kahenteupastian ku jalan ngamungkinkeun ngajadwal hiji proyek sok sanajan henteu nyaho sagemblengna detil jeung lilana sakabeh aktivitas. PERT leuwih mangrupakeun hiji tehnik nu orientasi kana event tinimbang orientasi kana mitembeyan jeung rengsena, tur dipake dina hiji proyek nalika wanci mangrupakeun faktor utama tinimbang beaya. Diterapkeun kana infrastruktur nu kacida gedena, saharitaeun, kompleks, jeung henteu rutin sarta proyek-proyek Panalitian jeung Pangembangan.
Model proyek ieu harita mangrupakeun model munggaran dina golonganana, binangkitna deui manajemen saintifik, nu kapanggih ku Frederick Taylor "Taylorisme" jeung dihadean ku Henry Ford "Fordisme". Critical path method Pausahaan DuPont kapanggih dina wanci nu ampir sarua jeung PERT.
Tempo oge[édit | sunting sumber]
- Activity diagram
- Beta distribution
- Critical Path Method
- Float (project management)
- Gantt chart
- Project network
- Project management
- Project planning
- Triangular distribution
- PRINCE2
Rujukan[édit | sunting sumber]
Bacaan salajengna[édit | sunting sumber]
- Project Management Institute (2003). A Guide To The Project Management Body Of Knowledge, 3rd ed., Project Management Institute.
- Klastorin, Ted (2003). Project Management: Tools and Trade-offs, 3rd ed., Wiley.
- Kerzner, Harold (2003). Project Management: A Systems Approach to Planning, Scheduling, and Controlling, 8th Ed., Wiley.
- Milosevic, Dragan Z. (2003). Project Management ToolBox: Tools and Techniques for the Practicing Project Manager, Wiley.
- Lev Virine & Michael Trumper (2007). Project Decisions: The Art and Science, Management Concepts.


text:
AMANAT PRABU SILIWANGI April 2, 2011Posted by silatpadjadjaran in Adab Budaya.
trackback
AMANAT PRABU SILIWANGI
Hei..rahayat Sunda, iyeu kula datang, rek neupikeun hiji pamenta kula ka arandika…..kula hayang nenjo sunda ngahiji dina lampah jeung paripolah, sadogdog saigeul sapihadean, kacai jadi saleuwi kadarat jadi salogak (kacai keur susuci kadarat keur ibadah)
Hiji amanat kula sing inget jeung kade poho, “PAKUSARAKAN”, ulah paaing-aing, asa aing pang jayana asa aing pang kakoncarana, asa aing pang akangna, arandika salaku urang sunda hirup teh kudu silih mawangi, ulah julid ati
Rahayat sunda sakabeh, sadaya seuweu putu SILIWANGI boh nu di priangan, nu di cirebon, nu di banten oge seuweu putu sadaya anu aya dibuana pancatengah..kula mihape kade pisan ulah silih pagetreng jeung sasama putu SILIWANGI, hade goreng masih dulur sorangan, mun salah ganjang omean mun bener geuwat tutuekeun, Kade ulah jadi putu SILIWANGI anu munafek, pohon kalembur matuh banjar karang pamidangan, poho kageulung kade yeuhh arandika sing inget timana keur dimana jeugn rek kamana
Nitip kula nagri sunda anu endah…
Komentar»
No comments yet — be the first.


text:
Urang boga pekik nasional “Merdéka”, bari ngacungkeun peureup. Tapi kalolobaanana di antara urang teu nyaho ka nu nyiptakeunana mah. Éta pekik nasional téh diciptakeun ku Pa Oto Iskandar Di Nata dina jaman révolusi kamerdékaan. Sanajan kitu, nepi ka ayeuna éta pekik téh masih kénéh mindeng kadéngé dina rupa-rupa kasempetan.
Pa Oto Iskandar Di Nata téh pahlawan pergerakan nasional anu asalna ti Jawa Barat. Pituin urang Sunda, lahir di Bojongsoang, Dayeuhkolot, Bandung, tanggal 31 Maret 1897. Putra Lurah Bojongsoang, Rd. Nataatmaja anu sanggeus munggah haji ganti ngaran jadi Rd. Haji Adam Rahmat. Ari ibuna, Siti Hadijah.
Satamatna ti Sakola Rayat, Pa Oto neruskeun sakolana ka Sakola Guru, Sakola Raja katelahna téh harita mah. Nya di dieu Pa Oto mimiti némbongkeun wawanénna téh. Harita Pa Oto kudu cicing di asrama. Mangkaning asrama sakola jaman harita téa, aturanana téh kacida ketatna.
Guru-guruna miharep sangkan murid-murid sakola bangsa urang téh kudu nurut kana sagala kahayangna. Tangtu baé anu sajalan jeung kahayang Pamaréntah Hindia Walanda. Komo deui ieu, pigurueun, sasatna mah anu bakal bisa mangaruhan ka jalma réa.
Upama aya murid bangsa urang anu boga pamadegan méngpar tina kahayangna, dicap baé murid bangor. Pa Oto gé kitu, katotol murid bangor, ceuk guru-guru Walanda mah. Nu matak mindeng disetrap atawa dihukum ku rupa-rupa lantaran. Mimindengna mah alatan Pa Oto wani nembrakkeun pamadegan jeung pahamna pribadi anu papalingpang jeung kahayang guru atawa Pamaréntah.
Hiji mangsa mah, Diréktur Asrama téh geus henteu tahan meureun ku kalakuan Pa Oto. Éta diréktur téh urang Walan¬da. Awakna jangkung badag, kawantu tukang gulat. Nepi ka nangtang gelut ka Pa Oto, pokna bari singkil, “Héy Oto Iskandar, manéh wani henteu gelut jeung kuring?” Ari témbal Pa Oto, “Nya ari geus gedé mah wani wé.” Direktur Asrama ukur bisa melengek.
Kajadian séjénna anu ngébréhkeun wawanén Pa Oto téh nyaéta waktu sakola di Sakola Guru Atas di Purworejo. Dina hiji poé, Pa Oto téh maké dasi konéng ka sakola. Pokona mah asa panggindingna wé harita mah. Tapi aya guru Walanda anu teu resepeun nénjo Pa Oto maké dasi téh.
Éta guru Walanda téh negor, “Héy, Oto! Ku naon manéh bet maké dasi? Sedeng kuring baé gé henteu maké dasi!” Pa Oto ngajawabna mutuh matak lucu, “Ah, Tuan mah teu perlu maké dasi, da geus kolot ieuh!” Kabéh nu ngadéngé jawaban Pa Oto sareuri. Tapi ari guru Walanda téa mah kacida ambekna. Nepi ka ngusir sagala ka Pa Oto téh, nitah kaluar ti kelas.
Sanajan ku guru-guruna dicap murid bangor, tapi ari uteukna mah éncér Pa Oto téh. Dibandingkeun jeung babaturan sakelasna mah onjoyna téh jauh pisan. Nu matak di kelasna mah dianggap béntangna. Leuwihna ti éta, kapinteranana bisa ngéléhkeun batur sakelasna bangsa Walanda.
Pa Oto ogé boga pangaresep kana kasenian jeung maén bal. Dina maén bal kaasup béntangna. Pa Oto jadi andelan kleup maén bal, boh di kleup sakolana, boh di kleup lemburna. Ari posisina jadi sénter pur. Striker mun ayeuna mah.
Dina kasenian, Pa Oto tapis nabeuh gamelan, pinter ngibing, jeung resep kana san¬diwara. Kana lalajo wayang deuih karesepna téh. Ari tokoh wayang anu pangdipikaresepna nyaéta Bima alias Werkudara. Kawasna baé surup jeung pasipatanana, ana nyarita téh sok sahinasna baé.
Satamatna ti Sakola Guru Atas di Purworejo, Pa Oto jadi guru, luyu jeung cita-citana. Pa Oto boga cita-cita hayang ngamajukeun bangsana. Lamun hayang maju, kudu pinter heula. Jalanna nya ku pendidikan téa. Éta matakna Pa Oto boga cita-cita hayang jadi guru téh.
Salian ti jadi guru, Pa Oto ogé ancrub kana organisasi sosial. Mimiti jadi anggota Budi Utomo, terus jadi anggota Paguyuban Pasundan, malah jadi ketuana pisan. Tah, dina mangsa diketuaan ku anjeunna Paguyuban Pasundan maju. Utamana dina widang pendidikan, ékonomi, jeung sosial pulitik.
Di organisasi ogé Pa Oto geus némbongkeun wewesénna. Upamana baé basa anjeunna jadi anggota Déwan Kota di Pakalongan. Harita Pa Oto téh jadi wawakil ti Budi Utomo, da harita mah can asup jadi anggota Paguyuban Pasundan.
Salaku anggota Déwan Kota, anjeunna mindeng ngungkab kateureugeujeugan nu aya di masarakat, mindeng ngabéla rahayat anu katideresa. Di antarana baé ngungkab jeung ngagugat “Peristiwa Bendungan Kemuning“. Kasus panipuan gedé di Perkebunan Tiwu Wonopringgo, Wonogiri.
Kawasa Kontrak, anu jelas bangsa Walanda, boga karep ngagerejud tanah rahayat di Kemuning. Rahayat Kemuning dipaksa kudu masrahkeun tanahna pikeun ngalegaan kebon tiwu. Anu teu mikeun, dianggap baha ka Pamaréntah Hindia Walanda. Rahayat teu bisa majar kumaha, da sieun téa.
Dina kaayaan kitu, Pa Oto ka hareup ngabéla kapentingan rahayat. Ceuk Pa Oto, tindakan Kawasa Kontrak téh kacida salahna. Ku lantaran kitu, Kawasa Kontrak kudu mulangkeun tanah Kemuning ka rahayat anu ngabogaan hakna.
Antukna mah Pa Oto téh lain baé adu hareupan jeung Kawasa Kontrak, tapi adu hareupan jeung Residén Pakalongan deuih. Salaku bangsa Walanda, tangtu baé Residén téh leuwih ponténg ka nu konéng, ngabéla kapentingan bangsana sorangan. Tapi Pa Oto henteu gimir, henteu galideur.
Dina éta pacéngkadan, Pa Oto anu meunang. Sanajan, tangtu baé henteu gampang. Tanah rahayat anu di Kemuning kapimilik deui ku nu boga hakna. Kawasa Kontrak ngégél curuk. Malah sanggeus éta kajadian, Residén Pakalongan téh diganti.
Tindakan Pa Oto kitu téh, puguh baé matak ngageunjleungkeun. Alam harita mah apan carang pisan bangsa urang anu wani nyempad, sumawonna ngalawan ka bangsa Walanda. Umumna mah sumuhun dawuh bae, teu langkung Kangjeng Tuan. Sanajan dipaké kékéséd ogé, ceuk babasanna mah.
Ngaran Oto Iskandar Di Nata mimiti nyambuang. Naék daun mun ceuk basa ayeuna mah. Dipikawanoh jeung dipikacinta ku rahayat. Sabalikna ku bangsa Walanda mah, dipikaceuceub. Pamaréntah Hindia Walanda ngasupkeun ngaran Pa Oto kana buku hideung, nyaéta catetan jalma-jalma anu sawaktu-waktu kudu dibuang ka Digul, di Pulo Irian.
Seungitna ngaran Pa Oto, matak bayeungyang ka pamaréntah jajahan di Pakalongan. Ngajaga bisi komarana ngéléhkeun komara jeung wibawa pamaréntah, Pa Oto dipeclengkeun ti Pakalongan. Tugasna dipindahkeun ka Jakarta.
Tapi saméméh ninggalkeun Pakalongan, Pa Oto sem¬pet mingpin rahayat pikeun ngadegkeun Sakola Kartini. Pa Oto mémang gedé perhatianana kana pendidikan bangsana. Cenah mah nepi ka kiwari éta sakola téh masih kénéh aya.
Jadi upama nilik ka dinya mah, ti méméh jadi anggota Volksraad ogé, geus témbong perjoanganana téh. Kitu deui wawanénna, geus nyampak ti keur sakola kénéh. Tangtu baé lain kawani anu teu puguh. Ieu mah kawani dina ngabéla bebeneran, ngabéla bangsa jeung lemah caina.
Di Jakarta mimitina Pa Oto ngajar di Paguron Muhammadiyah. Kagiatanana dina widang organisasi jeung pulitik ogé henteu tinggaleun. Pa Oto mimiti wanoh ka Paguyuban Pasundan. Mimitina Pa Oto jadi anggota biasa. Saterusna mah jadi Ketua Pangurus Puseur Paguyuban Pasundan. Ari sékretarisna Pa Juanda Kartawijaya.
Dina mangsa dipingpin ku Pa Oto jeung Pa Juanda, Paguyuban Pasundan katémbong kamajuanana. Utamana mah dina widang pendidikan, ékonomi, jeung sosial budaya. Malah saterusna mah Paguyuban Pasundan ogé ilubiung kana urusan pulitik.
Paguyuban Pasundan ngagabung jeung Permufakatan Perhimpunan Politik Kebangsaan Indonesia. Paguyuban Pasundan milu pilihan umum pikeun milih anggota Volksraad. Mun ayeuna mah Volksraad téh sarua jeung DPR RI. Wawakil rahayat anu kudu merjoangkeun kapentingan rahayat.
Anu jadi wawakil Paguyuban Pasundan di Volksraad téh nya Pa Oto Iskandar Di Nata. Kawanina beuki ébréh baé katémbong. Pa Oto remen ngiritik kaayaan pamaréntah jajahan nepi ka remen matak beureum ceuli anggota Volksraad ti lingkungan bangsa Walanda.
Ari anggota Volksraad téh diwangun ku bangsa Walan¬da, Indonésia, Cina, jeung Arab. Anggotana aya nu diangkat, jeung aya nu mangrupa hasil pilihan umum. Tah, Pa Oto mah jadina anggota Volksraad téh hasil tina pilihan umum, wawakil ti Paguyuban Pasundan.
Dina bubuka mangsa sidang Volksraad taun 1931 - 1932, Pa Oto nepikeun pidatona. Dina éta pidato, Pa Oto nembrak¬keun kateureugeujeugan Pamaréntah Hindia Walanda dina sagala widang. Nyarita satarabasna, henteu didingding kelir. Nepi ka Ketua Sidangna, bangsa Walanda, sababaraha kali ngetrokkeun paluna, sangkan Pa Oto ulah nerag teuing nyaritana.
Di antarana Pa Oto ngiritik kawijakan Pamaréntah Hindia Walanda dina widang ékonomi. Pamaréntah harita leuwih mentingkeun kaom nu boga modal, tibatan ékonomi rayat. Hal éta dikritik bébéakan ku Pa Oto dina pidatona. Kitu deui dina widang pendidikan, anu can walatra ka sakumna rahayat Indonésia.
Bagian pidatona anu kawéntar nyaéta waktu an¬jeunna nyabit-nyabit kamerdékaan bangsa Indonésia. Saurna téh, gubragna kamerdékaan Indonésia, rék karana dipaksa atawa henteu, teu saeutik gumantungna kana sikep Walanda sorangan. Tapi bangsa Walanda kudu sadar. Tangtuna ogé moal hésé milih hiji di antara dua: mundur atawa diusir.
Pidato Pa Oto meunang pangbagéa anu lain lumayan. Umumna bangsa Indonésia mah asa dipangedalkeun kereteg angenna, anu salila-lila dikemu. Malah ti harita mimiti nyebarna jujuluk Si Jalak Harupat pikeun Pa Oto Iskandar Di Nata téh.
Pidato Pa Oto lain baé ngageunjleungkeun di Indonésia, tapi di Nagri Walanda deuih. Aya anu pro, aya anu kontra. Ceuk anu pro, Hindia Walanda (sesebutan urang Walanda ka nagara urang harita) geus meujeuhna dibéré kamerdékaan pikeun nangtukeun nasibna sorangan. Ceuk anu kontra mah sabalikna. Hindia Walanda can waktuna dibéré kamerdékaan.
Sanggeus aya pidato Pa Oto mah, bangsa urang mimiti aya perhatian ka Volksraad téh. Saméméhna mah Volksraad téh dianggap alat politik pikeun kapentingan Walanda wungkul. Apan ku kaom pergerakan mah Volksraad téh disebutna ogé Gedong Kumidi ti Pejambon. Nyindir éta téh, pédah Gedong Volksraad perenahna di Pejambon, Jakarta.
Pasualan kamerdékaan téh jadi bukur catur mangtaun-taun. Nepi ka kapegat ku Perang Dunya II. Walanda diusir ti nagara urang ku tentara Jepang. Saterusna atuh nagara urang téh aya dina genggeman bangsa Jepang salila tilu taun. Ti taun 1942 nepi ka taun 1945.
Dina Jaman Jepang Pa Oto nyekel kalungguhan Direktur Surat Kabar Cahaya. Jadi pingpinan Jawa Hookookai, pingpinan Badan Panulung Korban Perang, anggota Cuo Sangi In, sarta anggota Panitia Persiapan Kemerdékaan In-dinésia (PPKI). Pa Oto daékna gawé bareng jeung Jepang téh lantaran Jepang jangji rék méré kamerdékaan ka bangsa Indonésa.
Salian ti Oto, masih kénéh loba kaom pergerakan anu harita kairut ku jangji Jepang téh. Anu matak henteu saeutik anu daék gawé bareng jeung Jepang. Sanajan kitu, dina Jaman Jepang téh Pa Oto boga jasa anu natrat nepi ka ayeuna. Nyaéta milu ngadegkeun Barisan Pembela Tanah Air, anu popiler disebut PETA tea. PETA téh engkéna jadi cikal bakal tentara di nagara urang.
Tah, salaku anggota PPKI, Pa Oto milu icikibung nangtukeun dadasar nagara RI. Tanggal 17 Agustus taun 1945 nagara merdéka. Éta kamerdékaan téh lain paméré ti Jepang, tapi meunang ngarebut ku perjoangan parapahlawan bangsa. Da Jepang mah nepi ka ingkahna ti nagara urang, henteu kungsi nohonan jangjina, méré kamerdékaan ka bangsa urang téa.
Sanggeus merdéka, Pa Oto ogé milu nyusun Undang-Undang Dasar (UUD) 1945. Malah dina sidang pikeun nangtukeun presidén jeung wakil presidén, Pa Oto anu ngusulkeun sangkan Bung Karno jeung Bung Hatta jadi Presiden jeung Wakil Presiden RI. Usulna disaluyuan ku sakabéh nu hadir dina éta sidang.
Dina kabinet anu munggaran sanggeus Indonésia merdéka, Pa Oto diangkat jadi Menteri Negara. Pa Oto kaasup salahsaurang menteri anu popilér, lantaran jujur dina ucapan jeung tindakanana. Hanjakal henteu lila Pa Oto mah ngalaman kamerdékaan téh.
Katompérnakeun taun 1945, mangsa kaayaan harénghéng, Pa Oto aya nu nyulik. Kapanggih-kapanggih layonna geus ngambang di Basisir Mauk, Tangerang. Nepi ka ayeuna can aya kapas¬tian, saha saenyana anu boga pokal ngaleungitkeun nyawa Pa Oto téh. Anu jelas mah, jalma-jalma nu teu mibanda rasa tanggung jawab.
Kamis, 24 Juli 2008
OTO ISKANDAR DI NATA
Urang boga pekik nasional “Merdéka”, bari ngacungkeun peureup. Tapi kalolobaanana di antara urang teu nyaho ka nu nyiptakeunana mah. Éta pekik nasional téh diciptakeun ku Pa Oto Iskandar Di Nata dina jaman révolusi kamerdékaan. Sanajan kitu, nepi ka ayeuna éta pekik téh masih kénéh mindeng kadéngé dina rupa-rupa kasempetan.


text:
Naskah Pidato singkat Bahasa Sunda Ngeunaan Kabudayaan
saatos kamari pribados posting tentang kebersihan lingkungan
dina danget ayena pribados bade posting ngeunaan kabudayaan,
kabudaayan tiasa tina berupa/berbagai jenis.
biasana pidato ieu osok di angge kanggo penyuluhan di sakola-sakola di desa-desa di kecamatan.
pribados salaku penulis hoyong kabantos kasadayana wargi sadayana nu peryogi contohna.
Contoh Naskah Pidato Bahasa Sunda Ngeunaan Kabudayaan
Sunda Nu Ku Urang Kedah Dimumule
Assalamu’alaikum w. w.
Ibu guru anu ku simkuring dipihormat. Teu kalangkung rerencangan sadayana. Langkung ti payun, mangga urang sami-sami muji syukur ka Gusti Nu Mahaangung, margi mung barokah sareng rohmat mantenna urang tiasa ruing mumpulung dina kasempatan ieu.
Hadirin sadayana, dina danget ieu sim kuring bade nepikeun pidato ngenaan watek budaya Sunda. Ari sunda teh asalna tina kecap su anu hartina alus anu ngabogaan unsur kana kasaean. Watek sunda anu ku simkuring dipimaksad nyaeta cageur, bageur, singer, jeung pinter.
Harti kecap sunda teh luhur pisan nyaeta gumilang. Harti kecap eta heuteu ngan dilarapkeun dina panampilan , tapi aya dina manah urang sunda sadayana. Dina kahirupan urang sunda seueur pisan kabeungharan seni jeung budayana. Salah sahijina nyaeta Tarling. Tarling singketan tina gitar suling, mimiti munculna di wewengkon Cirebon jeung Pantura jawa barat jaman Balanda, taun 1935-an.
Tarling pepek ku sarupaning kamonesan. Aya seni sarimpi, jeung tari topeng minangka bubuka acara. Pareng nincak bulan hajatan teu di desa teu di kota, masarakat rea nu nanggap tarling. Harita tarling kaitung anu pangpayuna diogan ku nu boga hajat. Mung pangaruh dangdut anu diwanohkeun dina taun 70-an ngajadikeun tarling direformasi jadi Tarling dangdut. Beuki dieu tarling klasik kadeseh ku organ tarling anu teu merlukeun modal gede. Beuki dieu kasenian tarling beuki kadesek ku kasenian modern pangaruh tina globalisasi, jiga music pop jeung rock. Seni gitar suling atawa tarling cirebonan anu kungsi dopikaresep kiwari ukur waasna . lagu-lagu taling ngan ukur kadenge dina kaset . komo sangeus ditinggalkeun ku maestro-maestrona.
Para hadirin sadayana, urang teh keudah ngiring ngamumule kasenian urang. Kasenian anu jadi kabeungharan urang tong neupi kageugeus ku kasenian luar anu ngajadikeun urang poho kana kasenian jeung kakayaan budaya sorangan.
Sakitu wae ti simkuring , pamungkasna mugi-mugi taopek sareng hidayah gubrag ka urang sadaya.
Wassalamualaikum wr. wb.
(sumber:elangajib.com)
ti simkuring di cekapkeun sakieu hela postingan mengenai
Naskah Pidato singkat Bahasa Sunda Ngeunaan Kabudayaan
baca oge :
pidato osis kapanye
ucapan selamat sore
koleksi cewe imut terbaru
Naskah Pidato singkat Bahasa Sunda Ngeunaan Kabudayaan
Naskah Pidato singkat Bahasa Sunda Ngeunaan Kabudayaan


text:
Bandung TV
Bandung TV nyaéta setasion televisi (TV) lokal swasta munggaran di dayeuh Bandung, Jawa Kulon. Minangka wadah kréativitas masarakat Sunda, Bandung TV, télévisi lokal munggaran di Bandung sarta Jawa Kulon nitikbeuratkeun program acarana dina usaha nyaangan masarakat dina sagala aspék kahirupan kalawan dadasar seni budaya. Titik beurat ieu dipilih alatan seni budaya mangrupakeun titik puseur kahirupan anu ngusikkeun diménsi sosial sarta ékonomi masarakat. Kalawan ayana usaha ngahirupkeun deui jatidiri wewengkon Jawa Kulon, nangtungna Nagara Republik Indonésia dina kabinékaan baris kabiruyungan.
Setasiun ieu bisa diaksés ngaliwatan parigi (saluran) 38 UHF. Sloganna JATI DIRI PASUNDAN ditujukeun pikeun ngangkat deui ajén-inajén budaya sarta poténsi lokal anu aya di Jawa Kulon umumna sarta Bandung hususna minangka dayeuh puseur propinsi. Logo Bandung TV diwangun ku sawatara unsur nyaéta Kembang Cangkok Wijayakusumah, Kujang, sarta tulisan BANDUNG mangrupa manunggaling Tri Tangtu di Buana, nyaéta sang Rama, sang Resi, sarta sang Ratu, atawa mangrupa hakékat tina sipat manusa linuhung anu silih asih, silih asah, sarta silih asuh.
Program[édit | sunting sumber]
Sawatara ti antara program-program Bandung TV anu ngarojong usaha ngangkat budaya lokal nyaéta:
- Pamintonan hasil kréativitas para nonoman Pasundan jeung harepan éksisténsi maranéhanana dipikanyaho ku masarakat réa mangrupa program MIDANG ( program pintonan kasenian, Senén-kemis pkl.11.00 WIB ), WAYANG GOLEK ( Saptu-minggu,pkl.22.30 WIB ), GOLEMPANG ( Dialog Budaya Basa Sunda, saban Kemis pkl.21.00 WIB ), SEKAR AMIS ( tembang Sunda, saban Jumaah pkl. 21.00 WIB ), WARUNG TUMARITIS ( wayang golék minimalis kalawan dalang ki Opik Sunandar Sunarya, saban Senén,pkl.21.00 WIB ) , KLIP PARAHYANGAN (program lagu-lagu Sunda saban poé pkl. 17.30 WIB ), BENTANG PARAHYANGAN (lagu pop sunda, saban Rebo pkl.16.30 WIB ), MANDALAWANGI (program husus wisata di Bandung sarta Jawa Kulon, saban poé Senén pkl.21.00 WIB), DALINGDING ASIH (program tembang Sunda, saban poé Saptu pkl. 19.00 WIB).
- Program pikeun nonoman Bandung anu kréatif nyaéta: REAKSI (Remaja Aksi dan Kreasi, saban poé Minggu pkl.20.30 WIB ),SoundXplore (saban poé Rebo, pkl.21.00 WIB ), PILOKS (Pilihan Lagu OKS, saban poé Saptu,pkl.16.30 WIB ),Music Holic (saban poé Senén, Salasa sarta Rebo,pkl. 20.00 WIB), 101% West Clip (saban poé Minggu, pkl.22.30 WIB), KABAR BINTANG (Program Sabudeureun Artis Sinetron, Film, Panyanyi & Grup Band Lokal, Nasional atawa Internasional reujeung kagiatan-kagiatanana, saban Minggu pkl.16.00 WIB )
- Program berita mangrupa laporan sabudeureun Dayeuh Bandung jeung Jawa Kulon nu dimaksudkeun pikeun ngadalikeun kawijakan pamaréntah wewengkon sarta méré informasi ka masarakat.
- Seputar Bandung Raya jam 18.30 WIB saban poé
- Tangara Pasundan, warta dina Basa Sunda jam 13.00 WIB saban poé
- Program berita anu disiarkan sacara langsung babarengan jeung jaringan TV Bali TV-Jogja TV-Semarang TV; Lintas Mancanegara, Suluh Indonésia, Mozaik Khatulistiwa, Warisan Nusantara, Pesona Balanja.
- Inpakta (Informasi Paling Aktual) jam 14.00, 16.00 & 21.00 WIB
- Bandung Akhir Pekan saban minggu jam 08.00 WIB,Features
- Program interaktif:
- Topik Pers ngabahas masalah sosial, ékonomi sarta hal-ahal anu keur haneut digunemkeun. Program ieu disiarkeun sacara langsung sahingga ngagampangkeun masarakat pikeun kalibet sacara interaktif méré pananya atawa kamandang ngaliwatan telepon 022-4205467.
- Dialog-dialog pangobatan alternatif; Reiki Ling Chi, Tritunggal, Solusi Anjeun, Dokter Urang, Dialog Husus, jll.
- Dialog langsung antara panongton kalawan narasumber kawas budayawan, sosiolog, seniman Sunda.
- Dialog dina basa Sunda; Golempang
- Informasi olahraga disiarkeun sacara langsung sarta interaktif:
- Program séjénna
- Lejel Home Shopping, program produk-produk Koréa jam 09.00 WIB sarta 13.30 WIB saban poé.
- Ngopi Euy, program sisi séjén dayeuh Bandung.
Tumbu ka luar[édit | sunting sumber]
- (id) www.bandungtv.com


text:
Ban
Ban nya éta karét beunang ngokolakeun di pabrik anu napel dina sakuriling gilinding, aya ban sapédah, ban mobil, ban délman, jeung réa-réa deui[1]. Ban jang kandaraan mangrupa komponén anu pangpentingna kusabab dina luhureun ban éta kandaraan bisa maju[2].Ban anu hadé miboga mangpaat jang nyieun rasa ngeunaheun nu maké mobil ogé kasalametanana[2]. Lamun ban aya dina kaayaan anu kurang hadé dina nyumponan fungsina, bisa ngabalukarkeun goréng kana kasalametan panumpang jeung supir anu aya dina éta kandaraan[2]. Kondisi ban anu aya dina kaayaan goréng ngabahayakeun ka pamaké kandaraan[2]. Misalna ban anu teu rata bisa ngabalukarkeun kandaraan jadi teu bisa diatur ku supir atawa lamun mobil bisa méngkol sorangan sanajan geus nincak erém[2]. Ban anu miboga fungsi hadé patali jeung sistem kemudi ogé peredam kejutatawa shockbreaker[2]. Lian ti jadi nu nahan ban dina as nya éta ball joint jeung leher, sarta tekanan angin dina ban[2].
Rupa-Rupa Ban[édit | sunting sumber]
Ban biasa dibagi jadi tilu rupa nya éta:[2].
1. Ban pikeun jalan standard[2].
2. Ban pikeun jalan nu pinuh ku leutak[2].
3. Ban pikeun jalan lempeng[2].
Kode Ban[édit | sunting sumber]
Dimensi ban biasana ditulis :[2].
205 / 55 /ZR16 [2].
Kateranganana nya éta:[2].
205:Legana telapak ban (mm)[2].
55:aspek ratio pikeun ukuran kandelna ban (%) tina legana telapak ban [2].
ZR:kode limit kecepatan[2].
16:diameter velg ( inch )[2].
Kode kecepatan:[2].
S<180 km/jam[2].
T<190 km/jam[2].
H<210 km/jam[2].
V<240 km/jam[2].
Z>240 km/jam[2].