text:
ASAL MUASALNA WAYANG (I)
Lamun urang pareng ngabandungan pagelaran wayang boh dina radio atawa dipanglalajoanan,sok ka kuping galindengna kawih pasinden unina saperti :
'Kasenian kabudayaan
Titinggal karuhun urang'
Kumaha ari kasenian Wayang naha titinggal karuhun urang...? Pikeun ngajawab ieu patarosan,bener atawa henteuna,tinangtu mikabutuh anu jembar. Di dieu urang cutat pamendak sareng pedaran para ahli tina bab wayang.
Numutkeun pedaran Bapa M. Wangsaatmaja dina gempungan para Dalang 1952 kaunggel :'Kumaha asal-usulna nu mawi di urang (di P.Jawa) aya wayang...? ringkesna : Lalakon wayang asal ti India anu kitabna kosohor disebat 'Mahabharata' karangan 'Abiasa'. Leresan ieu poma entong lepat mangartos,sanes model wayang anu saperetos di urang ayeuna:di ditu mah mung dongengna wungkul anu kitabna pohara di-pusti-pustina. Ditariru diconto didaramel misil,manawi ibarat urang didieu kana 'Qur'an'.
Kitab 'Mahabharata' tadi sadongkapna ka Pulau jawa ngahudang kana ngadaramelan wawayanganana anu kawit digambir dina daun lontar,teras dipintonkeun dianggo 'propaganda' ngaliarkeun agama Budha.
Dina ngawitan ngadegna 'Agama islam',ieu kabudayaan Budha teh ku 'para wali' didaramel padika digulang-gaper kalayan disampurnakeun katut tatabeuhanana:lalakon-lalakonna dilebetan jatining ka-Islaman.
Geura sindirna oge dina 'murwa'disebatkeun sabada medarkeun aksara anu 20 (Ha-na-ca-ra-ka..sst).
............... metukakeun malih
Wianjana Wianjani
Wianjana:Sir rama,Wianjani:
Sir ibu.
Sir kangjeng rama tumiba mareng
Sir kangjeng ibu.
Tumiba malih ning kenya puri
kenya iku wewadah puri: kera
ton.........pundi kang diangg
ge jejer ?
Keraton...........(Ngasti upa-
mina)............
Tah di dinya parantos rek tembong dunya sagir-na..............."
Kitu numutkeun pamendakna Bapa M. Wangsaatmaja mah. Gelarna kasenian wayang teh sadongkapna 'Kitab Mahabharata',samemeh sumebarna agama Islam,anu kawitna digambar dina daun lontar.
Ari pedaran Bapa Akip Prawirasuganda(almarhum) mah kieu unggelna :
'Ayeuna mangsa urang teraskeun ku ngawitan 'gelarna wayang',nanging ti sateu acana urang terangkeun heula,naon hartosna ari kecap wayang.
Numutkeun pamendak para bujangga mah ieu teh ayanu kawit tina 'wayang'aya anu nerangkeun deui tina 'wa-hyang'.
'Wa'aya nu nerangkeun hartosna :caang,terang,gambar,aya deui cenah eta teh rarangken di hareup margi aya keneh dina kitab kawi,sapertos : 'wahiri' anu hartosna hiri dengki.
Dupi kecap 'yang' hartosna,'teu ajeg' atanapi 'owah-gingsir' atanapi 'hanteu ajeg'.
Jadi sami bae kecap 'wahyang'sareng 'wayang' teh hartosna gambar lelembutna,gambar roh,kalangkang jiwa.Sanajan 'yang' sareng 'hyang' benten hartosna,nanging upami nyukcruk diangkar kecapna mah sami bae tina 'yang'hartosna-owah gingsir'.
Naon margina nu mawi 'wahyang; sareng 'wayang' teh hartosna gambar lelembutan atanapi 'owah gingsir',margi lelembutan teh ongkoh ceuk kapercayaan bangsa urang kapungkur dipandangna owah gingsir.
Naon margina nu mawi wayang disebat gambar lelembutan ?
Ti baheula dugi ka kiwari teh nyorang 5 jaman:
- Jaman nyembah ka bangsa lelembutan.
- Jaman ngagem agama Hindu.
- Jaman ngagem agama Islam dugi ka ayeuna.
- Jaman kadongkapan bangsa Eropa
- Jaman Merdeka
Kapercantenan nyembah ka bangsa lelembutan teh kapungkur mah meh sagala bangsa,najan di Eropa oge nya kitu bae.Di urang tanah Jawa,babakuna pisan di Pasundan percanten,yen urang di deu meh campur pagaliwota sareng lelembut anu langlangbuana sareng lelembut anu matuh aya di padumukanana.
Anu langlangbuana tadi pagaweanana ngan kakalayangan bae ka ditu-kadieu neangan mangsana.
Anu tetep tadi aya anu kumbuh sareng aya anu mencil.
Anu kumbuh cara anu kieuna bae,make ngadegkeun karajaan:aya raja,patih,mantrina..sst,sapertos lelembut Onom,anu di Gunung koromong,Lawang Sanga ...sst.
Dupi nu mencil caricingna dina batu-batu gede,tatangkalan,walungan...sst.
Kajabi ti eta aya deui lelembutan anu ngancik dina pakarang atanapi parabot,nya nu sok nimbulkeun kasiat,sapertos:Kujang,keris,gobang,goong.
Aya deui atuh ngancik dina sasatoan,sapertos ,maung,bagong,buhaya,manuk. nu mawi sok aya basa maung kajajaden bagong kajajaden,sareng kapercantenan : ngetek atanapi nyegik.
Badan manusa oge pangna tiasa kumelendang gaduh kahayang itu-ieu,kulantaran kaancikan lelembut tea,da upami lelembut nyingkah mah teu benten ti lisung,teu daya teu upaya.lelembut dina badan manusa ceuk kapercantenan bangsa urang,kapungkur,aya tilu,nyaeta : pangacian,lelembutan sareng nyawa.
'Pangacian',Kaluarna upama kajadian urang sieun teuing atawa reuwas pohara dugi ka teras teu eling,tah ieu teh ku lantaran pangacian kaluar (kabur,nanging tara lami).Lelembutan ieu mah kaluarna waktu urang sare,ngider ka mana-mana,nya impian tea.
'Nyawa',ieu mah upami kaluar,nya maot tea,malah lelembutan sareng pangacian oge milu kaluar,marengan nyawa.
Ieu anu tilu rupi upami kaluar,iwal ti lelembutan mah matuh dina kuburan jasadna,malah sakapeung indit datang ka barayana,nangtayungan kulawargana nu masih keneh aya di kieuna,malah upami hayangeun ngedalkeun kapanasaran,malar kanyahoan,sok nyurup.
Ku lantaran Si-Lelembutan tea sok datang ka imah jeung anggapanana bisa nyieun kasenangan kitu deui kasesahan ka kulawargana,saterasna dina waktu anu mustari diayakeun sasajen,ku rupi-rupi kadaharan anu dipikaresep keur hirupna.
Upami kenging kererepet,lelembutan teh tiasa oge dihaturanan supaya sumping : dina waktu ngahaturanan atuh kajabi ti disayagikeun rupi-rupi sasajen sareng parupuyan,osok oge diayakeun tatabeuhan sareng boneka,ieu pakeun eunteupna Si Lelembutan: tatabeuhan ngarah senangeun. Sasajen atuh keur katedaanana: dupi menyan tadi kanggo pangayuh supados enggal sumping.
Lami-lami tina boneka,supados sami langkung mikaresepna nya digentos ku wayang,malar tiasa disaluyukeun kana sipat Si-Lelembutan,anu kakalayangan.
Sakitu pamendak Bapa Akib Prawira Suganda(almarhum),dupi pamendak-pamendak anu sanesna urang guar kapayun.
(Tina : Mangle no.283.tahun 1971.ku : Sajudi)


c: text/html

text:
Adan
Adan nyaéta uaran pangajak solat: Saban waktu anu lima, sok dipaké oge dina kasempetan séjén contona dina sabot aya hujan angin.[1] Adan mangrupa béja datangna waktu solat pikeun umat Islam ka jalma réa atawa ogé panggero umat Islam pikeun ngalakukeun ibadah solat, hususna solat wajib lima kali sapoé sapeuting, kalayan bacaan anu geus ditetepkeun. Sacara basa adan hartina (béja atawa geroan) Aya sawatara pamadegan ngeunaan saréat adan. Pamadegan anu pangkuatna nuturkeun adan téh mimiti disyaréatkan di Madinah dina mangsa mimiti Nabi Muhammad SAW. Nabi SAW musawarah ngeunaan cara ngabéjaan umat Islam yén pikeun solat geus waktuna. Isukna Abdullah bin Zaid (sobat Nabi) nyaritakeun ka Nabi Muhammad SAW ngeunaan lafal adan ti ngimpina. Nabi SAW nuturkrun yén ngimpi Abdullah éta bener, tuluy ménta Bilal bin Rabbah pikeun uar adan. Sabot Bilal rék adan datang Umar bin Khattab (khalifah) yén manéhna ogé ngimpi nu sarua.[2]
Babacaan Adan[édit | sunting sumber]
- Babacaan Adan
“Allaahu Akbar, Allaahu Akbar [2x] Asyhadu Allaa Ilaaha ilallaah [2x] Asyhadu anna Muhammadar Rasuulullaah [2x] Hayya ‘alash shalaah [2x] Hayya ‘alash falaah [2x] Qad qaamatish shalaah [2x] Allaahu Akbar, Allaahu Akbar, laa ilaaha ilallaah”
Muazin[édit | sunting sumber]
Jelema anu nyorakeun adan disebut muazin. Dina ngalaksanakeun pancénna aya sawatara adab anu anu kudu dipigawé ku saurang muazin, di antarana suci ti ti hadas badag sarta leutik, nyanghareup kiblat, teu ngomong, sarta sorana tarik sabot ngaweuhan adan. Jelema anu mimiti ngaweuhan adan dina sajarah Islam nyaéta Bilal Bin Rabbah (budak ti Abessinia) Minangka muslim anu teguh sarta miboga sora anu alus, Bilal téh sobat nu dipikanyaah ku Nabi, komo manéhna dipénta ngaweuhan adan unggal waktu solat wajib ku kituna boga lalandian “muazin Rasulullah” Bilal kungsi usul pikeun nambahan assalaatu khairun min an-naum (solat leuwih alus batan saré) dina adan solat subuh sarta Nabi SAW narima usul éta.
Hukum Ngumandangkeun Adan[édit | sunting sumber]
Ajengan mazhab Hanafi sarta Syafi’i boga pamadegan yén hukum ngaweuhan adan nyaéta sunah muakadah (sunah anu pangpentingna) samentara ajengan mazhab Maliki sarta Hanbali boga pamadegan yén hukumna wajib. Nurutkeun hasid Nabi Muhammad SAW, anu diriwayatkan ku Bukhari ti Lebu Sa’id al-khudri, lamun ngaregepkeun adan nu keur diaweuhkeun mangka disunahkeun pikeun jalma anu ngadéngéna pikeun ngedalkeun kalayan sora nu laun dina babacaan adan. Tapi sabot muadin ngedalkeun hayya ‘alaa assalaah sarta hayya ‘alaa al-falah, jelema anu ngadéngéna kudu ngedalkeun laa haula wa laa quwwata illaa bi Allaah (euweuh daya sarta kakuatan kajaba ti Alloh)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Tags
bahasa (5) balita (1) bencana alam (5) berita (21) bisnis (15) bodor (1) cinta munggaran (2) copas (43) dongeng sunda (14) dunia islam (9) fakta (23) gallery (2) handphone (3) ibu hamil (2) info anda (6) kematian (2) makanan (10) manfaat alam (6) masakan (4) motivasi (12) nokia (3) nulis sunda (29) penomenal (8) puasa (1) puisi (1) pupuh sunda (11) religi (7) sains (1) sajarah (7) sofa (2) thema (1) trick hp (1) trik blog (2) usaha (13) wisata (4)
00.41
carita
Jaman keur budak sok ngadengekeun dongeng teh. Ari mimindengna mah, dongeng ti nini kuring. Dongeng Si Kabayan Ngala Tutut, dongeng Peucang Balap Lumpat, atawa dongeng Raja Beuki Gedang. Tapi, nini kuring oge resepeun ngadengekeun dongeng teh. Dongeng tina radio. Nya kapaksa bae, ari can tunduh mah, kuring oge milu ngabandungan. Bet terus resep deuih. Sakapeung sok nyipta-nyipta, hayang jadi tokoh sakti dina dongeng. Kawasna mah taya bedana jeung barudak ayeuna, resep kana tokoh-tokoh pilem dina televisi. Nya ari karah ku unggal peuting mah ngadengekeunana, sok aya bae carita anu inget keneh nepi ka ayeuna.
Teuing kumaha mimitina, pangna carita nyambung dina radio sok disebut dongeng Sunda. Apan ceuk kamus LBSS oge, anu disebut dongeng mah (lolobana) carita anu pamohalan kajadian. Upamana bae, dongeng Sakadang Monyet jeung Sakadang Kuya, dongeng Si Kabayan, Sasakala Tangkuban Parahu, jeung rea-rea deui. Bisa jadi, pangna disebut dongeng teh, carita nyambung dina radio kaasup sastra lisan. Henteu unggal jelema bisa maca naskahna. Naskahna paranjang, aya nu nepi ka rebuan lambar. Langka anu dicitak jadi buku, lolobana mah hasil ketikan bae, ukur sababaraha eksemplar deuih.
Masarakat pilemburan mah geus biasa nyebut dongeng kana carita nyambung dina radio teh. Atuh dina ieu tulisan oge, urang sebut bae dongeng Sunda. Upama nu geus dibukukeun, urang sebut bae roman panjang.
Beda jeung karya sastra Sunda sejenna, dongeng dina radio mah henteu pati diadu-renyomkeun. Henteu sakabeh kritikus sastra apaleun, kumaha kaayaan dongeng Sunda ayeuna. Henteu kawas carpon atawa sajak, meh unggal sastrawan nalungtik kamekaranana. Malah dina diskusi sastra, anu dipadungdengkeun sabudeureun karya sastra nu geus “ilahar”; novel, roman, carpon, sajak jeung dangding. Tara kasabit-sabit perkara dongeng Sunda mah.
Bisa jadi, lantaran dongeng Sunda mah beda deui komunitasna. Ukur masarakat pilemburan bae anu ngabandunganana teh, kitu oge lolobana generasi nu geus kolot. Hartina, “konsumenna” urang pasisian bae, anu henteu apaleun naha dongeng teh karya sastra atawa lain. Tara ieuh masualkeun pangarangna, tema carita, guluyurna carita jeung sajabana. Nu penting mah rame jeung matak panasaran.
Carita dina dongeng, ngaharib-harib kana novel. Strukturna oge sarua jeung novel; aya tokoh-tokohna, puguh setting-na, alur atawa plot, kaasup klimaks jeung anti-klimaks. Lantaran alur caritana panjang, tokohna oge lain hiji-dua. Malah nepi ka puluhan urang.
Sakabeh naskah dina dongeng Sunda, make gaya realismeu, konvensional, malah aya nu ngadeukeutan kana sastra klasik. Sareretan mah, bet asa mindahkeun kahirupan nu sanyatana. Lain ukur dipotretan sajorelatan, tapi ditetek nepi ka bubuk leutikna. Malah keur pangarang dongeng mah, panalungtikan kana hiji kajadian teh kudu enya-enya. Hartina, lain saukur ngumbar imajinasi, tapi dieuyeuban ku data jeung pakta.
Jejer carita dina dongeng Sunda, lolobana mah kahirupan di pilemburan. Malah loba anu nyokot kasangtukang kahirupan masarakat Sunda jaman beh ditu. Basa jaman keneh para “jawara”, boh anu hubunganana jeung mangsa penjajahan, boh carita anu ngaharib-harib pilem “laga”. Dina lalakon para jawara, anu dicaritakeun teh dunya kadugalan. Di dinya aya tokoh anu dianggap pahlawan, bebela ka rahayat, tapi boga kasaktian luar biasa. Aya tokoh utama, aya tokoh antagonis. Biasana, tokoh utama jeung antagonis boga pangabisa nu ampir saimbang. Tapi dina pamustunganana mah, tokoh utama sok pinanggih bagja, bisa ngahontal cita-citana. Najan sakapeung mah, carita silat dina dongeng Sunda, kawas nu kapangaruhan ku carita-carita silat anu datangna ti Cina.
Dongeng Sunda dina carita silat anu kungsi sohor teh Si Rawing karangan Yat R. Dibacakeunana ku Wa Kepoh deuih, puguh bae matak jadi kacapangan balarea. Si Rawing beunang disebutkeun dongeng super panjang. Eta we, dibacakeunana oge nepi ka sataun leuwih. Dina eta carita, Si Rawing teh tokoh silat anu resep heureuy, kalakuanana sakapeung mah siga nu owah. Tapi boga pangabisa nu luar biasa. Si Rawing asa ngaharib-harib kana tokoh Wiro Sableng beunang Bastian Tito. Malah ku suksesna Si Rawing, nepi ka dipilemkeun sagala rupa. Dongeng silat sejenna anu kungsi “rame” dina radio teh di antarana Si Buntung Jago Tutugan, Nyi Ganting (Ahmad Afandi Asgar), Si Bongkok, jeung rea-rea deui.
Aya deui carita anu nyokot kasangtukang sajarah jeung tina carita pantun. Pantun Ogin Amarsakti, lalakon budak anu dipiceun tea, kungsi disadur kana dongeng Sunda. Kitu deui dongeng Sangkuriang jeung Lutung Kasarung. Malah anyar keneh, Aan Merdeka Permana, pangarang anu ayeuna redaktur koran Galura, nyieun dongeng Silalatu Gunung Salak, anu dibacakeun ku Wa Kepoh.
Euyeub pisan kasangtukang carita dina dongeng Sunda teh. Geus karuhan carita kahirupan sapopoe mah, henteu kaitung jumlahna. Dalah anu enya-enya ngayakeun panalungtikan oge, teu kurang-kurang. Upamana bae, nyokot kasangtukang jaman kolonial Walanda. Nyaritakeun kumaha kejemna kaom penjajah mangsa harita.
Di antara para pangarang dongeng mah, kakara Ahmad Afandi Asgar (AA) anu karanganana sari-sari jurnalis teh. Lebah dieu, memeh prak ngarang teh katembong AA ngayakeun heula panalungtikan. Lain saukur ngimpleng ngumbar imajinasi. Tina kituna, karasa pisan naskah-naskahna teh aya “nyawaan”. Beunang disebutkeun punjul ti pangarang dongeng sejenna. AA pinter pisan palebah ngolah campuhna rasa Si Tokoh, palebah nyaritakeun kajadian nu matak ketir.
Lolobana, naskah beunang AA didongengkeun ku Wa Kepoh, Si Raja Dongeng tea. Dibekelan ku pangaweruh kana basa Sunda nu beunghar pisan, AA bisa ngahudangkeun rasa nu ngadengekeun dongeng. Boh dina waktuna sedih, boh dina waktuna bungah.
Dina Romusha upamana, dongeng panjang anu nyokot kasangtukang mangsa penjajahan Jepang, AA mani persis pisan nyaritakeun kahirupan mangsa harita. Dina henteu ngalamanana oge, paling copel AA macaan heula buku ngeunaan para romusha. Istilah-istilah dina basa Jepang, milu diasupkeun kana ieu carita. Katembongna, AA mere kayakinan, yen anu dicaritakeunana teh enya-enya kajadian. Lain ukur dongeng. Malah apan AA mah lampar pisan, nyaritakeun kaayaan di nagara Birma sagala rupa, tempat dibuangna para romusha.
Basa Sundana alus, merenah, beunghar naker ku idiom. AA tapis pisan nyaritakeun tokoh Sukma, lalaki goreng patut anu jadi pahlawan dina ieu carita. Kumaha diganggayongna Si Tokoh, disiksa, dipitenah, nepi ka ngalaman kajadian nu matak ngangres. Hal-hal anu “manusiawi”, ditembrakkeun bari henteu karasa dijieun-jieun. Sukma, lalaki goreng patut, kabiruyungan kawin ka Anis, mojang geulis rancunit bentangna lembur Panagan. Kumaha peurihna hate Mang Sura, babaturan Sukma anu saumur-umur jadi bujang kolot, henteu pernah kawin. Anis deuih, anu bisa ngajaga kapengkuhanana, sajeroning ditinggalkeun ku Sukma anu jadi romusha. Anis anu mangbulan-bulan babarengan jeung Mang Sura, ampir-ampiran ngudaran kahormatanana.
Romusha mah carita anu pinuh ku rupa-rupa rasa, rupa-rupa kajadian. Dipitenah, terus katalangsara, pamustunganana “balas dendam”. Asa nyeueung carita Monte Christo, beunang Alexander Dumas tea.
Lain ukur Romusha, dongeng beunang AA anu beunang disebutkeun punjul teh. Aya deui carita anu nyokot kasangtukang pulo napi Nusakambangan. Ahmad, dina ieu carita, dipitenah nepi ka dibuang ka Nusakambangan. AA imeut pisan nyieun deskripsi tempatna hotel perdeo teh. Kaasup kalakuan manusa anu henteu ilahar. Juragan Durga, patugas di ieu pulo, bet resepeun ka lalaki (homoseks?). Bisa jadi lantaran di eta pulo mah langka awewe. Ahmad anu terus kakaburan jeung baturna (Si Joglo), nepi ka kudu ngojay meuntas sagara. Sukuna buntung disamber lauk hiu. Palebah kakaburanana mah, breh bae asa nyeueung pilem Joni Indo.
Aya deui dongeng beunang AA teh, anu nyaritakeun panalungtikan para mahasiswa kedokteran ka hiji tempat anu masarakatna katarajang kasakit kusta. Dongeng nu ieu mah (poho deui judulna) asa ngaharib-harib kana carita detektif. Imah geueuman, sora nu aneh, nepi ka munculna tokoh anu muhit ka dedemit. Konflik antara tokoh nu pabentar (murid ajengan jeung nu muhit dedemit), dicaritakeunana henteu nerag, bangun ngahaja sina matak panasaran.
Carita dina dongeng Sunda oge aya nu ngamangpaatkeun mitos. Tradisi jeung adat tali-paranti masarakat Sunda jaman beh ditu, diungkab deui dina racikan lalakon. Ka dituna, aya nu memper kana kapercayaan sabagean masarakat kana hal-hal supranatural. Anu ceuk sawareh mah sok disebut tahayul tea; upamana bae carita ngeunaan jurig, nagara siluman, nagara jin, atawa tempat-tempat anu dianggap sanget.
Dina sastra tulisan oge, aya pangarang anu sok nyaritakeun alam gaib teh. Kawas Moh. Ambri dina “Munjung”, atawa puriding-puringkakna Ki Umbara, sastrawan senior anu mindeng pisan nulis carita “jurig”.
Di Sumedang, aya pangarang dongeng, Ki Leuksa ngaran sandi asmana. Spesialis carita jurig. Meh sakabeh dongengna, loba nyaritakeun kahirupan manusa anu dipatalikeun jeung alam lelembutan. Geus aya puluhna, boa ngaratus, naskah dongeng anu ditulisna teh. Naskah-naskah dongengna kungsi dibacakeun ku Mang Bahar ti radio Jussan Sumedang, Mang Engkos ti radio Duta (ayeuna radio Citra), malah anu ku Wa Kepoh oge aya.
Langganan: Entri (Atom)
Entri Populer
-
Bagi anda pencinta cerita lucu , terutama yang berasal dari daerah Jawa Barat alias Sunda dan sekitarnya, atau yang memahami dan mengerti...
-
cabe ini masih susah untuk didapatkan di daerah jabodetabek karena masih terbatas penyebarannya, semoga dengan di postingnya tulisan in...
-
Mangrupakeun hiji pedesaan anu ayana di wewengkon kacamatan cihaurbeuti kabupaten ciamis jawa barat (Indonesia) Asal usul pasirtamiang Ti...
-
Manfaat Daun Sirsak dan Buah Sirsak Untuk Kesehatan » Terbaru ... www.mentari.biz/manfaat- daun -dan-buah- sirsak -u... oleh Li...


text:
Kimia organik
Kimia organik ngarupakeun ulikan ilmiah ngeunaan struktur, sipat, wangunan, jeung réaksi sanyawa organik.
Daptar eusi
Tata ngaran organik[édit | sunting sumber]
tata ngaran organik ngarupakeun sistem nu dimaneuhkeun pikeun ngaranan jeung ngagolongkeun sanyawa organik.
Sanyawa alifatik[édit | sunting sumber]
Hidrokarbon - Alkana - Alkéna - Diéna atawa Alkadiéna - Alkuna - Halogénoalkana - Alkohol - Mérkaptan - Éter - Aldehid - Keton - Asam karboksilat - Éster - Karbohidrat - Sanyawa alisiklik - Amida - Amina - Lipid - Nitril
Sanyawa aromatik[édit | sunting sumber]
Bénzén - Toluén - Xilén - Anilin - Fénol - Asétofénon - Bénzonitril - Halogénoaren - Naftalén - Antrasén - Fénantrén - Bénzopirén - Koronén - Azulén - Bifénil
Sanyawa hétérosiklik[édit | sunting sumber]
Piridin - Pirol - Tiofén - Furan - Imidazol
Polimér[édit | sunting sumber]
Polimér ngarupakeun hiji wujud molekul nu husus. Umum dianggap molekul "gedé", polimér meunang gelar éta dumasar kana ukuranana sabab disusun ku loba bagéan nu leuwih leutik. Bagéan nu leutikna bisa kembar kimiawi nu ngawujud jadi molekul homopolimér, atawa bisa ogé tina béda-béda struktur kimiawi nu ngawujud jadi molekul hétéropolimér. Polimér ngarupakeun sawaréh ti "makromolekul" nu ukur digolongkeun dumasar ukuranana nu dianggap gedé.
Polimér bisa organik atawa anorganik, umum kapanggih mah organik (misal poliétilén, polipropilén, Pléxiglas, jsb), tapi nu anorganik ge mindeng kapanggih na kahirupan sapopoé (misal silly putty, silikon, jsb).
Konsép[édit | sunting sumber]
Tata ngaran organik - Rumus kimia - Rumus struktur - Rumus rangka - Réaksi organik
Ciri-ciri zat organik[édit | sunting sumber]
Nu jadi alesan pangna aya loba pisan sanyawa karbon nyéta sabab karbon mibanda kamampuhan pikeun ngawangun ranté karbon nu panjangna rupa-rupa, sarta cingcin nu ukuranana béda (katénasi). Lolobana sanyawaan karbon peka pisan ku panas jeung umumna terurai méméh 300'C. Cenderung kurang leyur na cai dibanding kalolobaan uyah anorganik. Béda ti uyah, sanyawa organik leuwih leyur na pangleyur organik saperti éter atawa alkohol. Sanyawa organik kabeungkeut sacara kovalén.
Sajarah[édit | sunting sumber]
Kimia organik salakuélmu umumna kaaku dimimitian ku sintésis organik uréa ku Friedrich Woehler tina bahan anorganik taun 1828.
Tempo ogé[édit | sunting sumber]


text:
Jeruk Bali
Jeruk Bali nya éta jenis jeruk anu ukuranna paling gedé ti batan jeruk séjnna. Jeruk bali disebut ogé jeruk pamélo anu asalna ti Magetan Jawa Tengah,mimitina ngaran éta meureun dipatalikeun jeung tilu varietas jeruk pamelo, nya éta pamelo nambangan, pamelo srinyonya, sarta jeruk bali beureum. Anu pamungkas, ayeuna dipikawanoh kalayan ngaran pamelo magetan. Katilu varietas ngabogaan sentra pelak diMagetan. [1]
Rujukan[édit | sunting sumber]
- ↑ (id)tanaman jeruk bali (diaksés tanggal 29 Oktober 2011)


text:
Lambang Azerbaijan
Lambang Nagara Azerbaijan[2] nyampurkeun simbol tradisional jeung modérn. Titik fokus dina lambang ieu nyaéta simbol seuneuna. Simbol ieu datang ti fakta yén Azerbaijan miboga loba seuneu abadi nu ogé méré ngaran "lemah seunenu abadi".
Dina bagian handapna aya gandum, perlambang hasil tatanén utami nagara. Tutuwuhan lian nu digambarkeun nyaéta ék.
Pamakéan[édit | sunting sumber]
Lambang Azerbaijan ditémbongkeun di:
- Padumukan jeung kantor pribados Présidén Républik Azerbaijan;
- Wangunan Parlemén Républik Azerbaijan, aula konferénsina jeung kantor pribados luluhur parlemén;
- Sadaya pangadilan, wangunan pangadilan militér, aula majelis yudisial; kantor pribados luluhur Mahkamah Ageung jeung Mahakamah Konstitusi Républik Azerbaijan;
- Wangunan lembaga nagara dina katetepan sistem législatif Républik Azerbaijan;
- Wangunan diplomatik jeung pawakilan dagang jeung konsulat Républik Azerbaijan
Tingali ogé[édit | sunting sumber]
Rujukan[édit | sunting sumber]
Citakan:Coats of arms of Europe Citakan:Coats of arms of Asia


text:
Pantun
Pantun atawa carita pantun mangrupakeun hiji seni pintonan carita pitutur/lisan sastra Sunda kuna bari ditembangkeun sarta dipirig ku kacapi. Pantun dipidangkeun ku saurang "juru pantun" nu ogé maénkeun kacapi.
Sajarah[édit | sunting sumber]
Pantun mangrupakeun hiji wanda seni nu kawilang geus kolot. Catetan pangkolotna nu nyebutkeun ngeunaan pantun aya dina naskah kuna Sanghyang Siksa Kanda ng Karesian taun 1518 nu nyebutkeun ngeunaan carita pantun Langgalarang, Banyakcatra, jeung Siliwangi nu dipidangkeun ku "prépantun", juru pantun téa.
Kamekaran seni pantun salajengna dicirikeun ku nambahanana carita-carita pantun nu ajénna dianggap luhung, kayaning carita Lutung Kasarung, Ciung Wanara, Mundinglaya Di Kusumah, Déugdeug Pati Jaya Perang, Ratu Bungsu Kamajaya, Sumur Bandung, Demung Kalagan, jsb. Di Kanékés nu masarakatna hirup dina budaya kuna, seni pantun téh dalit pisan. Anu ilaharna dipidangkeun dina ritual kaagamaan/adat di antarana carita Langgasari Kolot, Langgasari Ngora, jeung Lutung Kasarung.
Kamekaran/kaluhungan seni pantun geus nyatetkeun sababaraha urang juru pantun anu kawentar dina mangsana. Di Cianjur, misalna, aya R. Aria Cikondang (abad ka-17) sarta Aong Jaya Lahiman jeung Jayawireja (abad ka-19). Awal abad ka-20, di Bandung aya Ucé, sedengkeun dina panengah abad ka-20, nu kawentar téh Pantun Beton "Wikatmana".
Pamirig[édit | sunting sumber]
Alat musik nu sok mirig pintonan pantun téh kacapi. Ti mimiti kacapi kuna sakumaha nu aya di Kanékés kiwari (kacapi leutik 7 kawat), kacapi gelung atawa kacapi tembang, sarua jeung nu sok dipaké dina tembang Cianjuran), nepi ka kacapi siter (Jawa). Anapon laras (tangga nada) nu dipaké mirig carita pantun, nyaéta laras pélog, tapi loba ogé nu maké laras saléndro.
Pintonan[édit | sunting sumber]
Seni pantun dipidangkeun dina dua bentuk: (1) pikeun hiburan jeung (2) pikeun ritual. Dina pidangan hiburan, nu sok dicaritakeun téh gumantung kana carita nu dikawasa ku juru pantun, atawa gumantung nu nanggap. Sedengkeun pikeun ritual, saperti ruwatan, caritana sarua jeung dina pintonan wayang, kayaning Batara kala, Kama Salah, atawa Murwa Kala.
Pintonan pantun biasana dipidangkeun kira jam 02.00-05.00. Rajah dina pintonan ruwatan leuwih panjang sarta katémbong sakral batan dina pintonan hiburan nu ilaharna dipintonkeun kira jam 20.00-04.00. Najan dipidangkeun pikeun tujuan hiburan, pantun teu bisa kitu baé ditanggap. Masarakat Sunda nganggap pantun téh masih mibanda watek sakral sarta sok dipatalikeun jeung upacara ngamulyakeun karuhun. Ku kituna, pintonan pantun biasana sok dibeungkeut dina struktur pintonan baku nu caritana museur ka kahirupan raja-raja Sunda atawa carita masarakat Sunda.
Sacara umum, pola pintonan pantun bisa diudar dina susunan kieu: (1) nyadiakeun sasajén, (2) ngukus menyan, (3) "rajah pamunah", (4) carita ti bubuka nepi ka panutup, sarta (5) ditutup ku "rajah pamungkas".
Salaku kasenian nu hirup ti jaman Hindu nepi ka Islam, teu matak ahéng mun ungkara jeung ajaran ti juru pantun téh mangrupa campuran éta dua jaman. Najan aya istigpar (Islam), istilah-istilah sarupaning "Déwata", "Pohaci", "para karuhun", "buyut", jsb.
Kasenian pantun nu mibanda ciri budaya Sunda, utamana dina hal kapercayaan Sunda Kuna, ngajadikeun pantun béda hambalan jeung kasenian Sunda lianna. Pikeun urang Sunda mah, pantun téh mangrupa média pikeun ngararasakeun deui (panineungan) kana mangsa nanjungna kaadaban masarakatna.
Kiwari, seni pantun geus loba nu ninggalkeun. Juru pantun nu aya kénéh téh geus kari sababaraha urang.
Daftar Carita Pantun[édit | sunting sumber]
- Ciung Wanara
- Lutung Kasarung
- Mundinglaya di Kusumah
- Aria Munding Jamparing
- Banyakcatra
- Badak Pamalang
- Badak Sangorah
- Badak Singa
- Bima Manggala
- Bima Wayang
- Budak Manjor
- Budug Basu /Sri Sadana / Sulanjana
- Bujang Pangalasan
- Sunan Burung Baok
- Buyut Orenyeng
- Dalima Wayang
- Demung Kalagan
- Deugdeug Pati Jaya Perang / Raden Deugdeug Pati Jaya Perang Prabu Sandap Pakuan
- Gajah Lumantung
- Gantangan Wangi
- Hatur Wangi
- Jaka Susuru
- Jalu Mantang
- Jaya Mangkurat
- Kembang Panyarikan / Pangeran Ratu Kembang Panyarikan
- Kidang Panandri
- Kidang Pananjung
- Kuda Gandar
- Kuda Lalean
- Kuda Malela
- Kuda Wangi
- Langga Larang
- Langga Sari
- Langon Sari
- Layung Kumendung
- Liman Jaya Mantri
- Lutung Leutik / Ratu Bungsu Karma Jaya
- Malang Sari
- Manggung Kusuma
- Matang Jaya
- Munding Jalingan
- Munding Kawangi
- Munding Kawati
- Munding Liman
- Munding Mintra
- Munding Sari Jaya Mantri
- Munding Wangi
- Nyi Sumur Bandung
- Paksi Keling / Wentang Gading
- Panambang Sari
- Panggung Karaton
- Parenggong Jaya
- Raden Mangprang di Kusumah
- Raden Tanjung
- Raden Tegal
- Rangga Sawung Galing
- Rangga Gading
- Rangga Katimpal
- Rangga Malela
- Rangga Sena
- Ratu Ayu
- Ratu Pakuan
- Ringgit Sari
- Senjaya Guru
- Siliwangi
Sumber rujukan[édit | sunting sumber]
- Ganjar Kurnia. 2003. Deskripsi kesenian Jawa Barat. Dinas Kebudayaan & Pariwisata Jawa Barat, Bandung.


text:
Tekenan
Tekenan (p) nyaéta hijian fisika pikeun nganyatakeun gaya (F) pér hijian lega (A).
Hijian tekenan mindeng dipaké pikeun ngukur kakuatan hiji cacai atawa gas.
Hijian tekenan bisa dikaitkeun jeung hijian volume (eusi) sarta suhu. Beuki gedé tekanan di jero hiji tempat kalayan eusi anu sarua, mangka suhu baris beuki panas. Hal ieu bisa dipaké pikeun nerangkeun ku naon suhu di pagunungan leuwih tiis tinimbang di padataran handap, alatan di padataran handap tekananana leuwih gedé.
Rumus tekenan bisa ogé dipaké pikeun ngajelaskeun naha péso anu diasah sarta ngipisan jadi seukeut. Beuki heureut lega permukaan, kalayan gaya anu sarua baris meunang tekenan anu leuwih gedé.
Tekenan hawa bisa diukur ngagunakeun barométer.
Tekenan Hidrostatis[édit | sunting sumber]
Tekenan Hidrostatis nyaéta tekenan anu lumangsung dina jero cai. Tekanan ieu lumangsung alatan ayana beurat cai anu ngabalukarkeun cacai kasebut ngahasilkeun tekenan. Tekenan hiji cacai gumantung kana gravitasi sarta jero cacai dina hiji rohang.
Hubungan ieu dirumuskeun kieu:
- P = pgh
di mana p nyaéta massa jinis cacai, g (10 m/s2) nyaéta gravitasi, sarta h nyaéta jero cacai.
Tekenan Hawa[édit | sunting sumber]
Atmosfir nyaéta lapisan anu nangtayungan bumi. Lapisan ieu nepi ka 1000 km saluhureun bumi sarta ngabogaan massa 4.5 x 1018 kg. Massa atmosfir anu neken beungeut bumi ieu pisan anu disebut tekenan atmosfir. Tekenan atmosfir di beungeut sagara nyaéta 76 cmhg.
Terapan prinsip tekenan[édit | sunting sumber]
Prinsip tekenan diterapkeun dina sawatara hal dina kahirupan, ti antarana:
- Pangukuran tekenan getih
- Kompa Hidrolik anu biasana dipaké di béngkél-béngkél


text:
Hanjeli
Hanjeli (Coix lacryma-jobi) nyaéta hiji tutuwuhan tropis ti kulawarga Poaceae (kulawarga jukut) pituin Asia Wétan jeung Tenggara. Di Tatar Sunda sisi wetan (wewengkon Cirebon sareng Jawa Tengah bagian kulon nu basa ibuna basa Sunda) aya nu nyebut kanjeli. Mun dipelak di tempat séjén, hanjeli jadi tutuwuhan taunan. 'Cangkang' siki hanjeli nu kelirna bodas hérang teuas pisan, sahingga sok diuntuykeun jadi geulang, kongkorong, atawa tasbéh.
Mangpaat[édit | sunting sumber]
Di sababaraha nagara Asia, hanjeli dijual pikeun dipasak. Di Sunda sikina sok dibubur, di Koréa tipung sikina ditinyuh jadi yulmu cha (율무차, 'entéh hanjeli'), di Cina dibubur amis, yì mí shǔi (薏米水). Di Koréa jeung Cina, hanjeli ogé dipeuyeum pikeun diala arakna, sedengkeun di Jepang mah dijieun cuka[1].
Rujukan[édit | sunting sumber]
- Pink, A. (2004). Gardening for the Million, Project Gutenberg Literary Archive Foundation.
Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]
- (en) Job's Tears
- (en) Sorting Coix names


text:
Wikipedia:Kawijakan
Wikipédia miboga kawijakan jeung tungtunan nu mantuan urang sadaya pikeun ngarojong tujuan balaréa:
- Tujuan urang sadaya dina Wikipédia nyaéta pikeun nyadiakeun énsiklopédia bébas nu saéstuna, énsiklopédi nu pangrohakana dina sajarah, dina harti lega jeung jerona. Urang saréréa ogé miharep supaya Wikipédia jadi sumber nu dipercaya.
Palanggeran dina Wikipédia bisa robah ngaluyukeun waktu. Éta hal ilahar kajadian dina Wikipédia yén hiji aturan bisa dipadungdengkeun dina kaca sawalana. Sing saha waé bisa ilubiung. Wikipédia miboga saeutik aturan jeung lilinggeran nu ditarima ku umum tur dianggap rada penting, atawa perlu, ku nu ngadegkeun proyék katut pamilonna. Ieu hal baris mantuan urang sorangan pikeun ngahontal naon anu jadi tujuan urang sadaya. Kacida pentingna urang sadar yén sabagéan aturan bisa robah ku sabab Wikipedia téh masih mekar jeung ngeureuyeuh kéneh. Sedengkeun sawaréhna deui geus ditarima turta henteu dianggap kontrovérsial ku kalolobaan anggota heubeul Wikipédia.
Kawijakan nu geus ditarima sacara umum[édit | sunting sumber]
- Jauhan beurat sabeulah. Artikel perlu ditulis tina juru panenjoan netral, nu hartina artikel bisa ngawakilan panenjoan ti juru nu beda sacara adil tur bersimpati.
- Ulah ngalanggar hak cipta. Wikipedia mangrupakeun ensiklopedi bebas nu dilisensikeun kalayan sarat Lisensi Dokumentasi Bebas GNU. Nyalin hiji karya nu sejen tanpa idin nu nyekel hak ciptana ngancam objektivitas kami pikeun ngabina ensiklopedi bebas nu bisa disebarkeun kalayan bebas, tur bisa ngabalukarkeun masalah hukum keur proyek ieu. Mangga tingali Hak cipta Wikipedia pikeun informasi salajengna.
- Wikipedia mangrupakeun ensiklopédi. Proyék ieu husus keur kamekaran ensiklopédi. Jejer séjén nu teu saluyu kudu dipindahkeun ka proyék Wikimedia liana atawa dihapus. Tingali Wikipédia lain ....
- Pihormat kontributor sejen. Nu nyumbang daratang tina rupa-rupa kasang tukang, kabudayaan, katut nagara, sarta boga pandangan nu bareda. Ku cara ngaladenan nu sejen kalawan hirmat, urang bisa rereongan kalayan efektif dina ngabina ensiklopedia ieu. Pikeun padoman, mangga tingali Etika. Ulah nulis hal-hal nu bisa ngaganggu kaharmonisan urang sarerea. Ulah oge nulis hal-hal nu nyigeung parasaan tur nyigeung SARA.
- Boga sikep anu sopan santun. Ulah nulis hal-hal anu ngalanggar tata susila. Lamun hayang nulis fenomena ngeunaan hal ieu, coba pikeun nulis nu umum wungkul tur ulah museurkeun kana detil-detil anu jarorang. Lamun hal ieu dilanggar, karya Anjeun bakal dipupus tur Anjeun baris diblokir.
- Ngilu kana kabiasaan. Ku jalan tumut kana kabiasaan urang bisa ngahasilkeun ensiklopedia anu konsisten tur gampang dipake:
- Aturan ngédit (Kumaha ngédit artikel)
- Kabiasaan ngaranan (Kumaha ngajudulan artikel)
- Disambiguasi (Kumaha ngaréngsékeun masalah judul)
- Aturan maké gambar (Kumaha ngamuat gambar)
- Aturan ngahapus (Iraha tur kumaha hiji artikel dihapus)
- Aturan panangtayungan (Iraha tur kunaon hiji artikel ditangtayungan)
- Sababaraha kasalahan nu umum dina Wikipedia, informasi mangpaat keur nu anyar datang.
Esai séjénna sarta sawala ngeunaan Wikipedia[édit | sunting sumber]
- (en) The Meta-Wikipedia site contains many articles about Wikipedia and related topics in a more editorial style.
- (en) Creating how-to articles in Wikipedia.


text:
PARIBASA
Nya eta salah sahiji wanda pakeman basa anu mangrupa ungkara winangun kalimah anu geus puguh entep seureuhna teu bisa dirobah boh unina boh tempatna atwa dilemeskeun anu ngandung harti babandingan atawa silokaning hirup manusa.
contona :
- Adat kakurung ku iga=tabeat nu geus hese dirobahna
- Beungeut nyanghareup ati mungkir=teu sarua jeung hate
- Batok bulu eusi madu= siga bodo tapi pinter
- Goong nabeuh maneh=muji atawa ngagulkeun sorangan
BABASAN
Nya eta salah sahiji wanda pakeman basa meh sarua jeung paribasa, ngan ari paribasa mah lain mangrupa kalimah tapi mangrupa kecap kantetan tur ngandung harti injeuman
Contona :
- Aku-aku angga= ngaku-ngaku atawa miboga barang batur
- Bobor karahayuan= katarajang apes, cilaka,atawa meunang kasusah
- Cacag nagkaeun= teu beres atawa teu alus lantaran mindeng katunda tuluy dihanca deui/diteruskeun deui
- Dibeuweung diutahkeun= dipikir dibula-balik
- Elmu sapi= guyub kana hal nu kurang hade
Cag heula we sakitu.. ke ka hareup sugan urang sambung deui..