text:
Kabudayaan Sunda
Kabudayaan Sunda nyaéta sagala rupa hal anu aya hubunganna jeung budaya Sunda.
Daptar eusi
Watek Urang sunda[édit | édit sumber]
Saban bangsa ngabogaan etos, kultur, sarta budaya anu béda.[1] Tapi tong anéh lamun aya bangsa anu boga kahayang pikeun melakeun étos budayana ka bangsa séjén, alatan nyangka yén etos sarta kultur budaya ngabogaan kaonjoyan.[1] Kabiasaan ieu kasampak dina étos sarta kultur budaya bangsa urang, alatan dina sawatara dékadeu geus kahébos ku budaya bangsa séjén.[1] Arus modernisasi menggempur budaya nasional urang anu jadi jati diri bangsa.[1] Budaya nasional kiwari kasampak pohara kuna, komo aya generasi ngora anu éra diajarna, pangabisa ngawasa kasenian tradisional dianggap teu méré mangpaat.[1] Rasa bangsa beuki leungit, alatan budaya bangsa séjén leuwih kasampak di batan budaya sorangan, kaayaan ieu ogé lumangsung dina budaya Sunda, ku kituna urang Sunda kaleungitan jati dirina.[1] Pikeun nyanghareupan bangbalu dina kabudayaan Sunda, aya alusna urang ngaléngkah ka tukang tiheula.[1] Diajar, sarta ngumpulkeun keusik mutiara anu ambacak salila ieu, loba papatah anu kapopohokeun, alatan henteu kungsi kacaba ku nu bogana.[1] Hal ieu lantaran kuranna kahayang pikeun diajar , komo maranéhanana méré anggapan tinggaleun jaman.[1] Lamun ditalungtik, sabenerna pamor étika moral Sunda ngabogaan hasanah hikmah anu rongkah, hal éta kagambar liwat talarina.[1] Aya sawatara étos atawa watek dina budaya Sunda ngeunaan hiji jalan pikeun ngahontal tujuan hirup.[1] Sajaba ti éta, étos sarta watek Sunda ogé bisa jadi bekel kasalametan dina ngambah kahirupan di dunya ieu, di antarana waé nyaéta aya lima, cageur, bageur, bener, singer, sarta pinter anu geus lahir kira-kira jaman Salakanagara sarta Tarumanagara.[1] Cageur, nyaéta kudu cageur jasmani sarta rohani, cageur mikir, cageur boga pamadegan, cageur moral, cageur migawé sarta lalampah.[1] Bageur nyaéta boh haté, nyaah ka sasama, loba méré pamadegan sarta kaidah moril nu hadé atawa materi, henteu korét, henteu émosional, boh haté, penolong sarta ikhlas ngajalankeun sarta mengamalkan, lain ngan dibaca boh diucapkan waé. Bener nyaéta henteu bohong, henteu asal-asalan dina migawé pancén pakasaban, amanat, lempeng ngajalankeun ageman, bener dina mingpin, sarta henteu ngarusak alam.[1] Singer, nyaéta mawas diri lain was-was, ngarti dina saban pancén, miheulakeun batur saméméh pribadi, ngahormatan pamadegan batur, pinuh kaasih nyaah, henteu gancang ambek lamun dikritik tapi ditengetan harti esensina.[1] Pinter, nyaéta beunghar élmu dunya sarta ahérat, ngarti élmu ageman nepi ka dasarna, bisa nyaluyukeun diri jeung sasama, bisa ngedalkeun sarta ngabéréskeun masalah kalayan wijaksana, sarta henteu ngarasa singer sorangan bari nyudutkeun batur.[1]
Jawa Barat (jeung Banten) Minangka Wadah Kabudayaan Sunda[édit | édit sumber]
Sacara géografis Jawa Barat (kiwari jeung Banten) mangrupa tempat lahir jeung tumuwuhna kabudayaan sunda, Jawa Barat ogé mangrupa daérah kepulauan anu biasa dosebut kepulauan Nusantara.[2] Istilah éta dipaké dina abad ka 14 Masehi nyaéta jaman Majapahit.[2] Daérah Jawa Barat anu tumuwuh minangka tempat urang sunda hirup miboga kamekaran anu tangtu dina sagala aspék saperti Téknologi(pakasaban), Sistem duduluran, Basa, Kasenian, Ageman, jeung élmu pangaweruh.[2]
Téknologi Urang Sunda dina Widang tatanén[édit | édit sumber]
Tatanén pikeun masarakat sunda lain hal anu anéh, sabab dina kabudayaan masrakat sunda pakasaban anu utama nyaéta tatanén.[3] Tatanén geus tumuwuh mangabad-abad di masarakat sunda, ti mimiti jaman purba kabiasaan tatanén geus dilakonan ku masarakat sunda, sabab kaayaan alam anu nyadiakeun minangka kabutuhan pikeun neruskeun hirup harita.[3] Sakabéh kagiatan merlukeun atawa miboga pakakas husus, kitu deui dina widang tatanén. Pakakas nu dibutuhkeun téh di antarana :
- Arit nyaéta pakakas paranti ngala jukut atawa ngala paré, dijieunna tina beusi dicampur baja jeung kai minangka gagangna, wangunna saperti gaét tapi teu nguél teuing. Arit miboga pungsi pikeun ngababad semak-semak, alang-alang jeung jujukutan.Dina mimitian ngabuka lahan anyar, biasana ngagunakeun arit.[4]
- Asahan mangrupa batu husus paranti ngasah sabangsaning péso, bedog, jsté.[4]
- Aseuk, Wangun aseuk téh kai buleud panjang, méncos tungtungna, paranti ngaseuk, nyieun logak leutik keur melak sisikian saperti jagong, suuk, buncis, kacang jsb. Aseuk disebut ogé luju.[4]
- Bakrik Mangrupa pakakas nu dijieunna tina awi anu diala katut jangkarna, dipaké pikeun gantar pangait, disadiakeun pikeun nulungan nu kahuruan, kaayeunaeun kakaitna sok dijieun tina beusi.[4]
- Bawak, Bagian pacul nu ngahiji jeung gelungana (bagian seuseukeutna beunang dilaan upama rék diasah) .[4]
- Bedog, nyaéta parabot paranti meulah atawa motongasabangsaning awi tawa kai jeung barang séjénna. Dijieunna tina beusi, pérah/ gagangna maké kai tawa ku aluminieum. Wangunna aya anu pondok aya ogé anu panjang. Wadahna disebut sarangka, anu dijieunna tina kai.[4]
- Burujul, nyaéta wuluku nu teu maké lanjam.[4]
- Caplak, nyaéta pakakas nu dipaké dina keur tandur, gunana pikeun ngaguratan taeuh supaya upama nancebkeun binih paré lempeng. Caplak téh dijieunna tina kai.[4]
- Congkrang, mangrupa parabot paranti ngababad sabangsaning jujukutan atawa tatangkalan anu leutik, jeung sajabana. Dijieunna tina beusi gagangna tina kai atawa aluminieum. Waggunna rada panjang batan arit, bagéan luhurna melengkung.[4]
- Étém, téh sabangsa péso nu diwangun husus paranti ngala paré raranggeuyan.[4]
- Garpuh, nyaéta pakakas tukang tani paranti ngaguarkeun taneuh.[4]
- Garu, nyaéta pakakas tukang tani, paranti ngajurkeun taneuh sawah sabada diwuluku, wangunna suga sisir carang, biasanna ditarik ku munding atawa sapi boh sarakit boh hiji.[4]
- Halu, nyaéta parabot paranti nutu, dijieunna tina kai anu buleud.[4]
- Koréd, nyaéta pakakas tani pikeun miceunan jujukutan di kebon, dijieunna tina beusi jeung waja, wangunna sarupa arit tapi dilengkungkeun.[4]
- Kujang, mangrupa pakakas sabangsa bedog sok dipaké pakarang atawa nyacar pihumaeun ku Urang Sunda baheula, bisa dipaké ngadék jeung newek, kiwari dipaké lambang rupa-rupa organisasi kasundaan.[4]
- Lalandak, nyaéta parabot paranti ngarambét di sawah nu ditanduranana maké digarit (tandur jajar) . Disebut ogé géréndél atawa gilinding.[4]
- Lisung, mangrupa pakakas paranti nutu paré, dijieunna tina kai, liangna dua nyaéta liang buleud jeung ling pasagi opat panjang.[4]
- Pacul, nyaéta parabot paranti malikkeun taneuh di sawah, ngagali lobang, ngamalirkeun cai, ngaduk jsb. Seuseukeutna dijieun tina beusi atawa waja, gagangna tina kai nu diradabéngkokkeun sangkan gampang makéna.[4]
Sistem Dududuluran[édit | édit sumber]
Urang Sunda ngagem sistem duduluran anu sipatna patental jiga urang Jawa.[2] Hartina urang sunda yakin ayana duduluran boh ngaliwatan dulur ti indung boh dulur ti bapa.[2] Sistem duduluran masarakat sunda, umumna sakum manusa di dunya aya disababkeun dua faktor nyaéta turunan jeung ayana ritual nikah .[2] Nu pang pentingna dina tingkat hubungan duduluran urang Sunda dumasar bébédaan generasi tilu golongan.[2] Katilu golongan nu dimaksud nyaéta (1) golongan sepuh, kolot, wong tuo anu ngawengku aki, nini, bapa, jeung ema, generasi anu tingkatanna leuwih luhur ti égo; (2) golongan sadulur, dina harti anu heureut, nyaéta dulur saindung-sabapa, dulur téré (dulur saindung misah bapa atawa dulur sabapa misah indung), nu disebut lanceuk lamun umurna leuwih kolot jeung adi atawa rayi lamun umurna leuwih ngora.[2] Jadi sadulur téh hiji generasi jeung égo; (3) golongan anak, nyaéta turunan égo, anak égo, lalaki atawa awéwé .[2] Sistem duduluran masarakat sunda anu dipikawanoh kiwari aya tujuh turunan, tapi sabenerna urang sunda baheula miboga salapan garis turunan nyaéta anak, euncu, umpi, cicip, muning, anggasantana, kulasantana, pretisantana, jeung witwekas.[2] Kiwari sistem duduluran urang sunda leuwih dipikawanoh Pancakaki.[2] Pancakaki nyaéta hiji sistem anu ngagambarkeun hubungan kulawarga.[2] Dina adat istiadat urang sunda, pancakaki téh ngabogaan dua harti.[4] Harti anu kahiji, pancakaki téh mangrupa perenahna jelema ka jelema deui, anu sakulawarga atawa anu kaasup baraya kénéh.[4] Upamana waé kumaha pancakaki si Dadap ka si Waru, naha kaasup indung, bapa, nini, aki, emang, bibi, anak, buyut, alo, suan, jsté.[4] Harti anu kadua pancakaki téh mangrupa papayan perenahna kabarayaan.[4]
Rundayan/Turunan
- Ti luhur ka handap
-Bau Sinduk : Indung Bapana Gantung Siwur/Kait Siwur -Gantung Siwur/Kait Siwur : Indung Bapana Udeg-udeg -Udeg-udeg : Indung Bapana Janggawareng -Janggawareng : Indung Bapana Bao -Bao : Indung Bapana Buyut -Buyut : Indung Bapana Nini -Nini : Indungna indung/bapa -Aki : Bapana Indung/bapa -Indung : Indungna anak -Bapa : Bapana anak -Anak : Indung Bapana Incu -Incu : Anakna anak -Buyut : Anakna incu -Bao : Anakna buyut -Janggawareng : Anakna bao -Udeg-udeg : Anakna janggawareng -Gantung siwur/kait siwur : Anakna udeg-udeg -Bau sinduk : Anakna gantung siwur/kait siwur.[2]
- Kagigir
-Adi : Dulur Sahandapeun -Lanceuk : Dulur Saluhureun -Emang : Adina Bapa/Indung (lalaki) -Bibi : Adina Bapa/Indung (awéwé) -Ua : Lanceuk Bapa/Indung -Alo : Anak Lanceuk -Suan : Anak Adi -Kapiadi : Anak Emang/Bibi -Kapilanceuk : Anakna Ua -Incu ti gigir : Incuna Adi -Aki ti gigir : Adina/Lanceukna Aki/Nini (lalaki) -Nini ti gigir : Adina/Lanceukna Aki/Nini (awéwé) -Ua ti gigir : Anakna Lanceuk Aki/Nini -Emang ti gigir : Anakna Adi Aki/Nini (lalaki) -Bibi ti gigir : Anakna Adi Aki/Nini (awéwé).[2]
- Istilah anu Séjénna
-Adi Beuteung : Adina Pamajikan/Salaki -Dulur Sabaraya : Dulur pisan, anakna emang/bibi jeung ua -Dulur Teges : Dulur enya saindung sabapa -Indung Téré : Pamajikan Bapa lain anu ngalahirkeun urang -Bapa téré : Salaki indung lain anu ngalantarankeun urang lahir -Anak Téré : Anak sampakan ti lalaki/pamajikan -Dulur Patétéréan : Anak indung/bapa téré -Cikal : Anak panggedéna -Pangais Bungsu : Lanceukna bungsu -Bungsu : Anak Pangleutikna -Baraya Laér : Baraya anu nurutkeun pancakaki geus jauh perenahna -Teu Hir Teu Walahir : Teu baraya saeutik-eutik acan -Bau-bau Sinduk : Baraya kénéh sanajan geus laér -Dulur Pét ku Hinis : Dulur teges -Baraya : Sakur anu aya pancakakina -Karuhun : Luluhur, jalma-jalma anu kungsi aya lilaHeulaeun urang, anu ngarundaykeun urang -Bésan : Indung/bapana minantu -Minantu : salaki/pamajikan anak -Mitoha : Indung/bapana salaki atawa pamajikan -Dahuan : Salaki atawa pamajikanna lanceuk.[2]
Basa Masarakat Sunda[édit | édit sumber]
Informasi pangkolotna ngeunaan basa jeung aksara nu dipaké di wilayah Kepulauan Nusantara, kalibet Tatar Sunda, aya dina prasasti ti abad ka-5 Masehi.[3] Dina éta abad digunakeun basa Sanksekerta jeung aksara Palawa pikeun nuliskeun sababaraha prasasti di Kalimantan Timur (Karajaan Kutai) jeung Tatar Sunda (Karajaan Tarumanagara).[3] Éta basa jeung aksara lain basa pituin diajangkeun pikeun nuliskeun dokumen resmi, henteu digunakeun pikeun komunikasi sosial.[3] Jaman Karajaan Galuh jeung Karajaan Sunda, prasasti jeung naskah ditulis ngagunakeun dua basa jeung dua aksara, nyaéta basa jeung aksara Sunda kuna sarta basa jeung aksara Jawa kuna. Basa Sunda resmi diaku minangka basa nu madeg mandiri ti mimiti taun 1841, dicirikan ku ayana (terbitna) kamus basa Sunda nu munggaran (kamus basa Belanda-Melayu dan Sunda). Kamus éta diterbitkeun di Amsterdam, disusun ku T. Roorda, Sarjana basa timur, sedengkeun kandaga kecapna mah dikumpulkeun ku De Wilde. Tuluy Roorda ngajieun pernyataan : Tulisan déngdékIeu kamus aya mangpaatna, hususna ngarah leuwih apal kana basa anu nepi ka ayeuna kurangna pangaweruh jeung teu sampurna, basa anu dipaké di wewengkon Jawa wilayah barat (kulon), ku masarakat di dinya mah sok disebut Sunda atawa Sundalanden, basa nu dipaké di wilayah timur, béda jeung basa Jawa jeung Melayu, nya éta basa anu dipaké ku urang dengeun di kepulauan Hindia Timur. Basa Sunda minangka basa anu digunakeun dina pakumbuhan masyarakat, miboga sababaraha dialék gumantung daérahna, kayaning dialék Banten, Bogor, Parahyangan, jeung Cirebon. Alatan kitu, basa Sunda ogé mibanda basa anu maneuh dina hartian basa lulugu minangka basa penganteur atawa basa nu baku dina pengajaran atawa dina pakumbuhan nyaéta basa nu aya di wilayah Priangan utamanya Bandung.[5] Dina basa sunda aya anu disebut undak-usuk basa anu mangrupa padodan pikeun basa masarakat sunda.[5] Undak-Usuk basa Sunda gumelar antara abad ka-18 atawa 19 nalika datang pangaruh politik Mataram jeung pengaruh ti basa Jawa Kuna.[5] Dina jaman harita, jaman urang dijajah Walanda, mémang dina pakumbuhan urang Sunda (cara pakumbuhan sakumna urang Indonesia) aya panta-panta sosial.[5] Dalah kalungguhan masing-masing jalma ogé béda-béda nurutkeun hukum, da aya hukum anu khusus jang urang Walanda katut urang Barat, aya hukum husus pikeun utang Timur asing (Cina, Arab, Keling jsté).[5] Ari urang pribumi jadi dadampar panghandapna.[5] Tapi ku lantaran jumlahna pangréana, masih kénéh dibagi-bagi deui kana panta-panta: ménak, santana, somah atawa cacah kuricakan.[5] Undak-usuk basa anu dijieun jeung diajarkeun dina abad ka-19 nepi ka awal ka-20, mémang luyu jeung kaayaan masyarakat Sunda harita anu dibagi dina tahap-tahap sosial.[5] Basa Sunda mibanda alat pikeun nuliskeunana nyaéta aksara Sunda, ogé dieuyeuban ku Undak-Usukna anu digunakeun nalika nyarita anu diluyukeun jeung tempat, jalma anu diajak nyarita jeung anu dicaritakeunana minangka silih ajénan anatara papadana.[6] Tétéla geuning basa Sunda téh mangrupa basa anu madeg mandiri, basa anu tumuwuh di lingkungan masarakat Sunda, basa nu kudu dijaga, kudu diriksa jeung diraksa ku sakumna urang Sunda minangka salah sahiji unsur budaya pikeun ngécéskeun yén “Basa Sunda Jati Diri Urang Sunda”.[6]
Élmu Pangaweruh Masarakat Sunda[édit | édit sumber]
Elmu nyaéta kumpulan pangaweruh pikeun ngajawab pasualan dina kahirupan manusa.[7] Sedengkeun pangaweruh nyaéta sakabéh hal anu dipikanyaho ngeunaan objek anu tangtu.[7] Gunana élmu pangaweruh nyaéta pikeun alat dina ngabantu manusa nalika ngaréngsékeun masalah nu disanghareupan sapopoéna.[7] Teu sakabéh élmu pangaweruh bisa disebut élmu, sabab élmu mangrupa pangaweruh anu cara meunangkeunna téh kudu nyumponan sarat-sarat kalawan ngagunakeun metode ilmiah.[7] Élmu mimitina tina pangalaman manusa jeung rengse dina wates pangalaman manusa.[7] Dina masarakat sunda, aya anu istilah Pamali,Uga, Cacandran, jeung Kili-kila pikeun sawatara élmu pangaweruh masarahat sunda jaman harita.[7]
Pamali, mangrupa istilah Basa Sunda pikeun ngagambarkeun norma tradisi lokal.[7] Upama norma éta teu dilaksanakeun, mangka bakal aya balukarna.[7] Dina tradisi filsafat positif, pamali téh disawang teu asup akal, sabab pamali miboga harti nu teu logis.[7] Tapi dina jihat séjén pamali disawang pikeun hiji kaarifan lokal nu sabenerna miboga rasionalitasna sorangan nu aya patalina jeung étika.[7] Dihandap ieu aya conto-conto pamali nu bisa dipercaya ku urang atawa henteu :
- Ulah lila teuing cicing di WC (Rohangan paranti mandi)
Sabab lamun urang lila teuing cicing di WC, mangka fisik urang kaciri leuwih kolot tibatan umur urang.[4]
- Kabiasaan dahar petis dina waktu peuting
Sabab lamun urang dahar petis dina waktu peuting bakal ngabalukarkeun kateungeunahan haté, jeung lamun pikeun nu can kawin mah bakal hésé jodo, tapi pikeun nu geus kawin mah bakal paséa waé.[4]
- Kebiasaan maké baju bari leumpang
Sabab bisa ngabalukarkeun cita-cita urang teu kalaksanakeun.[4]
- Cicing dina lawang panto
Lamun urang cicing dina lawang panto, tangtu urang bakal hésé meunangkeun jodo.[4]
- Mandi dina waktu beurang
Bisa ngabalukarkeun babari kolot.[4]
Uga jeung wangun séjén nu aya di sakuliah dunya, geus aya ti jaman baheula.[8] Hal ieu dumasar kana ungakara-ungkara anu aya dina ajaran agama jeung folklor anu aya di unggal nagara.[8] Dina agama Islam, uga disebut “nubuat” anu eusina mangrupa tujuman pikeun kahirupan kahareup.[8] Basa uga ditelahkeunana kana omongan anu méré béja piayaeun naon-naon kangeunahan atawa bancang pakéwuh (kasusahan) di ahir, tapi lain anu bangsa lahir, saperti kana tangkal cau, jaga bakal jantungan. Ieu jelema jagana bakal diruang; tapi kapakéna uga mah kanu moal kapanggih, tapi ku pikiran tahayulan jelema tangtu kapangih, ngan teu nyaho di urang kénéh atawa ku anak incu.[8] Nu matak ari aya nu rada sarupa jeung taksiran sok diaoromongkeun ‘geus tepi ka ugana’ atawa ‘samorong ceuk uga’.[8]
Ari conto-contona omongan baheula: Jaga mah, barudak, sajajalana disaungan. Béh karéta api.[8] Gancang carita béja, mun geus aya balabar kawat. Béh telegram.[8] Jaga mah, barudak, batu turun keusik naék. Béh anak somah naék pangkat, anak ménak teu pangkat.[8] Jaga mah, barudak, ngateuran ka nu digawé gé mawa kéjo dina iteuk, nandakeun angker gawé Béh nu dagang di pagawéan.[8]
Cacandran, nyaéta carita luluhur nu ngagambarkeun kaayaan nagara jeung sajabana nu bakal dialaman, saperti cacandran masarakat sunda numutkeun kolot baheula geus ngomong yén “Sumedang ngarangrangan, galunggung ngadeg tumenggung, Sukapura ngadaun ngora, Bandung heurin ku tangtung, Cianjur katalajuran, Ciamis amis ku maneh, Banagara sor ka tengah ”. Hiji uga anu kawentar di Tatar Sunda.[8] Ari uga téh bisa jadi ramalan atawa prediksi, tapi, bisa jadi ogé panggero pikeun sasadiaan sangkan ulah kajadian atawa ulah kasorang hal sakumaha anu digambarkeun dina uga.[8] uga anu tadi aya benerna, tapi aya ogé teu benerna. Benerna, ku sabab memang kabuktian, ayeuna Bandung heurin ku tangtung.[8] Malah lain waé keur anu masih hirup (anu masih bisa nangtung) heurin téh, dalah keur anu maot gé di sababaraha tempat geus heurin kacida.[8] Puluhan taun ka tukang di daerah Cicadas kungsi kajadian aya mayit dina pasaran anu rek ti imah ka masjid pikeun disholatkeun nepi ka kudu ngajebol hateup jeung kentengna, Kituna téh sabab lamun éta pasaran dibawa ngaliwatan panto sakumaha ilaharna moal bisa, da heurin téa jalan kaluar tina panto mah.[8] Anu bener deui: Cianjur. Memang éta kota/wewengkon ayeuna jadi rada tiiseun.[8] Sababna tangtu ku lantaran geus aya jalan tol Purbaleunyi anu ngabalukarkeun lalar liwat kandaraan Bandung-Jakarta jeung sabalikna leuwih rame ngaliwatan éta jalan tol tinimbang ngaliwatan Cianjur.[8] Tapi, moal boa, prediksi "katalanjuran" téh ogé pikeun ngingetkeun yén Cianjur bisa waé dicapluk ku DKI Jakarta dina konsep (anu dipaksakeun) megapolitan téa.[8]
Kila-Kila, nyaéta totondén ti alam kana naon-naon anu bakal kajadian ku urang.[8] Jalma-jalma nu hirup tiheula saméméh urang nyaéta kolot atawa karuhun urang leuwih dalit jeung alam.[8] Manusa miara alam nya kitu ogé alam miara manusa.[8] Nya salah sahijina ku ayana sasatoan anu méré totondén siga kieu téa. Cenah :
- Sora manuk sit uncuing = bakal aya nu maot
- Sora hayam jago lain wayahna = rék aya nu reuneuh
- Sora manuk bueuk tengah peuting = bakal aya wanoja nu lalagasan tapi kakandungan alias reuneuh tapi acan kawin.
- Sora manuk bebencé = Ceuk cenah lamun ngadéngé sora bebencé di lembur, tanda aya bangsat keur kukulamprengan néangan palingeun. Urang lembur kudu taki-taki, ulah saré tibra teuing
- Aya kukupu hiber di jero imah = rék aya tamu
- Ngimpi newak lauk = rek meunang duit
- Kekenudan panon kenca = rek manggih kasedih
- Kekenudan panon katuhu = rek manggih kabagjaan
- Murag bulu mata = aya nu sono ka urang
- Lamun panas ceuli = aya nu ngomongkeun.[8]
Ageman Masarakat Sunda[édit | édit sumber]
SISTEM KAPERCAYAAN MULA-MULA Masarakat Sunda henteu kawas lolobana masarakat anu séjén, di mana masarakat Sunda henteu miboga mitos ngeunaan panyiptaan atawa mitos-mitos séjén anu ngécéskeun asal mula suku ieu.[9] Henteu saurang ogé weruh ti mana maranéhanana datang, ogé kumaha maranéhanana nyicingan di Jawa Barat.[9] Jigana dina abad-abad kahiji Masehi, sajumplukan leutik suku Sunda maluruh leuweung-leuweung gunung sarta ngalakonan budaya ngahuma pikeun muka leuweung.[9] Kabéh mitos pangmimitina ngomong yén urang Sunda leuwih pantes gawé ngahuma batan patani paré.[9] Ageman masarakat sunda baheula nyaéta ageman pituin urang Sunda nyaéta sunda wiwitan.[9] Sanajan mustahil pikeun nyaho sacara pasti kawas naon kapercayaan sunda wiwitan jeung iraha tumuwuhna, tapi numutkeun pitunjuk nu kapanggih dina puisi-puisi epik kuna (Wawacan) sarta suku Baduy nyebutkeun yén ageman maranéhanana nyaéta Sunda Wiwitan [urang Sunda anu pang heulana].[9] Lain ngan suku Baduy anu ampir leupas ti elemen- elemen Islam (kajaba maranéhanana anu aya leuwih ti 20 taunanu tuluy), tapi suku Sunda ogé nempokeun karakteristik Hindu anu saeutik pisan.[9] Kaayeunakeun masarakat sunda kiwari geus loba anu kapangaruhan ku agama islam malah ampir kabéh, tapi lain hartina ageman sunda wiwitan leungit.[9] Kiwari ageman sunda wiwitan dipaké ku sawatara masarakat sunda saperti masarakat baduy.[9] Iwal ti éta ageman anu masih hirup di masarakat sunda kiwari nyaéta upacara-upacara asat saperti : sérén taun, pésta rakyat jsb.[9]
Rujukan[édit | édit sumber]
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p (id)kasundaan.( diaksés tanggal 24 Oktober 2011)
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o (id)Edi S Ekadjati. Kebudayaan Sunda Jilid 1. PT Pustaka Jaya. Jakarta 2005.
- ↑ a b c d e (id)Edi S Ekadjati. Kebudayaan Sunda Jilid 2. PT Pustaka Jaya. Jakarta 2009.
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa (id)Rachmat Taufiq Hidayat, spk. Peperenian Urang Sunda. PT Kiblat Buku Utama. Bandung 2005.
- ↑ a b c d e f g h Budi Rahayu.Kamus Undak-usuk Basa Sunda. Geger Sunten 2007. Bandung.
- ↑ a b Ajip Rosidi.Polemik Undak-usuk Basa Sunda. Mangle . Bandung 1987.
- ↑ a b c d e f g h i j James,danandjaja.Folklor Indonesia. Pustaka Utama Graffiti . Jakarta 2007.
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u Edi S. Ekadjati.Masyarakat Sunda dan Kebudayaannya .Girimukti Pasaka. Jakarta 1984.
- ↑ a b c d e f g h i j (id)suku sunda (diaksés tanggal 26 Oktober 2011)


c: text/html

text:
Paus (mamalia)
Paus nyaéta mamalia tina ordo Cetacea, kaasup paus, pesut, jeung lumba-lumba. Ceuk istilah tradisional Sunda, paus nyaéta lauk nu kaasup panggedena ari potonganana béda jeung lauk-lauk anu ilaharna sok didahar ku jelema.[2]Sanajan disebut lauk, saenyana mah paus lain lauk, tapi mamalia.[3]
Lauk paus éta téh mahluk nu getihna panas anu barudakna henteu lahir ti endog tapina dilahirkeun dina kaayaan hirup.[3][2] Sarta orok lauk paus dibéré dahar ti susu indukna kawas mamalia leutik séjénna.[3] Tapi lauk paus, kawas kabéh mamalia anu hirup di cai, diturunkeun ti nini moyang anu hirup di darat.[3] Jadi maranéhanana kudu menyesuaikan diri sangkan bisa hirup di jero cai[3] Ieu hartosna yén salila jutaan taun geus lumangsung parobahan-parobahan nu tangtu di jero awak maranéhanana.[3] Ku kituna maranéhanana bisa hirup di jero cai.[3]
Alatan lauk paus henteu miboga insang tapi ambekanna ngaliwatan paru-paru maranéhanana, salah sahiji ti parobahan-parobahan anu pang pentingna aya hubunganana jeung pernapasan maranéhanana.[3] Baheula liang irung maranéhanana aya di luhur di bagian hareup sirah.[3] Terus ayeuna liang irung geus pindah ka tukang ka bagian luhur sirah.[3] Ayeuna mah lauk paus nyieun hiji atawa dua liang peniup pikeun mempermudah bernapas di permukaan cai.[3]
Di jero cai, liang irung ieu katutup ku katup-katup leutik, sarta saluran-saluran hawa papisah ti sungut.[3] Ku kituna, kaayaanana henteu ngabahayakeun lamun lauk paus éta kudu ngasupkeun cai kana paru-paru.[3]
Lauk paus biasana naék pikeun ambekan saban lima atawa sapuluh menit, tapi maranéhanana bisa tetep aya di cai salila tilu pér opat jam[3] Sabot ngahontal permukaan, maranéhanana niup heula, atawa ngaluarkeun hawa anu geus dipaké ti paru-paru[3] Dina waktu maranéhanana ngalakonan hal ieu, maranéhanana nyieun sora tarik anu bisa kadéngé dina jarak nu tangtu[3] Semburan ieu lain cai, tapi hawa anu geus dipaké, anu eusina saab cai. [3]
Maranéhanana niup sawatara kali nepi ka maranéhanana geus bener-bener ngaganti hawa di jero paru-paru maranéhanana, sarta saterusna maranéhanana neuleuman cai atawa ngaluarkeun sora.[3] Sawatara lauk paus neuleuman cai sajero 2000 kaki.[3] Sakapeung lauk paus anu badag, sabot ngaluarkeun sora, ngalungkeun buntut-buntut maranéhanana ka hawa, atawa ngajol kaluar ti cai.[3]

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Goong
Goong nyaéta salah sahiji waditra takol dina perangkat gamelan pélog, saléndro atawa degung[1]. Pungsi goong nyaéta minangka panutup nada[1]. Ngaran goong mangrupa hasil tina sora éta waditra sorangan, lamun ditakol sorana Gong[1]. Goong miboga bentuk nu panggedéna lamun dibandingkeun jeung waditra séjén saperti bonang jeung jenglong. Goong miboga sababaraha bentuk diantarana: goong gantung, goong buyung, goong tiup, goong bendé, jsté[2]
Daptar eusi
Bahan jeung Rancang Wangun[édit | édit sumber]
Goong gantung[édit | édit sumber]
Goong gantung miboga bentuk buleud, miboga penclon anu dijieun tina logam beusi atawa perunggu. Ukuran diamétérna 90-105cm[2][1]. Penclonna miboga diamétér 7-10cm[2][1]. Papasingan bagian goong diantarana: Raray goong nyaéta bagian sakuriling penclon; Manis raray nyaéta bagian sakuriling raray; taktak nyaéta bagian sakuriling manis raray; awak nyaéta awak goong anu ukuranna 8-12cm; nu terahir nyaéta lalambé mangrupa bagian goong nu handap[1].
Goong Buyung[édit | édit sumber]
Goong buyung nyaéta goong anu dijieun tina perunggu atawa beusi, bentukna mangrupa wilahan anu dibagian tengahna miboga penclon[1]. Disebut goong buyung sotéh lantaran resonator/ gema sorana dijieun tina buyung atawa gentong wadah cai. Kaayeunakeun résonator goongna sok dijieun tina kai[1]. Di Daérah Karawang atawa Bekasi goong buyung disebut Goong Angkog[1].
Goong Tiup[édit | édit sumber]
Goong tiup nyaéta goong anu dijieun tina awi gombong, diaménkeun kucara ditiup[1][2]. Pungsina bisa jadi goong gedé jeung goong leutik (kempul)[1]. Gedé-leutikna sora gumantung kana cara ngésér jeung ngatur panyocok nu aya dina awi[1].
Ragam Hias[édit | édit sumber]
Ilaharna goong gantung anu boga ragam hias mah[1]. Ragam Hiasna ogé ngan aya dina kakanco (paragi ngagantungkeun goong) wungkul, dianatarana: oray naga mangrupa simbul bujangga; Lauk mas mangrupa simbul kamakmuran; Kalamakara/Raksasa mangrupa simbul Katabahan jeung kakuatan pikeun nyingkahan sabangsaning iblis[1].
Cara Nabeuh[édit | édit sumber]
Hampir sakabéh jenis goong dimaénkeun kucara ditabeuh maké panakol husus[1]. Ngan sok béda-béda posisi nakolna, misal goong gantung mah ditakol ka arah gigir, ari goong buyung mah ditakol ka arah handap kawas nakol jenglong[1]. Alat panakolna buleud, dibungkus ku kaén manglapis-lapis, dicekel ku leungeun katuhu, ditakolkeun ka penclonna[1]. Goong leutik (kempul) jeung goong buyung mah kudu diténgkép maenkeunana, ngarah sorana teu panjang teuing[1].


text:
Maladéwa
Républik Maladéwa mangrupa hiji nagara kapuloan nu diwangun ti kumpulan atol di Samudra Hindia. Maladéwa aya di kidul - kidul-kulon India, kira-kira 700 km kidul-kulon Sri Lanka. Nagara ieu miboga 26 atol nu kabagi kana 20 atol administratif jeung 1 kota.
Tempo ogé[édit | édit sumber]
Tumbu luar[édit | édit sumber]
Tingali ogé Maladéwa di Wikivoyage
- (en) Maladéwa
- (en) Loka resmi
- (en) Loka resmi Kaprésidénan
- (en) Loka resmi pariwisata
Afrika Kidul · Républik Afrika Tengah · Aljazair · Apganistan · Angola · Antigua jeung Barbuda · Arab Saudi · Bahama · Bahrain · Bangladésh · Barbados · Belarus · Belize · Bénin · Bhutan · Bolivia · Botswana · Brunéi · Burkina Faso · Burundi · Chad · Chili · Djibouti · Dominika · Républik Dominika · Ékuador · Éritréa · Éthiopia · Filipina · Gabon · Gambia · Ghana · Grénada · Guatemala · Guinéa · Guinéa-Bissau · Guinéa Khatulistiwa · Guyana · Honduras · India · Indonésia · Iran · Jamaika · Kamboja · Kamérun · Kénya · Kolombia · Komoro · Républik Kongo · Républik Démokratik Kongo · Koréa Kalér · Kuba · Kuwait · Laos · Lésotho · Libanon · Libéria · Libya · Madagaskar · Maladéwa · Malawi · Malaysia · Mali · Mauritania · Mauritius · Mesir · Mongolia · Maroko · Mozambik · Myanmar · Namibia · Nepal · Nikaragua · Nigér · Nigéria · Oman · Pakistan · Paléstina · Panama · Pantai Gading · Papua Nugini · Peru · Qatar · Rwanda · Saint Lucia · Saint Vincent jeung Grenadines · Sao Tome jeung Principe · Sénégal · Seychelles · Siérra Léone · Singapura · Somalia · Sri Lanka · Sudan · Suriname · Swaziland · Suriah · Tanjung Vérdé · Tanzania · Thailand · Timor Lésté · Togo · Trinidad jeung Tobago · Tunisia · Turkménistan · Uganda · Uni Émirat Arab · Uzbékistan · Vanuatu · Vénézuéla · Viétnam · Yaman · Yordania · Zambia · Zimbabwé
Arménia · Azerbaijan · Brasil · Republik Rahayat Cina · Él Salvador · Kazakhstan · Kosta Rika · Kroasia · Kyrgyzstan · Méksiko · Monténégro · Sérbia · Ukraina · Uruguay
Nagara panénjo
Afrika Tengah • Bosnia jeung Hérzégovina • Muangthai
Organisasi jeung masarakat Muslim panénjo
Front Pangbébas Nasional Moro • Républik Turki Siprus Kalér
Organisasi panénjo internasional
Organisasi Sabilulungan Ékonomi • Uni Afrika • Liga Arab • Gerakan Non-Blok • PBB
Afrika Kidul · Antigua jeung Barbuda · Australia · Bahama · Bangladés · Barbados · Bélis · Botswana · Britania Raya · Brunéi · Dominika · Fiji (katunda) · Gambia · Ghana · Grénada · Guyana · India · Jamaika · Kamerun · Kanada · Kénya · Kiribati · Lésotho · Malawi · Malaysia · Maladéwa · Malta · Mauritius · Mozambik · Namibia · Nauru · Nigeria · Pakistan · Papua Nugini · Rwanda · St. Kitts jeung Névis · St. Lusia · St. Vincent jeung Grénadin · Samoa · Seychéll · Sierra Leone · Selandia Anyar · Singapura · Siprus · Solomon, Kap. · Sri Lanka · Swaziland · Tanzania · Tonga · Trinidad jeung Tobago · Tuvalu · Uganda · Vanuatu · Zambia
Akrotiri jeung Dhékélia · Anguilla · Antartika Britania · Bermuda · Kapuloan Kayman · Kapuloan Falkland · Géorgia Kidul jeung Kapuloan Sandwich Kidul · Gibraltar · Guernsey · Jersey · Pulo Man · Montserrat · Kapuloan Pitcairn · Téritori Samudra Hindia Britania · St. Héléna, Ascension, jeung Tristan da Cunha · Kapuloan Turks jeung Kaikos Kapuloan Virgin Britania ·
Apganistan · Bangladés · Fiji · Guyana · India · Maladéwa · Mauritius · Nepal · Pakistan · Singapura · Sri Lanka · Suriname · Trinidad jeung Tobago · Cina (Tashkurgan) · Géorgia (Ossétia Kidul) · Iran · Irak (Kurdistan) · Rusia(Ossétia Kalér-Alania · Dagéstan) · Tajikistan · Uzbékistan
Nagara kalawan basa RomaniMakédonia · Sérbia · Slovénia · Hungaria · Jérman · Romania · Rusia · Norwégia · Swédia · Finlandia · Turki


text:
Jarak
Jarak nya éta ngaran tutuwuhan liar anu biasa hirup di leuweung, tanah kosong, sisi basisir, atawa dipelak minangka komoditi perkebunan.[1] Jarak bisa tumuwuh dina taneuh anu teu subur asal pH na 6 nepi ka 7 sarta drainase caina alus, sabab akar jarak teu kuat ku cai nu ngeyembeng.[1] Ngabudidayakeun jarak mah gampang, nya éta ku sikina anu geus kolot.[1] Watang jarak wangunna buleud tur leueur, kemprong, warnana héjo aya beureuman.[1] Daunna tunggal selang-seling, wangunna siga ramo, warnana héjo aya ogé jenis jarak anu daunna warna beureum.[1] Kembangna warna konéng gedang.[1] Buahna buleud tur miboga cucuk-cucuk anu beyé, warnana héjo ngora.[1]
Kandungan[édit | édit sumber]
Siki jarak ngandung minyak ricinic 40- 50 % anu ngandung glyceride tina ricinoleic acid, isoricinoleic acid, oleic acid, linolenic acid, jeung stearic acid ricinine, cytochrome C, Lipase sarta sababaraha enzym. [1] Salian ti ricin D, ogé ngandung acidic ricin jeung basic ricin.[1] Ari daunna ngandung kaemferol-3-rutinoside, nicotiflorin, isoquercitrin, rutin, kaempferol, quercetin, astragalin, reynoutrin, ricinine, jeung vitamin C 275 mg %.[1] Sedengkeun minyakna ngandung ricinoleic acid 80%, palmitic acid, stearic acid, linoleic acid, linolenic acid, dihydroxystearic acid, triricinolein 68,2%, diricinolein 28%, monoricinolein 2,9%, nonricinolein 0,9%.[1] Akarna ngandung Methyltrans-2-decene-4,6,8-triynoate, 1-tridecene-3,5,7,9,11-pentyne, Beta-sitosterol.[1]
Mangpaat[édit | édit sumber]
Jarak bisa jadi ubar kanker rahim, kanker kulit, TBC, bisul, koréng, scabies, infeksi jamur, jerawat, ubar ateul, batuk, hérnia, tetanus, bronkhitis,[1] hésé miceun (sembelit), ketombé, reumatik, ngagomplokkeun buuk, bareuh gugusi, sarta nyeri huntu. [1] [2]


text:
Méncrét
Méncrét, Diaré nyaéta gangguan nyerepna cai dina usus gede nepi ka hampas kadaharan nu dikaluarkeun awak wujudna éncér.[1] Hiji jalama disebut ngalaman méncrét lamun manéhna miceun leuwih ti tilu kali dina sapoé nu dibarengan parobahan wangun fases jadi leyur atawa cair.[2] Kaayaan ieu bisa kaalaman ku kabéh golongan umur sacara akut atawa sacara kronis lamun kajadianna lumangsung leuwih ti 2 minggu.[1]
Panyabab Méncrét[édit | édit sumber]
Méncrét disababkeun ku sawatara faktor, anatara séjén inféksi saluran pencernaan, gangguan penyerapan kadaharan, masalah dina psikologis kawas rasa sieun sarta waswas, alérgi, tumor dina saluran pencernaan, lingkungan anu kotor, sarta konsumsi kadaharan sarta inuman aya racunan, lada teuing, basi, kotor, atawa atah kénéh.[1] Mikroorganisme anu mindeng ngabalukarkeun diare ngawengku virus (ti golongan rotavirus); baktéri ''Escherichia coli'', ''Vibrio cholerae'', ''Shigella sp'', ''Salmonella sp'', ''Clostridum difficille'', sarta Yersinia enterotilica, protozoa Giardia lambia, Entamoeba histolytica, sarta Cryptosporidium parvum, cacing ''Trichuris trichiura'' sarta Ascaris lumbricoides, sarta suung Candida albicans. Wangun feses dina nu ngalaman diaré bisa ngaindikasikeun jenis mikroorganisme panyabab diaré kasebut.[1] Mikroorganisme kasebut ngahasilkeun toksin atawa sanyawa racun anu ngrangsang dingding peujit pikeun mroduksi cairan.[1] Hal ieu ngabalukarkeun gerak peristaltik jadi ngaronjat ku kituna lumangsung kaluarna feses éncér anu loba.[1] Hal ieu bisa ditempo dina panyakit koléra anu dibalukarkeun ku baktéri Vibrio cholerae.[1] Mikroorganisme anu ngainféksi sarta ngarusak dingding peujit ngabalukarkeun lumangsungna kaluar leuleueur sarta getih dina feses anu dibarengan jeung rasa mules.[1] Méncrét kawas ieu biasana dibalukarkeun ku baktéri ti genus ''Shigella''. Sajaba ti éta, inféksi mikroorganisme anu ngarusak dingding peujit bisa ngurangan panyerepan zat-zat kadaharan di jero peujit.[1] Pikeun ngaganti cairan kasebut, si jelema nu gering méncrét dianjurkeun nginum cairan oralit sarta geura-giru berobat ka dokter.[1]
Rujukan[édit | édit sumber]
- ↑ a b c d e f g h i j Syamsuri, Istamar. Biologi Jilid II Untuk SMA Kelas XI Semester 1. Jakarta: Erlangga. Kaca 34 Salah ngutip: Invalid
tag; name "sumber1" defined multiple times with different content
- ↑ (id) Syukur, Abdul. dkk. 2005. Ensiklopedia Umum untuk Pelajar. PT Ichtiar Baru Van Hoeve


text:
Senin, 29 April 2013
Makalah Bahasa Sunda Dongeng Jeung Carpon
Do you like this story?
Puji sinareng syukur hayu urang dugikeun ka gusti Alloh swt. Sabab ku Rahmatna makalah ieu tiasa di rengsekeun, namung masih keneh aya kakirangan.
Makalah ieu disarungsum kanggo ngalengkepan tugas Basa Sunda anu kirang keneh nilaina. Simkuring sadar yen makalah ieu aya keneh kakirangan dina eusina, panyeratanna, boh cara panyajiannana.
Mudah-mudahan makalah ieu tiasa manfaat. Haturnuhaun.
Panyaji
Trian Kurniawan
i
Daftar Eusi
Kecap Panganteur ........................................................................................................... i
Daftar Eusi ....................................................................................................................... ii
Dongeng
a. Asal muasal cika-cika ............................................................................................ 1
b. Hayam kongkorongok subuh ................................................................................. 3
c. Kuya ngagandong imahna ..................................................................................... 4
d. Selat Sunda Jeung Gunung Krakatau ..................................................................... 5
e. Gagak jadi Hideung ............................................................................................... 6
f. Si Kabayan Ngala Tutut ......................................................................................... 7
Carpon
a. Tukang Kembang .................................................................................................. 9
b. Kereteg Hate ......................................................................................................... 12
c. Balada Tukang Nyuling .......................................................................................... 15
ii
Dongeng
Asal Muasal Cika-Cika
Jaman baheula – baheula ge baheula deui – aya hiji lembur anu gegek jiwana. Pengeusi eta lembur, meh kabeh jelema carukup. Demi pangupajiwana kana karajinan ngabatik.
Kacaritakeun di eta lembur aya hiji randa boga anak awewe ngarana Marini. Nyi Marini ku indungna pohara diasihna, lantaran rajin jeung suhud ngabantuan pagawean indungna. Pagawean di dapur jeung di imah kabeh ditangkes ku manehna. Malah kalan-kalan Nyi Marini sok ngabantuan indungna ngabatik.
Dina hiji poe indungna meunang ondangan ti tatanggana nu rek ngawinkeun anakna awewe. Nyi Marini ku indungna meunang milu ka ondangan. Manehna kacida atoheuna, lantaran bakal make baju alus jeung make samping weuteuh, meunang ngabatik indungna. Tapi aya kasusahna, lantaran manehna teu bogaeun cucuk gelung.
Sapeupeuting, henteu boga cucuk geulung keur pakeeun isuk ka ondangan teh, jadi pikiran Nyi Marini. Manehna diuk hareupeun jandela, bari neuteup bentang-bentang nu tingkaretip di langit.
Di jero hatena manehna ngecewis, “mana teuing senangna mun aing boga bentang pikeun cucuk gelung” karek oge mikir kitu, ujug-ujug aya nu ngempur cahyaan rag rag kana lahunanana. Nyi Marini kageteun pisan, turug-turug kadenge ku manehna aya sora tan katingalan “Marini, ieu bentang nu dipakayang ku maneh pikeun cucuk geulung tea. Heug geura pake isuk kana pesta kawinan batur maneh, lantaran teu meunang budak rajin jeung hade ka indung. Tapi maneh teu meunang ngomong sombong. Mun maneh ngomong sombong atawa boga pikiran sombong, ie bentang baris leungit teu puguh-puguh”
Nyi Marini kacida atoheunana, dina hatena jangji, yen moal boga pikiran jeung ngomong sombong.
Isukna, Marini make cucuk geulung bentang tea. Manehna katenjona geulis pisan sarta cahyaan. Kabeh nu aya di dinya ngarasa heran. Nyi Marini leuwih diperhatikeun ku sarerea ti batan panganten. Babaturanana kabeh muji kageulisanana.
1
Ku lantaran kitu, manehna mikir, “kacida senangna dipuji-puji ku babaturan, ngan aing sorangan anu panggeulisna lantaran make cucuk geulung bentang, “karek oge mikir kitu, cucuk geulung bentang teh ujug-ujug leungit”
“Ih Marini geuning leungit cucuk geulung maneh teh” ceuk salahsaurang baturna. Marini kageteun pisan, manehna kakara ingeteun yen manehna boga pikiran sombong. Pohara manehna hanjakaleunana.
Kabeh jelema nu aya dina eta pesta mangneangankeun cucuk geulung nu leungit tea, nepi ka pakean-pakeanana kalotor, tapi nu leungit weleh teu kapanggih. Ningal kitu, Nyi Marini pohara karunyaeunana ka maranehanana. Di jero hatena manehna jangji, nu manggihkeun baris dipersen, itung-itung mulang tarima.
“Ieu marini, cucuk geulung maneh teh kapanggih” ceuk salasaurang baturna. Nyi Marini atoheunana. Tuluy manehna nyalukan batur-baturna. Ku manehna dicaritakeun asal usulna eta cucuk geulung bentang teh. Satuluyna manehna nyarita kieu, “Ayeuna kuring embung make cucuk geulung bentang sosoranganan, tapi rek dibagikeun ambeh dipake ku sarerea babarengan”
Sanggeus ngomong kitu, tuluy eta cucuk geulung bentang teh dibantingkeun nepi ka remuk. Tuluy eta reremukan teh haliber, jadi nu ayeuna disebut Cika-cika, cenah!
Tema : ulah sombong
Judul : asa muasal cika-cika
Bahasa : kasar
Watek palaku
Nyi Marini : rajin jeung suhud
Indungna : asihan
Amanat : jadi ulah ngabogaan sifat sombong sanajan sombongna saeutik.
2
Hayam Kongkorongok Subuh
Kacaritakeun jaman baheula aya oray naga geus lila ngalamun hayang nyaba ka kahiyangan. Unggal isuk eta oray teh osok dangdan mapantes maneh. Tapi keukeuh teu ngarasa ginding lantaran teu boga perhiasan, mangkaning arek ngadeheus ka dewa.
Sanggeus mikir manehna inget ka sobatna sakadang titinggi, maksudna arek nginjeum tanduk ka sakadang jago haritamah jago teh aya tandukan menta di anteur ka titinggi. Sanggeus aprok dicaritakeun sakabeh pamasalahan naga ka jago. Maksudnamah nginjeum tanduk ka jago, engke dianteurkeuna deui ku sakadang titinggi cak sakadang naga.
Hayam jago teu nembalan lantaran apal jahat jeung licikna naga. Lila-lila naga ngarayu, jago oge merekeun tandukna ka sakadang naga. Cak naga ka jago “engke tandukna dibalikeun deui dianteurkeun ku titinggi samemeh balebat, lamun balebat can balik wae bisi kaula poho ngawangkong jeung dewa, anjeun mere tanda weh kongkorongok sing tarik.”
Geus kitumah jung weh naga jenug titinggi the arindit. Isukna samemeh balebat hayam jago kongkorongok satakerna. Sakali dua kali titinggi teu datang wae, terus jago teh kongkorongok sababaraha kali deui, tapi tetep titinggi teu dating keneh bae. Nepi ka brayna berang titinggi teu datang-datang.
“Keun sugan cenah peuting engke” pok hayam teh. Tapi weleh ditunggu nepi kasubuh titinggi teu datang keneh wae. Pohara ambekna hayam jago nepi ka nyancam lamun titinggi datang arek di pacok nepikeun ka paehna.
Ti harita hayam jago teh tiap-tiap subuh kongkorongok sarta mun papanggih jeung titinggi sok langsung dipacok nepi ka paehna, males pati dumeh kungsi ngabobodo.
Tema : ulah gampang percaya, ulah sombong, ulah nipu.
Judulna : Hayam Kongkorongok Subuh
Bahasana : Kasar
Palakuna : Hayam Jago, Titinggi jeung Oray Naga
Watek palakuna :
Oray Naga = jahat, sok nipu, teu sukur, sok hayang nu batur.
Titinggi = Daek wae di titah sanajan salah, teboga pamadegan.
Hayam Jago = Babari percaya, gampang dibobodo
Tempat/latar : Hiji tempat jaman bahela nyaeta di leuweung
Eusi/hikmah nu bisa di cokot :
Ari hirup teh ulah sombong, adigung, ulah sok nipu, jiga Oray Naga. Ulah sok daek wae di titah lamun salah jiga Titinggi. Ulah gampang di bobodo bisi kaduhung, ulah gampang percaya ka jalma jiga sakadang Hayam Jago.
3
Kuya Ngagandong Imahna
Jaman baheula aya Kuya imah-imah di sisi muara. Gawena ngahuma, ngahumateh indit isuk datang sore magrib.
Hiji poe Kuya keur di huma, aya hujan geode bari jeung angina. Tatangkalan rarungkad imah Kuya oge kaapungkeun murag ka leuwi brus ti teleum. Sakadang Kuya sedih kacida, isukana manehna ngieun dei anu leuwih keker supaya te kabawa angina.
Hiji poe manehna balik ti hima, Kuya teh masak pikeun dahar sore. Sabot masak Kuya kacai hela, keur di cai katingali hasep ngebul dina suhunan imahna ku Kuya diburu tapi imah geus angus seneuna gede nakeranan. Kuya teh ceurik.
Keur kitu jol bae Monyet kolot. Monyet ngomong ka sakadang Kuya, “tong ceuri sakadang Kuya ngieun deui imahmah!”
“Anu matak sakadang Monyet lain sakali wae kacilakaan imah teh bareto kabawa angina. Kudu kumaha akalnanya supaya imah awet?” cak sakadang Kuya! Sakadang Monyet ngajawab, “gampang atuh, ngarah imah ulah cilakamah dibawa bae, ulah ditinggalkeun. Pek ngieun dei anu alus tur kuat ke lamun geus anggeus arang tangkodkeun kana tonggong anjeun, pantone sakira asup sirah supaya gampang ngelokeun sirah ka jero.
Eta papatah teh ku Kuya diturutkeun, saenggeus anggeus prak ditengkodkeun dina tonggongna, monyet anu memenerna. Nah ti haritamah imah sakadang Kuya teh sok dibabawa bae, digagandong.
Rincian Dongeng:
Tema : Silih bantuan
Judulna : Kuya Ngagandong Imahna
Bahasana : Kasar
Palakuna : Sakadang Kuya jeung sakadang Monyet
Watek palakuna :
Sakadang Kuya = Getol daek digawe, gampang putus asaan, te kuat kena musibah.
Sakadang Monyet = Daek babantu jeung mere saran
Tempat/latar : Baheula dihiji kebon deket walungan
Eusi/hikmah nu bisa di cokot :
Jadi jalma kudu getol kos sakadang Kuya tapi tong gampang putus asa jeung tong bodo. Jeung kudu daek babantu ka batur kos sakadang Monyet.
4
Selat Sunda Jeung Gunung Krakatau
Kacatur jaman baheula di Pulo Jawa Beulah kulon, aya hiji karajaan anu rajana Prabu Rakata. Sang Prabu gaduh dua putra. Anu cikal Raden Sundana anu bungsu Raden Topobrana. Haritamah Pulo Jawa sareung Sumatra teh ngahiji.
Kumargi Prabu Rakata parantos sepuh pisan, mangka karajaan teh di titipkeun ka putra-putrana, tur di bagi dua belah wetan ku Raden Sundana, belah kulon Raden Topobrana. Terus Sang Prabu teh indit ngabagawan anu tempatna dibates dua nagara nu dibagi dua tea, anjeunna teu nyandak nanaon tibang guci pusaka nu dicandak. Hiji mangsa dina taun ka genep Sang Prabu teh ngadangu yen putrana parasea Raden Sundana ngarugrug karajaan raina Raden Topobrana. Sang Prabu teh ceg ka guci anu tos dieusi cai laut tea, terus indit ka medan laga kasampak dua putrana keur perang campuh atuh bendu pisan si anjeunanana.
Ningali ramana sumping reg weh perang liren, dua putrana langsung nyampeurkeun cedok weh nyareumbah ka Prabu Rakata kitu dei para parajuritna. Atuh dua putrana beak bersih diseukseukan pampangnaman Raden Sundana nu wani ngarug-gug nagara raina. Dua putrana anu tarungkul teh nyarek, atuh Sang Prabuteh langsung gadeg, ceg kana guci pusaka tea. Terus cai laut anu dina guci dikucurkeun disapanjang wates dua nagara, teras guci anu tos teh kosong teh disimpen ditapal bates dua karajaan tea, anjeunanana indit deui ka tempat pang tapaanana. Teu lami eta bates anu tilas disiram ku cai laut teh ngajanggelek jadi selat. Nu kiwari disebut Selat Sunda. Nu mawi dinamian Selat Sunda lantaran Raden Sundana sarakah hoyong wilayah anu raina. Dugi ramana ngadamel wates nganggo guci pusaka anu caina dikucurkeun terus jadi selat. Tur guci anu disimpen dina wates teh ngajanggelek jadi gunung, nu katelah Gunung Rakata atanapi Gunung Krakatau. Tah kitu sasakala Selat Sunda sareng Gunung Krakatau teh.
Tema : Perang Duduluran
Judulna : Selat Sunda Jeung Gunung Krakatau
Bahasana : Lemes
Aur/plot : Ngagunakeun alur maju
Cara nyarita/sudut pandang : orang ka 3 palaku utama
Palakuna : Prabu Rakata, sareng dua putrana: Raden Sundana sareng Raden Topobrana
Watek palakuna :
Prabu Rakata = Arip, adil, tur bijaksana.
Raden Sundana = Sarakah
Raden Topobrana = Embung ditindes
Tempat/latar : Jaman baheula di Pulo Jawa belah kulon.
Eusi/hikmah nu bisa di cokot : Jadi jalma kudu arif, jujur, adil tur bijak sana kawas Prabu Rakata, ulah Sarakah jiga Raden Sundana.
5
Gagak Jadi Hideung
Kacaritakeun baheula dina hiji tempat aya oray naga keur nawu balong. Sungutna ngegel kana tangkal huni, buntutna dibeulitkeun kana pancuh tambakan beulah dieu. Awakna malang dina balong tea, tuluy di ayun keun goplak, goplak, goplak dipake nawu balong tea.
Teu kungsi lila balong teh saat laukna sing kocopok loba. Jol datang gagak kadinya haritamah gagak teh buluna bodas ngeplak. Ujug-ujug corokcok weh laukna dipacokan nepi beak lauk nu baradagnamah.
Ku oray sanca katempoen gagak maling lauk, geuwat digenggereuhkeun, tapi gagak ngalah beuki ngahajakeun. Atuh oray ambek sebrut bae diudag gagak teh. Gagak teh hiber kuorang diobrot, gagak teh bingung da diberik wae sieunen katewak. Kabeneran aya nu keur meuleum, gebrus bae gagak teh asup ka jero pijanaan. Atuh ari muncul deui teh geus lestreng .
Barang jol oray sanca teh panglingeun, da jadi hideung lestereng. Pok weh oray sanca nanya, “mahlik hideung maneh nempo sakadang gagak teu bieu liwat kadieu?”
Gagak teh sorana digedekeun, ngomongna oge basa Betawi, da sieunen katara, “Engga, gaaaa!”
Tah kitu sasakalana manuk gagak buluna hideung jeung sorana gaaa, gaaaak!
Rincian Dongeng:
Tema : kudu getol digawe
Judulna : Gagak Jadi Hideung
Bahasana : Kasar
Palakuna : Gagak jeung Oray Sanca
Watek palakuna :
Gagak = Badeur, sok daek nyopet, te bisa digenggereuhkeun.
Oray Sanca = Getol, daek usaha, rajin.
Tempat/latar : Caritana jaman baheula di hiji balong nu loba laukan
Eusi/hikmah nu bisa di cokot :
Ari jadi jalma teh kudu getol daekan, ulet, usaha lamun hayang bog amah kos sakadang Oray Sanca. Ulah jiga Gagak baong, haying ngenah doing embung gawe.
6
Si Kabayan Ngala Tutut
Cék Ninina, “Kabayan ulah héés beurang teuing, euweuh pisan gawé sia mah, ngala-ngala tutut atuh da ari nyatu mah kudu jeung lauk.”
Cék Si Kabayan, “Ka mana ngalana?”
Cék ninina, “Ka ditu ka sawah ranca, nu loba mah sok di sawah nu meunang ngagaru geura.
Léos Si Kabayan leumpang ka sawah nu meunang ngagaru. Di dinya katémbong tututna loba, lantaran caina hérang, jadi katémbong kabéh. Tututna pating golétak. Tapi barang diteges-teges ku Si Kabayan katémbong kalangkang langit dina cai. Manéhna ngarasa lewang neuleu sawah sakitu jerona. Padahal mah teu aya sajeungkal-jeungkal acan, siga jero sotéh kalangkang langit. Cék Si Kabayan dina jero pikirna, “Ambu-ambu, ieu sawah jero kabina-bina caina. Kumaha dialana éta tutut téh? Lamun nepi ka teu beunang, aing éra teuing ku Nini. Tapi éta tutut téh sok dialaan ku jalma. Ah, dék dileugeutan baé ku aing.”
Geus kitu mah Si Kabayan léos ngala leugeut. Barang geus meunang, dibeulitkeun kana nyéré, dijejeran ku awi panjang, sabab pikirna dék ti kajauhan baé ngala tutuna moal deukeut-deukeut sieun tikecebur. Si Kabayan ngadekul, ngaleugeutan tutut méh sapoé jeput, tapi teu aya beubeunanganana, ngan ukur hiji dua baé. Kitu ogé lain beunang ku leugeut, beunang sotéh lantaran ku kabeneran baé. Tutut keur calangap, talapokna katapelan ku leugeut tuluy nyakop jadi beunang. Lamun teu kitu mah luput moal beubeunangan pisan, sabab ari di jero cai mah éta leugeut téh teu daékeun napel, komo deui tutut mah da aya leuleueuran. Di imah ku ninina didagoan, geus ngala salam, séréh jeung konéng keur ngasakan tutut. Lantaran ambleng baé, tuluy disusul ku ninina ka sawah. Kasampak Si Kabayan keur ngaleugeutan tutut.
Cék ninina, “Na Kabayan, ngala tutut dileugeutan?”
Cék Si Kabayan, “Kumaha da sieun tikecebur, deuleu tuh sakitu jerona nepi ka katémbong langit.”
Ninina keuheuleun. Si Kabayan disuntrungkeun brus ancrub ka sawah.
Cék Si Kabayan, “Heheh éuy da déét.”
7
Tema : bodo alewoh
Judul : si kabayan ngala tutut
Bahasana : kasar
Watek Palaku
Nini kabayan :cerewed, teu sabaran.
Kabayan : males
Hikmah : smemeh ngalakuken hiji pagawean kudu diajaran heula, sabab lamun teu diajaran urang moal nyaho kana kaayaan pagawean anu rek dipigawe.
8
Carpon
Ku : Siti Fauziah Harun
Tukang Kembang
Utamana Inggit nu ngarasa leungiteun téh, kawantu pangdipikanyaahna. Geus dianggap incuna sorangan. Kabeneran ampir Saumur jeung rék sarimbag jeung incuna sorangan. Unggal di Aki mulang ke lemburna, balikna deui téh kudu baé aya oleh-oleh husus keur Inggit.
Saréréa. Saimah-imah. Pa Gumbira, apana inggit. Bu Gumbira, indungna. Nya kitu deui adi jeung lanceukna, Ikbal katut Jatnika, sarua ngarasa leungiteun. Ngan ku sabab raketna pisan jeung Inggit, manéhnamah leuwih-leuwih asa leungitanana téh.
“Naha Si Aki téh teu aya baé?” ceuk Inggit ka mamahna, siga rék sahinghingeun ceurik.
“Nya éta mah. Mamah ogé meni asa beuheung sosonggeteun, sono hoyong pendak sareng Si Aki,” walerna.
“Boa teu damang?” ceuk Jatnika.
“ “Panginten….,” saut Bu Gumbira deui.
“Euleuh, kumaha atuh Mah?” Inggit beuki ngarasa hariwang.
“Kumaha upami urang longok, sakantenan amengan ka Situ Panjalu?” Si Bungsu Ikbal usul.
“Leres Pa,” Inggit jol satuju.
Nu dimaksud Si Aki ku saréréa téh, tukang kembang langganan Bu Gumbira jeung Inggit. Tina sering balanja kembang ti Si Aki, laun-laun jadi asa jeung baraya. Mana komo sanggeus Si Aki Tukang Kembang, siga nu nyaaheun pisan ka Inggit. Malah pok deui-pok deui nyebutkeun, asa ka incu sorangan. Atuh beuki asa jeung baraya baé.
9
Ampir saban poé, rék dibeulian rék henteu, kudu baé ngahajakeun eureun. Basana téh hayang panggih jeung incu. Nya kitu deui Bu Gumbira, rék ngagaleuh rék henteu, kedah baé miwarang lirén. Puguh deui Inggit mah, sirikna teu ngahajakeun megat di buruan.
Biasana samulangna Si Aki ngrilingkeun dagangan. Da tara ka mana deui jalanna, boh inditna, boh balikna, pasti ngaliwat ka hareupeun imah Inggit.
Urang panjalu Si Aki téh. Ngaran aslina mah Abdul Manap. Ti keur ngora kénéh geus bubuara ka Bandung. Asalna tukang minyak tanah. Ditanggung maké salang jeung rancatan. Ka béh dieu ganti ngajual kembang.
Nya kitu deui Si Aki, unggal mulang ti lemburna, tara léngoh. Tampolanana ari keur usum panén mah, sok ngirim béas sagala. Tangtu baé lian ti oléh-oleh husus, keur incu kadeudeuh, Inggit téa. Biasana bungbuahan, manggu, sawo, pisitan, atawa kadongdong. Kumaha usum-usuman baé.
Tapi geus dua bulan leuwih, ti saprak Si Aki bébéja rek ngalongok lemburna, tacan balik-balik deui. Tungtungna Pa Gumbira nyatujuan kana usul Si Bungsu Ikbal. Upama sabaulan deui Si Aki tetep ngampeleng, sakalian jalan-jalan, rék ngahajakeun dilongok. Kabeneran Si Aki mindeng nyaritakeun ngaran lemburna. Teu pati jauh ti kota kecamatan cenah.
“Enya upami sasih payun Si aki angger ngampleng, sakalian jalan-jalan, urang longok. Urang uah-uih baé. Ti dieu Ahad enjing-enjing, pasosonten mulih” sauh Pa Gumbira ka barudak.
“Sakantenan nyobian mobil anyar deuih,” ceuk Jatnika.
Naha atuh ari pitilupoéun deui kana jung, kira-kira jam hiji beurang , ujug-ujug reg aya mobil alus pisan, lirén payuneun Pa Gumbira.
Harita di imah téh kakara aya Inggit jeung Ikbal, lian ti Bu Gumbira téh. Henteu kungsi lila kurunyung Jatnika.
Rada jauh sakolana Jatnika mah.
Sedengkeun Pa Gumbira, teu acan mulih ti kantorna. Biasana tabuh stengah lima, nembé dugi ka bumina.
10
Sangkaan saréréa, paling-paling bade naroskeun alamat. Pédah kabeneran keur araya di tepas. Da teu terang téa, saha jeung urang mana éta jalmi téh. Ngan pasti lain jelema sagawayah. Tina dangdanan jeung mobilna ogé katara jalma aya.Ari pék si tatamu téh, ngahaja niat nepangan Pa Gumbira sakulawarga. Waktos diuningakeun Pa Gumbira masih kénéh aya di kantor, walerna téh, “Sawios bade diantosan baé,” cenah.
Atuh Bu Gumbita téh kacida bingungna. Margi kana waktosna Pa Gumbira mulih téh masih kénéh lami. Beui bingung lantara si tamu ngaléos, ninggalkeun pribumi. Tuluy rurusuhan muru mobil sarta mukakeun panto Beulah tukang.
Asalna saréréa bingung campur atoh, barang ti jero mobil kaluar Si Aki. Bajuna henteu saperti keur dagang kembang. Ayeunamah beresih jeung alus. Nya kitu deuih kulitna. Henteu hideung saperti saméméhna.
“Aki…..!” cenah” Inggit lumpat muru Si Aki. Gabrug duanana silih rangkul.
Geus karuhan kitu mah, Pa Gumbira teras diwartosan aya Si Aki.
Saha saleresna si tatamu téh? Singhoréng putra Si Aki pangageungna. Anu majar salah saurang putra Si Aki pangageungna. Anu majar salahsaurang putrana, ampir sarimbag jeung Inggit. Ari pangna ngahaja nepangan, lian ti ngawartosan Si Aki téh moal dagang kembang deui. Margi diwagel ku putra-putrana.
Teu sangka nya, Si Aki tukang nyunyurung roda kembang téh, putra-putrana maraju. Di antarana nu natamu ka Pa Gumbira. Kagungan pabrik beusi sagala, cenah, anjeunna téh.
Tema : berehan
Watek palaku
Aki: nyaahan, berehan
Inggit: bageur, nyaahan
Bu Gumbira: bageur
Pa Gumbira: bageur
Amanat : urang kudu jadi jalma anu berehan.
11
Ku : Yaya Mulya Mantri
Balada Tukang Nyuling
Poe nu sakitu panasna teu ngorotan sumanget manehna. Katingali ti tukang manehna terus ngudag-ngudag bus kota bari nyekel suling di lengen katuhuna. Manehna teu sadar tukangeun manehna motor saliweuran tereh ngadupak manehna. Eta bus terus diudag sanajan manehna geus ngarasa cape.
“Kiri-kiri” rombongan barudak SMA turun di Jl. Soekarno-Hatta 596, eta bus kota lumayan lila eurenna lantaran loba pisan anu turunna. Akhirna manehna bisa numpak oge eta bus kota. Sanajan awakna cape manehna teu paduli, manehna luak-lieuk bari ngumpulkeun tanaga jeung ngatur napasna anu gancang.
“Euh maneh deui…..”
“Aya saha kitu, Din? Si Ariel deui nya?” ceuk supir bus kota.
“Heueuh….Sep, si Ariel datang deui,” ceuk kondektur bus kota.
“Riel, iraha rek rekaman deui? He..he, lamun rek nyanyi tong bari ngemut permen bisi kaseglong,” ceuk si Udin kondektur bus.
Si Ariel masih ngarasa cape, manehna ngan saukur bisa seuri ka supir jeung kondektur bus. Teuing kunaon manehna disebut Ariel padahal teu mirip-mirip acan jeung si Ariel vokalis Peterpan. Saacan ngamen manehna ngahuleung, teuing naon nu aya dina pikiran si Ariel.
Awakna nu subur jeung bajuna nu alus ngabedakeun si Ariel jeung tukang ngamen nu sejen. Ngan pedah bajuna nu alus geus kummel jigana mah geus teu diganti tilu minggu.
“Accala mu a’lai um” (assalamua’laikum).
“Riel… maneh mah ngomong ge teu bentes komo deui nyanyi,” kondektur nyarita di lawang panto bus.
Si Ariel ngan saukur nyerengeh nembongkeun huntu taringna.
Lain sakali dua kali manehna dikitukeun ku kondektur bus kota, geus kaitung lima kali manehna dikitukeun ku si Udin.
12
Sanajan kitu manehna teu kapok ngamen di bus kota, ngan tetep aya rasa kesel ku omongan si Udin nu teu merenah didenge. Beda jeung si Udin, Asep si supir bus kota tara loba omong.
Manehna mulai maenkeun sulingna, sora suling nu merdu nganterkeun bus kota nambahan panumpang. Sapanjang jalan bus kota nambahan panumpangna.
“Kalapa….kalapa. Punten digeser…punten, palih dieu Neng…punten digeser ” kondektur ngatur posisi.
“Nyang cing nya’ji nyalma e’de nying nya’di nyalma ngade…..” (jang sing jadi jalma gede sing jadi jalma hade….) si Ariel mimiti nyanyi.
Hanjakal pisan sora suling anu merdu teu dibarengan ku sora nu alus. Sanajan kitu manehna teu euren nembangkeun lagu “jang” nu dilantunkeun ku Oon. B. Lila kalilaan bus kota nambah pinuh, sora suling nu ditiup ku si Ariel beki tilelep komo deui sorana nu teu bentes.
Lagu “jang” geus beres dilantunkeun,lantaran panumpang geus pasedek-sedek manehna teu nyanyi deui. Si Ariel ngodok sakuna, dikaluarkeun dina sakuna cangkang permen jang ngawadahan duit pamere panumpang. Pinuhna panumpang matak hese si Ariel ngalengkah sanajan kitu manehna teu patah sumanget. Si Ariel seseledek bari ngasong-ngasongkeun cangkang permen. Aya nu mere saratus, lima ratus, nepi ka sarebu.
“Hanyur mu’un” (hatur nuhun) ceuk si Ariel ka panumpang nu mere.
“Cecep??” tunjuk salah sahiji panumpang.
“Cep, hayu uih… hampura Ema jang.”
“Anyim, Ema cos u’sir Cecep” (alim, Ema tos ngusir Cecep).
“Hampura…hampura Ema, hayu uih jeung Ema.”
“Anyim, Ema so’ nga’inga Cecep, Cecep e’uri ha’e ku Ema. Cecep anyim u’ih….” (alim, Ema sok ngahina Cecep, Cecep nyeri hate ku Ema. Cecep alim uih…), ceuk si Cecep bari lumpat.
“Cecep…Cecep, tungguan Ema. Cucu Ema hayu urang uih, hampura Ema nya Cu…”
13
Ema lumpat nuturkeun si Cecep bari ceurik. Umurna nu sakitar geus 80-an euweh daya jang ngudagna. Ema ceurik balilihan, teu kawasa Ema nahan kasedih.
“Ema rumasa salah Cep, tilu minggu katukang Ema ngusir Cecep. Hampura Ema…” gogoakan Ema ceurik di jero bus.
Si Cecep teu malire, Cecep ngajleng turun tina bus kota. Cecep leuwih milih hirup di jalan daripada hirup jeung nini na.
Tema : kakuatan
Watek palaku
Ariel(cecep) : teu gampang putus as, babari nyeri hate
Supir bus : teu rea omong
Kondektur beus : rea omong
Ninina cecep : sok ngahina
Amanat : ulah waka ngahina ka batur, bawa teuing baturmah leuwih hade ti urang.
14
Ku : Ai Nyimas Fitriah
Hate Anu Kabebenjokeun
“Beletak,,,” sora panghapus nu di alungkeun kana meja harepeun Adi.
Adi langsung ngorejat hudang tina sarena, anjeunna beuki reuwas pas ningali Pa Dadang nu kasohor ku kagalakanana.
“Ari sorangan lamun keur diajar teh bet sare wae geuning?” Tanya Pa Dadang.
“Hanteu Pa…” Jawab Adi bari ngagesek-gesek matana.
“Untung wae ieu panghapus ninggangna kana meja, lamun ninggangna kana hulu maneh meren maneh geus benjol huluna” Barudak sakelas seuseurian ningali Adi diomongan kitu ku Pa Dadang.
“Geura maneh cengkat sibeungeut jug ka cai!”
Adi cengkat tina korsina, anjeunna kaluar kelas bari leumpangna goloang-goleong siga nu mabok kusabab manehna masih tunduh keneh.
Saenggeus pelajaran Pa Dadang, Adi ngagoroan Euis menta anjeunna nyamperkeun manehna.
“Neng, mana atuh tugas Matematika tea tapi erek di pangerjakeun?” Tanya Adi ka Euis
“Oh…hilap teu dicandak.” Jawab Euis.
“Ih, Neng mah lain candak atuh!” Adi ningali HP na bari leumpang ninggalkeun Euis.
Sabenerna mah tugas Matematika anu Adi teh aya dina kantong Euis. Euis ngabelaan ngerjakeun eta tugas nepikeun ka jam satu peuting. Ngan hanteu dibikeun ka Adi kusabab ningali parubahan tingkah lakuna Adi anu ayeuna mah jadi sok telat datang ka sakola nepikeun ka anjeunna pernah sababaraha kali ditahan digerbang. Anjeunna sering sare di waktu lumangsungna palajaran. Geus tilu minggu anjeunna ngalakukeun kabiasaan eta, basa eta mah anjeunna mangrupakeun salah sahiji siswa anu rajin jeung pinter. Namung ayeuna mah kapinterana teh geus teu dipake deui ku Adi. Setiap aya tugas anjeunna sering menta pangerjakeun ka Euis.
“Cie,, kamari geus jalan-jalan kamana jeung si engkang?” Tanya Fitri
“Ih, saha atuh anu jalan-jalan? Is mah kamari mah aya wae di bumi”
“Ah, teu kenging ngabohonglah Is, abi ge ningal Is nuju naek motor dibonceng ku Adi, sok ngaku waelah!” ceuk Agni
“Hanteu Is mah hanteu ngabohong, Is kamari mah aya wae di bumi”
15
“Terus saha atuh nu kamari dibonceng ku Adi?” Tanya Fitri deui
“Duka atuh, Is mah teu terang, rakana panginten”.
“Sanes Is, sanes rakana. Da kamari teh pas Adi ngalewat rakana Adi aya di bumi Agni. Jadi moal mungkinlah nu dibonceng ku Adi rakana Adi mah.”
“Boa-boa selingkuhanna Adi.”
“Fit, ulah waka suudzon atuh.” Agni ngingetkeun Fitri
“Uhun panginten selingkuhanna Adi.” Ceuk Euis bari ngaleos ninggalkeun babaturanna.
Peutingna saenggeus sholat Isya, Euis nebrahkeun awakna kanu kasur, pamikranna kumalayang ka waktu anu geus lewat. Euis nginget-nginget mangsa anjeunna keur mimiti asup SMA. Anjeunna sok diparoyokan ku babaturanna kabogohna Adi padahal sabenerna mah hanteu jadian. Kusabab seringna dipoyokan ahirna tinu poyokan eta jadi bogoh beneran.
Euis inget keneh harita basa layung ngahibar di jomantara, basa cai ngagalura di samudra, saperti aya panah ti Adi nu nanceub nyeuceb kana kantong hate Euis, ngetok-ngetok panto hate Euis,
ngagedor-gedor ku gembok jajantungna Adi. Rasa eta beuki lila beuki ngalaksak kana kahirupan jeung pangimpenan Euis. Euis jadi sok era lamun papanggih jeung Adi, kitu deui sabalikna rasa eta dirasakeun oge ku Adi.
Ti saenggeus kitu, harita panonpoe edek ngampih dina dipan papandayan, bulan nu nyaangan di baturan kiceupna bentang jadi saksi mimitina cinta Adi jeung Euis, aranjeunna janji pasini ngarajut tali asih nu duaan.
Ayeuna geus sataun anjeunna ngarajut tali asih jeung Adi. Euis ngenang mangsa eta nepikeun ka anjeunna sare.
Isukna Euis saperti biasana indit ka sakola jeung babaturanana. Kitu oge balik sakolana Euis babarengan jeung babaturanana. Harita pas Euis jeung babaturanana balik ngerjakeun tugas di imahna Fitri, aya kajadian anu ngorejatkeun hate Euis.
“Is tingali geura ka belah kaler!” Pokna Agni
“Emang aya naon kitu Ni?” Tanya Euis
“Astagpirululoh aladzim, itu teh si Adi sanes?” Ceuk Fitri
“Uhun, leres eta mah si Adi” Euis ngajawab bari anjeunna leumpang nyamperkeun Adi anu keur babarengan jeung awewe.
“Oh, kusabab kitu kalakuan engkang jadi benten teh?”
Adi langsung ngorejat ningali Euis aya dihareupeunana, pipi Euis barereum, cai matana ngucur tina panon sipitna, anjeunna lumpat ninggalkeun tempat kajadian.
16
Adi oge lumpat nyusul Euis “Neng, antosan heula sakeudap, kupingkeun heula engkang nyaur!” Euis tetep lumpat hanteu midulikeun kabogohna ngomong.
Langit nu mendung, kalimpudan ku mega hidung. Geleger sora gelap, nyear lir anu dicicikeun ti langit. Angin ngahiliwir nyereset kana hate Euis. Keueungna matak nambahan peurihna hate Euis. Hate nu kabebenjokeun ku kalakuan Adi nu miduakeun asihna Euis. Sapeupeuting Euis ceurik, anjeunna inget wae kajadian tadi sore anu geter-geter rasa peurihna nganjang kana puserna kalbu netep nanceb nurih kana sajeroning hate Euis. Cimata nungumbara dina pipina ngalengkepan rasa kuciwana Euis ka jalma nu dipikadeudeuh jeung dipikaasih ku anjuenna.
Isukna di sakola Adi nyamperkeun Euis, namung pas Adi aya dihareupeunna, Euis ngaleos kitu wae.
“Naha geuning si Euis bet jadi kitu?” Adi nanya kababaturanna Euis.
“Kitu kumaha atuh Di? Kudu na mah si Euis anu nanya kitu ka sorangan teh.” Fitri ngajawab sinis patanyaanna Adi
Teu loba ngomong Adi langsung ngaleos kitu wae. “Tah kitu, jelema anu rumasa salah mah, dasar jelema tukang sulaya.” Agni milu rujit ningali kalakuan Adi.
Balik sakola Adi hanteu tuluy ka imahna, anjeunna kalahkah eureun di warung anu rada jauh ti sakolana. Di Warung eta anjeunna milu ngumpul jeung babaturan anyarna anu barangor. Saenggeus anjeunna barangdahar dahareun anu diduitan ku babaturanna, anjeunna ngahuleng mikirkan kaayaan anjeunna ayeuna. Anjeunna nu ayeuna jadi hanteu sumanget kana pelajaran, disakola sering sare jeung kabeurangan asup sakola, kitu deui ku masalah anjeunna jeung si Euis.
Anjeuna kaduhung sagede gunung kusabab geus nganyenyeri hatekeun jalma anu dipikasaih ku anjeunna. Saenggeus lila Adi diuk, anjeunna cengkat, namung hese pisan Adi cengkat alatan labuh kasagara tresna, rek ngolengkah ngan bati ngojengkang, anjeunna bangrung rek balik kamana.
Di sakola Adi tetep nyamperkeun Euis, namung pas Adi aya dihareupeunna, Euis tetep ngaleos kitu wae. Kabiasaan eta terus ku Euis dilakukeun. Dina hiji poe saenggeus saminggu Euis ngalakukeun kabiasaan eta, Euis nyamperkeun Adi.
“Engkang….”
17
“Neng? Alhamdulilah ahirna neng nyaur deui ka engkang. Neng, hapunten sagala kalepatan engkang! Engkang rumasa salah pisan ka neng. Engkang kaduhung pisan tos nganyenyeri hatekeun neng.”
“Harita kieu janjina bumi jeung langit saksina, ceunah asih engkang keur neng sorangan. Tapi bumi langit eta keneh asihna duka kamana jeung kasaha. Mana engkang janji engkang rek satia teh? Engkang tos jalir janji, tega midua asih.”
“Uhun neng engkang rumasa salah pisan ka neng, tapi pireungkeun heula cariosan engkang!”
“Nyarios naon deui atuh engkang?”
“Neng teurang teu kaayaan engkang ayeuna?”
“hanteu” jawab Euis singkat
“Neng, engkang teh keur loba masalah. Neng nyaho hanteu yen indung bapa engkang teh papisah? Geus lewih ti sabulan neng, engkang teu balik-balik ka imah, lamun engkang aya di bumi engkang saperti aya di naraka, indung bapa engkang pasea wae tiap poe. Tah eta nu jadi sabab engkang hanteu sumanget ka sakola teh.”
“Emang aya kitu pakaitna masalah eta jeung masalah engkang midua?”
“Aya neng. Engkang sabenerna mah hanteu midua, engkang sengaja ngalakukeun kitu kusabab engkang percuma rek satia ka neng oge. Da ahirna mah engkang pasti ninggalkeun neng. Neng, enjing engkang bade angkat ka Surabaya sareng bapa. Neng siga nateh engkang moal tiasa datang kadieu deui. Neng, tos leungitkeun wae engkang mah tina sagala ingetan neng mah. Neng, hapunten sagala kalepatan engkang! Engkang mihareup pisan neng tiasa muka panto hate neng kangge ngahapunten kalepatan engkang.”
“Uhun engkang ku neng tos dihapunten sagala kalepatan engkang. Neng oge nyuhunkeun dihapunten tina sagala kalepatan neng ka engkang.”
“Pasti neng, pasti dihapuntun kalepatan neng mah. Tong hilap tuang nyah neng!”
Adi ngaahiri omongan anjeunna jeung Euis. Anjeunna lumpat satarikna ninggalkeun Euis. Cimata Euis nganterkeun inditna Adi ka Surabaya.
Tema : Perpisahan
Watek palaku
Adi: angor, babarian.
Pa Dadang : galak
Euis: sabar.
Agni : ngiring nyampuran wae kana masalah batur
Fitri :sruana jeung agni
Amanat : ulah waka nyangka ka batur anu henteu-henteu ari can aya buktina.
This post was written by: Franklin Manuel
Franklin Manuel is a professional blogger, web designer and front end web developer. Follow him on Twitter


text:
Ini adalah Jawaban Tersertifikasi
Milih SMA tanpa wiwaha anu asak ngan bade nambahan pangangguran margi palajaran di SMA henteu masihan bekel didamel. Nurutkeun Iskandar,atos waktuna balarea ngarobah paradigma supados lulusan SMP henteu latah lebet SMA. Lamun saleresna langkung berbakat dina jalur profesi sasaena milih SMK. Anjeunna ngageuing sajumlah mamala kanggo lulusan SMP anu gagabah neruskeun sakola. Contona,lulusan SMP anu henteu ngagaduhan potensi bakat-minat ka jalur akademik dugi paguron luhur,nanging maksakeun diri lebet SMA,anjeunna moal lulus UAN margi sesah ngiring palajaran di SMA. Nanging tanpa lulus UAN mustahil tiasa dugi paguron luhur.
\
semoga membantu :)


text:
Gerak
Dina fisika, gerak boga harti parobahan lokasi hiji barang sacara sinambung. Gerak mangrupa hasil tina gaya nu diterapkeun. Gerak digambarkeun ku istilah-istilah laju, akselerasi, pamindahan, sarta waktu.[1] Laju hiji obyék henteu bisa robah kajaba lamun dikeunaan ku hiji gaya, saperti dijelaskeun ku hukum gerak Newton nu kahiji. Moméntum hiji obyék pakait langsung jeung massa obyék kasebut jeung lajuna, sarta moméntum total sakabéh obyék dina hiji sistem katutup (sistem anu teu dipangaruhan ku gaya luar) henteu robah nurutkeun waktu, sarta dijelaskeun ku hukum konsérvasi moméntum.
Hiji barang anu henteu gerak disebut minangka cicing, tanpa gerak, henteu mobil, setasionér, atawa miboga posisi (invarian waktu) tetep.
Wanda gerak[édit | édit sumber]
- Gerak harmonik sederhana - gerak anu diakselerasi sacara tetep nuju ka titik tengah (contona ayuan péndulum).
- Gerak liniér - gerak anu nurutkeun garis atawa liliwatan nu lempeng, nu pamindahanana persis sarua jeung trayéktorina.
- Gerak muter (contona orbit planét-planét)


text:
Assalamualaikum Wr. Wb.
Hadirin anu ku simkuring dipihormat.
Dina danget ieu sim kuring bade ngadadarkeun babad singkat Sukamulya.
Sateuacana taun 1740, Cipanas mangrupikeun Cantilan ti dayeuh Cigadung. Cipanas anu mangrupukeun Cantilan ti Cigadung ngagaduhan kahayang nyaeta ngatur pamarentahan sorangan. Alesanana elmu-elmu anu dipiboga ku tokoh-tokoh masyarakat di dayeuh Cigadung sarua jeung anu dipiboga di daerah Cantilan.
Dina hiji waktu aya hiji kajadian :
– Di dayeuh Cigadung aya acara hajatan, di antarana tokoh eta ngundang ka tokoh-tokoh Cantilan. Kusabab datangna telat dahareun anu dihidangkeun kanggo para tamu ti Cantilan robdah wujudna janten sadaya aratah deui, ku tina saktina tokoh dayeuh Cigadung. Bakakak hayam jago robah jadi hirup deui nepi bisa kongkorongok deui, komo deui dahareun anu sejena tina sayuran jadi aratah deui.
– Masih nuju hajatan di dayeuh Cigadung, tokoh-tokoh ti Cantilan ngahadiran. Ngahadirana teh mawa lisung kaahengan anu teu asup akal. Kaahengan eta lisung teh bisa leumpang sorangan diiringkeun ku tokoh-tokoh nu bade ngahadiran hajatan, eta lisung teh haluna di aradu nepikeun katingburicak ngaluarkeun seuneu. Atuh di pasamoan teh mani ribut tingkoceak sarieuneun kahuruan.
Tah kitu geuning kabisa karuhun baheula mah araheng.
– Sabalikna di Cantilan aya hajatan. Tokoh anu ti dayeuh di undang oge. Bewara undangan nepi ka 3 kali tacan datang keneh bae. Kusabab urang Cantilan keuheuleun di undang teu datang bae, urang Cantilan teh ngutus deui salah saurang tokoh, kakara maranehna daratang.
Kusabab asa dihina, tokoh masyarakat Cantilan hayang nembongkeun elmu anu dipibogana. Waktos tamu masih diperjalanan keneh, pribumi meuncit munding. Waktos undangan daratang munding teh keur disisit, para tamu dipiwarang caralik heula dibalandongan. Nembe oge para tamu caralik dadak sakala eta munding teh hirup deui, terus ngubrak-ngabrik tamu anu nuju caralik. Geus pasti nimbulkeun kaributan jeung papaseaan. Nu ngakibatkeun eta kampung jadi panas. Ti harita kampung eta katelah jadi kampung Cipanas.
Saur para karuhun baheula, di dayeuh Cantilan aya sumber cai panas, tapi dugi ka ayeuna teu acan kapendak. Nu aya di hulu dayeuh Cigadung teh ngarana bae Cipanas, Cantilan anu karamat nepi ka ayeuna di ngaranan Rama Ketib. Lamun aya budak bade disunat sok dipake ngembang, jeung aya batu nu sok di pake tatapa atawa tempat karumpulna tokoh-tokoh masyarakat.
Dina tahun 1980 Cipanas digentos namina janten Sukamulya.
Sakitu manawi dongeng babad Sukamulya. Hapunten tina sagala kakiranganna. Hatur nuhun tina sagala perhatosanana, mudah-mudahan ieu carita teh malaraya mangtratna kanggo urang sadaya. Amin Ya Robal Alamin.
Billahi Taufiq Walhidayah Wassalamualaikum Warohmatullohi Wabarokatuh.
Incoming search terms:
- pidato ngundang ka para masyarakat
- pidato sunDa hajatan


text:
Islam,agama nu geus aya basa Adam diciptakeun.Nu dieruskeun ku
Nabi panutup Nabi Muhammad SAW.Mun ditilik dina sajarah kanabian,ampir
kabeh nabi aya di jazirah Arab.Pastina nabi teh urang Arab.Duka tah Nabi
Adam & Hawa nu jadi kruhun manusa teh rarayna ngawakilan bangsa
mana? nu pasti ranjeunna bakal ngalahirkeun nu bule,nu negro,nu
koneng,nu coklat,nu bolotot,nu sipit,nu mancung,nu demes,nu lurus,nu
galing,nu jangkung,nu pendek.Nu jelas Islam lain eksklusif bangsa arab
tapi kabeh katurunan Adam Hawa.
ASK-PASUNDAN JAYA


text:
Assalamu\'alaikum Wr. Wb.
Anu abdi hormati Bapa Sirah SDN 009 Pasir Kapur,anu abdi hormati Bapak/Ibu majelis guru SDN 009 Pasir Kapur bareng staff tata usaha,anu abdi hormati bapa-bapa sarta indung-indung wali murid sarta anu abdi sayangi rerencangan-rerencangan siswa sarta siswi SDN 009 Pasir Kapur.
Kahiji sarta anu nu mawi utami marilah urang panjatkan puji sukur kehadiran Allah SWT,nu manten dina kasempetan anu berbahagia ieu urang dibikeun keneh kasempetan sarta kasehatan,sae kasehatan jasmani atawa kasehatan rohani,ku kituna urang tiasa milampah acara pipisahan kelas 6 SDN 009 Pasir Kapur tanpa hiji pambengan naon oge.
Sholawat beriringkan salam marilah sami-sami urang sampaikeun ka junjungan Nabi Muhammad SAW kalawan omongan (aosan sholawat). Mugi-mugi kalawan ngalobaan sholawat ka anjeunna,ngawidian anjeunna mikeun pitulung na ka urang sadaya di dinten ahir jaga. Amin.. Allahumma amin..
Kanggo bapak/ibu guru anu urang banggakan..
kabayang keneh jero ingetan urang,sabot bapa sarta Indung guru ngawurukan urang kalawan caos sabar sarta nyaah. hatur nuhun bapak/ibu guru,elmu anu maraneh bikeun parantos muka cakawala urang,ngajadikeun dunya urang langkung boga warna kalawan sakumna elmu kauninga anu parantos engkau ajarkan ka urang,cacak terkadang daweung urang sering midamel hate bapak/ibu guru tatu. Nanging,engkau angger sabar mikeun elmu anu mere mangpaat,supados urang barobah kaayaan jalmi anu kapake kanggo nusa sarta bangsa. Ngan permohonan hapunten anu tiasa urang haturkan,luhur daweung urang anu henteu terpuji,sanggem-sanggem anu henteu sawajarna urang ucapkan,sarta kalepatan anu urang kanggo dugi melukai hate bapak/ibu guru.
Urang mung ngaharepkeun mugi-mugi ketulusan sarta keikhlasan bapak/ibu guru ginanjar kalawan pahala anu balipet-lipet ku Allah SWT. hatur nuhun pahlawan tanpa tawis jasa. Jasa anjeun langgeng,bade urang emut sapanjang mangsa sarta sadaya kenangan anu asalna ti hiji gedong Sakola Dasar moal urang lupakan.
Kanggo rerencangan-rerencangan kelas 6
Carios urang moal rengse di dieu. Urang tiasa keneh Imut jero elmu,sarta Seuri jero heureuy
Cacak di tempat sewang-sewang anu benten. Pipisahan poe ieu nyaeta lengkah mimiti urang kanggo ngahontal cipta-cipta anu langkung luhur. Hayu benamkan jero harigu,tekadkan kanggo teras mengharumkeun wasta sakola urang tercinta ieu.
Kanggo adi-adi tercinta
Abdi ngawakilan rerencangan-rerencangan kelas 6 hoyong nepikeun talatah,teu aya kesuksesan tanpa perjuangan,teu aya perjuangan tanpa pengorbanan sarta teu aya pengorbanan tanpa keikhlasan. Urang yakin,di poe kahareupnakeun bade anjog oge waktuna adi-adi ngahontal kelulusan. Koncina ngan Cios jero diajar,usaha teuas,sarta henteu hilap berdoa. Insya Allah jaga adi-adi tiasa sepertos urang di dieu,lulus kalawan peunteun anu nyugemakeun,sumawonten mending deui.
Bapa-bapa sarta indung-indung anu berbahagia
Demikianlah pangbagea ti abdi salaku wawakil ti sakumna rerencangan-rerencangan kelas 6,menta hapunten lamun aya kalepatan sarta urang memohon dua restu ti saderek,supados urang siswa sarta lulusan SDN 009 Pasir Kapur tiasa barobah kaayaan insan anu kapake kanggo nusa,bangsa,sarta ageman. Amin.
Akhiru Qalam,Assalamu\'alaikum Wr.W
contoh 2
Assalamu alaikum warahmatullahi wabarakatuh
Anu Dipihormat Bapa sarta Indung Guru SD Nagari 1 dayeuh Bengkulu,sarta rerencangan rerencangan kelas 6 anu tercinta. Kahiji tama marilah urang panjatkan puji sukur kehadirat Allah s.w.t.,margi dina poe ieu urang sadaya tiasa ngariung kanggo ngarayakeun “Kelulusan sarta Pipisahan Murid SD nagari 1 dayeuh Bengkulu Angkatan 2008-2009?.
Alhamdulilah,urang sadaya junun lulus ahirna. Dinten-dinten caos ujian anu menegangkan pisan kiwari lekasan parantos. Urang lulus! Urang bade ninggalkeun sakola ieu sarta papisah.
Betapapun abotna,saban aya pasamoan tangtos aya pipisahan. Ampir sadaya diantara urang anyar patepang sarta ngabatur dalit waktos sakola di dieu. Alangkah gumbira na lamun pertemanan anu parantos dijalin salila genep warsih ieu tiasa tahan salamina. Kawas tak tergoyahkan ku naon oge. Manawi di antawis urang aya anu rumaos gumbira ngalaman pipisahan margi anu maranehanana antos salila ieu teh perkawis-perkawis anyar anu katembong langkung nyenangkeun dibandingkeun perkawis-perkawis di dieu anu pikaboseneun pisan.
Nanging manawi di sisi sanes,aya anu rumaos hanjelu pisan margi parantos ngalaman seueur perkawis nyenangkeun di dieu. Betapa lobana kenangan anu parantos tercipta. Sae anu amis atawa anu pait.
Rerencangan rerencangan,urang nyadar yen waktos tak tiasa diputer balik. Ku margi eta rasa penyesalan margi sawaktu di SD kirang giat diajar,mangka marilah urang perbaiki sabot urang di SMP. Hayu urang emut sarta terapkan nasehat bapa sarta indung guru sarta sepuh urang sebaik-sae. Omongan hatur nuhun patut urang sampaikeun ka guru-guru urang.
Maranehanana parantos ngatik urang salila genep warsih tanpa mikawanoh lungse. Pamungkas,ulah lupakan saban perkawis berharga anu parantos urang alami salila sakola genep warsih di dieu. Simpanlah kenangan eta jero hate urang sadaya. Sakitu biantara anu abdi sampaikeun.
Menta hapunten lamun aya lepat sanggem.
Wassalamualaikum warahmatullahi wabarakatu.


text:
Kasenian Sunda
Kasenian Sunda anu masih populér di masarakat di antarana Wayang Golék, tembang Cianjuran, penca, rupa-rupa ibing (jaipongan, tari merak, jsb.), calung, degung, angklung, carita pantun, beluk, jsb.
Numutkeun dugaan, di Tatar Sunda wayang golék dipaké ku para wali pikeun nyebarkeun Islam, sakumaha wayang kulit di wewengkon wétan (Jawa). Kusabab ajaran Hindu harita geus raket jeung masarakat Sunda harita, carita Mahabarata jeung Ramayana ti Tatar Hindu dimodifikasi pikeun ngajarkeun Katauhidan. Misalna dina carita Mahabarata, para déwa boga kawenangan nu absolut pikeun nangtukeun nasib jeung takdir, mangka para wali nyieun objék anyar nu posisina leuwih kuat, nyaéta Semar.


text:
Free Download Mp3 karaoke siuh sunda
-
Download karaoke siuh sunda Mp3 FreeFull download at high qualityDownload Play
mobil butut karaoke instrumen keyboard
TEROMPET SUNDA-KELOAS
Lagu Bangbung Hideung - Gurat Bumi
Pop Sunda Papatong - Organ Dangdut Santika Ria (11-4-2015)
Gurat Bumi naek Talak Tilu - Iin Nurlina
Karaoke Sunda -Tong Tolang Nangka
NGIBING BUAH KAWUNG
Jaipong Dangdut Siuh - Jaipongan Darsita Group (10-8-2014)
04 Tongtolang Nangka Varioust Artists
Album Pop Sunda Hendy Restu Girimis Kamari Full Album Pilihan
Lagu Sunda Riweuh
HENDY RESTU - MALATI PALASARI
Pop Sunda Kalakay Murag Cover Song Rika Rafika By De Astrid
Smule kocak sunda mobil butut
Pop Sunda Dangdut terbaru Bajidor Sohor
Disco Sunda - Mobil Butut
Curug Panganten ALO GANDARA di buat oleh RENDY ADILA
MOBIL BUTUT BUNGSU BANDUNG - RITA TILA GROUP LIVE PJR CIREBON
Kliningan : Mulang Ka Asal (Sunda Klasik)
Mobil butut - Aah Suryani
Pop Sunda Rujak Cuka-Merlin Mawar Nada Bandung Entertainment
Pop Sunda Dangdut Kahayang Keukeuh di Blok Pareman-Ocha
BUAH NGORA - RITA TILA
Tong Tolang Nangka - Pop Sunda (Kuningan 2009)
POP Dangdut Jangan Sampai Tiga Kali-Cici Shania Mawar Nada Bandung
Pop Sunda Dangdut Olan Jayanti
Bangbung hideung - Aan Kurniasih
Bajidor Sohor-Ade Astrid,Fitri Yolanda & Ochy Kharisma (Penyanyi asli Dewi Azkiya)
Cinta Terisolasi - Euis Sl (Bandung) - Dangdut Pop Sunda - Raihan Entertainmet
Mae Nurhayati - Ayun Ambing


text:
Pete Seeger
Peter "Pete" Seeger (gumelar 3 Méi 1919 – tilar dunya 27 Januari 2014 dina umur 94 taun) nyaéta saurang pamaén musik tradisional Amérika jeung aktivis. Anjeunna miboga sababaraha lagu nu katelah di Amérika Sarikat jaman 1950-an salaku bagian ti grup The Weavers, salah sahijina "Goodnight, Irene" ti Lead Belly anu mangku paringkat kahiji dina tangga musik pikeun 13 minggu taun 1950. Dina awal jaman 1960-an, anjeunna kaluar deui salaku panembang lagu-lagu protes nu ngarojong palarangan pakarang, hak asasi masarakat, jeung kahirupan lingkungan.


text:
Réaksi kondensasi
Réaksi kondensasi (ogé katelah réaksi dehidrasi) nyaéta réaksi kimia nalika dua molekul atawa moieties meta bari ngaleupaskeun cai atawa amonia. Ieu bisa dianggap sabalikna ti réaksi hidrolisis, nyaéta meulah hiji zat kimia jadi dua bagian ku ayana cai.
Mékanisme[édit | édit sumber]
Réaksi kondensasi lumangsung dina dua hambalan:
- adisi nukléofilik
- Éliminasi
Larapan[édit | édit sumber]
Réaksi kieu dijadikeun dasar pikeun nyipta rupa-rupa polimér penting kayaning: nilon, poliéster, sarta rupa-rupa elém. Ieu ogé dijadikeun dasar pikeun nyipta silikat jeung polifosfat di laboratorium. Dina biologi, dibentukna adénosin difosfat jeung adénosin trifosfat prékursor jeung fosfat anorganik ogé mangrupa réaksi kondensasi.
Réaksi nu ngahasilkeun anhidrida asam tina asam panyusunna biasana mangrupa réaksi kondensasi.


text:
Panic! at the Disco
Panic! at the Disco atawa sering disingkat PATD nyaéta grup musik anu dibentuk di Las Vegas, Nevada, Amerika Serikat taun 2004[1]. Personil PATD ayeuna nyaéta Spencer Smith (drum) jeung Brendon Urie (vokal, gitar, piano)[1]. Awalna, Ryan Ross (gitar) jeung Spencer Smith (drum) anu geus akrab tileuleutik kénéh boga rencana pikeun nyieun grup musik, terus maranéhna ngajak Brent Wilson[1]. Ieu grup musik dibéré ngaran Summer League[1]. Sanggeus sababaraha kali ganti formasi, ieu grup ahirna dingaranan Panic! at the Disco kalayan formasi Brendon, Ryan, Spencer, jeung Brent[1]. Bulan Méi 2006, Brent kaluar terus digantikeun ku Jon Walker[1]. Taun 2009, Ryan jeung Jon kaluar ti PATD, ti harita personil PATD jadi ngan duaan[1].
Diskografi[édit | édit sumber]
Album pertama PATD nyaéta A FEVER YOU CAN'T SWEAT OUT (label rekaman:Decaydance Records) anu dilélér dua platinum album[1][2]. Taun 2008, PATD ngarilis album PRETTY ODD (label rekaman:Decaydance Records)[2]. Ieu album jadi jawara tangga lagu di Australia, sedengkeun di Amerika mah kadua[1]. Album katiluna dirilis taun 2011 ayeuna, kalayan judul VICES & VIRTUES (label rekaman:Decaydance Records)[2]. Ieu album nunjukkeun éksisténsi PATD najan ngan nyésa 2 personil deui[1].


text:
Wikipedia:Cara asup log
Daptar eusi
Naon perluna asup log Wikipédia?[édit sumber]
Nu penting, sagala éditan anjeun bakal dicirian maké ngaran anjeun.
Cara asup log[édit sumber]
Kahiji, pastikeun yén cookies difungsikeun na panyungsi anjeun (tempo ogé m:draft privacy policy)
Klik tumbu asup log ieu, atawa di punclut kaca ieu. Anjeun salajengna bakal disodoran formulir nu kudu dieusi ngaran pamaké jeung sandi anjeun. Mun anjeun can kungsi asup log, anjeun kudu ngasupkeun sandi anjeun dua kali.
Mun hayang, anjeun bisa ngasupkeun alamat surélék anjeun. Pamaké séjén bakal bisa ngirim surélék ka anjeun, tapi maranéhna moal nyaho alamat surélék anjeun.
Mun anjeun ngaklik kotak contang Inget kuring, nu tadina Inget sandi kuring liwat sési, anjeun teu kudu ngasupkeun sandi deui unggal asup ka Wikipédia tina komputer nu sarua.
Masalah asup log[édit sumber]
Mun anjeun geus asup log, tapi dina kaca nu kaluar salajengna anjeun katempona teu asup log, sigana ieu ukur masalah cookie. Ogé pastikeun yén setélan tanggal jeung wanci na komputer anjeun bener.
Cara nyetél préferénsi[édit sumber]
Klik tumbu préferénsi di punclut béh katuhu, di dinya anjeun bisa nyetél rupa-rupa:
- Ngarobah sandi.
- Ngarobah kulit, nu ngarobah panémbong kaca jala Wikipédiana.
Tempo Wikipédia:Pitulung préferénsi.
Kaca pamaké jeung Kaca omongan pamaké anjeun[édit sumber]
Salaku pamaké nu geus asup log, anjeun bisa nyieun kaca pamaké jeung kaca omongan pamaké anjeun sorangan. Nalika asup log, anjeun bakal nempo ngaran pamaké anjeun némbongan di punclut katuhu kacana. Ngaklik tumbu ieu bakal nganteur anjeun ka kaca pamaké anjeun, nu bisa diédit sakumaha kaca Wikipédia séjénna.
Pamaké biasana nuliskeun sababaraha hal pangwanoh ngeunaan dirina katut interésna dina kaca pamaké.
Anjeun ogé boga kaca omongan pamaké. Anjeun bisa asup ku cara ngaklik tumbu omongan kuring gigireun ngaran pamaké anjeun na punclut katuhu kaca. Batur bisa nulis pesen na kaca omongan pamaké anjeun ku jalan ngédit, nu salajengna bisa dijawab ku anjeun maké cara nu sarua. Tempo Wikipédia:Kaca pamaké jeung Wikipédia:Kaca obrolan pikeun leuwih jéntré.
Cara kaluar log[édit sumber]
Anjeun bisa kaluar log iraha baé ku jalan ngaklik tumbu kaluar log na punclut katuhu kaca.


text:
Kabupatén Sérang
Kabupatén Sérang mangrupa salasahiji kabupatén di Propinsi Banten. Ibukotana Baros. Kabupatén ieu aya di tungtung kulon kaler Pulo Jawa, wawatesan jeung Sagara Jawa, sarta Kota Sérang di beh kaler, Kabupatén Tangerang di wetan, Kabupatén Lebak di kidul, jeung Kota Cilegon di kulon.
Sajarah[édit | édit sumber]
Banten Heubeul nu aya di Teluk Banten baheulana mangrupa puseur Kasultanan Banten. Wewengkon ieu mangrupa tempat badaratna kapal-kapal Walanda mendarat untuk pertama kalinya di Indonesia.
Géografi[édit | édit sumber]
Sabagean gede wewengkon Kabupaten Serang mangrupa dataran handap, kajaba di wates jeung Kabupatén Pandeglang aya rangkaian pagunungan, nu punclutna Gunung Karang (1.778 m).
Babagian administratif[édit | édit sumber]
Kabupaten Serang ngawengku 26 kacamatan, nu dibagi deui kana sababaraha desa jeung kalurahan. Puseur pamarentahannana aya di Kacamatan Baros, nu ayana 20 km ti basisir Teluk Banten.
Tanggal 17 Agustus 2007 Kabupaten Serang dimekarkeun jadi Kota Serang jeung Kabupaten Serang. Kacamatan nu kawengku ku Kota Serang nyaeta Kacamatan Kota Serang, Kacamatan Cipocok Jaya, Kacamatan Walantaka, Kacamatan Kasemen, Kacamatan Taktakan, jeung Kacamatan Curug
Transportasi[édit | édit sumber]
Serang diliwatan ku jalan Nagara lintas Jakarta-Merak, sarta diliwatan ku jalur kareta api lintas Jakarta-Merak. Posisi kabupaten ieu kacida strategisna, sabab aya di jalur utama nu ngahubungkeun lintas Jawa-Sumatera. Palabuan Merak mangrupa titik panyabrangan antara pulo Jawa jeung Sumatra.
Pangeusi[édit | édit sumber]
Jumlah pangeusi Kabupaten Serang kaasup Kota Serang 1.786.000 (2003), sabagean gede dumuk di beh kaler. Basa nu dipake nyaeta Basa Sunda nu dipake di beh kidul, sarta Basa Jawa Dialek Banten, atawa katelah Basa Jawa Sérang nu kalolobaannana dipake di wewengkon basisir kaler.