text:
Minggu, 22 Juli 2012
Carpon Deri Hudaya
Langit lénglang taya alang-alang. Matapoé nyaangan suklak-sikluk alam. Nu lalar-liwat di jalan nyangking katengtreman dina enggoning ngajugjug tujuan hirupna séwang-séwangan. Nu tumpak kandaraan aya, nu leumpang basajan aya. Éstuning betah nénjo, betah ngabandunganana. Aya nu silih sigeung meueusan mah jamakna, kangaranan jalma hirup. Sedengkeun gedong-gedong sigrong nu resik tur jalugjug jangkung, lir hormateun saung katut jongko padagang nu ngabaris-narémpél kana dingdingna, minangka tanda yén lalampahan jaman téh geus nincak undakan langit kelas déwa, hasil pangwangunan dina pirang-pirang abad lila.
Cuh! Aki Marat nyiduh, laju medar deui riwayat hirupna, ditujukeun ka incu hiji-hijina nu diuk dina salah sahiji bangku. “Cu, Aki téh milu révolusi….”
Ah, méh unggal nyimpang ka ieu saung sirop, nu ngawuwuhan dagangan Ki Marat téh ukur kecap révolusi, révolusi, perjuangan, jeung perjuangan. Tapi keur sauingeun mah tara matak bosen kétang. Beuki remen mireng anggur beuki saregep baé. Teu siga mirengkeun pidato di tempat-tempat resmi atawa telepisi nu matak muruluk tai ceuli. Bubuhan meuereun, anu dicaritakeun Ki Marat mah kaalaman ku dirina sorangan. Lain diwangwang, lain pakeun nyiar kauntungan deuih.
Minggu, 15 Juli 2012
Feature Prayoga Adiwisastra
LOLONGOK KA CANDI BOJONG MÉNJÉ
“SITUS CANDI BOJONGMENJE. BALAI PENGELOLAAN KEPURBAKALAAN JARAHNITRA DISBUDPAR JAWA BARAT”. Kitu aksara nu kaungel dina plang saméméh léngkah anjog ka candi nu rék dijugjug. Éta plang nu katémbong karahaan di beulah luhur jeung handapna téh weweg nangtung di sisi jalan nu teu kendat gumuruh ku lalar liwatna kandaraan.
Candi Bojong Ménjé perenahna mah di Kampung Bojong Ménjé RT 03 RW 02, Désa Cangkuang, Kecamatan Rancaékék, Kabupatén Bandung. Kurang leuwih aya dina 698 m luhureun beungeut cai laut. Ti puseur dayeuh Kota Bandung mah aya kana 24 km, laju ngétan mapay Jalan Raya Rancaékék nu nepungkeun Kota Bandung jeung Garut-Tasikmalaya-Ciamis. Mun jolna ti Kota Bandung, di beulah katuhu éta plang bakal natrat katempo. Ti éta plang, kira-kira 200 m urang bakal anjog ka Candi Bojong Ménjé, sanggeus mapay lulurung gang nu di kénca-katuhueunana méh pasesedek ku padumukan masarakat.
Sabtu, 14 Juli 2012
Esey Fitria Puji Lestari
BALA-BALA VS KFC
Jaman ayeuna sok disebut ogé éra globalisasi sabab lawang panto dunya ayeuna mah geus dibaruka. Atuh balukarna kahirupan manusa téh jadi pacampur. Dunya nu lega jadi ngaleutikan, malahan bisa diragum ku smart phone anu ukur sagedé dampal leungeun. Bisa dipelong jeung dipencrong iraha waé tur di mana waé; teu kawatesanan ku tempat jeung waktu, kari klik kari pencét, béja ti ditu ti dieu mo anggeus saitungan ramo, moal burung katarampa. Ngobrol jeung urang Jepang atawa Jerman gé ayeuna mah lain perkara nu hésé deui, teu kudu meuntas heula laut. Sagalana éstu bisa kalaksana kalawan prosés nu instan.
Ku kuring sorangan globalisasi téh dibéré rumus take and give, sabab nu karasa ku kuring mah globalisasi téh enas-enasna mah prosés méré jeung narima; aya anu nyokot aya nu méré, aya nu nyodor-nyodor aya nu namprak nampanan, aya nu mangaruhan jeung nu dipangaruhan.
Esey Abhurizal
SAJARAH MARGAHAYU
Numutkeun Kamus Basa Sunda R.A. Danadibrata, kecap Margahayu téh mangrupa ringkesan tina kecap “marga rahayu”, jalan, lantaran jadi rahayu. Margahayu mangrupa hiji wewengkon nu aya di Kabupatén Bandung, Provinsi Jawa Barat. Ieu wewengkon raket pisan jeung sajarah, lantaran harita dina mangsa kolonial kungsi ditempatan ku para panjajah Walanda, tuluy ku Jepang.
Nalika mangsa kolonial Walanda saenyana mah ngaranna téh Bumi Margahayu. Asal-usul kecap Margahayu sorangan miboga harti warga anu ngahiji, ngabeungkeut, sabilulungan pikeun gotong royong dina ngalaksanakeun rupa-rupa kagiatan. Baheula mah Margahayu asupna ka Kecamatan Dayeuhkolot, hal éta lantaran wewengkon Margahayu téh kacida legana. Nalika taun 1982 aya pemekaran désa jadi 3 wewengkon, nya éta désa Margahayu Selatan, Margahayu Tengah, jeung Margahayu Utara. Tuluy dina taun 1992 robah jadi Kecamatan Margahayu.
Éséy Arif Abdilah
Basa Sunda; Idéntitas Urang Sunda
Pasualan urang Sunda jeung budayana mindeng pisan jadi gunem catur. Boh éta di kalangan akademisi, boh éta di kalangan pamaréntah. Éta pasualan téh bangun nu moal béak-béak pikeun dipadungdengkeun. Boh dina padungdengan sacara formal, boh dipadungdengkeun dina acara non formal-ari ngopi di warung-. Urang sering mendakan nu nyebutkeun yén urang Sunda ayeuna geus teu wanoh deui kana budayana-utamana di budak ngora-, budaya Sunda ayeuna geus mimiti kagéséh ku budaya deungeun, jrrd.
Saméméh nincak kana pasualan di luhur, bawirasa perelu ayana watesan ngeunaan urang Sunda éta sorangan. Saha jeung nu mana ari anu disebut urang Sunda. Urang Sunda nu baris diguar dina ieu tulisan nyaéta urang Sunda anu sacara biografi tur geografis aya di wilayah Sunda (Jawa Barat), dina harti nu lahir tur netep di wewengkon Sunda. Nilik kana pasoalan nu nyebutkeun yén urang Sunda geus teu wanoh deui kana budayana-utamana budak ngora-. Bawirasa kaleuleuwihan.
Pamadegan saperti kitu memang teu matak bener kabéh. Da dina faktana mah loba urang Sunda ayeuna nu masih reueus kana budayana sorangan. Teu saeutik loba kabéhdieunakeun komunitas-komunitas nu maké ngaran Sunda, boga tujuan hayang nanjeurkeun deui budaya Sunda. Umpamana baé komunitas Hong, ku henteu ogé geus méré kontribusi nu leuwih dina ngokolakeun barudak sangkan résép deui ka nu ngaranna kaulinan barudak. Saung Angklung Ujo, nu masih boga karep kana kasenian angklungna, Téater Sunda Kiwari nu masih nagen kana drama Sundana, jeung loba deui komunitas séjénna nu tangtuna teu bisa katataan ku panulis sorangan. Nu sarwa boga kanyaah tur karep pikeun nanjeurkeun deui Ki Sunda.
Esey Nursolihah
Mahasiswa Sunda kudu “Galau”
Inget kénéh mangsa harita, basa mimiti asup kuliah. Teu saeutik nu nanya naon pangna asup ka Jurusan Basa Sunda téh? Diwaler wé saayana, ku sabab cenah guru basa Sunda téh keur dibutuhkeun pisan. Enya moal munapik, kapan pangna asup ka Jurusan Basa Sunda téh hayang geura gancang meunang pagawéan, nya jadi guru basa Sunda téa. Kitu sigana mah anu jadi cukang lantaran loba pisan para calon mahasiswa nu daftar ka Jurusan Pendidikan Bahasa Daerah, Universitas Pendidikan Indonesia.
Heuleut sababaraha lila ti saprak kuliah, kakarék nyaho yén anu jadi dadasar pangna guru Basa Sunda keur dibutuhkeun pisan téh nya éta loba kénéh sakola di Jawa Barat anu guru basa Sundana lain asli lulusan ti Jurusan Basa Sunda, balukarna proses pangajaran basa Sunda di sakola téh teu efektif. Hal ieu ngalantarankeun basa Sunda kurang dipikawanoh ku para nonoman. Katurug-turug di lingkungan kulawarga ogé tétéla kondisina teu jauh béda. Geus arang nu maké basa Sunda dina komunikasi sapopoéna, pangpangna di daérah pakotaan.
Nyirorotna jumlah panyatur basa Sunda di Jawa Barat anu bisa jadi cukang lantaran Pamaréntah Provinsi Jawa Barat ngaluarkeun Perda No. 5 Taun 2003, anu eusina téh ngeunaan pemeliharaan bahasa, sastra, dan aksara daerah. Ieu Perda mangrupa lajuning laku tina kaputusan nu ditetepkeun UNESCO dina taun 2000, nya éta netepkeun ping 21 Februari minangka poé basa indung internasional (International Mother Language Day). Demi anu jadi tinimbanganana téh, UNESCO hayang méré pangajén kana basa-basa daérah, sakaligus hayang ngawawarkeun deui dipakéna basa-basa daerah ka para panyaturna di sakuliah dunya. Tina kaputusan UNESCO baris katitén, geuning teu hungkul basa Sunda nu keur hoshosan pikeun nanjeur deui téh, horéng loba basa-basa daérah di sakuliah dunya anu keur ngarandapan kasus nu sarua, nya éta kaleungitan panyaturna.
Esey Prayoga Adiwisastra
PERKARA CARPON TARJAMAHAN
Kana carita ti nagara deungeun mah tangtu saréréa gé geus moal bireuk deui. Enya. Contona baé, carita Robinson Crusoe jeung Guliver. Kataksir rumaja jeung kolot gé geus pada-pada apal. Kapan carita Guliver mah kungsi dijieun filmna sagala. Cukang lantaranana mah bisa jadi rupa-rupa, aya nu tina maca, aya nu lalajo filmna, atawa aya ogé nu kungsi ngabandungan caritana ti batur. Hartina, urang Sunda wawuh kana karya sastra tarjamahan—utamana dina wangun prosa—téh geus ti baheula mula.
Dina abad ka 16 naskah Siksa Kandang Karesian geus méré bukti katerangan, yén dina jaman harita geus aya panarjamah, atawa nu harita disebut juru basa darmamurcaya. Néma kana jaman sumebarna agama Islam, jeung jaman Mataram ngeréh tatar Sunda, harita geus loba Kitab Fiqih, jeung wawacan nu beunang narjamahkeun tina basa Arab. Dina mangsa kolonial Walanda putra Moh. Moesa nyaéta R. Kartawinata (R.A.A. Soeria Nata Legawa), diantarana geus narjamahkeun Carita Kapitén Bontekoe (1874) jeung Carita Robinson Crusoe (1879). Salian ti Carita Robinson Crusoe, anu disabit-sabit tadi nyaéta Lalampahan Guliver, kapan kungsi ditarjamahkeun ku R. Haroen Al Rasyid tina karangan D.J Swift kana basa Sunda. Ogé kungsi aya misionaris ti Walanda, saperti Sierk Coolsma nu kungsi ngulik basa Sunda pikeun nyebarkeun agamana, utamana pikeun narjamahkeun kitab Injil kana basa Sunda.
Carpon Fitria Puji Lestari
LUKISAN PIAS
Basa teu kahaja amprok isuk tadi di tempat népak, paromanna datar. Teu puguh. Lain baeud, ogé lain daréhdéh. Teu kahaja malah mah paamprok teuteup, tapi da teu silih paalung-alung imut, sumawonna patanya mah. Boh kuring, boh manéhna buru-buru ngeluk tungkul.
“Téh Ilma, nu Ipah mah tong nganggé sambel!” pok téh, nutupan rasa samar polah.
Tuluy wé geus meunang sangu mah ngaléos. Sorangan. Teu cara sasarina. Sok layeut babarengan ka mana-mana gé biasana mah. Ngalukis carita demi carita dina kanvas kahirupan ku mangrupa-rupa pulas. Beureum, kayas, biru. Ah, kamari-kamari mah népak téh bareng, nyeseuhan jeung mandi bareng, indit ngaji bareng. Tempat diuk boh lamun keur ngaji boh keur sakola teu weléh deukeut.
Geus dua poé jeung ayeuna kieu téh, teuing rék nepi ka iraha kuring jeung Riyah teu patanya cara kieu. Dua poé gé asa kasiksa, enya kuring nu salahna mah. Teuing atuh teuing, da rasa téh teu panonan. Tonggoy naker. Anteng mikatresna. Anteng nyulam harepan ku giungna kagandrung. Ketangan Riyah, da kuring mah teu rumasa salah, nu salah mah rasa tresna nu eunteup dina pucuk kalbu. Pék salahkeun Mang Rahmat nu teuteup lindukna geus ngagupay sukma. Lir jamparing tan wujud nu niruk dada, nembus parat kana rasa.
Mang Rahmat nu salah mah Riyah, ngadon poho ngakutan suluh ka dapur. Kuring keur piket masak, kakara jebul mawa suluh. Mang Rahmat Riyah,
Carpon Deri Hudaya
Si Uing
: Calvino, Rosa & Malna
“Ma, kumaha sawarga téh?” ceuk Si Uing dina jero haténa.
Cacing jeung bilatung utey dina panon celong Si Uing. Alijigimbrang dina kongkolak mata Si Uing. Laju bijil, mapay-mapay dua pipi Si Uing. Hiji, hiji, hiji, antukna ngaratus antukna ngarébu.
Si Uing nu geus lunta ti kulawargana, ti lemburna, ti kotana, sarta ti nagarana sorangan téh dieuntreupan ku rasa sono. Sono ka jalma anu geus ngalahirkeun dirina, ka Emana sorangan, nu teuing turunan ti mana. Ceuk sakaol mah Ema téh urang walanda. Tapi Si Uing cangcaya sanggeus mireng katerangan, yén Ema téh turunan Majapahit. Aya ogé nu ngaharéwos ka Si Uing, yén Ema téh urang India, urang Cina, urang Saudi Arabia, urang Madagaskar, jeung aya nu nyebut yén Ema téh pituin Amérika.
Unggal katerangan nu katarima téh béda-béda, ngalantarankeun kahirupan sapopoé Si Uing uplek jeung kapanasaran nu nyaliara di sakujur kasadaranana. Kasang tukang Ema kudu puguh salsilahna, sabab éta kasang tukang téh bakal jadi bagéan sajarah anu penting. Jeungna deui, lamun éta sajarah kapaluruh jujutanana, Si Uing bakal boga lilingeran dina nyorang jaman tur kahirupan. Kapan sajarah téh teu béda jeung kaca spion dina kandaraan. Upama teu boga kaca spion, tangtu moal bisa niténan kaayaan di tukang. Upama teu bisa niténan kaayaan di tukang, teu munasabah, ka dituna téh katabrak batur. Katabrak kandaraan nu aya di tukang, nu ngadodoho, nu rébo ku mangpirang ancaman. Kitu ceuk kayakinan Si Uing saméméh amitan, saméméh ngalalana ka tempat-tempat nu jauh téh, tempat-tempat nu teu boga ngaran sarta teu nyampak dina peta.
Sajak Ari Andriansyah
SURAT SALAMBAR SAJAK
Tina seuseukeut simpé
Tina sataranjang raheut jeung kapeurih
Kecap-kecap ngabayabah giblegan getih
Ngabatu jadi ruruhit pati
Rangseb ngajamparing wanci
Arjasari, 2007
SURAT SAGARA
-Surat lawas keur Acéh-
Ka mana deui léngkah téh tujulna?
Lana temen raga kapahung leungiteun usum jeung halimun
Sabada lambak ngaremkeun raranggkang sarakan
Malidkeun purnama jeung matapoé
Di dieu, di lebah lilindu hahangit langit
Saban raga teu reureuh nyusud windu-windu nu lawas kakubur
Ti bugang ka bugang, rarangsak rasa, bangkarak harepan
Katut réwuan aweuhan jerit nu kakubur sarah cimata
Esey Ari Andriansyah
LAMBANG NAGARA
Lambang RI jero ngandung harti
lamun bener diamalkeunana
Persatuan tangtu témbong
teu cukup ku disebut
atawana apal ‘na biwir
Bhinéka Tunggal Ika
maksudna gumulung
kabéh sélér-sélér bangsa
béda-béda tatapi asal sagetih
béda tapi saasal
(Pupuh Dangdangula, dicutat tina Seni Swara Sunda/Lagu-lagu Pupuh, 1974, susunan Mang Koko jeung P. Nataprawira).
Rumpaka pupuh di luhur téh mangrupa gambaran kumaha luhungna eusi lambang nagara Indonésia (Garuda Pancasila). Nu mibanda ajén simbolis jeung historis (historico-political gentleman agreement) pikeun lalampahan ieu bangsa. Lain perjuangan énténg-énténg. Ngabutuhkeun leunjeuran waktu nu sakitu ngembatna. Dina nyorang rupaning hambalan jeung halangan. Lain baé ditebus ku perjoangan héroik, tapi ogé ngayonan rupaning titinggal kolonialisme nu masih dalit jeung kahirupan nepi ka kiwari.
lamun bener diamalkeunana
Persatuan tangtu témbong
teu cukup ku disebut
atawana apal ‘na biwir
Bhinéka Tunggal Ika
maksudna gumulung
kabéh sélér-sélér bangsa
béda-béda tatapi asal sagetih
béda tapi saasal
(Pupuh Dangdangula, dicutat tina Seni Swara Sunda/Lagu-lagu Pupuh, 1974, susunan Mang Koko jeung P. Nataprawira).
Rumpaka pupuh di luhur téh mangrupa gambaran kumaha luhungna eusi lambang nagara Indonésia (Garuda Pancasila). Nu mibanda ajén simbolis jeung historis (historico-political gentleman agreement) pikeun lalampahan ieu bangsa. Lain perjuangan énténg-énténg. Ngabutuhkeun leunjeuran waktu nu sakitu ngembatna. Dina nyorang rupaning hambalan jeung halangan. Lain baé ditebus ku perjoangan héroik, tapi ogé ngayonan rupaning titinggal kolonialisme nu masih dalit jeung kahirupan nepi ka kiwari.
Esey Aditia Gunawan
Sistim Sora Basa Sunda Buhun
Sanajan bari éra parada, sawadina urang nganuhunkeun kana sumbangan pamikiran Noorduyn jeung Prof. A.Teeuw, anu sacara gemet geus narékahan nalungtik basa Sunda buhun. Ulikan kabasaan Sunda buhun nu dipigawé ku Noorduyn jeung A.Teeuw ngawengku 51 kaca tina 554 kaca dina bukuna “Tiga Pesona Sunda Kuna” (édisi Inggrisna: Three Old Sundanese Poems, KITLV, 2006) wedalan Pustaka Jaya, 2009. Keur saayeunaeun mah, éta ulikan téh mangrupa ulikan anu panglengkepna ngeunaan basa Sunda buhun.
Ulikan kabasaan Sunda buhun Noorduyn jeung Teeuw ngawengku dua aspék basa, nyaéta fonologi (sora basa) jeung morfologi (wangun parobahan kecap). Teu nepi kana ulikan sintaksis mah. Munasabah, da téks nu dijadikeun dasar ulikanana téh winangun puisi anu hésé dijadikeun dasar pikeun ngaguar kalimah alatan kauger ku metrum dalapan engang téa.
Ieu pedaran baris museur kana sistim sora nu aya dina kaca 35 bukuna Noorduyn jeung Teeuw. Éta dua sarjana nyatet yén, aya parobahan sora palatal tan soraan c dina basa Sunda buhun (BSb) jadi t dina Basa Sunda kiwari (BSk). Upamana dina kecap mauc dina BSb jadi maut ‘metot’ dina BSk, imuc (BSb) jadi imut (BSk), maracan (BSb) jadi maratan (BSk), jsté. Éta sora c nu jadi t téh méh sakabéhna aya dina tungtung kecap atawa morfém. Tegesna, dina basa Sunda buhun mah sora c téh bisa diteundeun dina tungtung kecap, padahal urang terang yén sora c téh teu bisa diteundeun dina tungtung kecap basa Sunda kiwari. Ana kitu mah, fénoména kabasaan ieu jadi ciri anu mandiri dina basa Sunda buhun nu béda jeung basa Sunda kiwari.
Esey Aditia Gunawan
Naskah Sunda: Khazanah, Akses, dan Identitas
Urang buka tutungkusan
Nu kahalang ku pipinding
Dina gebang séwu lontar
Dina tulis titis tulis
Maca uga na waruga
Atra sétra kanti sukma
Pendahuluan
Satu tahun yang lalu, tepatnya tanggal Juli tahun 2010, Masyarakat Pernaskahan Nusantara (MANASSA), sebuah organisasi profesi di Indonesia yang bergelut di bidang pernaskahan, mengadakan Simposium Internasional Pernaskahan Nusantara (SIPN) yang ke-13. Tema yang diangkat dalam simposium tersebut kiranya cukup strategis, yaitu “Akses dan Identitas”. Dengan mengangkat tema tersebut, kondisi dunia pernaskahan Nusantara dewasa ini dapat terlukiskan dengan cukup jelas, sekaligus memunculkan persoalan-persoalan baru yang mendorong kita untuk merumuskan pemecahan masalah seputar dunia pernaskahan dewasa ini.
Sajak Rudi Riadi
SAJAK TEPUNG TAUN
Peunggas deui, peunggas deui
Dina hégak nu sarua, dina napas nu éta-éta kénéh
Tapi panon teu bisa dibobodo
Ngarambat jadi buuk nu kulawu
Jeung tulang nu mimiti regas.
Hiji-hiji tangkal mangsa dituaran di kebon umur.
Nu nyésa ukur kalangkangna nu teu kungsi sirungan
Ijroil teu weleh getén ngalongokan.
“Mun teu ayeuna nya isukan giliran anjeun..”
cenah bari ngabar ragaji wanci.
Sajak Darpan
Cimata Mavi
Mun seug éta pélor nembus hanalam
Kuring moal rék midangdam kanyenyerian
Tapi ménta piara acining kamanusaan
Ulah dikotoran, lantaran éta téh sosoca urang
Mun ieu kapal dikaremkeun sakalian
Kuring rék ngaiklaskeun amarah milu kelem
Ngan poma ulah miceun haté nu beresih
Lantaran éta téh hiji-hijina jalan asih
Kuring geus netepkeun ieu nyawa nu ngan hiji-hijina
Rék ditumbalkeun keur saha baé nu miduli
Yén di Tanah Gaza aya baraya jenuk
Nu tingkeleter nyawana ditodong laksa ririwa
Sepa mamaras dikerekeb kakeueung
Ieu cimata kuring, cimata Mavi Marmara
Moal lantis ku panasna pélor kagangasan
Saméméh nepi ka Tanah nu ditandasa
Pikeun nacebkeun jatina rasa manusa
Mei, 2010
Esey Darpan
Bungbulang
Bungbulang. Henteu maké ci, henteu Cibungbulang, cara ilaharna ngaran-ngaran tempat. Siga Cikelét, Cijayana, Cipalebuh, jeung sajabana. Cukup ku Bungbulang. Bisa jadi barudak ayeuna mah teu apaleun, naon ari Bungbulang. Boa nu geus karolot gé. Ari sababna, kiwari beuki langka baé bungbulang téh.
Bungbulang téh sabangsa jambu. Kitu ujaring Kamus Umum Basa Sunda kaluarana Lembaga Basa jeung Sastra Sunda (LBSS). Kitu deui ceuk Kamus Basa Sunda Sacadibrata, diterangkeun yén bungbulang téh ngaran sarupa jambu. Hanjakal henteu didéskripsikeun bari tétéla kumaha tangkalna, siga kumaha buahna, sok di tempat kumaha jadina, atawa dina hawa kumaha jadina.
Kuring sorangan can kungsi nempo kumaha rupa bungbulang. Teuing tah, naha di Bungbulangna sorangan aya kénéh atawa geus euweuh. Panasaran puguh gé. Nu puguh tangtu kungsi réa kapanggih atawa réa jaradi. Éta baé, kungsi jadi judul lagu sagala. Kawas nu kungsi dihaleuangkeun ku seniman kacapai jenaka Utun-Dekok dina Jentréng Jambret. Majar téh:
Bungbulang dina gawir
Pacar kéré kaanginan
Da kaanginan .....
Bungbulang téh sabangsa jambu. Kitu ujaring Kamus Umum Basa Sunda kaluarana Lembaga Basa jeung Sastra Sunda (LBSS). Kitu deui ceuk Kamus Basa Sunda Sacadibrata, diterangkeun yén bungbulang téh ngaran sarupa jambu. Hanjakal henteu didéskripsikeun bari tétéla kumaha tangkalna, siga kumaha buahna, sok di tempat kumaha jadina, atawa dina hawa kumaha jadina.
Kuring sorangan can kungsi nempo kumaha rupa bungbulang. Teuing tah, naha di Bungbulangna sorangan aya kénéh atawa geus euweuh. Panasaran puguh gé. Nu puguh tangtu kungsi réa kapanggih atawa réa jaradi. Éta baé, kungsi jadi judul lagu sagala. Kawas nu kungsi dihaleuangkeun ku seniman kacapai jenaka Utun-Dekok dina Jentréng Jambret. Majar téh:
Bungbulang dina gawir
Pacar kéré kaanginan
Da kaanginan .....
Sajak Darpan
Beja keur dr. Rossa
sapertos waos nu ku salira sok diparios
lembur urang nuju koropok ku ulam
kedah ditambal atawa dicabut sakantenan
supados ulah teras nyanyautan
hanjakal salira tos tebih
teu kantos nyaksian kota rujit ku ririweuh
emut kana piwuruk tina lambey nu beueus
supados ieu karang waos dipapras
abdi teu kabujeng beberesih karang waos
da karangna nyebar ka mamana
ka kantor partai dugi ka kas dinas
kaambung hangru tur matak hanyir
pulitisi teu sapertos dokter gigi
marios ku ramo lemes bari taliti
aranjeunna tega ngabungkem taya rasrasan
teu miduli musuhna tos teu waosan
aya gigi bungsu nu malang dina gugusi
akarna di lembur huluna nyangked di Singapur
saenggalna kedah dioperasi
Fiksimini Darpan
Kebon Awi 7
Jalan satapak di kebon awi, nyagak. Ngenca jeung ngatuhu. Hena jeung Nyimas kudu pisah. "Euceu kudu balik. Hampura teu bisa jajap," ceuk Nyimas. Hena imut leutik. Ret ka daun-daun awi nu marencos, seahna atra pisan. Pokna, "Saha nya Ceu, nu boga ieu kebon ayeuna?" Nyimas maledogkeun teteup ka jauhna, "Pami teu lepat mah Ki Imron." Hena nanya deui, "Ari urang harita tepang sareng kang Hijar teh di mana nya?" Nyimas teu berag ditanya kitu teh. Pokna, "Omat pikanyaah kang Hijar, sapertos Euceu nyaah ka anjeunna." Hena ngarenghap, pokna, "Mun lain Kang Hijar, abdi piraku tega ngarebut ti Euceu." Nyimas laju ngaleos, teu nembal, ninggalkeun Hena nu matung di tengah kebon.
Fiksimini Darpan
Kebon Awi 6
"Sebatkeun barang nu pangdipikaresep ku Aang," ceuk nu awewe bari nyenderkeun taktakna ka lalaki nu keur ngalageday dina sofa, di coffee-corner hiji mall. Waltz ngagalindeng dina loudspeaker. Nu lalaki nyuruput coffeefloat. "Lambey salira," tembalna. "Sebatkeun nagara mana anu ku Eulis hoyong dianjangan," pokna deui. Nu awewe imut kareueut, tuluy ngaharewos ditompokeun, "Nepal... Ayeuna sebatkeun tempat nu pangromantisna numutkeun Aang." Nu lalaki peureum, siga nginget-nginget hiji tempat. "Kebon awi," pokna. Puguh bae nu awewe kerung, "Naha?" Nyah nu lalaki beunta sabada lila teu nyoara. Atra na panonna ngembeng cimata. Pokna, "Waktos karek brol, Aang ditinggalkeun sosoranganan di dinya...."
Fiksimini Darpan
Kebon Awi 5
Sajolna oge langsung mariksa gambar proyek. "Geus sabaraha persen nu anggeus?" pokna ka mandor. Mesin budoser ngaguruh. Dangdut ngagendrung. Kekebul mumbul. "95 %. Kantun kebon awi di payun," tembal mandor bari nunjuk kebon awi nu rada nonggoh. Manehna nelek-nelek kebon awi nu dituduhkeun. Kerep, hejo, iuh, ngaberes leunjeuranana, seah dangdaunana. Manehna muka helm proyek, siga kasirep, panonna manco siga manggih anu aneh. Laju ngadeukeutan kebon awi, halon. "Paehan mesin!" manehna ngagorowok ka supir buldoser, ngabagug satilu-tilu, keur ngagarap pematangan lahan jalan tol nu geus nepi ka kebon awi. "Paehan!!!" manehna nyentak. Laju sepi, dangdut teu muni. Angin ngahiuk, kekebul nyingray. Breh kebon awi, beuki atra. Hear daunna, seah ku angin. "Bet siga di kuburan Ema...." pokna, semu ngaharewos.
Fiksimini Darpan
Kebon Awi 4
Rebun-rebun keneh. "Manawi kawidian, Jang, Emang menta awi saleunjeur," pokna ka nu boga kebon. "Tuar bae, Mang. Pek milihan," tembal nu boga. Leumpangna beda ti sasari, teu nangan pisan. Bedog ngampleh bae dina leungeun nu ngarorongkong. Ku panasaran, nu boga kebon nyusul. Kasampak nu nuar awi teh geus nyiksrikan regang jeung mamata. Kolokop pabalatak. Alum pisan. Etah, panon ge rambisak. "Ku naon ari Emang?" ditanya kitu kalah ngabetem. Seah dangdaunan. "Bisi teugeug teuing tadi kuring nembalan, hampura." Manehna ngagisik panon ku tonggong dampal leungeunna. "Henteu Jang. Emang butuh padung keur Si Bungsu. Langlayeuseun ti magrib keneh. Ari janari, bet geus teu ngarenghap deui..." Teuteupna dibaledogkeun kana pucuk-pucuk awi nu gugupay.
Fiksimini Darpan
Kebon Awi 3
Gurudag ka kebon awi. Duanana renghap ranjug. "Naha da geus lila ge tara aya razia ka jembatan teh. Kasebelan!" nu dibaju koneng murukusunu, bari nyeungseungkeun BH nu diganjel busa. "Mangkaning ieu nu indung," ceuk nu dibaju hejo bari ngaragapan erok terusan nu rangsak ku tunggul bitung. Purnama ngambang dina pucuk-pucuk haur. "Lumpatna mah ka dinya, batrean!" aya nu ngagorowok. Nu dibaju koneng muriang ku merang nu retep dina peupeuteuyan. Nu dibaju hejo tipepereket kana buku bitung, teu miduli mamata nojosan dampal leungeunna. Geblig, korosak, sora sapatu lars ngadeukeutan.
Fiksimini Darpan
Kebon Awi 2
Jamparing ngabelesat di antara gombong nu tingpelentung. Hanjakal boroan nyingcet ka dapuran nu rada kerep. Ari ringkang, boroanana geus ngaleupaskeun deui tali gondewa, jamparingna tanding angin ngincer manehna nu nyalindung dina gombong doyong. Mun teu gancang ngagiwar tangtu leungeun katiir. Ruruhit jamparing nurih kolokop garing, rangsak. Nyaan, Aang luluasan, gerentesna. Ramona nu lencop narik deui jangjang nu geus dipasang na tali gondewa. Reup, renghap. Reketek tali dipentang. Sakilat luncat, awak lempay diragragkan bari ngaleupaskeun jamparing nu kadua. Ruruhitna nanceb pisan kana puhu leungeun boroan nu teu kaburu ngagiwar, bru ninggang iwung nu renung. Alon ku manehna disampeurkeun. Lawon bodas nu dipake nalian gelung jucungna ririaban. Reketek jamparing nu katilu dilelempeng, ayem, ditojokeun kana jajantung lalaki boroanana nu muringis renung kesang. Pokna, "Ang, ieu cinta abdi nu panungtungan."
Carpon Chye Retty Isnendes
ISUKAN REK DIWISUDA
Nu tacan dicobaan teh toga jeung jubah wisudana. Lalaunan dikaluarkeun tina plastikna. Lah, ieu mah teu kudu disetrika sagala, ambeh kaciri sipatan urut nilepanana. Manehna seuri sorangan, kagugu ku pikiranana nu dusun. Rap topi togana dipake. Aduh meni gagah kieu ieu kuring, komo mun geus dijubah meureun… biwirna kunyem tuluy ngarenyu.
Tapi… aya nu leuwih anteb deui kareueusna. Lain, lain tina penampilan pisik nu ayeuna katenjo dina eunteung. Tapi di dieu yeuh, dina hate jeung rasa nu teu katara. Reueus, agul, ka dirina pribadi. Reueus, agul, pangpangna mah bisa ngabuktikeun ka mamah, yen bari kawin oge manehna bisa beres kuliahna tur lulus jadi sarjana.
Carpon Chye Retty Isnendes
CAHAYA NU NGABELESAT
"Wa, iraha bade ngaos ka Gunung Puyuh?” kuring nanya ka ua.
Ua henteu ngawalon, bet socana mencrong lami. Aya kacangcaya jeung kaheran sumorot dina heherangna.
“Ci ngiring, Wa!” deui-deui kuring ningal soca ua ngaborelak semu mureleng. Ua kuring nu ieu memang gede ambek, komo lamun aya hal nu patalina jeung kamulyan Islam. Pasti. Tangtu, ua teh teu percaya ka kuring nu tukang ulin. Samarukna meureun kuring teh rek milu ulin wungkul, pelesiran ka kota Sukabumi. Ah ua, naha hilap, kapan kieu-kieu oge kuring teh juara lomba doa-doa jeung juara pidato Islam. Enya, baheula, waktu kuring diajar ngaji di masjid, kapan ua ketua DKMna nuluykeun tapak lacak aki. Ua nu dipikagimir, dipikagigis ku ceplak pahangna, sorongot ambekna, jeung ngulit bawangna, ku jalma-jalma nu teu resep kana Islam.
“Ci mah bade ngiring ngaos Wa di Syamsul’Ulum. Saurna aya ‘tablig akbar’, nu tablegna ajengan petingan ti Gunung Puyuh?” Ua ngarindat ayeuna mah. Anjeunna cengkat tina calikna. Ningalian kalender. Katingal aya angka nu dibuleudan.
Carpon Chye Retty Isnendes
HUJAN DINA ULEKAN
Ahad nu ngepris ku cihalimun. Panonpoé sungkan nyingraykeun rérégan. Dangdaunan reumis cisocaan. Tingborélak tuluy murag. Di luar sepi lir taya kahirupan. Gambaranana burem lir buremna eunteung nu ditiup ku hawa tina baham, keprisna cihalimun mancawura jadi kristal-kristal ipis nu ngalingkupan sawangan manéhna.
Enya manéhna nyawang tina jandéla. Semet sakitu nu kasawang mah. Tapi gambaran suasana lir mélodi nu dikését tina biola atawa boa tarawangsa? Séréséétttt…peurih. Tuluy mokla nyakclak lalaunan tina juru haténa, minuhan juru panonna, ngagaréndang.
Peuting tadi gé hujan teu eureun-eureun, sapanjang jalan ngabaseuhan jas hujanna. Lir milu émpati kana haténa nu teuing dimana. Kanyeri, kapeurih, kasangsara, kawirang nimbulan haténa, nepi ka ingkah tina lungguhna. Motor diparkir di juru klinik. Cihujan maseuhan rarayna nu pucet.
“Tétéh parantos siap?” sora suster ngageureuwahkeun.
Manéhna unggeuk.
“Geuning nyalira? Akang teu ngiring?”
Fiksimini Darpan
Kebon Awi 1
Hear daun, seah di kebon awi. Manehna ngaharewos dina HP, "Abdi tos di kebon awi." Panjang cacarita, bari lajag-lejeg dina amparan kalakay, dina iuh-iuh kebon awi. Tiung gandolana nu disampaykeun dina taktak, sakapeung ngelebet ku angin. "Ku naon atuh teu yasa sumping? Dangukeun geura, Mozart, Bach... Tarawangsa? Mangga." Recet manuk haur. Tonggeret ngear di gawir. Langit bulao. Gek manehna sila di satengahing kebon, leungeun kencana ngucel tungtung tiung. Sakapeung imut, sakapeung panonna ngulincer ka congo-congo awi nu tingpelenoy. "Saur saha? Ah Aang mah..." Nepi ka wanci tunggang gunung, anteng teteleponan. Lanceukna nu nyerangkeun teu jauh ti dinya ukur beueus ku cipanon, bari ngeukeuweuk batre hape jeung kartu sim, nu ngahaja dilaanan tina HP nu keur dikeukeuweuk ku adina.
Carpon Darpan
Duet Maut
Bréw, meureun urang kudu iklas. Kudu iklas ditinggalkeun ku manéh. Da meureun kudu kitu gurat nasib urang. Nya di dieu manéh ku urang dikubur. Ngan hampura baé mun henteu maké patok. Tapi ieu tempat apan iuh pisan, jaba angin teu kendat ngahiliwir. Tiis cara sasari lamun urang niis di dieu, lamun geus jam-jaman papanasan. Teu kudu ka surga, kitu ceuk manéh, da di dieu cukup keur nuuskeun késang bari ngalelempeng cangkéng atawa nyanghunjarkeun suku nu lila dibawa nangtung. Cukup sakitu gé, teu kudu aya widadari, ceuk manéh. “Da manéh keur urang leuwih ti widadari,” sok kitu manéh nyarita ka urang.
Urang sok teu kuat nahan cimata, Bréw, mun inget kana éta omongan manéh.
Tapi sing tengtrem baé di alam manéh nu ayeuna. Keun urang mah, sina kakalayangan di alam urang. Manéh ulah melang ulah hariwang. Satungtung boga kénéh suku urang rék tuluy leumpang, satungtung boga kénéh ambekan urang moal rék ngeureunan hirup, pikeun néangan jalan takdir urang nu sajati. Najis mun urang kudu prustasi. Da urang gé mampuh kénéh, Bréw. Mampuh kénéh pikeun hirup keur néangan eusi kadut. Bisa kénéh nyanyi, bisa kénéh kucap-kiceup. Teuing lamun urang geus teu bisa engab mah, atawa urang kaserang struk. Du’akeun baé ku manéh Bréw, urang sing kuat ngalakonan hirup urang nu ayeuna, bari teu kudu dibarengan ku manéh.
Carpon Darpan
Si Beungeut Kapas
WELÉH jadi pikiran manéhna, boa pamajikanana téh jodo nu salah dirangkepkeun ka manéhna. Ari awéwé nu kuduna jadi jodo manéhna, jeung kuduna bagja ngarangkep jeung dirina, ayeuna sarua keur sangsara dikakaya ku salakina.
“Teu kudu panjang dipikiran. Bongan manéh mah siga resep ngajomblo. Kurang kumaha pantesna Si Iis. Pék sing runtut raut. Ku Ema didu’akeun. Sing adoh balai parek rejeki,” ceuk indungna basa ngajujurung kawin.
“Tapi pan kudu bogoh, Ma!” témbalna.
“Bogoh? Tai pedut!” ceuk indungna, tiis alahbatan és.
Bogoh, cinta, boa enya tai pedut. Buktina geuning si kuya, adina, anu saméméhna bobogohan jangkep méh opat taun, ari geus pruk kawin mah kalah hayoh gor-gar paséa. Can jangkep tilu bulan kawin, kalah tuluy ngalabring ka KUA deui.
Iis, pamajikanana, ngageubra ti isuk-isuk kénéh. Ku manéhna teu diganggu ieuh, da apal sok kumaha nyégagna. Sapopoéna gé kitu apan. Sok saré ti soré kénéh. Kabiasaanana nu maranti. Paribasa capé tas digawé ti isuk jedur nepi ka soré jedér. Tanaga kabéh kakuras di pagawéan. Salaki ukur mamanis, ukur jadi rurumbé.
“Cing atuh, da salaki téh boga kahayang. Hayang pamajikan satia, satuhu, bakti ka salaki…,” ceuk manéhna hiji mangsa, bakat ku keuheul nempo pamajikan unggal-unggal nyapirakeun.
“Ari Aang sorangan geus jadi salaki? Kumaha bisana lamun keur dahar sapopoé baé Iis kudu milu banting tulang? Kudu satia, satuhu? Kos jelema jejeg baé!” témbal pamajikanana.
Bep!
Carpon Darpan
SAPI JEUNG MEDALI
TI BAHEULA Si Lina téh cita-citana ngan hiji, hayang ka Arab. Hayang jadi té-ka-wé. Éta meureun sok dihatéan ku aing, indungna. Heueuh, pepeuriheun Éma teu bisa ka mamana, da teu sakola-sakola acan. Elin pék ka ditu, siga Ceu Emin. Tah, sok kitu dicaritaanana téh. Éta deuih meureun, mun nempo tatangga atawa kapilanceukna balik ti Arab téh sok reunceum jeung rébo baé. Tong boroning budak, aing gé sok kabita.
Tapi meureun Si Lina téh kudu sakola heula, ngarah boga ijasah. Da kudu boga ijasah cenah. Tah éta sababna aing kumejot hayang nyakolakeun manéhna téh. Bus ka SD. Paduli teuing bapana embung ngurusan gé. Rék modar rék kawin deui gé, ku aing moal dipikiran. Euweuh di imah gé pirang-pirang untung, batan aing té-bé-sé nempo pagawéanana unggal poé ukur ngagojod di imah.
Ceuk guruna Si Lina téh calakan. Lulus gé pangalusna. Waktu ku guruna dijurug-jurung sina nuluykeun ka SMP, aing mimiti mikir. Nya nanya ka Pa Suparman, kapala SD. “Ari ka Arab cekap ku ijasah SD, Bapa?”
“Ibu rék téga, budak umur 13 taun sina cecelengcengan di padang pasir?” ceuk Pa Suparman muncereng.
Rabu, 11 Juli 2012
Carpon Wasta Ai
BARUANG KA JALMA LEUTIK
Ayeuna urang keur ténar. Siga biduan keur naék daun euy! Rék teu kitu kumaha, unggal poé ngaran urang ngajeblag dina média massa. Digembor-gembor dina média éléktronik. Jadi jejer utama. Nu rétingna ngajaul ka langit. Dipadungdengkeun disaban tempat dipalikiran ku jalma tajir jeung pakir. Teu bosen-bosen ngomongkeun urang. Duka belegug atawa api-api belegug, yén ngomongkeun batur téh sarua jeung ngadahar bangké babaturan sorangan. Ah urang teu paduli nu baroga otak gé teu malikiran. Naha bet kudu riweuh ? Da geuning ayeuna mah nu kitu téh difasilitasi. Keun wé ah sugan nepi ka dowér!
“Bén, ngomong atuh euy! Meungpeung dibéré kasempetan. Iraha deui urang bisa ngomong? Apanan sasari mah urang ngan saukur jadi tunggul. Saksi bisu runtuyan kahirupan jalma nu barutuh ka urang, boh nu arédan boh nu saroléh. Teuing ti marana asalna mah? Ramé euy, ngabandungan kahirupan di Alam dunya. Siga pilem India.”
“Bén jawab atuh! Manéh mah bisa ngahirupan batur, tapi teu bisa ngahirupan diri sorangan. Naha manéh ngeunah saban poé digosipkeun? Naha manéh ngeunah hirup jadi bonéka jalma nu baroga korsi? Naha manéh teu karunya ka jalma leutik nu jadi korban pulitik? Hudang euy! Hudang ! Ieu dunya geus lieur, atawa manéh gé sarua keur lieur?”
Selasa, 10 Juli 2012
Dongéng Prayoga Adiwisastra
BABALIK PIKIR
Handapeun iuh-iuh tangkal kérsen nu keur sumedeng baruahan, Bah Amin diuk nyanghunjar bari teu weléh gegeber ku dudukuy samakna, tuda poé keur meujeuhna panas mentrang-mentring. Di dinya, manéhna ngadon reureuh sanggeus nanggung sampeu ti kebonna. Katémbong késang ngagarajag dina kulitna nu geus paréot, urat-urat leungeunna katingali mani raranteng. Gigireunana katémbong aya rancatan disarandékeun kana tangkal kérsen, carangka dua siki nu metet ku sampeu, sarta salang nu disina ngagapuy kana taneuh.
“Mana teuing bakal mucekilna peuyeum téh, sampeuna gé mani loba ayeuna mah,” ceuk Bah Amin bari pinuh ku pangharepan.
Keur kitu, ngadadak ku Bah Amin kadéngé sora tan katingalan, kawas paguneman nu teu katingali jirimna. Sanggeus hantem dilieukan dilelekan, horéng éta sora téh bijilna ti rancatan, salang, carangka, jeung sampeu gigireunana.
“Aéh, geuning nu bieu nyoara téh aranjeun opatan!” ceuk Bah Amin.
Fiksimini Ari Andriansyah
Potrét
Angin peuting. Angger ngahiur. Nyulusup kana sesela jandela kamar. Buku-buku ngabigeu. Calana jero. Kasur lagedu. Gegedoh. Kuntung. Hégak érloji. Gurilap balati. Katut katineung nu ngalumbruk dina ingetan. Hareupeun témbok. Teuteupna anteb. Ngaderes rupaning potrét. Potrét wanoja nu saules jeung pulas impian. Norah kalangkang lebah pigura lawas. Aya nu terus ngaruhit dina batinna. Tapi nu wakca saukur imut. Imut leleb. Imut nu kungsi nyangkalak mangpirang liliuh soca. Leungeunna ngalelebah malu paku. Laju ngarongkong potrét anyar. Diteuteup deui. Rét ka waruga wanoja gigireunna. “Sarimbag...” Sorana. Haroshos. Nyéh imut. Biwirna. Piligenti. Neueul kana potrét. Netel kana ambucuy wanoja. Diseuseup. Kareueut. Taya nu usik. “Nu kasalikur...” Sorana. Beuki haroshos. Nyéh deui imut. Laju nyéka getih nu lamokot dina beungeutna. Potrét nambahan dina témbok. Keureutan bugang tarapti dina koper. Angin peuting. Angger ngahiur. Nyulusup kana sesela sukma.
Fiksimini Aditia Gunawan
Bagavad-gita
“Héy putra Kunti! Mangka iyatna! Sadaya bagja katut cilaka ukur saheulaanan. Lir bagantina usum. Nu saéstu, ti bihari baring supagi, taya saurang nu ilang di antara urang. Kurawa atawa Pandawa. Inget! Rayi téh nyanding gelaran satria. Ksat téh nganyenyeri, trayaté téh nangtayungan. Nangtayungan darma najan kudu ngarah pati, hakékatna. Geura pentangkeun gondéwa! Puseurkeun kana tujuan anu mulya!”
Mireungeu Kresna tatag sasauran, Arjuna ngeleter binarung ketir. Ras ka Dorna jeung Bisma. Guru sepuh nu jaradi musuh.
“Kang Rayi émut kana piwulang Sang Resi Dorna nalika diajar manah manuk?”
“Yaktos, Kakang Prabu!”
“Di antara paraputra Pandu, kapan mung Kang Rayi nu kasinugrahan seukeut paneuteup? Kapan Kang Rai nu ukur mencrong kana hulu manuk basa mentangkeun gondéwa, saheulaanan dulur-dulur Kang Rayi panénjona meléng kana pangpung, kana tatangkalan nu ngarandakah, ka sanak baraya, kana sakur pangbibita? Sawadina Rayi seukeut ngalenyepan maksud Kakang.”
“Sumuhun Kakang ... tapi saéstuna harita téh Rayi ngemu rusiah nu tacan kakedalkeun.”
“Balaka, Partha, balaka!”
“Sajaba huluna téh, Rayi ningal panonna, tur tina panonna katémbong cai nu ngembeng.”
Mireungeu Kresna tatag sasauran, Arjuna ngeleter binarung ketir. Ras ka Dorna jeung Bisma. Guru sepuh nu jaradi musuh.
“Kang Rayi émut kana piwulang Sang Resi Dorna nalika diajar manah manuk?”
“Yaktos, Kakang Prabu!”
“Di antara paraputra Pandu, kapan mung Kang Rayi nu kasinugrahan seukeut paneuteup? Kapan Kang Rai nu ukur mencrong kana hulu manuk basa mentangkeun gondéwa, saheulaanan dulur-dulur Kang Rayi panénjona meléng kana pangpung, kana tatangkalan nu ngarandakah, ka sanak baraya, kana sakur pangbibita? Sawadina Rayi seukeut ngalenyepan maksud Kakang.”
“Sumuhun Kakang ... tapi saéstuna harita téh Rayi ngemu rusiah nu tacan kakedalkeun.”
“Balaka, Partha, balaka!”
“Sajaba huluna téh, Rayi ningal panonna, tur tina panonna katémbong cai nu ngembeng.”
Sajak Ari Andriansyah
PANGBÉROKAN
Sajeungkal-sajeungkal kérépés umur diruang rumasa
Bréh, raratan carita ngepung watangan tineung
Di dieu ukur simpé
Di dieu ukur peteng
Karisi teuing ku lantip ngukuntit usik
Harepan leupas ti rénghap ka rénghap napas
2007
PANARUBAN
Sésa hujan masih kénéh juuh di sapanjang jalan
Lalaunan geter angin ngadalingdingkeun ruruhit jempling
Beungeut lembur bangun langgeng diharudum halimun
Sedeng héab katiga geus lawas kiwari kari beueusna
Di antara lewang jeung kasimpé nu tigin ngaranggeum waruga
Lalampahan beuki lampar néangan sésa umur nu maluguran
Carpon Ari Andriansyah
PEUTING JEUNG BABAUNG
Peuting deui nu ngauban. Taya rénghap bulan. Taya hégak béntang. Sanggeus indung peuting jadi hiji-hijina boéh nu ngarurub lembur. Meredong. Di antara dora lembur jeung dapuran haur, simpé haben diguar jeung dikaluat. Sedeng tina sesela bilik nu karancang jeung suhunan nu ngaharelob, angin teu reureuh ngahiliwirkeun ruruhitna.
Hawar-hawar tihang listrik ngabelentrang sapuluh kali. Disusul laungna anjing babaung.
Handapeun ngetétna bohlam, manéhna angger diuk dina korsi hoé. Dadana nu rangkebong jeung kulit beuheungna nu marondoyot ku kakolotan, karungkupan kaméja jeung sarung leuseuhna nu dibeulitkeun. Kitu deui beungeutna nu kanyos dirimbun ku janggot jeung kumis nu paselang jeung huis. Tapi katangén kénéh sepir jeung tapak dedeg sembadana.
Panonna hurung. Haseup terus ngelun jeung nyerebung tina sesela ramo jeung irungna. Ngageterkeun ambekan nu teu sawirahma jeung hégak jarum jam. Bari teu eureun ngaduruk lintingan demi lintingan carita. Nu seuneuna langgeng ngagugudag dina dadana. Ngahuru sakabéh katineung jeung kapeurih heubeul.
”Anak sia, Warji, nu jadi indung rurusuh di lembur urang téh! Anak sia!”
Sajak Kiki Pratiwi
KALANGKANG INDUNG
Ukur kalangkang nu némbongan ‘na ieu eunteung
Nu ngadon gugupay mapay jemplingna peuting
Palangsiang nu diacung-acung ngan balati
Bareng jeung instrumentalia dangding suwung
Nu ceunah warnaning tineung
Gelas jeung rupaning anggur midangkeun kapireu ungkara asih anjeun
Lalaunan tétés demi tétés getih kumolocor
Geuning réma anjeun jeung balati ngusap ieu pameunteu
Anjeun ukur kalangkang jeung dimana téa?
Padahal ieu raga baris ngalalantis sono
Kapan can kungsi anjog ‘na lahunan
Satengahing waktu anteng nyidem tatu
Rumanggieung ngukir lukisan anjeun
Indung, salira teu weléh atra!
Bandung, 2011
Kiki Pratiwi, lahir di Ciamis. Mahasiswa Jurusan Pendidikan Basa Daerah, UPI Bandung entragan 2009.
Ukur kalangkang nu némbongan ‘na ieu eunteung
Nu ngadon gugupay mapay jemplingna peuting
Palangsiang nu diacung-acung ngan balati
Bareng jeung instrumentalia dangding suwung
Nu ceunah warnaning tineung
Gelas jeung rupaning anggur midangkeun kapireu ungkara asih anjeun
Lalaunan tétés demi tétés getih kumolocor
Geuning réma anjeun jeung balati ngusap ieu pameunteu
Anjeun ukur kalangkang jeung dimana téa?
Padahal ieu raga baris ngalalantis sono
Kapan can kungsi anjog ‘na lahunan
Satengahing waktu anteng nyidem tatu
Rumanggieung ngukir lukisan anjeun
Indung, salira teu weléh atra!
Bandung, 2011
Manglé No. 2319
Kiki Pratiwi, lahir di Ciamis. Mahasiswa Jurusan Pendidikan Basa Daerah, UPI Bandung entragan 2009.
Carpon Kiki Pratiwi
JEUNG ANGIN
Ti iraha urang anteng sosobatan angin? Boa bakal langgeng salawasna. Teu nanaon da geuning tétéla anjeun anu satia. Satia niiskeun hate. Satia mirengkeun aral subaha. Resep temen langgeng sosobatan jeung anjeun mah, Angin. Teu jiga si Gilang jeung si Redi nu resep heureuy nyabakan harigu budak awéwé. Teu jiga si Amir nu resep noongan rok budak awéwé. Teu jiga si Siska jeung si Lia nu leuwih anteng ulin jeug bonéka Barbie nu rupana jiga jurig.
Boa didieu urang munggaran tepung téh, Angin. Dina jandéla nu haat jadi saksi kasono urang. Kasono nu ngancik saban wanci. Kasono nu boa-boa numuwuhkeun rasa nu teu biasa téa. Bogoh meureun ceuk batur mah.
Angin, dina detik ieu séja nganti anjeun. Bari meureumkeun mata, nyeuseup jero anjeun. Méré hawa seger pikeun bayah, mawa katigin, méré kakuatan. Bari beunta lalaunan, imut leleb ka anjeun. Ukur anjeun.
Na lahunan anjeun urang anteng sosonoan. Hiliwir anjeun teu weleh ngusap-ngusap ieu sirah. Asihing anjeun nu atra karasana. Dina lahunan anjeun urang ngawang-ngawang. Mapay tiap lalambar langit tuluy didinya urang ngukir mangpirang impian sarta manglaksa rusiah urang duaan.
Sanggeus éta, masih dina lahunan anjeun, urang neruskeun lalampahan mapay éndahna katumbiri. Éndah pisan taya papadana. Sarwaning warna.
“Katumbiri téh cukang ka sawarga, tempat ngancikna para pohaci!” ceuk anjeun harita.
Carpon Ari Andriansyah
ALI MENENG
Tihang listrik ngabelentrang sapuluh kali.
Peuting. Ngalinjing. Bareng jeung angin nu ngahiberkeun bau runtah ka unggal rohang kamar. Juru-juru kosan. Sédong-sédong gang. Susukan ngeuyeumbeu. Kumarayap kana amparan kasur. Lomari. Buku-buku ngabigeu. Salib nu ngadaplok dina témbok. Kalénder pias. Potrét lawas. Baju ngalumbruk. Daster. Calana jero. Jeung gelas demi gelas kopi nu nyaab dina genggerong.
Boa di dieu jalan téh buntuna. Boa di dieu léngkah téh kandegna. Saniskara ungkara, aweuhan carita urang nu sapanjangna sirungan jeung muguran. Sanggeus rénghap lawas kapahung dina ringkelna gurat nasib nu taya tungtung. Di ieu kota nu salawasna kosta pikeun harepan jeung kasatiaan.
Tapi naon hartina mulasara harepan jeung kasatiaan? Waktu. Samagahaning laku. Saukur cahya samar nu ngalangkangan lalakon sasar. Kawas léngkah urang nu salawasna ditalikung karémpan. Bari banget teu ngarti, isarah naon pangna urang kudu lana tepung? Ngongkoyangkeun roncé asih jeung karisi kana tohagana pamadegan séwang-séwang. Kawas urang nu lana tepung pikeun nu kasakitu kalina. Bari maneuh ninun lamunan. Nyulam jempling. Ngajarumat peuting.
“Kang, rék kumaha waé urang téh?”
Sajak Ari Andriansyah
RANJANG PANGANTÉN
Peuting luminjing
Kalakay waktu detikna teu kungsi kacatet
Ukur sora haréwos nu nungtut muguran
Jeung haroshos napas tina rekét nu pamungkas
Lalaunan jamparing rangseb ti rénghap ka rénghap
Arjasari, 2008
PENTAGON
Peuting deui nu ngauban
Sanggeus ringkang ngararangkang dirérab héhéab beurang
Di dieu saban raga balitungan jeung karémpan séwang-séwang
Perkara lalakon nu tacan kasorang atawa impian nu terus ngalangkang
Tapi bet jempling jeung jempling deui nu ngantengAntara tungtung tutugan lembur jeung gapura kota nu beuki kosta
Kalimah demi kalimah, kecap demi kecap, rénghap jeung léngkahna
Nu ku urang salawasna diacungkeun dina réwuan peureup,
Kélébét bandéra, bébér spanduk, lambaran poster, gorowok megaphone,
Galantang mangpirang sora, jeung beulitan lawon beureum dina sirah
Harita geus jadi milik maranéhna
Sajak Deri Hudaya
Ieu ketak lir haseup roko
Nunutur bujur angin kamana boa
Mangpirang lolongkrang ngabangkarak
Pagaliwota reujeung kekebul dunya
Tinggal kuntung kaduhung
Anu nanceb mangrupa tetengger
Sajak Tukang Dagang
Hiji jalma maké papakéan ruwak-rawék
Lumpat tibabaranting. Manéhna nyorowok
Mapakan gerungna mesin-mesin citakan duit:
“Gera beuli dagangan kuring.
Baju hideung, calana hideung, sarta payung hideung.
Pangéran geus maot tadi peuting. Nalika bulan keur
Meujeuhna molotot. Gera beuli dagangan kuring!
Naha moal nyekar?”
Manéhna ngiles tina tungtung teuteupan,
Nyorang pudunan. Nuju lemah pajaratan.
Galura, 1 Mei 2011
Carpon Ari Andriansyah
BUGANG BULAN
Cungcuing. Cungcuing ngelak deui. Nurih lalanggong langit.
Girimis. Ngepris. Jarum-jarum girimis rangseb deui ngajarumat saban léngkah. Satampah lemah. Imah. Katut totoangna nu karanjah caah. Sedeng angin. Angin peuting. Angin nu salawasna ngarara saniskara tangara. Angger ngagelebug ka kidulkeun. Ngahiur ka tungtung lembur. Ngendag-ngendag jajaran tangkal kalapa jeung pucuk janur. Parat ka saban kandang ingon-ingon jeung ronggos baluntas nu ditingker ringkang cileuncang.
Gumuruh. Séah walungan terus gumuruh. Bareng jeung sora-sora ahéng dina léléngkah angin. Ngaraas babantar jempling. Ngarayap ka hilir peuting. Di dieu. Waktu lir congo bedog nu diteueulkeun dina jajantung. Sanggeus saban raga teu reureuh ngemitan demitna harepan. Nganti ranggeuyan ringsang nu saukur rumekah dina kalangkang impian.
Panén. Panén saukur ungkara nu ditilar galindengna. Saukur jemplang nu anggang tina wirahma. Silung. Silung dina saban padalisan implengan. Naon hartina hégak jeung késang nu salawasna ditandonkeun? Lalakon kapan geus tilem dina upluk-aplakna rorogan nu mirupa sagara cileuncang. Pasini rarabi asih geus lawas udar tina simpayna. Ringkangning pati ngukuntit ti usik ka usik.
Esey Aditia Gunawan
Sastra Munggu ring Gebang
Dina basa Sunda kiwari mah, pihartieun judul di luhur téh “Tulisan dina daun gebang”. Éta kalimah téh meunang nyutat tina bagian katilu teks Sanghyang Sasana Maha Guru (SSMG). Teks SSMG téh ditulis dina daun lontar, ngagunakeun basa jeung aksara Sunda buhun. Ieu téks téh kira-kira ditulis antara ahir abad ka-15 nepi ka awal abad ka-16. Ku sakalimah kitu gé bet jorojoy kapanasaran. Naon nu dimaksud tulisan dina daun gebang téh?
Saéstuna tulisan dina daun gebang téh ukur hiji tina sapuluh rupa tulisan. Dumasar teks SSMG, tulisan téh dibagi jadi sapuluh rupa. Nu matak narik, babagianana téh dumasar kana alas tulisna, ngawengku: emas, pérak, tambaga, waja, beusi, batu, padung, awi, lontar, jeung gebang. Dina ieu tulisan mah nu rék dibahas téh husus perkara tulisan dina daun gebang. Naon maksudna? Sarta saperti kumaha wangunna?
Esey Aditia Gunawan
Naskah Sunda Kuna jeung Naskah Merbabu
Bulan Maret taun 1865, Radén Saléh, juru lukis nu kawentar, ngaprak pulo Jawa pikeun ngumpulkeun jeung ngagambar timuan paleontologi. Sajaba ti hasil nimu timuan paleontologi téh, anjeunna hasil ogé ngumpulkeun naskah-naskah buhun nu masih dicepeng ku pribumi. Éta naskah nu dikumpulkeun téh laju disumbangkeun ka Masarakat Seni jeung Pangaweruh Batavia (BGKW), lembaga élit cendikiawan mangsa harita. Samalah, sababaraha naskah anu teu bisa kacokot sabab teu diwidian ku nu mibandana (hartina harita gé teu bisa dipaksa), ngahaja disalin di tempatna kapanggih. Nu ngawaragadanana, Radén Saléh ku anjeun.
Ceuk katerangan Pleyte (1914), nalika Radén Saléh anjog ka Cikuray, anjeunna kungsi tepung jeung incuna Kai Raga. Kai Raga téh dipikawanoh minangka salasahiji pangarang (atawa leuwih merenah juru salin) naskah Sunda buhun ti Gunung Larang Sri Manganti (ngaran heubeul ti Cikuray). Éta katerangan téh dimangpaatkeun Pleyte pikeun ngira-ngira waktu hirupna Kai Raga. Ditambah ku katerangan paleografis aksara nu digunakeun dina naskah Waruga Guru, dumasar itungan Pleyte, Kai Raga téh hirup dina awal abad ka-18.
Sajak Ari Andriansyah
BANDUNG-TANGERANG
Teuing ku pias srangéngé meleték dina kaca jandéla
Basa urang teu reureuh-reureuh ngitung pudunan milang tanjakan
Sedeng méga teu katangén ngaléosna sanggeus kabeledig angin
Sapanjang jalan, jalan panjang rumingkang ringkang karingrang
Beus geus jauh mangprung mubus lulurung-lulurung beurang
Sakolébat mangpirang pasir jeung mumunggang ditilar poé
Tapi urang angger padungdeng ka mana nya pangjugjugan?
Lambaran gambar kakelar horéng rocét ku warna-warni pulas mangsa
Taya nu bisa diguratkeun iwal ti bangkarak jirim sorangan jeung sesemplékan
Rasa nu raca. Urang meureut deui késang, meureut deui cimata
Pikeun ieu lalampahan nu lawas béakeun léngkah
Teuing ku pias srangéngé meleték dina kaca jandéla
Basa urang teu reureuh-reureuh ngitung pudunan milang tanjakan
Sedeng méga teu katangén ngaléosna sanggeus kabeledig angin
Sapanjang jalan, jalan panjang rumingkang ringkang karingrang
Beus geus jauh mangprung mubus lulurung-lulurung beurang
Sakolébat mangpirang pasir jeung mumunggang ditilar poé
Tapi urang angger padungdeng ka mana nya pangjugjugan?
Lambaran gambar kakelar horéng rocét ku warna-warni pulas mangsa
Taya nu bisa diguratkeun iwal ti bangkarak jirim sorangan jeung sesemplékan
Rasa nu raca. Urang meureut deui késang, meureut deui cimata
Pikeun ieu lalampahan nu lawas béakeun léngkah
Esey Aditia Gunawan
SIKSA KANDANG, SIKSA KURUNG, SIKSA DAPUR
Nepi ka kiwari masih kénéh aya nu ngabédakeun, cara ngéjah kecap kandang dina kecap ‘siksa kandang karesian’ téh. Sawaréh aya nu dihijikeun kandang, sawaréhna deui dipisahkeun kanda ng. Nu ngéjahna dipisahkeun boga anggapan, yén kecap kandang téh asal kecapna tina kanda (Jawa kuna) nu hartina ‘bagian’ diwuwuhan ku kecap pangantét –ng. Cindekna Siksa Kanda ng Karesian téh cenah mah ‘bagian aturan nu aya di karesian’. Ana kitu mah, kadituna tangtu bakal manggih siksa-siksa nu lain, siga kanda ng kadatuan (bagian di karaton), kanda ng kahulunan (bagian di rahayat leutik) jst.
Dina téks Sunda Kuna Sanghyang Sasana Maha Guru (SSMG) bagian kadua, écés yén kecap kandang lain tina kecap kanda ng, tapi kecap kandang, nu hartina méh sarua jeung dina basa Sunda kiwari ‘kandang, kurung’. Bédana, dina basa Sunda kiwari mah kecap kandang téh leuwih heureut nyaéta tempat neundeun sasatoan. Kecap kandang, kurung, jeung dapur sakabéhna nuduhkeun hiji diménsi, hiji wengkuan. Nya siksa kandang, siksa kurung, jeung siksa dapur ieu, nu nguger masyarakat Sunda mangsa harita sangkan gugon kana tetekon.
Carpon Aditia Gunawan
DUA BELAS PURNAMA
Randu ngaranna, lalaki langit lalanang jagat. Jajaka leubeut angen-angen. Buktina, peuting tadi sirahna teu weléh tanggah. Aya nu tingkaretip lebah matana, kalangkang béntang, rasi béntang langlayangan lebah sorotna bangun nuduhkeun jalan ngembat ngalér, sawirahma jeung kasapihna buuk ti béh kidul. Sedeng leungeun keukeuh nineung mulang deui ka wétan, mangsa suku lingsir ngulon.
Teu apal ka sabaraha kalina béntang patingbelesat lebah kongkolak, nepi ka basa cahya srangéngé nojo kamar jandélana, katémbong atra tapak-tapakna nu ngagurat beureum sakuriling jagat hideungna basa manéhna ngeunteung. Ana ngeunteung, nu katémbong ukur awakna sorangan nu kacida dipikaceuceubna.
Jeung Randu ngantep kaayaanana kawas kitu. Kawas nu teu bisa ninggalkeun kabiasaanana. Biasana ogé nu nyaring sanggeus manéhna sok tuluy mérésan buukna, sok tuluy ngagaléntoran beuheungna. Sok tuluy... Nu matak nepi ka ayeuna Randu ngantep kaayanana kawas kitu.
Fiksimini Prayoga Adiwisastra
BIHARI
Sardi terus maluruh tapak reujeung lacak tengahing kelemeng lulurung gang. Nyusud-nyusud nu geus lawas nilar imah tur haténa. Gegedoh kasono jeung kamelang geus lawas namper dina haté jeung pikirna. Sardi teu ieuh hayang mulang deui ka mangsa bihari. Enya. Mangsa nu mawa manéhna nyorang kahirupan nu éstu nunggelis, jauh ka sintung kalapa. Taya geusan pamuntangan sapisan.
Leungeunna masih ngeukeuweuk poto indungna mangsa keur ngora. Lebah tungtung gang, samar-samar katénjo jirim nu keur ngalulungsar. Awéwé. Rét kana poto indungna, persis pisan.
Leungeunna masih ngeukeuweuk poto indungna mangsa keur ngora. Lebah tungtung gang, samar-samar katénjo jirim nu keur ngalulungsar. Awéwé. Rét kana poto indungna, persis pisan.
"Ma, Ma Ani, ieu anak Ema!" Sardi teu kaampeuh ku kasono.
"Bener kuring Ani, tapi kuring can boga anak!" témbal éta awéwé.
Sardi ngerejet. Leng, ngaheneng sajongjongan. Tungtungna manéhna sadar, yén dirina keur kasarung dina alam saméméh dirina kumelendang. Alam bihari.
"Kaluarkeun aing ti dieu!"
Jorélat, Sardi natit muru alam kiwari.
Sajak Lugiena De
DI BALONG ISOLA
Ngeunteung na beungeut cai
Kajeueung deui mangpirang ceda bihari
Jeung saniskara tatu nu hamo walagri
Rupa beungeut angger raca
Najan rasa nu kungsi balitunganana
Na beungeut cai néang tangtungan
Bet raga badag nu angger ngalangkangan
Jeung ledrekna raratan sorangan
Sedeng satukangeun ulat cai nu ayem
Weléh teu kaimpleng naon anu disidem
2007
Ngeunteung na beungeut cai
Kajeueung deui mangpirang ceda bihari
Jeung saniskara tatu nu hamo walagri
Rupa beungeut angger raca
Najan rasa nu kungsi balitunganana
Na beungeut cai néang tangtungan
Bet raga badag nu angger ngalangkangan
Jeung ledrekna raratan sorangan
Sedeng satukangeun ulat cai nu ayem
Weléh teu kaimpleng naon anu disidem
2007
Tamba Heuay
Neda tawakup, naskah teu acan diposting.
Inohong
Neda tawakup, naskah teu acan diposting.
Panggung Wayang
Neda tawakup, naskah teu acan diposting.
Lagu Kapegung
Neda tawakup, naskah teu acan diposting.
Tutungkusan
Neda tawakup, naskah teu acan diposting.
Wara-wiri
Neda tawakup, naskah teu acan diposting.
Kurusetra
Neda tawakup, naskah teu acan diposting.
Esey Aditia Gunawan
Tacan, Acan, Teu Acan
Sakur anu diajar basa Sunda teu weléh ngarasa hémeng ku kecap acan jeung teu acan. Teu matak hémeng kumaha? Kecap acan anu diwuwuhan ku kecap pamungkir ‘teu’ bet teu ngarobah harti. Ahli basa Sunda, Wahyu Wibisana, kungsi nulis perkara ieu dina dua artikelna, nyaéta ‘Acan téh sarua jeung enggeus?’ jeung ‘Kecap acan béh dituna’ nu dimuat dina buku kumpulan artikel kabasaan karangan anjeunna Ngamumulé Basa Sunda (Wedalan Kiblat Buku Utama, 2011).
Dina artikel ‘Acan téh sarua jeung enggeus?’, anjeunna masihan conto pamakéan kecap tacan jeung teu acan dumasar kana buku Soendaasch-Hollansch Samenspraken anu terbit taun 1891. Tina conto-conto kalimah nu nyampak dina éta buku, Wahyu Wibisana nyatet dua perkara penting patali jeung kecap teu acan jeung tacan. Saperkara, kecap teu acan jeung tacan téh sarua hartina. Kecap tacan mangrupa wancahan tina teu acan, saperti taya tina teu aya, kadé tina mangkadé, mangkadé tina mangka hadé.
Kadua perkara, kecap tacan jeung teu acan béda larapna. Kecap teu acan digunakeun ku jalma nu status sosialna leuwih handap nalika nyarita ka nu status sosialna saluhureun. Kitu deui sabalikna, kecap tacan digunakeun ku nu status sosialna luhur nalika nyarita ka nu status sosialna sahandapeun.
Buletin No. 41/April 2012
Hapunten, teu acan diposting.
Sajak Aditia Gunawan
kertas
pilakadar nilepan kertas jadi parahu
masrahkeun angkleungna kana kamalir cai
kana usum nu dideres cacarakan
kana sawal nu mulangkeun ka sarakan
pilakadar nilepan kertas jadi kapal
masrahkeun apungna kana getas jangjang
kana hiuk angin nu haroshos
kana palintangan pamayang
pilakadar nilepan kertas jadi lain nanaon
ngalakaykeun pirang-pirang kotrétan lawas
2012
Feature
ÉLEGI GELEBEG
Laporan Prayoga Adiwisastra
Angkeuhan mulang ka lembur harita téh rék sakalian mipit deui panineungan tina ranggeuyan pangalaman lawas. Nganteng kénéh dina lelembutan, mangsa keur leutik ku indung jeung bapa sok remen diajak tumpak gelebeg ka imah Aki di lembur. Harita diuk téh sok di hareup gigireun kusir, kajurung ku kapanasaran hayang nempo kusir ngadalikeun kuda. Gelebeg téh mideng metet pisan ku nu tarumpak jeung babawaanana ti pasar. Sakapeung sok karunya ningali kuda nu ngaregéh mangsa nyorang tanjakan. Bet ayeuna kabéjakeun gelebeg jumlahna geus ngurangan. Beu, kumaha teuing nasibna?
Barang anjog ka parapatan Pasar Kecamatan Pléréd, Kabupatén Purwakarta, enya baé délman jeung ojég mani ngajalajar di sisi jalan. Tayohna mah tepi ka nyontang jalan raya. Ku kituna, teu matak héran mun lebah dinya remen macét téh. Kawuwuh hawa beurang nyongkab kacida, turta haseup kandaraan sarta kekebul beuki nambahan karungsing tengahing beurang bayeungyang.
Langganan: Entri (Atom)


c: text/html

text:
Tayub Cirebonan Free Mp3 Download
MUST READ
:
1. Download Link will working with Browser MOZILLA FIREFOX & CHROME
only.
2. Don't use IE (Internet Explorer)
browser.
Cirebonan Klasik Mp3
Tari Panging Tayub Bphandoyo Sanggar Seni Pringgading Cirebon Mp3
Tayuban Cirebon Baedah Sanggar Purbasariflv Mp3
Hot Gambyong Pareanom Tayub Grobogan Mp3
Jaipong Tayuban Mp3
Tayub Tulungagung Loro Asmoro Mp3
Tayub Tulungagung Rondo Hongkong Ndugal Mp3
Tayuban Wong Tegalmundu Part 1 Mp3
Hot Eling Eling Momong Tayub Grobogan Mp3
Kiser Manunggaljayana Dadang Darniah Sdrama Tarling Jadul Thn 80an Mp3
Gamelan Cirebon Tayuban Mp3
Tayub Karawitan Mardi Budoyo Mp3
Tayub Kembang Rawe Mp3
Tayub Kijing Miring Mustika Nada Mp3
Tayub Bojonegoro Rumiati Vz Tutik Mp3
Tayub Tulungagung Krai Seta Mp3
Dewi Kirana Percuma Tarling Cirebonan Tarling Dangdut Mp3
Dian Sastra Aja Di Tangisi Tarling Cirebonan Mp3
Tayub Rasulan Dusun Jeruk Wudel Ds Girisubo Kab Gunung Kidul Caping Gunung Mp3

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
contoh resensi novel bahasa sunda " sasakala situ patenggang"
contoh resensi novel bahasa sunda
1. Idéntetas Buku :
-
Judul : Sasakala Situ Patengan
-
Pangarang : Aan Merdeka Permana
-
Pamedal : Ujung Galuh Nyitak Ngawates
-
Citakan : 1, Bandung 2009
-
Kandel : 27 kaca
2. Ringkesan Isi Buku
Aya nu ngalandi Situ Paténggang, da meureun asa genah kitu kadéngéna.
Padahal cenah anu aslina mah katelahna “Paténgan”, tina asal kecap
“patéang-téangan”. Tapi deuih aya kaol séjén anu nyebutkeun yén kecap
“patéénggang” ogé bisa jadi bener, sabab baheula dina abad 13, nyaeta
dina jaman Karajaan Sunda, iyeu situ téh katelahna Maha Ganggeng
Panenggang, atawa lamun di tarajamahkeun sajalantrahna mah hartina
tempat anu nenggang tapi kaawaskeun atawa kabireunggeuh ti ditu ti dieu.
Panenggang oge harti “tapel-wates”, saba hartina dina jaman Karajaan
Sunda, ieu situ jadi tapel-wates antara Karajaan Sunda Kulon jeung
Karajaan Sunda Wétan.Situ Paténggang, mimiti dipaké tempat dumuk ti abad
7 kénéh, nyaéta sawaktu ieu talaga kaéréh ka Karajaan Tarumanegara.
Harita katelahna Talaga Catri Pamulang, hartina talaga anu baranang ku
béntang.Dina iyeu buku versi séjén ngeunaan sasakala Situ Paténggang,
nya rék nyaritakeun jaman abad 7 téa.Situ Paténggang dina jaman Belanda,
geus biasa dipaké tempat niisna para pangagung Belanda. Tuan Kontrak
Entéh geus biasa ngaheunang-ngaheuning, selang-selang dina kasibukan
gawé.Kiwari Situ Paténggang beuki haneuteun dipaké objék wisata anu loba
didareugdegu timana-mendi. Saban poéperé jalma teu weléh ngadeugdeug.
Keur mah di sabudeureunana loba tempatpiknik.
Sajarah
mangrupakeun fakta atawa hiji hal nu bisa dibuktikeun dina fakta.
Saurang sajarawan daék teu daék kudu kaugeur ku fakta-fakta nu aya.
Manéhna teu bébas ngagarap fakta-fakta sajarah nu geus nyampak. Tapi,
teu kitu pikeun pangarang novel. Manéhna lewih bébas nyiptakeun carita
sorangan. Aan Merdeka Permana dina novel mungguranana ieu nyoba-nyoba
ngangkat fakta-fakta sajarah Sasakala candi di Bojongemas kana novelna
ieu. Tokoh-tokoh sajarah saperti Nyai Dewi Permata Sari anu ngokolakeun
Candi Purna Hyang. Aya ogé Prabu Ningrat Kancana di barengan ku Aki Réog
Cakentring nu jadi rajana di karajaan Galuh. Saréng Pangéran Barata
Yudha anu ngakuna mah masih kénéh turunan salah sahiji karajaan
Tarumanegara.
Tina segi
plot, ieu novel dipedar kalawan hadé. Katangar yén ieu novel téh di
garap kalawan ngagunakeun hasil risét nu cukup léngkep. Hal iyeu bisa di
buktikeun tina gambaran kaayaan sasakala Bojongemas nu jadi klimaks
carita. Bagéan ieu ragot pisan jeung teu pikaboseneun. Gambaran karajaan
Galuh, Tarumanegara di caritakeun kalawan jéntré. Nu macana saolah-olah
di ajak nyaksian langsung kana kajadian nu pernah lumangsung di éta
tempat. Ieu novel, ogé méré pamahaman nu leuwih jeulas kana sosok tokoh
Nyai Dewi Permata Sari patlina jeung sasakala Bojongemas.
Sabagé novel
sajarah sabenerna ieu novel bisa dijadikeun média pikeun ngangkat
budaya sunda jeung karajaan Tarumanegara. Hanjakalna pasualan éta teu
bisaka
pedar kalawan hadé. Kurangna ngenaan gambaran sosial masarakat
Sunda jeung Tarumanegara ngajadikeun iyeu novel leuwih beristana-sentris
kusabab loba teuing nyaritakeun kahirupan istana Sunda jeung
Tarumanegara. Lamun waé unsur-unsur sosial jeung budaya masyarakat Sunda
jeung Tarumanegara kaungkab sacara lengkep., ieu novel bisa novel nju
euyeub nu bakal nambah wawasan nu macana.
Leupas tina
kakurangan-kakurangan nu disebutkeun di luhur, novelmunggaran Aan
Merdeka Permana ieu menang penghargaan. Masing kumaha ogé ieu novel
ngungkab fakta sajarah anu mungkin waé geus kapopohokeun. Kajadian nu di
angkat dina iyeu novel bisa jadi ayana ngan dina buku-buku pangajaran
sajarah wungkul. Tapi ku ayana iyeu novel, éta kajadian jadi karasa
mangkukna kénéh tur miboga daya pamikat nu saéstuna dipikanineung ku
sakumna orang Sunda.


text:
Anda ingin usaha bisnis pulsa, ingin buka kios pulsa / counter pulsa? Silahkan anda daftar di salah satu server pulsa disamping kiri blog ini.
Anda cari server pulsa all operator murah, distributor pulsa termurah, all operator pulsa, pulsa elektrik murah, pusat pulsa murah, master dealer agen pulsa, jual beli pulsa murah, multi chips pulsa murah, pusat pulsa murah, token pln murah, server ppob murah, games online murah, server pulsa termurah dan pusat all operator termurah, telkomsel, indosat, XL, Simpati, Kartu AS, Mentari, IM3, Starone, Three, Axis, Flexi, Esia, Fren, Hepi, Smart dan Ceria, Kami melayani transaksi member pulsa di seluruh indonesia
Server pulsa elektrik pulsa murah all operator multi chips master dealer agen pulsa distributor pulsa termurah cepat dan aman. Telkomsel (Simpati, Kartu AS), Indosat (Mentari, IM3), XL, Starone, Three, Axis, Flexi, Esia, Fren, Hepi, Smart dan Ceria Murah. Agen jual beli pulsa murah, token PLN, PLN prabayar, tagihan bulanan, games online termurah Provinsi Jawa Barat (Jabar), Garut, Banjarwangi, Banjarwangi, Bojong, Dangiang, Jayabakti, Kadongdong, Mulyajaya, Padahurip, Talagajaya, Talagasari, Tanjungjaya, Wangunjaya, Banyuresmi, Bagendit, Banyuresmi, Binakarya, Cimareme, Cipicung, Dangdeur, Karyamukti, Karyasari, Pamekarsari, Sukakarya, Sukalaksana, Sukamukti, Sukaraja, Sukaratu, Sukasenang, Bayongbong, Banjarsari, Bayongbong, Ciburuy, Ciela, Cikedokan, Cinisti, Hegarmanah, Karyajaya, Mekarjaya, Mekarsari, Mulyasari, Pamalayan, Panembong, Salakuray, Sirnagalih, Sukarame, Sukasenang, Blubur Limbangan, Cigagade, Cijolang, Ciwangi, Dunguswiru, Galihpakuwon, Limbanganbarat, Limbangantengah, Limbangantimur, Neglasari, Pangeureunan, Pasirwaru, Simpen Kaler, Simpen Kidul, Surabaya, Bungbulang, Bojong, Bungbulang, Cihikeu, Gunamekar, Gunung Jampang, Hanjuang, Margalaksana, Mekarbakti, Mekarjaya, Sinarjaya, Tegalega, Wangunjaya, Caringin, Caringin, Cimahi, Indralayang, Purbayani, Sukarame, Cibalong, Cigaronggong, Karya Mukti, Karyasari, Maroko, Mekarmukti, Mekarsari, Mekarwangi, Sagara, Sancang, Simpang, Cibatu, Cibatu, Cibunar, Girimukti, Karyamukti, Keresek, Kertajaya, Mekarsari, Padasuka, Sindangsuka, Sukalilah, Wanakerta, Cibiuk, Cibiuk Kaler, Cibiuk Kidul, Cipareuan, Lingkungpasir, Majasari, Cigedug, Barusuda, Cigedug, Cintanagara, Sindangsari, Sukahurip, Cihurip, Cihurip, Cisangkal, Jayamukti, Mekarwangi, Cikajang, Cibodas, Cikajang, Cikandang, Cipangramatan, Giriawas, Girijaya, Margamulya, Mekarjaya, Mekarsari, Padasuka, Simpang, Cikelet, Cigadog, Cijambe, Cikelet, Ciroyom, Girimukti, Karangsari, Kertamukti, Linggamanik, Pamalayan, Cilawu, Cilawu, Dangiang, Dawungsari, Dayeuhmanggung, Desakolot, Karyamekar, Mangkurayat, Margalaksana, Mekarmukti, Mekarsari, Ngamplang, Ngamplangsari, Pasanggrahan, Sukahati, Sukamaju, Sukamukti, Sukamurni, Sukatani, Cisewu, Cikarang, Cisewu, Girimukti, Karangsewu, Nyalindung, Pamalayan, Sukajaya, Cisompet, Cihaurkuning, Cikondang, Cisompet, Depok, Jatisari, Margamulya, Neglasari, Panyindangan, Sindangsari, Sukamukti, Sukanagara, Cisurupan, Balewangi, Cidatar, Cipaganti, Cisero, Cisurupan, Karamatwangi, Pakuwon, Pamulihan, Pangauban, Simpangsari, Sirnagalih, Sirnajaya, Situsari, Sukatani, Sukawargi, Tambakbaya, Garut Kota, Kotawetan, Sukanegla, Kotakulon, Cimuncang, Margawati, Regol, Ciwalen, Sukamantri, Pakuwon, Paminggir, Muara Sanding, Kadungora, Cikembulan, Cisaat, Gandamekar, Harumansari, Hegarsari, Kadungora, Karangmulya, Karangtengah, Mandalasari, Mekarbakti, Neglasari, Rancasalak, Talagasari, Tanggulun, Karangpawitan, Cimurah, Godog, Jatisari, Karangmulya, Karangpawitan, Karangsari, Lebakagung, Lebakjaya, Lengkongjaya, Mekarsari, Sindanggalih, Sindanglaya, Sindangpalay, Situgede, Situjaya, Situsaeur, Situsari, Suci, Sucikaler, Tanjungsari, Karangtengah, Caringin, Cinta, Cintamanik, Sindanggalih, Kersamanah, Girijaya, Kersamanah, Nanjungjaya, Sukamaju, Sukamerang, Leles, Cangkuang, Ciburial, Cipancar, Dano, Haruman, Jangkurang, Kandangmukti, Leles, Lembang, Margaluyu, Salamnunggal, Sukarame, Leuwigoong, Dungusiku, Karanganyar, Karangsari, Leuwigoong, Margacinta, Margahayu, Sindangsari, Tambaksari, Malangbong, Barudua, Bunisari, Campaka, Cibunar, Cihaurkuning, Cikarag, Cilampuyang, Cinagara, Cisitu, Citeras, Karangmulya, Kutanagara, Lewobaru, Malangbong, Mekar Mulya, Mekarasih, Sakawayana, Sanding, Sekarwangi, Sukajaya, Sukamanah, Sukarasa, Sukaratu, Mekarmukti, Cijayana, Jagabaya, Karangwangi, Mekarmukti, Pakenjeng, Depok, Jatiwangi, Karangsari, Neglasari, Panyindangan, Pasirlangu, Sukamulya, Talagawangi, Tanjungjaya, Tanjungmulya, Tegalgede, Wangunjaya, Pameungpeuk, Bojong, Jatimulya, Mancagahar, Mandalakasih, Paas, Pameungpeuk, Sirnabakti, Pamulihan, Pakenjeng, Garumukti, Linggarjati, Pananjung, Panawa, Pangatikan, Babakanloa, Cihuni, Cimaragas, Citangtu, Karangsari, Sukahurip, Sukamulya, Sukarasa, Pasirwangi, Barusari, Karyamekar, Padaasih, Padaawas, Padamukti, Padamulya, Padasuka, Pasirkiamis, Pasirwangi, Sarimukti, Sirnajaya, Talaga, Peundeuy, Pangrumasan, Peundeuy, Purwajaya, Saribakti, Sukanagara, Toblong, Samarang, Cintaasih, Cintakarya, Cintarasa, Cintarayat, Cisarua, Parakan, Samarang, Sirnasari, Sukakarya, Sukalaksana, Sukarasa, Tanjung Karya, Selaawi, Cigawir, Cirapuhan, Mekarsari, Pelita Asih, Putrajawa, Samida, Selaawi, Singajaya, Cigintung, Ciudian, Girimukti, Karangagung, Mekartani, Pancasura, Singajaya, Sukamulya, Sukawangi, Sucinaraja, Cigadog, Linggamukti, Sadang, Sukalaksana, Sukaratu, Tegalpanjang, Tenjonagara, Sukaresmi, Cintadamai, Mekarjaya, Padamukti, Sukajaya, Sukamulya, Sukaresmi, Sukawening, Maripari, Mekarhurip, Mekarluyu, Mekarwangi, Pasanggrahan, Sudalarang, Sukahaji, Sukaluyu, Sukamukti, Sukasono, Sukawening, Talegong, Mekarmukti, Mekarmulya, Mekarwangi, Selaawi, Sukalaksana, Sukamaju, Sukamulya, Tarogong Kaler, Cimanganten, Jati, Langensari, Mekarjaya, Mekarwangi, Pananjung, Panjiwangi, Pasawahan, Rancabango, Sirnajaya, Sukajadi, Sukawangi, Tanjungkamuning, Tarogong Kidul, Cibunar, Haurpanggung, Jayaraga, Jayawaras, Kersamenak, Mekargalih, Pataruman, Sukabakti, Sukagalih, Sukajaya, Sukakarya, Tarogong, Wanaraja, Cinunuk, Sindangmekar, Sindangratu, Sukamenak, Wanajaya, Wanamekar, Wanaraja, Wanasari.
Jadi, jika saat ini Anda sedang bingung
cari-cari model bisnis online, terjun saja di bisnis pulsa. Dijamin
tidak akan rugi. Apalagi jika gabung disini, karena Anda akan memperoleh
arahan dan panduan bagaimana mengembangkan peluang usaha pulsa ini.
Dengan bergabung disalah satu server pulsa yang kami rekomendasikan,
anda akan memiliki banyak keuntungan. Lebih hemat untuk pemakaian
pribadi karena harga pulsa yang ditawarkan lebih murah dari harga pasar.
Anda akan tambah untung jika berhasil mengajak teman, kerabat, family
atau siapapun untuk bergabung disitus ini. Plus Anda akan memperoleh
komisi atas penjualan pulsa di jaringan Anda. Benar-benar peluang bisnis
yang sangat menguntungkan, BISNIS PULSA online.
Ini bukan MLM, money game, hype, scam,
program cepat kaya, arisan berantai atau sejenisnya. Bukan pula bisnis
semu atau bisnis gombal yang banyak dikeluhkan netter selama ini. Bisnis
ini bisa langsung Anda rasakan manfaatnya. Bisa langsung dipakai
sendiri atau dijual ke orang lain. Dan nomor hanphone Anda telah resmi
menjadi Dealer di server kami. Tidak ada target, jangka waktu maupun
beban penjualan yang kami letakkan di pundak Anda sebagai Mitra Bisnis.
Hasil yang Anda peroleh berbanding lurus dengan seberapa giat Anda
menjalankan bisnis pulsa ini. Jika Anda termasuk golongan orang yang
sangat dinamis dan aktif, kami berani menjamin Anda akan cepat
memperoleh kesuksesan. Namun kalaupun Anda adalah manusia yang
biasa-biasa saja, minimal Anda telah memperoleh harga pulsa untuk
pemakaian pribadi dengan harga lebih murah. Deposit bisa Anda gunakan
kapan saja dan dimana saja 24 jam nonstop. Isi pulsa Anda secara
mandiri.
Untuk menjalankan bisnis pulsa ini tidak
dibutuhkan modal besar. Tidak perlu sewa kios, ruko atau gerai jika Anda
belum sanggup. Lakukan saja sebagai bisnis sambilan Anda dalam mengisi
waktu luang atau sebagai pelengkap bisnis Anda lainnya
Segera daftar dan rasakan manfaat nya...........


text:
Babad Cirebon nyaéta karya sastra sajarah nu disusun dina tengah abad ka-19 di Cirebon jeung nyaritakeun kamekaran kasultanan Cirebon ti awal nepi ka mangsa penjajahan Inggris di pulo Jawa. Karéréan carita (leuwih ti 50%) nyaritakeun Sunan Gunung Jati salaku nu nyebarkeun agama Islam di Jawa Barat jeung nu ngadegkeun Kasultanan Cirebon. Ditulis dina huruf arab jeung ngagunakeun basa Jawa Cirebon sarta ditulis dina wangun wawacan.
Disalin sababaraha kali di sawatara tempat di wewengkon Cirebon jeung Priangan. Dina prosés nyalin téks téh ngahasilkeun sababaraha vérsi anu béda-béda. Samalah di Priangan ditarjamahkeun atawa disadur dina basa Sunda sakapeung mah make judul anu béda, kayaning Sajarah Lampahing Para Wali Kabéh (Riwayat Prilaku dan Perbuatan semua Wali). Naskah-naskahna kiwari aya di Perpustakaan Nasional Jakarta, Universiteits Bibliotheek Leiden (negeri Belanda), British Museum (London, Inggris), Museum Sri Baduga Bandung jeung di unggal individu jalma di Jawa Barat.
Ulikan kana Babad Cirebon téh geus dilakonan ku J.L.A Brandes jeung R.A Kern, tapi kawatesanan puseur ulikanana wungkul kana alihaksara (tina huruf Arab kana huruf Latin) jeung édisi téks dumasar dua naskah (Br36 jeung Br.107) nu kiwari disimpen di Perpustakaan Nasional Jakarta kalawan panganteur ulikan sarta ringkesan eusi dina basa Walanda. Karéréaan édisina nyaritakeun hal ihwal Sunan Gunung Jati katut Wali Songo. Sacara Tradisional mah Babad Cirebon téh ku urang-urang Cirebon mah dianggap sajarah.
Rujukan: * Rosidi, Ajip.dkk. 2000. Ensiklopedi Sunda: Alam, Manusia, Budaya (Termasuk Budaya Cirebon dan Betawi), Jakarta: Pustaka Jaya.
Di candak ti Wikipédia, énsiklopédia bébas basa Sunda
Baktos simkuring: Lilis Mayasari/ LieZMaya.
Gambar: REXYO74.COM
Tutumbu Carita diluhur:


text:
Cabé
Ciri utama tina cabé rawit nya éta buahna anu leutik tapi rasana lada pisan. Buahna anu warna héjo nalika ngora kénéh jeung lamun rada kolot warnana jadi beureum. [1] Tutuwwuhan ieu jangkungna 1 – 2.5 méter.[1] Seperti cabé beureum, kembang cabé bentukna jiga terompét leutik jeung umumna warna bodas. [1] Aya tilu jinis cabé rawit nya éta cengek leutik, buahna leutik jeung warna héjo, tuluy cengek domba atawa cengek bodas, buahna anu rada gedé dibanding céngék, warnana bodas lamun ngora kénéh sedengkeun mun geus kolot warnana jadi semu konéng kabodas-bodasan jeung nu terahir nya éta ceplik buahna gedé,héjo nalika ngora kolotna warna beureum euceuy.[1]
Daptar eusi
Sajarah[édit | sunting sumber]
Sejarah cabé aya patalina jeung kapanggihna benua Amerika ku Christopher Colombus dina taun 1492. Suku Indian anu jadi pribumina geus ngamangpaatkeun cabé ti taun 5.000 SM. [2] Colombus mawa éta cabé ka Eropa pikeun oléh-oléh. Dina kurun waktu satengah abad, cabé geus sumebar nepi ka Afrika, India, Timur Tengah, Balkan, China, Asia jeung Indonésia. [2] Kajadian éta téh aya patalina jeung pedagang Portugis.[2] Ti mimiti geus diwanohkeun éta cabé, urang India mekarkeun tilu subspesies cabé dina waktu satengah abad. [2]Sedengkeun di Amerika mekarkeun opat subspesies salima 6.500 tahun.[2]
Mangpaat[édit | sunting sumber]
- Nurunkeun beurat awak, cabé ngabogaan capsaicin nu bakal ngagancangkeun metabolisme jeung mantuan pembakaran kalori. Kulantaran capsaicin ningkatkeun temperatur awak sarta ningkatkeun detak jantung.[3] Studi némbongkeun yén jama nu resep lada biasana daharna saeutik matak beuret awak leuwih karaksa.[3]
- Nyageurkeun jantung, cabé nyageurkeun jantung ku cara nyegah pembekuan getih.[3] Panalungtikan ogé némbongkeun kadar koléstrol jahat/LDL bisa nyegah oksidasi ani ngabalukarkeun panyocokan pembuluh getih. Capsaicin ogé éféktif ngalawan inflamasi, anu geus dipikawanoh minanggka faktor mamala panyakit jantung.[3]
- Ngalancarkeun sirkulasi, kadaharan lada baris ngalancarkeun sirkulas sarta nurunkeun tekenan getih. Cabé ogé mantuan nguatkeun dinding pembuluh getih alatan kandungan vitamin A sarta C nu aya dina cabé.[3]
- Antikanker, loba panalungtikan némbongkeun yén ngadahar kadaharan lada sacara teratur bakal ngurangan mamala kangker.[3] Capsaicin ngalénglékeun tumuwuhna sél kangker sarta dina loba perkara, sél-sél kangker paéh tanpa ngarusak sél cageur di sakurilingna.[3]
- Ngaronjatkeun fungsi cerna, mangpaat cabé dina saluran cerna nya éta ngaronjatkeun sirkulasi getih di beuteung sarta ngaronjatkeun lapisan makus. Capsaicin ogé mantuan maéhan bakteri H.pylori nu ngalantarankeun gering maag.[3] Tapi lamun ngalaman heartburn(rasa panas) sanggeus dahar lada, cobaan dahar tablet anitacid anu baris nangkes asam di lambung.[3]
- Ngaleungitkeun salésma, capsaicin mantuan ngaronjatkeun kaluarna késang sarta ngaleungitkeun salésma nu ngaréwong. Kadaharan lada ogé bakal mantuan muka jalan ambekan, sarta ngurangan sinusitis.[3]
- Saré tibra, panalungtik ti Australia manggihan jelema nu mindeng ngadahar lada leuwih gampang saré. Maranéhanana ogé bakal hudang leuwih isuk sarta leuwih seger.[3]
- Ngajaga mood, cabé beureum ngaronjatkeun endorfin sarta serotonin anu ngaleungitkeun nyeri jeung méré rarasaan merenah. Ieu hormon bisa lumaku kawas pelawan stres sarta depresi.[3]
- Ngalancarkeun engap, kadaharan lada lumaku kawas espektoran sarta mantuan nu mengi, bronkitis kronik, sinusitis, sarta panyakit pernapasan séjénna pikeun ngarénghap leuwih alus.[3]
- Ngarangsang napsu dahar. [3]
- Bisa nyagerkeun urut raheut. [3]
- Salain cabéna daunna ogé boga mangpaat nya éta nurunkeun demam. [3]
- Jadi antibiotik.[3]
- Ngaleungitkeun lieur.[3]
Kandungan[édit | sunting sumber]
Cabé rawit iboga kandungan kapssaisin, kapsantin, karotenoid, alkaloid, atsiri, resin, minyak menguap, sarta provitamin A jeung vitamin C anu loba dibandingkeun jeruk. Kandungan vitamin A dina cabé leuwih loba tibatan wortel. Loba kandungan zat antioksidan (saperti vitamin C jeung betakaroten), bisa dipaké pikeun nungkulan infertilitas, jeung afrodisiak.


text:
Ayip Rosidi
Ayip Rosidi (éjahan asli Ajip Rosidi, lahir di Jatiwangi, 31 Januari 1938) téh saurang budayawan sakaligus sastrawan kahot. Anjeunna nyipta karya sastra dina basa Sunda jeung basa Indonésia, sarta loba ngawanohkeun sastra Sunda jeung Indonésia ka mancanagara.
Ayip aktif nulis, boh dina basa Indonésia atawa dina basa Sunda ti rumaja kénéh, umur 15 taun geus jadi Pamingpin Rumpaka Majalah Suluh Pelajar (1953-1955), sarta satuluyna ngaluluguan sababaraha lembaga sastra, seni, pers, jeung budaya. Anjeunna ngadegkeun Yayasan Pusat Studi Sunda (2003) nu ngulik kabudayaan Sunda sarta Yayasan Kabudayaan Rancagé[1] nu ngabobotohan tumuwuhna sastra lokal. Kungsi ngajar basa jeung kabudayaan Indonesia di Osaka Gaikokugo Daigaku (1981-2003), sagigireun ngajar ogé di Kyoto Sangyo Daigaku (1982-1996) jeung Tenri Daigaku (1982-1995), Jepang. Naratas dilembagakeunana Hadiah Sastra Rancagé ti taun 1989, sarta mokalan lumangsungna Konferénsi Internasional Budaya Sunda (KIBS) 2001 di Bandung. Buku-buku karyana geus leuwih ti saratus judul, mangrupa roman, kumpulan sajak, kumpulan carita pondok, mémoar, jeung biografi.
Daptar eusi
Atikan[édit | sunting sumber]
Ayip Rosidi mimiti ngalakonan atikan di Sakola Rahayat Jatiwangi (1950), salajengna neruskeun ka SMP Negeri VIII Jakarta (1953) jeung pamungkas, Taman Madya, Taman Siswa Jakarta (1956). Sanajan henteu tamat SMA, anjeunna dipercaya pikeun ngajar minangka dosén di paguron tinggi Indonésia, ogé ti 1967, anjeunna ngajar di Jepang [2]. Dina 31 Januari 2011, anjeunna narima gelar Doktor honoris causa widang Élmu Budaya ti Fakultas Sastra Universitas Padjadjaran. [3]
Kulawarga[édit | sunting sumber]
Ayip Rosidi nikah sareng Patimah Wirjadibrata (Ceu Empat) (1955) ogé dipaparin 6 putra, nyaéta:
- Nunun Nuki Aminten (1956)
- Titi Surti Nastiti (1957)
- Uga Percéka (1959)
- Nundang Rundagi (1961)
- Rangin Sembada (1963)
- Titis Nitiswari (1965).
Dina rujukan séjéb disebutkeun tujuh putra.[4]
Prosés cacalakan[édit | sunting sumber]
Ayip mimitina mah nulis karya kréatip dina basa Indonésia, salajengna talaah jeung koméntar ngeunaan sastera, basa jeung budaya, boh mangrupa artikel, buku atawa makalah dina mangrupa panglawungan di tingkat régional, nasional, ogé internasional. Anjeunna loba maluruh titilar jeung tonggak alur sajarah sastra Indonésia jeung Sunda, nepikeun panémbonganna ngeunaan perkara sosial politik, boh mangrupa artikel dina majalah, boh ceramah atawa makalah. Anjeunna ogé nulis biografi ahli seni jeung inohong pulitik.[5]
Anjeunna mimiti ngabéwarakeun karya sasterana taun 1952, dipuat dina majalah-majalah kasohor dina mangsa harita saperti Mimbar Indonesia, Gelanggang/Siasat, Indonesia, Zenith, Kisah, jll. Nurutkeun panalungtikan Dr. Ulrich Kratz (1988), nepika taun 1983, Ayip nyaéta pangarang sajak jeung carita pondok nu pangproduktipna (326 judul karya dipuat dina 22 majalah).[5]
Bukuna anu munggaran, Tahun-tahun Kematian medal sabot yuswana 17 taun (1955), dituturkeun ku kumpulan sajak, kumpulan carita pondok, roman, drama, kumpulan éséy jeung kritik, hasil panalungtikan, jll., boh dina basa Indonésia boh dina basa Sunda, anu lobana kira-kira saratus judulan.[5]
Karyana loba nu geus ditarjamahkeun kana basa séjén, dipuat dina bunga rampai atawa medal minangka buku, a.l. dina basa Walanda, Cina, Inggris, Jepang, Perancis, Kroatia, Rusia, jll. [5]
Aktipitas[édit | sunting sumber]
Dina yuswa 12 taun, nalika masih kénéh cicing di kelas VI Sakola Rahayat, tulisan Ayip geus dipuat dina rohangan barudak di harian Indonesia Raya.[5]
Ti SMP-na Ayip geus ngaleukeunan dunya panulisan jeung pamedalan. Anjeunna medalkeun jeung jadi éditor sarta mingpin majalah Suluh Pelajar (1953-1955). Dina taun 1965-1967 anjeunna jadi Pamingpin redaksi Mingguan Sunda; Pamingpin redaksi majalah kabudayaan Budaya Jaya (1968-1979); Pangadeg pamedal Pustaka Jaya (1971). Ngadegkeun jeung mingpin Proyék Panalungtikan Pantun jeung Folklor Sunda (PPP-FS) anu loba ngarékam Carita Pantun jeung ngabéwarakeunna (1970-1973). Ngajabat minangka Pupuhu Déwan Kasenian Jakarta (1972-1981).[5]
Barengan sinareng réréncanganna, Ayip ngadegkeun pamedal Kiwari di Bandung (1962), pamedal Cupumanik (Tjupumanik) di Jatiwangi (1964), Duta Rakyat (1965) di Bandung, Pustaka Jaya (salajengna Dunia Pustaka Jaya) di Jakarta (1971), Girimukti Pasaka di Jakarta (1980), jeung Kiblat Buku Utama di Bandung (2000). Kapilih jadi Pupuhu IKAPI dina dua kali kongres (1973-1976 jeung 1976-1979). Jadi anggahota DKJ ti mimiti (1968), salajengna jadi Pupuphu DKJ babaraha mangsa jabatan (1972-1981). Jadi anggahota BMKN 1954, jeung jadi anggahota pangurus pléno (kapilih dina Kongrés 1960). Jadi anggahota LBSS jeung jadi anggahota pangurus pléno (1956-1958) jeung anggahota Déwan Pembina (kapilih dina Kongrés 1993), tapi ngundurkeun diri (1996). Salah saurang pangadeg jeung salah saurang Pupuhu PP-SS anu munggaran (1968-1975), salajengna jadi salah saurang pangadeg dan Pupuhu Déwan Pangadeg Yayasan PP-SS (1996). Salah saurang pangadeg Yayasan PDS H.B. Jassin (1977).[5]
Ti 1981 diangkat jadi guru besar tamu di Osaka Gaikokugo Daigaku (Universitas Basa Asing Osaka), sabari ngajar di Kyoto Sangyo Daigaku (1982-1996) jeung Tenri Daignku (1982-1994), tapi terus aktip merharikeun hirup-huripna sastera-budaya jeung sosial-pulitik di tanah air jeung terus nulis. Taun 1989 sacara pribadi méré Hadiah Sastera Rancagé anu saterusna dilajengkeun ku Yayasan Kabudayaan Rancagé anu diadegkeunna.[5]
Sanggeus pangsiun anjeunna netep di désa Pabelan, Kacamatan Mungkid, Magelang, Jawa Tengah. Sanajan kitu, anjeunna masih aktip ngokola sawatara lembaga nonprofit saperti Yayasan Kabudayaan Rancagé jeung Pusat Studi Sunda.[5]
Panghargaan[édit | sunting sumber]
Babaraha panghargaan anu pernah ditarima ku Ayip Rosidi, di antararana:[6]
- Hadiah Sastera Nasional 1955-1956 pikeun puisi (dibikeun taun 1957) jeung 1957-1958 pikeun prosa (dibikeun taun 1960).
- Hadiah Seni ti Pamaréntah RI 1993.
- Kun Santo Zui Ho Sho ("Béntang Jasa Khazanah Suci, Sinar Emas jeung Selempang Beuheung") ti pamaréntah Jepang minangka panghargaan ku jasa-jasana anu diniléi kacida mangpaatna pikeun hubungan Indonesia-Jepang 1999
- Anugerah Hamengku Buwono IX 2008 pikeun sagala sumbangan positipna ka masarakat Indonésia di widang sastera jeung budaya.
Karya-karyana[édit | sunting sumber]
Aya ratusan karya Ayip. Sababaraha diantarana:[1]
- Tahun-tahun Kematian (kumpulan carpon, 1955)
- Ketemu di Jalan (kumpulan sajak babarengan SM Ardan jeung Sobron Aidit, 1956)
- Pesta (kumpulan sajak, 1956)
- Di Tengah Keluarga (kumpulan carpon, 1956)
- Sebuah Rumah buat Hari tua (kumpulan carpon, 1957)
- Perjalanan Pengantén (roman, 1958, tas ditarjamahkeun kana basa Perancis ku H. Chambert-Loir, 1976; Kroatia, 1978, jeung Jepang ku T. Kasuya, 1991)
- Cari Muatan (kumpulan sajak, 1959)
- Membicarakan Cerita Pendek Indonesia (1959)
- Surat Cinta Enday Rasidin (kumpulan sajak, 1960);
- Pertemuan Kembali (kumpulan carpon, 1961)
- Kapankah Kesusasteraan Indonesia lahir? (1964; citak ulang anu direvisi, 1985)
- Jante Arkidam jeung salikur sajak lianna (kumpulan sajak, basa Sunda, 1967);
- Jeram (kumpulan sajak, 1970);
- Jante Arkidam jeung salikur sajak lianna (kumpulan sajak, basa Sunda, 1967)
- Ikhtisar Sejarah Sastera Indonesia (1969)
- Ular dan Kabut (kumpulan sajak, 1973);
- Sajak-sajak Anak Matahari (kumpulan sajak, 1979, sakabéhna tas diterjamahkeun kana basa Jepang ku T. Indoh, jeung dipuat dina majalah Fune jeung Shin Nihon Bungaku (1981)
- Manusia Sunda (1984)
- Anak Tanahair (novel, 1985, tas dijamahkeun kana basa Jepang ku Funachi Megumi, 1989.
- Nama dan Makna (kumpulan sajak, 1988)
- Sunda Shigishi hi no yume (tarjamahan basa Jepang tina petingan ka opat kumpulan carita pondok ku T. Kasuya 1988)
- Puisi Indonesia Modern, Sebuah Pengantar (1988)
- Terkenang Topeng Cirebon (kumpulan sajak, 1993)
- Sastera dan Budaya: Kedaerahan dalam Keindonesiaan (1995)
- Mimpi Masasilam (kumpulan carpon, 2000, tas ditarjamahkeun kana basa Jepang)
- Masa Depan Budaya Daerah (2004)
- Pantun Anak Ayam (kumpulan sajak, 2006)
- Korupsi dan Kebudayaan (2006)
- Hidup Tanpa Ijazah, Yang Terekam dalam Kenangan (otobiografi, 2008)
- Ensiklopédi Sunda. Jakarta: Pustaka Jaya. 2000
- Ayang-ayang Gung
- Bébér Layar
- Hurip Waras!
- Ucang-ucang Anggé
- Babasan jeung Paribasa Sunda
- Masyitoh
- Si Pucuk Kalumpang
Ayip ogé nulis drama, carita rahayat, carita wayang, bacaan barudak, lulucon, jeung mémoar sarta jadi éditor babaraha bunga rampai.
Rujukan[édit | sunting sumber]
- ↑ a b (id) Biografi dan CV Ajip Rosidi di TokohIndonesia.com. Akses tanggal 11 November 2011.
- ↑ (id) McGlynn, John (editor dan penerjemah). On Foreign Shores: American Images in Indonesian Poetry. Biografi Ajib Rosidi. Yayasan Lontar, 1990, Jakarta. Halaman 183-184.
- ↑ (id) Berita Ajip Rosidi di TempoInteraktif.com Dimuat tanggal 31 Januari 2011, diakses tanggal 11 November 2011.
- ↑ (id) Profil Ajip Rosidi di Indonesiabuku.com Dimuat tanggal 25 Juli 2010, diakses tanggal 11 November 2011.
- ↑ a b c d e f g h i (id) http://www.penerbitkpg.com/penulis/detil/4/Ajip-Rosidi. Diakses tanggal 11 November 2011. Profil Ajip Rosidi
- ↑ (id)Anugerah Tokoh: Anugerah Sastera Mastera Brunei Darussalamn 2003. Ajib Rosidi Dimuat tahun 2003, diakses tanggal 11 November 2011.
Tutumbu kaluar[édit | sunting sumber]
- (id) Ayip Rosidi dan Kepunahan Bahasa Daerah
- (id) Perkembangan Buku Indonesia Menyedihkan
- (id) Menyoal Keberanian Orang Sunda


text:
Kota Pekalongan
- Keur artikel kabupatén nu ngaranna sarua, tempo Kabupatén Pekalongan
Kota Pekalongan nyaeta salasahiji kota di Propinsi Jawa Tengah. Kota ieu wawatesan jeung Laut Jawa di beh kaler, Kabupatén Batang di wétan, sarta Kabupatén Pekalongan di béh kidul kuloneunnana. Pekalongan ngawengku 4 kacamatan, nyaéta Pekalongan Barat, Pekalongan Utara, Pekalongan Timur, jeung Pekalongan Selatan.
Kota ini aya dina jalur pantura nu ngahubungkeun Jakarta-Semarang-Surabaya. Pekalongan aya dina 101 km kuloneun Semarang, atawa 384 wétaneun Jakarta. Pekalongan kasohor minangka kota batik, sabab batik Pekalongan boga corak nu has jeung variatif. Kota Pekalongan boga palabuan perikanan panggedéna di Pulo Jawa. Palabuan ieu sering jadi transit jeung aréa palélangan hasil tangkepan laut ti para nelayan ti sababaraha daérah. Lian ti éta, di Kota Pekalongan ogé loba pausahaan pangolahan hasil laut, saperti lauk asin, tarasi, sardén, jeung kurupuk lauk, boh pausahaan nu skalana gedé, atawa industri rumah tangga.
Kadaharan has Pekalongan nyaéta megono, nyaéta siksik nangka nu dicampur jeung bungbu kalapa. Kadaharan ieu ilaharna disuguhkeun nalika panas kénéh tur dicampur jeung peuteuy sarta beuleum lauk minangka menu tambahan.
Kota Pekalongan kasohor ku nuansa relijiusna kusabab mayoritas pangeusina ngagem ageman Islam. Aya sababaraha adat tradisi di Pekalongan nu henteu kapanggih di wewengkon séjén misalna; sawalan, sidekah bumi, jeung sajabana. Sawalan nyaéta ngaria-ria tujuh poéna sanggeus lebaran, nu kiwari mah direuah-reuah ku pamoongan lopis raksasa nu hasil meupeuskeun rékor MURI ku walikota nu satluyna dibagikeun ka nu daratang.


text:
Shimane Prefecture
Préféktur Shimane (島根県 Shimane-ken?) nyaeta salah sahiji préféktur di Jepang aya di Wewengkon Chūgoku di Pulo Honshū. Ibukotana nyaeta Matsue. Populasina nomer dua pangsaeutikna, saluhureun Préféktur Tottori tatangga préféktur di beulah wetanna. Ieu Préféktur manjang ti wetan ka kulon nyanghareupan Jajaran Pagunungan Chūgoku di beulah kiduleunna sarta Laut Jepang di beh kalerna. Kota-kotana lolobana sapanjang basisir Laut Jepang. Di dinya aya Izumo Taisha di Kota Izumo, nu ngarupakeun salah sahiji Kuil Shinto pangkolotna di Jepang.
Kapuloan Oki di Laut Jepang oge bagean ti Préféktur Shimane, nu diaku oge ku Koréa Kidul-dikontrol ti pulo Liancourt Rocks (Takeshima).


text:
HENPON dibeubeutkeun ku Nita satakerna. Untung teu nanaon da dibeubeutkeunana gé kana kasur. Aya kalebar mah da butuh kénéh meureun.
Sirahna nyusup kana kasur diheumpikan guguling. Teu kaampeuh cimatana budal, segruk ceurik mani eueuriheun. Sabisa-bisa ditahan bisi kadéngéeun ku si mamah. Padahal mun kongang mah hayang méwék gagauran sing kadéngé ku jalma saalam dunya yén manéhna keur meunang kanyeri kabina-bina.
''Gila!'' Habek meupeuh guguling nu teu tuah teu dosa. Panonna dipereketketkeun sina peureum, embung nénjo deui si éta, si aki-aki nurustunjung si abah euwah-euwah. Boro-boro ingkah, angger kabayangkeun da puguh geus ngancik na alam bawah sadar. Rék dijauhkeun kumaha?
Antukna, batan nyingkah mah kalah kolébat némbongan. Teu sakadar jirimna nu mangrupa potrét dina profil facebook. Tapi ogé runtuyan carita éndah salila ngayakeun sosobatan dina facebook anu keur lumrah jadi bagean tina gaya hirup manusa kiwari, teu kolot teu budak, teu awéwé teu lalaki, teu budak purah luntang-lantung teu budak sakola, cenah gé demam facebook.
Atuh komo keur pantar Nita, ABG kelas 2 SMP boga hénpon téh sasatna fardu bari jeung nu aya facebook-an ari teu hayang disebut anak ''kagak gaul'' mah. Enyaan ningan resep guyang na dunya facebook téh. Nalikeun sosobatan jeung saha baé lain bae jeung nu geus wanoh, anu teu wawuh bari pajauh, ngalabrak wates-wates nyungkeret ogé, bisa nga-add temen, rék awéwé rék lalaki.
Na umur balég tampélé, Nita sok resep ngabalad jeung lalaki nu kasép boh ngahaja ngajak sosobatan atawa itu nu ngajak. Unggal poé tara kaliwat nga-add sobat, teu kalis ku facebook diwanti-wanti naha wanoh atawa henteu. Sakirana pikaresepeun mah diuseup baé da geuning umumna mah ituna gé sok nyanggut.
''Makasih konfirmasinya cantik,'' ceuk si jalu nu kakara ngajak sosobatan.
''Iya deh,'' témbal Nita dina inbok. Ka dituna recok ngawangkong, naon baé ditanyakeun, sakapeung sok silibanyolan, malah pamustunganana mah ngajak ketemuan alias patepung lawung paamprok jonghok di kieuna, kopi darat téa lah. Mun geus aya nu ngajak ketemuan kitu, Nita sok ngarengkog. Najan jero haténa mah nyengsreng. Malah Nita sok ngabirigidig, sieun siga ceuk béja loba budak awéwé nu diculik ku lalaki sobat facebook-na. Kajaba ti kitu, apan Nita téh anak pingitan yang tidak boleh pacaran ku si mamah jeung si papah.
''Nit, kamu teu meunang waka punya pacar, cinta-cintaan nya! Belajar dulu yang bener!'' Kitu papagah si mamah téh. Nita tiba ngaheueuhan, heueuh-heueuh bueuk da jero atina mah ngocomang, ''Kumaha aku wé atuh Mah!''
Enya Nita mah hoyong kumaha aku nanaon gé, alim aya nu ngatur, najan enya gé kolot. "ABG Nita téh Mah, anak band, anak musik indie, anak metal, anak gaul, jangan diganggu ku sasaha gé, hak privasi." Barudak balad Facebook mah mun digeureuh-geureuh protesna togmol na setatus facebook.
''Cie Mom jahat, Cie Papah kolot!'' teu sieun kawalat ngagogoréng kolot dina setatus nu dibaca ku balaréa téh. Moal aya nu ngaharu biru, ngungkab eusi haté naon baé bébas dibudalkeun dina setatus facebook. Nu simpati mah resep sok nga-like, misuka, atawa nu mairan ku komen pangpangna babaturanana nu sanasib, dibakutet aturan itu inih, enya babaturan SMP-na atawa sobat anyar pinanggih boh nu ngahaja meunang nga-add atawa nu norojol sorangan ngajak berteman.
Tapi si mamah setreng pisan, idem dito jeung si papah nu sok wani kurutuk-karatak kana kantong paragi sakola.
''Nit, SMS ti saha maké aya sayang-sayangan sagala, sayang manuk?'' Si papah mariksa eusi SMS kotak masuk. Sial, can kaburu dipupus.
''Ih, Si Papah jahat, ti temen Nita atuh!'' Ngagadeud.
''Temen apa temen?''
''Ih, Si Papah mah!''
''Awas, belajar nomber one. Kalau ketahuan Papah, Nita tos pacaran can waktosna, awas!''
''Ok!'' Haténa mah ngagendok.
Sakapeung mah Nita hayang protés ka si papah jeung si mamah téh, naha ulah-ulah teuing punya pacar, apan batur oge baroga kabogoh. Meureun mana kitu gé diidinan ku kolotna teu cara Nita, HP kudu bébas tina kecap sayang, dinsay (dinda sayang), I love you, miss you nu ceuk si mamah mah rayuan gombal cenah. Padahal mah kecap-kecap éta téh mani sok ngahudang rasa, ningtrimkeun batin.
Nu matak, basa demam FB dina HP, Nita asa meunang cukang geusan meuntas. Resep mukaan profil lalaki nu karasép, terus sosobatan, terus...ah, pokona mah facebook téh éndah, endah pisan. Angot basa ningali potret profil saurang lalaki kasép, giak wé Nita nga-add. Kacipta, di ditu téh si itu maca. Nita Puspitasari ingin berteman dengan Anda.
''Makasih konfirmasinya ya,'' tulis Nita dina inbok.
''Sama-sama cantik," cenah. Disebut cantik Nita mani ngajumbul. Hatena ratug, jawab entong, jawab entong. Piraku nu muji teu dijawab. Gancang nyieun jawaban, ''Makasih lagi cantiknya!'' belenyéh imut sorangan.
''Kok ga nyebut cakep?'' ceuk si itu dina inbok kénéh.
''Ih ningan mani hayang dipulang pamuji deui?'' kereteg haténa. Diantep heula inbok téh hayang ngulinkeun.
Sérélék daptar setatus dibaca hiji-hiji. Rupa-rupa tulisan kabaca, ti nu sopan nepi ka nu nyarebutan ngaran-ngaran sato. Dunya FB estuning bebas sakahayang.
Unggal poé sok teu sabar hayang geura muka FB. Sakalieun jaringan ngadat, dunya asa kiamat, siga moal panggih deui jeung manéhna, siga lalaki nu méjéng dina profil kacida gantengna téa.
Basa ulang taun Nita, diémbarkeun dina FB, Nita meunang pangbagéa, kaasup ti si kaka, kitu Nita nyebut lalaki sobat anyar nu geus niruk jajantungna téh.
''HBD cantik, panjang umur, rajin belajar, dan berbakti pada kedua orangtua,'' cenah.
Nita imut, bungah dipangdungakeun mani alus pisan. Si papah jeung si mamah mah harianeun. Lat wé kana tepung taun anak teh. Nita mani asa diperhatikeun ku si kaka nu kadieunakeun mah sok nyebut dinsay. Anéhna Nita atoh disayang-sayang ku si kaka téh. Teu cara ku Si Jono, mani najis disayang-sayang teh. Naon budak pangedulan mani keukeuh ngajak pacaran. Tokblak wé Si Jono téh diputus sapada harita, embung deui panggih. Resep keneh jeung si kaka dina facebook, keur ganteng téh bageur, perhatian, rada begér saeutik mah baé wé da Nita na ge suka. Kembang-kembang tresna munggaran ligar.
''Maacih doanya ya Ka!'' jawabna dina inbok da si kaka gé ngirim pangwilujeng téh di dinya.
Ti dinya mah mindeng chat, ngawangkong. Nita brukbrak cacarita sagala rupa, katurug-turug si kaka nu ngaku asma Jaka Wiguna téh mani sok alewoh deuih, najan ukur tatanya nu umum. Siga sakola di mana, kelas sabaraha. Teu nanyakeun boga kabogoh acanna. Mun eta nu ditanyakeun, Nita rék ngajawab, ''Teu acan!'' ku jawaban kitu, dipiharep si kaka téh jadi kabogohna da geus sidik pikaresepeun diajak ngawangkong teh, angot lamun geus ngabojég, lah mani resep da. Mun teu dicaram mah da di sakola gé hayang muka FB.
''Apan kamu teh dilarang pacaran Nit?'' Aya pananya jeroeun dada Nita. ''Ah nurut teuing papagah kolot?'' dijawab kontan harita keneh. Saged rék muka lambaran hirup anyar, hayang boga kabogoh siga Si Susi, Si Resti, Si Neneng, jeung nu sejenna. Pan di sakola gé mani sok pagégéyé.
Angot da si kaka téh sok tulaten mun dicurhatan. Teu cara si papah, sakalieun dipuntangan PR gé kalis ku ngajawab cararapé. Si kaka mah sok mantuan ngeusian PR, pinter deuih ah. Moal gaplah mun jadi gunung pananggeuhan téh.
Najan kitu, Nita hayang nyaho jero-jerona haté si kaka ku cara uji kasatiaan, ngirim quis. Di antarana, togmol nanya, saha Nita keur anjeun? Naon ngaran kadeudeuhna? Naon kakurangan jeung kaonjoyan Nita keur anjeun? Mun kudu papisah, naon nu bakal karasa ku anjeun.? Ditungtungan ku nada ancaman: Awas, jawab nu jujur!
Ku si kaka diajawab satarabasna nu matak ngareugreugkeun haté Nita. Pamustunganana, kayid rék ngayakeun ketemuan.
''Dinsay, jangan nyesel nya kalo kita dah ketemuan téh!'' ceuk si kaka na inbok. Nita tiba imut.
''Nggak lah, masa mo ketemu pangeran nyesel, justru kaka jangan nyesel lihat Nita apa adanya.''
Poé tadi, kabeneran aya pancén PR ti sakola nu kudu diteangan dina internet. Rérés migawé PR, dak dumadak inget ka si kaka nu poe isuk rék ketemuan di BIP. Hayang sidik saha-sahana Jaka Wiguna téh da salila ieu mah Nita ukur muka FB dina henpon nu rada kawates, teu cara FB dina komputer.
Bray, FB manehna dibuka. Klik langsung kana kotak pencarian. Gutrut nulis alamat FB si kaka. Unggal bagéan dibuka kalayan telik. Lebah maca profil, titi mangsa kalahiranana, Nita ngajenghok sabab geuning geus kolot, payus disebut si abah-abah, si aki-aki, da umurna gé mun téa mah enya sakitu, saluhureun si papah.
Haté Nita mimiti mentegeg, pirang-pirang pananya rajol na uteukna. Ningali potret mah siga ngora kénéh, kitu lah mahasiswa. Tapi tanggal lahirna kacida ganjor. Mana nu bener? Ngan hing wé Nita ceurik.
''Nit, napa kamu?'' tanya Rina nu marengan ngenét di kotak sabeulahna.
''Ga apa-apa,'' ngabohong.
Ceg kana HP, gutrut nulis na SMS ngarah kabaca ku si itu, da kajaba dina FB teh sok kontak via SMS.
''Ning kaka téh udah tua?''
Bari ngadagoan jawaban, haté Nita ngadulag, nu diarep-arep mah potret si kaka nu bener téh, enya potrét mahasiswa, terus tanggal kalahiranana mah ngawadul alias jijieunan da ningan bisa dibohongan FB teh. Bébas rék nulis ngaran naon wae oge atuh poto bisa poto saha bae ogé. Tapi teu kurang-kurang anu jujur yen potona bener éta, tanggal lahirna ogé nya kitu.
''Emang! Trus, kalau udah tua mau apa?''
Meg kana jajantung Nita aya nu nurih, peurih ngagetih! Yakin, si itu teu ngabustam, hartina hubungan kudu ditunggel jangga sapada harita, najan katineung jeung harepan gumulung keneh na lelembutanana.
Harita kénéh komputer di-close. Gura-giru balik. Sajajalan dina angkot cakueum. Diguliksek ku Rina, patah hati ku saha? Ukur gideug, tapi haténa ngocomang, ''Dinyenyeri aki-aki aku téh Rin!''
Datang ka imah kantong dibabétkeun, blak panto kamar dibuka, blug dijablogkeun. Bébas da si papah suwung, si mamah keur ngajemput si adé.
Segruk ceurik deui. Ceurik munggaran alatan disasaak tresna nu karasana matak peurih lain di kieuna. Kolebat si aki-aki nu pinter ngarayu dina facebook, kolébat si papah nu papagah, jangan dulu pacaran sebelum waktunya. Bener pah, bener!
''Pileuleuyan Facebook!'' Nita kayid moal rek muka deui FB saméméh boga haté waja keur nyanghareupan gogoda tresna.***
hag siah, mangkaning aki-aki mah sokm ngegel ...


text:
SUDAH SAATNYA UNTUK MERUBAH DIRI MENUJU HAL YANG LEBIH BAIK WALAUPUN DARI HAL YANG PALING KECIL DAN SEPELE SEKALIPUN. MENCOBA UNTUK BERMANFAAT
Friday, 27 November 2009
Nyanyahoan pisan
tapi naha tanpa cinta kahirupan teu sugema
kuring aya kusabab cintana ema kuring nu ngahiji pasini jeung bapa kuring
ema kuring aya kusabab ayana cinta nini kuring jeung aki kuring
kitu satuluyna..
kuring rumasa
sieun teu boga cinta jeung teu bisa micinta batur
kuring sieun ukur napsu jeung amarah nu datang wungkul
cinta cinta
kusabab cinta jelema loba nu kabungbulengan
kuring oge rumasa
mun seug kudu susumpahan kuring oge rumasa kungsi kabungbulengan
cinta cinta
hirup teh kusabab cinta cenah
kuring ukur nyanyahoan malah mun ditambahan pasti nyanyahoan pisan
sok kanggo pejuang cinta sing salamet,
sing beunang nu dicinta teh sok sanajan ukur di akherat
pajuang cinta bakal dikenang
pajuang cinta .........
...........................
..................


text:
Anjang-anjangan
Anjang-anjangan nyaéta kaulinan nu niru-niru jelema nu geus rumah tangga, aya bapa, ibu, anak, tatangga, warung, pasar, jsb. Biasana dilakukeun ku barudak awéwé, tapi saupama aya budak lalaki sok pirajeunan dijadikeun bapa.
Palaturan[édit | sunting sumber]
Saenyana mah teu aya palaturan nu matuh, mung palingan ge budak nu kabagean peran bapa, indung atawa anak kudu bisa ngahayatan peran nu dilakon. Mun saenyana aya aya nu teu bisa ngahayatan, biasana sok dipoyokan teu bisaeun ulin.