text:
Sababaraha taun ka tukang. Harita kuring masih kénéh digawé di Carnival Cruising Lines, nyaéta parusahaan kapal pesiar anu jalurna téh ti Miami, Florida, tepi ka Kapuloan Bahama. Boga pancén téh jadi waiter dina dék kapal.
Hiji mangsa kapal kuring katatamuan ku grup band ti New Jersey, New York. Saha deui mun lain Bon Jovi. Batur sapagawéan mani hariweusweus ngomongkeun Jon Bon Jovi saparakanca. Sok komo barudak awéwé mah teu sirikna histeris. Kuring mah haré-haré baé. Rék Bon Jovi rék Metallica, mangsa bodo! Kuring mah teu pati resep kana musik brang-bréng-brong siga rock music téh. Resep gé kana musik slow panineungan anu biduanna Matt Monroe, Engelbert Humperdink, jeung Simon ‘n Garfunkel.
Hiji poé wanci haneut moyan. Para tamu réa nu ngadon moé awak dina dék kapal. Pon kitu deui Mr. Jon Bon Jovi, Mr. Richie Sambora, Mr. David Brian, Mr. Tico Torres, jeung Mr. Alec John Such. Kabeneran kuring ngaliwat ka palebah maranéhna.
Hi, waiter, come here, please! Mr. Bon Jovi ngagentraan. Manéhna ménta orange juice, gancang baé ku kuring ditedunan. Waktu kuring mikeun pesenan Mr. Bon Jovi, Mr. Sambora pesen lemon tea, kuring rikat mangmawakeun. Waktu mikeun pesenan Mr. Sambora, Mr. Torres hayang diet coke jeung kuéh pancake, teu talangké kuring nyadiakeun. Waktu mikeun pesenan Mr. Torres, Mr. John Such ménta susu jeung roti sandwich. Kuring mimiti keuheul. Waktu mikeun pesenan Mr. John Such, kuring kukulutus maké Basa Sunda, Ieu mah jelema, aya ku ngagawékeun. Cik atuh ari pesen dahareun téh disakalikeun!
Naha atuh ari pok téh Jon Bon Jovi ngomong, Éta mah risiko pagawéan manéh atuh, Céng!
Gebeg kuring reuwas. Baruk Jon Bon Jovi bisaeun ngomong Basa Sunda?
Har, geuning Sadérék téh tiasa nyarios Basa Sunda? kuring nanya tamba éra.
Apan karuhun déwék téh ti Cisurupan, témbalna kalem.
Leng kuring ngahuleng. Asa ngimpi. Naha enya kitu Jon Bon Jovi téh bibit buitna ti Cisurupan Garut? Panasaran kuring nanya deui, Is that right, Sir?
Silaing cangcaya?Ayeuna déwék rék nanya, ari silaing urang mana?
Abdi ogé sami ti Garut.
Garut palebah mana?
Singajaya.
Nyaho Kampung Mariuk di wewengkon Singajaya?
Tangtos atuh da abdi téh urang dinya.
Wawuh ka Mang Sadeli tukang nyadap?
Kenal pisan.
Bisi teu nyaho, anjeunna téh baraya déwék, geureuhana téh rayina Ajengan Syukron ti Cisurupan, ari déwék ka Ajengan pernahna kapiemang.
Kuring ngan bati olohok. Teu sangka, Jon Bon Jovi biduan hardrock nu kasohor saalam dunya téh geuning masih kénéh teureuh Garut.
Ti harita kuring jadi mindeng ngawangkong jeung manéhna. Anu matak kuring jadi apal silsilah kulawargana. Bapana téh jenenganana Haji Suja’i patani tomat anu beunghar ti Cisurupan. Ari indungna téh Mrs. Mary Joe Martin, pituin urang New Jersey. Aranjeunna tepang di Kota Madinah, dina mangsa munggah haji.
Haji Suja’i henteu mulih deui ka Indonésia tapi ngiring sareng ingkang geureuha ka Amérika. Di New Jersey, padamelan Haji Suja’I tetep baé ngebon tomat. Mrs. Suja’i banget suhud ngawulaan carogé.
Tepi ka waktu kakandungan ku si cikal, Mrs. Suja’i méh baé sabrol- broleun di kebon tomat, duméh tas nganteuran timbel keur Mang Haji. Éta nu jadi matak si cikal lalaki téh ku bapana dingaranan Ujang Obon Suja’i.
Tapi ku lantaran lingkungan gaul urang bulé, babaturan ulinna téh hararésé ngucapkeun ngaranna. Nya tuluyna mah dilandi baé jadi Jon Bon Jovi.
Sanggeus ngangkleung salila sapuluh poé, kapal balik deui ka Palabuan Miami. Jon Bon Jovi saparakanca jrut tarurun tina kapal rék nuluykeun lalampahanana ka New Mexico. Béjana rék shooting vidéoklip Blaze of Glory.
Barang rék jrut turun, Jon ngaharéwos, Iday, lamun silaing rék mulang ka Garut, béjaan déwék, nya. Rék ku télépon, faksimil atawa e-mail, kumaha silaing baé. Déwék hayang milu. Haté téh geus kumejot hayang moro bagong jeung Mang Sadeli ka Cikuray.Kuring ngaheueuhkeun.
TILU bulan ti harita, kuring meunang cuti taunan. Maksud téh rék nyelang balik ka Garut. Ku lantaran kitu kuring nélépon ti Miami ka New Jersey ngabéjaan Ujang Obon. Ngan ampun rudetna. Kuring dipingpong ka ditu ka dieu. Ti imahna dititah nélépon ka Fans Club. Ari pék téh ti FC kudu asup heula waiting list. Lamun henteu kudu ngomong langsung ka promotion manager, kakara nungguan akréditasi. Jeung deui anu nampa télépon téh budak lalaki nu ngomongna semu selébor siga biduan rap music maké basa Inggris lentong Brooklyn, New York.
Hi, man… stay cool okay…easy buddy, easy.., pokna. Moal salah, pasti urang négro barayana M.C. Hammer.
Bakat ku pusing, ceuleuweung baé kuring dina telepon, Hi, stupid American… listen to me! You just tell to your boss, this phone call is from Iday. I came from Singajaya… What?… No! Singajaya is located in Indonesia, not Africa… Do you understand?
Naha atuh témbalna ti béh ditu, Har… geuning Kang Iday, ayeuna mah sora budak awéwé mani halimpu jeung maké basa Sunda.
Kuring curinghak banget ku atoh, Dupi ieu sareng saha?
Abdi téh adi kelas akang waktos sakola di Madrasah Aliyah Musaddadiyah Garut.
Saha nya?
Atikah.
Nyimas Atikah putrana Haji Tamim ti Bungbulang?
Sumuhun.
Naha Nyimas aya di New Jersey?
Di dieu téh abdi digawé di Bon Jovi Management, diajak ku Mang Haji Suja’i.
Oh, kitu… kieu baé Nyimas, wartoskeun ka Jon Bon Jovi, urang miang ka Garut téa. Ngarah teu réncéd, akang rék hiber langsung ka Honolulu, diantos baé di Hotél Sheraton Waikiki,Hawaii. Mangga, Insya Alloh ku abdi badé didugikeun.
Plong haté téh ngemplong. Teu sakara-kara geuning ari ngomongjeung baraya salembur mah.
Opat poé ti harita, pasosoré, Boeing 747 Northwest Airlines anu mawa kuring jeung Ujang Obon alias Jon Bon Jovi geus eunteup di Bandara Soekarno-Hatta. Sanggeus nyokot babawaan ti pabéan, Ujang Obon ngomong, Iday, urang ngéndong di Bandung baé, déwék mah teu betah saré di Batawi téh.
Heueuh, lah.
Ayeuna urang rék maké naon miang ka Bandung?
Nya tumpak beus ti Terminal Kampung Rambutan, atuh.
Ah embung déwék mah, … ari di dieu aya séwaan limousine?
Silaing mah olo-olo pisan! Apan di New York ogé tuman naékangkot!
Jon Bon Jovi keukeuh hayang tumpak limousine alias sédan méwah sasis panjang téa. Sok nyeri cangkéng lamun tumpak sédan biasa mah, basana téh. Dasar milyunér, mani élodan pisan! kuring kukulutus. Kapaksa kuring mapay néléponan réntal mobil sa-Jakarta. Untung baé aya nu nyéwakeun sédan pangantén, Volvo 960 Limo-turbomatic, hiji-hijina mérek sédan limousine anu asup ka Indonésia.
Tabuh salapan peuting. Sakadang Volvo anu ditumpakan ku kuring duaan jeung Ujang Obon katilu supir geus tepi ka Bandung anu saterusna langsung check-in di Grand Hotel Preanger. Bakat ku capé jeung tunduh, rérés salat isa teu kungsi mandi heula, kuring dugsek saré mani tibra.
Kira-kira tabuh satengah dua peuting, panto kamar aya anu ngetrokan. Kuring ngoréjat, Saha?
Déwék, Obon.
Bari lulungu, kuring mukakeun panto, Aya naon, Jang?
Beungeut Jon kaciri mani sepa. Ku naon yeuh? gerentes haté.
Teuing euy, déwék téh teu bisa saré…tamba kesel tuluy nyieun lagu. Rumpakana mah geus anggeus, tinggal nyieun judulna wungkul.
Geus atuh, ayeuna mah saré baé heula…mikiran pijuduleun lagu mah isuk deui baé, témbal kuring bari merelek heuay.
Anu matak teu bisa peureum-peureum acan. Kieu balukarna lamun béakeun barang téh. I have no stuff anymore, ceuk Jon bari meubeutkeun manéh kana korsi.
Kuring kerung. Béakkeun barang? Dina basa American slank, kecap stuff hartina sarua jeung dope atawa drugs alias obat bius. Boa-boa Ujang Obon sok tripping? Ongkoh geus ilahar pikeun kaom American celebrities mah ngonsumsi narkotika sabangsaning héroin,kokain, atawa krack (kokain sintétis) téh.
Barang naon? PTP? LSD? Ecstacy? Diazepam? Amphetamine? Rék meuli anu kitu di dieu mah hésé.
Lain atuh, ieu mah ududeun.
Mariyuana? Hashish? Ganja? Sarua héséna, Jang.
Silaing mah nyangka goréng baé ka déwék téh! Ieu mah udud roko biasa, deuleu! témbal Ujang Obon bari nyeuneu.
Oh…gampang atuh ari nu kitu mah. Meuli baé di kafé, sugan buka kénéh.
Anu matak euweuh.
Euweuh? Piraku euweuh Marlboro, Lucky Strike, Camel, Mild Seven, Chesterfield?
Lain éta roko kabeuki déwék mah.
Oh, roko kéréték? Dji Sam Soe, Gudang Garam Filter, atawa Bentoel?
Lain, lain éta.
Roko mérek naon atuh kabeuki silaing téh? kuring mimiti keuheul.
Jon Bon Jovi melong ka kuring. Bari meureudeuy semu éra, manéhna ngomong lalaunan, Roko Cap Gentong…
Leng kuring ngahuleng, awahing ku reuwas awor jeung hayang seuri. Baruk Jon Bon Jovi nyandu udud roko Cap Gentong? Naha teu salah kitu? Tagog baé vokalis hardrock music nomer wahid, lamun indit-inditan kudu baé maké sédan limousine, ari heug kalandep kana ngudud roko Cap Gentong?!
Kungsi sotéh kuring meuli roko nu kitu mangsa kuring keur kaédanan lalajo ronggéng dombrét di basisir Blanakan, Subang.
Jon Bon Jovi sahinghingeun ceurik. Euh, aing mah! Lamun henteu digugu kahayangna kuriak matak gujrud sakuliah hotél. Ngérakeun pisan! Sanajan horéam nataku, kuring maksakeun manéh, Hayu atuh, urang néangan. Manéhna mani haripeut. Ka mana néanganana, nya?
Urang mapay baé, ka Pasarbaru, ka Bojongloa, ka Tegallega, ka Cicadas, lamun kapaksa-kapaksa teuing mah urang meuli baé roko klembak menyan di tukang rampé, témbal kuring ngaheureuyan manéhna. Jon nyéréngéh.
Jon jeung kuring kaluar ti hotél tumpak taksi. Palebah Cicadas, taksi dieureunkeun. Jrut turun, tuluy leumpang mapay émpér toko bari miharep susuganan aya jongko anu ngajual roko kameumeutna Jon Bon Jovi.
Kabeneran leumpang téh ngaliwatan riungan tukang béca anu keur maén gapléh dina trotoar jalan. Ari heug téh kadéngé aya anu ngomong, Najis, aing mah…balak kosong! Ger riungan téh sareuri éak-éakan. Ngadéngé kitu, Jon ngarandeg bari tuluy ngahuleng.
Ku naon, Jang? kuring nanya rada hariwang.
Manéhna teu némbal. Rada lila manéhna ngahuleng. Naha atuh ari gorowok téh, Eureka! that’s right! Éta pisan pijuduleun lagu téh!
Jon katempo jigrah pisan.
Iday, hayu urang balik ka hotél!
Apan urang néangan roko téa? banget kuring teu ngarti.
Teu kudu, urang meuli roko saaya-aya baé di hotél! témbal manéhna sumanget naker.
Har… ari silaing?! kuring ukur werat ngageremet.
Ayeuna kuring geus teu digawé dina kapal deui. Miami, Kingston, Nassau, Puerto Rico, Bahamas, Antigua ngan kari waasna. Ti saprak kuring kimpoi meunangkeun parawan urang Cikajang, kuring eureun ngalalana. Pagawéan kuring ayeuna mah ngabantuan bapa mitoha kana ngebon engkol jeung wortel.
Sabulan ka tukang, grup band Bon Jovi ngayakeun konser musik Crossroad to The East di Jakarta. Ujang Obon ngahaja ngirim télégram ka Cikajang. Sono hayang panggih, basana téh.
Éra-éra ogé kuring nedunan ondanganana. Harita kuring indit ka Batawi téh sakalian ngirim wortel ka Pasar Induk Kramatjati. Sabalikna ti pasar, kuring nyimpang ka Hotél Hilton International. Barang sup ka lobby hotél, aya nu ngagentraan. Kang Iday! cék sora awéwé.
Ari dilieuk, kuring olohok mata simeuteun. Atikah imut. Aduh, ieung… urut kabogoh téh mani jadi démplon kieu, gerentes haté. Hanjakal baheula kalah ditinggalkeun…hé…hé… Diteuteup ti luhur ka handap, katara awakna tambah ngeusi jeung tambah geulis, ngan dangdosan mah tetep baé nganggo busana muslimah, leungeun katuhu ngeupeul Nokia, leungeun kénca ngajinjing IBM Notebook.
Hey, teu kénging melong sapertos kitu. Engké ku abdi diwartoskeun ka Ceu Empat di Cikajang geura, manéhna ngagonjak. uring ngélémés éra ngadéngé Atikah nyebut ngaran pamajikan.
Kang, Ujang Obon tos ngantosan ti tatadi, hayu! Kuring nuturkeun manéhna naék lift. Reg lift eureun di tingkat pangluhurna, president suite.
Barang amprok jeung Jon Bon Jovi, manéhna ukur maké kaos utung jeung disasarung. Manéhna teu sirikna ngagabrug. Saterusna kuring jeung manéhna alécok ngawangkong.
Sanggeus rinéh, Iday, silaing inget kénéh waktu nganteur déwék néangan roko ka Cicadas téa?
Tangtu baé atuh. Naha kumaha kitu?
Apan omongan tukang béca anu keur maén gapléh téa jadi judul lagu kokojo keur albeum déwék anu panganyarna, témbalna semu agul bari ngasongkeun CD anu weuteuh kénéh.
Barang maca judul lagu kokojo anu dicitak dina bungkus CD, cakakak kuring seuri ngeunah pisan. Atuda kuring ogé milu ngadéngé, atra pisan tukang béca téh ngomong, Najis, aing mah!… balak kosong!
Naha atuh ari dina judul lagu bet jadi robah kieu? Teuing Jon Bon Jovi anu ceuli léntaheun atawa pédah nulisna maké basa Inggris lentong New Jersey. Nu sidik, dina éta CD téh ngajeblag tulisan anu judulna, Best cut: This ain’t a Love Song… [sumber ti: kaskus--indonesian community]


c: text/html

text:
Kalénder Cina
Kalénder China mangrupakeun kalénder lunisolar, nu ngahijikeun unsur kalénder bulan (lunar) jeung kalénder panonpoé (solar). Di China kiwri, kalénder Gregorian dipaké keur aktipitas sapopoé, tapi kalénder Chinena dipaké kénéh keur nandaan poé peré China tradisional saperti Pabaru China (Féstival Usum Semi), Féstival Duan Wu, sarta Féstival Tengah Usum Gugur, jeung dina astrologi, saperti milih wanci nu hadé keur panganténan atawa munggaran dibukana hiji wangunan. Ku sabab unggal bulan nurutan sasikleus bulan, bisa ogé dipaké kur nangtukeun paseu bulan.
Di China, kalénder tradisional katelah "kalénder agrikultural" (Basa China Basajan: 农历, pinyin: nónglì) sedengkeun kalender Gregorian katelah "kalender umum" (公历, gōnglì) atawa "kalender Kulon". Ngaran sejenna keur kalender China nyaeta "Kalender Yin" (阴历, yīnlì) nu nujul kana aspek bulan, sedengkeun kalender Gregorian mangeupakeun kalender "Yang" (阳历, yánglì) nu nujul kana watek srangengena. Kalender China disebut "kalender kuno" (新历, 新曆, xīnlì), sednekun kaplender Gregorian dipake jadi kelender resmi. Kalender tradisional oge sering nujul kana "Kalender Xia", nu nurutan komentar dina Shiji nu nyebutkeun yen nalika Dinasti Xia, taun dimimitian nalika bulan kadua sanggeus winter solstice (saperti dina kalender moderen).

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Peusing Sunda
Peusing Sunda (Manis javanica), ogé katelah Peusing Malayu, nyaéta hiji spésiés peusing ti wewengkon Asia Tenggara. Kulit sukuna granular, najan aya dampalan dina suku hareupna. Panjang buntutna 30 buku.
Peusing Sunda deukeut pisan jeung Peusing Cina, najan spésiés Sunda leuwih badag, kelirna leuwih caang, sarta kuku hareupna leuwih pondok.
Peusing Sunda biasana dimangsa ku lodaya jeung méong.
Habitat[édit | sunting sumber]
Peusing Sunda hirup di rupa-rupa lingkungan, di antarana leuweung primér jeung sekundér, sabana nembrak, sarta wewengkon nu jembet ku rungkun. Ieu sato osok ogé kawénéhan di kebon jeung perkebunan. Najan sabenerna mah hirupna di darat dina liang-liang, kukuna nu paranjang ngabantu ogé ieu sato pikeun naék tatangkalan pikeun nyiar kadaharan.
Dedegan[édit | sunting sumber]
Peusing Sunda mah ahéng, sisitna kawas taméng naga. Panjang awakna 79-88 (kaasup buntut), nu jalu leuwih badag batan bikangna. Ti irung nepi ka buntutna ditutupan ku sisit anu patunjang-tunjang (17-19 kolom dina awak bagian tengah sarta leuwih ti 20 kolom dina buntutna) . Sisit dina tonggong jeung sisina teuas, kelirna coklat semu konéng. Sisit ieu téh diturunkeun tina bulu, sedengkeun beuteung jeung beungeutna ditutup ku bulu coklat pias.
Huluna nyorong, panonna leutik sarta ditutup ku kongkolak anu kandel. Bagian luar (daun) ceulina leutik pisan, irungna baseuh, sedengkeun sungutna euweuh huntuan. Létahna ipis jeung panjang pisan, bisa ngelél nepi ka 25 cm, nu baseuh ku ciduh nu rapet pikeun néwak sireum jeung rinyuh. Mun teu ngelél, éta létah asup kana rohang dada jeung nyayang dina pélvisna. Ieu sato kaasup péntadaktil; suku hareupna dilengkepan ku dampal, kuku panggali paranjang, leuwih kuat batan suku tukangna[1].
Rujukan[édit | sunting sumber]
- ↑ Schlitter, Duane A. (16-11-2005). D. E. Wilson & D. M. Reeder (éd.) Mammal Species of the World, édisi ka-3, 530-531, Johns Hopkins University Press. ISBN 0-801-88221-4.
- ↑ Pangolin Specialist Group (1996). Manis javanica. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. IUCN 2006. Dipulut ping 11 Méi 2006.


text:
Asia
Buana Asia diwatesan ku ngabagi Éropa jeung Afrika tina daratan Afrika-Eurasia nu sakitu legana. Watesna teu pati écés, komo di lebah Asia jeung Éropa mah: Asia jeung Afrika tepung deukeut Terusan Suéz, sedengkeun jeung Éropa aya di sapanjang Dardanéla, Laut Marmara, Bosporus, Laut Hideung, pagunungan Kaukasus, Laut Kaspia, Walungan Ural. Kira 60% ti populasi sadunya aya di Asia. Tempo ogé Eurasia.
Wewengkon Asia ngawengku buana Asia jeung sababaraha pulo sabudeureunana di Samudera Indonésia jeung Pasifik.
Daptar eusi
Subwilayah[édit | sunting sumber]
Sakumaha nu geus disebutkeun yén Asia bisa dianggap salaku subwilayah Eurasia nu leuwih gedé. Pikeun babagian nurutkeun istilah ieu, tempo Eurasia Kalér jeung Eurasia Tengah.
Asia mindeng dibagi jadi sababaraha subwilayah:
Asia Kalér[édit | sunting sumber]
Istilah ieu jarang dipaké ku ahli géografi, tapi biasana nujul ka bagian Asia wewengkon Rusia, nu ogé katelah Sibéria. Kadang nagara-nagara Asia di béh kalér kayaning Kazastan ogé kaasup Asia Kalér.
Asia Tengah[édit | sunting sumber]
Taya konsénsus ngeunaan istilah ieu, tapi biasana Asia Tengah ngawengku
- Républik Asia Tengah Kazastan, Uzbékistan, Tajikistan, Turkménistan, jeung Kirgistan.
- Afganistan, Mongolia, jeung wewengkon kulon Cina.
Asia Wétan[édit | sunting sumber]
Asia Wétan ngawengku:
- Kapuloan Pasifik Taiwan jeung Jepang.
- Koréa Kalér jeung Kidul di Bojong Koréa.
- Cina, utamana wewengkon wétan
Kadang Mongolia ogé diasupkeun ka Asia Wétan.
Asia Tenggara[édit | sunting sumber]
Asia Tenggara ngawengku Bojong Malaya, Indocina, jeung nagara-nagara di Samudra Indonésia jeung Pasifik, nyaéta nagara-nagara
- di Asia Tenggara Darat: Myanmar, Muangtai, Laos, Kamboja, jeung Viétnam
- di Asia Tenggara Maritim: Malaysia, Filipina, Singapura, Indonésia, Brunéi, jeung Timor Wétan.
Malaysia kabeulah dua ku Laut Cina Kidul.
Asia Kidul[édit | sunting sumber]
Asia kidul nujul ka subbenua India, nu ngawengku
- Wilayah Himalaya India, Pakistan, Népal, Butan, jeung Bangladés
- nagara-nagara Samudra Indonésia: Sri Langka jeung Maldiva.
Asia Kidul-kuloneun[édit | sunting sumber]
Katelah ogé Timur Tengah, najan sabenerna mah istilah éta ngawengku ogé nagara-nagara Afrika Kalér. Wewengkon ieu bisa dibagi-bagi deui kana
- Anatolia, nu ngawengku nagara Turki
- Siprus di Laut Méditerania.
- Levant atawa Wétan Deukeut, nu ngawengku Suriah, Israél, Jordania, Libanon jeung Irak.
- Bojong Arabia, ngawengku Saudi Arabia, Uni Émirat Arab, Bahrain, Qatar, Oman, Yaman jeung kadang-kadang Kuwait.
- Wewengkon Kaucasus, ngawengku nagara Jorjia, Azerbaijan jeung Arménia.
- The Iranian Plateau, containing Iran and parts of other nations.
Also see Gulf States, for a different grouping involving several of the above countries.
Dénsitas populasi[édit | sunting sumber]
Di handap dibéréndélkeun nagara-nagara katut dénsitas populasina.
Teu kawas gambaran dina artikel nagara-nagara, the figures in this table are based on areas including inland water bodies (lakes, reservoirs, rivers) and may therefore be lower here.
Mesir, Rusia, Kazastan, Jorjia, Azérbaijan, jeung Turki, diasupkeun ogé dina tabel, najan ukur sabagian wilayahna nu asup Asia. Sisi Kulon jeung Jalur Gaza dihijikeun dina Paléstina.


text:
Daimyo
Daimyo (大名 daimyō?) (daimyō ) ngabogaan pangaruh feodal anu kacida kuatna dina abad ka 12 nepi ka abad 19 dina sajarah Jepang. Harti daimyo nyaeta "ngaran gede." Ti daimyo shugo dina periode Kamakura terus ka daimyo sengoku nepi ka daimyo dina periode Edo, ngarupakeun sajarah panjang jeung rupa-rupa kaayaan. Watesan daimyo oge kadangkala dipake keur nembongkeun gambaran kapamingpinan saperti klan, disebutna "warlords". Ilaharna, sanajan teu salawasna, tina warlords ieu dipilih shogun atawa bupati.


text:
Véktor (rohangan)
Véktor dina matematika mangrupakeun diménsi nu boga arah tujuan nu tangtu. Véktor bisa digambarkeun ku sajumlah komponén nu tangtu, gumantung kana sistem anu dipaké. Conto vVektor dina matematika mangrupa besaran jeung arah nu tangtu. Vektor bisa dideskripsikan kalawan sajumlah komponén nu tangtu, gumantung ti sistem anu dipaké. Conto véktor anu kawéntar nyaéta gaya gravitasi. Gaya gravitasi henteu ngan ngabogaan gedé, tapi ogé tujuan ka puseur gravitasi bumi.
Daptar eusi
Panjang véktor[édit | sunting sumber]
Pikeun néangan panjang hiji véktor dina rohangan euklidian tilu diménsi, bisa dipaké cara kieu:
Sarat saruana duan véktor[édit | sunting sumber]
Dua véktor dingaranan sarua lamun duanana ngabogaan panjang sarta tujuan anu sarua
Kasajajaran dua véktor[édit | sunting sumber]
Dua véktor disebut sajajar (paralel) lamun garis anu ngagambarkeun dua véktor kasebut sajajar.
Operasi véktor[édit | sunting sumber]
Kakalian skalar[édit | sunting sumber]
Hiji véktor bisa dikalikan jeung skalar sarta ngahasilkeun vektor ogé, véktor hasilna nyaéta:
Tatambahan jeung kukurangan véktor[édit | sunting sumber]
Contona véktor a=a1i + a2j + a3k sarta b=b1i + b2j + b3k.
Hasil ti a ditambah b nyaéta:
Kukurangan véktor ogé lumaku ku cara anu kurang leuwih sarua
Véktor hijian (unit vector)[édit | sunting sumber]
Véktor hijian nyaéta véktor anu ngabogaan panjang 1 hijian panjang. Véktor hijian ti sahiji véktor bisa ditéang ku cara:


text:
Hida (karéta)
Hida (ひだ Hida?) nyaeta kareta limited express (eureun di sababaraha stasion utama) nu dioperasikeun ku Central Japan Railway Company (JR Central) sapanjang Jalur Utama Takayama di Jepang tengah. Ieu layanan mimiti ti Nagoya (sapopoe sakali ti Osaka terus ka Nagoya) liwat Gifu jeung Gero terus Takayama salila dua jam.
Sanggeus banjir dina taun 2004, sababaraha trek ruksak. Ku sabab kitu, jalur nuju ka Toyama Station, ngan bisa nepi ka Hida Furukawa Station. Dina bulan Séptémber 2007, ieu jalur diomean tur kiwari geus bisa nepi ka Stasion Toyama.
Kareta nu masih jalan[édit | sunting sumber]
3- or 4-car KiHa85 DMU sets


text:
Cakra
Cakra nyaéta ngaran pakarang (jamparing) Batara Wisnu anu nitis ka Batara Kresna, wujudna buleud kawas cakram. Musuh anu sakti ogé bisa nemahan pati ku éta pakarang. Unggal tokoh wayang titisan bakal balik deui ka wujud asal sanggeus dipanah pakarang cakra. Pakarang cakra Batara Wisnu disebut cakra Ujaksana. Pakarang cakra sakti milik Arjuna Sasrabahu disebut cakra baskara, sedengkeun cakra sakti milik Bangbang Somantri disebut cakra panggurat lemah. Cakra kembang nyaéta padumukan Batara Kamajaya di Kahiyangan. Cakraningrat nyaeta déwa anu nitis sarta mangrupa wahyu Abimanyu. Cakrawati pamajikan Cakraningrat anu nitis ka Dewi Utari (pamajikan kadua Arjuna).
Rujukan[édit | sunting sumber]
- Ensiklopedi Sunda: Alam, Manusa, Budaya (Rosidi, dkk: 2000)


text:
Pompeii
Pompeii mangrupakeun ruruntuk kota Romawi deukeut Naples di wewengkon Campania, Itali. Kota ieu ancur nalika bituna gunung Vesuvius taun 79. Bituna gunung ieu ngubur kota ieu sajero sababaraha méter sahingga leungit tapakna salila 1600 taun. Ruruntuk kota ieu teu kahaja kagali deui, nepi ka kiwari jadi modél kota jaman Romawi nu kacida lengkepna. Ku kituna, ruruntuk kota ieu téh jadi pangirutan wisata Itali sarta jadi Loka Warisan Dunya UNESCO.
Daptar eusi
Lokasi[édit | sunting sumber]
Pompeii perenahna aya dina koordinat 40°45′00″N 14°29′10″E / 40.75000°N 14.48611°E, tenggaraeun Naples, deukeut kota suburban modéren Pompei. Kota ieu aya dina gawir nu kabentuk ku aliran lahar ka kaléreun sungut Walungan Sarno (dina jaman kuna mah katelahna téh Sarnus). Kiwari, Pompeii téh perenahna nyisi, padahal dina mangsana mah leuwih deukeut ka basisir.
Dina abad ka-1, Pompeii téh mangrupa salah sahiji kota nu aya di sabudeureun gunung Vesuvius. Pangeusina makmur walatra tina hasil tatanén, kusabab taneuhna subur. Kota sabudeureunana, dina kajadian bituna gunung Vesuvius taun 79 téh, misalna Herculaneum, ogé ngilu ancur.
Sajarah[édit | sunting sumber]
Kota ieu diadegkeun kira abad ka-6 SM ku Osci atawa Oscans, hiji jalma ti Itali tengah. Nu balayar ti Yunani jeung Punisia sok nyimpang ka dieu. Nalika bangsa Etruscan ngancam rék nyerang, Pompeii ngabalad jeung Yunani, sahingga ngawasa Teluk Naples. Dina abad ka-5 SM, bangsa Samnite nalukkeun kota ieu (sarta sakabéh kota-kota Campania), lajeng pangawasa anyar ngaropéa arsitéktur sarta ngalegaan kotana.
Nalika Campania merangan Roma, Pompeii ngilu mantuan, tapi taun 89 SM justru diperuhkeun ku Sulla. Najan perjurit Liga Sosial nu dipingpin ku Lucius Cluentius ngilu mantuan ngalawan Roma, dina taun 80 SM Pompeii dipaksa nyerah sanggeus Nola taluk. Kota ieu lajeng jadi koloni Romawi maké ngaran Colonia Cornelia Veneria Pompeianorum. Kota ieu jadi jalur niaga penting nu datang ti sagara sarta kudu dikirim ka Roma atawa Itali Kidul.
Taun 62, aya lini nu lumayan ngaruksak Pompeii jeung sababaraha kota Campania. Antara taun 62 jeung bituna taun 79, kota ieu téh diwangun deui, malah leuwih loba sarta ditambahan ku rupa-rupa ornamén/hiasan seni.
Dikubur Vesuvius[édit | sunting sumber]
Pangeusi Pompeii, geus sababaraha taun ngarasakeun lini di kotana, tapi 5 Pébruari 62[1] mah linina téh kawilang tarik, sahingga ngaruksak basisir jeung kota Pompeii. Balukar tina ieu lini téh can kabéh kaoméan nalika gunungna bitu [2]. Tapi, sigana mah si lini téh sipatna téktonik, lain alatan gerakan magma dina beuteung Vesuvius[3].
Sanggeus taun 62, lini nu leuwih leutik lumangsung deui taun 64; kacatet dina ku Suetonius dina biografina Nero[4], dina De Vita Caesarum, jeung ku Tacitus dina Pustaka XV Annals (Tacitus)|Annales[5] kusabab lumangsung nalika Nero keur di Naples munggaran midang di téater publik. Suetonius nyatet yén lini téh teu dianggap ku kaisarna, sarta terus tembang nepi ka anggeusna, sedengkeun Tacitus nyatetkeun yén téaterna runtuh nalika keur évakuasi.
Pangarang Pliny the Younger nyebutkeun yén lini téh "teu dianggap salaku hiji totondén, sabab geus teu anéh di Campania mah" ("were not particularly alarming because they are frequent in Campania").
Awal agustus 79, cinyusu jeung sumur-sumur ngadadak galaring[6]. Lini leutik mimiti karasa 20 Agustus 79[7], sarta beuki mindeng dina opat poé salajengna. Totondén kitu téh teu dianggap, nepi ka pasosoré 24 Agustus, gunungna mimiti bitu, nepi ka ngubur Pompeii jeung pilemburan lianna. Poé éta téh, kabeneran, dina budaya Romawi mah mangrupakeun poé Vulcanalia, péstipal déwa seuneu.
Aya saksi mata anu salamet tina kajadian ieu, sakumaha kacatet dina Pliny the Younger dina rupa dua surat[8] ka ahli sajarah Tacitus. Ti imah emangna di Misenum, kira 35 km ti Vesuvius, Pliny nempo bituna Vesuvius: méga hideung kaluar tina sungut gunung, nu beuki lila beuki turun nutupan sakabéh wewengkon di sabudeureunana.
"Méga" dina Pliny the Younger téh taya lian ti nu ayeuna disebut aliran piroklastik, nyaéta méga/awan gas superpanas, lebu, jeung batu nu muncrat tina gunung api. Pliny nyebutkeun yén pas bitu téh karasa aya lini leutik sababaraha kali nu dituturkeun ku lini badag. Manéhna ogé nyebutkeun yén wewengkon basisir, nyusul lini anu badag, katarajang sunami.
Tilem salila 16 abad[édit | sunting sumber]
Dua kota nu kakubur keusik gunung téh lila-lila kapopohokeun. Herculaneum kapanggih taun 1738, sedengkeun Pompeii 1748. Sabenerna mah éta dua kota téh geus kagali taun 1599, ku arsiték nu ngaranna Fontana, nalika keur ngagali saluran anyar pikeun walungan Sarno, tapi ari bener-bener digalina (pikeun ngabongkar éta ruruntuk kota) mah kakara leuwih ti 150 taun ti harita. Raja Charles VII ti Dua Sisilia ngarojong pisan kana ieu tarékah, malah nalika anjeunna geus jadi raja Spanyol. Ékskavasi taun 1860 dipingpin ku Giuseppe Fiorelli. Anjeunna pisan nu boga ide pikeun nyuntikkeun plaster kana lolongkrang nu ditinggalkeun ku awak nu alancur, sahingga bisa némbongkeun kaayaan para korban Vesuvius sagemlengna.
Aya nu nyebutkeun (tanpa bukti) yén Fontana (nu munggaran manggihan ruruntuk kota téa) téh manggihan sababaraha frésko érotik/jorang titinggal Pompeii. Ngan, kusabab harita mah karya sarupa kitu téh dipahing pisan, anjeunna lajeng ngubur deui éta titinggal arkéologis. Kamungkinan ieu bukti dina laporan nu ngagarali salajengna, nu nyebutkeun yén situs éta téh geus aya nu kungsi ngadatangan, sarta geus dikubur deui.
Rohangan sawala, balong, paimahan, sarta sababaraha vila nu kagali horéng loba nu kawilang weuteuh kénéh. Di deukeut Pompeii kapanggih aya hiji hotél nu legana 1.000 méter persegi; ayeuna katelah "Grand Hotel Murecine".
Pompeii téh mangrupakeun hiji-hijina kota kuna nu struktur topografis sagemblengna weuteuh, tanpa modifikasi atawa tambahan. Wangunan-wangunanana teu sumebar dina 'tata kota' sakumaha nu sok katempo di kota-kota Romawi, sabab kaayaan taneuhna nu teu rata, tapi jalanna lalempeng, luyu jeung tradisi Romawi; dibalay ku batu poligonal nu diaping ku toko-toko jeung paimahan di sisina.
Karuksakan alatan lini, longsor, jeung gunung bitu[édit | sunting sumber]
Salah sahiji nu keur ditalungtik kiwari téh ngeunaan struktur wangunan nu keur dijieun dina mangsa gunung bitu (ruksak alatan lini taun 62). Sababaraha lukisan heubeul nu ruksak sigana geus diganti ku nu anyar. Pangna nepi ka sapuluh taun lilana téh, sigana mah, kusabab sapanjang sapuluh taun éta mah kota Pompeii téh terus-terusan digeder ku lini (vulkanik), nu ditungtungan ku bituna gunung Vesuvius.
Dina mangsa munggaran digali, lapisan lebu gunung téh tétéla loba ngubur manusa. Kusabab lapisanana téh kawilang teuas, Giuseppe Fiorelli boga akal ngeusian lolongkrang urut manusa téh ku plaster, sahingga hasilna mangrupa dedegan manusa pangeusi Pompeii nu teu bisa ngejat tina hujan lebu (tingal [9], [10], [11]). Dina sababaraha hasil mah katémbong pisan kaayaan soak nu karandapan ku éta korban.
Para ahli géologi migunakeun karakteristik magnétik batu, talawéngkar, jeung pasésaan nu aya di Pompeii pikeun ngaduga-duga suhu aliran piroklastik nu ngubur ieu kota. Hasilna nunjukkeun yén awan lebu téh suhuna nepi ka 850 °C nalika kaluar tina sungut Vesuvius. Pas nepi ka kota mah suhuna turun nepi ka kurang ti 350 °C, antara 240 jeung 340 °C (Cioni et al., 2004).
Baca ogé[édit | sunting sumber]
Rujukan[édit | sunting sumber]
- Pompeii, Wikipédia édisi basa Inggris (17 Maret 2006).
- Senatore, M.R., J.-D. Stanley, and T.S. Pescatore. 2004. Avalanche-associated mass flows damaged Pompeii several times before the Vesuvius catastrophic eruption in the 79 C.E. Geological Society of America meeting. Nov. 7-10. Denver. Abstract.
- Maiuri, Amedeo, Pompeii, pp, 78-85, in Scientific American, Special Issue: Ancient Cities, c. 1994.
- Cioni, R.; Gurioli, L.; Lanza, R.; Zanella, E. (2004). "Temperatures of the A.D. 79 pyroclastic density current deposits (Vesuvius, Italy)". Journal of Geophysical Research-Solid Earth 109.
Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]
- Pompeii official web site
- Herculaneum/Pompeii/Stabiae Website
- Digitizing Pompeii
- ItalianVisits.com
- Pompeii: The Musical
- Patterns of reconstruction at Pompeii
- Current Archaeology article, Visting Pompeii
- Three decades of Seismic Activity at Mt. Vesuvius 1972-2000
- Biography of Nero, by Suetonius
- The Annals by Publius Cornelius Tacitus
- Translation of Pliny's letters to Tacitus
- Another translation, and comments on Pliny the Elder's death, at UCSB's The Volcano Information Center website
- Pompeii at University of Minnesota's Emuseum


text:
Rahwana
Rahwana (devanagari = रावण, ravana, Aks. Sunda:ᮛᮂᮝᮔ ) , dina mitologi hindu nya ėta palaku antagonis dina wiracarita Ramayana anu ngalawan Rama, rahwana digambarkeun boga 10 hulu matakna Rahwana disebut ogé Dasamuka. Rahwana nya éta raja Aléngka sakaligus raja iblis (rakhsasa). [1][2] Rahwana nya éta putra Resi Wisrawa ti padépokan dederpenyu jeung Déwi Sukési, putri Prabu Sumali raja Aléngka [3][4]. Nalika leutik ngaranna Dasasana atawa Dasagriwa [3]. Rahwana boga tilu adi: Arya Kumbakarna, Dewi Sarpakenaka, jeung Arya Wibisana. Lian ti éta, Rahwana boga adi téré nya éta Wisrawana (Prabu Damaraja) jeung Prabu Danapati raja di Lokapala, putra resi wisrawa jeung Déwi Lokawati.[3] Rahwana boga loba pamajikan, tapi anu asli mah Déwi Mandodari (di Sunda biasa disebut Banondari).[5], anakna Mayasura anu nikah jeung widadari ngaranna Hema. Dina Ramayana dicaritakeun yén istana Rahwana pinuh ku awéwé geulis ti sakuliah nagri di dunya, lantaran awéwé di Aléngka ngarasa bungah lamun bisa nikah jeung Rahwana[1]. Rahwana boga senjata pusaka nya éta chandrahasa atawa candrasa (pedang bulan), pakarang sejenis pedang anu boga dua ujung seukeut. [6][7]. Lian ti éta rahwana kasohor ku kaparigelan make pakarang perang katut élmu sihir[8].
Daptar eusi
Gelarna Rahwana[édit | sunting sumber]
Resi Wisrawa miang ka Aléngka pikeun néangan jodo keur anakna[9]. Tapi nalika sang resi macakeun Sastra Jendra Hayuningrat Pangruwating Diyu ka Déwi Sukési, Duaanana kabawa napsu syahwat terus ngalakukeun hubungan suami-istri[9]. Tina hubungan haram éta lahir gundukan getih anu nyampur jeung wujud ceuli sarta kuku: Rahwana, rakhsasa anu lahir tina getih anu ngalambangkeun angkara murka manusa, Kumbakarna, rakhsasa segedé gunung anu boga sipat wijak lahir tina wujud ceuli anu ngalambangkeun rasa kaduhung kolotna, jeung Sarpakenaka, rakhsasa awéwé anu lahir tina wujud kuku, sedengkeun Wibisana mah lahir jadi manusa normal sabab lahir ti hubungan anu sah, lain ti syahwat wungkul[9]
Lalakon hirup[édit | sunting sumber]
Tapa di Gohkarna[édit | sunting sumber]
Keur ngorana, Rahwana pernah tapa di Gunung Gohkarna jeung adi-adina salila mangbulan-bulan[6]. Opatanana sapuk moal waka eureun tapa lamun kahayangna can ditedunan, balukarna kahyangan jadi riweuh, para Déwa jeung Déwi jadi baringung. Ahirna Batara Narada turun ka dunya terus nanya nu jadi kahayang Maranéhna[6]. Dasamuka ménta dibéré kasaktén sangkan euweuh hiji mahluk naon ogé anu bisa ngéléhkeun manéhna, sanajan Batara narada geus ngingetan yén sagala nu aya di dunya bakal aya ahirna, tapi éta pamundut tetep ditedunan[6]. Kumbakarna ménta dibéré umur anu panjang, tapi diganti, manéhna hayang hirup nikmat, dahar sapuasna, jeung saré sapuasna[6]. Paméntana ditedunan. Sarpakenaka ménta sangkan bisa ngalampiaskeun napsu birahi sapuas-puasna, sedengkeun Wibisana ménta sangkan boga kawani pikeun nepikeun bebeneran. Batara Narada ngabéjaan yén unggal pilihan kaasup mihak kana bebeneran téh pasti aya resikona[6].
Tapa ka Brahma[édit | sunting sumber]
Keur ngorana, Rahwana ngalakukeun tapa ka Batara Brahma salila mangtaun-taun. Déwa Brahma resep kana pamujaanana, terus nedunan kahayang Rahwana nya éta teu bisa diéléhkeun ku Déwa jeung sagala rupa kakuatan séjénna.[7]. Sanggeus meunang kakuatan manéhna jadi pangawasa Aléngka[7]. Nalika Rahwana jadi Raja, Aléngka jadi nagara anu makmur, konon euweuh rahayat nu kalaparan di Karajaan Aléngka.[7].
Muja ka Siwa[édit | sunting sumber]
Sanggeus jadi raja, Rahwana ngadatangan Déwa Siwa di Gunung Kailasha[8]. Henteu disadaran, Rahwana iseng mindahkeun bari ngulinkeun éta gunung anu jadi imahna Déwa Siwa[8]. Siwa anu ngarasa kesel ku kaagulan Rahwana neken éta gunung ku sukuna nepi ka Rahwana katindih, terus gagauran alatan nyeri[8]. Gana datang pikeun méré nyaho Rahwana, kudu kasaha manéhna ménta hampura[7]. Rahwana nyiptakeun jeung nyanyikeun pupujian ka Siwa pikeun nebus dosana[8][7]. Konon Rahwana ngalakukeunana mangtaun-taun, nepi ka Siwa ngabébaskeun Rahwana tina hukuman[8]. Siwa kagugu ku kawani jeung kasatiaanana, Rahwana dibéré hadiah nya éta candrasa (pedang bulan) anu kacida kuatna[7]. Saterusna Rahwana jadi pamuja Siwa saumur hirup anu kasohor ku tarian pamujaanana nya éta Shiva Tandava Stotra(m)[8][7].
Lalakon Cinta[édit | sunting sumber]
Néang titisan Déwi Sri[édit | sunting sumber]
Hiji mangsa Rahwana panggih jeung Déwi Widawati, anu mangrupakeun titisanna Dewi Sri pamajikan Wisnu [6]. Rahwana maksa hayang nikah jeung Widawati, ahirna Déwi WIdawati ngaduruk dirina sabab embung dikawin ku Rahwana[6]. Rahwana teu nyerah, manéhna néang deui titisan Déwi Sri nu séjén, nya éta Déwi Citrawati, pamajikan Arjuna Sasrabahu, tapi gagal deui [6]. Sumanget Rahwana beuki ngagedur, manéhna néang deui titisan Dewi Sri nu séjén[6]. Ahirna Rahwana apaleun yén Déwi Sukasalya, anakna Prabu Banputra ti karajaan Ayodya nya éta titisan Déwi Sri[6]. Tapi Déwi Sukasalya kaburu kabur jeung Bagawan Rawaatmaja, Rahwana ngudag, terus maéhan Rawaatmaja, sedengkeun Sukasalya ménta tulung Prabu Dasarata anu kabeneran papanggih[6]. Rahwana ngudag maranéhna, terus maéhan Rawaatmaja anu nahan Rahwana, sedengkeun Sukasalya anu geus lumpat jauh ménta tulung Prabu Dasarata anu kabeneran papanggih[6]. Dasarata diancam sangkan nyerahkeun Déwi Sukasalya[6]. Teu lila Batara Guru datang, terus nyieun Sukasalya palsu anu dibawa Rahwana ka Aléngka, sedengkeun Sukasalya asli dibawa Dasarata[6].
Rahwana Nyulik Sinta[édit | sunting sumber]
Déwi Sarpakenaka bébéja yén Dewi Sinta, pamajikan Rama keur ngalalana di Leuweung Dandaka[6]. Rahwana jadi inget kana caritaan Begawan Maryuta yén Sinta téh titisan Déwi Sri[6]. Teu loba omong deui, Rahwana miang ka Luweung Dandaka dibaturan ku Kala Marica [10]. Rahwana ngagunakeun cara licik: Marica robah jadi kijang sangkan Rama jeung Laksamana ngajauhan Sinta, sedengkeun Rahwana robah wujud jadi brahmana aki-aki terus nyulik Sinta ka Taman Argasoka[3][10]. Jatayu, sakadang Dadali dipaéhan ngagunakeun Candrasa nalika nyegah Rahwana nyulik Sinta[6][10]. Rama nyaho yén Sinta diculik Rahwana ti Jatayu anu sakarat[10].Di taman Argasoka, Sinta dibaturan ku Trijata, alona Rahwana[10].
Hampir unggal poé salila 12 taun, Sinta dirayu Rahwana, tapi Sinta ngancem rék bunuh diri lamun Rahwana wani nyekel manéhna[6]. Kumbakarna jeung Wibisana nentang lanceukna lantaran Rahwana dianggap nurunkeun wibawana salaku raja. Wibisana diusir ti Aléngka, sedengkeun Kumbakarna balik ka kasatriaan[6].
Rahwana tiwas[édit | sunting sumber]
Rahwana hésé pisan diéléhkeun, nepi ka Lesmana gé sakarat.[11]. Wibisana anu mantuan Rama ogé teu bisa mantuan loba, sabab najan awak Rahwaa geus ancur ku rupa-rupa pakarang perang, tapi angger Rahwana nangtung kénéh[11]. Najan saacanna sapuluh hulu Rahwana geus disapatkeun, tapi muncul deui[11]. Untungna Rama meunang pakarang perang ti Brahma[11]. Rama mapatkeun mantra, terus mesatkeun Brahma-astra[11]. Brahma-astra anu ngaluarkeun seuneu langsung niruk kana dada Rahwana anu jadi rusiah kasaktén Rahwana[11]. Rahwana labuh ti Karéta perangna, harita kénéh Rahwana tiwas[11]. Aya nu nyebutkeun ogé yén sanggeus tiwas, Rahwana ditindih Gunung Sumawana anu dibawa ku Hanoman[10].
Numutkeun Pawayangan Jawatimuran, Rahwana tiwas sabada sapuluh huluna sapat dipanah ku panah pusaka Guwawijaya kagungan Rama[6]. Unggal hulu anu sapat dicokot ku Hanoman, terus diancurkeun, sedengkeun awakna ditindih ku gunung[6].
Referensi[édit | sunting sumber]
- ↑ a b (id)Rahwana a.k.a Dasamuka (diaksés tanggal 18 September 2011)
- ↑ (id)Rahwana (Ravana) (diaksés tanggal 18 September 2011)
- ↑ a b c d (id)Artikel Rahwana Hadi Sukimo (diaksés tanggal 18 September 2011)
- ↑ (id)wayang/index.php?option=com content&view=article&id=823&Itemid=823 Ki demang- Dasamuka (diaksés tanggal 20 September 2011)
- ↑ [http;//datasunda.org/php/dnl.php?type=ri...Ceurik%20Rahwana%20(2) Ceurik Rahwana] (diakses tangal 20 September)
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v (id)Tim Penulis Sena Wangi.Ensiklopedi Wayang Indonesia.Jakarta:Penerbit Sena Wangi ISBN 979-9240-02-6
- ↑ a b c d e f g h (en)Indianet zone-Dasamuka-Ravana (Diaksés tanggal 23 September 2011)
- ↑ a b c d e f g (en)India-parenting-Ravana character sketch (Diaksés tanggal 24 September 2011)
- ↑ a b c (id) One Heart Media (diaksés tanggal 20 September 2011)
- ↑ a b c d e f epos Ramayana (diaksés tanggal 22 September 2011)
- ↑ a b c d e f g (en)Ramayanam Online (diaksés tanggal 22 September 2011


text:
Ban
Ban nya éta karét beunang ngokolakeun di pabrik anu napel dina sakuriling gilinding, aya ban sapédah, ban mobil, ban délman, jeung réa-réa deui[1]. Ban jang kandaraan mangrupa komponén anu pangpentingna kusabab dina luhureun ban éta kandaraan bisa maju[2].Ban anu hadé miboga mangpaat jang nyieun rasa ngeunaheun nu maké mobil ogé kasalametanana[2]. Lamun ban aya dina kaayaan anu kurang hadé dina nyumponan fungsina, bisa ngabalukarkeun goréng kana kasalametan panumpang jeung supir anu aya dina éta kandaraan[2]. Kondisi ban anu aya dina kaayaan goréng ngabahayakeun ka pamaké kandaraan[2]. Misalna ban anu teu rata bisa ngabalukarkeun kandaraan jadi teu bisa diatur ku supir atawa lamun mobil bisa méngkol sorangan sanajan geus nincak erém[2]. Ban anu miboga fungsi hadé patali jeung sistem kemudi ogé peredam kejutatawa shockbreaker[2]. Lian ti jadi nu nahan ban dina as nya éta ball joint jeung leher, sarta tekanan angin dina ban[2].
Rupa-Rupa Ban[édit | sunting sumber]
Ban biasa dibagi jadi tilu rupa nya éta:[2].
1. Ban pikeun jalan standard[2].
2. Ban pikeun jalan nu pinuh ku leutak[2].
3. Ban pikeun jalan lempeng[2].
Kode Ban[édit | sunting sumber]
Dimensi ban biasana ditulis :[2].
205 / 55 /ZR16 [2].
Kateranganana nya éta:[2].
205:Legana telapak ban (mm)[2].
55:aspek ratio pikeun ukuran kandelna ban (%) tina legana telapak ban [2].
ZR:kode limit kecepatan[2].
16:diameter velg ( inch )[2].
Kode kecepatan:[2].
S<180 km/jam[2].
T<190 km/jam[2].
H<210 km/jam[2].
V<240 km/jam[2].
Z>240 km/jam[2].


text:
Kadongdong
Kadongdong mangrupa pepelakan buah anu asalna ti famili Anacardiaceae.[1] Jenis-jenis kadongdong punjul anu potensial sarta loba dipelak ku para patani diantarana nyaéta kadongdong karimunjawa, kadongdong bangkok, sarta kadongdong kendeng.[1] Kadongdong karimunjawa mangrupa kadongdong anu buahna ukuranana gedé/super.[1] Produksi kadongdong ieu bisa lumangsung sapanjang taun, wangun buahna lonjong kalayan beurat 0,7-1 kg/buah.[1]
Daptar eusi
Sajarah Singget[édit | sunting sumber]
Kadongdong mangrupa pepelakan buah nu mangrupa tangkal anu dina basa inggris disebut ambarella, otaheite apple, atawa great hog plum.[1] Keur di Asia Tenggara disebut: kedondong (Indonésia & Malaysia), hevi (Filipina), gway (Myanmar), mokah (Kamboja), kook kvaan (Laos), makak farang (Thailand), sarta co'c (Vietnam).[1] Kadongdong asalna ti Asia Timur sarta Asia Tenggara.[1] Pepelakan ieu geus sumebar ka sakumna wewengkon tropik.[1]
Mangpaat Kadongdong[édit | sunting sumber]
Mangpaat buah kadongdong amis kultivar punjul didahar dina kaayaan seger, tapi sawaréh buah nu asak sok dikokolakeun jadi selai, jeli, sarta sari buah.[1] Buah anu dikulub sarta digaringkeun bisa ditunda pikeun sawatara bulan.[1] Buah atahna loba dipaké dina rujak sarta sayur, sarta pikeun dijieun acar (sambel kadongdong).[1] Daun ngorana anu dikukus dijadikeun lalapan.[1] Buah sarta daunna ogé dijadikeun pakan ingon-ingon.[1] Kaina boga warna coklat ngora sarta gampang ngalayang, henteu bisa dipaké kai patukangan, tapi sakapeung dijieun parahu.[1] Dipikawanoh di sagala rupa pelosok dunya sagala rupa mangpaat ubar ti buah, daun, sarta kulit batangna, sarta ti sawatara nagara dilaporkeun ayana pengobatan borok, kulit perih, sarta tatu beuleum.[1] Unggal 100 gram bagian buah anu bisa didahar ngandung 60-85 gram cai, 0,5-0,8 gram protein, 0,3-1,8 gram lemak, 8-10,5 gram sukrosa, 0,85-3,60 gram serat.[1] Daging buahna mangrupa asal vitamin C sarta zat beusi; buah anu tacan asak ngandung pektin kira-kira 10%.[1]
Sentra Pepelakan[édit | sunting sumber]
Pepelakan kadongdong loba dipelak di nagara-nagara Asia Tenggara.[1] Salah sahiji nagara anu jadi sentra melak kadongdong nyaéta Filipina anu ngabogaan hiji jenis kadongdong punjul nyaéta jenis Spondias purpurea L.[1] Di Indonésia wewengkon penghasil kadongdong salah sahiji diantarana nyaéta Karimunjawa (Jepara, Jawa Tengah.[1]
Sarat Tumuwuh[édit | sunting sumber]
Iklim[édit | sunting sumber]
- Tangkal kadongdong cabang-cabangna rapuh sarta gampang pites ku kituna kaayaan angin anu gancang teuing bisa ngarusak tangkal ieu.[1]
- Curah hujan anu dipikahayang antara 1.000-1.500 mm/taun.[1] Dina usum halodo daun kadongdong murudul sakumnana sarta dina usum hujan baris tumuwuh balik kalayan gancang.[1]
- Tangkal kadongdong merlukeun loba cahaya; tangkal anu kacedeuman ngahasilkeun buah saeutik/malahan teu bisa buahan.[1]
- Suhu anu haneut kira-kira 30 derajat C pohara cocog pikeun pepelakan kadongdong[1]
- Kelembaban hawa kira-kira 14%.[1]
Média Melak[édit | sunting sumber]
- Pepelakan kadongdong sanggup tumuwuh alus dina taneuh batu kapur sarta taneuh keusik asam, asal taneuh éta ngabogaan sistem pengaliran cai anu alus.[1] Taneuh anu alus nyaéta taneuh anu porous, gembur, sarta ngandung bahan organik.[1]
- Derajat Kaasaman taneuh (ph) anu luyu pikeun pepelakan kedondong nyaéta antara 5,5-6,2.[1] Lamun taneuh kadar asamna gedé teuing mangka pikeun naékkeun ph perlu aya pengapuran.[1]
- Pepelakan kadongdong henteu resep dina cai anu ngeyembeng.[1] Tapi tangkal ieu ogé toleran ka kekeringan, dina kaayaan stres dangdaunanana baris murudul pikeun samentara waé.[1] Sistem pengairan anu alus baris ngarojong tumuwuhna kadongdong ku kituna produksina ngalimpah.[1] Permukaan cai taneuh anu bisa dihontal ku pepelakan kadongdong nyaéta antara 50-200 cm.[1]
- Kelerengan henteu mangaruhan teuing pepelakan kadongdong, tapi pepelakan kadongdong pangalusna dipelak dina wewengkon anu datar kalayan kelerengan antara 0-10 derajat.[1]
Jangkungna Tempat[édit | sunting sumber]
Pepelakan kadongdong tumuwuh alus dina dataran pendék anu garing nepi ka jangkungna 700 m dpl.[1]
Khasiat[édit | sunting sumber]
Kulit kai kadongdong berkhasiat minangka ubar disentri, sarta daunna pikeun ubar batuk.[2] Pikeun ubar disentri dipaké + 5 gram kulit kai seger kadongdong, dikumbah tuluy dipotong-potong, dikulub kalayan 2 gelas cai salila 25 menit, sanggeus tiis disaring.[2] Hasil saringan diinum sakaligus.[2]
Kandungan Kimia[édit | sunting sumber]
Daun, kulit batang sarta kulit akar kadongdong ngandung saponin, flavonoida sarta tanin. [2]
Kadaharan tina bahan Kadongdong[édit | sunting sumber]
Dodol[édit | sunting sumber]
Lamun biasana buah kadongdong anu asem seger dijadikeun buah pikeun rujak, kiwari kadongdong dikokolakeun jadi panganan anu unik.[3] Dodol anu biasana rasana amis legit, kiwari saeutik rasa asem tapi seger.[3] di Kampung Badag Dayeuh, Rengat, Riau, kadonhdong henteu ngan dijadikeun buah langsung dahar waé, tapi ogé dijadikeun camilan sarta ku-ku has wewengkon kasebut.[3] Ku warga kira-kira, buah kadongdong anu cukup loba hasil panénna dijieun jadi dodol, panganan anu rasana amis legit.[3] Henteu robahna kalayan dodol lolobana, dodol kadongdong ieu ogé dijieun tina bahan-bahan kawas gula, buah kadongdong sarta wijen.[3] Buah kadongdong anu geus asak, dipesék sarta diesotkeun tina sikina.[3] Bumbu wijen nyieun aroma dodol jadi seungit sarta tekstur dodol jadi saeutik garihal alatan siki wijenna.[3] Kelir dodol kadongdong cokelat caang, henteu kawas dodol Betawi anu warnana leuwih poék.[3] Aromana seungit, sarta rasana henteu amis teuing.[3] Pikeun anu henteu resep teuing jeung rasa anu amis, dodol kadongdong ieu bisa dirasaan minangka réncang inum téh.[3] Hanjakalna, dodol kadongdong ieu masih pohara arang kapanggih.[3] Ngan sabot aya pameran kadaharan tradisional wewengkon waé dodol kadongdong ieu bisa kapanggih.[3] Hiji kotak dodol kadongdong ukuranana 400gr, dibandrol saharga Rp 15.000.[3]
Jus[édit | sunting sumber]
Jus Kadongdong cocog pikeun ngajaga kaséhatan awak.[4] Kadongdong, ngandung vitamin C pikeun nyegah sariawan sarta ngabogaan unsur gula dina wangun sukrosa.[4] Unsur gula kasebut, pohara alus pikeun nambahan energi sarta ngaronjatkeun vitalitas awak.[4] Kandungan cai sarta serat Kadongdong ogé cukup luhur ku kituna alus pikeun ngalancarkeun pencernaan sarta bisa nyegah dehidrasi.[3] Sajaba ti éta, kadongdong ngandung lemak, karbohidrat, sarta protein anu pendék ku kituna cocog jadi bagian menu diet.[4]
Es Jus Kedondong
Bahan:
- 8 buah kadongdong, cokot dagingna
- 150 gram gula keusik
- 500 ml cai
Cara nyieun:
- Blender lemes daging buah kadongdong kalayan 250 ml cai
- Campurkeun cai asak sarta gula, jerang di luhur seuneu leutik nepi ka gula larut
- Sajikeun jus kadongdong dina gelas saji babarengan, cairan gula, sarta es batu.[5]
Manisan[édit | sunting sumber]
Dina dasarna manisan nyaéta buah-buahan anu dikeueum dina campuran cai gula salila sawatara waktu.[6] Nyieun buah jadi manisan mangrupa salah sahiji cara pikeun ngawetkeun buah kasebut tanpa nambahan rupa-rupa bahan kimia minangka zat pengawet.[6] Jenis ti manisan ieu sorangan diwangun ti 2 jenis, nyaéta manisan garing sarta manisan baseuh.[6] Di handap ieu baris dijelaskeun cara nyieun manisan baseuh anu mangrupa manisan kadongdong. Konci[6] suksés dina nyieun manisan nyaéta dina milihan buah sarta kaberesihan parabot anu dipaké.[6] Pilih buah jeung kualitas anu alus sangkan hasil manisan anu urang jieun leuwih awét.[6] Sajaba ti éta, cék kaberesihan pakakas anu urang paké.[6] Utamana pakakas anu dipaké pikeun ngeueum manisan.[6] Bahan:
- 500 gr buah kadongdong anu geus kolot
- Peusék kulitna sarta belah-belah
- Cai kapur seureuh sacukupna
- 200 gr gula keusik
- 100 ml cai
- Pewarna konéng anu food grade sacukupna
Cara nyieun manisan kadongdong:
- Campur cai kalayan kapur seureuh
- Cicingkeun sakeudeung nepi ka kapur seureuhna ngendap
- Saring sarta cokot caina waé
- Keueum potongan kadongdong dina cai seureuh sarta cicingkeun salila 2 jam
- Tiriskeun potongan kadongdong sarta kumbah bersih
- Kulub gula keusik sarta 100 ml cai , tambahkeun sawatara tetes pewarna konéng
- Dagoan nepi ka ngagolak saterusna angkat ti luhur seuneu
- Asupkeun potongan kadongdong kana rebusan cai gula sarta cicingkeun salila saeutikna 1x24 jam
- Tiriskeun potongan kadongdong sarta poé dihandap panonpoé nepi ka garing
- Sanggeus garing, simpen manisan kadongdong dina wadah katutup rapet.[6]
Jangjang Hayam Tumis Daun Kadongdong[édit | sunting sumber]
Rasa daun kedondong anu asam seger nambahan napsu dahar urang.[7]
Bahan-bahan/bumbu-bumbu:
- 6 buah jangjang hayam, dipotong 2 bagian
- 2 siung bawang bodas, diiris ipis
- 4 butir bawang beureum, diiris ipis
- 2 buah cabé héjo, dipotong buleud
- 2 buah cabé beureum, dipotong buleud
- 400 ml santan ti 1/4 butir kalapa
- 2 tangkai daun kadongdong
- 1 séndok téh uyah
- 1/4 séndok téh pedes bubuk
- 1/2 séndok téh gula beureum
- 3 buah balimbing wuluh (60 gram), dipotong-potong
- 1 séndok dahar minyak pikeun menumis
Cara Nyieun:
- Panaskeun minyak
- Tumis bawang bodas, bawang beureum, cabé héjo, sarta cabé beureum nepi ka seungit
- Asupkeun hayam
- Aduk nepi ka robah kelir
- Asupkeun santan, daun kadongdong, uyah, pedes bubuk, sarta gula beureum
- Masak nepi ka ngagolak.
- Tambahkan belimbing wuluh
- Masak nepi ka kuah mengental.[7]
Referensi[édit | sunting sumber]
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj (id)[1] (diaksés tanggal 27 Oktober 2011)
- ↑ a b c d (id)[2] (diaksés tanggal 27 Oktober 2011)
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n (id)[3] (diaksés tanggal 27 Oktober 2011)
- ↑ a b c d (id)[4] (diaksés tanggal 27 Oktober 2011)
- ↑ (id)[5] (diaksés tanggal 27 Oktober 2011)
- ↑ a b c d e f g h i (id)[6] (diaksés tanggal 27 Oktober 2011)
- ↑ a b (id)[7] (diaksés tanggal 27 Oktober 2011)


text:
BABAD LIMBANGAN
Cerita sajarahna Limbangan numutkeun sumber tina salah sahiji buku Naskah Sunda Lama Kelompok Babad anu disusun ku Edi S. Ekadjati dkk, dina naskah anu ditulis dina bentuk prosa ngisahkeun tentang asal-usul panguasa Limbangan sarta asal-usul ngaran tempat di sabudeureun Kabupaten Garut. Di caritakeun yen Prabu Siliwangi ti Karajaan Pajajaran dina hiji waktu marentahkeun Aki Haruman keur moro. Ngan alih-alih meunang sato buruan, Aki Haruman manggihan sinar anu ca’ang ti Luhur Gunung, Ari pek sinar eta asalna ti Nyai Putri ti Limbangan anu keur mandi. Pamanggih eta saterusna dilaporkeun ka Prabu Siliwangi. Nguping paras ani sakitu geulisna putri eta, Prabu Siliwangi gaduh niat bade ngalamar Nyai Putri Limbangan dan masihan nami gunung tempat manggihannana jadi ”Gunung Haruman : Seungit”
Dina awalna lamaran eta ditolak ku nyai Putri. Ngan kusabab bujukan ramana anu namina Sunan Rumenggong, ditampi eta lamaran teh. Tina perkawinan eta lahir dua orang putra, nyaeta Basudewa sareng Limanjaya Sanjaya. Basudewa anu saterusna jadi panguasa Limbangan sareng ari Liman Sanjaya mah dijadikeun panguasa Dayeuh Luhur.
Dina hiji waktu kadua putrana eta, Prabu Siliwangi ngirim dua putri keur dijadikeun istri anak-anakna, Anu hiji mah rupa na teh geulis pisan jeung dibawana teh make tandu anu goreng, tah ari anu hiji deui mah rupana biasa-biasa tur dibawana make tandu anu alus. Mimitina mah rombongan eta datang ka Limbangan jeung penguasa Limbangan milih tandu anu alus, ari tandu anu goreng mah dibawa ka Dayeuh Luhur.
Prabu Basudewa ngarasa nyesel pisan kusabab tos milih tandu anu alus kusabab istri anu di dapet na rupana biasa-biasa. Dina hiji perburuan babarengan Liman Sanjaya, Basudewa menta ka dulurna eta supaya daek nukeur istri-istri anjeunna. Prabu Liman Sanjaya satuju pisan. Tapi obrolan anjeunna na teh ka denger ku istri Limansanjaya. Kusabab teu hoyongeun dijadikeun istri Basudewa, anjeunna kabur sacara susulumputan.
Sa’atosna diteangan, Limansanjaya manggihan deui istrina eta dan janji moal rek nukeur anjeunna sareng istri Basudewa. Dina pangumbaraan saterusna, Limansanjaya sareng istrina dugi ka hiji hutan anu sakitu strategis keur ditempatan. Hutan eta dijaga ku lalaki kolot kiriman para Dewa. Saentosna terang yen Liman Sanjaya calon panghuni hutan eta, lalaki kolot eta langsung ngaleungit. Anu saterusna leuweung eta berkembang jadi hiji nagara anu dikenal ku nami Dayeuhmanggung. Salain Limansajnaya, raja Dayeuhmanggung lainna oge anu kasohor nyaeta Ranggalawe.
***
Memang dina ngeunaan babad limbangan teh seuer sumber anu benten-benten, tapi ringkesan seratan ieu mah ngan saukur pangemut kasadayana.


text:
Palu
- Kaca ieu eusina ngeunaan pakakas Palu. Pikeun guna lian ti Palu, tempo Palu (disambiguasi)
Palu atawa martil nyaéta pakakas anu dipaké pikeun nakol hiji barang. Palu umumna dipaké pikeun maku, ngoméan hiji banda, nempa logam jeung ngancurkeun hiji banda. Palu dirarancang pikeun tujuan nu tangtu kalawan variasi dina wangun jeung struktur. Wngun umum palu nyaéta boga gagang jeung hulu, kalawan bagian anu leuwih beurat dina huluna. Desan dasar palu sangkan babari dipaké, tapi aya ogé modél palu mékanis anu dioperasikeun pikeun kaperluan au leuwih gedé.
Palu mungkin pakakas anu pangkolotna anu masih kénéħ nyampak nepika kiwari. Palu batu dipikawanoh geus dipaké ti semet taun 2.600.000 Saméméh Maséhi [1]. Palu nyaéta pakakas dasar pikeun rupa-rupa profési. Minangka analogina, palu ogé dipaké pikeun pakakas anu didesain pikeun méré takolan, contona dina mékanisme pikeun ngaluncurkeun pélor dina bedil.
Referensi[édit | sunting sumber]
- ↑ Semaw, S., M. J. Rogers, J. Quade, P. R. Renne, R. F. Butler, M. Domínguez-Rodrigo, D. Stout, W. S. Hart, T. Pickering, and S. W. Simpson. 2003. 2.6-Million-year-old stone tools and associated bones from OGS-6 and OGS-7, Gona, Afar, Ethiopia. Journal of Human Evolution 45:169-177
Tumbu luar[édit | sunting sumber]
- (en) Tipe Palu gambar jeung deskripsi
- (en) Museum Palu


text:
Kairo
-
Keur kagunaan séjén, tempo Kairo (disambiguasi).
Kairo (basa Arab: القاهرة, dialihaksarakeun jadi al-Qāhirah) nyaeta ibu kota Mesir.
Wewengkon Kairo Raya miboga pangeusi kurang leuwih 16 yuta jiwa. Kota ieu mangrupakeun kota panggedena di buana Afrika mah, pon kitu deui di Wétan Tengah. Kota ieu mangrupakeun hiji-hijina kota di Afrika nu miboga sistim metro.
Ku pangeusina, kota ieu disebut Misr atawa Masr, ngaran nagarana sorangan.
Kairo Islam nyaeta warisan dunya nu ditangtayungan ku UNESCO ti taun 1979.
Tumbu luar[édit | sunting sumber]
- (en) Kairo Islam - situs warisan dunia
- (en) Kairo Islam - perlawatan


text:
Mia anu alus
halo, kumaha béja anjeun mi? kuring harap manéh alus - alus waé sarta cageur sok enya.... sedengkeun kuring di dieu ogé cageur sarta alus - alus waé.
Mia, kumaha rasana sakola dipasantrén? Palajaran pasantrén kumaha? Peunteun mu diditu alus alus pan? Ulah poho diajar ulah curhat terus sarua réncang sakamar hehehhee... lamun liburan nyimpang kaimah enya mi... oya réncang mu di ditu loba enya mi? ulah poho sarua kuring enya hehehehhe
Mi, cukup nepi ka di dieu tiheula enya surat ti ku. Ulah poho diganjar enya.... Kuring tunggu loh. SUKSÉS keur manéh mi ^_^


text:
Hélium
Hélium (He) mangrupakeun unsur kimia monoatomik inert nu teu warnaan, tanpa bau, tanpa rasa, non-toksik nu 'mingpin' gas mulya dina tabel periodik nu nomer atomna 2. Titik golak jeung lééhna panghandapna ti sakur unsur sarta ngan aya dina bentuk gas, iwal dina kaayaan nu teu biasa. Kaayaan luar biasa ieu ogé perlu pikeun nyieun sanyawaan hélium anu teu stabil dina suhu jeung tekenan baku. Isotopna anu stabil nyaéta hélium-3.
Hélium téh unsur kadua anu paling ngaleuyah sarta kadua panghampangna di mayapada. Ieu unsur ogé kaasup salasahiji anu dihasilkeun tina Big Bang. Kiwari, ampir sakabéh hélium anyar dihasilkeun tina fusi nuklir hidrogén di béntang. Di Marcapada, ieu unsur dihasilkeun tina udaran radioaktif unsur-unsur nu leuwih beurat(partikel alfa téh inti hélium).
Taun 1868, ahli astronomi Prancis Pierre Janssen manggih hélium salaku hiji gurat spéktral dina cahya samagaha panonpoé. Kadieunakeun hélium loba kapanggih di tambang gas alam di AS.
Rujukan[édit | sunting sumber]
- Helium, Wikipédia édisi basa Inggris. Disalin 1 Agustus 2007.
Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]
- Vidéo Hélium Cair
- Umum
- US Government' Bureau of Land Management: Sources, Refinement, and Shortage
- WebElements: Helium
- It's Elemental – Helium
- Photos and applications of Helium
- Fluidmech.net ngeunaan hélium II cair jeung diagram faseu tiis
- Leuwih teleb
- Unak-anik
- Phase diagram of helium, showing lambda line
- Physics in Speech kalawan conto audio nu mintonkeun pitch sora anu teu robah
- Artikel ngeunaan hélium jeung gas mulya lianna


text:
Mauritius
- Keur guna lian ti Mauritius, tempo Mauritius (disambiguasi).
-
Artikel ieu sanés ngeunaan Mauritania.
Koordinat: 20°12′S 57°30′E / 20.2°S 57.5°E
Mauritius (Kréol Mauritius: Moris; Basa Inggris: Mauritius, Basa Prancis: Maurice, dilapalkeun: [mɔˈʁis]), resmina Républik Mauritius (Kréol Mauritius: Republik Moris; Basa Inggris: Republic of Mauritius, Basa Prancis: République de Maurice) nya éta hiji nagara kapuloan leupas basisir buana Afrika di beulah kidul-kulon Samudra Hindia, kira-kira 900 kilometres (560 mi) wétaneun Madagaskar. Salian ti pulo Mauritius, nagara ieu ngawengku kapuloan Cargados Carajos, Rodrigués, jeung Kapuloan Agalega. Pulo Mauritius mangrupakeun bagian ti Kapuloan Mascarene, bareng jeung koloni Perancis, Réunion, 200 km (120 mi) ka kidul-kulon jeung pulo Rodrigués 570 km (350 mi) ka kalér-wétan. Ibu kota nagara ieu nya éta Port Louis.
Inggris ngarebut kadali kana kapuloan ieu ti Perancis basa Perang Napoleon, jeung Mauritius merdika ti Britania Raya dina 1968. Nagara ieu mangrupakeun républik parleméntér jeung mangrupakeun anggota ti Komunitas Pamekaran Afrika Kidul, Pasar Umum pikeun Afrika Wétan jeung Kidul, Uni Afrika, La Francophonie, jeung Pasamakmuran Bangsa-Bangsa.
Basa utami nu dipaké di Mauritius nya éta Kréol Mauritius, Basa Perancis, jeung Basa Inggris. Basa Inggris mangrupakeun basa resmi sahiji-hijina tapi basa panghubung biasana Kréol Mauritius. Koran jeung program télévisi biasana dina Basa Perancis.[6] Kréol Rodrigués nya éta hiji basa minoritas jeung dipaké di sababaraha bagian nagara. Rahayat nagara ieu diwangun ku sababaraha étnis, kaasup India, Afrika, Tionghoa, jeung Perancis. Panjelajah Eropa kahiji nu datang ka pulo ieu teu manggihan padumuk pribumi di pulo ieu.
Pulo Mauritius katelah salaku sahiji-hijina tempat nu kawanoh salaku tempat aya manuk dodo. Manuk ieu mangrupa pangan nu gampang diala ku para padumuk lantaran teu bisa ngapung jeung beuratna. Jadi punah kirang ti 80 taun sanggeus panjajahan awal Éropa.
Distrik jeung depéndensi[édit | sunting sumber]
- Pulo Mauritius dibagi kana 9 distrik:
- Black River (Ibu kota: Bambous)
- Flacq (Ibu kota: Centre de Flacq)
- Grand Port (Ibu kota: Mahébourg)
- Moka (Ibu kota: Quartier Militaire)
- Pamplemousses (Ibu kota: Triolet)
- Plaines Wilhems (Ibu kota: Rose-Hill)
- Port Louis (Ibu kota Mauritius)
- Rivière du Rempart (Ibu kota: Mapou)
- Savanne (Ibu kota: Souillac)
Depéndensi[édit | sunting sumber]
- Rodrigués, hiji pulo 560 kilometres (350 mi) wétaneun Mauritius, nu miboga otonomi kawates dina Oktober 2002.[7][8] Wewengkon ieu miboga status salaku distrik adminstratif ka-10 Mauritius saméméh miboga otonomi.[9]
- Kapulon Agalega, 2 pulo 1100 km kaléreun Mauritius
- Cargados Carajos
Tempo ogé[édit | sunting sumber]
Rujukan[édit | sunting sumber]
- ↑ "Article 49 of The Constitution". National Assembly of Mauritius. Diakses pada 1 Nopémber 2011.
- ↑ "Republic of Mauritius, Government Portal (Mauritius)".
- ↑ Ministry of Finance & Economic Development (2011). "Population and Vital Statistics - Republic of Mauritius, January - June 2011".
- ↑ a b c d "Mauritius". International Monetary Fund. Diakses pada 16 Oktober 2011.
- ↑ "Human Development Report 2010". United Nations. 22 Oktober 2010. Diakses pada 5 Nopémber 2010.
- ↑ "Coexistence International at Brandeis University" (PDF). Diakses pada 4 Juli 2010.
- ↑ "First Day Cover: Rodrigues Regional Assembly". The Mauritius Post Ltd. 12 Oktober 2004. Diakses pada 27 Juni 2007.
- ↑ "Rodrigues: achievements after three years of autonomy". Government of Mauritius. 25 Oktober 2005. Diakses pada 27 Juni 2007.
- ↑ "Facts about the land, people, history, government, political conditions, foreign relations of Mauritius. - Government and political conditions". Bureau of African Affairs. U.S Department of State. 1 Juni 2007. Diakses pada 22 Juni 2007.
Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]
Tingali ogé Mauritius di Wikivoyage
- Atlas Mauritius Wikimedia, ngandung peta ngeunaan Mauritius.
Sékretaris-Jéndral: Kaire Mbuende · Prega Ramsamy · Tomaz Salomão
Afrika Kidul · Antigua jeung Barbuda · Australia · Bahama · Bangladés · Barbados · Bélis · Botswana · Britania Raya · Brunéi · Dominika · Fiji (katunda) · Gambia · Ghana · Grénada · Guyana · India · Jamaika · Kamerun · Kanada · Kénya · Kiribati · Lésotho · Malawi · Malaysia · Maladéwa · Malta · Mauritius · Mozambik · Namibia · Nauru · Nigeria · Pakistan · Papua Nugini · Rwanda · St. Kitts jeung Névis · St. Lusia · St. Vincent jeung Grénadin · Samoa · Seychéll · Sierra Leone · Selandia Anyar · Singapura · Siprus · Solomon, Kap. · Sri Lanka · Swaziland · Tanzania · Tonga · Trinidad jeung Tobago · Tuvalu · Uganda · Vanuatu · Zambia
Akrotiri jeung Dhékélia · Anguilla · Antartika Britania · Bermuda · Kapuloan Kayman · Kapuloan Falkland · Géorgia Kidul jeung Kapuloan Sandwich Kidul · Gibraltar · Guernsey · Jersey · Pulo Man · Montserrat · Kapuloan Pitcairn · Téritori Samudra Hindia Britania · St. Héléna, Ascension, jeung Tristan da Cunha · Kapuloan Turks jeung Kaikos Kapuloan Virgin Britania ·
- Koordinat aya dina Wikidata
- Daérah Indo-Arya
- Mauritius
- Nagara di Afrika
- Nagara Samudra Hindia
- Wewengkon nu maké basa Inggris
- Urut jajahan Britania
- Urut koloni Perancis
- Urut jajahan Walanda
- Nagara nu maké basa Perancis
- Nagara kapuloan
- Pulo di Mauritius
- Démokrasi liberal
- Anggota La Francophonie
- Anggota Uni Afrika
- Anggota Pasamakmuran Bangsa-Bangsa
- Anggota Pasarikatan Bangsa-Bangsa
- Républik
- Nu ngadeg taun 1968
- Gunung seuneu di Mauritius


text:
Sendal
Sendal mangrupa salah sahiji jinis sarampah, nya éta kabeh nu sok dipaké di dampal suku jelema jero leumpang.[1] Jinis séjénna ti sarampah nu sarupa fungsina jeung sendal téh nya éta tarumpah, teplék, selop, bakiak, jeung sapatu.[1]
Sandal nya éta mangrupa matras ti rumput-rumputan, bilah ti kulit, atawa potongan-potongan kai anu rata.[2] Bahan-bahan ieu diikatkan dina tapak suku ku tali kulit anu saterusna diikat kira-kira dina suku.[2] Di wewengkon-wewengkon pegunungan anu leuwih tiis, sandal-sandal ieu henteu méré panangtayungan anu cukup kana suku, jadi leuwih loba bahan ditambahkeun jeung sacara bertahap sandal dijieun pikeun modél dasar sapatu.[2]
Sendal jepit geus aya salila sahenteuna genep rébu taun.[3] Minangka titik perbandingan, sapatu primitif dipidangkeun dina lukisan batu anu asalna ti période (Batu Jaman) ahir Paleolitik kira-kira 15.000 taun katukang.[3] Aya penggambaran ti sandal jepit di mural Mesir kuna dina astana sarta kuil-kuil ti kira-kira 4.000 SM. [3]
Tumuwuhna sandal jepit geus jadi bagian ti sakabéh parobahan umum dina mode salila dua puluh taun pamungkas, alatan geus jadi leuwih antaré sakabéh pikeun acara sapopoé.[3] Casual Friday ngalonggarkeun dina naon anu dianggap pakéan kantor anu pas geus nyieun konsumén leuwih fleksibel ngeunaan pakéan kasual.[3] Kiwari, geus aya perhatian média nu jembar di Amérika Sarikat ngeunaan naha flip-flop atawa sendal mangrupa pakéan anu luyu pikeun dipaké ka White House pikeun papanggih présidén.[3] Dua puluh taun katukang mah sawala nu kasebut tadi moal kungsi dianggap.[3]
Busana geus jadi pendorong pasar konci pikeun alas suku, kaasup sendal.[3] Salila sawatara warsih pamungkas, alas suku geus jadi fashion item utama - lain ngan saukur jadi produk pelengkap pikeun pakéan.[3] Kelir, pola, lawon sarta gaya geus jadi laér leuwih wani sarta gaya parobahan leuwih mindeng.[3]


text:
Badan Tanaga Atom Internasional
Badan Tanaga Atom Internasional (basa Inggris: International Atomic Energy Agency/IAEA) nyaéta hiji organisasi indepénden nu ngadeg tanggal 29 Juli 1957 kalayan tujuan pikun mromosikeun digunakeunnana tanaga nuklir sacara daméy sarta nyegah digunakeunnana keur kaperluan militér.
Markas IAEA aya di Wina, Austria. IAEA anggotana aya 137 nagara.
Dina taun 1981–1997, IAEA dipingpin ku Hans Blix. Pupuhu IAEA kiwari nyaéta Mohamed ElBaradei.
Tanggal 7 Oktober 2005, IAEA jeung Diréktur Jéndralna Mohamed ElBaradei meunang pangajén perdaméyan Nobel taun 2005 keur usahana dina ngawatesan panyebaran pakarang nuklir.
Diréktur Jéndral[édit | sunting sumber]
Pajabat Diréktur Jéndral IAEA:
Pranala luar[édit | sunting sumber]
- (en) Loka resmi


text:
Angin ngahiliwir karasa nyecep nebak kanu awak, kaambeu hiliwirna kembang samoja anu seungit kabawa angin,,,,
sawangan inget kana obrolan jeung nu jadi Aki,,,
kuring mimiti muka obrolan, nanya,,,
Ki, naon anu disebat jalan wijaksana anu sae minurut Aki ??
Ki Djuanta : yeuh Ncep, mimitina euweuh jalan ka eta tempat teh, terus aya salah saurang anu naratas ngalampah eta jalan, nyuai-nyuaikeun hahalang jeung rungkun anu ngahalangan. Terus jalma anu sejen ngilu tapak lacak lengkah eta jalma anu mimiti, sanggeus eta, terus datang jalma ka tilu, ka opat jeung saterusna ngalebaran jeung mere endah eta jalan. Teu lila, mucunghul generasi anyar jalma-jalma bodo anu nyoarakeun bari ceuceuleuweungan yen ngan jalan ieu anu paling bener, paling mulya, sedeng jalan anu dipilampah kubatur teh dicap salah, nyasar, kaliru jeung ngabahayakeun.
naon anu disebut kabajikan jeung kaadilan teh nyatana hal anu “ngabingungkeun” hate jalma. Jiga reungit dina hiji peuting anu nyoco ngahudangkeun urang anu keur sare. Sok pikiran, saha anu dirugikeun, saha anu diuntungkeun tina ieu kajadian ???,,, tah didiue urang kudu wijaksana !!
ulah sok ngewa ka papada MAKHLUK GUSTI, anu sarua dibere hak pikeun nyicingan ieu bumi, sarua dibere cai, dibere hawa, dibere handeut jeung panasna panon poe.rek satona, tutuwuhan, komo ka papada munusana.
tingali ieu alam, cokot pelajaranna. Jiga panon poe ciptaanNa anu teu pernah cape mere caang ka ieu bumi. Teu paduli rek poe ieu lenglang euweuh awan, atawa aya awan kandel anu nutupan jalan cahayana. Teu ngarasa kasinggung ku omongan jalma lamun cahayana/panasna kalewihan atawa kurang pikeun kapentingan masing-masing manusa.
kitu oge cai anu ngamalir katempat anu lewih hanap, teu paduli ku omongan manusa oge. Rek manusa nganggap cai jadi barokah kusabab bisa minuhan walungan jeung nambahan lobana cai sumur, atawa nganggap jadi hiji musibah kusabab datangna ngaleuwihan tinu biasana ngajadikeun banjir anu bisa malidkeun imah2 jeung ngarusak tatanen. Eta kabeh kodrat alam anu napel dinana jero dirina.
kitu oge jalma wijak/bijak anu nyebarkeun kawijaksanaanna. Manehna ngalakukeun saolah-olah teu ngalakukeun. Sabab euweuh motivasi ngarepkeun balesan pahala tina kawijaksanaan eta. Manehna ukur neruskeun naon anu geus diajarkeun ku ieu alam anu “dibikeun” jadi hiji kawajaran. ILANG BASA geus EWEUH CARITA.
Jadi Cu,,, anu nyata mah nyaeta manusa sorangan anu kudu bertanggung jawab kana dirina, sasamana jeung alam. Rek perang atawa damey, rek tetep dina kabodoan atawa maju kana kanyaho ??? ,,, kabeh oge gumantung kana dirina, manusana sorangan. Jalanna oge manehna anu naratas.
Sing SADAR cu,,, !!
ulah sok nyaritakeun batur, komo nganiley kalemahan jeung kagorengan batur mah, teu hade !!
kitu oge tong hariwang anjeun diomongkeun batur jeung ditiley kubatur, sabab manehna jeung urang pada-pada keur naratas jalan. lamun enya geus pada sadar mah, anu tadi tea. Geus moal aya basa !
Hayu balik, geus burit bisi kaburu hujan,,, !!!!
keur sila kuring ngarenjag ngadenge sora anu jadi emang bari nepak kanu taktak, ngahudangkeun lamunan baheula waktu anu jadi aki jumeneng keneh mamatahan ka kuring. teu karasa, cipanon nyakclakan kana batu kuburanna, anu iyuh ku tangkal samoja.
~ Cag.


text:
Barter
Barter
nyaéta kagiatan silitukeur barang antara individu/ kelompok jeung individu/ kelompok séjén didadasaran ku kamupakatan dua pihakanana.[1] Ti jaman baheula, manusa satékah polah usaha pikeun nyumponan kabutuhan.[1] Kabutuhan manusa mangsa baheula kaitung basajan, nepi ka dina nyumponana ogé henteu hésé teuing.[1] Manusa nyumponan pangabutuh hirupna dina awalna mah ku usahana sorangan; lamun lapar moro atawa ngala bungbuahan, pakéan cukup ku buatan sorangan.[2] Lambat laun manusa mimiti ngarasa naon-naon anu dihasilkeunana ku sorangan can bisa nyumponan pangabutuh hirupna. [2] Jadi pikeun meunangkeun barang-barang anu henteu bisa dihasilkeun ku sorangan, manusa mimiti néangan manusa séjén anu daék nukeurkeun barang anu dipikabutuhna jeung barang milikna.[2] Mangka timbul silitukeur barang, anu disebut barter.[2] Silicumponan kabutuhan ku cara barter, dina awalna mah lumangsung lancar teu pati loba hambatan.[1] Tapi sanggeus manusa mingkin loba kabutuhanana, barter mingkin hésé dilaksanakeunana.[1]
Fungsi Barter[édit | sunting sumber]
- Minangka Média Transaksi.[1] Dina kagiatan barter, transaksi jual-beuli teu bisa dipilampah lantaran teu aya alat pembayaran anu bisa digunakeun.[1] Ajén masing-masing barang anu ditukeurkeun dianggap sarua.[1]
- Minangka Panghubung Antarindividu/ Kelompok.[1] Masing-masing pihak boga kamampuh anu béda nepi ka ngamungkinkeun ayana interaksi antarindividu/ kelompok anu kamampuh sumberdayana béda-béda.[1]
- Barter Ngurangan Surplus Barang.[1] Hiji jalma ngalakukeun barter lantaran mibutuh barang anu aya di jalma séjén.[1] Barang anu dipasrahkeun ka jalma séjén nyaéta barang anu ajénna kurang dibandingkeun jeung barang anu dipibutuh.[1]
Kahéngkéran Barter[édit | sunting sumber]
- Hésé manggihan jalma anu ngamilik barang anu keur dipibutuh tur daék nukeurkeunana.[1]
- Hésé meunang barang anu sarua ajénna.[1]
Rujukan


text:
Kérsen
Kérsen nyaéta ngaran sarupaning tatangkalan sarta buahna anu leutik jeung amis. Di sawatara wewengkon, kawas di Jakarta, buah ieu ogé dingaranan céri (pikeun buah séjénna nu ngaranna ceri, tempo dina: céri).
Ngaran-ngaran séjénna pikeun buah ieu di sawatara nagara nyaéta: datiles, aratiles, manzanitas (Filipina), mât sâm (Viétnam); khoom sômz, takhôb (Laos); takhop farang (Thailand); krâkhôb barang (Kamboja); sarta kerukup siam (Malaysia).
Kérsen ogé dipikawanoh minangka capulin blanco, cacaniqua, nigua, niguito (basa Spanyol); Jamaican cherry, Panama berry, Singapore cherry (Inggris) sarta ngaran anu henteu merenah, Japanse kers (Walanda), anu tuluyna dicokot jadi kersen dina basa Indonésia. Ngaran ilmiahna kérsen nyaéta Muntingia calabura L.
Hasil, ékologi sarta sumebarna[édit | sunting sumber]
Buah kérsen dipikaresep utamana ku barudak, manuk sarta cocodot. Barudak sakola mindeng naékkan tangkalna, ninggalkeun tapak mangrupa régang anu parotong sarta kulit tangkal anu terkelupas. Buah ieu ogé bisa dijadikeun selé. Di Méksiko, buah kérsen dijual di pasar.
Kai kérsen beyé sarta gampang garing, pohara kapaké pikeun suluh. Kulit kaina anu gampang dipesék dipaké jadi bahan tali sarta lawon pamuntel. Daunna bisa dijadikeun sarupaning entéh.
Manuk-manuk nu ngahakan buah, kawas kumpulan merbah jeung manuk cabé, mindeng ngadatangan tangkal ieu dina wanci beurang pikeun ngadahar buah atawa sari buahna anu amis. Dina waktu poék, giliran rupa-rupa kalaong buah anu datang kalayan tujuan anu sarua. Siki kérsen henteu tercerna ku manuk sarta cocodot, alatan éta dua golongan sato ieu sakaligus boga guna jadi penyebar siki kérsen.
Tangkal kérsen hususna kapaké pikeun tangkal pangiuh di sisi jalan. Tangkal nu leutik ieu mimitina mindeng tumuwuh jadi patétan liar di sisi jalan, kamalir, atawa mecenghul di tengah beulahan témbok lanté atawa pager, sarta tungtungna tumuwuh kalawan gancang. Ku sabab éta pisan tangkal kérsen sakapeung kapanggih di wewengkon pakotaan anu ramé sarta padet, di sisi trotoar sarta lahan parkir, di sisi walungan anu henteu kaurus atawa di tempat-tempat anu biasana garing dina waktu nu lila.
Alatan sipat-sipat sarta daya tahanana éta, kérsen jadi salasahiji tutuwuhan panaratas anu pangréana kapanggih di wewengkon padumukan manusa di wewengkon tropis. Asalna ti Amérika tropis (Méksiko kidul, Karibia, Amérika Tengah nepi ka Peru sarta Bolivia), kérsen dibawa asup ka Filipina dina ahir abad-19, sarta tuluy kalawan gancang nyebar di sakumna wewengkon tropis Asia Tenggara.
Bahan bacaan[édit | sunting sumber]
- Steenis, CGGJ van. 1981. Flora, pikeun sakola di Indonésia. Pradnya Paramita, Jakarta.
- Verheij, E.W.M. sarta R.E. Coronel (eds.). 1997. Asal Daya Nabati Asia Tenggara 2: Buah-buahan anu bisa dimakan. PROSEA – Gramedia. Jakarta. ISBN 979-511-672-2.


text:
Warna sékundér
Warna sékundér nyaéta warna anu dihasilkeun tina campuran dua warna primér dina hiji rohang warna. Contona kawas di handapeun ieu.
Warna cahaya (RGB)[édit | sunting sumber]
Rumusan Warna Tradisional dina Seni Lukis (RYB)[édit | sunting sumber]
Dina prinsipna, téori pikeun pigmén sakuduna bisa dilarapkeun pikeun warna cét ogé. Tapi cét anu mimiti dipaké, panyampuranana dipigawé laér saméméh ayana élmu pangaweruh warna modéren, sarta alatan pigmén anu sadia dina mangsa éta ogé kawates. Hususna warna pigmén cyan sarta magénta alami hésé dipibanda, ku alatan éta dipaké warna biru sarta beureum. Ku kituna nepi ka ayeuna ilaharna diajarkeun yén beureum, konéng jeung biru nyaéta warna primér sedengkeun jingga/oranyeu, héjo sarta wungu mangrupakeun warna sékundér.


text:
- Ku S.A. Hikmat -
,,Tah dada aing” Sorana mani handaruan. Kurang-kurangna teger mah nu ngadenge matak baseuh tjalana. Song dada rubakna nu buluan diasongkeun. Sorot panonna nu buringhas siga tembus kana hulu angen musuhna. Njaliara ka sakudjur awak nu keur disanghareupan. Unggal rindat, usik djeung kereteg musuhna geus kaukur. Moal kapiheulaan babar manehna mah. ,,Hajoh dia ulah ngadjedog bae.”
Si Gomar anu geus kasohor djago di daerah Tjibaliung, hatena rada hemar-hemir. Asa kakara manggih lawan anu teuneung ludeung asup ka daerahna. Sanadjan manehna geus njaho kana ngaranna oge, ari adu hareupan mah kakara, da di dunja kadjawaraan di sakuliah Banten mah teu aja nu bireuk atuh ka si Djago the. Djago-djago di Labuan, Menes, Rangkas, Cilegon, Pandeglang geus teter. Kabeh dipatjundang. Karek ku haok djeung polototna bae ge geus rea nu taluk. Komo ieu bari diparag ku si Djago djeung baladna saperti ajeuna mah.
Kareret ku djuru panon Si Gomar, balad-balad manehna sorangan bangun nu leungit pangatjian. Renghap manehna narik napas pandjang, tajohna ngumpulkeun heula tanaga djeung pangatjian.
,,Djadi asal idjen!” djawab Si Gomar neger-negerkeun maneh. Hatena mah teu wudu dag diug dug. Srog madju ka hareup. Bedog Tjiomasna meh ngangsar kana taneuh. Geulang bahar meulit dina pigeulang duanana. Dua djago geus adu hareupan. Nu saurang awak badag sembada, nu saurang deui djangkung leutik.
Njeh Si Djago njerengeh semu nu ngahoa. Pikirna sageprak oge Si Gomar moal teu rubuh.
,,Heeet” Si Djago ngagigila musuhna. Dina kalangan pentja di Banten mah sora ieu teh pikeun mere peringetan. Musuh kudu iatna sabab gorowok kieu teh biasana disusul ku panaradjang kilat nu bahja. Tapi da lain djawara sakatiga atuh si Gomar oge. Nangtungna masing angger tagen. Teu seber ku geretak nu matak katorekan. Manehna tetep ngadago gerakna musuhna. Tapi nu didago lebeng.
Ana barakatak the Si Djago ngagakgak ,,Heuh, heuh, heuh,” matak muringkak bulu punduk. ,,Heuh heuheuh, bener djago dia, njah! Deungeun-deungeun mah karek dihetkeun geh geus bidjil kokoneng.”
Rej beungeut Si Gomar beureum. Hatena ngentab panas. Leungit sagala kagimir. Ajeuna paeh isuk paeh. La haula wa la kuwata, tjeuk hatena njambat. Teuing ka saha. Ngan nu dipeleng ku mengingetna mah, guruna, nu nurunkeun sagala elmu pentja djeung kawedukan.
,,Hajoh dia madju”. Ragamang Si Djago rek ngarawel beuheung Si Gomar. Ieu pisan nu diarep-arep ku Si Gomar ge. Antara sasenti deui ngagilek, leungeun musuh digiwarkeun kaluar. Tapi…. Meh wae manehna kaleungitan kasaimbangan badanna. Da leungeun Si Djago sakilat: ,,leungit”. Sihoreng eta gerak tipu. Geuwat manehna menerkeun deui tangtunganana.
,,Heuh, heuh heuh” Si Djago Tjeutjeuleukeuteukan. Seuri nu karasana asa balati nurih angen Si Gomar. Saumur dumelah, karek ajeuna dipojok djeung digeuhgeujkeun dina kalang, mangkaning di lembur sorangan deuih. Renghap deui narik napas. Huntuna kekerot. Napsuna mimiti ngagudag-gudag. Gorowok manehna nantang. ,,Hajoh dia djago, madju Setan ……….”.
Djep nu njeungseurikeun djempe. Rej beungeut Si Djago beureum. Biwirna mani ngawet, dadana beuki didjeberkeun. Panonna molotot bangun anu rek ngalegleg.
,,Disakalikeun dia ku aing ajeuna mah, moal diomberan,” gerentesna. Sebrut peureup katuhuna nu sagede tjengkir ngahiuk. Djleng Si Gomar luntjat ka katuhueun musuhna, bari nepak siku Si Djago ku leungeun kentja, bareng djeung suku katuhuna nedjeh palangkakan. Mun nu sedjen mah dina tangtung kitu teh geus pasti beunang mamatihna.
Tapi Si Djago nu kakontjara maher pentjana, ngan ukur djero sasekon geus bisa ngomean tangtungna. Sret narik leungeunna nu milepas, disikukeun bari ngarengkogkeun awakna. Tulang siku diadu djeung tuur Si Gomar. Ngan sakilat duanana geus pada menerkeun deui tangtungna. Sadjongdjonan papelong-pelong. Napasna ngaharegak. Sebrut deui Si Djago ngaheumbatkeun peureup katuhuna. Tapi harita keneh ditjentok deui bari ngagilirkeun awakna ka katuhu. Atuh Si Gomar nu rek ngadua kalian mitjeun panaradjang musuhna kawas tadi teh, ajeuna kapalingan tangtung. Karek ge djleng ka katuhu geus dipapag manten ku peureup Si Djago nu ditudjukeun kana beungeutna. Gerak refleks Si Gomar teu kendor, lep manehna ngelok, brek pasang depok. Peureup kentja Si Djago ngahiuk mani bangbaraan milepas luhureun sirah musuhna. Kapaksa Si Djago ngalengkah ka hareup pikeun mere kasaimbangan tangtungna nu lontjer. Tapi karek ge tjlek sukuna kana taneuh, geprak suku Si Gomar ngagunting. Riek awak Si Djago njanggejeng. Arek dibeubeutkeun pisan, gewewek ngaranggeum buuk Si Gomar. Nu laladjo mongkek napas. Gurindjal, djleng Si Gomar luntjat heula. Geutih ngarej kana tarangna. Serepet bedogna dilugas. Gurilap-gurilap katodjo panon poe.
Si Djago, da beurat ku awak, teu kaburu nangtung. Kapaksa manehna ulin di handap, pikeun nahan panaradjang Si Gomar. Seak sora bedog ngahiuk njabet beuheungna. Gilek Si Djago ngagilek bari ngadepong, djekres sukuna ngagunting musuhna. Tapi Si Gomar rikat pisan ngadjleng.
Djleng ka kentja, ketjek suku Si Djago dikadek, tapi poos digiwarkeun, bles bedogna nantjeb kana taneuh. Si Gomar dina sikep nu nguntungkeun, terus njehtjer musuhna ………………. Djlung-djleng ka kentja ka katuhu bari njabet-njabetkeun bedogna. Si Djago napasna geus mimiti ngahegak. Manehna kapaksa ngalawan musuhna ku karikatan sukuna wungkul. Kaajaanana matak pikahariwangeun.
,,Tah, Ka ………. !” Salah saurang balad Si Djago ngagorowok. Belewer aja nu ngalajang luhureun sirah Si Djago, manehna ngagilek bari njanggap bedog musuhna ku siku-siku.
Belentrang wadja pada wadja diadu, bareng djeung ngagoakna Si Gomar. Pluk bedogna murag tina leungeunna. Sadjongdjongan ngadjengdjen, bru nu rubuh bari sesegor, Si Gomar palastra-satria tengahing kalang. Aja nu djail ti luareun kalang!
Si Djago nu masih ngadepong bari ngahegak, olohok nendjo musuhna teu puguh-puguh rubuh. Djung manehna nangtung lalaunan. Breh katendjo aja peso nantjeb dina tonggong Si Gomar. Barakatak manehna seuri. Geus biasa da, samangsa-mangsa manehna kapeped dina tarung, geus tangtu aja pakarang ,,rasiah” nu digunakeun ku baladna. Bubuhan rea pembela-pembela njiliwuri djeung mopoek, maledog balati ka musuhna, ti luareun kalang. Tapi nu sohor mah tetep Si Djago bae.
,,Heuh ……… heuh ……… heuh !” bari njampeurkeun musuhna. Djeprot disepak, ketjoh ditjiduhan, bari ngahaok : ,,Hajoh dak, randjah imah-imahna.” Si Djago mere komando bari ludjag-ledjeg, siga nu heueuh unggul ku djalan beresih. ,,Tjalukan djarona ka dieu. Kumpulkeun djalma-djalma kabeh.”
Teu kungsi saparapat djam, awewe-lalaki geus kumpul naragog hareupeun Si Djago, bangun miris.
,,Mana djarona dak?” ,,Ieu jeuh Ka,” salasaurang baladna ngagorowok bari njuntrungkeun djaro (lurah).
,,Saha ngaran dia, hah?”
,,Badi” djawabna bari ngadegdeg.
Sanadjan manehna urut djawara oge, ari njanghareupan Si Djago mah keder. Hatena ratug tutunggulan.
,,Mimiti poe ieu dia dipotjot ku aing. Bagus keneh dia teu di podaran ge.” Ret panonna nitenan wanita-wanita nu naragog.
,,Tah nu ieu, nu ieu, tuh nu itu, itu” bari nundjukan awewe nu taregep. ,,Djang aing eta mah. Ulah aja nu wani!”
Si Djago nu geus nalukkeun djawara-djawara di unggal kabupaten, katjamatan djeung desa, ngaranna beuki sohor bae. Beuki gede pangaruhna djeung loba pakajana, beuki matjeuh sarakahna, ngagalaksak ka rajat.
Angen-angen-na mah hajang bisa nalukkeun kabeh djago di sakuliah Banten, ti Udjung Kulon nepi ka Djampang Kulon. Ngaranna beuki dipikagimir bae, atuh beuki sombong, adatna mahiwal ti batur. Sagala kahajangna teu meunang dipungpang, utjapna hajang digugu bae. Lamun tjarekna : ,,Tjokot awewe itu!” djeun teuing pamadjikan batur, hih kudu wae digugu. Dibantah saeutik ge make kolu ngadek. Tapi ana geus njaah ka djelema, babakuna nu bisa ngadjilat, wah taja dunja kinasihan. Bro-broan, ka awewe mah. Sakalina mahugi oge tara diitung deui, sok imahna, sawahna, kebonna, lengkep djeung ingon-ingonna.
Tapi lamun seug kahajangna dihalang-halang. Beu, mani kawas nu ngadadak owah. Murang-maring, djubras-djebris hahaok djeung sesentak babanting bari meupeus keujang, tapi baladna geus teu helok deui. Lamun gegedugna keur ,,motah” tjara nu kasurupan teh, osok song we diasongan awewe geulis ngadadak lindeuk, bari latam-letem tjara embe badot ngadeuleu Si Bikang. Pajus disebut kolot-kolot kokorobet teh, da umur Si Djago teh geus kawilang kolot. Kitu lah kira-kira 65 taun. Tapi kalakuanna ka wanita mah tara ieuh eleh ku nu ngarora, mun teu rek disebut leuwih gembul teh. Madjar teh, ,,meungpeung aing kawasa, sagala lubak-libuk.” Numatak Si Djago hirupna beuki kolot teh beuki mangprung. Tunggul dirarud tjatang dirumpak. Djadjauheun kana babalik pikir teh. Ari pamadjikan salawasna opat. Nu resmina kitu soteh. Ari ka saha-saha ngakuna mah Islam. Tapi Islamna ngan lebah njandung wungkul. Deugeulna (kepala batu) alahbatan budak halabhab. Rarasaanana ,,aing pang benerna sorangan”; batur mah kabeh ge salah! Aing kudu digugu!
Dina hidji poe sore-sore Si Djago diriung-riung ku baladna nu raket pisan. Manehna ngabaheuhaj dina korsi males. Di kamar istimewa paranti leleson djeung sukan-sukan. Gigireunana dua modjang nu barahenol tarapak deku bari mareuseulan bitisna. Saurang deui modjang keur njiaran njabutan huisna, da hajang tetep siga ngora, magar teh.
,,Daak, Daak, ……….! Sora Si Djago ngagerem. Panonna peureum beunta. ,,Kumaha Si Deugeul, djaro Mandalawangi tea geus dipotjot?”Djempling taja nu ngadjawab.
,,Pan euweuh nu njoara? Hajeh ngomong dararia!”
,,Ehm ….. Ehm …..” Si Patrik anak emasna Si Djago ngadehem.
,,Teu atjan Ka.”
,,Hah…….. ku naon?”
,,Eta…… eh…….. dihalang-halang ku anakna.”
,,Anakna? Djawara kitu?”
,,Sanes. Dja budak keneh, malah bedjana mah sakola keneh.”
,,Bating! Kapan ku budak bae bisa dihalangan. Naon daria geus djaradi bikang kitu?”
Kuniang Si Djago hudang. Bari molotot, manehna ngagorowok: ,,Mana Si Gada nu diparentah ku aing ngaganti Si Deugeul?”
,,Tatjan dongkap Ka, di Mandalawangi keneh.”
,,Hajoh teang kaditu. Heran aing mah, boga balad ketjing kitu.”
,,Pan aing nu ngagadjih daria unggal poe. Aing nu maraban daria isuk-sore. Aing nu mere pipamadjikaneun ka daria. Tjoba hajang njaho, saha nu adil djeung bageur tjara aing? Moal aja sadunja geh. Aing nu pangdjagona, aing nu pangbageurna……”
Sabot kitu di luar aja sora ribut-ribut. Djelema tinggorowok, tingdjarerit mani ajeuh-ajeuhan.
,,Naon tah?” Si Djago tjuringhak. ,,Saha nu wani ribut-ribut di imah aing? Kurang adjar……..”.
Tjan oge anggeus ngomongna, ana berejek tej djelema-djelema ti luar arasup. Panto didjedjek parabot diubrak-abrik. Bru-bro barang petjah-belah kawas dibanting-bantingkeun. Blak panto kamar Si Djago muka, aja nu nedjeh. Sampojong-sampojong aja djelema asup. Badjuna ruwak-rawek, beungeutna pinuh ku getih. Bru rubuh hareupeun Si Djago. Blus tilu djadjaka arasup. Narangtung adjeg, tapi sikepna sajaga. Pasemonna leber wawanen.
,,Tah…… Djago……! Balad andika Si Gada nu rek ngaganti Djaro Deugeul!!” tjeuk salah saurang djadjaka. Ngomongna ajem teu aja sari-sari kasima, komo gimir mah. Bangun jakin ka diri pribadi.
,,Haramdjadah….” Si Djago ngagorowok. Ambekanana ngahegak panonna buntjelik. ,,Saha dia hah? Deuk ngadjagoan hareupeun aing! Budak olol leho, hajoh ngomong, bisi hajang dipekprek hulu dia ku aing. Saha ngaran dia?”
,,Kula” djawab pamingpin djadjaka-djadjaka tea, ,,Ti Mandalawangi. Katelah mah Pakih.”
,,Pakih? Tjan ngadenge ngaran kitu mah. Anak saha dia hah?”
,,Kula anak Djaro Deugeul nu ku andika deuk dipotjot. Kula sabatur-batur ngahadja datang ka dieu deuk mere peringetan ka andika………..”
,,Peringetan……..? Aing deuk diingetan ku pantaran kitu? Budak bau djaringao? Heuh, heuh, heuh, heuh……”
Belewer aja nu ngalajang luhureun sirah Si Djago. Tjleb peso balati nantjeb kana panto tukangeunana. Manehna ngarendjag tuluj malik. Sabot malik serepet aja nu ngagaris kana leungeun badjuna. Rikat manehna njingtjet. Tjleb deui peso balati nu kadua nantjeb dina kosen panto.
,,Bangsat dia, nangtang gelut ka aing?” bari nepakan dadana. Si Djago sosoak: ,,Jeuh aing Djago. Aing nu kawasa, aing nu ngereh sakuliah Banten. Dararia mah tjatjing tjau! Budak olo-leho, tjan njaho di nu djagoan. Aing nu geus loba pangalaman, aing nu geus seubeuh mandi geutih, aing…………….”
,,Ngadjedog ulah loba pidato andika!” tjeuk Pakih tetep ajem. ,,Geus bosen kami mah. Tembongkeun ajeuna kadjagoan andika. Geus datang mangsana andika ngeureunan sagala kadjahatan, kadoliman djeung kasarakahan. Rajat laleutik geus teu sabar deui digarong pakajana, dirampas anak-pamadjikanana ku andika djeung balad andika. Meudjeuhna ajeuna andika tobat ka Pangeran djeung sumpah hareupeun batur-batur kami, jen moal deui-deui ngaruksak kaum wanita…….”
,,Heuh, heuh, heuh. Deuk njingsieunan dia ka aing? Heuh, heuh, heuh. Dak, dak! Deleh ku daria ieu tjatjing-tjatjing tjau, deuk maraksa ka aing kudu taluk? Heuh, heuh, heuh….”
Borobot djandela aja nu naradjang. Putjunghul sirah barudak narolol. Belewer-belewer batu sagede-gede kaletji merekpek sirah djeung beungeut Si Djago. Manehna pakupis nakis, hut-het, djlung-djleng, tapi atuda murubut datangna, sanadjan maher pentja, teu burung baluntjunur tarang djeung sirahna.
Ambek njedek tanaga midek. Tungtungna mah ngadjendjen weh.
,,Eureun!” Pakih mere komando ka anak buahna. ,,Hajoh Djago kumaha karep andika ajeuna? Sanggup sumpah? Sanggup ngeureunan sagala kadjahatan djeung kadoliman? Atawa hajang digorok andika ku anak buah kami?”
,,Eh… eh… eh… Nanaonan ieu kasep. Kapan Mamang ti baheula geh tukang ngurus djelema leutik. Njaah, deudeuh ka pakir-miskin. Teu rumasa Mamang mah. Demi Allah daek paeh kasarad, tilok ngabinasa ka sasama manusa. Hiih haram geh hukumna ……”
,,Ari eta andika sok ngarusak kaom wanita. Tjruk-tjrek kawin ka ditu ka dieu, djaba ngundeur. Pakaja batur dirampas, njawana dipegatkeun.”
,,Masja Allah, pitenah eta mah. Pitenah kasep, ulah sok dipertjaja. Mamang nu ngarondjatkeun harkat kaom wanita mah. Mamang nu geus korban melaan rakjat djembel. Sing pertjaja ka Mamang. Ulah kaosol ku batur Sep. Maranehna mah sirikeun ka urang…” djawabna neger-negerkeun maneh. Tapi dina hatena mah njeungseurikeun. Lah pilakadar bebenjit kamari ieu. Njaho ge moal urusan kolot.
Ari eta, pamadjikan andika nu ngarora, kapan pantesna mah djadi intju. Kabeh meunang papaksa. Lain ngaruksak wanita ari kitu?”
,,Aih, aih kasep. Eta mah amal soleh, Mamang mah sosial ka saha-saha oge.”
Tajohna mah batur-batur Pakih geus teu sabar; djlung-djleng laluntjatan tina djandela. Rob ngalingkung Si Djago bari tinggorowok djeung mesat bedog. ,,Gebruskeun bae ka Tjiliman! Tarandjangan, urang arak ka kota. Bui, bui, asupkeun ka pangbuian….gebugan heula!”
,, Stop dak!” Pakih mere komando.
Djep djempling. Sanadjan ngarora keneh oge, ari kana disiplin mah njaraho. Nurut ka pamingpin.
Srog Pakih madju bari ngomong : ,,Ieuh, Djago, bisi teu njaho batur-batur andika kabeh geus ditewakan ku anak buah kami djeung ku rajat. Digarebugan patingdjaropak. Kari andika ulon-ulonna. Bisi panasaran hajang ngalawan, pek andika kari meta. Arek silih kadek ku bedog, arek silih tewek ku peso, kami teu sieun.
Harta banda maneh nu asal meunang ngarampas sarta diaraku ku nu bogana, ku kami dipulang-pulangkeun ka nu boga milik. Boh nu aja di andika, di pamadjikan andika, di anak, di baraja, anu tetela meunang teu halal mah, kabeh dipulangkeun ka nu bogana.
Bisi teu njaho, rajat Tjibaliung ajeuna geus beunta, geus hudang, geus samiuk, kabeh idjideun, ambekeun ka andika. Lamun ajeuna ku kami dihutjuhkeun, moal kungsi lima menit andika djadi bangke! Ngarti?”
Lamun andika hajang salamet pandjang umur, ajeuna keneh talak pamadjikan andika opatanana, sina mulang ka salaki-salakina nu bareto. Andika pribadi memeh surup mata poe kudu geus indit ninggalkeun Banten. Hade tetep matuh di Banten, tapi kudu tarima hulu andika misah tina awak.”
,,Gorowok ti luar rame : ,,Peuntjit bae ajeuna! Peuntjiiiit!”
Si Djago anu sok susumbar-gumagah teh, harita mani ,,peot” bawaning ku sieun. Ngolesed tina korsi males bari njembah atjong-atjongan, menta hirup.
,,Haju urang tinggalkeun” Tjeuk Pakih ,,Kateuteuari ngalajanan nu burung…..”.
Tutumbu Carita diluhur:


text:
Lagub Sunda Free Mp3 Download
MUST READ
:
1. Download Link will working with Browser MOZILLA FIREFOX & CHROME
only.
2. Don't use IE (Internet Explorer)
browser.
Doel Sumbang Mawar Bodas Lagu Sunda Mp3
Lagu Sunda - Mawar Bodas Mp3
Lagu Sundajalir Janji Mp3
Lagu Pop Sunda - Cinta Mp3
Darso Kabogoh Jauh Lagu Sunda Mp3
Lagu Sunda - Bah Dadeng - Papatong Mp3
Lagu Dangdut Pop Sunda - Mawar Bodas Mp3
Sunda Woles Lagu Kesepian Mp3
Lagu Pop Sunda - Duriat Mp3
Lagu Sunda Cianjuran - Bulan Tumanggal Mp3
Lagu Sunda - Perepet Jengkol Mp3
Lagu Sunda Hetty Koes Endang Cinta Mp3
Rossa Rina Nose Dan Lesti Nyanyi Lagu Sunda Dangdut Academy Indosiar Mp3
Lagu Sunda - Doel Sumbang - Bogoh Kasaha Mp3
Lagu Daerah Sunda-jawa Barat Bubuy Bulan Mp3
Nyaah Salilana Asep Nuril Hits Lagu Pop Sunda Terbaru Mp3
Lagu Sunda - Tisaprak Mp3
Wina Budak Saha Lagu Sunda Mp3


text:
Q
Q nyaéta hurup ke-17 dina alfabét Latin. Dina basa Indonésia, ngaranna ki; dina basa Inggris disebut cue (dibaca [ˈkjuː]) sedengkeun dina Basa Malayu ialah kyu.
Sajarah[édit | sunting sumber]
Peunteun sada hurup Semitik Qôp (meureun dina mulanya qaw 'gulungan tali', sarta meureun dumasar ka hiéroglif Mesir) nyaéta /q/ (konsonan letup tekak nirsuara), hiji sada dawam pikeun rungkun basa Semit, tapi henteu ditepungan dina basa Inggris atawa Indo-Éropa séjénna. Dina basa Yunani, tanda éta diserep minangka Qoppa Ϙ, meureun melambangkan sawatara konsonan letup wiati-wiati terbibirkan, di antarana nyaéta /kʷ/ sarta /kʷʰ/. Hasil ti pergeseran sada di poé kahareupnakeun, nyieun sada-sada ieu dina Basa Yunani robah jadi /p/ sarta /pʰ/. Ku alatan éta, Qoppa geus dirobah ka dina dua hurup: Qoppa, anu ngan pikeun bilangan; sarta Phi Φ anu dipaké pikeun konsonan aspirasi /pʰ/ sarta disebut minangka /f/ dina Basa Yunani Modérn. Urang Étruska ngagunakeun Q babarengan jeung V pikeun ngawakilan /kʷ/.
Kode komputasi[édit | sunting sumber]
Trivia[édit | sunting sumber]
- Q nyaéta hiji-hijina hurup anu henteu aya dina ngaran nagara bagian Amérika Sarikat