text:
Saturnus
Saturnus nyaéta hiji planét anu perenahna di surya mandala di mana planét ieu kawentar minangka planét nu mibanda cingcin. Jarak Saturnus pohara jauh ti Panonpoé. Alatan éta pisan, Saturnus henteu pati caang katempo ti Bumi. Saturnus ngurilingan panonpoé dina waktu 29,46 taun. Saban 378 poé, Bumi, Saturnus, jeung Panonpoé baris aya dina hiji gurat lempeng. Sajaba muteran panonpoé, Saturnus ogé ngalakonan rotasi (muteran sumbuna sorangan) dina waktu anu pohara singket, nyaéta 10 jam 14 menit.
Saturnus mibanda karapetan anu leutik alatan lolobana zat nu nyusunna mangrupa gas sarta cacai. Inti Saturnus ditorah kawangun ku batuan nu padet. Atmosfir Saturnus kasusun ku gas amonia jeung métana. Hal ieu tangtu henteu ngamungkinkeun ayana kahirupan di Saturnus.
Cingcin (lélépén) Saturnus pohara unik. Aya rébuan lélépén anu ngalingkung planét ieu. Bahan nu ngabentuk lélépén ieu masih tacan kapaluruh. Para élmuwan boga pamadegan, yén lélépén éta mustahil dijieun ku lémpéngan nu padet alatan baris ancur ku gaya séntrifugal. Tapi, mustahil ogé dijieun ku zat nu éncér alatan gaya séntrifugal baris ngabalukarkeun timbulna lambak. Jadi, sajauh ieu, ditorah yén anu pangmungkinna nu nyusun lélépén éta téh gundukan-gundukan es météorit.
Nepi ka taun 2006, Saturnus dipikanyaho mibanda 56 satelit alami. Tujuh di antarana cukup badag. Maranéhanana nyaéta Mimas, Enceladus, Tethys, Dione, Rhea, Titan (Satelit pangbadagna kalayan ukuran leuwih badag ti planét Merkurius), sarta Iapetus.
Eusi
- 1 Wangun fisik
- 2 Rotasi jeung orbit
- 3 Lélépén Saturnus
- 4 Bulan
- 5 Pangimeutan
- 6 Penglihatan pangalusna
- 7 Daptar pustaka
- 8 Tumbu luar
Wangun fisik[édit | édit sumber]
Saturnus mibanda wangun anu dempak di beulah kutub, sarta melendung di sabudeureun khatulistiwa. Diaméter katulistiwa Saturnus panjangna 120.536 km (74.867 mil) di mana diaméter ti Kutub Kalér ka Kutub Kidul sajauh 108.728 km (67.535 mil). Wangun anu dempak ieu dilantarankeun ku rotasina anu pohara gancang, muter saban 10 jam 14 menit waktu Bumi. Saturnus nyaéta hiji-hijina Planét di surya mandala anu massa jinisna leuwih hampang batan cai. Sanajan inti Saturnus mibanda massa jinis anu leuwih beurat batan cai, planét ieu mibanda atmosfir anu ngandung gas, ku kituna massa jinis relatif planét ngan 0.69 g/cm³ (leuwih hampang batan cai), minangka hasilna, lamun Saturnus diteundeun di luhureun balong anu pinuh ku cai, Saturnus baris ngambang.
Atmosfer[édit | édit sumber]
Komposisi[édit | édit sumber]
Bagian luar atmosfir Saturnus dijieun tina 96.7% hidrogén sarta 3% hélium, 0.2% métana sarta 0.02% amonia. Dina atmosfir Saturnus ogé aya saeutik kandungan asetiléna, étana sarta fosfin.Saturn. MIRA. Retrieved on July 29, 2007
Awan[édit | édit sumber]
Awan Saturnus, kawas Yupiter, muter kalawan laju anu béda-béda gumantung kana perenah garis lintangna. Henteu kawas Yupiter, awan Saturnus leuwih poék sarta awan Saturnus leuwih rubak di katulistiwa. Awan Saturnus nu panghandapna dijieun tina cai és, sarta kalawan kandel kira-kira 10 kilométer. {{Suhu]] Saturnus cukup tiit, kalawan suhu 250 K (-10°F, -23°C). Awan di saluhureunana mibanda kandel 50 kilométer, dijieun tina és amonium hidrogénsulfida (simbol kimia: NH4HS), sarta di luhureun awan kasebut aya awan és amonia kalawan kandel 80 kilométer. Bagian pangluhurna dijieun tina gas hidrogén sarta hélium, di mana kandelna kira-kira 200 sarta 270 kilométer. Aurora ogé dipikanyaho kabentuk ku mésosfir Saturnus. Suhu dina awan bagian luhur Saturnus pohara tiis, nyaéta satiis 98 K (-283 °F, -175 °C). Suhu dina awan bagian handap Saturnus leuwih panas batan anu diluar alatan panas anu dihasilkeun di bagian jero Saturn. Spinrad, Hyron. (2004). Saturn. National Aeronautics and Space Administration. Retrieved on July 29, 2007 Angin Saturnus mangrupa salah sahiji ti angin panggancangna di Surya Mandala, ngahontal kecepatan 500 m/s (1.800 km/h, 1.118 mph),Hamilton, Calvin J. (1997). Voyager Saturn Science Summary. Retrieved on July 5, 2007. anu laér leuwih gancang batan angin anu aya di Bumi.
Pesawat jomantara Voyager 1 manggihan awan héksagonal deukeut kutub kalér Saturnus kira-kira dina garis bujur 78° beulah kalér. Cassini-huygens negeskeun hal ieu taun 2006. Henteu kawas kutub kalér, kutub kidul henteu némbongkeun wangun awan héksagonal sarta anu narik ati, Cassini manggihan angin puyuh jiga siklon tropis nu kakonci di kutub kidul kalawan dingding panon anu écés. Panimuan ieu jadi catetan alatan euweuh planét séjén kajaba Bumi di surya mandala anu mibanda dingding panon.
Inti Planét[édit | édit sumber]
Inti Planét Saturnus sarua jeung inti planét Yupiter. Planét ieu mibanda inti planét di puseurna sarta pohara panas, suhuna ngahontal 15.000 K (26.540 °F, 14.730 °C). Inti Planét Saturnus pohara panas sarta mancarkeun panas kira-kira 21/2 kali leuwih rongkah batan jumlah énergi anu ditarima Saturnus ti Panonpoé. Inti Planét Saturnus sarua badagna jeung Bumi, tapi jumlah massa jinisna leuwih badag. Di luhur inti Saturnus aya bagian anu leuwih ipis anu mangrupa hidrogén métalik, kira-kira 30.000 km (18.600 mil). Di luhureun bagian kasebut aya wewengkon cacai hidrogén sarta hélium.Saturn. National Maritime Musieum. (2007). Retrieved on July 29, 2007. Inti planét Saturnus téh beurat, kalawan massa kira-kira 9 nepi ka 22 kali leuwih beurat batan massa inti Bumi.Fortney, Jonathan J. (2004). "Looking into the Giant Planets". Science 305 (5689): 1414-1415. Retrieved on April 30, 2007.
Medan gaya[édit | édit sumber]
Saturnus mibanda médan gaya alami anu leuwih leutik batan Yupiter. Médan gaya Saturnus unik alatan sumbuna simétris, henteu kawas planét séjénna. Saturnus ngahasilkeun gelombang radio, ngan leutik teuing pikeun kawénéhan ti Bumi. Bulan boga Saturnus, Titan nguriling di bagian luar médan gaya Saturnus sarta muncratkeun plasma ka wewengkon atmosfir Titan anu anu diionisasi.Russell, C. T.; Luhmann, J. G. (1997). Saturn: Magnetic Field and Magnetosphere. UCLA - IGPP Space Physics Center. Retrieved on July 29, 2007.
Rotasi jeung orbit[édit | édit sumber]
Jarak antara Panonpoé jeung Saturnus leuwih ti 1.4 milyar km, kira-kira 9 kali jarak antara Bumi jeung Panonpoé. Perlu waktu 29,46 taun Bumi pikeun Saturnus ngurilingan (ngorbit) Panonpoé anu dipikanyaho kalawan ngaran période orbit Saturnus. Saturnus mibanda période rotasi salila 10 jam 14 menit waktu Bumi. Tapi, Saturnus henteu ngalakonan rotasi anu konstan. Période rotasi Saturnus gumantung kana laju rotasi gelombang radio anu dikaluarkeun ku Saturnus. Pasawat jomantara Cassini-huygens manggihan yén pancaran radio ngalaunan, sarta période rotasi Saturnus ngaronjat naék. Henteu dipikanyaho hal naon anu ngabalukarkeun gelombang radio ieu ngalaunan.
Lélépén Saturnus[édit | édit sumber]
Saturnus kawentar alatan lélépén nu aya di planétna, anu jadi salah sahiji obyék nu bisa katempo pangahéngna dina sistem surya mandala.
Sajarah[édit | édit sumber]
Lélépén éta munggaran katempo ku Galileo Galilei dina taun 1610 ku cara noong maké teleskop. Manéhna saterusna nulis ka adipati Toscana yén "Saturnus henteu sosorangan, tapi diwangun ku tilu objék anu ampir paantel sarta henteu usik. Dina taun 1612 sudut lélépén nyanghareup pas kana bumi sarta lélépén kasebut teu katempo, sarta saterusna dina taun 1613 lélépén éta mecenghul deui, anu ngabalukarkeun Galiléo katalimbeng.
Masalah lélépén éta masih jadi kapanasaran, ku kituna dina taun 1655 Christian Huygens, noong Saturnus ngagunakeun teleskop anu leuwih kuat daya tempona batan teleskop anu dipaké ku Galiléo.
Dina taun 1675 Giovanni Domenico Cassini nyindekkeun yén lélépén Saturnus sabenerna diwangun ku rupa-rupa lélépén anu leuwih leutik sarta aya rohang antara maranéhanana, bagian pangbadagna dingaranan Divisi Cassini.
Dina taun 1859, James Clerk Maxwell mintonkeun yén lélépén kasebut henteu padet, tapi dijieun tina partikel-partikel leutik, anu masing-masing ngurilingan Saturnus, sarta lamun henteu ngurilingan planét kasebut, lélépén éta baris henteu stabil atawa papisah.James Clerk Maxwell on the nature of Saturn's rings. Retrieved on July 6, 2007. James Keeler ngulik lélépén éta ngagunakeun spéktrométer dina taun 1895 anu ngabuktikeun yén téori Maxwell bener.
Wangun fisik lélépén Saturnus[édit | édit sumber]
Lélépén Saturnus bisa ditoong ngagunakeun teleskop modéren nu daya toongna basajan atawa nu kuat. Lélépén ieu ngampar 6.630 km nepi ka 120.700 km di luhureun hatulistiwa Saturnus, sarta diwangun ku babatuan silikon dioksida, oksida beusi, sarta partikel és jeung batu. Aya dua téori ngeunaan asal lélépén Saturnus. Téori kahiji diusulkeun ku Édouard Roche dina abad ka-19, nganyatakeun yén lélépén kasebut mangrupa ruruntuk bulan Saturnus anu orbitna deukeut pisan jeung Saturnus antukna peupeus alatan kakuatan pasang surut. Kaol ti téori ieu nyaéta bulan kasebut peupeus alatan tubrukan jeung komét atawa asteroid. Téori kadua nganyatakeun lélépén kasebut asalna lain tina bulan Saturnus nu ancur, tapi titilar nébula nu ngawangun Saturnus. Téori ieu henteu ditarima mangsa kiwari disababkeun lélépén Saturnus dianggap henteu setabil lamun ngaliwatan période salila jutaan taun, sarta dianggap kakara kabentuk.
Wahana angkasa Voyagers bisa nempo lélépén kasebut miboga struktur seni anu diwangun ku rébuan bagian nu leuwih leutik. Struktur ieu dipercaya kabentuk alatan tarikan gravitasi bulan-bulan Saturnus ngaliwatan sagala rupa cara. Sawaréh bagian dihasilkeun alatan bulan leutik anu ngaliwat kawas Pan, sarta réa deui bagian anu tacan kapanggih, samentara sawaréh lélépén leutik katahan ku médan gravitas satelit leutik kawas Prometheus jeung Pandora. Bagian séjén kabentuk alatan résonansi antara période orbit partikel di sawatara bagian jeung bulan anu leuwih badag anu perenahna leuwih laér.
Bulan[édit | édit sumber]
Saturnus mibanda 59 bulan, 48 di antarana mibanda ngaran. salah sahiji tina bulan pangbadagna nyaéta Titan, leuwih badag ti planét Merkurius sarta hiji-hijina bulan di atmosfir anu mibanda atmosfir anu kandel.
Pangimeutan[édit | édit sumber]
Pangimeutan dina jaman kuna[édit | édit sumber]
Saturnus geus dipikanyaho saprak jaman prasejarah.Citakan:Cite ramat Dina jaman kuna, planét ieu téh mangrupa planét panglaérna ti antara 5 planét anu dipikanyaho di surya mandala (kaasup Bumi) sarta dianggap sipat utama dina rupa-rupa mitologi. Dina mitologi Kakaisaran Romawi, Déwa Saturnus nyaéta déwa tatanén jeung panén. Bangsa Romawi nganggap Saturnus sarua jeung Déwa Yunani Kronos. James Evans (1998). The History and Practice of Ancient Astronomy. Oxford University Press. pp. 296–7..
Dina astrologi Hindu, aya 9 planét nu mana Surya Mandala dipikanyaho kalawan ngaran Navagraha. Saturnus, salah sahiji ti maranéhanana, dipikanyaho kalawan ngaran "Sani" atawa "Shani," hakim ti sakabéh Planét, sarta nangtukeun sakumnana lampah boh goréng boh alus anu dipigawe ku maranéhanana.Citakan:Cite ramat Kabudayaan Tiongkok jeung Jepang kuna nyirian Saturnus minangka béntang Bumi (土星). Hal ieu dumasar kana 5 unsur anu sacara tradisional dipaké pikeun ngagolongkeun unsur alami. Urang Ibrani kuna nyebut Saturnus kalawan ngaran "Shabbathai". Malaékatna nyaéta Cassiel. Kapinterna, atawa jiwa méré mangpaat, nyaéta Agiel (layga), sarta jiwana (jiwa poék) nyaéta Zazel (lzaz). Urang Turki Usmania jeung urang Malayu méré ngaran "Zuhal", nu asalna tina basa Arab زحل.
Pikeun nempo lélépén Saturnus diperlukeun saeutikna teleskop kalawan diaméter 75 mm. Galiléo kungsi katalimbeng ku lélépén Saturnus sarta mikir yén Saturnus ceulian. Christian Huygens ngagunakeun teleskop kalawan daya toong anu leuwih badag sarta manéhna manggihan yén lélépén éta téh lélépén Saturnus. Huygens ogé manggihan bulan milik Saturnus, Titan. Henteu lila ti harita, Giovanni Domenico Cassini manggihan 4 bulan séjénna, Iapetus, Rhea, Tethys jeung Dione. Dina taun 1675, Cassini ogé manggihan rorongkrang anu disebut divisi Cassini.Citakan:Cite ramat
Saprak harita, euweuh timuan deui nepi ka taun 1789 sabot William Herschel manggihan 2 bulan lianna, Mimas jeung Enceladus. Bulan Hyperion, anu mibanda résonansi orbit babarengan Titan, kapanggih dina taun 1848 ku tim ti Britania Raya.
Dina taun 1899, William Henry Pickering manggihan satelit Phoebe. Panalungtikan dina abad ka-20, negeskeun yén Titan mibanda atmosfer anu kandel, di mana Titan jadi bulan anu unik di antara bulan di Surya Mandala séjénna.
Pioneer 11[édit | édit sumber]
Saturnus didatangan ku Pioneer 11 dina bulan Séptember taun 1979. Pioner 11 ngalayang 20.000 kilométer ti awan Saturnus bagian luar. Dihasilkeun gambar Saturnus sarta sawatara bulanana kalawan résolusi nu leutik. Resolusi gambar kasebut henteu alus pikeun nempo sipat pabeungeutan planét kasebut. Pasawat angkasa ogé nalungtik lélépén Saturnus, di antara timuan-timuanana, aya cincin-f sarta fakta yén lolongkrang hideung dina lélépén nu caang lamun ditempo ka arah panonpoé, dina kalimah séjén, maranéhanana lain material kosong. Pioneer 11 ogé ngukur suhu Titan.Citakan:Cite ramat
Voyager[édit | édit sumber]
Dina bulan Nopémber taun 1980, Voyager 1 ngadatangan Saturnus. Pasawat angkasa ieu ngirim gambar Planét Saturnus, lélépén jeung satelitna dina resolusi nu alus. Munggaran ditalungtik sipat pabeungeutan rupa-rupa bulanna. Voyager 1 ngalayang deukeut Titan, sarta ngaronjatkeun pangaweruh manusa ngeunaan Titan, sajaba ti éta, Voyager 1 ogé ngabuktikeun yén atmosfir Titan henteu bisa diliwatan ku panjang gelombang cahaya, ku kituna, euweuh wincikan ngeunaan pabeungeutan Titan.Citakan:Cite ramat
Sataun satuluyna, dina bulan August taun 1981, Voyager 2 neruskeun panalungtikan Saturnus. Leuwih réa dihasilkeun poto bulan-bulan Saturnus nu dicokot dina jarak deukeut. Tapi apes, mangsa ngalayang, kaméra satelit nyangked pikeun sawatara poé. Gravitasi Saturnus dipaké pikeun ngarahkeun arah pasawat angkasa luar kasebut nuju ka arah Uranus.
Satelit kasebut manggihan sarta ngécéskeun sawatara satelit anyar anu nguriling deukeut lélépén Saturnus. Maranéhanana ogé manggihan lolongkrang leutik Maxwell jeung Keeler (lolongkrang nu legana 42 km dina lélépén Saturnus).
Cassini[édit | édit sumber]
Dina tanggal 1 Juli 2004, pasawat angkasa luar Cassini–Huygens ngalakonan manuver SOI (Saturn Orbit Insertion) sarta ngasupan orbit Saturnus. Saméméh SOI, Cassini geus ngulik sistem ieu. Dina bulan Juni taun 2004, Cassini geus kakalayangan deukeut Phoebe, sarta méré data jeung gambar kalawan resolusi nu alus.
Lalampahan Cassini ka bulan pangbadagna Titan hasil meunangkeun gambar talaga badag jeung basisir sarta sawatara pulo jeung pagunungan. Cassini ngabéréskeun 2 kali lalampahan ka Titan saméméh ngaluarkeun satelit Huygens dina tanggal 25 Désémber 2004. Huygens turun ka beungeut Titan dina tanggal 14 Januari 2005, ngirim data salila turun ka atmosfir sarta mangsa badarat. Salila taun 2005, Cassini ngalakonan sawatara lalampahan ka Titan jeung satelit anu ngandung és. Lalampahan Cassini ka Titan anu pamungkas dijadwalkan dina tanggal 19 Juli 2007.
Saprak awal taun 2005, élmuan geus nalungtik guludug di Saturnus, anu kapanggih ku Cassini. Kakuatan guludug di Saturnus ditorah 1000 kali leuwih badag batan guludug di Bumi. Para élmuan percaya yén guludug ieu téh guludug pangkuatna anu kungsi katémbong.Citakan:Cite ramat
Dina tanggal 10 Maret 2006, NASA ngalaporkeun yén, ngaliwatan gambar, satelit Cassini manggihan fakta-fakta ngeunaan cai anu muncrat dina geiser di salah sahiji bulan Saturnus, Enceladus. Gambar kasebut ogé mintonkeun partikel cai kasebut dipancarkeun ogé tina és. Nurutkeun Dr. Andrew Ingersoll ti Institut Téknologi California, "Bulan séjénna di surya mandala ngabogaan sagara cai anu katutup ku és. Bédana jeung di bumi, di dieu cairan cai moal leuwih ti 10 méter sahandapeun beungeut bulan."Citakan:Cite ramat
Dina tanggal 20 Séptember 2006, hiji poto ti satelit Cassini nimu lélépén Saturnus anu tacan kapanggih, diluar lélépén utama Saturnus anu leuwih caang sarta dina jero lélépén G jeung E. Lélépén ieu mangrupa hasil tina tabrakan météor jeung 2 bulan Saturnus.Citakan:Cite ramat
Dina bulan Juli taun 2006, Cassini nimu bukti munggaran ayana talaga hidrokarbon deukeut kutub kalér Titan, anu dikonfirmasi dina bulan Januari taun 2007. Dina bulan Maret taun 2007, sawatara gambar mintonkeun yén deukeut kutub kalér Titan aya "lautan" hidrokarbon, anu pangbadagna di mana legana ampir salega Laut Kaspia.Citakan:Cite ramat
Dina taun 2006, satelit éta geus nimu sarta negeskeun 4 satelit anyar. Misi utama satelit ieu lekasan taun 2008 sabot pasawat luar angkasa ieu ngabéréskeun 74 misi ngurilingan orbit di sabudeureun planét.
Penglihatan pangalusna[édit | édit sumber]
Saturnus nyaéta planét panglaérna ti 5 planét anu panggampangna ditempo jeung panon buligir, sarta 4 planét séjénna nyaéta Merkurius, Venus, Mars, sarta Yupiter (Uranus sarta 4 Vesta katémbong jeung panon buligir sabot langit gelap), sarta planét pamungkas anu dipikanyaho ku astronom mimiti nepi ka Uranus kapanggih taun1781. Saturnus mecenghul dina penglihatan panon buligir dina waktu langit peuting minangka titik caang sarta boga warna konéng. Bantuan optik (teleskop) digedéan sahenteuna 20X diperlukeun pikeun nempo lélépén Saturnus pikeun réa jelema. Citakan:Cite ramat
Saturnus jadi udagan observasi sabot katémbong di langit, Saturnus sarta lélépénna pangalusna ditempo sabot planét éta aya dina posisi nu tangtu. Dina posisi tanggal 13 Januari 2005, Saturnus mecenghul pangcaangna nepi ka taun2031 baris leuwih caang, utamana alatan orientasi anu alus ti Bumi.Citakan:Cite ramat
Daptar pustaka[édit | édit sumber]
- Karttunen, H.; Kröger, P. et al. (2007). Fundaméntal Astronomy. New York: Springer, 5th edition. ISBN 3-540-34143-9.
- Lovett, L.; Horvath, J.; Cuzzi, J. (2006). Saturn: A New View. New York: Harry N. Abrams, Inc. ISBN 0-8109-3090-0.
- Surya, Yohanes. Fisika éta Gampang. Jakarta: Grafindo, Erlangga.
Tumbu luar[édit | édit sumber]
- Introduction to Saturn by NASA's Solar System Exploration
- Saturn Fact Sheet, by NASA
- Cassini-huygens mission to Saturn, by NASA
- Research News about Saturn
- General information about Saturn
- Studies on the Rings of Saturn


c: text/html

text:
Backlinks neruskeun ngajalankeun dunya digital, sanajan sababaraha artikel ogé webmasters ngabejaan urang hal séjén ngeunaan éta. Komo, studi optimasi search engine panungtungan némbongkeun yén backlinks mangrupakeun salah sahiji faktor ranking paling signifikan pikeun Google tur mesin pencari séjén.
Lamun datang ka ieu numbu wangunan, aya loba metoda leres diusahakeun-na-sadia - produk ubnt. Sababaraha di antarana nuturkeun tungtunan Google, bari batur ngalanggar aranjeunna. Dina dinten urang, sababaraha link generating téhnik jadi kurang resultative dina dinten urang (f. e. tamu posting atanapi komentar backlinks). Sanajan kitu, aya kénéh loba kirang-dipikawanoh atawa underground cara kumaha carana earn backlinks bébas kualitas luhur.
Dina artikel ieu Kuring keur bade babagi sareng anjeun sababaraha téhnik wangunan link bawah tanah, sababaraha di antarana Kuring geus injeuman ti boga Brian Dean Backlinko. Hayu urang boga katingal ngadeukeutan di unggal sahijina.
Cara pikeun ménta backlinks alatan metodologi Backlinko
- téhnik wangunan link Sosial
téhnik wangunan link ieu mantuan pikeun ménta Tumbu éksternal ti média sosial. Numutkeun metoda ieu, anjeun kudu babagi eusi relevan sarta baranahan eusi nu ieu beurat dibagikeun. Sanggeus éta, anjeun kudu ngahontal pamaké anu mimitina dibagikeun eusi ieu sareng nyadiakeun aranjeunna kalayan sapotong anyar atanapi diropéa.
- téhnik jangkung link wangunan
téhnik wangunan link jangkung ieu dikembangkeun ku Brian Dean. Ieu mantuan manehna nambahan lalulintas organik na ku leuwih ti 400%. Numutkeun metoda ieu, anjeun perlu pikeun ngaidentipikasi istilah pilarian ranking handap sarta manggihan sapotong eusi nu populer di kalangan nu pamaké. Sanggeus éta, anjeun kudu nulis deui hadé pikeun istilah pilarian sami. Pastikeun, versi anyar anjeun tina kandungan teh nyaeta unik jeung panalungtikan basis. Pikeun ngalengkepan prosedur wangunan link ieu, anjeun kudu ngamajukeun ieu sapotong diropéa tina eusi dina média sosial kalayan tujuan sababaraha domain PR tinggi pamustunganana linking deui ka anjeun.
- téhnik Testimonials link wangunan
Testimonials pisan mangpaat pikeun usaha naon sabab némbongkeun kapuasan arah produk atawa jasa pausahaan nyadiakeun konsumén. Webmasters neangan aranjeunna kaluar sabab nyaho kauntungan naon bisa aranjeunna bawa ka toko online maranéhna. Dina cara sapertos ieu, nyieun dibandung anjeun mere kasempetan alus teuing pikeun earn diri hiji tumbu asup gampang tapi nulis. Pamaké hadé mikat pausahaan nu gaduh testimonials organik ti nasabah nyata ti situs web nu nampilkeun ulasan spammy (sakumaha aturan testimonials misalna bisa gampang kauninga). The testimonials situs anjeun leuwih nyata geus dicandak, nu leuwih luhur éta bakal pangkat dina kaca hasil teangan. Leuwih ti éta, éta muncul leuwih dipercaya pikeun usaha lianna. Éta pisan sababna naha maranéhna bakal numbu ka loka Anjeun tanpa malah nanyakeun.
Sagala kudu maneh mun geus milih hiji produk nu kawas paling sadaya na ngahubungan panyadia -na pikeun masihan dibandung anjeun ka ieu produk husus. Kalolobaan platform ritel badag boga kaca dibandung husus keur kaperluan ieu. Éta pisan sababna naha eta bakal gampang pikeun anjeun ngalebetkeun dibandung Anjeun langsung ngaliwatan website maranéhanana.
téhnik wangunan link ieu ogé kungsi diwanohkeun ku Backlinko boga blog Brian Dean.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Profesor Ling Lung nganjang ka imah sobatna kira-kira 200 meter ti imahna.
Pas rék balik pisan, ngadadak turun hujan.
"Prof. Ayeuna nuju hujan ageung, ulah mulih heula, bilih kahujanan"
"Aya payung henteu ?"
"Teu aya prof, dianggo pun anak ka pasar"
"Enya atuh, satuju kuring rék mondok di dieu"
Sahibul bait gura-giru meresihan kamar kosong keur profesor.
Kira-kira lima menit, kaluar ti kamar. Tapi naha bapa profesor
teu aya di kamar tamu ?
Kotatang-kotéténg dipilarian unggal juru, weléh teu aya.
Trok...trok....trok....trok... sora aya nu ngetrok panto hareup.
Rekét panto dibuka....
"Euleuh euleuh....kunaon profesor jibreg, bucis kitu ?"
"Nyaéta, nyokot piyama heula di imah, pan rék mondok di dieu !"
Abah Téa


text:
Minggu, 20 Mei 2012
Téks Carita Parahyangan
Dicutat tina
Atja (1968) Carita Parahiyangan: Naskah Titilar Karuhun Urang Sunda. Bandung:
Jajasan Kebudajaan Nusalarang
Téks Carita Parahyangan
I
Ndéh nihan Carita Parahiyangan.
Sang Resi Guru mangyuga Rajaputra.
Rajaputra miseuweukeun [1] Sang Kandiawan lawan Sang Kandiawati, sida sapilanceukan. Ngangaranan manéh Rahiyangta
Déwaraja. Basa lumaku ngarajaresi ngangaranan manéh Rahiyangta ri Medangjati, inya Sang Layuwatang, nya nu nyieun Sanghiyang Watang Ageung.
Basana angkat sabumi jadi manik sakurungan, nu miseuweukeun pancaputra; Sang Apatiyan [2] Sang Kusika, Sang Garga Sang Mestri, Sang Purusa, Sang Putanjala inya Sang Mangukuhan, Sang Karungkalah, Sang Katungmaralah [3], Sang Sandanggreba, Sang Wretikandayun.
II
Hana paksi Si Uwur-uwur, paksi Si Naragati, nyayang di titrayatra [4] Bagawat Resi Makandria [5]. Dihakan anakna ku salakina. Diseuseul [6] ku éwéna [7].
Carék éwéna, "Papa urang, lamun urang teu dianak, jeueung Bagawat Resi Makandria.
Ditapa sotéh papa, ja hanteu dianak."
Carék Bagawat Resi Makandria, "Dianak ku waya, ja éwé ogé hanteu."
Ti inya carék Bagawat Resi Makandria, "Aing dék leumpang ka Sang Resi Guru, ka Kéndan."
Datang siya ka Kéndan.
Carék Sang Resi Guru, "Na naha siya Bagawat Resi Makandria, mana siya datang ka dinih?"
"Pun samapun [8], aya béja kami pun, kami ménta pirabieun pun. Kéna kami
kapupulihan ku Paksi Si Uwur-uwur, paksi Si Naragati, papa baruk urang hanteu di na anak."
Carék Sang Resi Guru, "Leumpang siya ti heula ka batur siya deui, anaking Pwah Aksari Jabung, leumpang husir Bagawat Resi Makandria, na pideungeuneun satapa, anaking."
Leumpang Pwah Rababu, datang ka baturna, teu diaku rabi. Nyeueung inya wedadari
geulis, ti inya nyieun manéh Pwah Manjangandara, na Bagawat Resi Makandria nyieun
manéh Rakéyan Kebowulan, sida pasanggaman. Carék Sang Resi Guru,
"Étén [9] anaking, Pwah Sanghiyang Sri! Leumpang kita ngajadi ka lanceuk siya, ka
Pwah Aksari Jabung."
Ti inya leumpang Pwah Sanghiyang Sri ngajadi, inya Pwah Bungatak Mangaléngalé.
III
Carék Sang Mangukuhan, "Nam adiing [10] kalih, urang ngaboro [11] leumpang ka
tegal."
Sadatang ka tengah tegal, kasampak Pwah Manjangandara deung Rakéyan Kebowulan.
Digérékeun ku sang pancaputra; beunangna samaya, asing [12] nu numbak inya ti
heula, nu ngeunaan inya, piratueun [13].
Keuna ku tumbak Sang Wretikandayun, Kebowulan jeung Pwah Manjangandara.
Lumpat ka patapaanana, datang paéh. Dituturkeun ku Sang Wretikandayun. Pwah
Bungatak [14] Mangaléngalé kasondong nginang deung Pwah Manjangandara; ku Sang
Wretikandayun dibaan pulang ka Galuh, ka Rahiyangta ri Medangjati.
IV
Lawasniya adeg ratu lima welas tahun, disilihan ku Sang Wretikandayun di Galuh,
mirabi Pwah Bungatak Mangaléngalé.
Na Sang Mangukuhan nyieun manéh panghuma; Sang Karungkalah nyieun manéh
panggérék, Sang Katungmaralah nyieun manéh panyadap; Sang Sandanggreba nyieun
manéh padagang. Ku Sang Wretikandayun diadegkeun Sang Mangukuhan,
Rahiyangtang Kulikuli; sang Karungkalah diadegkeun Rahiyangtang Surawulan; Sang
Katungmaralah diadegkeun Rahiyangtang Pelesawi [15]; Sang Sandanggreba
diadegkeun Rahiyangtang Rawunglangit.
Sang Wretikandayun adeg di Galuh. Ti inya lumaku ngarajaresi, ngangaranan manéh
Rahiyangta ri Menir [16]. Basana angkat sabumi jadi manik sakurungan, inya nu
nyieunna Purbatisti.
Lawasniya ratu salapan puluh tahun.
Disilihan ku Rahiyangtang Kulikuli, lawasniya ratu dalapan puluh tahun.
Disilihan ku Rahiyangtang Sarawulan, lawasniya ratu genep tahun, katujuhna panteg
kana goréng twah.
Disilihan ku Rahiyangtang Rawunglangit, lawasniya adeg ratu genep puluh tahun.
V
Disilihan ku Rahiyangtang Mandiminyak.
Seuweu Rahiyangta ri Menir [17], teluan sapilanceukan; anu cikal nya Rahiyang
Sempakwaja, adeg Batara Dangiyang Guru di Galunggung; Rahiyangtang Kedul, adeg
Batara Hiyang Buyut di Denuh; Rahiyangtang Mandiminyak adeg di Galuh.
Carék Sang Resi Guru, "Karunya aing ka Rahiyang Sempakwaja hanteu diboga [18] éwé.
Anaking Pwah Rababu! Kita leumpang husir Rahiyang Sempakwaja, kéna inya
pideungeuneun siya satapa."
Sang Resi ngagisik tipulung [19] jadi jalalang bodas, leumpang ngahusir Rahiyang
Sempakwaja, eukeur melit [20].
Carék Rahiyang Sempakwaja, "Na naha jalalang bodas éta?"
Top sumpit. Nya mana dihusir, dék nyumpit inya. Kapanggih Pwah Rababu eukeur
mandi di Sanghiyang Talaga Candana.
Carék Rahiyang Sempakwaja, "Ti mana kéh, éta nu mandi?"
Éta diléléd sampingna ku sumpit. Beunang diléléd. Aya deungeunna Pwah Aksari kalih,
tuluy lalumpatan ka tegal. Pwah Rababu dicokot ku Rahiyang Sempakwaja, dipirabi,
dikasiahan na Pwah Rababu. Nya mana diseuweu, inya Rahiyang Purbasora, Rahiyang
Demunawan, dwaan sapilanceukan.
VI
Ngareungeu tatabeuhan humung gumuruh tanpa parungon [21], tatabeuhan di Galuh.
Pulang ka Galuh teter nu ngigel.
Sadatang ka buruan ageung, carék Rahiyangtang Mandiminyak, "Sang Apatih, na saha
éta?"
"Béjana nu ngigel di buruan ageung."
"Éta bawa sinjang saparagi, iweu kéh pamalaan aing. Téhér bawa ku kita keudeukeudeu!"
Leumpang sang apatih ka buruan ageung, dibaan ka kadatwan na Pwah Rababu.
Dipirabi ku Rahiyangtang Mandiminyak, dirabi kasiahan na Pwah rababu. Diseuweu
patemuan, dingaranan Sang Salah.
VII
Carék Rahiyang Sempakwaja, "Rababu leumpang! Ku siya bwatkeun budak éta ka
Rahiyangtang Mandiminyak. Anteurkeun patemuan siya Sang Salahtwah."
Leumpang Pwah Rababu ka Galuh.
"Aing dititah ku Rahiyang Sempakwaja mwatkeun budak éta, beunang siya ngeudeungeudeu
aing téh."
Carék Rahiyangtang Mandiminyak, "Anak aing tu kita, Sang Salah."
Carék Rahiyangtang Mandiminyak, "Sang Apatih, ku siya teundeun kana jambangan.
Bawa ka tegal!"
Dibawa ku sang apatih ka tegal, sapamungkur [22] sang apatih, ti tegal metu ikang
aprama [23] tog ka langit, kabireungeuh ku Rahiyangtang Mandiminyak.
"Sang Apatih, husir deui teundeun siya, budak ta!"
Dihusir ku sang apatih ka tegal, kasondong hirup. Dibaan ka hareupeun Rahiyangtang
Mandiminyak. Dingaranan Sang Sénna.
VIII
Lawasniya ratu tujuh tahun. Na Rahiyangtang Mandiminyak disilihan ku Sang Séna.
Lawasniya ratu tujuh tahun, disilih-jungkat ku Rahiyang Purbasora. Na Sang Séna
diintarkeun ka Gunung Marapi, diseuweu Rakéyan Jambri.
Ageung [24] sakamantrian, lunga ka Rahiyangtang Kedul, ka Denuh [25], ménta
dibunikeun.
Carék Rahiyangtang Kedul, "Putu aing mumul kapangkukan ku siya, sugan siya
kanyahoan ku ti Galuh. Leumpang siya husir Sang Wulan, Sang Tumanggal, Sang
Pandawa ring Kuningan, deung anak saha tu [26] siya?"
Carék Rakéyan Jambri, "Aing anak Rahiyang Sang Séna. Dijungkat, diintarkeun ku
Rahiyang Purbasora."
"Lamun kitu, mawa boga kami ngasuhan. Ngan mulah mo sambut samaya aing. Moga
ulah meunang prangan; lamun siya ngalaga prang [27] ka kami. Ngan siya leumpang
maratkeun, husir Tohaan di Sunda."
Sadatang ka Tohaan di Sunda [28], tuluy dipulung minantu ku Tohaan di Sunda. Ti inya
ditinggalkeun, ngahusir Rabuyut Sawal. Carék Rabuyut Sawal, "Saha siya?"
"Aing pun seuweu Sang Séna. Aing nanyakeun pustaka bawa Rabuyut Sawal. Eusina ma
ratuning bala sariwu; pakeun séda, pakeun sakti, paméré Sang Resi Guru."
Dibikeun ku Rabuyut Sawal.
Ti inya pulang ka Galuh Rakéyan Jambri. Tuluy diprang deung Rahiyang Purbasora.
Paéh Rahiyang Purbasora.
Lawasniya ratu tujuh tahun. Disilihan ku Rakéyan Jambri, inya Rahiyang Sanjaya.
IX
Carék Rahiyang Sanjaya, "Sang Apatih, leumpang siya, nanya ka Batara Dangiyang Guru
ku piparintaheun urang inih!"
Sadatang sang apatih ka Galunggung, carék Batara Dangiyang Guru, "Na naha béja siya,
Sang Apatih?"
"Pun, kami dititah ku Rahiyang Sanjaya ménta piparintaheun [29], adi Rahiyang
Purbasora."
Hanteu dibikeun ku Batara Dangiyang Guru. Carék Batara Dangiyang Guru, "Rahiyang
Sanjaya, leumpang nyandogé manéh. Éléhkeun Guruhaji Pagerwesi, éléhkeun Guruhaji
Mananggul, éléhkeun Guruhaji Tepus, éléhkeun Guruhaji Balitar. Lunga Rahiyang
Sanjaya; éléhkeun Sang Wulan, Sang Tumanggal, Sang Pandawa ring Kuningan.
Nyandogé na kasaktian, kénana ta Sang Wulan, Sang Tumanggal, Sang Pandawa ring
Kuningan, hanteu kawisésa Dangiyang Guru. Mana ingéléhkeun, inya sakti."
Rahiyang Sanjaya ka Kuningan, tuluy diprang. Éléh Rahiyang Sanjaya. Digérékan, teka
ring loh Kuningan [30], undur Rahiyang Sanjaya.
"Dara [31] aing para dinih, digérékan. Éléh [32] pun kami."
Ti inya pulang deui ka Galuh, Rahiyang Sanjaya.
Sang Wulan, Sang Tumanggal pulang deui ka Arilé. Rahiyang Sanjaya tuluy marék ka
Batara Dangiyang Guru. Carék Batara Dangiyang Guru, "Rahiyang Sanjaya, naha béja
siya datang ka dinih?"
"Aya pun béja kami, pun kami dipiwarang, éléh pun kami, supén pun kami [33]. Kami
meunang ku jadi, pun gumanti diboroan ku Sang Wulan, Sang Tumanggal, Sang
Pandawa ring Kuningan."
Pulang deui Rahiyang Sanjaya ka Galuh.
X
Carék Sang Wulan, Sang Tumanggal, Sang pandawa ring Kuningan, "Mawa pisajieun
leumpang ka Galunggung, widihan sajugala ma, palangka wulung, munding
satempahan [34], bras sapadangan."
Sateka siya ka Galunggung, mandeg ring Pakembangan. Kasondong ku Pakembangan,
majar ka Batara Dangiyang Guru. Carék Dangiyang Guru, "Naha béja siya?"
"Pun Batara Dangiyang Guru! Aya Sang Wulan, Sang Tumanggal, Sang Pandawa di
Kuningan."
"Bagéa amat, siya datang ka dinih. Leumpang siya ka Galuh. Ala Rahiyang Sanjaya,
mangka mawa pisajieun; widihan sajugala ma, saha palangka wulung, munding
satémpahan [35], kawali wesi, bras sapadangan."
Sadatang siya ka Galuh, carék Rahiyang Sanjaya, "Naha béja siya, Pakembangan?"
"Kami pun disuruh ku Dangiyang Guru. Rahiyang Sanjaya mangka nu sangkep mawa
pisajieun. Aya Sang Wulan, Sang Tumanggal, Sang Pandawa ring Kuningan."
Lunga Rahiyang Sanjaya. Téka ri hareupeun Dangiyang Guru, carék Batara Dangiyang
Guru, "Rahiyang Sanjaya! Lamun kawisésa ku siya Sang Wulan, Sang Tumanggal, Sang
Pandawa ring Kuningan, aing nurut carék siya. Ja beunang ku aing kawisésa, turut
carékéng! Ja aing wenang nuduh tan [36] katuduh. Ja aing anak déwata."
Sang Wulan, Sang Tumanggal, Sang Pandawa ring Kuningan kawisésa ku Batara
Dangiyang Guru.
Sang Wulan dijieun Guruhaji Kajaron.
Sang Tumanggal dijieun Guruhaji Kalanggara di Balamoha.
Sang Puki jadi Guruhaji Pagerwesi.
Sang Manisri dijieun Buyuthadén Rahaséa [37], di Puntang.
Buyuthadén Tunjungputih di Kahuripan.
Buyuthadén Sumajajah di Pagajahan.
Buyuthadén Pasugihan di Batur.
Buyuthadén Padurungan di Lembuhuyu.
Buyuthadén Darongdong di Balaraja.
Buyuthadén Pagergunung di Muntur.
Buyuthadén Muladarma di Parahiyangan.
Buyuthadén Batutihang di Kuningan.
XI
Rahiyang Sanjaya kawekasan ring Medang. Ratu
ring Galuh, Sang Seuweukarma. Ikang ari ratu Galuh, mananem sarwijagih Dadalem
gawey puja, lilir désa, séwabakti ring Batara Upati.
Rahiyangtang Wéréh, maka siya dingaran Rahiyangtang Wéréh, masa siya tinggal anak
sapilanceukan.
Rahiyangtang Kedul wurung ngadeg haji, kena rohang, ja mangka ngaran Rahiyang
Sempakwaja.
Rahiyangtang Kedul wurung ngadeg ratu kena kemir, ngaran mangadeg Wikuraja.
Siya jadi Tohaan di Kuningan, anakna ditapa, tu siya seuweu Rahiyang Sempakwaja.
Ujar Rahiyang Sanjaya, "Sama sanak ring aing aki! Lamun kitu ma karah. Ulah anggeus
narahan aing aki, sang apatih!"
Ujar sang apatih, "Mangka dapet deui urang nyayangan Sanghiyang Darmasiksa, mulah
mo déngé!"
Carékna patih kalih ka Rahiyang Sanjaya, "Lamun dék jaya prangrang, mangkat ti
Galuh!"
Prangrang ka Mananggul, éléh sang ratu Mananggul, Pwanala panulak sanjata. Tuluy ka
Kahuripan, diprangrang, éléh Kahuripan, na Rahiyangtang Wulukapeu nungkul. Tuluy
ka Kadul, diprangrang, éléh Rahiyang Supena, nungkul. Tuluy ka Balitar [38], diprang,
éléh sang ratu Bima.
Ti inya Rahiyang Sanjaya nyabrang ka désa Malayu. Diprang di Kemir, éléh
Rahiyangtang Gana. Diprang deui ka Keling, éléh Sang Sriwijaya. Diprangrang ka Barus,
éléh Ratu Jayadana. Diprang ka Cina, éléh Patih Sarikaladarma.
Pulang Rahiyang Sanjaya ka Galuh ti sabrang.
Ndéh humeneng.
XII
Rahiyangtang Kuku, Sang Seuweukarma di Arile, diheueumdeungna para patih; gusti
winekasan pangajaran kaparamartan.
"Nam urang marek, mawa tanggung ka Rahiyang Sanjaya. Mupu omas sakati, gangsal
(buhniya), bawaeun urang ka Rahiyang Sanjaya."
Ti inya diheueum deui di Galuh deu(ng) para patih kali(h).
"Nam, urang nyieun labur di jalan gedé pakeun nyungsung Sang Seuweukarma, ja turut
Rahiyangtang Kuku."
Sateka ka sisi(m)pang(an) ka Galuh deung ka Galunggung, disungsung, disocaan.
Ujar Rahiyangtang Kuku, "Sang apatih, bawa kami marék ka Rahiyang Sanjaya. Ornas
sakati, gangsal boéhniya."
Ujar sang apatih, "Pun Tohaan! Hanteu dipilarang na omas na beusi ku Rahiyang
Sanjaya, hengan huripna urang réa dipilarang."
Andéh kahimengan Rabiyangtang Kuku, pulang deui ka Arile.
Diheueum deungna para patih kalih.
Ujar Rahiyangtang Kuku, "Na naha pakeun urang bakti ka Rahiyang Sanjaya?"
XIII
Sakitu ménakna, ini tangtu Rahiyang Sempakwaja.
Ndéh nihan ta ujar Rahiyangtang Kuku, lunga ka Arile, ngababakan na Kuningan.
Kareungeu ku Rahiyangtang Kuku, inya Sang Seuweukarma ngadeg di Kuningan,
seuweu Rahiyang Sempakwaja; ramarénana pamarta ngawong rat kabéh.
Dayeuh paradayeuh, désa paradésa, nusa paranusa. Ti KeIing bakti ka Rahiyangtang
Kuku: Rahiyangtang Luda di Puntang. Rahiyangtang Wulukapeu di Kahuripan.
Rahiyangtang Supremana di Wiru. Rahiyang Isora di Jawa. Sang ratu Bima di Bali. Di
kulon di Tungtung Sunda nyabrang ka désa Malayu: Rahiyangtang Gana ratu di Kemir.
Sang Sriwijaya di Malayu. Sang Wisnujaya di Barus. Sang Brahmasidi di Keling.
Patihnira Sang Kandarma di Berawan. Sang Mawuluasu di Cimara-upatah. Sang
Pancadana ratu Cina. Pahi kawisésa, kena inya ku Rahiyangtang Kuku. Pahi
ngadegkeun haji sang ma¬nitih Saunggalah. Pahi ku Sang Seuweukarma kawisésa, kena
mikukuh tapak Dangiyang Kuning.
Sangucap ta Rahiyang Sanjaya di Galuh, "Kumaha sang apatih, piparéntaheun urang?
Hanteu di urang dipikulakadang ku Rahiyangtang Kuku. Sang apatih, leumpang,
dugaan ku kita ka Kuningan. Sugan urang dipajar koyo ilu dina kariya, ja urang hanteu
dibéré nyahoan, daék lunga."
Sang patih teka maring Kuningan, marék ka kadaton, umun [39] bakti ka Rahiyangtang
Kuku.
Ujar Rahiyangtang Kuku, "Deuh sang apatih, na naha na béja kita, mana kita datang ka
dinih?"
Ujar sang apatih, "Kami pun dititahan Rahiyangtang Sanjaya. Disuruh ngadugaan ka
dinih. Saha [40] nu diwastu dijieun ratu?"
Carék Rahiyangtang Kuku, "U sang apatih, yogya aing diwastu dijieun ratu ku na urang
réa. Ngan ti Rahiyang Sanjaya ma hanteu nitah ku dék kulakadang deung hamo ka
kami, ja bogoh maéhan kulakadang baraya. Ja aing ogé disalahkeun ka Kuningan ku
Rahiyang Sempakwaja. Aing beunang Rahiyang Sempakwaja nyalahkeun ka Kuningan
ini. Mana aing mo dijaheutan ku Rahiyang Sanjaya."
Pulang deui sang apatih ka Galuh. Ditanya ku Rahiyang Sanjaya, "Aki, kumaha carék
Rahiyangtang Kuku ka urang?"
"Pun Rahiyang Sanjaya! Rahiyangtang Kuku teu meunang tapana. Mikukuh Sanghiyang
Darma kalawan Sanghiyang Siksa. Nurut talatah Sang Rumuhun, ngawayangkeun awak
carita. Boh kéh ku urang turut tanpa tingtimanana. Biyaktakeun ku urang, ja urang
sarwa kaputraan, urang deung [41] Tohaan pahi anak déwata.
Ndéh inalap pustaka ku Rahiyang Sanjaya. Sadatang inungkab ikang pustaka. Sabdana
tangkarah,
"Ong awignam astu krétayugi balem raja kretayem rawanem sang tata dosamem, sewa
ca kali cab pratesora sang aparanya ratuning déwata sang adata adininig ratu déwata
sang sapta ratu na caturyuga."
"Dah umangen-angen ta Sang Resi Guru sidem magawéy Sang Kandiawan lawan Sang
Kandiawati. Mangkana manak Rahiyangtang Kulikuli, Rahiyangtang Surawulan,
Rahiyangtang Pelesawi. Rahiyangtang Rawunglangit, kamiadi Sang Wretikandayun.
Sang Wretikandayun mangka manak Rahiyangtang Sempakwaja, Rahiyangtang
Mandiminyak. Rahitangtang Mandiminyak mangka manak Sang Séna, Rahiyang Sang
Séna mangka manak Rahiyang Sanjaya."
Bo geulisan Dobana bawa bahetra piting deupa, bukana bwatan sarwo sanjata.
"Urang ka nusa Demba!"
Data sira lunga balayar.
Kareungeu ku Sang Siwiragati. Dek mwatkeun Pwah Sang kari Pucanghaji Tunjunghaji
ditumpakkeun dina liman putih. Dék ngajangjang turut buruan; momogana teka
Rahiyangtang Kuku, Sang Seuweukarma ka nusa Demba, tuluy ka kadatwan, calik
tukangeun Sang Siwiragati.
Rahiyangtang Kuku dihusir ku liman putih, lumpat ka buruan mawa Pwah Sangkari.
Hanteu aya pulang deui ka kadatwan liman putih ta, bakti ka Rahiyangtang Kuku.
Pulang deui Rahiyangtang Kuku ka Arile, dibawa na liman putih deung Pwah Sangkari.
Manguni:
"Naha hanteu omas saguri, sapetong, sapaha sapata-payan?" Tuluy ka Galuh ka
Rahiyang Sanjaya, hanteu sindang ka Arile. Dibawa na liman putih, dirungkup ku
lungsir putih tujuh kayu diwatang ku premata mas mirah komara hinten.
Datang siya ti désa Demba, tuluy ka kadatwan. Sateka Rahiyangtang Kuku ring kadaton,
mojar ka Rahiyang Sanjaya. naha suka mireungeuh liman putih.
Tanyana: "Mana?"
"Tuluy dipitutunggangan, diaseukeun Pwah Sangkari ka Rahiyang Sanjaya. Sateka ring
dalem hanteu pulang deui.
Dah Rahiyang Sanjaya: "Naha tu karémpan? Aing ayeuna kreta, aing deung bapangku,
Rahiyangtang Kuku, Sang Seuweukarma. Hanteu ngalancan aing ayeuna. Ajeuna nu
tangkarah:
"Alas Dangiyang Guru di tengah, alas Rahiyang Isora di wétan paralor Paraga deung
Cilotiran, ti kulon Tarum, ka kulon alas Tohaan di Sunda."
Dah sedeng pulang Rahiyangtang Kuku ka Arile, sadatang ka Arile panteg hanca di
bwana, ya ta sapalayaga dirgadisi lodah.
Mojar Rahiyang Sanjaya, ngawarah anaknira Rakéan Panaraban, inya Rahiyang
Tamperan: "Haywa dék nurutan agama aing, kena aing mretakutna urang réya."
Lawasniya ratu salapan tahun,disiliban ku Rahiyang Tamperan.
XV
Tembey Sang Resi Guru ngayuga taraju Jawadipa, taraju ma inya Gulunggung, Jawa ma
ti wétan.
Di pamana Sunda hana pandita sakti, ngaraniya Bagawat Sajalajala, pinejahan tanpa
dosa. Mangjanma inya Sang Manarah, anak Rahiyang Tamperan, dwa sapilanceukan
denung Rahiyang Banga.
Sang Manarah males hutang; Rahiyang Tamperan sinikep deneng anaknira. Ku Sang
Manarah dipanjara wesi na Rahiyang Tamperan.
Datang Rahiyang Banga, ceurik, teher mawakeun sekul kana panjara wesi, kanyahoan
ku Sang Manarah. Tuluy diprangrang deung Rahiyang Banga. Keuna mukana Rahiyang
Banga ku Sang Manarah.
Ti inya Sang Manarah adeg ratu di Jawa pawwatan.
Carék Jawana, Rahiyang Tamperan lawasniya adeg ratu tujuh tahun, kena twah siya
bogoh ngarusak nu ditapa, mana siya hanteu heubeul adeg ratu.
Sang Manarah, lawasniya adeg ratu dalapanpuluh tahun, kena rampés na agama.
Sang Manisri lawas adeg ratu geneppuluh tahun, kena isis di Sanghiyang Siksa.
Sang Tariwulan lawasniya ratu tujuh tahun.
Sang Welengan lawasniya ratu tujuh tahun.
XVI
Ndéh nihan tembey Sang Resi Guru
miseuweukeun Sang Haliwungan, inya Sang Susuktunggal nu munar na Pakwan
reujeung Sanghiyang Haluwesi, nu nyaeuran Sanghiyang Rancamaya.
Mijilna ti [42] Sanghiyang Rancamaya:
"Ngaran kula ta Sang Udubasu, Sang Pulunggana, Sang Surugana, ratu hiyang
banaspati."
Sang Susuktunggal inyana nu nyieunna palangka Sriman Sriwacana Sri Baduga
Maharajadiraja, ratu haji di Pakwan Pajajaran. Nu mikadatwan Sri-bima-untarayanamadura-
suradipati, inyana pakwan Sanghiyang Sri Ratudéwata.
Kawekasan Sang Susuktunggal, pawwatanna lemah suksi, lemah hadi, mangka premana
raja utama.
Lawasniya ratu saratus tahun.
XVII
Rahiyang Banga lawasnia ratu tujuh tahun, kena twah siya, mo makéyan agama bener.
Rakéyanta ri Medang lawasniya adeg ratu tujuh tahun.
Rakéyanta Diwus lawasniya ratu opatlikur tahun.
Rakéyanta Wuwus lawasniya ratu tujuhpuluhdua tahun.
Sang lumahing Hujung Cariang, lawasniya ratu telu tahun, kaopatna panteg kena salah
twah, daék ngala éwé sama éwé.
Rakéyan Gendang lawaniya ratu telulikur tahun.
Déwa Sanghiyang lawasniya ratu tujuh tahun.
Prebu Sanghiyang lawasniya ratu sawelas tahun.
Prebu Ditiya Maharaja lawasniya ratu tujuh tahun.
Sang lumahing Winduraja lawasniya ratu telulikur tahun.
Sang lumahing Kreta lawasniya ratu salapanpuluhdua tahun, kena mikukuh na twah
rampés, turun na kretayuga.
Disiliban deui ku Sang lumahing Winduruja, teu heubeul adeg, lawasniya ratu
dalapanwelas tahun.
Disilihan deui ku Sang Rakéyan Darmasiksa, pangupatiyan Sanghiyang Wisnu, inya nu
nyieun sanghiyang binayapanti, nu ngajadikeun para kabuyutan ti sang rama, ti sang
resi, ti sang disri, ti sang tarahan, tina parahiyangan.
Ti naha bagina?
Ti sang wiku nu ngawakan jati Sunda, mikukuh Sanghiyang Darma ngawakan
Sanghiyang Siksa.
Lawasniya ratu saratuslimapuluh tahun.
Manak Sang lumahing Taman lawasniya ratu genep tahun.
Manak deui Sang lumahing Tanjung, lawasnija ratu dalapan tahun.
Manak Sang lumahing Kikis, lawasniya ratu dwalikur tahun.
Sang lumahing Kiding, lawasniya ratu sapuluh tahun.
Manak Aki Kolot, lawasniya ratu sapuluh tahun.
XVIII
Manak deui Prebu Maharaja, lawasniya ratu tujuh tahun, kena kabawa ku kalawisaya,
kabancana ku seuweu dimanten, ngaran Tohaan. Mundut agung dipipanumbasna.
Urang réya sangkan nu angkat ka Jawa, mumul nu lakian di Sunda. Pan prangrang di
Majapahit.
Aya na seuweu Prebu, wangi ngaranna, inyana Prebu Niskalawastu Kancana nu surup di
Nusalarang ring giri Wanakusuma. Lawasniya ratu saratusopat tahun, kena rampés na
agama, kretajuga.
Tandang pa ompong jwa pon, kenana ratu élé h ku satmata. Nurut nu ngasuh Hiyang
Bunisora, nu surup ka Gegeromas. Batara Guru di Jampang.
Sakitu nu diturut ku nu mawa lemahcai.
Batara Guru di Jampang ma, inya nu nyieun ruku Sanghiyang Pak é, basa nu wastu
dijieun ratu. Beunang nu pakabrata séwaka ka d éwata [43]. Nu di tiru ogé paké
Sanghiyang Indra, ruku ta.
Sakitu, sugan aya nu d ék nurutan inya twah nu surup ka Nusalarang. Daé k él éh ku
satmata. Mana na kretajuga, él éh ku nu ngasuh.
Nya mana sang rama énak mangan, sang resi é nak ngaresisasana, ngawakan na
purbatisti, purbajati. Sang disri énak masini ngawakan na manusasasana, ngaduman
alas pari-alas. Ku b éét hamo diukih, ku gedé hamo diukih. Nya mana sang Tarahan
énak lalayaran ngawakan manu-rajasasana. Sanghiyang apah, teja, bayu, akasa, sangbu
énak-énak,ngalungguh di sanghiyang Jagatpalaka. Ngawakan sanghiyang rajasasana,
angadeg wiku énak di Sanghiyang Linggawesi, brata siya puja tanpa lum. Sang wiku
énak ngadéwasasana ngawakan Sanghiyang Watang Ageung, énak ngadeg manu-rajasuniya.
Tohaan di Galuh, inya nu surup di Gunungtiga. Lawasniya ratu tujuh tahun, kena salah
twah bogoh ka é stri larangan ti kaluaran.
XIX
Disilihan ku Prebu, naléndraputra premana, inya Ratu Jayadéwata, sang mwakta ring
Rancamaya, lawasniya ratu telupuluhsalapan tahun.
Purbatisti, purbajati, mana mo kadatangan ku musuh ganal, musuh alit. Suka kreta tang
lor, kidul, kulon, wétan, kena kreta rasa.
Tan kreta ja lakibi dina urang réya, ja loba di Sanghiyang Siksa.
XX
Disilihan inya ku Prebu Surawisésa, inya nu surup ka Padaré n, kasuran, kadiran,
kuwamén.
Prangrang limawelas kali hanteu éléh, ngalakukeun bala sariwu.
Prangrang ka Kalapa deung Aria Burah. Prangrang ka Tanjung. Prangrang ka Ancol
kiyi. Prangrang ka Wahanten girang. Prangrang ka Simpang. Prangrang ka Gunungbatu.
Prangrang ka Saungagung. Prangrang ka Rumbut. Prangrang ka Gunung. Prangrang ka
Gunung Banjar. Prangrang ka Padang. Prangrang ka Panggoakan. Prangrang ka
Muntur. Prang rang ka Hanum. Prangrang ka Pagerwesi. Prangrang ka
Medangkahiyangan.
Ti inya nu pulang ka Pakwan deui. hanteu nu nahunan deui, panteg hanca di bwana.
Lawasniya ratu opatwelas tahun.
XXI
Prebu Ratudé wata, inya nu surup ka Sawah-tampian-dalem. Lumaku ngarajaresi. Tapa
Pwah Susu.
Sumbé lé han niat tinja bresih suci wasah. Disunat ka tukangna, jati Sunda teka.
Datang na bancana musuh ganal, tambuh sangkané. Prangrang di burwan ageung.
Pejah Tohaan Saréndét deung Tohaan Ratu Sanghiyang.
Hana pandita sakti diruksak, pandita di Sumedeng. Sang panadita di Ciranjang
pinejahan tanpa dosa, katiban ku tapak kikir. Sang pandita di Jayagiri Iinabuhaken ring
sagara.
Hana sang pandita sakti hanteu dosana. Munding Rahiyang ngaraniya linabuhaken ring
sagara tan keneng pati, hurip muwah, moksa tanpa tinggal raga teka ring duniya.
Sinaguhniya ngaraniya Hiyang Kalingan. Nya iyatnajatna sang kawuri, haywa ta sira
kabalik pupuasaan.
Samangkana ta pr écinta.
Prebu Ratudé wata, lawasniya ratu dalapan tahun, kasalapan panteg hanca dina bwana.
XXII
Disilihan ku Sang Ratu Saksi Sang Mangabatan ring Tasik, inya nu surup ka
Péngpéléngan. Lawasniya ratu dalapan tahun, kenana ratu twahna kabancana ku estri
larangan ti kaluaran deung kana ambutéré. Mati-mati wong tanpa dosa, ngarampas
tanpa prégé, tan bakti ring wong-atuha [44], asampé ring sang pandita.
Aja tinut d é sang kawuri, polah sang nata.
Mangkana Sang Prebu Ratu, carita inya.
XXIII
Tohaan di Majaya alah prangrang, mangka tan nitih ring kadatwan. Nu ngibuda
Sanghiyang Panji, mahayu na kadatwan, dibalay manelah taman mihapitkeun dora
larangan. Nu migawe bale-bobot pituweJas jajar, tinulis pinarada warnana cacaritaan.
XXIV
Hanteu ta yuga dopara kasiksa tikang wong sajagat, kreta ngaraniya. Hanteu nu
ngayuga sanghara, kreta, kreta.
Dopara luha gumenti tang kali. Sang Nilak éndra wwat ika sangké lamaniya
manggirang, lumekas madumdum cereng. Manganugraha weka, hatina nunda
wisayaniya, manurunaken pretapa, putu ri patiriyan. Cai tiningkalan nidra wisaya ning
baksa kilang.
Wong huma darpa mamangan, tan igar yan tan pepelakan [45]. Lawasniya ratu kampa
kalayan pangan, ta tan agama gayan kewaliya mamangan sadirasa nu surup ka sangkan
beunghar.
Lawasniya ratu genepwelas tahun.
XXV
Disilihan ku Nusiya Mulia. Lawasniya ratu sadewidasa [46], tembey datang na prebeda.
Bwana alit sumurup ring ganal, metu sanghara ti Selam.
Prang ka Rajagaluh, élé h na Rajagaluh. Prang ka Kalapa, él éh na Kalapa. Prang ka
Pakwan, prang ka Galuh, prang ka Datar, prang ka Madiri, prang ka Paté gé, prang ka
Jawakapala, él éh na JawakapaJa. Prang ka Galé lang. Nyabrang, prang ka Salajo, pahi éléh ku Selam.
Kitu, kawisésa ku Demak deung ti Cirebon [47], pun.
Téks Carita Parahyangan
Tarjamahan dina basa Sunda kiwari:
I
Enya kieu Carita Parahiyangan teh.
Sang Resi Guru boga anak Rajaputra.
Rajaputra boga anak Sang Kandiawan jeung Sang Kandiawati, duaan adi lanceuk.
Sang Kandiawan teh nyebut dirina Rahiyangta Dewaradja.
Basa ngajalankeun kahirupan sacara rajaresi, ngalandi dirina Rahiangta di Medangjati,
oge katelah Sang Lajuwatang, nya mantenna nu nyieun Sanghiang Watangageung.
Sanggeusna rarabi, nya lahir anak-anakna limaan, mangrupa titisan Sang Kusika, Sang Garga, Sang Mestri, Sang Purusa, Sang Puntandjala, nya eta: Sang Mangukuhan, Sang Karungkalah, sang Katungmaralah, Sang Sandanggreba jeung Sang Wretikandayun.
II
Aya manuk ngaranna si Uwur-uwur, oge katelah Si Naragati, nyayang di pangjarahan Bagawat Resi Makandria. Anakna dihakan ku jaluna. Dicarekan ku bikangna.
Carek bikangna: "Kacida hinana, lamun urang teu boga anak teh. Bireungeuh tuh
Bagawat Resi Makandria!Tatapa soteh bane bae sangsara da henteu boga anak."
Carek Bagawat Resi Makandria: "Kumaha rek boga anak. Da kawin oge henteu."
Ti dinya, carek Bagawat Resi Makandria: "Aing dek indit ka Sang Resi Guru, ka
Kendan."
Manehna datang ka Kendan.
Carek Sang resi Guru: "Na nahaon bejana, hidep Bagawat Resi Makandria, nu matak
datang ka dieu?" "Pangampura bae; saleresna aya piwartoseun. Dek nyuhunkeun
pirabieun. Lantaran kawartosan ku manuk si Uwur-uwur, nu nelah oge si Nagaragati.
Sanggemna kacida hinana, lamun urang teu gaduh anak."
Carek Sang resi Guru: "Jig hidep ti heula ka patapan deui. Anaking Pwah Rababu
geuwat susul Bagawat Resi Makndria. Lantaran nya manehna pijodoeun hidep teh,
anaking."
Pwah Rababu terus nyusul, dating ka patapan Sang Resi Makandria, teu diaku rabi.
Kabireungeuheun aya widadari geulis, ngarupakeun Pwah Mandjangandara, nya geuwat
Rasi Makandria ngajadikeun dirina Kebowulan. Terus sanggama.
Carek Sang Resi Guru: "Enten, anaking Pwah Sanghiang Sri! Jig hidep indit ngajadi ka
lanceuk hidep, ka Pwah Aksari Jabung."
Ti dinya Pwah Sanghiang Sri indit sarta terus nitis, nya lahir Pwah Bungatak
Mangalengale.
III
Carek sang Mangukuhan: "Nam adi-adi sadaya urang moro ka tegalan."
Sadatang ka tegalan, kasampak Pwah Manjangandara reujeung Rakean Kebowulan.
Diudag ku limaan, sarta beunangna pada jangji, yen saha anu pangheulana keuna
numbakna, nya manehna piratueun.
Keuna ditumbak ku Sang Wretikandayun, Kebowulan jeung Pwah Manjangandara teh.
Kebowulan lumpat ka patapan, sadatangna hos bae paeh.
Ku Sang Wretikandayun dituturkeun, kasampak pwah Bungatak Mangalengale keur
nyusu ka Pwah Manjangandara.
Pwah Bungatak Mangalengale teh ku Sang Wretikandayun di bawa mulang ka Galuh, ka
Rahiangta di Medangjati.
IV
Rahiyangan di Medangjati lawasna ngadeg ratu limawelas taun. Diganti ku Sang
Wretikandayun di Galuh, bari migarwa Pwah ngatak Mangalengale.
Ari Sang Mangukuhan jadi tukang ngahuma, Sang Karungkalah jadi tukang moro, Sang
Katungmaralah jadi tukang nyadap sarta Sang Sandanggreba jadi padagang.
Nya ku Sang Wreti Kandayun Sang Mangukuhan dijungjung jadi Rahiangtung Kulikuli,
Sang Karungkalah jadi Rahiangtang Surawulan, Sang Katungmaralah jadi Rahiyangtang
Pelesawi, Sang Sandanggreba jadi Rahiangtang Rawunglangit.
Sabada Sang Wretikendayun ngadeg ratu di Galuh, nya terus ngajalankeun kahirupan
sacara rajaresi sarta ngalandi dirina jadi Rahiangta di Menir. Dina waktu bumenbumen,
harita teh nya nyusun Purbatisti.
Lawasna jadi ratu salapanpuluh taun. Diganti ku Rahiang Kulikuli, lawasna jadi ratu
dalapanpuluh taun. Diganti ku Rahiangtang Surawulan, lawasna jadi ratu genep taun,
katujuhna diturunkeun, lantaran goring lampah. Diganti ku Rahiangtang Pelesawi,
lawasna jadi ratu saratusdualikur taun, lantaran hade lampah. Diganti ku Rahiangtang
Rawunglangit, lawasna geneppuluh taun.
V
Diganti ku Rahiangtang Mandiminyak.
Anak Rahiangta di Menir teh aya tiluan, nu cikal nya Rahiang Sempakwaja, ngadeg
Batara Dangiang Guru di Galunggung; Rahiangtang Kidul, ngadeg Batara Hiang Buyut
di Denuk; Rahiangtang Mandiminyak ngadeg ratu di Galuh.
Carek Sang Resi Guru: "Karunya aing ku Rahiang Sempakwaja henteu boga pamajikan.
Anaking Pwah Rababu! Hidep leumpang ungsi Rahiang Sempakwaja, lantaran aya
manehna pibatureun hidep tatapa."
Sang Resi Guru ngagesek totopong jadi jaralang bodas, nya indit nyampeurkeun
Rahiang Sempakwaja, nu harita kabeneran keur ngawelit.
Carek Sanghiang Sempakwaja: "Na naha nya aya jaralang bodas etah?"
Cop nyokot sumpit, terus diudag rek disumpit. Pwah Rababu kapanggih eukeur mandi
di talaga Candana.
Carek Rahiang Sempakwaja: "Ti ma etah nu mandi?" Sampingna dileled ku sumpit,
beunang. Aya baturna para Pwah Aksari, tuluy lalumpatan ka tegalan.
Pwah Rababu dibawa ku Rahiang Sempakwaja, dipirabi. Kacida dipikaasihna. Nya lahir
anakna lalaki duaan, nya eta Rahiang Purbasora jeung Rahiang Demunawan.
VI
Barang ngadenge tatabeuhan ngaguruh teu puguh rungukeuneunana, tatabeuhan di
Galuh, Pwah Rababu terus mulang ka Galuh di dinya teh taya kendatna nu ngigel.
Sadatangna kaburuan ageung, cek Rahiangtang Mandiminyak: "Patih, na naon eta
ateh?"
"Bejana nu ngigel di buruan ageung!"
"Eta bawa pakean awewe sapangadeg, sina marek ka dieu. Keun tanggungan aing.
Geuwat bawa sacara paksa!"
Patih indit ka buruan ageung. Pwah Rababu dibawa ka kadaton. Dipirabi ku
Rahiangtang Mandiminyak. Kacida bogohna ka Pwah Rababu. Tina sapatemonna, nya
lahir anak lalaki dingaranan Sang Sena.
VII
Carek Rahiang Sempakwaja: "Rababu jig indit. Ku sia bikeun eta budak ka Rahiangtang
Mandiminyak, hasil jinah sia, Sang Salahlampah."
Rababu tuluy leumpang ka Galuh.
"Aing dititah ku Rahiang Sempakwaja mikeun budak ieu, beunang sia ngagadabah aing
tea."
Carek Rahiangtang Mandiminyak: "Anak aing maneh teh, Sang Salah?"
Carek Rahiangtang Mandiminyak deui: "Patih ku sia budak teh teundeun kana
jambangan. Geus kitu bawa kategalan!"
Dibawa ku patih ka tegalan, Samungkurna patih, ti eta tegalan kaluar kila-kila nepi ka
awang-awang. Kabireungeuh ku Rahiangtang Mandiminyak.
"Patih teang deui teundeun sia nu aya budakna tea!"
Ku patih diteang ka tegalan, kasampak hirup keneh. Terus dibawa ka hareupeun
Rahiangtang Mandiminyak. Dingaranan Sang Sena.
VIII
Lawasna jadi ratu tujuh taun, geus kitu Rahiangtang Mandiminyak diganti ku Sang
Sena. Lawasna jadi ratu tujuh taun, diganti lantaran dilindih ku Rahiang Purbasora.
Kajaba ti eta Sang Sena dibuang Gunung Merapi, boga anak Rakean Jambri.
Sanggeusna manehna sawawa indit ka Rahiangtang Kidul, ka Denuh, menta
dibunikeun.
Carek Rahiangtang Kidul: "Putu, aing sangeuk kacicingan ku sia, bisi sia kanyahoan ku
ti Galuh. Jig ungsi Sang Wulan, Sang Tumanggal jeung Sang Pandawa di Kuningan,
sarta anak saha sia teh?"
Carek Rakian Jambri: "Aing anak Sang Sena. Direbut kakawasaanana, dibuang ku
Rahiang Purbasora."
"Lamun kitu aing wajib nulungan. Ngan ulah henteu digugu jangji aing. Muga-muga
ulah meunang, lamun sia ngalawan perang ka aing. Jeung deui leuwih hade sia indit ka
tebeh Kulon, jugjug Tohaan di Sunda."
Sadatangna ka Tohaan di Sunda, tuluy dipulung minantu ku Tohaan di Sunda. Ti dinya
ditilar deui da ngajugjug ka Rabuyut Sawal.
Carek Rabuyut sawal: "Sia teh saha?"
"Aing anak Sang Sena. Aing nanyakeun pustaka bogana Rabuyut Sawal. Eusina teh,
'retuning bala sarewu', anu ngandung hikmah pikeun jadi ratu sakti, pangwaris Sang
Resi Guru."
Eta pustaka teh terus dibikeun ku Rabuyut sawal. Sanggeus kitu Rakean jambri miang
ka Galuh.
Rahiang Purbasora diperangan nepi ka tiwasna. Rahiang Purbasora jadina ratu ngan
tujuh taun. Diganti ku Rakean Jambri, jujuluk Rahiang Sanjaya.
IX
Carek Rahiang Sanjaya: "Patih, indit sia, tanyakeun ka Batara Dangiang Guru, saha
kituh anu pantes pikeun nyekel pamarentahan di urang ayeuna."
Sadatangna patih ka Galunggung, carek Batara Dangiang Guru: "Na aya pibejaeun
naon, patih?"
"Pangampura, kami teh diutus ku Rahiang Sanjaya, menta nu bakal marentah, adi
Rahiang purbasora."
Hanteu dibikeun ku Batara dangiang Guru.
Carek Batara Dangiang Guru: "Rahiang Sanjaya, indit beunangkeun ku sorangan.
Elehkeun Guruhaji Pagerwesi, elehkeun Wulan, Sang Tumanggal, elehkeun Guruhaji
Tepus jeung elehkeun Guruhaji Balitar. Jig indit Rahiyang Sanjaya; elehkeun Sang
Wulan, Sang Tumanggal, Sang Pandawa di Kuningan. Maranehna meunang kasaktian,
nu ngalantarankeun Sang Wulan, Sang Tumanggal, Sang Pandawa di Kuningan henteu
kabawah ku dangiang Guru. Lamun kaelehkeun bener maneh sakti."
Rahiang Sanjaya tuluy perang ka Kuningan. Eleh Rahiang Sanjaya diubeuber, nepi ka
walungan Kuningan. Rahiang Sanjaya undur.
"Teu meunang hanteu aing kudu ngungsi ka dieu, lantaran diudag-udag, kami kasoran."
Ti dinya Rahiang Sanjaya mulang deui ka Galuh, Sang Wulan, Sang Tumanggal mulang
deui ka Arile.
Rahiang Sanjaya tuluy marek ka Batara Dangiang Guru, Carek Batara Dangiang Guru:
"Rahiang Sanjaya, naon pibejaeun sia, mana sia datang ka dieu?"
"Nya eta aya pibejaeun, apan kami dipiwarang, tapi kami eleh. Ti mana kami unggulna,
anggur kami diuber-uber ku Sang Wulan, Sang Tumanggal jeung Sang Pandawa di
Kuningan." Sanggeus kitu Rahiang Sanjaya tuluy mulang ka Galuh.
X
Carek Sang Wulan, Sang Tumanggal, sang Pandawa di Kuningan: "Mawa pisajieun,
urang miang ka Galunggung, pakean lalaki sapangadeg, pangcalikan, munding sarakit
(?), beas sacukupna pikeun dahar."
Sadatang ka Galunggung, eureun di Pakembangan. Kasampak ku (Sang) Pakembangan.
tuluy popojan ka Batara Dangiang Guru.
Carek Batara Dangiang Guru: "Aya beja naon?"
"Pun Batara Dangiang Guru! Aya Sang Wulan, Sang Tumanggal jeung Sang Pandawa di
Kuningan."
"Kacida bagjana sia datang ka dieu. Jung miang ka Galuh. Ondang Rahiang Sanjaya,
caritakeun, kudu mawa pisajieun, pakean lalaki sapangadeg, pangdiukan wulung,
munding sarakit (?), kawali beusi jeung beas sacukupna pikeun dahar."
Sadatang sia ka Galuh, carek Rahiyang Sanjaya: "Aya pibejaeun naon, sia
Pakembangan?"
"Kami teh dititah ku Dangiang Guru. Rahiang Sanjaya supaya mawa pisajieun
salengkepna. Aya Sang Wulan, Sang Tumanggal jeung Sang Pandawa di Kuningan."
Rahiang Sanjaya indit.
Barang nepi ka hareupeun Dangiang Guru, carek Dangiang Guru: "Rahiang Sanjaya!
Lamun kaereh ku sia Sang Wulan, Sang Tumanggal jeung Sang Pandawa di Kuningan,
aing bakal nurut kana sagala ucapan sia. Da beunang ku aing kabawah. Turut kana
ucapan aing. Da aing wenang ngelehkeun, hanteu kasoran. Da aing anak dewata."
Sang Wulan, Sang Tumanggal, Sang Pandawa di Kuningan kabawah ku Batara
Dangiang Guru.
Sang Wulan dijenengkeun Guruhaji di Kajaron.
Sang Tumanggal dijieun Guruhaji Kalanggara di Balamoha.
Sang Pandawa di Kuningan jadi Guruhaji Lajuwatang.
Sang Puki jadi Guruhaji di Pagerwesi.
Sang Manisri dijadikeun Buyuthaden Rahesa di Puntang.
Buyuthaden Tujungputih di Kahuripan.
Buyuthaden Sumajajah di Pagajahan.
Buyuthaden Pasugihan di Batur.
Buyuthaden Darongdong di Balaraja.
Buyuthaden Pagergunung di Muntur.
Buyuthaden Muladarma di Parahiangan.
Buyuthaden Batuhiang di Kuningan.
XI
Rahiyang Sanjaya tumetep di Medang Ratu di Galuh, Sang Seuwakarma.
Ari adina Ratu Galuh, miara sabaraha hiji anak munding, nyieun padumukan pikeun
muja. Pindah-pindah tempat, sewabakti ka Batara Upati.
(Nelah) Rahiang Wereh, nu matak disebut kitu, waktu ditilar, adi lanceuk masih laleutik
keneh.
Teu tulus jadi ratu, lantaran (huntuna) rohang, mangkana katelah Rahiang
Sempakwaja. Rahiyang Kidul oge hanteu bisa jadi ratu sabab burut, nya jadi Wikuraja.
Sang Seuweukarma jadi Tohaan di Kuningan, lahirna di patapan, enya eta anak Rahiang
Sempakwaja.
Cek Rahiang Sanjaya: "Atuh masih pernah dulur aing, aki! Lamun kitu mah karah. Ulah
weleh mere bantuan ka aing, aki patih!"
Cek patih: "Muga-muga bae bisa deui urang ngamalkeun Sanghiang Darmasiksa. Ulah
teu digugu!"
Omongan para patih ka Rahiang Sanjaya: "Lamun haying unggul perang, geura
mangkat ti Galuh!" Prang ka Mananggul, eleh sang ratu Mananggul, Pu Anala
pamanggul juritna. Tuluy ka Kahuripan, diperangan, eleh Kahuripan, Rahiangtang
Wulukapeu taluk. Tuluy ka Kadul, diperangan eleh Rahiang Supena, taluk. Tuluy ka
Balitar, diperangan, eleh sang ratu Bima.
Ti dinya Rahiang Sanjaya nyabrang ka wilayah Malayu. Kemir diperangan, eleh
Rahiangtang Gana. Perang deui ka Keling, eleh Sang Sriwijaya. Perang ka Barus, eleh
ratu Jayadana. Perang ka Cina, eleh pati(h) Sarikaladarma.
Mulang Rahiang Sanjaya ka Galuh ti sabrang.
Tunda.
XII
Rahiangtang Kuku, Sang Seuweukarma di Arile, ngayakeun gempungan jeung para
patih; raja dicaritakeun hal pangajaran kaparamartaan.
"Nam urang rek marek, mawa kiriman ka Rahiang Sanjaya. Cokot emas sakati, lima
boehna, bawaeun urang ka Rahiang Sanjaya."
Dina danget eta, oge di Galuh ngayakeun kumpulan jeung para patih sakabeh.
"Nam urang nyieun labur di jalan gede pakeun ngabageakeun Sang Seuweukarma,
lantaran enya eta Rahiang Kuku."
"Barang datang ka sisimpangan ka Galuh jeung ka Galunggung, dipapag, dihormat
disayagian cai pikeun sibanyo."
Carek Rahiangtang Kuku: "Sang patih, bawa kami marek ka rahiang Sanjaya. Tah emas
sakati, lima boehna."
Carek sang patih: "Pun Tohaan! Boh emas boh beusi henteu diajenan ku Rahiang
Sanjaya. Nu diajenan teh ngan huripna jalma rea."
Rahiangtang Kuku jadi kabingungan. Terus mulang deui ka Arile. Carek Rahiangtang
Kuku: "Na naon pakeun urang bakti ka Rahiang Sanjaya?"
XIII
Sakitu mulyana, ieu tangtu Rahiang Sempakwaja. Ayeuna urang caritakeun
Rahiangtang Kuku, indit ka Arile, ngababakan di Kuningan.
Kasohor Rahiangtang Kuku, enya eta Sang Seuweukarma, ngadeg di Kuningan, anakna
Rahiang Sempakwaja. Indung bapana teh tempat panyaluuhan jalma rea.
Dayeuh, desa, pulo jeung sakurilingna: ti Keling bakti ka Rahiangtang Kuku;
Rahiangtang Luda di puntang; Rahiangtang Wulukapeu di Kahuripan; Rahiangtang
Supremana di Wiru; Rahiang Isora di Jawa sang ratu Bima di Bali (tar); di Kulon di
Tu(n)tang Sunda nyabrang ka wilayah Malayu. Rahiangtang Gana ratu di Kemir; Sang
Sriwijaya di Malayu, Sang Wisnujaya di Barus, Sang Bramasidi di Keling. Patihna Sang
Kandarma di Berawan; Sang Mawuluasu di Camara Upatah; Sang Pa(n)cadana ratu di
Cina.
Kabeh kabawah ku Rahiangtang Kuku. Kabeh ngaku ratu ka nu calik di Saunggalah.
Kabawah ku Sang Seuweukarma, sabab Ngukuhan ajaran Dangiang Kuning.
Di Galuh Rahiang Sanjaya nanyakeun: "Kumaha sang patih, pilukeun urang? Urang
hanetu dianggap kulawarga ku Rahiangtang Kuku. Sang patih! Jig indit sidikkeun ku
sorangan ka Kuningan. Bisa jadi urang dipajarkeun turut campur kana karia, padahal
urang henteu dibejaan, daek indit."
Sang patih nepi ka Kuningan, marek ka kadaton, terus ngabakti ka Rahiangtang Kuku.
Carek Rahiangtang Kuku: "Oh sang patih!Na naon bejana, mana dating ka dieu?"
Carek sang patih: "Kami dititah ku Rahiang Sanjaya. Diparentah nyidikkeun ka dieu.
Saha nu dijungjung, nu dijenengkeun ratu?"
Carek Rahiang Kuku: "Eh sang patih! Pantesna nya aing dijungjung dijenengkeun ratu
ku balarea. Ngan ti Rahiang Sanjaya mah henteu diharepkeun, lantaran kulawarga,
jeung moal ka kami mah, sabab dianggapna resep maehan kulakadang baraya. Malah
aing ditempatkeun ka Kuningan oge ku Rahiang Sempakwaja. Aing beunang Rahiang
Sempakwaja nempatkeun ka Kuningan ieu teh.
Mana aing teyu diganggu ku Rahiang Sanjaya."
Sang patih mulang ka Galuh.
Ditanya ku Rahiang Sanjaya: "Aki, kumaha carek Rahiangtang Kukuka urang?" "Pun,
Rahiang Sanjaya! Rahiangtang Kuku teh tapana kataekan. Ngagem Sanghiang Darma
kalawan Sanghiang Siksa. Tumut kana wisik Sang Rumuhun, jadi lulugu dina Hirup
kumbuh. Kukituna ku urang turut tanpa rasa gigis. Tembongkeun ku urang, da urang
jeung Tohaan teh saturunan, kabeh ge pada-pada turunan dewata."
Geuwat dicokot pustaka ku Rahiang Sanjaya. Barang nepi terus diungkab eta pustaka
teh. Unina kieu: "Ong awignam astu, kretajugi balam raja kretayem rawanem sang tata
dosamem, sewa ca kali cab pratesora sang aparanya retuning dewata, sang adata
adining ratu dewata sang sapta ratu na caturyuga. Sang Resi Guru tipekur di nu suni
ngayuga Sang Kandiawan jeung Sang Kandiawati. Nya puputra Rahiangtang Kulikuli,
Rahiangtang Surawulan, Rahiangtang Pelesawi, Rahiangtang Rawunglangit, bungsuna
Sang wretikandayun.
Sang Wretikandayun boga anak Rahiang Sempakwaja, Rahiang Kidul, Rahiangtang
Mandiminyak. Rahiangtang Mandiminyak boga anak Sang Sena, sang Sena boga anak
Rahiang Sanjaya."
Awewe geulis, Dobana mawa parahu, panjangna tujuh deupa, dibagian hareupna
dimomotan rupa-rupa pakarang.
"Urang ka nusa Demba!" Nya terus maranehanana balayar.
Kareungeu ku Sang Siwiragati. Dek ngamuatkeun Pwah Sangkari Pucanghaji
Tunjunghaji, ditumpakkeun dina gajah putih. Kakara ge leumpang sapanjang buruan.
Teu disangka-sangka Rahiangtang Kuku, Sang Seuweukarma cunduk ka nusa Demba,
tuluy ka kadaton, diuk tukangeun Sang Siwiragati.
Rahiangtang Kuku diudag ku gajah putih, lumpat ka buruan mawa Pwah Sangkari.
Henteu aya balik deui ka kadaton gajah putih teh, ngawula ka Rahiangtang Kuku.
Rahiangtang Kuku mulang deui ka Arile, dibawa dina gajah putih jeung Pwah Sangkari.
Pwah sangkari teh ngomong: "Naha henteu aya emas saguri, sapotong sapaha jeung
salengkepna papakean?"
Tuluy bae ka Galuh, ka Rahiang Sanjaya, henteu nyimpang ka Arile. Dibawa na gajah
putih ditutup ku lungsir putih tujuh kayu diwatangan mas mirah komara inten.
Barang dating ti nusa Demba, tuluy ka kadaton, sanggeus cunduk, Rahiangtang Kuku
nyarita ka Rahiang Sanjaya, naha resep mireungeuh gajah putih.
Tanyana: "Mana?"
Tuluy gajah putih teh ditumpakan, Pwah Sangkari disanghareupkeun ka Rahiyang
Sanjaya. Sanggeus nepi ka padaleman, henteu balik deui.
Carek Rahiang Sanjaya: "Na naon nu jadi karempan teh? Ayeuna aing hayang runtut
raut. Aing jeung bapa, Rahiang Kuku, Sang Seuweukarma. Ayeuna aing moal ngalawan.
Ayeuna urang tetepkeun: tanah bagaian Dangiang Guru di tengah, bagian Rangiang
Isora ti Wetan; jauhna nepi ka kalereun Paraga jeung Cilotiran, ti Kulon Tarum, ka
Kulon bagian Tohaan di Sunda."
Sanggeus Rahiangtang Kuku mulang ka Arile, sadatangna ka Arile, putus hancana di
dunya, hilang dina umur nu kacida kolotna.
Rahiang Sanjaya sasauran, ngawulang anakna, Rakean Panaraban, enya eta Rahiang
Tamperan: "Ulah arek nurutan agama aing, lantaran eta aing dipikasieun ku jalma rea."
Lilana jadi ratu salapan taun, diganti ku Rahiang Tamperan.
XV
Mimiti Sang Resi Guru ngawangun kuta pulo Jawa, kutana teh nyaeta Galunggung, ti
wetana Jawa.
Di wates Sunda, aya pandita sakti, dipateni tanpa dosa, ngaranna Bagawal Sajalajala.
Atma pandita teh nitis, nya jadi Sang Manarah. Anakna Rahiang Tamperan duaan jeung
dulurna Rahiang Banga.
Sang manarah males pati.
Rahiang Tamperan ditangkep ku anakna, ku Sang Manarah. Dipanjara beusi Rahiang
Tamperan teh.
Rahiang Banga datang bari ceurik, sarta mawa sangu kana panjara beusi tea.
Kanyahoan ku Sang Manarah, tuluy gelut jeung Rahiang Banga. Keuna beungeutna
Rahiang Banga ku Sang Manarah.
Ti dinya Sang Manarah ngadeg ratu di Jawa, mangrupa persembahan.
Nurutkeun carita Jawa, Rahiang Tamperan lilana ngadeg raja tujuh taun, lantaran
polahna resep ngarusak nu tapa, mana teu lana nyekel kakawasaanana oge.
Sang Manarah, lilana jadi ratu dalapanpuluh taun, lantaran tabeatna hade.
Sang Manisri lilana jadi ratu geneppuluh taun, lantaran pengkuh ngagem Sanghiang
Siksa.
Sang Tariwulan lawasna jadi ratu tujuh taun.
Sang Welengan lawasna jadi ratu tujuh taun.
XVI
Enya kieu, mimiti Sang Resi Guru boga anak Sang Haliwungan, nya eta Sang
Susuktunggal nu ngomean pakwan reujeung Sanghiang Haluwesi, nu nyaeuran
Sanghiang Rancamaya.
Tina Sanghiang Rancamaya aya nu kaluar.
"Ngaran kula Sang Udubasu, Sang Pulunggana, Sang Surugana, ratu hiang banaspati."
Sang Susuktunggal, enya eta nu nyieun pangcalikan Sriman Sriwacana Sri Baduga
Maharajadiraja, ratu pakwan Pajajaran. Nu kagungan kadaton Sri bima-untarayana
madura-suradipati, nya eta pakwan Sanghiang Sri Ratudewata.
Titinggal Sang Susuktunggal, anu diwariskeunana tanah suci, tanah hade, minangka
bukti raja utama.
Lilana ngadeg ratu saratus taun.
XVII
Rahiang Banga lawasna ngadeg ratu tujuh taun, lantaran polahna hanteu didasarkeun
kana adat kabiasaan anu bener.
Rakean di Medang lilana ngadeg ratu tujuh taun.
Rakeanta Diwus lilana jadi ratu opatlikur taun.
Rakeanta Wuwus lilana jadi ratu tujuhpuluh dua taun.
Nu hilang di Hujung Cariang lilana jadi ratu taun, kaopatna teu cucud, lantaran salah
lampah, daek ngala awewe ku awewe.
Rakean Gendang lilana jadi ratu tilulikur taun.
Dewa Sanghiang lilana jadi ratu tujuh taun.
Prebu Sanghiang lilana jadi ratu sawelas taun.
Prebu Datia Maharaja lilana jadi ratu tujuh taun.
Nu hilang di winduraja lilana jadi ratu tilulikur taun.
Nu hilang di Kreta lawasna jadi ratu salapanpuluhdua taun, lantaran ngukuhan kana
lampah anu hade, ngadatangkeun gemah ripah.
Diganti deui ku nu hilang di Winduraja, henteu lila ngadegna ratu ngan dalapanwelas
taun.
Diganti ku Sang Rakean Darmasiksa, titisan Sanghiang Wisnu, nya eta nu ngawangun
sanghiang binajapanti.
Nu ngajadikeun para kabuyutan ti sang rama, ti sang resi, ti sang disri, ti sang tarahan
tina parahiangan.
"Tina naon berkahna?" Ti sang wiku nu mibanda Sunda pituin, mituhu Sanghiang
Darma, ngamalkeun Sanghiang Siksa.
Boga anak nu hilang di Taman, lawasna jadi ratu genep taun.
Boga anak deui nu hilang di Tanjung, lilana jadi ratu dalapan taun.
Boga anak nu hilang di Kikis, lilana jadi ratu dualikur taun.
Nu hilang di Kiding, lilana jadi
ratu tujuh taun.
Boga anak Aki Kolot, lilana jadi ratu sapuluh taun.
XVIII
Boga anak, Prebu Maharaja, lawasna jadi ratu tujuh taun, lantaran keuna ku musibat,
Kabawa cilaka ku anakna, ngaran Tohaan, menta gede pameulina.
Urang rea asalna indit ka Jawa, da embung boga salaki di Sunda. Heug wae perang di
Majapahit.
Aya deui putra Prebu, kasohor ngaranna, nya eta Prebu Niskalawastu kancana, nu tilem
di Nusalarang gunung Wanakusuma. Lawasna jadi ratu saratus opat taun, lantaran hade
ngajalankeun agama, nagara gemah ripah.
Sanajan umurna ngora keneh, tingkah lakuna seperti nu geus rea luangna, lantaran ratu
eleh ku satmata, nurut ka nu ngasuh, Hiang Bunisora, nu hilang di Gegeromas. Batara
Guru di Jampang.
Sakitu nu diturut ku nu ngereh lemah cai.
Batara guru di Jampang teh, nya eta nyieun makuta Sanghiang Pake, waktu nu boga hak
diangkat jadi ratu.
Beunang kuru cileuh kentel peujit ngabakti ka dewata. Nu dituladna oge makuta
anggoan Sahiang Indra. Sakitu, sugan aya nu dek nurutan. Enya eta lampah nu hilang
ka Nusalarang, daek eleh ku satmata. Mana dina jaman eta mah daek eleh ku nu
ngasuh.
Mana sesepuh kampung ngeunah dahar, sang resi tengtrem dina ngajalankeun
palaturan karesianana ngamalkeun purbatisti purbajati 35). Dukun-dukun kalawan
tengtrem ngayakeun perjangjian-perjangjian make aturan anu patali jeung kahirupan,
ngabagi-bagi leuweung jeung sakurilingna, ku nu leutik boh kunu ngede moal aya
karewelanana, para bajo ngarasa aman lalayaran nurutkeun palaturan ratu.
Cai, cahaya, angin, langit, taneuh ngarasa senang aya dina genggaman pangayom jagat.
Ngukuhan angger-angger raja 36), ngadeg di sanghiang linggawesi, puasa, muja taya
wates wangenna.
Sang Wiku kalawan ajen ngajalankeun angger-angger dewa, ngamalkeun sanghiang
Watangageung. Ku lantaran kayakinan ngecagkeun kalungguhanana teh.
Diganti ku Tohaan Galuh, enya eta nu hilang di Gunung tiga. Lawasna jadi ratu tujuh
taun, lantaran salah tindak bogoh ka awewe larangan ti kaluaran.
XIX
Diganti ku Prebu, putra raja pituin, nya eta Sang Ratu Rajadewata, nu hilang di
Rancamaya, lilana jadi ratu tilupuluhsalapan taun.
Ku lantaran ngajalankeun pamarentahanana ngukuhan purbatisti purbajati, mana
henteu kadatangan boh ku musuh badag, boh ku musuh lemes. Tengtrem ayem Beulah
Kaler, Kidul, Kulon jeung Wetan, lantaran rasa aman.
Teu ngarasa aman soteh mun lakirabi dikalangan jalma rea, di lantarankeun ku
ngalanggar Sanghiang Siksa.
XX
Diganti enya eta ku Prebu Surawisesa, anu hilang di Padaren, Ratu gagah perkosa, teguh
jeung gede wawanen.
Perang limawelas kali henteu eleh. Dina ngajalankeun peperangan teh kakuatan
baladna aya sarewu jiwa.
Perang ka Kalapa jeung Aria Burah. Perang ka Tanjung. Perang ka Ancol kiyi. Perang ka
Wahanten Girang. Perang ka Simpang. Perang ka Gunungbatu. Perang ka Saungagung.
Perang ka Rumbut. Perang ka Gunungbanjar. Perang ka Padang. Perang ka Pagoakan.
Perang ka Muntur. Perang ka Hanum. Perang ka Pagerwesi. Perang ka
Madangkahiangan.
Ti dinya mulang ka pakwan deui. Hanteu naunan deui. Ratu tilar dunya. Lawasna jadi
ratu opatwelas taun.
XXI
Prabu Ratudeawata, enya eta nu hilang kasawah-tampian-dalem.
Ngajalankeun kahirupan saperti rajaresi. Tanpa Pwah Susu.
Disunatan, maksudna supaya bersih, suci tina kokotor ari dikumbah, disunat ku
tukangna, pituin Sunda eta teh.
Datang huru-hara, musuh loba teu kanyahoan ti mana asalna. Perang di buruan ageung.
Tohaan Sarendet jeung Tohaan Ratu Sanghiang kasambut.
Aya pandita sakti dianiaya, pandita di sumedang. Sang pandita di Ciranjang dipaehan
tanpa dosa, katiban ku tapak kikir. Sang pandita di Jayagiri digubruskeun ka sagara.
Aya pandita sakti taya dosana. Munding Rahiang ngaranna, digubruskeun ka sagara,
henteu paeh, hirup keneh, ngilang tanpa ninggalkeun ragana di dunya. Katelah
ngaranna Hiang Kalinganja. Ku lantaran eta masing iatna anu masih tinggal di belakang
kali, ulah arek hirup api-api pupuasaan. Tah kitu kaayaan jaman susah teh.
Prebu ratudewata, lilana jadi dalapan taun, kasalapanna tilar dunya.
XXII
Diganti ku Sang Ratusakti Sang Mangabatan di Tasik. Enya eta anu hilang ka
Pengpelengan. Lilana jadi ratu dalapan taun, lantaran ratu lampahna cilaka ku awewe.
Larangan ti kaluaran jeung ku indungtere. Mindeng maehan jalma tanpa dosa,
ngarampas tanpa rasrasan, hanteu hormat ka kolot, ngahina pandita.
Ulah diturut ku nu pandeuri, lampah ratu kitu mah. Tah kitu riwayat sang ratu teh.
XXIII
Tohaan di Majaya eleh perang, lantaran kitu hanteu cicing di kadaton. Manehna nu
nyipta sanghiang Panji, ngendahan kadaton, dibalaj diatur mirupa taman mihapitkeun
panto larangan. Nu ngawangun bale bobot tujuhwelas jajar, diukir diparada
diwujudkeun rupa-rupa carita.
XXIV
Dina jaman jalma sajagat hanteu ngalaman kajahatan disebutna jaman kreta.
Henteu aya nu ngajadikeun ancurna jagat.
Dina jaman dopara, jaman parunggu, saterusna diganti ka jaman kali, jaman beusi,
Sang Nilakendra, dilantarankeun lila teuing dina kasenangan, ngumbar hawa napsu.
Bogana anak, kana hatena geus kaancikan ku rekadaya, nya nurunkeun pertapa, incu
pateterean.
Inuman keras dianggapna saperti cai wujudna godaan napsu. Jelema nu ngahuma
rewog baranghakan, teu gumbira lamun teu pepelakan. Lila ratu ngalajur napsu dina
barang dahar, teu nurutkeun adat kabiasaan, enggoning ngumbar kasenangan borakborak
da nganggap saluyu jeung kabeungharanana.
Lilana jadi ratu genepwelas taun.
XXV
Diganti ku Nusia Mulya. Lilana jadi ratu duawelas (!) taun. Mimiti datangna perobahan.
Buana lemes nyusup ka nu kasar, timbul karusakan ti Islam.
Perang ka Rajagaluh, eleh Rajagaluh. Perang ka Kalapa eleh Kalapa. Perang ka Pakwan,
perang ka Galuh, perang ka Datar. Perang ka Ma(n)diri, perang ka Patege, perang ka
Jawakapala, eleh Jawakapala. Perang ka Gegelang. Meuntas perang ka Salajo; kabeh
eleh ku urang Islam.
Kitu nu matak kabawah ka Demak jeung ti Cirebon.
Dicutat tina
Atja (1968) Carita Parahiyangan: Naskah Titilar Karuhun Urang Sunda. Bandung:
Jajasan Kebudajaan Nusalarang
Langganan: Posting Komentar (Atom)


text:
Oman
Kasultanan Oman mangrupa hiji nagara di Jazirah Arab bagian kidul-wétan, Asia bagian kidul-kulon. Oman tepung wates jeung Uni Émirat Arab di kalér-kulon, Arab Saudi di kulon, jeung Yaman di kidul-kulon.
Kira-kira 98,8% populasi Oman pangagem agama Islam. Sultanna ayeuna nyaéta Qaboos bin Said Al Said nu nyingkirkeun bapana sorangan, Said bin Taimur, nu maréntah ti 1932 nepi ka 23 Juli 1970. Lega wewengkon Oman leuwih kirang saparo lega Pulo Sumatra.
Tempo ogé[édit | édit sumber]
Tumbu luar[édit | édit sumber]
Tingali ogé Oman di Wikivoyage
Nagara panénjo
Afrika Tengah • Bosnia jeung Hérzégovina • Muangthai
Organisasi jeung masarakat Muslim panénjo
Front Pangbébas Nasional Moro • Républik Turki Siprus Kalér
Organisasi panénjo internasional
Organisasi Sabilulungan Ékonomi • Uni Afrika • Liga Arab • Gerakan Non-Blok • PBB
Afrika Kidul · Républik Afrika Tengah · Aljazair · Apganistan · Angola · Antigua jeung Barbuda · Arab Saudi · Bahama · Bahrain · Bangladésh · Barbados · Belarus · Belize · Bénin · Bhutan · Bolivia · Botswana · Brunéi · Burkina Faso · Burundi · Chad · Chili · Djibouti · Dominika · Républik Dominika · Ékuador · Éritréa · Éthiopia · Filipina · Gabon · Gambia · Ghana · Grénada · Guatemala · Guinéa · Guinéa-Bissau · Guinéa Khatulistiwa · Guyana · Honduras · India · Indonésia · Iran · Jamaika · Kamboja · Kamérun · Kénya · Kolombia · Komoro · Républik Kongo · Républik Démokratik Kongo · Koréa Kalér · Kuba · Kuwait · Laos · Lésotho · Libanon · Libéria · Libya · Madagaskar · Maladéwa · Malawi · Malaysia · Mali · Mauritania · Mauritius · Mesir · Mongolia · Maroko · Mozambik · Myanmar · Namibia · Nepal · Nikaragua · Nigér · Nigéria · Oman · Pakistan · Paléstina · Panama · Pantai Gading · Papua Nugini · Peru · Qatar · Rwanda · Saint Lucia · Saint Vincent jeung Grenadines · Sao Tome jeung Principe · Sénégal · Seychelles · Siérra Léone · Singapura · Somalia · Sri Lanka · Sudan · Suriname · Swaziland · Suriah · Tanjung Vérdé · Tanzania · Thailand · Timor Lésté · Togo · Trinidad jeung Tobago · Tunisia · Turkménistan · Uganda · Uni Émirat Arab · Uzbékistan · Vanuatu · Vénézuéla · Viétnam · Yaman · Yordania · Zambia · Zimbabwé
Arménia · Azerbaijan · Brasil · Republik Rahayat Cina · Él Salvador · Kazakhstan · Kosta Rika · Kroasia · Kyrgyzstan · Méksiko · Monténégro · Sérbia · Ukraina · Uruguay


text:
Hasil Pencarian
Hasil pencarian untuk kata kunci caangna (2)
- Dipegat Peneng
14 May 2003 - 1:38 am
Bisa jadi kulantaran pangeusi kota can loba, sasat kaurus pisan kota teh. Kageroh ku pamarentah kota nu pagawena ukur pupuluhan oge. Ongkoh warga kota teh narurut keneh. Sarieuneun mun teu nurut kana peraturan atawa baha kana parentah gegeden teh.
Geura we, tutumpakan, teu waranieun ngarempak palaturan padahal tara sapanjangna aya pulisi. Kareta mesin, beca, delman, geus puguh ari motor jeung mobil mah, apan tara aya nu wani ngulampreng peuting bari teu make lampu. Berko sepedah teh apan paalus-alus, pacaang-caang.
- 100 BABASAN JEUNG PARIBASA SUNDAKu: Drs. Tatang Sumarsono
11 Feb 2002 - 2:21 am
Babasan jeung Paribasa Sunda mangrupa bagian tina kahirupan tur milu ngajembaran Basa Sunda sarta miboga kalungguhan anu penting pikeun panyaturna. Tacan kapaluruh sacara pasti, komo mun tepi kabilangan taunna, ti mimiti iraha gelarna eta rupa-rupa babasan jeung paribasa teh; ngan wae gede kamungkinan henteu sawaktu. Dina harti, mungkin aya anu gelarna geus heubeul pisan jeung deuih anu diduga rada beh dieu. Anu dipake ukuran heubeul jeung anyar teh diantarana ungkara kecap atawa frasa, adegan kalimah, atawa eusi anu dikandungna.


text:
Hahariringan
BOGOH KASAHA ACI JESSICA   KUTEUNTEINGANEN ACI JESSICA   TEU BISA AYA GANTINA Cipt. Kikiludi ACI JESSICA   BEGER MINDOCipt. Doddy Ronald ACI JESSICA - KEUN WAE Cipt. Indra Budiman ACI JESSICA   KUNAON ANJEUN TEGA ACI JESSICA   GALINDENG SALIRA Cipt. Aceng Yudha ACI JESSICA  LAYUNG BEUREUM Cipt. Aceng Yudha
Rabu, 13 Juni 2012
NgeLirik Klip Video: Rya fitria_bogoh kasaha
NgeLirik Klip Video: Rya fitria_Rya Fitria: Bogoh ka saha Bogoh ka urang mana Geura balaka…a…a.. Ulah rek asa asa Milih milih numana Milih nu kumaha Ulah cangcaya..a…a.. Bisi ka...
Diposkeun Ku SANCANG KANCANA Dina Wanci 6/13/2012 07:45:00 AM
Label: Nyunda Pop sunda R


text:
Hasil Pencarian
Hasil pencarian untuk kata kunci ngajadikeun (2)
- Ngawanohkeun: Dalih DjiunSeniman Topeng Cisalak
20 Feb 2006 - 2:31 am
Dina dunya seni hiburan geus moal bireuk ka ngaran Bokir (almarhum), pelawak lenong Betawi, kitu deui ka ngaran Mandra, Omas jeung Mastur, pelawak entragan ngora nu panginditanan tina seni topeng Betawi.
Tapi, mun nyebutkeun ngaran Dalih Djiun, pasti bakal kerung, tangtu bae da ngarana jarang midang dina telvisi, oge profesina lain pelawak. Papadaning kitu di lingkungan kasenian topeng Betawi boh di wilayah Betawi pinggiran saperti Bekasi, Tangerang, jeung Depok, boh di Betawi Tengah (kota) ngarana pada mikawanoh. Pangna dipikawanoh, sabab inyana salasaurang putra pasangan Dalih Djiun bin Dorak jeung Mak Kinang nu gede yasana mekarkeun kasenian "topeng Cisalak" katut topeng Betawi.
- CARITA PARAHIYANGAN
30 Nov 2001 - 1:06 am
Carita Parahiyangan teh hiji naskah kuno titilar Karuhun Urang sunda ti Galuh anu pohara munelna, ieu naskah teh luhur pisan ajen sajarahna, teu eleh ajenna najan dibandingkeun jeung pararaton atawa Nagarakretagama, nyaeta anu nyaritakeun hal ihwal katut kaayaan Singasari jeung Majapahit.
Carita Parahyiangan eusina nyarsilahkeun kaayaan pulo Djawa anu nyurug ka bagian Beulah kulon jeung sabagian ka Beulah Wetan; malah nyarsilahkeun Raja Sanjaya basa angkat ti Galuh ka tatar Wetan.
Tempat-tempat atawa daerah anu ditulis dina ieu naskah Carita Parahiyangan sabagian parantos kaungsi raratanana, sarta ti eta tempat-tempat teh loba bahan-bahan sejenna anu bias diguar.


text: Rumasa nyiduh dihareupeun manéhna. Dina ciduh téh aya rupaning ungkara; keuheul, timburu, nyacampah. Getas harupateun. Guguan kana béja ti Kanta. Geuning peuting tadi bapana ngobrol di garduh ronda sakitu dariana. Nyaluyuan. Néng Enung mun dilamar. Iraha kudu datang deui ka imahna? Kawasna rusiah ciduh can nepi, teu kungsi ditepikeun ka kolotna? Bisa jadi. Disidem. Harita rurujit nu nyangkaruk dina ciduh ku manéhna ukur dikeprét ku cimata. Rarasaan mah moal beresih. Waktu aing ngejat gé kadeuleu kénéh. Nyaan kudu balaka tur sasanduk. Cék haté. Kitu gé mun ngancik kénéh katresna. Bener ngancik, cekéng waktu ngarampa haté. Jalanna ngan hiji pikeun nepungkeun deui dua haté nu kungsi paanggang ku jalan ngalétak ciduh nu kungsi diciduhkeun. Wanci sareupna nginggig ka imahna. Burih dilakop. Sanepina kanu dituju. Ngajanténg di buruan. Rét ka rohang tamu manéhna ngobrol jeung Kanta. Kanta? Laju pagégéyé luhur korsi. Kanta tumpang kaki. Atra ciduh dina dampal sukuna. “Ngalétak?” Ngagidir. Kekerot.


text:
Rupa-rupa Ibadah Haji jeung Umroh
Juli 31, 2008 2 Pairan
Ibadah Haji
Ibadah haji nyaeta ngahaja datang ka Baetullah pikeun ngalaksanakeun ihrom, wukuf di arofah, thawaf, sa’i, tahalul, jeung amalan manasik sejenna dina mangsa atawa waktu anu geus ditangtukeun. Hukumna wajib keur jalma nu kawasa, sakali saumur hirupna. Pidawuh Allah SWT dina Quran surat Ali Imron (S.3:97) "migawe haji teh mangrupa kawajiban manusa ka Allah, nyeta pikeun jalma2 nu sanggup atawa mampuh pikeun indit ka Baetullah."
Nurutkeun hukumna, ibadah haji aya 2 rupa:
- Haji Wajib, nyaeta ngalaksanakeun ibadah haji anu munggaran sanggeus cukup syarat ka manehna.
- Haji Sunat, nyaeta ngalaksanakeun ibadah haji kadua kalina jeung saterusna. Maksudna, ngalaksanakeun ibadah haji sanggeus cupar ibadah haji anu wajib. Kaasup kana haji sunat pikeun haji barudak, sabab tacan cumpon/ mibanda syarat anu sampurna ka eta jalma.
Anapon nurutkeun cara jeung migawena, ibadah haji aya 3 rupa:
- Haji Ifrad, yaeta ngalaksanakeun badah haji leuwih tiheula dina asyharu al-haj (bulan haji) samemeh ngalaksanakeun umroh. Haji Ifrad ieu teu kudu dam.
- Haji Tamattu’, nyaeta ngalaksanakeun ibadah haji ku jalan ngaheulakeun ibadah umroh. Haji model kieu dikudukeun Dam.
- Haji Qiron, nyaeta ngalaksanakeun ibadah haji jeung umroh dina hiji niat jeung hiji amalan. Ngalaksanakeun ibadah haji jiga kieu dikudukeun dam.
Ibadah Umroh
Ari ibadah umroh nyaeta datang ka Baetullah pikeun ngalaksanakeun ihrom, thowaf, sa’i, jeung tahalul numutkeun tatacara nu ditangtukeun, tapi waktuna mah henteu ditangtukeun. Hukumna wajib pikeun lalaki atawa awewe sakali saumur hirup saperti haji. Pidawuh Allah SWT dina al-Quran surat al-Baqarah (S.2:196) "sampurnakeun ku anjeun haji jeung umroh, karna Allah."
Rupa-rupa umroh jeung cara ngalaksanakeunana dibedakeun aya 2 rupa:
- Umroh nu dilaksanakeun sawaktu-waktu.
- Umroh nu dilaksanakeun dina rentetan ibadah haji, nyaeta dina bulan-bulan haji (dina miqat zamani haji).


text:
Selasa, 22 Februari 2011
UKUR DINA PANGIMPIAN PEUTING
Nyimutan kuring ngubaraan hanaang na ati
Hanaang kurasa cinta nu geus lila teu kacaian
Ayeuna datang deui nyimutan ati nu keur codeka
Lila geus teu ka ubaran eweh nu enteup sanajan maturan
Maturan dimana kuring keur nyorangan
Maturan Tiisna peuting jeung panas na poe
Nyanding dina bale cinta
Peuting tadi datang hiji widadari
Mere seuri nu endah mopohokeun kuring kana codeka
Peuting tadi manehna ngajak kuring ngalaynag ka awang - awang
Make saledang tresna di bulen ka asih
Mawa kuring ka alam endah nu can kasaba kukuring
Mawa Kuring ka taman surya kancana
Mawa kuring ka wahangan tujuh warna
Mawa kuring kumalayang jeung cintana
Tapi .... Geuning ukur ngimpi
Geuning ukur kembangna sare kuring
Geuning ukur dina peuting harita
Teu kumalayang ngajadi dina nyatana
Ukur dina pangimpian kuring
Langganan: Posting Komentar (Atom)
PADARINGAN
Ku Budaya Urang Napak Ku Budaya Urang Ngapak
Simkuring
- KASUNDAAN
- Sumedang, Jawa Barat, Indonesia
- Sampurasun Salam pangwanoh kasadayana ... teupangkeun simkuring sibudak angon ti sumedang sanes agul ku payung butut sanes oces ku karung soek ngan ukur nyimpenan arsip kolot urang bahela teungarasa asa pangpinterna teu ngarasa asa pangnyundana... tpi ngaraos nyaah kana kasundaan nana bilih aya catur nu teu matut hapunteun da simkuring mah nuju di ajar Cag Pun Budak Angon Rampes


text:
Jadwal KA Lokal Padalarang Cibatu Terbaru 2017. Satu lagi kereta baru yang muncul KA Lokal Padalarang Cibatu yang beroperasi dilingkup Daop 1 dan Daop 2. KA ini juga beda dengan KA Lokal Cibatu yang rutenya Cibatu Purwakarta beda juga dengan KA Lokal Purwakarta Cicalengka. KA melayani Garut Bandung dan Bandung Garut, bagi masyarakat Garut yang kesulitan angkutan kereta api, saat inilah waktu yang tepat untuk memanfaatkan jasa layanan kereta api.
KA Lokal Padalarang Cibatu berhenti di Stasiun Cibatu, Karangsari, Leles, Nagreg, Cicalengka, Haurpugur, Rancaekek, Cimekar, Kiaracondong, Cikudapateuh, Bandung, Ciroyom, Cimindi, Cimahi, Padalaran.
Jadwal KA Lokal Padalarang Cibatu Terbaru
Padalarang Bandung Cibatu Nomor KA 350
Cibatu Bandung Padalarang Nomor KA 379
Bagi warga Garut bisa naik KA ini untuk tujuan Bandung, Kiaracondong, Cimahi, Padalarang, Cimindi dan seterusnya. Manfaatkan kereta api ini untuk keperluan perekonomian, pekerjaan, bisnis atau rekreasi bersama keluarga. Demikian Jadwal KA Lokal Padalarang Cibatu Terbaru 2017 semoga bermanfaat.


text:
Sampurasun ... Rampes.
MANGYONO.com – Jawaban Latihan 2 Bahasa Sunda Pangajaran Kawih Pahlawan Toha
Dina rumpaka kawih Pahlawan Toha, loba kecap – kecap anu carang di pake dina paguneman sapopoe. Didieu Mang deuk nulis hartina dina kamus , sarta larapna dina kalimat.
Ieu ku Mang Yono ditulis didieu kulantaran si Aa Gugum anu sakola di SMPN1 Pagaden Barat, kelas 8C aya PR latihan 2 Bahasa Sunda Pangajaran Kawih Pahlawan Toha ...
Jawaban Latihan 2 Bahasa Sunda Pangajaran Kawih Pahlawan Toha
Muhammad Toha
Getih suci nyiram bumi
Tulang sétra mulang lemah
Babakti sungkem pertiwi
Cikal bugang putra bangsa
Nyatana Muhammad Toha
Pahlawan Bandung Selatan
Patriot ti Dayeuh Kolot
Tugu diwangun ngajadi ciri
Tarate nu mangkak ligar di empang
Jadi bukti gugurna pahlawan bangsa
Dina rumpaka kawih Pahlawan Toha, loba kecap – kecap anu carang di pake dina paguneman sapopoe diantarana.
1. Sétra hartina beresih , suci, tempat suci, daérah médan perang
Larapna dina kalimah:
Néng Intan mah keur geulis téh putih ati sétra manah.
2. Lemah hartina taneuh tempat dijurukeun atawa nagara asal
Larapna dina kalimah:
Indonésia lemah cai kuring.
3. Cikal bugang hartina ; Cikal nu hirup/lanceukna nu pangheulana
dijurukeun, maot.
Larapna dina kalimah:
Bung Karno téh cikal bugangna bangsa Indonésia.
4. Patriot hartina ; Anu ngabélaan lemah cai atawa ngabélaan nagara
Larapna dina kalimah:
Kartini nyaéta hiji istri patriot bangsa Indonésia
5. Mangkak hartina kembang nu tadina kocop mekar/muka.
Larapna dina kalimah:
Kembang Sarangéngé keur meumeujeuhna mangkak,
mani éndah pisan.
6. Ligar hartina kembang nu geus muka, nepi ka kekebulna,
kukumisanana (gagang kekebul) di jero témbong; sawaréh
kembang ligar sok seungit jeung sok digembrong ku kukupu
atawa seungseureudan
Larapna dina kalimah:
Anggrek keur meujeuhna ligar, kacida éndahna.
7. Empang hartina balong atawa kulah anu gedé/lega
Larapna dina kalimah:
Mang Yono kamari ngabedahkeun émpang anu ditukangeun imahna.
Terima kasih atas kunjungan Anda di Blog Mang Yono,.....
"Anda Berminat menulis di Blog Mang Yono?. Punya pengalaman unik, menarik, curahan hati. Kirimkan tulisan anda ke e-mail: blogmangyono@gmail.com atau Contact Us


text:
awéwé anyar fashion asymmetrical tank top beureum
FAQ:
Q: aya naon Jumlah tracking pikeun item kuring?
A: Sumuhun, urang ngilikan unggal urutan kalawan Jumlah nyukcruk, sarta anjeun bisa ningali staus kiriman dina ramatloka alkana.
Ngabalikeun duit na Balik kawijakan
Mun aya masalah kualitas. kami gé satuju balik atawa ngabalikeun duit nurutkeun kaayaan spésifik.
1.Returns pikeun ngabalikeun duit kudu anjog dina 7 poé tanggal ditampa
2.When anjeun nyieun balik a, punten kaasup catetan jeung ngaran anjeun, alamat, jeung jumlah Cipondoh, Tangerang, katerangan ringkes tina alesan pikeun balik deui ka. Mangga nunjukkeun lamun resep hiji bursa atawa ngabalikeun duit
Sarat jeung Kaayaan pengiriman barang:
Kabéh pesenan bakal dikirim dina poé gawé 1-2 sanggeus mayar anu dikonfirmasi. waktos pengiriman barang nyangsang alatan libur nasional wungkul. Urang coba pangalusna kami nyadiakeun Anjeun layanan alus. Ngarasa Luncat ngahubungan kami lamun gaduh patarosan wae
Ngabalikeun duit na Sarat jeung Kaayaan Balik deui
Mun aya masalah kualitas. kami gé satuju balik atawa ngabalikeun duit nurutkeun kaayaan spésifik. 1.Returns pikeun ngabalikeun duit kudu anjog dina 7 poé tanggal ditampa 2.When anjeun nyieun balik a, punten kaasup catetan jeung ngaran anjeun, alamat, jeung jumlah Cipondoh, Tangerang, katerangan ringkes tina alesan pikeun balik deui ka. Mangga nunjukkeun lamun resep hiji bursa atawa ngabalikeun duit.
Balanja
Kabéh pesenan bakal dikirim dina poé gawé 1-2 sanggeus mayar anu dikonfirmasi. waktos pengiriman barang nyangsang alatan libur nasional wungkul. Urang coba pangalusna kami nyadiakeun Anjeun layanan alus. Ngarasa Luncat ngahubungan kami lamun gaduh patarosan wae.


text:
mangga buka kaca ieu nyieun aplikasi online.
Punten Catet: basa asli "Ukrania Grendeng Center" eusi téh Inggris. Sadaya basa séjén dijieun pikeun kanyamanan Anjeun, tapi panarjamahan maranéhanana bisa jadi salahtarjamahanbonus bébas
poé
jam
menit
detik
gelar dileler: Dokter Kedokteran (Bachelor of Medicine & Bachelor of Bedah / Mbbs).
kursus Lilana 6 taun, at world class universities with top ranking in Eastern Europe and Ukraine.
Média pangajaran : Inggris
pangakuan: USMLE, beuteung, WHO, US, MCI, PMDC, Sadaya Médis déwan Afrika.
waragad taun SPP Kahiji pikeun taun kahiji:
Klik di dieu pikeun panawaran ayeuna diajar Umum Kedokteran di Wikivoyage
Ieu téh tangtu genep taun awarding "Dokter Kedokteran" (MD) darajat. Ieu sarua jeung "Bachelor of Medicine & Bachelor of Bedah " (Mbbs) gelar dileler ku nagara Pasamakmuran saperti UK, Australia, India jsb. Grendeng ka Tangtu ieu commenced sanggeus kontrak ditandatanganan duly antara siswa jeung universitas. Waragad pikeun siswa internasional anu denominated di USD jeung tetep konstan leuwih lilana kontrak. Study Umum Kedokteran di Wikivoyage nyaéta lengkah penting pikeun mangsa nu bakal datang caang.
Nu média pangajaran nyaéta Inggris keur sakabeh genep taun pikeun siswa internasional. Tangtu ieu ditawarkeun dina Rusia / Ukrania keur calon lokal. Calon kuliah di sedeng Inggris pikeun genep taun nu dibikeun kelas basa keur dua taun kahiji, ngarah bisa jadi pinter dina basa lokal pikeun conversing jeung penderita jeung pamakéan sapopoé.
Nu Kurikulum diajarkeun di Universitas nu geus disatujuan ku Kamentrian Atikan jeung Departemen Kaséhatan Umum Ukraina.
Murid kabentuk dina kumpulan leutik 6-10 pikeun kelas. Alatan grup mahasiswa leutik, perhatian individu mungkin keur unggal murid. Pikeun dua taun kahiji diajar siswa di kelas. Dina taun 2nd, siswa ogé diajarkeun subjék klinis jeung dibikeun palatihan klinis di Rumah sakit pikeun pangalaman praktis.
A mahasiswa perlu maca buku ajar jeung ngalakukeun timer persiapan saméméh attending kelas. Catetan nu disadiakeun pikeun nu sarua. Murid bisa nginjeum buku ti perpustakaan atawa meuli buku sorangan. murid kudu 100% hadir kelas. Lamun maranehna bolos, maranéhanana kudu rework kelas dina sabtu minggu, sanggeus idin alatan ti tangtu guru.
Unggal sési kelas ieu gradasi. Aya pamariksaan internal bisa diliwatan. Unggal taun atikan penting jeung kudu diliwatan saméméh siswa anu diijinkeun pikeun lulusan. Salian ujian internal universitas sacara, Student ngabogaan maot Test Propinsi (ujian luar) saméméh lulus nu 3 taun 6 atikan. Dina taun kalulusan, mahasiswa anu diuji dina kamahéran praktis dina disiplin klinis di ranjang sabar sacara (test praktis) jeung dina kamahéran ilmiah jeung teoritis (test Téori). Boh kudu diliwatan saméméh kalulusan.
sanggeus kalulusan, mahasiswa bisa latihan atawa enroll di leuwih ti 20 specializations ditawarkeun ku universitas saperti kardiologi, ubar klinis, Onkologi, radiology, kaséhatan masarakat jsb.


text:
Unpad Ngawanohkeun Jadwal Réténsi Arsip jeung Getar Pikat
[Unpad.ac.id, 2/12/2016] Universitas Padjadjaran siap ngalaksanakeun Jadwal Réténsi Arsip (JRA) luyu jeung Undang-undang Nomer 43 Taun 2009 Pasal 1 Ayat (22) ngeunaan Kearsipan. Dina Undang-undang ieu disebutkeun yén pelaksanaan JRA diwajibkeun ka sakumna lembaga negara, pammaréntahan daérah, lembaga pendidikan, pausahaan, organisasi politik, organisasi kamasarakatan, sarta pribadi.
Kepala Unit Pelaksana Téknis (UPT) Kearsipan Unpad, Prof. Dr. H. Nandang Alamsah Deliarnoor, M.Hum., nyebutkeun, kasayagian Unpad dina ngalaksanakeun JRA geus ti baréto dilakanakeun ngaliwatan prosés anu panjang. Dilaksanakeunana JRA ieu kudu meunang idin ti Arsip Nasional Républik Indonésia (ANRI).
“Dina Juli taun ieu, urang geus diidina ku ANRI pikeun ngalaksanakeun JRA,” cék Prof. Nandang dina ngawanohkeun JRA jeung Gerakan Tertib Arsip minangka Pilar Akuntabilitas (Getar Pikat) Unpad, di Balé Rucita Gedong Réktorat Unpad Jatinangor, Jumaah (2/12).
Acara ieu diayakeun ku UPT Kearsipan Unpad jeung diiluan ku Kepala Bagian, Kepala Subbagian, Tenaga Arsiparis, jeung Calon Tenaga Arsiparis di lingkungan Unpad. Hadir ogé Wakil Réktor Widang Sumber Daya jeung Tata Kelola Unpad, Dr. Sigid Suseno, M.Hum., jeung Diréktur Tata Kelola jeung Komunikasi Publik/Kantor Internasional Unpad, Adé Kadarisman, S.Sos., M.T., M.Sc.
Sanggeus meunang idin ti ANRI, Unpad geus ngaluarkeun 3 Palaturan Réktor dina taun 2015 tumali jeung JRA, nya éta PR No. 6, 7, jeung 8 taun 2015. Sabada aya katetepan dina éta palaturan, UPT Kearsipan ménta idin JRA ka ANRI bulan Juli 2015. Sataun ti harita, idin ANRI dikaluarkeun keur Unpad.
Leuwihna deui, cék Prof. Nandang, Unpad sahenteuna geus leuwih maju dina ngalarapkeun JRA. Eta hal kaguar dina panglawungan ANRI jeung 11 PTN Badan Hukum sababaraha waktu katukang. Dina panglawungan ieu, ngan Unpad anu geus boga idin ngalaksanakeun JRA ti ANRI.
“naon sababna urang bisa diidinan? Sabab urang mah boga keur nyumponan pasaratan dina JRA, nya éta tata naskah dinas, JRA, klasifikasi arsip, jeung klasifikasi kaamanan katut aksés arsip dinamis. Opatanana geus dimuat dina Palaturan Réktorna,” cék Prof. Nandang.
Dumasar kana penjelasan UU No. 43 Taun 2009, disebutkeun yén JRA téh daftar anu eusina sakurang-kurangna dangka waktu nyimpen atawa réténsi, jenis arsip, jeung katerangan anu eusina rékoméndasi ngeunaan katetepan hiji arsip dimusnahkeun, diajén deui, atawa dipermanénkan nu dipaké minangka padoman penyusutan jeung penyelamatan arsip.
Dina harti séjén, JRA téh aktivitas penyusutan arsip kelembagaan. Prof. Nandang nétélakeun, prosés penyusutan ieu dipigawé ku ngimeutan hiji arsip ku nangtukeun nasib ahirna, nya pikeun dipindahkeun ka pusat data, dimusnahkeun, atawa dipasrahkeun permanén ka lembaga kearsipan.
Satuluyna, dina Palaturan Réktor ngeunaan JRA disebutkeun yén pelaksanaan JRA di Unpad téh ngawengku JRA Substantif jeung JRA Fasilitatif. JRA Substantif ngawengku rupa-rupa arsip nu tumali jeung aktivitas Tridharma Perguruan Tinggi. Sedengkeun JRA Fasilitatif ngawengku rupa-rupa arsip tumali jeung aktivitas perkantoran jeung kelembagaan di Unpad.
“Aspék hukum ieu geus cukup, urang mah tinggal ngalarapkeunanan,” cék Prof. Nandang.
Basa muka acara, Dr. Sigid nétélakeun yén aktivitas kearsipan téh geus jadi salah sahiji udagan Unpad luyu jeung amanat Undang-undang. Ieu téh lantaran urusan kearsipan ayeuna tacan dianggap penting ku karéréaan instansi. Ku ayana aplikasi e-Office, cék Dr. Sigid, Unpad sakuduna bisa leuwih gampang dina ngarsipkeun dokumén.*
Warta ti: Arief Maulana / eh


text:
1G
1G (atawa 1-G) nyaéta singketan tina kecap-kecap basa Inggris "1st Generation wireless telephone technology" nu hartina téknologi telepon tanpa kabel generasi kahiji. 1G mangrupa standar telepon sélulér analog anu diwanohkeun dina taun 1980s sarta lumangsung nepi ka diganti ku telepon sélulér digital 2G.
salah sahiji standar anu kaasup 1G nyaéta Nordic Mobile Telephone (NMT), nu digunakeun di nagara-nagara Éropah bagian kalér, Swis, Walanda, Éropah Wétan sarta Rusia. Standar-standar lianna di antarana Advanced Mobile Phone System (AMPS) nu digunakeun di Amérika Sarikat, Total Access Communications System (TACS) di Inggris, C-450 di Jérman Kulon, Portugal jeung Afrika Kidul, Radiocom 2000 di Perancis, sarta RTMI di Italia. Di Jepang mah standar 1G téh leuwih ti hiji, nyaéta TZ-801, TZ-802, sarta TZ-803 anu dimekarkeun ku NTT, sedengkeun pasaingna nyaéta DDI ngagunakeun standar Japan Total Access Communications System (JTACS).


text:
Geget
Geget nyaéta sato leutik nu sok ngaruksak buku-buku atawa papakéan anu kurang piara, sok disebut ogé ngenget.[1] Aya sabuntut geget anu dipikawanoh minangka “geget pakéan”, sarta lolobana jelema nyalakeun alatan ngengat éta nyieun liang-liang geget dina pakéan, bulu, sarta permadani.[2] Tapi geget éta henteu nyieun karuksakan ieu.[2]
Geget henteu kungsi dahar, manéhna hirup ngan pikeun ngahasilkeun endog-endogna sarta saterusna paéh.[2] Dina waktu anak geget ngalaman tahap hileud bululah kabéh ieu lumangsung.[2] Endog-endog geget aya dina lawon wol, bulu, permadani, sarta sajabana.[2] Dina waktu kira-kira hiji minggu, endog-endog menetas jadi hileud-hileud bulu.[2] Anu lumangsung saterusna lumantung kana jenis geget éta sorangan, alatan aya tilu jenis geget pakéan di Amérika Kalér.[2]
Salah sahijina nyaéta geget nu nyieun sayang, anu pangumumna aya di Amérika Sarikat bagian Kalér sarta Kanada, anu kadua nyaéta geget anyaman, anu biasana aya di nagara-nagara bagian kidul, sarta anu katilu nyaéta geget permadani, anu meureun aya di kabéh nagara bagian.[2] Hileud bulu ti geget nu nyieun sarang nyieun sarang leutik ngawangun pipa ti lawon wol anu di daharna, sarta ngalapisi sarang ieu kalayan sutera.[2] di dinya manéhna hirup minangka hileud bulu.[2] Hileud bulu geget anyaman sok ninggalkeun tapak raramat lancah suteranya sarta mintal kokon sutera.[2] Dina waktu hileud bulu geget permadani ngabolongan lawon wol, manéhna nyieun sauntuyan torowongan anu dilapisan ku sutera.[2] sanggeus dewasa, hileud éta asup kana salah sahiji torowongan-torowongan ieu sarta cicing di ditu nepi ka manéhna siap kaluar minangka geget.[2]