text:
Qur'an (tarjamah Sunda)
- Ieu mangrupa tarjamah Qur'an dina basa Sunda, utamana ngarujuk kana tapsir Qur'an nu sacara resmi dikaluarkeun ku Departemén Agama Républik Indonésia.
Contents
- 1 Al-Faatihah (Bubuka)
- 2 Al-Baqarah (Sapi Bikang)
- 3 Ali-Imran (Kulawarga Imran)
- 4 Al-Maaidah
- 5 Al-An'aam
- 6 Al-A'raaf
- 7 Al-Anfaal
- 8 At-Taubah
- 9 Yunus
- 10 Hud
- 11 Yusuf
- 12 Ar-Ra'd
- 13 Ibrahim
- 14 Al-Hijr
- 15 Al-Nahl
- 16 Al-Israa'
- 17 Al-Kahfi
- 18 Maryam
- 19 Taha
- 20 Al-Anbiyaa'
- 21 Al-Hajj
- 22 Al-Mu'minuun
- 23 An-Nuur
- 24 Al-Furqaan
- 25 Asy-Syu'araa'
- 26 An-Naml
- 27 Al-Qasas
- 28 Al-'Ankabuut
- 29 Ar-Ruum
- 30 Luqman
- 31 As-Sajdah
- 32 Al-Ahzaab
- 33 Saba'
- 34 Faatir
- 35 Yaa Siin
- 36 As-Saaffaat
- 37 Saad
- 38 Az-Zumar
- 39 Ghaafir
- 40 Fussilat
- 41 Asy-Syuura
- 42 Az-Zukhruf
- 43 Ad-Dukhaan
- 44 Al-Jaathiyah
- 45 Al-Ahqaaf
- 46 Muhammad
- 47 Al-Fath
- 48 Al-Hujuraat
- 49 Qaaf
- 50 Az-Zaariyaat
- 51 At-Tuur
- 52 An-Najm
- 53 Al-Qamar
- 54 Ar-Rahmaan
- 55 Al-Waaqi'ah
- 56 Al-Hadiid
- 57 Al-Hasyr
- 58 Al-Mumtahanah
- 59 As-Saff
- 60 Al-Jumu'ah
- 61 Al-Munaafiquun
- 62 At-Taghaabun
- 63 At-Talaaq
- 64 At-Tahriim
- 65 Al-Mulk
- 66 Al-Qalam
- 67 Al-Haaqqah
- 68 Al-Ma'aarij
- 69 Nuh
- 70 Al-Jinn
- 71 Al-Muzzammil
- 72 Al-Muddaththir
- 73 Al-Qiaamah
- 74 Al-Insaan
- 75 Al-Mursalaat
- 76 An-Naba'
- 77 An-Naazi'aat
- 78 'Abasa
- 79 At-Takwiir
- 80 Al-Infitaar
- 81 Al-Mutaffifiin
- 82 Al-Insyiqaaq
- 83 Al-Buruuj
- 84 At-Taariq
- 85 Al-Ghaasyiyah (Poé Wawales)
- 86 Al-Fajr
- 87 Al-Balad
- 88 Asy-Syams
- 89 Al-Lail
- 90 Adh-Dhuha
- 91 Asy-Syarh
- 92 At-Tiin (Buah Tin)
- 93 Al-'Alaq (Saguruntul Getih)
- 94 Al-Qadr
- 95 Al-Bayyinah
- 96 Az-Zalzalah
- 97 Al-'Aadiyaat
- 98 Al-Qaari'ah (Kiamat)
- 99 At-Takaathur
- 100 Al-'Asr (Wanci)
- 101 Al-Humazah (Nu Sok Ngahina)
- 102 Al-Fiil (Soldadu nu Tarumpak Gajah)
- 103 Quraisy (Kaom Kurés)
- 104 Al-Maa'uun
- 105 Al-Kauthar (Nikmat nu ngalayah)
- 106 Al-Kaafiruun (Jalma Kapir)
- 107 An-Nasr (Pitulung)
- 108 Al-Lahab/Al-Masadd (Seuneu nu Ngabebela/Injuk)
- 109 Al-Ikhlaas (Ihlas)
- 110 Al-Falaq (Janari)
- 111 An-Naas (Manusa)
Al-Faatihah (Bubuka)[edit]
- Kalayan nyebat jenengan Gusti, Nu maha welas, Nu maha asih.
- Sadaya puji kagungan Gusti, Pangeran sakabeh alam.
- Nu maha welas, Nu maha asih.
- Raja di poé pangwalesan.
- Mung ka Anjeun abdi kumawula sarta mung ka Anjeun abdi neda pitulung
- Mugi Nuduhkeun Salira ka abdi sadaya kana jalan nu lempeng.
- Nyaéta jalan jalmi-jalmi anu ku Anjeun tos dipaparinkeun nikmat ka aranjeuna, sanes aranjeuna nu dibendu sareng nu sasab.
Al-Baqarah (Sapi Bikang)[edit]
- Alif Laam Miim.
- Ieu kitab Qur'an nu teu mibanda kamangmangan di jerona; pituduh pikeun nu tarakwa,
- (nyaéta) pikeun nu ariman ka nu goib, nu ngadegkeun solat, sarta nu nganapkahkeun sawaréh rijki nu ku Kami geus dipaparinkeun ka maranéhna,
- jeung jalma-jalma nu ariman kana kitab nu diturunkeun ka maranéh jeung kitab-kitab nu geus diturunkeun saméméh maranéh, sarta maranéhna yakin ku ayana ahérat.
- Jalma-jalma éta nu tetep meunang pituduh ti Gustina, sarta maranéhna éta jalma-jalma nu untung.
- Saéstuna jalma-jalma kapir, sarua baé pikeun maranéhna, ku manéh dibéré pépéling atawa henteu, maranéhna moal ariman.
- Alloh geus ngonci-paéh ati jeung pangrunguna, katut panénjona ditutup. Jeung pikeun maranéhna siksa nu beurat kacida.
- Di antara manusa aya nu nyarita, "Kami iman ka Alloh jeung poé panganggeusan", padahal maranéhna sabenerna lain jalma-jalma nu ariman.
- Maranéhna rék nipu Alloh jeung jalma-jalma nu ariman, padahal maranéhna ukur nipu diri manéhna sorangan kalawan teu sadar.
- Dina jero haté maranéhna aya panyakit, lajeng ditambah ku Alloh panyakitna; sarta pikeun maranéhna siksa nu peurih, alatan maranéhna ngabohong.
- Teu acan réngsé, hanca lajengkeuneun
Ali-Imran (Kulawarga Imran)[edit]
ɪ==An-Nisaa'==
Al-Maaidah[edit]
Al-An'aam[edit]
Al-A'raaf[edit]
Al-Anfaal[edit]
At-Taubah[edit]
Yunus[edit]
Hud[edit]
Yusuf[edit]
Ar-Ra'd[edit]
Ibrahim[edit]
Al-Hijr[edit]
Al-Nahl[edit]
Al-Israa'[edit]
Al-Kahfi[edit]
Maryam[edit]
Taha[edit]
Al-Anbiyaa'[edit]
Al-Hajj[edit]
Al-Mu'minuun[edit]
An-Nuur[edit]
Al-Furqaan[edit]
Asy-Syu'araa'[edit]
An-Naml[edit]
Al-Qasas[edit]
Al-'Ankabuut[edit]
Ar-Ruum[edit]
Luqman[edit]
dengan menyebut nama allah yg maha pengasih lagi maha penyayang dan kami perintahkan pada manusia(BERBUAT baik) kepada 2 orang tua ibu bapak nya,ibu telah mengandung nya dalam keadan lemah yg bertambah tambah dan menyapih nya dalam 2 tahun.bersyukurlah kepada ku dan kedua orang ibu bapak mu ,hanya kepada ku lah kembali mu
As-Sajdah[edit]
Al-Ahzaab[edit]
Saba'[edit]
Faatir[edit]
Yaa Siin[edit]
As-Saaffaat[edit]
Saad[edit]
Az-Zumar[edit]
Ghaafir[edit]
Fussilat[edit]
Asy-Syuura[edit]
Az-Zukhruf[edit]
Ad-Dukhaan[edit]
Al-Jaathiyah[edit]
Al-Ahqaaf[edit]
Muhammad[edit]
Al-Fath[edit]
Al-Hujuraat[edit]
Qaaf[edit]
Az-Zaariyaat[edit]
At-Tuur[edit]
An-Najm[edit]
Al-Qamar[edit]
Ar-Rahmaan[edit]
Al-Waaqi'ah[edit]
Al-Hadiid[edit]
Al-Mujaadalah
Al-Hasyr[edit]
Al-Mumtahanah[edit]
As-Saff[edit]
Al-Jumu'ah[edit]
Al-Munaafiquun[edit]
At-Taghaabun[edit]
At-Talaaq[edit]
At-Tahriim[edit]
Al-Mulk[edit]
Al-Qalam[edit]
Al-Haaqqah[edit]
Al-Ma'aarij[edit]
Nuh[edit]
Al-Jinn[edit]
Al-Muzzammil[edit]
Al-Muddaththir[edit]
Al-Qiaamah[edit]
Al-Insaan[edit]
Al-Mursalaat[edit]
An-Naba'[edit]
An-Naazi'aat[edit]
'Abasa[edit]
At-Takwiir[edit]
Al-Infitaar[edit]
Al-Mutaffifiin[edit]
Al-Insyiqaaq[edit]
Al-Buruuj[edit]
At-Taariq[edit]
'Al-A'laa (Nu Mahaluhung)==
- hartos na...
- Sucikeun jenengan Pangéran anjeun nu Mahaluhung,
- nu nyiptakeun lajeng nyampurnakeun (ciciptan-Na),
- jeung nu nangtukeun kadar lajeng maparin pituduh,
- jeung nu ngaluarkeun/numuwuhkeun jujukutan,
- nya ku Mantenna lajeng dijantenkeun (jujukutan téa) garing semu hideung.
- Kami rék macakeun (Qur'an) ka hidep (Muhammad), mangka anjeun moal poho,
- kajaba nu dikersakeun ku Alloh. Satemenna Mantenna uninga ka nu nembrak jeung ka nu nyumput.
- Jeung Kami ngagampangkeun hidep pikeun nu gampang.
- Pék élingan, satemenna pépéling téh gedé gunana.
- Jalma mah bakal narima pépéling ti nu dipikasieun (Alloh),
- sedengkeun nu cilaka mah bakal ngajauhan,
- (nyaéta) nu bakal asup kana seuneu nu gedé ngagedur (naraka).
- Lajeng di dinya téh manéhna teu paéh jeung (ogé) teu hirup.
- Bener-bener untung jalma nu ngaberesihan dirina.
- Bari jeung manéhna éling ka Pangéranna, lajeng manéhna netepan.
- Tapi maranéh kalah milih kahirupan dunyawi,
- padahal kahirupan ahérat mah leuwih hadé tur leuwih langgeng.
- Satemenna ieu téh bener-bener aya (kaunggel) dina kitab-kitab nu baheula,
- (nyaéta) Kitab-kitab (suhuf) Ibrohim jeung Musa.
Al-Ghaasyiyah (Poé Wawales)[edit]
- Naha geus datang ka anjeun béja (ngeunaan) poé wawales?
- Loba beungeut mangsa éta tarungkul alum,
- gawé beurat bari ripuh,
- asup kana seuneu nu panas pisan (naraka),
- dibéré nginum ti sumber nu panas pisan.
- Maranéhna teu beunang dahar iwal ti tangkal nu cucukan,
- nu teu matak lintuh tur teu matak ngaleungitkeun lapar.
- Loba beungeut poé éta sura-seuri,
- ngarasa bungah ku usahana,
- di sawarga nu jangkung,
- teu kadéngé ku anjeun di jerona kekecapan nu taya guna.
- Di jerona aya cinyusu nu ngalir.
- Di jerona aya tahta-tahta nu dijangkungkeun,
- jeung gelas-gelas nu diteundeun (di deukeutna),
- jeung bantal-bantal panyarandéan nu disusun,
- jeung karpét-karpét nu diamparkeun.
- Mangka naha maranéhna teu merhatikeun onta, kumaha diciptakeunana?
- Jeung langit, kumaha dijangkungkeunana?
- Jeung gunung-gunung, kumaha diadegkeunana?
- Jeung marcapada, kumaha diamparkeun?
- Mangka arélingan, sabab saéstuna anjeun ukur jalma nu méré pépéling.
- Anjeun lain jalma nu boga kawasa ka maranéhna.
- Tapi jalma nu maléngos jeung kapir,
- mangka Alloh bakal nyiksa ku siksa anu rohaka.
- Saéstuna ka Kami balik maranéhna,
- lajeng saéstuna kawajiban Kami ngitung/ngahisab maranéhna.
Al-Fajr[edit]
Al-Balad[edit]
Asy-Syams[edit]
Al-Lail[edit]
Adh-Dhuha[edit]
Asy-Syarh[edit]
At-Tiin (Buah Tin)[edit]
- Demi (buah) Tin jeung Zaitun,
- jeung demi gunung Sinai,
- jeung demi dayeuh (Mekah) ieu nu aman,
- Saéstuna Kami geus nyiptakeun manusa dina bentuk nu panghadéna.
- Lajeng Kami mulangkeun manéhna ka tempat nu sahandap-handapna (naraka),
- iwal jalma-jalma nu ariman jeung milampah amal soleh; mangka pikeun maranéhna pahla nu taya eureunna.
- Mangka naon atuh nu ngabalukarkeun manéh ngabantah (poé) wawales sanggeus (aya pangjéntré) éta?
- Kapan Alloh téh Hakim nu pangadilna?
Al-'Alaq (Saguruntul Getih)[edit]
- Baca, kalawan kakasih Gusti manéh nu nyiptakeun,
- Anjeunna parantos nyiptakeun manusa tina saguruntul getih.
- Baca, sarta Gusti manéh nu Mahabéréhan.
- Nu ngajar (manusa) maké kalam.
- Anjeunna ngajarkeun ka manusa naon nu teu dipikanyaho.
- Sing nyaho! Satemenna manusa bener-bener geus kamalinaan,
- alatan geus ngarasa manéh sarwa cukup.
- Satemenna ngan ka Gusti pangbalikan.
- Kumaha bawarasa manéh ngeunaan jalma-jalma nu nyarék,
- hiji kawula nalika manéhna milampah solat?
- Kumaha ogé bawarasa manéh mun jalma nu nyarék éta aya dina bebeneran,
- atawa manéhna nitah takwa (ka Alloh)?
- Kumaha bawarasa manéh mun jalma nu nyarék éta ngabantah jeung maléngos/ngabalieur?
- Naha manéhna teu nyaho yén satemenna Alloh ningal sagala laku lampahna?
- Sing nyaho, éstu mun manéhna teu eureun (milampah kitu) niscaya Kami ré metot embun-embunanana,
- (nyaéta) embun-embunan jalma nu ngabantah sarta doraka.
- Mangka keun baé manéhna nyalukan golonganana (pikeun nulungan),
- Jaga Kami bakal nyalukan malaikat Zabaniyah.
- Sakali-kali ulah, manéh ulah nurut ka manéhna; jeung pék sujud sarta deukeutkeun (diri manéh ka Alloh).
Al-Qadr[edit]
Dengan menyebut nama Allah yang maha Pengasih Lagi maha Penyayang. 1. Sesungguhnya kami telah menurunkannya (Al Qur'an) pada malam kemulianaaalk 2. Dan tahukan kamu apakah malam kemuliaan itu? 3. Malam kemuliaan itu lebih baik dari seribu bulan. 4. Pada malam itu turun malaikat-malaikan dan malaikan Jibril dengan izin Tuhannya untuk mengatur segala urusan 5. Malam itu (penuh) kesejahteraan sampai terbit fajar
Al-Bayyinah[edit]
Az-Zalzalah[edit]
Al-'Aadiyaat[edit]
Al-Qaari'ah (Kiamat)[edit]
- Poé kiamat,
- naon ari poé kiamat téh?
- Sarta naha manéh nyaho naon ari poé kiamat téh?
- Dina poé éta manusa kawas siraru nu pasoléngkrah,
- jeung gunung-gunung kawas bulu nu diawur-awurkeun.
- Anapon alma-jalma nu beurat timbangan (kahadéan)-ana,
- mangka manéhna aya dina kahirupan nu nyugemakeun.
- Jeung anapon jalma-jalma nu hampang timbangan (kahadéan)-ana,
- mangka tempat balikna nyaéta naraka Hawiyah.
- Jeung naha manéh nyaho naon ari naraka Hawiyah téh?
- (Nyaéta) seuneu nu kacida panasna.
At-Takaathur[edit]
Al-'Asr (Wanci)[edit]
- Demi wanci.
- Satemenna jalma eta aya dina karugian.
- Iwal anu iman jeung nu boga laku soléh nu silih pepeling dina bebeneran jeung silih pepeling dina kasabaran.
Al-Humazah (Nu Sok Ngahina)[edit]
- Cilaka pikeun nu sok ngahina jeung ngajejeléh,
- nu ngumpulkeun harta banda jeung itungan.
- manéhna nyangka yén harta éta bisa ngajadikeun manéhna kekal.
- Teu pisan-pisan! Saéstuna manéhna bener-bener bakal dibalangkeun ka jero hutomah.
- Jeung naha dia nyaho naon ari hutomah téh?
- seuneu Allah nu dihurungkeun,
- nu (ngaduruk) nepi ka ati.
- Saéstuna éta seuneu ditutupan rapet pikeun maranéhna,
- (sedengkeun maranéhna) dicangcang dina tihang-tihang nu paranjang.
Al-Fiil (Soldadu nu Tarumpak Gajah)[edit]
- Naha anjeun teu nempokeun kumaha peta Gusti anjeun ka soldadu nu narumpak gajah?
- Anjeunna téh pan geus ngajadikeun réka perdaya maranéhna (pikeun ngancurkeun Ka'bah) jadi taya guna?
- Jeung Anjeunna ngirimkeun ka maranéhna manuk-manuk nu ngaleut,
- nu malédogan maranéhna ku batu (nu asalna) tina taneuh nu kaduruk,
- lajeng Anjeunna ngajadikeun maranéhna kawas dangdaunan nu dihakan (hileud).
Quraisy (Kaom Kurés)[edit]
- Kusabab kabiasaan urang Kurés,
- (nyaéta) kabiasaan nyaba dina usum tiris jeung usum panas.
- Mangka samistina maranéhna nyembah ka Gusti nu ngapimilik ieu imah (Ka'bah),
- nu geus méré dahareun ka maranéhna pikeun ngaleungitkeun lapar jeung ngamankeun maranéhna tina kasieun.
Al-Maa'uun[edit]
- Naha manéh nyaho nu ngabohongkeun agama?
- Nyaéta jalma nu ngahinakeun budak yatim,
- jeung nu teu ngarojong méré dahar jalma miskin.
- Mangka cilaka pikeun jalma-jalma nu sarolat,
- (nyaéta) jalma-jalma nu talobéh solatna,
- jalma-jalma nu milampah riya,
- sarta nu wegah (tutulung ku) barang nu mangpaat.
Al-Kauthar (Nikmat nu ngalayah)[edit]
- Satemenna Kami geus maparinan anjeun nikmat nu ngalayah.
- Mangka adegkeun solat karana Gusti jeung geura kurban.
- Satemenna jalma-jalma nu micua anjeun, éstu nu kapegatkeun.
Al-Kaafiruun (Jalma Kapir)[edit]
- Ucapkeun, "Hé, nu kalapir,
- kami moal nyembah naon nu ku dia disembah.
- Jeung dia lain panyembah Gusti nu ku kami disembah.
- Jeung kami moal jadi panyembah naon nu ku anjeun disembah.
- Jeung dia (ogé) moal pernah jadi panyembah Gusti nu ku kami disembah.
- Keur dia agama dia jeung keur kami agama kami".
An-Nasr (Pitulung)[edit]
- Mun geus datang pitulung jeung kameunangan ti Gusti,
- jeung anjeun nempo manusa asup kana agama ieu kalawan abring-abringan,
- mangka geura ucapkeun tasbih kalawan muji Gusti aranjeun sarta geura neneda ampuna ka Anjeunna. Saéstuna Anjeunna Maha nampi pangampura.
Al-Lahab/Al-Masadd (Seuneu nu Ngabebela/Injuk)[edit]
- Binasa kadua leungeun Abu Lahab jeung saéstuna manéhna bakal binasa.
- Taya mangpaatna pikeun manéhna harta bandana katut naon baé nu diusahakeun ku manéhna.
- Jaga manéhna bakal asup kana seuneu nu ngabebela.
- Pon kitu deui pamajikanana, nu sok mawa suluh,
- nu na beuheungna aya tapi tina injuk.
Al-Ikhlaas (Ihlas)[edit]
- Ucapkeun, "Anjeunna Gusti nu hiji,
- Gusti tempat gumantungna sagala rupa,
- Anjeunna teu kagungan murangkalih ogé henteu dipimurangkalih,
- sarta taya nu sarupi sareng Anjeuna."
Al-Falaq (Janari)[edit]
- Ucapkeun, "Kami nyalindung ka Gusti nu ngawasa janari,
- tina kajahatan mahluk-Na,
- jeung tina kajahatan peuting mun geus poék mongkléng,
- jeung tina kajahatan awéwé-awéwé tukang tenung nu niup kana embun-embunan,
- sarta tina kajahatan jalma nu cua nalika manéhna cua."
An-Naas (Manusa)[edit]
- Ucapkeun, "Kami nyalindung ka Gusti manusa,
- Maharaja sakabéh manusa,
- sesembahan manusa,
- tina kajahatan haréwos setan nu biasa nyumput,
- anu sok ngaharéwoskeun kajahatan kana jero hate manusa,
- ti golongan jin jeung manusa."


c: text/html

text:
Putrasunda.com - Contoh sajak bahasa sunda sebenarnya banyak ragamnya, Pengertian sajak sendiri adalah salah satu jenis puisi yang tidak begitu terikat dengan aturan bentuknya. Artinya, sajak ini berupa puisi yang tidak terikat pada setiap kata-katanya, jadi kita bisa menuliskannya secara bebas. Oleh karena itulah, kita sering mendengar dengan istilah sajak bebas.
Istilahnya sendiri, berasa dari bahasa yunani yang artinya "membuat‟ atau "pembuatan‟ dan dalam bahasa inggris sajak biasa disebut poem atau poetry. Secara garis besar sajak atau puisi sama-sama merupakan penyampaikan pesan atau gambaran suasana hati seseorang, baik itu berupa fisik maupun batiniah dengan lewat kata-kata sebagai media penyampainnya.
Baca juga:
Dialog Percakapan bahasa sunda lucu
Kumpulan Puisi Bahasa SundaTentang Alam
Kata Kata Lucu Sunda Terbaru 2016!!
Kumpulan pantun lucu bahasa sunda bikin cengar cengir!
Sajak basa sunda
Beberapa sajak memang sering kita lihat banyak sekali menggunakan bahasa indonesia, nah pada kesempatan kali ini kita hadirkan sajak dalam basa sunda, yang tentunya bisa lebih menarik lagi. Baiklah, dibawah ini merupakan contoh sajak bahasa sunda
yang bisa kamu lihat, silahkan di simak.
Contoh sajak bahasa sunda
Hirup abdi asa nalangsa..
Teu aya asana teh nu ngarasa karunya
Teu boga imah jeung teu boga harta
Saha nu hayang hirup jadi nalangsa
Tiap poe kuring sengsara, Teu aya tempat nu di tuju
Teu boga indung jeng bapa, Hirup sorangan ti leuleutik
Dimana kuring kudu aya, Tempat kuring bisa di butuh keun.
Kadang abdi terus ngarasa ka ingetan bayangan anjeun nu tos teu aya
Disisi lain, hate ngarasa kasepian, Ngarasa teu pernah sempurna
Asa aya nu ngaganjel dijero hate Nu nyieun ngarasa teu pernah sempurna
Kadang abdi coba nanya ka sang waktu, Namun teu pernah dijawab
Apa bener ieu nu ngaranna cinta? Naha tapi nu ku urang rasakeun
Asanateh teu pernah nyata..
Kunaon terus hadir bayangan anjeun
nu terus aya jeung ngusik hate abdi..
Apa memang ngan saukur anjeun nu aya di hate abdi?
Naha sok wae bayangan anjeun nu datang di impiann kuring!
Lebet sarta mengusik ketenangan hate kuring
Apa salamina kuring teu tiasa leupas ti anjeun?
Apa saleresna, leres ngan anjeun hungkul nu aya di hate kuring ?
Anu terindah dina impen kuring, nu bisa damaikan hate kuring
Hal anu ter-endah lenyapkan sunyi kuring jeung neteteup tina hate kuring.
Siratkeun nadi kuring nu lumpat Ngudag pikiran sarta impian kuring..
Margi lalampahan ieu kalintang keneh, Sarta dugi akhirna ka cipta
Impian anjeun sarta impiankuring Ngareupkeun anjeun..
Tiris na wengi ieu asa karasa pisan, Sepi na hate ieu oge teu leungit-leungit
Jiwa ieu atos lami ngahareupkeun Bisa lebet ka hate anjeun..
Moal kantos abdi tiasa Ngungkabkeun ieu perasaan sadayana ..
Sadaya rasa anu terpendam .. Terpendam dina jiwa ..
Naha anjeun ninggalkeun kuring ..
Tega ninggakeun kuring sorangan dina kesunyian ieu ..?!
Sarta waktupun langkung..
Anjeun atos beuki beranjak geude
Poe ieu anjeun genap dua puluh dua warsih
Atos waktuna anjeun pijarkeun endah na diri anjeun..
Jalanan hirup kalawan hate anjeun anu cios
Indahkan dinten anjeun kalawan senyum
Sawios abdi sorangan bade lepaskeun anu terpendam
Sawios abdi sorangan ceurik sarta lupakeun sakedap diri anjeun.
Rasa sesal ieu asa teu aya guna..
Teu sanggem robih saniskanten
Anu atos terucap..
anu atos dijieun..
sarta anu atos di lekasan..
Di dieu ahirna abdi teurang
Hartos nu tos abdi tinggalkeun
Sarta sadaya anu tak abdi teurang
Hoyong abdi akhiri dugi poe ieu
Dugi ahirna abdi tiasa melong sarangenge
Kalawan teger... Abdi tiasa mohokeun anjeun
8. Hirup di dunya moal lila
Hirup di dunya ngan saukur panggung sandiwara
Ulah bisa na ngan saukur hirup poya-poya
Da di dunya mah moal bakal lila..
Dina poe anu teu di sangka-sangka, urang boa di cabut nyawa
Jadi, sing eling jeung tawakal urang sadayana
Beh hirup bagja engkena..
9. Hirup ibarat lengkah
Hirup lir ibarat lengkah suku
Sing kahade ulah saukur ngalengkah
Komo dei bari jeung dudupak
Bisi manggih beling nu bakal nyugak
Panggoda dunya tong dijadikeun alasan
Bakal urang ngalangkah jadi salah dijalan na..
10. Kudu boga iman jeung takwa
Ayena urang geus nincak umur dewasa
Jadi ulah kagoda ku hawa dunya nu kadang mawa cilaka..
Urang memang teu kudu boga emas permata
Tapi urang kudu boga iman jeung takwa
Ajang bekel urang ngumpul engke na di surga
Baca juga:
Nah, untuk sementara itu dulu, sajaknya nanti akan saya update kembali. Namun, selain sajak diatas berikut ini merupakan kumpulan 40 contoh sajak bahasa sunda
yang bisa kamu lihat. Silahkan klik pada tautan dibawah ini, Semoga bisa bermanfaat. dan terimakasih atas waktunya.
Baca juga:
Inilah 2 Penyebab Utama Ponsel Android Mu Menjadi Lemot!
"11 Panduan" Tips Membeli Ponsel Android Yang Bagus!
Ponsel Android Mu Jadi Lemot? Ini Dia 10 Tips Jitunya!

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Congcorang
Congcorang nu mangrupa hiji ordo Mantodea diwangun ku 1.800 nepi ka 2.000 spésiés, nu lolobana kaasup Mantidae. Dulur congcorang pangdeukeutna nyaéta ordo Isoptera (rinyuh) jeung Blattodea (cucunguk). Sababaraha éntomologis ngagolongkeun congcorang jeung cucunguk dina hiji ordo.
Congcorang kawentar ku ukuranana nu katémbong badag tur lincah. Kadaharanana biasana mah serangga hirup samodél laleur; spésiés congcorang nu leuwih badag sok ngamangsa kadal leutik, bangkong, jeung manuk ku cara ditéwak ku "leungeun"na.
Congcorang téh manukna dina nyaru mah, utamana ngaluyukeun manéh jeung kelir dangdaunan tempat hirupna sahingga bisa nyumput ti nu rék ngamangsa, sakaligus ngadodoho mangsana. Spésiés nu di Afrika jeung Australia mah aya nu bisa robah kelirna jadi hideung dina jangka sababaraha poé. Malah lain kelirna wungkul, sabab panémbongna gé bisa nyaru dangdaunan, jukut, atawa babatuan.
Baranahan[édit | édit sumber]
Congcorang téh kanibal. Lian ti ngamangsa serangga séjén, dulurna sorangan gé sok dihakan, malah mah batur jalanganana pisan (najan dongéngna sok dileuwih-leuwihkeun). Dina mangsa kawin, biasana mah dina mangsa usum gugur, congcorang jalu kudu ati-ati pisan mun ngadeukeutan bikangna. Nu jalu biasana ngadeukeutan ti tukang, laju tumpak tonggong bikangna pikeun ngasupkeun sél-sél spérma dina kantong husus dina beuteung bikangna. Congcorang bikang biasana nyerang/ngégél hulu jaluna, malah bisa ogé jalangan lumangsung bari jaluna dihakan.
Gumantung ka spésiésna, congcorang bikang bisa ngahasilkeun sapuluh nepi ka opat ratus endog, diteundeun dina busa nu dihasilkeun ku kelenjar dina beuteungna. Busa ieu laju ngaheurasan, ngabentuk kapsul dina dangdaunan atawa dina taneuh. Aya spésiés nu ngajaga endogna, aya ogé nu henteu. Endog ieu kadang sok dihakan ku sabangsa nyiruan.
Congcorang ngalaman tilu hambalan métamorfosis: endog, larva, sawawa. Para élmuwan mah sok nyebutna téh métamorfosis teu anggeus, sabab larva jeung nu geus sawawa méh sarupa, iwal ukuranana leuwih leutik jeung teu jangjangan. Larva congcorang ngabadagan awakna ku jalan ngaganti awak luarna ku éksoskeleton nu liat jeung ganti kulit mun perlu. Ieu bisa lumangsung lima nepi ka sapuluh kali, gumantung spésiésna, nepi ka tungtungna ngahasilkeun jangjang nu sampurna.
Anggapan[édit | édit sumber]
Pangebon nu ngarti mah mikaresep ka congcorang téh, sabab sok ngahakan rupa-rupa hama nu ngaruksak. Para patani organik nu teu maké péstisida sok maké congcorang salaku kontrol hama biologis. Di sabagian tempat mah malah endogna geus bisa dibeuli di pasar.
Di sagigireun ngamangsa hama, congcorang ogé ngahakan serangga nétral/nu nguntungkeun, pokona mah naon baé, kaasup kukupu jeung kolibri.
Status konservasi[édit | édit sumber]
Ngan aya hiji spésiés congcorang nu aya dina daptar Rada Kaancam, nyaéta Apteromantis aptera ti Spanyol.
Sajarah[édit | édit sumber]
Dadaran pangheubeulna ngeunaan congcorang aya dina sajak na naskah kuna Cina Erh Ya nu ngagambarkeun kawani jeung kaludeung. Naskah lianna, Pen ts'ao (taun 1108), ngagambarkeun wangun endog congcorang, daur tumuwuhna, anatomi, kaasup fungsi anténeuna.
Dina abad ka-18, biologi jeung morfologi congcorang geus kaitung akurat, di antarana dina buku Insekten-Belustigungen (Kalangenan Serangga) karya Roesel von Rosenhof.
Tumbu kaluar[édit | édit sumber]
- Natures's Best Masked Flower Image
- Phylogeny of Mantodea based on molecular data: evolution of a charismatic predator
Rujukan[édit | édit sumber]
- Mantodea, Wikipédia édisi basa Inggris per 26 Januari 2006.
- Tree of Life - Mantodea
- Klausnitzer, Bernhard (1987). Insects: Their Biology and Cultural History, Teu kanyahoan. ISBN 0-87663-666-0.
- O'Toole, Christopher (2002). Firefly Encyclopedia of Insects and Spiders, Firefly. ISBN 1-55297-612-2.
- Checklist of Mantodea originally compiled by the Los Angeles County Museum


text:
Present Remotely
Send the link below via email or IMCopy
Present to your audienceStart remote presentation
- Invited audience members will follow you as you navigate and present
- People invited to a presentation do not need a Prezi account
- This link expires 10 minutes after you close the presentation
- A maximum of 30 users can follow your presentation
- Learn more about this feature in our knowledge base article
Do you really want to delete this prezi?
Neither you, nor the coeditors you shared it with will be able to recover it again.
Make your likes visible on Facebook?
Connect your Facebook account to Prezi and let your likes appear on your timeline.
You can change this under Settings & Account at any time.
Panumbu Catur-Kelompok 4
Bagja Abdullahon 24 October 2014
Comments (0)
Please log in to add your comment.
Transcript of Panumbu Catur-Kelompok 4
DIPERHATOSKEUN
Aya sawatara hal anu kudu diperhatikeun lamun urang jadi panumbu catur.
1) Panumbu catur perlu merhatikeun tatacara sopan santun protokoler di hiji daerah.
2) Omongan panganteur kana kagiatan sawala alusna mah singget tapi jentre.
3) Perlu miboga sikep objektif tur tumarima (terbuka) kasakur pamilon.
4) Kudu bisa meper pamilon nu patorong-torong ku cara nu alus tur gede pangaruhna (persuasif).
5) Omongan panumbu catur bisa ditarima ku para pamilon.
DEFINISI
Panumbu catur (ind: moderator, penambat) kaasup kana mingpin sidang atawa diskusi, nya eta jalama anu dipercaya nyekel kadali pikeun ngatur lalu lintas di antara pamilon diskusi. Panumbu catur boga tugas pikeun ngatur, ngalelempeng, ngapingsarta miara lumangsungna diskusi.
TUGAS PANUMBU
CATUR
Tanggung jawab sareng tugas panumbu catur teh kaitung beurat lantaran hasil heunteuna diskusi gumantung ka dirina, di antarana :
a. Ngajaga atawa miara lancarna sawala.
b. Ngalelempeng jalana sawala sangkan ngahontal tujuan nu diharep.
c. Nampung jeung ngamalirkeun kahayang katut pamadegan pamilon sawala
d. Nyieun kacindekan saheulaanan tina hasil sawala.
e. Ngarumuskeun hasil nu bisa ditarima ku sakumna pamilon.
ANU KEDAH DIPERSIAPKEUN
Pikeun jadi panumbu catur anu alus, aya sawatara cara nu kudu disiapkeun. Sakurang-kurangna aya 2 persiapan, nyaeta persiapan pribadi jeung persiapan nyanghareupan pamilo
Pikeun jadi panumbu catur anu alus, aya sawatara cara nu kudu disiapkeun. Sakurang-kurangna aya 2 persiapan, nyaeta persiapan pribadi jeung persiapan nyanghareupan pamilo.
Persiapan pribadi pikeun jadi panumbu catur, diantarana bae :
1. Siapkeun bahan-bahan anu dipake keur ngatur sawala.
2. Miboga gambaran nu jelas ngeunaan sasaran atawa hasil tina sawala.
3. Siap nyanghareupan sagala hal nu bakal kajadian, upamana ayana beda pendapat, kamungkinan jawabanana.
PERSIAPAN NYANGHAREUPAN PAMILON
Persiapan keur nyanghareupan pamilon (audien), diantarana bae :
1. Komunikasi anu alus jeung pamilon.
2. Mikawanoh watek (karakteristik) umum para pamilon samemehna.
3. Alusna mah aya hubungan nu loma samemeh sawala lumangsung.
Panumbu Catur-Kelompok 4
Bagja Abdullah G.J.
Brahmana Kusumajati
Dani Yusuf Raharjo
Ghassani Muzakki S.H.
Rizky Pratama
Titus Jully Nanto
PERSIAPAN PRIBADI
Panumbu catur nyaeta jalmi nu mawakeun narasi atawa informasi dina hiji acara atawa kagiatan, tiasa oge dina acara televisi, radio jeung film. Panumbu catur biasana maca naskah anu tos disiapkeun sateuacana, tapi sering oge aranjeuna kedah masihan komentar atawa informasi tanpa naskah.
Panumbu Catur televise oge dilibatkeun dina penulisan naskah upami diperyogikeun. Tugas sanesna anu sering dilakukeun ku panumbu catur diantawisna nyeta ngawawancara tokoh, janteun moderator diskusi, jeun masihan komentar dina acara olahraga, parade, jsb.
Sabadana hidep tatahar pikeun jadi panumbu catur, satuluyna kumaha carana nalika hidep keur jadi panumbu catur atawa nalika numbu catur. Cara-carana nyaéta hidep kudu niténan sawatara hal ieu di handap:
1. Merhatikeun tata cara sopan santun protokolér di hiji wewengkon atawa daérah.
2. Omongan panganteur atawa pangjajap kana kagiatan diskusi/sawala alusna singget tapi jelas (jéntré).
3. Miboga sikep objéktif tur narima atawa ngahargaan (terbuka) ka sakur pamilon.
4. Kudu bisa meper pamilon nu patorong-torong ku cara nu alus tur gedé pangaruhna (pérsuasif).
5. Omongan panumbu catur bisa ditarima ku para pamilon.
CARA JADI PANUMBU CATUR
6. Usahakeun diskusi dibuka saluyu jeung waktu nu geus ditangtukeun.
7. Tepikeun jejer jeung bahan diskusi ka hadirin.
8. Wanohkeun parapangjejer; ngaranna (lengkep jeung gelarna), profésina, kaahlianana, jeung data pribadi séjénna nu aya patalina jeung jejer katut bahan diskusi.
9. Tepikeun tata-tertib diskusi sajelas-jelasna.
10. Ngahaturanan pangjejer keur nepikeun bahasanana, disusul nampung jeung ngatur parapamilon nu rék milu mairan atawa nanyakeun.
11. Tutup diskusi panceg dina waktuna.
“Hadirin sadaya, sateuacan diskusi dikawitan, langkung ti payun sim kuring seja ngawanohkeun heula parapangjejer dina ieu diskusi. Nu kahiji sadérék Jénitra Nitisara Sastrawiguna, siswi kelas 12 IPA 1. Pituin urang Jampang, putrina Bapa Gusniawan Sastrawiguna sareng Ibu Ridhayanthi, sarta ageung perhatianana kana hal-hal kasundaan. Resep kana sastra ogé pangarang moyan, cita-citana lian ti palay janten dokter téh, ogé palay janten sastrawan. Wilujeng énjing sadérék Jénitra. Hatur nuhun kana kasumpinganana.
Nu kadua .... jst.”
Conto pok-pokanana ngawanohkeun pangjejer:
Rupina supados henteu nyangkolong kana waktos, diskusi anu jejerna “Sunda urang, Sunda Gaul”, saé urang dikawitan. Kaleresan parapangjejer duanana parantos aya di payuneun urang, sarta siap ngajejeran ieu diskusi. Ku margi kitu ka pangjejer nu kahiji, nyaéta sadérék Jénitra Nitisara Sastrawiguna dihaturanan kanggo ngadugikeun kamandangna”
Conto pok-pokan ngahaturanan pangjejer:
“Dua pangjejer parantos ngadugikeun kamandangna. Naon nu didugikeun ku aranjeunna, kacida matak narikna. Hadirin sadaya tangtos seueur nu teu sabar, palay énggal-énggal mairan, naros, atanapi ngadugikeun pamendakna. Namung, langkung ti payun neda hapunten, jalaran waktos diskusi mung badé dugi ka tabuh dua welas, janten moal sadayana kénging kasempetan kanggo sasauran.
Salajengna ku sim kuring badé diwatesanan, mung kanggo genep urangeun. Tina nu genep urang téa, urang bagi dua, janten tiluan-tiluan. Saha-sahana nu kagiliran sasauran, engkéna paling lami lima menit.
Mangga nu badé sasauran, tiasa ngacungkeun panangan!”
Conto pok-pokan ngatur jalanna diskusi:
“Diskusi nu jejerna “Sunda urang, Sunda Gaul”, parantos réngsé. Ngawakilan panata calagara sim kuring ngahaturkeun rébu-rébu nuhun, kana kasumpingan sareng perhatosanana. Utamina ka parapangjejer, sarta henteu ka kantun ka hadirin sadayana.
Dina ieu diskusi sim kuring ngahaja henteu ngadamel kacindekan, sadayana nyanggakeun ka masing-masing nu sarumping. Ku margi kawatesanan ku waktos, tangtos masih kénéh seueur nu ngaraos panasaran. Ku éta hal, pihak panata calagara parantos ngararancang, bakal ngayakeun deui diskusi, tangtos dina jejer bahasan nu sanés, namung raket patalina sareng kasundaan.
Salajengna diskusi ku sim kuring resmi ditutup. Sakali deui hatur nuhun kana kasumpingan sareng perhatosanana. Bobo sapanon carang sapakan, hapunten kana samudaya kalepatan.
Wassalamu’alaikum warohmatullohi wabarokatuh
Conto pok-pokan nutup diskusi:


text:
Boboko
Boboko (ᮘᮧᮘᮧᮊᮧ) nyaéta pakakas masak pikeun ngabersihan béas dina kahirupan urang Sunda anu dijieunna tina awi nu dianyam.[1] .Wangunna buleud tapi anu handapna mah wangunna kotak nu sok disebut soko.[1] .Lian ti éta, boboko nyaéta parabot dapur wawadahan tina anyaman awi maké soko jeung diwengku.[2]
Nu séjénna nyebutkeun yén boboko nyaéta wadah sangu atawa béas, dijieunna tina anyaman awi tali anu wangun bagian luhurna buleud tur rada gedé, bagian handapna pasagi opat tur rada leutik sarta maké soko ngarah bisa nangtung atawa ajeg anu bahanna dijieun tina kai anu liat sabangsa sanin, waru, atawa dadap.[3]. Aya deui nu nyebutkeun boboko téh ''''bakul'''' leutik atawa wadah sangu anu disajikeun dina waktuna dahar.[4]. Nu pamungkas Boboko nyaéta wadah tina awi, wangunna beuki nyungcung ka handap;di sisina diwengku anu disebut biwir boboko, diwengku nyaéta dipageuhan ku cara anyaman dijepet tuluy dibeungkeut ku tali; bagian handapna maké soko tina awi anu teu dianyam tapi kuat.[5]. Lolobana dipaké wadah béas atawa sangu, anu wangunna loba ragemna ti nu mahal nepi kanu murah, boboko anu geus leungit sokona disebut boboko copong.[5] Di sawatara daérah boboko disebut said, aya ogé nu nyebut jodag. Hal éta saluyu jeung ukuran wadahna, ti mimniti pangleutikna cecenting, boboko, said jeung bodag.[5]
Rupa-rupa Boboko[édit | édit sumber]
Rupa-rupa boboko nyaéta boboko jingko nyaéta boboko anu maké pangjingjingan kalawan maké turub tur dianyam dihadé-hadé, maké anyaman mata walik kalawan dipernis.[3] .Lamun boboko copong atawa boboko buntung nyaéta boboko anu handapna teu maké soko.[3]
Ajén Falsapah dina boboko[édit | édit sumber]
Sababaraha babasan atawa paribasa maké kecap injeuman tina rupa atawa wangun, nyaéta pasagi, buleud jeung segitilu.[6]. Kecap pasagi aya dina dina babasan hirup kudu masagi.[6] Naon sababna prak-prakan hirup nu hadé diibaratkeun kana rupa pasagi? Masagi téh kecap gawé ti kecap kaayaan atawa sipat pasagi.[6] Nu disebut pasagi nyaéta rupa kotak – rupa nu dijieun ku opat sisi nu sarua ratana atawa lempengna, tur ukuranana sarua.[6] Pasagi nunjuk ka rupa nu sampurna dina kanyataanana.[6] Biasana dilarapkeun utamana dina perkara ngalakonan urusan dunya jeung ahérat atawa agama jeung darigama téa.[6] Sipat pasagi ngandung harti yén hirup téh boga sisi atawa widang nu teu ngan hiji atawa sarupa.[6] Sagala widang kahirupan kudu dilakukeun kalayan saimbang.[6][6] Cara urang hirup ayeuna di dunya, salian ti kudu mikirkeun kaperluan hirup di dunya, ogé kudu kukumpul amal-ibadah pikeun bekel engké jaga di aherat.[6] Ogé yén urang kudu sagala bisa atawa mahér sagala rupa, sabab hirup téh teu gampang jeung loba pisan unak-anikna nu urang kudu bisa sangkan urang hirup teu kadungsang-dungsang sangsara alatan euweuh kabisa.[6] Ringkesna, pasagi dijadikeun conto kumaha hirup kudu dilakonan, sipatna tindakan atawa kalakuan.[6]
Rupa pasagi teu pati jentré ayana di alam.[6] Dina ayana ogé sigana ngan ukur ngaharib-harib, teu saklek rupa pasagi. Da ongkoh rupa pasagi mah dijieun ti opat sisi nu tiap juruna kudu nyékon -kecap ti parabot tukang bas, pasékon- nu hartina opat juruna mun diukur persis 90 darajat téa.[6] Rupa pasagi loba dipaké pikeun wangun parabot sapopoé nu dijieun tina awi, di antarana nyaéta bésék, pipiti, suku boboko, hihid jeung sajabana. Rupa pasagi nu kawentar kamana-mendi utamana pikeun muslim sabab sok di datangan ari naik haji tangtu Ka’bah di Mekah.[6][6][6] Ceuk si cenah, harti Ka’bah atawa kufah téh cenah pasagi.[6] Kaligrafi nu tulisanana ngaharib-harib ka rupa kotak disebut kufah atawa kufik.[6]
Salian ti rupa pasagi, rupa atawa wangun nu dipaké dina babasan nyaéta buleud.[6] Cara dina kalimah “Niat kudu buleud”.[6] Rupa buleud téh dijieun tina garis nu tungtungna panggih, bari jarak ti tengah ka unggal sisi sarua.[6] Dina Matématika mah istilah na “jari-jari atawa “r”, tina radian atawa radius téa.[6] Niat urusanana jeung sikep yakin, patali ogé jeung sikep méntal.[6] Pikiran jeung tindakan ngahiji, siga garis buleud.
Rupa atawa wangun buleud aya jeung loba di alam.[6] di antarana panonpoé, bulan, katumbiri, ombak leutik dina balong mun urang nyemplungkeun batu, daun taraté, jsb.[6] Dina parabot vernakular nu tina awi, rupa buleud dipaké pikeun rupa tampir, nyiru, telebug, téténong, ayakan, jsb.[6]
Rupa buleud sok dipaké perlambang kasampurnaan nu sipatna idéologis kaasup tauhid atawa kaimanan.[6] Bulan atawa panonpoé nu rupa dasarna buleud dipaké pikeun lambang nu islami.[6] Ngan sangkan teu pahili jeung sorabi, bulan digambarna sapasi, ongkoh sangkan masih aya tempat pikeun béntang.[6] Panonpoe dijadikan lambang salah sahiji ormas Islam -sangkan teu pahili jeung rupa buleud séjéna- ditambahan ku garis nu nyebar ti sisi buleudan nu hartina cahaya.[6] Lambang bandera Jepang buleud beureum, nyimbolkeun panonpoe isuk-isuk. Pikeun ngagambarkeun manusa suci, dina seni lukis Nasrani, sirah manusa sok dibéré buleudan bodas nu disebut halo.[6] Dina pulitik (nipu rahayat leutik) sok kadéngé istilah kebulatan tekad hiji partey atawa rombongan manusa dina raraga ngadukung hiji calon.[6]
Galeri[édit | édit sumber]
Tingali ogé[édit | édit sumber]
Sumber[édit | édit sumber]
- ↑ a b Sucipto, Toto, Rosyadi, dkk,. 2000. Kebudayaan Masyarakat Sunda di Kabupaten Lebak. Bandung: Direktorat Sejarah dan Nilai Tradisional, Proyek Pengkajian dan Pembinaan Nilai-nilai Budaya Jawa Barat.
- ↑ R.A Danadibrata. 2006. Kamus Basa Sunda R.A Danadibrata. Bandung. Kiblat. Halaman98.
- ↑ a b c Rachmat Taufiq Hidayat, spk. 2007. Peperenian Urang Sunda. Bandung. Kiblat. Hal26.
- ↑ Elis Suryani NS. 2010. Kearifan Budaya Sunda. Ciamis.Pemerintah Kabupaten Ciamis Disbudpar.Halaman57.
- ↑ a b c penyusun.2000. Énslikopedia Sunda.Pustaka Jaya.
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ku Mang Jamal dina Cupumanik taun 2008


text:
Nagano Shinkansen
Nagano Shinkansen (長野新幹線) nyaeta ngaran keur bagean ti Hokuriku Shinkansen nu kiwari geus aya (mimiti ti taun 2005). Asalna ieu jalur dijieun antara Takasaki jeung Nagano dina taun 1997. Ieu jalur dijieun keur kaperluan 1998 Nagano Winter Olympics. Nagano shinkansen nu keur dijieun nyaeta jalur nepi ka Kota Kanazawa tur masih direncanakeun diteruskeun nepi ka Osaka, ngaranna Hokuriku Shinkansen. Keur informasi leuwih jentre, tempo Hokuriku Shinkansen ngeunaan jalurna, kareta nu dipake jeung informasi sejenna.
Stasion-stasion[édit | édit sumber]
- Takasaki (高崎) (pakait jeung Joetsu Shinkansen)
- Annaka Haruna (安中榛名)
- Karuizawa (軽井沢)
- Sakudaira (佐久平)
- Ueda (上田)
- Nagano (長野)


text:
100% cocog sareng FSX SP2. resolusi tékstur luhur, VC lengkep operasional, dinamika hiber jeung operasi realistis. Hiji jero sagemblengna rekonstruksi, nu ngamungkinkeun pikeun mindahkeun kira-kira dina kabin salaku panumpang hiji bakal ngalakukeun ti jok-Na. animasi pinuh ku bagian removable saperti tangga embarkasi.
Baca sacara saksama sadaya dokuméntasi kaasup paket ieu.
asal
Saab 340 nyaeta pesawat saeutik propelled ku dua turboprops jeung dijieun keur jarak hiber leutik. Ieu dihasilkeun ku operasi co antara saab jeung Fairchild Pesawat. Lamun dimungkinkeun nu ceased sadaya kagiatan, kabéh pangwangunan ieu dioperasikeun di pabrik saab di Linköping di Swédia. Sanggeus hiber kahiji jeung peluncuran komérsial di 1983, vérsi leuwih alus kinerja saarah ieu dimekarkeun teras nahan ka jasa dina 1989, dina ngaran 340 B. versi kadua Ieu utamana mangpaat tina motorisation leuwih kuat jeung otonomi leuwih gede. Sanggeus unit 430 anu dihasilkeun, pausahaan dieureunkeun sadaya produksi di 1998, tapi pesawat masih dipaké ku loba pausahaan hawa sakuliah dunya. (Sumber Wikipedia)


text:
David Archuleta
David Archuleta jadi hiji tokoh anu pangkasohorna di tipi taun 2008, nalika tenor nya vokal jeung paroman ngora ngabantuan meunangkeun finis kadua American Idol.[1] Sok sanajan lahir di Miami, FL, manéhna méakeun keur leutikna di Utah, cicing jeung kolotna (Jeff, jazz terompet, jeung Lupe Maire, panyanyi salsa Honduras) jeung opat saudarana. [1] Kainpirasi ku kinerja rekaman video ti Les Miserables, Archuleta mimiti nyanyi dina yuswa genep taunjeung bakatna mantuan pertunjukan aman di kompetisi Bakat Utah, The Jenny Tampilkan Jones, jeung Star Search, didinya manehna jadi juara vokal SMP pada tahun 2003.[1]
David Archuleta miliuan pikeun American Idol usum katujuh dina taun 2007, meunangkeun pujian kahiji ti juri ku mawakeun lagu John Mayer "Menunggu di Dunia untuk Perubahan. [1] Manehna maju ka semifinal jeung tetep ku nunjukeun sakabeh salila usum, méré kuat, pertunjukan nu pinuh ku gairah balada saperti "Another Day in Paradise" jeung John Lennon "Imagine." Dina yuswa 17 taun, Archuleta téh peserta nu pangorana, jeung meunang juara ka dua David Cook.[1] "Crush," single kahiji ti self-titled album debut, debut di nomor dua nuluy ka usum panas, sementara album pinuh David Archuleta dina bulan Nopémber.[1][1]
Album Archuleta nu emas leungit sababaraha bulan, jeung panyanyi nu meakkeun semester kahiji taun 2009 tur jeung McFly di Inggris jeung Demi Lovato di Amerika. Manéhna ogé manggih waktu pikeun gawé dina hiji album peré, natal, nu dirilis akhir tahun itu. [1] Nalika cunduk kana waktu geus waktuna pikeun ngaarekam paripolah anu bener. Nalika geus waktuna ngarekam tindak anu pas 2008 debut, Archuleta ngalebar soarana jeung ngageroan produsén saperti S * A * M & Sluggo, nu ngabantuan mingpin-mingpin tunggal segar "Sesuatu 'Bout Love. "Album nu ngabarenganna, Sisi Lain Down, dirilis sabeberapa bulan kahareup dina bulan Oktober 2010.[2]


text:
Sir Isaac Newton
Sir Isaac Newton (January 4, 1643 - March 31, 1727)[1] nyaéta saurang ahli fisika, astronomi, jeung ahli falsafah anu lahir di Inggris.[2] Buku anu ditulis jeung dipublikasikeun dina taun 1687, Philosophiæ Naturalis Principa Mathematica, disebut-seut minangka buku anu paling boga pangaruh dina sajarah kamekaran élmu pangaweruh.[2] Ieu karyana téh medar ngeunaan hukum gravitasi jeung tilu asas hukum obah, anu ngarobah jihat sawangan manusa ngeunaan hukum fisika alam salila tilu abad kahareupna jeung jadi dadasar tina élmu pangaweruh modérn.[2]
Dina taun 1670 nepika 1672, Newton mikeun pangatikan ngeunaan optik.[2] Jeung salila mangsa harita, nalungtik réfraksi cahaya ku anjeun jeung mikeun démonstrasi yén hiji prisma bisa nyebarkeun cahaya bodas jadi rupa-rupa spéktrum warna jeung hiji lénsa dina prisma anu kadua, bisa ngawangun éta spéktrum warna jadi cahaya bodas deui.[2]
Isaac Newton sadar yén matematika nyaéta cara pikeun ngajelaskeun hukum-hukum alam kayaning gravitasi, jeung nyieun sababaraha rumus pikeun ngitung 'obahna banda' jeung 'gravitasi bumi'.[2] Gravitasi nyaéta kakuatan anu nyieun hiji banda salawasna gerak ragrag ka handap.[2] Kalawan tilu prinsip dasar tina hukum gerakan, Newton bisa ngajelaskeun jeung ngabuktikeun yén planét téh gerak ngurilingan panon poé dina orbit anu wangunna oval jeung teu buleud sampurna.[2] Tuluy Newton maké tilu prinsip dasar gerak anu kiwari dipikawanoh minangka Hukum Newton pikeun ngajelaskeun kumaha gerakna banda.[2]


text:
Basalt
- Pikeun kota, tempo Basalt, Colorado jeung Basalt, Idaho.
Basalt nyaéta batuan vulkanik nu warna ilaharna abu-abu nepi ka hideung. Basalat ilahar berbutir-halus lantaran niisna lava di luar sumberna (di luhur taneuh) téh gancang pisan. Basalt bisa ogé mangrupa porphyritic nu ngandung kristal gedé dina wangun matrix nu lemes, atawa vesicular, atawa scoria. Basalt nu teu lapuk warnana hideung, dicirikeun ku plagioclase feldspar sarta pyroxene barengan jeung saeutik mineral tambahan saperti olivine.
Istilah 'basalt' loba dipaké ogé keur intrusi batuan déét nu komposisina sarupa jeung basalt, tapi komposisi ieu nu massa dasarnaphaneritic (kasar) ilaharna kaasup kana dolerite atawa gabbro. Bagian lempeng tektonik kerak samudera sacara dominan disusun basalt.
Daptar eusi
Morfologi jeung tekstur[édit | édit sumber]
Bentuk, struktur jeung tékstur basalt némbongkeun kumaha jeung dimana tina hasil bitu jeung tempat dimana bituna gunung api - boh di jero laut, dina bituna cinder nu gede atawa saperti aliran lava pahoehoe nu ngarayap, gambar klasik bituna lava di Hawaii.
Tempo oge[édit | édit sumber]
- Serat basalt
- Batu mafik (mafic rocks)
- Gunung seuneuan
- Igneous rocks


text:
Sajarah bahasa Sunda
Basa Sunda ti mangsa ka mangsa ngalaman kamekaran jeung parobahan boh dina pungsina kitu deui dina wanguna. Di handap ieu mangrupakeun pedaran ngeunaan kamekaran basa Sunda ti mangsa ka mangsa:
Mangsa I (saméméh abad ka-16 M)
Nepi ka taun 1600 Maséhi, basa Sunda téh mangrupa basa nagara di karajaan Salakanagara, Galuh, Kawali, Sunda, jeung Pajajaran. Dina ieu mangsa, basa Sunda kaasupan ku basa Sansakerta saperti anu katémbong dina prasasti titinggal Purnawarman, malah aksarana ogé maké aksara Pallawa.
Basa sunda alam harita dipaké dina widang kanagaraan, kasenian, jeung kahirupan sapopoé, loba kitab ageman anu ditulis dina basa Sunda sarta ngagunakeun aksara Sunda (kuna) saperti Siksa Kanda ng Karesian, Carita Parahyangan, Darmasiksa, jeung Guru Talapakan. Geura titénan basa Sunda nu dipaké alam harita, boh nu aya dina prasasti atawa nu aya dina karya sastrana:
· Transkripsi prasasti Ciaruteun titinggal Purnawarman
Jayaviclasya tarumendrasya hastinah airavabhasya vibhatidam padadavayam
nu hartina: ieu (tapak) dua sampéan airawata anu gagah perkasa, gajah inguan pangawasa taruma nu mawa kadigjayaan.
· Transkripsi prasasti Pasirmuara di Cibungbulang, titinggal karajaan Sunda
ini sabdakalanda rakryan juru pengambat I kawihadji panca pasagi marsandeca barpulihkan hadji sunda
nu hartina: ieu téh ucapan Rakeyan Juru Pengambat dina taun saka 458 nu nétélakeun yén pamaréntahan daérah dipulihkeun ku Raja Sunda.
· Transkripsi prasasti Astana Gede titinggal karajaan Sunda di Kawali
nihan tapa kawali nu sanghiyang mulia tapa bhagya parebu raja wastu mangadeg dikuta kawali nu mahayuna kadatuan surawisesa nu marigi sakuriling dayeuh nu najur sgala desa. Aya ma nu pandeuri pakena gawe rahayu pakeun heubeul
nu hartina: ieu nu tapa di Kawali téh nyaéta tapana nu mulya lir déwa. Gusti nu bagja, Raja Wastu nu ngéréh di kota Kawali, nu parantos mapaés Karaton Surawisésa nu ngadamel kakalén sakuriling dayeuh, nu nyantosa sakuliah wewengkon, muga-muga kapayunna aya nu kersa midamel kasaéan sangkan punjul sajagat.
Mangsa II (1600-1800 Maséhi)
Basa Sunda dina mangsa ieu geus kapangaruhan ku basa Arab jeung basa Jawa, basa Arab asupna kana basa Sunda ngaliwatan pasantrén, ari basa Jawa asupna kana basa Sunda ngaliwatan padaleman (pamaréntahan). Harita di tatar Sunda geus jlug jleg pasantrén, umumna ajengan nu ngadegkeun pasantrén di urang kungsi masantrén di wétan, jadi salian ngasupkeun basa Arab kana basa Sunda pasantrén ogé milu ngasupkeun basa Jawa deuih. Nya di antarana ngaliwatan pasantrén deuih asupna wawacan jeung sarupaning upacarana téh. Kitu deui widang pamaréntahan, harita tatar Sunda kaéréh ku Mataram, para gegedén Sunda (dalem) sataun sakali kudu séba ka dayeuh Mataram, tara sakeudeung di dituna téh, balikna mawa adat cara kadaleman Jawa, nya mangsa harita mimiti asupna “undak usuk basa” kana basa Sunda téh, nu mangrupa pangaruh tina basa Jawa (contono dina naskah Wawacan Sulanjana).
Mangsa III (1800-1900 M)
Dina ieu mangsa, basa Sunda mimiti kaasupan ku basa Walanda, ngaliwatan para bupati jeung pagawé Walanda. Mémang harita mah wewengkon Sunda téh geus aya dina genggeman pamaréntah Hindia Walanda, nya harita medalna buku basa Sunda anu ditulis ku aksara Latén téh. Basa Sunda mimiti dijadikeun ulikan bangsa deungeun utamana bangsa Walanda, salian ti éta basa Sunda ogé mimiti kaasupan basa Malayu deuih. Harita aya katangtuan ti bangsa Walanda sangkan bangsa pribumi, kaasup urang Sunda kudu ngagunakeun basa Malayu minangka lingua franca-na (contona aya dina Wawacan Panji Wulung taun 1876).
Mangsa IV (1900-1945 M)
Dina ieu mangsa, sakola-sakola beuki réa, basa Sunda terus digunakeun sarta diajarkeun di sakola-sakola. Para panalungtik basa Sunda beuki loba deuih, boh bangsa deungeun atawa urang Sundana sorangan, beuki témbong baé pangaruh basa Walanda kana basa Sunda téh, nepi ka harita mah teu saeutik urang Sunda nu nyaritana direumbeuy ku basa Walanda, utamana kaom palajar. Basa Sunda pacampur jeung basa Arab, Jawa, Malayu, jeung Walanda dipaké dina widang atikan jeung kabudayaan, pikeun nuliskeunana geus prah maké aksara Latén. Dina ieu mangsa, medal pustakamangsa jeung kalawarta dina basa Sunda saperti Papaés Nonoman (1915), Pasoendan (1917), Poesaka Soenda (1923), jeung Sipatahoenan (1923).
Mangsa V (1945-kiwari)
Mangsa ti taun 1945 nepi ka kiwari sok disebut ogé mangsa sabada perang, basa Sunda dipaké dina kahirupan sapopoé, pustakamangsa, sastra, kabudayaan, jeung buku-buku atawa kapustakaan. Mangsa ieu basa Sunda loba kapangaruhan ku basa Indonésia. Dina istilah-istilah basa kosta méméh asup kana basa Sunda téh umumna ngaliwatan heula basa Indonesia, utamana nu dipaké ku masarakat kota, nepi ka aya istilah “Sunda kamalayon” geuning, nyaéta basa Sunda anu reumbeuy kapangaruhan ku basa Malayu (Indonesia).
Disalin ti “http://su.wikipedia.org/wiki/Sajarah_Basa_Sunda”
BASA SUNDA DI PANGUMBARAAN
ku Dédi Gumelar (Miing Bagito)
Alhamdulillah, sim kuring masih kénéh dipaparin umur ku Gusti Alloh Swt., dugi ka tiasa ngiring ilubiung icikibung dina Kongrés Basa Sunda VIII di Kabupatén Subang. Ieu téh mangrupi kasempetan nu kadua kalina sim kuring dipentés sasanggem dina forum Kongrés Basa Sunda. Kapungkur nalika Kongrés Basa Sunda VII Taun 2001 di Garut, sim kuring ogé dipentés kedah ngadugikeun kamandang perkawis kamekaran basa Sunda. Mung jejerna anu bénten téh. Nalika di Garut mah sim kuring téh medar perkawis “Basa Sunda di Kalangan Artis”. Ari ayeuna janten diperedih kedah medar perkawis “Basa Sunda di Pangumbaraan”. Bet janten ngalegaan ambahanana téh. Nanging sanaos kitu, ieu téh mangrupi pangajén anu kalintang ageungna kanggo sim kuring mah. Hatur nuhun kana kapercantenanana, mugia baé aya mangpaatna kanggo urang sadayana, hususna kanggo kamekaran basa Sunda ka payunna.
Tangtosna baé naon anu badé dipedar ku sim kuring téh tebih kana disebat pedaran ilmiah mah. Ieu mah sakatimu-timu baé, bahanna kénging ruwal-rawél dumasar kana pangalaman anu karandapan sareng anu karaos ku sim kuring salami di pangumbaraan. Mangga nyanggakeun.
Cariosna sim kuring ayeuna nuju ngumbara di Jakarta. Sanaos antawis Jakarta sareng lembur sim kuring di Pandéglang, Banten, ayeuna mah tiasa didongkang ku waktos anu mung ukur jamjaman, namung sim kuring ku ayeuna mah langkung sering aya di Jakarta. Anu manima Jakarta, tempat pamungpungan rupa-rupa sélér bangsa sa-Nusantara. Ti nu hideung ka nu bodas, dugi ka nu bulé aya di dinya. Ditambih deuih ku sesebatan Kota Méropolitan, tempat aworna warna-warni kahirupan. Tangtos baé mibanda sosio-kultural anu ganjor sareng lembur sim kuring, anu sanaos ayeuna tos misah raga sareng Propinsi Jawa Barat janten kalebet ka Propinsi Banten, namung ari dina leresan kasundaanana mah henteu acan robih. Tetep Sunda boh jiwa boh ragana. Éta katingal, di antawisna baé tina basa anu digunakeunana. Angger basa Sunda, sanaos tangtosna ogé basa Sunda dialék Banten. Atuh dugi ka danget ieu urang Pandéglang sareng sabudeureunana masih kalebet sélér bangsa Sunda ti Banten. Dina kontéks éta, kalungguhanana henteu bénten ti sélér bangsa Sunda ti Priangan, ti Subang, sareng sajabina. Dugi ka danget ieu, masih kénéh dianggap sami-sami urang Sunda. Komo deui ayeuna sim kuring masih kénéh diangken, malih kedah sasanggem deuih dina ieu Kongrés Basa Sunda.
Ku margi aya paripaos “kudu pindah cai pindah tampian” téa, otomatis salami sim kuring ngumbara téh kedah nyaluyukeun diri sareng kaayaan di pangumbaraan. Kitu deui dina leresan kedah ngagunakeun basana. Sadidinten sim kuring kapaksa kedah ngagunakeun basa Indonesia, seseringna mah basa Indonésia dialék Jakarta, anu langkung populér disebut basa Batawi téa. Malih sakapeung mah diwuwuhan ku “basa gaul”, utamina upami nuju ngariung sareng kalangan tertentu, anu sering disebat ku infotainment mah kalangan selebritis. Namung upami kaleresan patepang atanapi ngempel sareng urang Sunda deui mah atanapi anu kawitna ti Tatar Sunda, sapertos Bandung, sim kuring ogé osok ngagunakeun basa Sunda. Duka kumaha, karaosna asa langkung anteb, langkung teleb, sareng langkung akrab upami ngagunakeun basa Sunda. Perkawis leres-henteuna, merenah-henteuna basa Sunda anu digunakeun ku sim kuring sabatur-batur, éta mah sanés deui. Mangga nyanggakeun ka para ahli basa Sunda.
Kiwari, numutkeun sim kuring mah aya kamekaran anu pikabungaheun. Seueur artis sareng kalangan anu disebat selebritis téa, mibanda kasang tukang ti Tatar Sunda, boh urang Sundana sorangan boh anu kantos lami nganjrek di Tatar Sunda. Salawios contona, mangga baé titénan présénter di TV-TV swasta nasional. Sakapeung mah apan celetak-celetukna téh tos teu asa-asa deui upami ngagunakeun kekecapan sareng istilah-istilah basa Sunda. Komo upami nuju ngariung di luar panggung mah. Éh, da teu asa di Jakarta atuh, tapi asa di Tatar Sunda wé dina hog-hagna, dina sempal guyonna, sareng sajabina téh. Ieu ngandung hartos, yén tatali émosional urang Sunda kana basana téh, nya éta basa Sunda, tetep nganteng sanaos di mana baé ayana. Rupina kana seni-budayana ogé henteu tebih ti kitu. Duka kumaha, upami sim kuring patepang sareng urang Sunda deui di pangumbaraan, da mani asa papendak jeung dulur atuh. Komo upami pendakna di luar Pulo Jawa mah. Dina diperedih bantosanana ogé, upamina, asal anu kadada-kaduga da mani asa terus jeung hate atuh. Aya tatali émosional anu sesah dicarioskeunana.
Sabada sim kuring ngobrol sareng sababaraha urang Sunda anu aya di luar Tatar Sunda, sanés baé anu nuju ngumbara di Jakarta, tétéla geuning aya rasa anu sami. Aya katineung, aya kasono, ka dituna aya kanyaah sareng kahéman kana budayana sorangan. Kalebet basa sareng sastrana, basa sareng sastra Sunda. Namung “kendalana” ogé ampir sami deuih. Di antawisna kirangna referénsi, boh anu mangrupi buku bacaan boh media sanésna anu tiasa katampi. Boh anu ngagunakeun basa Sunda, boh anu medar perkawis kasundaan sanésna. Ieu panginten émutaneun urang sadayana, anu sami-sami mikanyaah sareng kagungan patékadan kanggo ngamumulé basa, sastra, katut seni-budaya Sunda.
Ngalangkungan ieu kongrés, Sim kuring miharep aya tarékah kanggo ngahiap sareng ngaraéh urang Sunda nu aya di pangumbaraan. Perkawis cara sareng programna, mangga baé nyanggakeun ka sadayana. Margi numutkeun sim kuring, urang Sunda anu aya di pangumbaraan téh (di mana baé ngumbarana), mangrupi poténsi anu tiasa janten aya mangpaatna enggoning ngamumulé sareng ngamekarkeun budaya Sunda, tangtos baé kalebet basa sareng sastra. Malih tiasa janten sanés dina widang seni-budaya wungkul. Mung masalahna kumaha cara umajak sareng ngalap mangpaatna? Éta mah, sakali deui, mangga nyanggakeun ka sadayana. Urang sami-sami émutan. Mung insya Alloh, upami parantos aya kasapukan, sim kuring ogé moal cicingeun.
Cag, sakieu baé heula. Hapunten upami basana kirang tata, kirang merenah gékgékanana. Hapunten deuih upami pedaranana anu henteu ninggang kana kekecrék. Ieu mah minangka ngiring bingah baé kana lumangsungna Kongrés Basa Sunda VIII di Subang, piraku sugan upami teu aya mangpaatna pisan mah.
Hatur nuhun.
GERAKAN NGAGUNAKEUN BASA SUNDA
GERAKAN NGAGUNAKEUN BASA SUNDA
DI LINGKUNGAN PAMARÉNTAH
Ku Bupati Bandung
BUBUKA
Kasang Tukang
Pancén utama Basa Sunda nya éta alat komunikasi, sedengkeun konstruksina mangrupa ayat-ayat anu panjangna kauger tur puguh watesna (Yudibrata, 1990:11).
Kiwari Basa Sunda téh mibanda kalungguhan jadi basa daérah luyu jeung UUD 1945, Bab XV, penjelasan pasal 36 yén wewengkon-wewengkon anu mibanda kénéh basa daérah saperti Basa Sunda, Jawa, Madura jeung Bali anu dipiara tur diparake kénéh ku masarakatna, basa daérahna bakal dipiara tur diajénan ku nagara. Ari sababna éta basa-basa téh mangrupa salah sahiji unsur kabudayaan Nasional.
Sakumaha anu dicindekkeun ku Seminar Politik Bahasa Nasional di Jakarta tahun 1975 yén patali jeung kalungguhannana jadi basa daérah, Basa Sunda téh mibanda kagunaan jadi lambang kareueus daérah, lambing identitas daérah, pakakas gaul di lingkungan kulawarga jeung masarakat daerah, basa panganteur di sakola dasar ti mimiti kelas I nepi ka kelas III, pangrojong basa Nasional jeung pangrojong sarta pamekar kabudayaan Nasional (Bahasa dan Sastra tahun I No. 1975).
Pon kitu deui dina Garis-garis Besar Haluan Negara, hususna dina widang kabudayaanana, ditétélakeun yén pembinaan basa daérah dilaksanakeun dina raraga mekarkeun basa Indonésia katut budaya Nasional minangka salah sahiji sarana idéntitas Nasional.
Luyu jeung pedaran di luhur, Basa Sunda minangka salah sahiji unsur budaya daérah perlu dipiara jeung dimumulé. Lumangsungna interaksi jeung komunikasi di lingkungan masarakat Sunda kudu “ajakan” pikeun Basa Sunda jadi basa daérah.
Masalah
Ayana kontak budaya masarakat Sunda jeung tatamu ngabalukarkeun loba dipakéna “Basa Indonésia – Jajakartaan” dina komunikasi masarakat Sunda jeung sasama masarakat Sunda pon kitu deui jeung tatamu. Upama situasi teu nyunda ieu téh henteu ditarékahan tinangtu bakal langka nu bisa Basa Sunda, antukna éksistensi Basa Sunda gé bisa-bisa musnah.
Ku kituna, pamaréntah daerah Propinsi, Kabupaten jeung Kota di Jawa Barat perlu netepkeun kawijakan nu bisa méré hawa keur hirup-huripna Basa Sunda.
GERAKAN NGAGUNAKEUN BASA SUNDA DI LINGKUNGAN PAMARÉNTAHAN
Dumasar Undang-undang Nomor 32 taun 2003 ngeunaan pamaréntahan daérah, dijéntrékeun yén hal-hal anu pangpokona dina sistim pamaréntahan daérah nya éta pelaksanaan otonomi daérah nu lega tur konkrit anu dipaparinkeun ka Propinsi, Kabupatén jeung Kota. Hartina, pamaréntahan Kabupatén téh boga kawenangan dina ngayakeun pamaréntahan ti mimiti rarancang, pelaksanaan, pengolahan jeung évaluasi.
Rarancang Gerakan Ngagunakeun Basa Sunda
Luyu jeung Peraturan Daérah Nomor 5 taun 2003 BAB II Pasal 2 ngeunaan Pemeliharaan Bahasa, Sastra dan Aksara Daérah, gerakan ngagunakeun Basa Sunda saestuna ngandung rupa-rupa tujuan :
a.pikeun ngantebkeun éksistensi makéna Basa Sunda nepi ka jadi faktor pangrojong pikeun tumuwuhna jati diri jeung kareueusna daerah.
b.ngantebkeun kalungguhan tur pancén Basa Sunda.
c.nangtayungan, ngamekarkeun, tur ngamanpaatkeun Basa Sunda pikeun pamekaran budaya Nasional.
d.ngaronjatkeun ajén makéna Basa Sunda.
e.(Perda No. 5, 2003:3)
Ayana kawijakan ngeunaan gerakan ngagunakeun Basa Sunda di lingkungan pamaréntahan téh implikasina mah bakal karasa dina sakumna widang kamasarakatan di masarakat Sunda.
Numutkeun Koentjaraningrat (1994:16-17) aya dalapan pranata kamasarakatan. Patali jeung kawijakan ngagunakeun Basa Sunda, aya genep pranata nu diperedih pikeun miara jeung ngamumulé Basa Sunda. Éta pranata téh ngawengku scientific institutions, educational institutions, aesthetic and recreational institutions, religius institutions, domestic institutions jeung political institutions-na sorangan.
Kawijakan diayakeunna panataran, seminar, lokakarya, kongrés, sawala, aprésiasi, panaluntikan jeung kagiatan sarupa séjénna ngagunakeun Basa Sunda, mangrupa usaha ngahirup-huripkeun Basa Sunda dina widang paélmuan.
Kawijakan ngagunakan Basa Sunda di sakola tur nyadiaan bahan-bahan bacaan Basa Sunda mangrupa usaha miara Basa Sunda di lingkungan atikan.
Kawijakan maparin pangajén ka sastrawan atawa pinunjul pasanggiri nu ngagunakeun média Basa Sunda mangrupa usaha ngaronjatkeun Basa Sunda dina widang budaya jeung pariwisata.
Kawijakan netepkeun yén Basa Sunda kudu tetep dipaké dina hutbah, caramah jeung acara kaagamaan séjénna mangrupa usaha ngamekarkeun Basa Sunda dina widang kaagamaan.
Kawijakan dipakéna Basa Sunda di lingkungan masarakat jeung kulawarga geusan ngantebkeun éksisténsi Basa Sunda dina interaksi masarakat Sunda.
Patali jeung usaha ngamumulé Basa Sunda di lingkungan pamaréntahan sorangan, aya dua kawijakan anu ditetepkeun, éta kawijakan téh ngawengku:
a.netepkeun Basa Sunda jadi basa resmi kadua di sagédéngeun Basa Indonésia nalikan ngalaksanakeun pancen pamarentah daérah.
b.sakabéh pagawé kudu ngagunakeun tur ngawasa Basa Sunda pikeun mancén gawé di lingkungan pamaréntahan daérah luyu jeung aturan perundang-undangan nu lumaku.
Pelaksanaan Gerakan Ngagunakeun Basa Sunda
Pelaksanaan gerakan ngagunakeun Basa Sunda di lingkungan pamaréntahan Kabupatén Bandung ditegeskeun deui ku ayana instruksi Bupati Bandung ping 6 Oktober 2004 dina Pasanggiri Biantara Basa Sunda.
Ku kituna, kawijakan-kawijakan anu asalna mangrupa rarancang sakumaha dipérélékeun saméméhna, saterusnamah dilaksanakeun ku sakumna pranata masarakat.
Munggaran widang budaya jeung pariwisata maparin pangajén ka pinunjul Pasanggiri Basa Sunda ping 6 Oktober 2004. Dilajengkeun di widang pamaréntahan, Basa Sunda dipaké jadi basa resmi kadua contona baé, Bupati, Camat, Kepala Désa jeung aparat liana, maké Basa Suna lain ukur dina interaksi teu resmi tapi dina interaksi resmi, modél méré pangjajap.
Pon kitu deui dina widang atikan, ti mimiti TK nepi ka Paguron Luhur, boh guruna, boh muridna, boh karyawanna wajib ngagunakeun Basa Sunda unggal poé Juma’ah.
Di lingkungan masarakat sunda nu sipatna informal jeung non formal, Basa Sunda dipaké dina interaksi sosial.
Hutbah jeung caramah dina kagiatan kaagamaan ditepikeun maké média Basa Sunda.
Diayakeunna sawala, panataran jeung kagiatan séjénna nu ngagunakeun Basa Sunda boh nu diayakeun ku pamaréntah sorangan boh hasil rukun gawé jeung pranata liana.
Pengolahan jeung Évaluasi Gerakan Ngagunakeun Basa Sunda
Dumasar pelaksanaan gerakan ngagunakeun pamaréntahan tadi, aya sababaraha anu katitén.
Pasanggiri nu diayakeun can ngalibatkeun sakuma lapisan masarakat sabab pamilonna diwatesanan pikeun pihak nu tangtu.
Ayana kabiasaan dipakéna Basa Sunda sacara kontinuitas di lingkungan pamaréntahan, ngabalukarkeun matak gejedna komunikasi nalika maké Basa Sunda, pangpangna mah dina situasi teu resmi loba anu salah ngalarapkeun basa.
Rupa-rupa parobahan geusan mangaruhan nonoman sunda, antukna teu saeutik anu leungiteun cekelan, kaasup dina kabasaannana. Patali jeung éta hal aya istilah “gengsi”dina maké Basa Sunda, ieu hal hésé leungitna can pati disosialisasikeun. Sabab masih aya barudak sakola nu teu apal kana éta kawijakan tur nu apal ogé, teu pati maliré éta kawijakan.
Ieu hal luyu jeung nu ditétélakeun ku Steward yén patali jeung ajén basa bisa disebutkeun yén dimana baé unggal basa téh aya anu dianggap worthy minuhung ajénna. Ku kituna mindeng digunakeun. Basa Sunda dianggap teu worthy ku barudak ayeuna (Fishman, 1977 : 352).
Upama dititénan anu tetep konsistén ngagunakeun Basa Sunda dimana waé jeung iraha waé nya éta seniman tradisional dina magelarkeun kasenianana.
Pohara hétérogénna masarakat sunda ayeuna ngabalukarkeun kasempetan maka Basa Sunda boh informal boh non formal téh héngkér pisan. Babakuna di lingkungan kulawarga, ibu-ibu henteu ngusahakeun Basa Sunda jadi basa indung atawa basa ka hiji. Padahal dina ngawasa basa kahiji téh merlukeun usaha sakumaha anu ditétélakeun ku Samsuri (1981:3) yén pinterna budak maké basa téh lantaran dipaké di lingkungan kulawargana jeung lingkungan masarakatna.
Patali jeung kawijakan ngayakeun panataran, sawala jeung kagiatan séjénna nu ngagunakeun Basa Sunda kawilang euyeubna.
Dumasar péréléan di luhur, rarancang gerakan ngagunakeun basa sunda di lingkungan pamaréntahan geusan méré kasempetan keur miara jeung nagmumulé Basa Sunda. Hanjakal dina pelaksanaannana, tong boro kawijakan pamaréntah nu jieun keur miara Basa Sunda dina widang séjénna dakon di lingkungan pamaréntahanana sorangan gé, bisa ka baca ku urang yén hésé rék ngabiasakeun ngagunakeun Basa Sunda, sok dina sanajan komunikasi teu resmi.
PANUTUP
Bisa dicindeukeun yén kawijakan ngenaan gerakan ngagunakeun basa sunda di lingkungan pamaréntahan ngawengku sababaraha tahapan. Kahiji tahapan rarancang, nya éta nyieun kawijakan. Kadua pelaksanaan kawijakan. Katilu pengolahan jeung évaluasi, nya éta luyu henteuna kawijakan nu geus dijieun jeung kanyataan dilapangan.
Kawijakan ngagunakeun Basa Sunda nu dirancang ku pamaréntah téh lumaku keur sakumna widang kamasarakatan. Nu jadi poko dina ieu gerakan téh nya éta masarakat sunda ngabiasakeun maka Basa Sunda jadi media komunikasi di lingkungan. Ieu hal maksudna, nya éta urang sunda. Sok sanajan dina pelaksanaan éta kawijakan téh can nyumponan harepan jeung udagan, lebah dieu urang kudu bisa ngungkulan éta pasualan.
Kukituna, rarancang nu geus dijieun téh saterusna kudu disosialisasikeun sarta dimasarakat perlu dimekarkeun iklim sosial nu mangaruhan suasana kabasaan masarakat sunda sangkan sakumna kawijakan bisa dilaksanakeun.
Pancen miara jeung ngamumulé Basa Sunda téh pancen urang saréréa. Urang Sunda boh pituin boh tatamu nu cicing di tatar Sunda kudu soson-soson make Basa Sunda dina komunikasi sapopoé. Mudah-mudahan idéntitas kabudayaan urang sunda tetep nanjeur tur mekar.
DAPTAR PABUKON
Fisman. 1977 Reading In The Sociology Of Language. New York: Mounton Publisher.
Halim, Amran. 1975. Fungsi Politik Bahasa Nasional Dalam Bahasa dan Sastra. Nomor I Tahun I.
Koentjaraningrat. 1994. Kebudayaan, Mentalitas dan Pembangunan. Jakarta: Gramédia.
Pusat Pengembangan dan Pembinaan Bahasa 1975. Hasil Perumusan Seminar Politik Bahasa Nasional. Jakarta: Depdikbud.
Samsuri. 1981. Analisa Bahasa. Jakarta: Erlangga.
Yudibrata, Karna. 1990. Bagbagan Maké Basa Sunda. Bandung: Rahmat Cijulang.
SUMBER SÉJÉN
Undang – undang Nomor 32 Tahun 2003 tentang Pemerintah Daerah.
Peraturan Daérah Propinsi Jawa Barat Nomor 5 Tahun 2003, tentang Pemeliharaan Bahasa dan Aksara Daerah.
BASA LULUGU JEUNG BASAPRAJA
BASA LULUGU JÖŊ BASAPRAJA
TARÉKAH SAŊKAN LANA*)
Ku Ayatrohaédi
(Ruruntuk pagawé nagri)
Pamuka
Taun 1864 Pamaréntah Hindia Walanda mindahkön pakәmitan Preanger Regent-schappen ti Cianjur ka Banduŋ. Dibandiŋkön jöŋ Batawi (nu diawalan ku Kalapa, néma ka Jayakarta, Batavia, mәntog di Jakarta), Buitenzorg (awitna mah Pakwan Pajajaran tur ayöna nәlah Bogor), Sumәdaŋ (mataholaŋna diwastu diya diŋaran Kutamaya), Ciamis nu karuhunna sohor Galuh téa), atawa Cirәbon (jujutanana ti Caruban, Sarumban, Carbon, malah kuŋsi diwalandakön jadi Cheribon), Banduŋ téh orok kénéh pisan. Mun harita gupernur jéndral H.W. Daendels nu kamashur katelah Mas Galak téa tö boga hojah ñiön dayöh añar saŋkan tö jolok töiŋ mah, sigana tug tәpi ka kiwari ogé uraŋ moal boga dayöh maŋaran Banduŋ nu jadi kaagul katut karöös urang saréréa, kaasup pisaröksökönana.
Saŋgös dibәnum jadi pakәmitan, orok téh morontod, boŋsor. Bubuhan sagala ka-pәrluanana dipupujuhkön pisan. Paŋpaŋna nu aya hubuŋanana jöŋ atikan, pamaréntahan, kabudayan, talimarga, jöŋ lian-lianna. Di antarana, ŋadәgkön sakola nu ŋajarkön basa Sunda. Basa Sunda nu diajarkön, taŋtuna ña anu kiwari ku uraŋ saur manuk disәbut basa lulugu téa.
2. Nu kumaha basa lulugu téh?
Lantaran Banduŋ jadi pakәmitan tur sakola nu ŋajarkön basa Sunda ogé babakuna aya di diña, munasabah pisan mun aya aŋgapan yén nu disәbut basa lulugu téh ña basa uraŋ Banduŋ, dialek atawa basapraja Banduŋ. Kuma tö rek kitu göra. Kapan D.K. Ard-winata (nu sok sanajan bapana uraŋ Bugis) nu bukuna loba digunakön minaŋka bacaan di sakola, matuh di Banduŋ. Atuh Suriadiraja, guru basa nu ñusun sawatara buku ajar jöŋ bacaan basa Sunda (Panjoengsi Basa, Gandasari) ogé sarua, matuh di Banduŋ.
Ku kituna, lamun dina Koŋrés Basa Sunda taun 1927 aya nu nulis makalah nu ösi-na maŋrupa patarosan, “(kәcap-kәcap) basa wәwәŋkon mana döi nu bisa diasupkön kana basa lulugu?”, sahәntöna ogé ña matak jadi patarosan. Atawa, jadi alәsan pikön nétélakön yén ari kitu mah basa lulugu téh lain basapraja Banduŋ, copelna ña tö sarua (sagәmblәŋ-na) jöŋ basa uraŋ Banduŋ. Ku kituna, basa lulugu basa Sunda mah hәntö tuturut mundiŋ ka döŋön. Kapan cék para widyabasaman mah, nu disәbut basa lulugu basa Pәrancis ña éta basapraja Paris, Iŋgris basapraja London, Sәpañol basapraja Madrid. Umumna basa-praja dayöh nu jadi pakәmitan nagarana. Nu rada béda téh basa lulugu Itali: lain basa-praja Roma, tapi basapraja Firenza atawa Florence, lantaran Dante Alighieri, sastrawan Itali nu kacida kawәntarna, matuh di éta dayöh.
Patarosan dina koŋrés bisa disurahan yén basa lulugu Sunda nu diajarkön téh, ari kitu mah ŋahaja dijiön! Saha nu ñiönna? Babari ñukcrukna: Moal saha, taŋtuna ña Suria-diraja. Sahәntöna anjönna ŋiriŋ marajian morojolna orok nu jadi basa lulugu. Sok sanajan tö cәples, jasa Suriadiraja téh tö kuraŋ ajen mun dibandinŋkön kana jasa Einar Haugen, jalma nu ŋalantarankön uraŋ Norwegia kiwari boga basa soraŋan. Kapan saméméhna mah, maŋsa Norwégia masih kabawah ku Dénmark, nu aya téh ukur basa Dénmark basapraja Norwégia. Saŋgös jadi nagara katut baŋsa nu sapantar, satata, sadarajat boh jöŋ Dénmark boh jöŋ Swédia, Haugen boga pamadәgan: hadéna mah nagara baŋsa nu mandiri boga basa soraŋan. Saŋkan kacapaŋan basa cicirén baŋsa ulah saukur kaagul uraŋ Sunda. Padahal dina pakumbuhan sapopoé maŋsa kiwari, nu löwih sәriŋ kabanduŋan téh, lamun lain basa Batawi atawa basa Malayu, ña basa nu siga basa Iŋgris!
Haugen taya röröhna, taya bosәnna “ŋadagaŋkön” basa ciciptanna, ŋagunakön meh sakumna sarana nu kaәroŋ bias ŋarojoŋ usaha. Babakuna ña sarana atikan, bacaan, tulisan, bari taŋtuna tara poho kana maksudna. Hasilna? Uraŋ Norwégia kiwari boga basa soraŋan, basa Norwégia, sok sanajan ari nurutkön widyabasa mah éta téh ukur basapraja basa Dénmark.
3. Ari basapraja, naon?
Dumasar kәkәcapanana mah, basapraja bisa dirucat jadi basa jöŋ praja. Duana-na ogé kәcap nu kacida lomana dina pakumbuhan uraŋ. Kapan aya kotapraja, swapraja, pamoŋpraja, lain? Dalah kiwari nambahan ku pulisi praja nu lain pulisi, sarua jöŋ gubәrnur jendral atawa sekretaris jendral nu tö kudu jéndral. Kapan maŋsa dijajah ogé, boh ku Kumpәni boh ku Hindia Walanda, di sakuliah Indonésia ŋan aya sauraŋ nu jadi gubәrnur jéndral téh. Mana urusan réréana mah bérés (sok sanajan kumaha ñurahanana ogé!). Saŋgös mәrdika, babakuna jaman orba, meh kabéh kaluŋguhan gubәrnur dicaŋkiŋ ku jéndral. Atuh kaharti mun urusan jadi löwih pakucrut ogé!
Tapi, saŋgös “dikawinkön” jadi basapraja, göniŋ réa nu araya di diö ogé kәruŋ? Ah, löwih loma kana istilah atawa kәcap dialék, öy! komәntarna. Tah, istilah dialék nu aya réŋkolna dina surat ogé: “Ngahirup-huripkeun Basa Sunda Lulugu jeung Dialék”, kitu unina (sabab ñutat, éjahanana ogé sakumaha buktina waé). Saәñana, sakuraŋ-kuraŋ-na sabasasundaön, istilah basapraja löwih mәrәnah manna dialék. Kapan hartina basapraja téh ‘basa nu digunakön ku praja atawa rahayat (di daérah atawa wәwәŋkon), padahal istilah dialék nah sahәntöna kudu bari iŋәt kana sajarah sagala!
Méré ŋaran hiji basapraja téh bisa babari, tapi tö mustahil hésé. Babari da uŋgal padumukan ogé bisa dipaké pikön ŋaranan basa sapopoé maranéhna. Lantaran babari, jadi hésé muguhkön. Aya basapraja Priangan, tapi ogé aya basapraja Sumәdaŋ, basapraja Buahdua, basapraja Ujuŋjaya. Aya basapraja Cirәbon, Majalәŋka, Jatiwaŋi, Buntu, Əntuk. Ti nu ŋawәŋku karәsidénan, kabupatén, kawadanan, kacamatan, désa, nәpi ka dukuh.
Hartina, nәpi ka kiwari ogé, sawala ŋönaan basa jöŋ basapraja can réŋsé. Barina ogé, tö kudu diréŋsékön, ŋarah para widyabasaman tö wәléh boga hanca. Aya éta ogé nu gös disaluyuan mah ŋönaan naon nu disәbut basapraja téh. Cenah, basapraja téh ñaéta pacaturan nu digunakön di hiji pakumbuhan, nu aya bédana jöŋ pacaturan di pakumbuhan lian (babakuna nu nataŋga), ŋan hәntö ari nәpi ka talimarga tö ñambuŋ mah, bubuhan éta pakumbuhan téh masih kawәŋku ku basa nu sarua. Sok sanajan aya waé salah paham mah, babakuna mun aya kәcap nu sarua tapi béda hartina. Babakuna kәcap nu aya patalina jöŋ kaayaan éta pakumbuhan. Contona, mun urang Kuniŋan ñәbut giraŋ, maksudna pasti ‘kulon’. Padahal, pikön uraŋ Jatiwaŋi hartina ‘kidul’, ari kör uraŋ Ciamis ‘kalér’. Boa kör uraŋ Tasik mah hartina ‘wétan’. Nu jadi cukaŋ lantaran gunuŋ Cirәmay nu ŋalaŋlauŋ di diña, tәmpat mimiti ŋamalirna waluŋan di daérah éta …
Aya döi cara ŋaranan basapraja. Hәntö dumasar ŋaran tәmpat kumaha kahayaŋ nu miboga eta pacaturan. Nu iö mah dasarna téh pangawәruh basa. Mun sög dititenan, uraŋ Sunda di daerah pawetanan, kayaniŋ Tasik, Ciamis, Majalәŋka, Kuniŋan, jöŋ Sumәdaŋ, tö sirikna uŋgal ŋambәkan wae kәdal ucap pakbәlәdug, paksәŋok, atawa pakgubrag téh. Padahal uraŋ pakulonan (Banduŋ, Cianjur, Sukabumi, Bogor parat ka Bantәn) dina kәdalna ogé ŋabәlәdug, ŋagubrag, töiŋ kumaha ari paksәŋok mah. Dumasar cirri-ciri nu aya dina pacaturanana, moal aya basapraja Priaŋan atawa Bantәn téh; nu aya ñaeta basa-praja pak- jöŋ basapraja ŋa-. Cara séjénna, kahirupan sapopoé nu digunakön téh. Upamana waé, kumaha disәbutna ‘kapala désa’ di pakumbuhan. Mun iö nu dipaké, mörön nu aya téh basapraja jaro, lurah, jöŋ kuwu.
4. Kumaha tarékah saŋkan lana?
Jadi, manan maseakön basapraja mana nu masih bias diasupkön kana basa lulugu, löwih ŋabadamikön kumaha tarekahna saŋkan boh basa lulugu boh basapraja bisa lana di-gunakön dina pakumbuhan sapopoé. Lain sakaiŋәt lamun ti aŋgalna kénéh aya dua ŋaran nu disabit-sabit: Suriadiraja jöŋ Haugen téh. Maksudna, batan hésé néaŋan carana, asa löwih hadé nurutan hojah éta dua inohoŋ. Kapan saәñana mah éta-éta kénéh waé nu tәpi ka kiwari digunakön ogé. Nu béda téh ukur carana, kawantu kiwari mah téknologi gös mәlәsat kadia kilat. Hartina, saranana mah éta-éta kénéh, ŋan kudu ŋamaŋpaatkön tékno-logi.
Jadi, sarana nu éta-éta kénéh téh maŋrupa atikan, bacaan, sawala, aturan (ka-wijaksanaan). Dina söhsöhanana, kabéh ogé ñokona dina kawijaksanaan, di antara nu ŋa-jirim dina dasar hukum, tujuan, cara, sarana atikan. Lian ti eta, tö kuraŋ-kuraŋ pәntiŋna ña taŋtuna ogé “bahan atahna”: murid. Tapi murid mah rék dikumahakön ogé nurut waé, da puguh tö tәraŋ nanaon.
Ku kituna, lamun nәpi ka kajadian walikota Taŋәraŋ kuŋsi brukbrak balaka moal rék ŋajarkön basa daérah (Sunda) di daérahna, tö salah-salah töiŋ. Sabalikna, éta téh tö bәnәr. Alәsanana, masrakat Taŋәraŋ dina pakumbuhan sapopoé méh tara ŋagunakön basa Sunda; jadi jaŋ naon ŋaajarkön nu méh mubadir? Hanjakalna, nolak basa daérah sabab mubadir, tapi ŋahucuhkön basa Iŋgris ti teka kénéh! Sarua mubadirna mah, ŋan basa Iŋgris mah aya onjoyna: dina maŋsana barudak téh pasti kudu diajar basa Iŋgris. Kapan para pamiŋpin ogé tara kәndat mәcut saŋkan para nonoman dialajar basa kosta (babakuna ña basa Iŋgris), cәnah mah “untuk mәŋәjar ketәrtiŋgalan di bidaŋ ilmu dan téknologi”. Pañaŋkana, mun rek jadi ahli ñiön jajamu, tәtәp kudu bisa basa Iŋgris, lain basa Jawa, Sunda, atawa Bali …
Sigana walikota Taŋәraŋ kitu kalakuan téh lantaran basa daérah (Sunda) dina kurikulum kiwari dijadikön muatan lokal nu bisa naon baé anu moal diujikön. Padahal baréto mah basa daérah jadi basa paŋantör nәpi ka kәlas tilu; ti kәlas opat jadi mata ajar wajib (di SR, lain di SD!).
Padahal Koŋrés Pamuda Sunda satәŋah abad nu kaliwat, dina salah sahiji hasilna ŋadoŋsok Pamaréntah saŋkan ŋajuŋjuŋ luŋguh basa daérah jadi basa rәsmi kadua di daérahna masiŋ-masiŋ. Padahal, réa pisan warisan karuhun nu can kaboŋkar naon waé ösina, lantaran kiwari nu bias maca naskah buhun jumlahna ukur wәwәlasan, ari naskahna dina hәntö ŋarewu ogé, ukur ŋaratus mah pasti …
Lian nu dituliskön dina basa lulugu (ah, harita mah can aya basa lulugu kétah!), naskah buhun tö kuraŋ-kuraŋ nu dituliskön dina basapraja. Kaasup nu dina basa Cirәbon. Ku kituna, basapraja ogé kuduna mah ulah diharamkön diajarkön, maŋrupa cukaŋ saŋkan ŋarti basa lulugu.
5. Pamunah
Antukna mah kabéh ogé mulaŋ ka uraŋ. Kapan saur Haji Hasan Mustapa ogé,
Ŋalantuŋ batur sakuruŋ
kuraŋ pakuraŋ pakuriŋ
kuriŋ pakuraŋ pakuraŋ
kuraŋ pakuraŋ pakuriŋ
kuriŋ pakuriŋ pakuraŋ
kuraŋ pakuraŋ pakuriŋ
BASA SUNDA DINA MÉDIA CITAK
BASA SUNDA DINA MÉDIA CITAK
LOBA TEUING TINIMBANGAN? *)
ku Abdullah Mustappa
Katompérnakeun taun 1952, kantor Jawatan Kabudayaan di Bandung ngaluarkeun majalah, ngaranna Budaya, dina basa Sunda. Ukuranana 14,5 sm ka 21,5 sm, kandelna 42 kaca (teu kaasup jilidna). Di béh handap, aya katerangan: Wawaran Jawatan Kabudayaan Jawa Kulon Kamantrén PP & K1.
Nu hayang disabit di dieu, lantaran aya patalina jeung tulisan, nya éta istilah Jawa Kulon. Majalah Budaya téh mangrupa wawaran atawa kalawarta anu medal kalawan mayeng tur dikaluarkeun ku hiji kantor ti Jawatan pamaréntah. Matak beunang disebutkeun istilah Jawa Kulon gé sasat resmi anu jolna, atawa rék ditawarkeun, ku pamaréntah.
Tapi sakaterang mah, istilah Jawa Kulon téh henteu popular atawa terus dipaké jadi sesebutan resmi dina hirup sapopoé. Malah ayeuna mah, apan sasat geus tara kadéngé deui. Sakur média citak dina basa Sunda nu ayeuna aya kénéh, taya hiji gé anu nyebut Jawa Kulon. Kum waé saréréa gé nyebutna téh Jawa Barat.
Naon sababna pangna istilah Jawa Kulon sasat henteu ditarima lain baé ku urang Sunda tapi ogé ku urang Jawa Barat umumna, tangtu aya alesanana. Éta alesan téh bias nyoko kana urusan basa, atawa bias baé nyoko kana alesan séjén, kaasup soal sikep pulitik urang Sunda. Dina Kongrés Pamuda Sunda, nu diayakeun dina taun 1956 upamana, salasahiji proklamasi téh apan lain netepkeun sesebutan propinsi Jawa Barat jadi Jawa Kulon tapi jadi propinsi Sunda. Nu diusulkeun jadi propinsi Jawa Kulon mah nyaéta Jawa Tengah. Di sagigireun éta, aya anu ngahudang kapanasarn: nepi ka mana silih pangaruhanana antara masarakat jeung media citak dina urusan basa? Nu dimaksud di dieu tangtu wé antara media citak basa Suda jeung kahirupan sapopoé urang Sundana sorangan.
Nurutkeun catetan Roesjan, urang Sunda geus boga média citak dina taun 1894. nya éta ku kaluarna Sunda Almanak anu medal sataun sakali, dicitak ku Van Dorp di Semarang. 2) Kangaranan almenak anu kaluarna sakali dina sataun, bias kaharti lamun pangaruhna kana hirup kumbuh urang Sunda sapopoé téh teu sabaraha.
Duawelas taun ti harita, kaluar Panemu Guru. Nu ieu mah leuwih kerep, medalna dua bulan sakali. Disebutkeun, “nu jadi rédaksina réngréngan ‘Mantri Sunda’ di Bandung, basana puguh wé bérés”.
Sigana mah di dieu huluwotanana téh.
Media citak basa Sunda, ti baheula nepi ka ka ayeuna, méh salawasna dikokolakeun ku réngréngan Mantri Sunda téa. Dalah anu narulis milu ngeusianana ogé henteu jauh ti dinya. Kitu deui nu macana. Nu matak nepi ka ayeuna, media citak Sunda mah loa pisan ulukutek dina urusan sakola jeung guru.
Nu digolongkeun kan réngréngan MantriSunda téh (wayahna, rang terus sebut kitu baé susuganan bakal aya maunatna), tangtuna gé aranjeunna anu pangaweruhna kana basa Sunda geus diaku kalayan resmi. Nu matak munasabah lamun basa Sundana disebut bérés gé. Basa Sunda anu diparaké dina tulisan dina media citakna gé, tangtu tuhu kana papagon basa sakumha anu diajarkeun di sakola-sakola.
Di lebah dieu bakal aya pasualan anu kawilang penting tapi salila ieu sigana mah tacan ditembrakkeun kalawan daria. Geus jadi cecekelan saréréa anu sapopoéna icikibun dina media cita, yén basa an dipaké dina media citak mah (kayaning Koran atawa majalah anu medlna kerep; tapi lain bangsaning jurnal anu medalna ampleng-amplengan), nya éta basa sapopoé. Hartina ragam basa anuhirup jadi alat komunikasi di masarakat. Mindeng kajadian, basa anu komunikatif téh gugon kana pakem atawa patokan basa anu bérés téa.
Mémang lain urusan gampang pikeun nyirikeunana téh. Basa anu dipaké tur hirup sapopoé apan terus robah. Di sagigireun aya nambahanana, aya ogé nguranganana. Jeung soal ieu téh kajadian jeung kaalaman ku basa naon baé. Ngan bédana téh meureun, dina basa séjén mah robah-robahna basa téh terus dititénan jeung dicatet,dina basa Sunda mah tacan nepi ka dinya. Salasahiji ukuranana, nepi ka kiwari tacan aya kamus basa Sunda anu medal kalawan periodic, boh uggal taun boh dua taun sakali. Padahal kamus téh penting minangka catetan ngeunaan tilem-timbulna kecap-kecap, boh nu anyar boh nu heubeul.
Ari basa Sunda anu dipaké dina media citak téa, kumaha?
Dina majalah Budaya téa aya salasahiji tulisan nu ku nu nulisna disebut reportage (reportase atawa laporan jurnalistik). Judulna, Sindang Sakedap ka Toko Buku “Tempo”! (éjahanana disaluyukeun sareng ayeuna):
Upama urang mapay turut sisi jalan Dago téh urang ngalangkungan jalan Merdéka tadi; leresan parapatan jalan Acéh jalan Dago, parantos katon papan-wawaranana dicét konéng nganggo seratan: Toko-buku “TEMPO’ CV. Ti luarna kénéh salebeteun kaca anu harérang, témbong rui-rupi buku ngagelar anu diatur rapih pisan. Sumangga urang lebetan; tangtos urang diangken kalayan sugemana ku para juru-ladénna, kitu deui ku Pangasuhna.
Took-buku “TEMPO” ieu nembé pisan campleng satengah taun ngadeg, parandéné kitu parantos sagala rupi buku anu macem kumaha baé anu teu aya di dinya; sasat sayag sapuratina, teu éléh géléng ku took-toko buku anu arageungna ogé di Kota Bandung. 3)
Bandingkeun jeung basa Malayu anu dipaké dina Koran Bintang Betawi (17 Juni 1905). Judulna, Komedie Bengalan di Gambir:
Semalem ada brapa banyak orang sudah dateng menonton di komedie Bengalan di tanah lapang Gambir sampe tida ada tempat lagi buwat orang-orang bangsa anak negri.
Dari permaenannya itu yang sudah di kasi tenjuk semuanya bagus apa lagi badutnya yang di kasi beklai sama orang yang amat lucuny, maka siapa yang blom tau menonton ini komedie baiklah dengen mata sendiri. 4)
Saméméh Sipatahunan, media citak basa Sunda umumna medalna téh bulanan atawa mingguan. Jadi aya waktu anu cukup pikeun para rédakturna dina mémérés tulisnana. Jadi dina mangsana medal téh, basana kapiara sajalan jeung patokanana. Dina media anu saperti kitu, beunang disebutkeun langka aya tulisan anu wandana laporan jurnalistik. Dina ayana ogé, sakumaha anu katémbong dina Manglé sabada frekuensi medalna jadi mingguan. Leuwih loba nyaritana batan ngalaporkeunana.
Béda jeung anu kaalaman ku Sipatahunan anu kudu medal unggal poé. Di sagigireun alesan-alesan séjén (bangsaning modal jeung urusan manajemén) anu jadi sabab tutupna éta Koran téh apan lantaran medalna leuir baé. Béda jeung koran-koran basa Indonésia anu subuh gé geus nepi ka nu maca, Sipatahunan mah bias kakara katarima isukna lamun dikirim ka tempat nu jauh mah. Ari pangna kitu, lantaran nyokona dina gawé rédaksi.
Para waratawan jeung rédaktur téh henteu bias nulis kalawan gancan lantaran kudu nyalin sakumna warta anu méh kabéh sumberna dina basa Indonésia (atawa basa asing). Naon sababna urang Sunda nu jaradi rédaktur ari nulis berita dina basa Indonésia bias gancang tapi teu kitu mun kudu nulis dina basa Sunda?
Nepi ka ayeuna soal éta téh tacan aya bongbolonganana.
Waktu Tatang Sumarsono kapapancénan kudu nerbitkeun deui Kujang, anu panghéséna téh cenah néangan sahanu bakal diajak jadi rédaktur jeung wartawan turta bias langsung diajak gawé. Éta kajadian téh kaalaman dina mangsa-mangsa boh Unpad boh UPI unggal taun ngawisuda lulusan ti jurusan Sastra Sunda.
Nepi ka ayeuna tacan kanyahoan kumaha atawa di mana merenahkeun média citak basa Sunda dina hirup kumbuh urang Sundana sorangan. Naha cukup ku jadi média panglipur sakumaha anu mindeng disebut-sebu kiwari? Atawa, naha aya kénéh kamungkinan nyicingan makom minangka bagéan atawa parabot dina pajamanan informasi saperti anu keur karandapan ku urang kiwari? Soal merenahkeun média basa Sunda di mana-mana téh engkéna bakal aya pangaruhna kna peran basa Sundana sorangan.
Nu matak seunggah ka sing saha anu sapopoé ulinna dina média citak basa Sunda téh lain ngan semet héséna néangan tanaga anu tapis make basa Sunda, tapi ogé nyoko dina basa Sundana sorangan. Nepi ka ayeuna, méh naon baé anu arék ditulis basa Sunda sumberna téh keukeuh aya pakaitna jeung basa séjén, babakuna basa Indonésia tapi basa asing gé (utamana basa Inggris) teu kurang-kurang. Wartawan anu ngawawancara atawa rédaktur anu keur narjamahkeun, méh kudu baé digondéng ku kamus. Henteu anggeus ku semet dinya, lantaran ungkara kalimah dina basa Sunda henteu salawasna sajalan jeung ungkara kalimah dina basa séjén. (Bandingkun réportase basa Suda dina majalah Budaya anu ambay-ambayan jeung berita basa Malayu anu togmol dina Bintang Betawi di luhur). Nu disebut narjamahkeun gé lolobana mah leuwih pas lamun disebut nyaritakeun deui. Pdahal pikeun bias nyaritakeun deui téh, nu nulisna kudu tapis lain baé kana dua-tilu basa, tapi ogé ungkara-ungkara spesifik anu mémang geus nyampak dina urusan éta.
Média citak anu alus umumna lain baé ngan semet akurat dina urusan matéri tuisanana, tapi ogé nepi ka mana bias milu nyumbang, ngabeungharan basa nu dipakéna. Dna basa Sunda, sanajan Sipatahunan geus lila teu terbit, tapi aya kénéh sababaraha hiji média citak anu mayeng medal nepi ka ayeuna. Nepi ka mana sumbangan éta média kana kabeugharan basa Sunda?
Lamun tadi dina awal ieu tulisan disabit-sabit soal istilah Jawa Kulon, éta mah minangka salasahiji conto kumaha hiji istilah ditawarkeun ku média citak teu kurang-kurang kahayang pikeun nawarkeun istilah atawa kecap anyar dina basa Sunda anu maksudna susuganan bias ditarima ku balaréa. Tapi lolobana mah iat kitu téh henteu nepi ka prakna. Tinimbanganana tampolana rupa-rupa.
Padahal conto anu positif. Basa nyanghareupan Kongrés Basa Sunda di Cipayung kungsi padungdengan heula néangan kecap dina basa Sunda pikeun ngaganti kecap peserta. Waktu ahirna sapuk milih kecap pamilon, éta gé henteu lulus bangles, aya anu kalawan togmol nyebut éta kecap téh méngpar tina papagon anu geus aya.
Tapi kabuktian éta kecap téh bias ditarima tur diparaké nepi ka ayeuna. Dina urusan make basa Sunda, nu disanghareupan ku média citak basa Sunda ayeuna bias dipastikeun jauh leuwih beurat batan nu disanghareupan ku urang Siatahunan harita. Babakuna sanggeus média komunikasi ceuyah saperti kiwari. Urang Sunda nu aya di Bandung kungsi kagét waktu ngadéngé kecap euy dipaké ku hiji radio kalawan maksud anu béda pisan. Asalna, éta kecap dina ‘wanda’ anu anyar téa, tétéla geing teu matak nanaon. Kitu deui kecap jomlo nu diparaké ayeuna, babakuna di lingkungan artis, geus méngpar tina harti asalna.
Kecap euy jeung jomlo bias disebutkeun jadi ku manéh. Sanajan teu aya réngkolna dina kaputusan kongrés atawa perda tapi diparaké dina lingkunganana. Lingkungan atawa komunitas anu saperti kitu mémang bisa leuwih laluasa, leuwih bébas malah bisa leuwih nganteur kana pangabeuki jeung karesepna. Asal nu diajak nyarita henteu salah harti, bérés.
Ari média citak basa Sunda henteu kitu. Kecap anu tinulis mémang henteu bisa ceplas-ceplos saperti dina lisan. Tapi kuduna mah aya pangjurung anu leuwih kuat nepi ka leuwih panceg, yén taya anu teu robah jeung teu aya basa anu teu kapangaruhan ku basa séjén. Média citak dina basa Sunda, anu dina hirup kumbuh kiwari geus ditarima jadi salasahiji alat komunikasi anu penting, kudu ulah bosen-bosen nawarkeun jeung maké kecap-kecap anyar; bias bener-bener anyar, nyalin kecap tina basa deungeun kana lapal létah urang, ngahirupkeun deui kecap heubeul anu geus tara dipaké, atawa méré harti séjén kana kecap anu geus aya. Komo lamun niat kitu téh dideudeul ku lembaga-lembaga anu aya patalina jeung urusan basa Sunda.
Lamun uarang bias ngumpulkeun sakur kecap nu kungsi aya dina basa Sunda, boh nu hartina alus boh anu goréng, kaasup anu ayeuna geus tara diparaké deui, sigana minangka keur modal anyar mah geus lumayan. Minimal basa Sunda bisa jadi pemegang saham mayoritas dina system komunikasi papada urang sorangan. ***
Cijawura Indah 18 Juni 2005
*) Didugikeun dina Kongrés Basa Sunda di Subang Juni 2005
- Henteu aya titimangsa anu écés. Ngan dina ‘Purwaka’ ti Pangasuh (kaca 3) ditulis Bandung Nopember 1952. Di kaca 2 ogé aya iklan pertunjukan mal Mr Devdatta Jetley anu bakal lumangsung di YPK tanggal 24-25-26 Desember 1952)
- Majalah Budaya nomer 1 kaca 9
- Majalah Budaya nomer 2 kaca 12
- Koran Tempo, 17 Juni 2005


text:
Hadis
Hadis (hadits, Basa Arab: حديث) nyaéta hiji hal anu ditujulkeun ka Nabi Muhammad saw, boh dina wangun omongan, gawé, atawa kamerenahanana.[1] Hadis mangrupa sumber hukum Islam kadua sanggeus Quran.[1] Firman Allah swt:
... وَمَا ءَاتَاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا...
Hartina: Naon waé anu Rosul bikeun ka maranéh, pék tarima. Naon waé anu Anjeunna larang ka maranéh, pek tinggalkeun...(Q.S Al-Haysr [59]:7)
Daptar eusi
Fungsi Hadis[édit | édit sumber]
Ngarojong sarta nguatkeun naon anu disebutkeun ku Alquran.[1] Ngécéskeun Alquran, boh ku cara ngawincik anu global boh ngatakhsis anu umumna. Nunjukeun ka hukum anyar anu henteu disebutkeun ku Alquran.[1]
Rupa-Rupa Hadis[édit | édit sumber]
Macem-macem hadis aya tilu, nyaéta:
- Hadis qauliyah, hadis anu dumasar kana sakabéh omongan Nabi Muhammad saw.[1]
- Hadis fi'iliyah, hadis anu dumasar kana gawéna Rasullullah saw.[1]
- Hadis taqririyah, hadis anu dumasar dina persetujuan Rasullullah saw. kana naon anu dipigawé ku para sobat Rasullullah saw.[1]
Istilah-Istilah dina Élmu Hadis[édit | édit sumber]
Aya sawatara istilah anu perlu dipikanyaho dina nyurtian élmu ngeunaan hadis, nyaéta lafadz-lafadz husus anu disatujuan hartina ku para ahli hadis.[2] di antarana sanad, matan, rawi, sarta rijalul hadis.[2]
Tingkatan Hadis[édit | édit sumber]
- Hadis sahih, nyaéta hadis nu datang ti Rasullullah saw., hadis anu ti sagi sanadna bersambung sarta teu cacad ti para perawina, kuat ingetanana/perawina (dabit), perawina adil.[1]
- Hadis hasan, nyaéta hadis anu alus, hadis ieu ampir ngadeukeutan sahih, tapi hadis anu ti sagi sanadnya bersambung, tapi para perawina kurang kuat ingetanana/kurang dabit, mangka tingkatanna di handapeun hadis sahih.[1]
- Hadis Dha'if, nyaéta hadis anu lemah, alatan henteu minuhan sarat hadis sahih sarta hasan.[1]


text:
11/01/2011
Naon ari abi teh? Surabi kitu? Ih, sanes.. Abi di dieu mah maksadna teh ngabasakeun diri sorangan. Kata ganti orang pertama, kitu cenah basa indonesiana mah. Abi teh podokna tina abdi, biasana dipake ku budak leutik anu can sawawa, kadang-kadang oge dipake ku budak nu kakara nincak rumaja. Nu matak keap abi dikelompokkeun kana basa budak, da nini-nini atawa aki-aki mah teu pantes make kecap abi.
Tapi bisi rek make mah pek bae ketang, ngan kadengena asa kurang pantes. Pikeun nu geus sawawa mah mending keneh make kecap abdi atawa kuring, gumantung kana situasina. Mun teu kitu, bisa oge ngabasakeun ku pancakaki: mun ngobrol jeung sahandapeun bisa nga-akang-keun upamana. Mun awewe nya ngabasakeun ceuceu atawa teteh.
Mun ngobrolna jeung saluhureun? Eta mah daek teu daek kudu make kecap abdi atawa kuring. Kumaha mun jeung sasama atawa anu saumur? Biasana lamun jeung babaturan deukeut mah sok make kecap urang. Ieu sabenerna basa kasar (dina konteks ngaganti kecap abdi). Tapi dina kalimah "hayu urang ngibing" mah upamana, teu kaasup kasar sabab kecap "urang" di dieu mah hartina "kita" mun dina basa Indonesia mah.
Lian ti ngagunakeun kecap abi, budak leutik oge kadang-kadang nikukur. Naon deui cenah nikukur teh? Nikukur teh maksudna jiga tikukur, nyebut ngaran sorangan pikeun kecap gaganti diri (dina kalimah langsung atawa obrolan). Contona: "Tata kamari ka ameng ka ditu da..," cek Tata bari heuay.
Najan kitu, dina prakprakanana mah aturan ieu teh mindeng dirempak. Naon hukumanana mun aturan ieu teu dipake? Ah teu aya. Dianggo mangga, teu dianggo sawios. Nu penting mah apal kumaha nu sakuduna. Nu penting mah masih keneh reueus (sanes bangga nya, bangga dina basa Sunda mah hartosna hese!) make basa Sunda. Nu penting mah masih keneh reueus jadi urang Sunda.
Tata Danamihardja © 2011
Hak Cipta ditangtayungan ku undang-undang. Salira diwenangkeun nyutat ieu tulisan - boh sapalih atanapi sagemblengna - kalawan sarat kedah nyebatkeun sumber sareng ngaran nu nulis. Mugia janten uninga.
Manawi kalandep, mangga tingali seratan sanesna:


text:
Roti
Roti nyaéta salah sahiji kadaharan.[1] Bahan dasar utama roti nyaéta tipung tarigu jeung cai anu difermentasikeun ku ragi, tapi aya ogé anu henteu maké ragi.[1] Kamajuan teknologi manusa nyieun roti téh diolah kalayan sababaraha bahan saperti uyah, minyak, mantéga, endog pikeun nambahan kadar protéin dina roti sangkan teksturjeung rasa nu tangtu.[1]
Kandungan gizi[édit | édit sumber]
Opat lambar roti tawar bisa ngahasilkeun kalori anu sarua jeung sangu.[2] Salain loba ngandung serat, kadar protein roti ogé leuwih loba kandungan gijina dibandingkeun sangu.[2] Kandungan pati roti 13 persén sedengkeun sangu ngan 4-8 persén.[2] Nu boga panyakit diabetes sakuduna ngadahar roti dibandingkeun sangu sangkan kadar glisemik tetep stabil.[2] Ka ayeunakeun loba perusahaan roti anu ngalengkepan kandungan gizi roti saperti vitamin, sajumlahing mineral saperti zat besi, iodium, kalsium, jrrd.[2] Roti ogé miboga kandungan asam lemak teu jenuh ganda pikeun orok atawa balita, omega 3, jeung DHA (Docosahexaenoic acid atawa asam lemak teu jenuh ganda rantai panjang) pikeun ningkatkeun mutu protein dina awk.[2] Tapi perlu diperhatikeun, kandungan gizi dina roti gumantung kana cara nyieuna.[2] Gizi roti bisa rusak lamun di beuleum kalayan suhuna tinggi jeung durasi waktu anu lila.[2]
Bahaya roti pikeun awak[édit | édit sumber]
Loba teuing ngadahar roti ngabalukarkeun panyakit ADD (Attention Deficit Disorder) jeung Kangker.[1] Lantaran dina roti miboga kandungan zat anu bahaya saperti Calcium Propianate jeung Potassium Bromate.[1] Calcium Propianate ngabalukarkeun penyakit ADD sedengkeun Potassium Bromate ngabalukarkeun sél kangker (carcinogenic).[1]


text:
- HAMBURGER, BASO, YAKINIKU JEUNG SINDANG RERETKu: Achmad Roestandi
26 Feb 2002 - 2:32 am
Mindeng pisan urang ngadenge kecap budaya atawa kabudayaan. Eta kecap anu babari diucapkeun teh, ana dipesek bet hese neangan hartina (konsep, ideu atawa esensi-na). Kroeber jeung Kluckhon ngumpulkeun teu kurang ti 160 wangenan (definisi) ngeunaan kabudayaan (culture). Ringkesna, kabudayaan teh mangrupa hasil gawe manusa dina ngaropea alam (nature), kalawan ngagunakeun budi akalna, sangkan alam leuwih nyugemakeun hirupna. Hasil pangropea manusa eta teh bisa ngawujud dina cara-caraning hirup: kayaning filsafat, seni, elmu, tehnik, basa, pulitik jeung sajabana.
Teu pindo gawe, memang kadaharan ge mangrupa budaya. Kadaharan anu biasa didahar ku salah sahiji bangsa atawa seler bangsa, sakapeung bisa dijieun patokan pikeun ngukur luhur handapna budaya eta bangsa atawa seler bangsa tea. Urang bisa ngukur tingkat budaya seler bangsa primitif di Afrika anu biasa ngabaheuman hileud atah-atah. Geura bandingkeun jeung urang Sunda anu boga kaolahan daging hayam meunang mais heula, henteu ngan ukur digoreng ataa dipanggang. Philip K Hitti kungsi ngagambarkeun katuangan Sultan Bagdad, nyaeta mangrupa asang lauk anu diolah diwangun saperti lauk enyaan, minangka hiji bukti nanjeurna budaya "kaolahan" di zaman Harun Al Rasyid.
Kiwari kasaksian ku sarerea, dahareun anu khas Sunda mimiti kasilih ku dahareun bangsa deungeun, kayaning baso, siomay, bapau, hamburger, fried chicken, yakiniku, sabu-sabu, tempura jeung sabangsana. Sedengkeun lotek (ketang bisa jadi baheula mah lotek ge lain khas Sunda, da ngaranna ge bau-bau Cina, ngan ku proses akulturasi jeung asimilasi ayeuna geus jadi kadaharan khas Sunda), karedok, angeun haseum, sarupaning papaisan, pindang, opak sanajan aya keneh nu ngajual tapi di kota mah geus eleh ku kaolahan deungeun-deungeun. Malah sigana mah, barudak Sunda ayeuna, boa-boa geus moal wawuheun kana cuhcur, angleng atawa gurandil teh.
Padahal apan dahareun teh salahsahiji wujud tina budaya, salahsahiji unsur tina jati diri bangsa. Nya lebah dieu pisan, atawa dina konteks sarupa kieu, tetela dahareun teh sarua pentingna jeung cecekelan hirup, basa, elmu atawa seni. Upama hiji rupa kadaharan has Sunda leungit, atuh dina seuhseuhannana mah sarua bae jeung leungitna hiji unsur budaya Sunda. Sabalikna ngokolakeun kadaharan has Sunda, hakekatna mah sarua bae jeung ngamumule salahsahiji unsur budaya Sunda, salahsahiji jati diri Ki Sunda.
Sajarah geus jadi eunteung, yen sirna-ilangna hiji bangsa lain bae ku sabab ampuhna dominasi pulitik, ekploitasi ekonomi atawa diskriminasi sosial bangsa deungeun, tapi bisa oge ku lantipna penetrasi budaya deungeun. Cenah, waktu bangsa Jepang ngajajah Korea, penjajah Jepang ngahaja ngamusnahkeun hiji kembang anu khas Korea diganti ku kembang Sakura, sangka bangsa Korea leungiteun jati dirina.
Sababaraha waktu katukang kuring ngadon dahar di Restoran Sindang Reret anu harita perenahna masih keneh aya di Jalan Naripan, urut gedong YPK tea. Teu pisan-pisan boga maksud nembrong kana pamanggih para inohong Sunda boh anu pro atawa anu kontra kana ngadegna eta restoran, ngan lamun rek indit tina kanyataan anu geus nyampak waktu eta, jigana tempat-tempat siga kitu teh bisa diandelkeun pikeun ngajeujeut hubungan sistemik (gawe babarengan) antara para profesional Sunda, khususna antara para seniman jeung usahawan. Sabab kamekaran dunya kiwari mikabutuh hubungan sistemik, lain gawe sewang-sewangan balukar tina spesialisasi anu kaleuleuwihi (over specialtization). Sindang Reret najan can Nyunda pisan, tapi suasana Sunda karasa geus aya di dinya, pangpangna tina kadaharan anu disuguhkeunana. Kitu deui tina lagu pamirigna jeung kasenian anu dipintonkeunana. Najan can optimal, tapi bisa dijieun lahan anu subur pikeun ngawanohkeun esksistensi Sunda, pikeun mintonkeun jati diri Ki Sunda, pikeun ngaronjatkeun budaya Sunda. Cag!


text:
Organisasi Kaséhatan Dunya
Organisasi Kaséhatan Dunya (basa Inggris: World Health Organization/WHO) nyaéta hiji badan PBB nu tumindak minangka koordinator kaséhatan umum internasional nu markasna aya di Jenewa, Swiss. WHO diadegkeun ku PBB tanggal 7 April 1948. Diréktur Jéndral nu kiwari ngajabat nyaéta Margarét Chan (mangku kalungguhan ti saprak 8 Nopémber 2006). WHO ngawaris loba mandat jeung persediaan ti organisasi saméméhna, Organisasi Kaséhatan, nu mangrupakeun agénsina LBB.
Tumbu luar[édit | édit sumber]
- (en) Situs resmi