text:
Gitar
Gitar nya èta alat musik anu kawèntar di sakuliah dunya.[1] Alat musik ieu dipaènkeun ku cara anu bèda-bèda numutkeun tipe atawa jenisna.[1] Diantara sakian loba tipe gitar, jenis gitar klasik nya èta salasahiji alat musik anu digunakeun utamana mah jang ngahaleuangkeun karya-karya solo musik klasik.[1]
Daptar eusi
- 1 Sajarah Gitar
- 1.1 Sajarah kapanggihna gitar ti jaman Medieval nepi ka abad ke-20, dumasar sajarah sarta perkembanganna:
- 1.2 Perkembangan gitar di Wétan
- 1.3 Mesir sarta Romawi
- 1.4 Pertengahan Abad di Éropa
- 1.5 Abad ka-16
- 1.6 Abad ka-17
- 1.7 Pangaruh di Jerman
- 1.8 Pangaruh di Éropa Wétan
- 1.9 Spanyol sarta Portugal
- 1.10 Pangaruh di Italia
- 1.11 Abad ke-18
- 1.12 XI. Abad ke-19
- 1.13 Abad ke-20
- 2 Jenis Gitar
- 3 Galéri
- 4 Konstruksi Gitar
- 5 Pungsi Gitar minangka pangiring (Rhytm)
- 6 Diajar Gitar
- 7 Galéri
- 8 Tempo ogè
- 9 Galéri
- 10 Referensi
Sajarah Gitar[édit | sunting sumber]
Gitar nya èta alat musik tradisional di daèrah Spanyol, sahingga alat musik ieu dipercaya asalna daèrah Spanyol.[2] Ngan aya nu nyebutkeun yèn sajarah Gitar dimitian samèmèh masèhi, nya èta Zaman Babilonia.[2] Awalna, alat musik ieu bentukna leutik jeung deuih miboga opat petikan hungkul.[2] Masing-masing dawai èta miboga pasangan.[2] Aya ogè nu nyebutkeun yèn gitar asalna kapanggih ku manusa purba anu ngadéngé sora (anu ayeuna jadi nada) tina tali panah anu biasa dipakè moro.[2] Kaaslian gitar henteu bisa ditempo ti kaantikanna. Sawatara ahli ngarasa pakakas ieu asalna ti Benua Afrika, dimana loba Réplika modèrn dina wangun kotak buleud kawas kulit kerang jeung Gut / benang-benang sutera, di wewengkon benua éta. Ahli séjén manggihan pakakas ieu dina wangun kaca di rélief-rélief batu kolot di jaman Asia Tengah sarta Asia Kuno. Bahan pamikiran séjén ogé timbul kalayan kapanggihna vas-vas Yunani Kuno anu miboga corak. Greek Strings meureunan nya éta pakakas kahiji anu dikatagorikeun minangka gitar. Gitar modern kamungkinan akarna ti gitar Spanyol, tapi sagala rupa jenis gitar kawas instrumèn-instrumèn anu urang bisa saksian dilukisan-lukisan dina jaman Medieval sarta Rènaiassance anu loba aya disakumna Éropa.
Sajarah kapanggihna gitar ti jaman Medieval nepi ka abad ke-20, dumasar sajarah sarta perkembanganna:[édit | sunting sumber]
-1265 Juan Gil ti Zamora nétélakeun yén sajarah gitar dimimitian ti ”Ars Musica”.
-1283 –1350 Guitarra Latina sarta Guitar Moresca aya dina puisi “Archpriest of Hita”.
-1306 Saurang pamaén gitar ulin dina hiji tempat rèligius (The Feast of Westminister) di nagara Inggris.
-1487 Johannes Tinctoris boga pamadegan yén instrumèn gitar kapanggih ku bangsa Catalans.
-1546 Alonso Mudarra nyiptakeun komposisi “Tres Libros de Musica en Cifras Para Vihuela” anu ngalibatkeun gitar dijerona.
-1551 – 1555 Salapan buku tablatur gitar dipedar ku Adrian Le Roy.
-1600 – 1650 Sagala rupa jenis tablatur pikeun gitar dipublikasikeun. Popularitasna mimitian nyaingan Lute (sajenis instrumèn gitar ogé).
1674 Buku “Guitarre Royal” anu dipedar ku F. Corbetta anu naékkeun popularitas ti gitar. Buku ieu didédikasikeun ka Raja Louis XIV.
-1770 – 1800 Senar ka 6 ditambahkeun dina gitar sarta kabéhanana jadi Single String.
-1800 – 1850 Gitar ngalaman penclut kepopuleranna dina hal penampilan sarta publikasi. Fernando Sor, Mauro Guiliani, Matteo Carcassi sarta Dioniso Aguado nya éta para komposer kaceluk anu nulis, ngajarkeun sarta medar komposisi maranéhanana.
-1850 – 1892 Saurang produsén gitar Manual Torres ngamekarkeun generasi anu urang nyaho ayeuna ieu.
-1916 Segovia ngayakeun konsèr di Ateneo, anu mangrupa gedong konsèr anu pangkacelukna di Madrid dina waktu éta. Saméméhna instrumèn gitar dipikawanoh tacan bisa dipidangkeun dina even sagedé ieu.
Perkembangan gitar di Wétan[édit | sunting sumber]
Dipercaya yén sajarah gitar asalna ti belahan Wétan. Diditu para archéolog manggihan instrumèn sarta barang-barang anu aya sangkut pautna jeung èta minangka patokan dina dunya asalna gitar anu tacan dipikawanoh. Diantara barang-barang sajarah anu kapanggih di Babylonia, anu pang rèlevan nya éta Plaques anu dijieun ti taneuh liat (1900-1800 B.C.), di mana dipintonkeun sosok-sosok bugil anu keur maénkeun instrumèn- nstrumén musik. Sawatara ti instrumèn-instrumèn éta miboga persamaan umum anu sarua jeung gitar. Analisa saterusna ngabuktikeun yén aya béda antara body sarta neck gitar. Bagian tukang ti gitar éta pohara datar; di mana bagian tukang gitar kasebut dina harigu saurang pastur. Ieu cukup ngabuktikeun yén euweuh kamungkinan instrumèn kasebut ngawangun Bowl-shaped / mangkok. Pohara écés kasampak yén leungeun katuhu keur metik senar / tali-tali. Hanjakalna jumlah senar-senar kasebut henteu kasampak écés. Tapi di Plaques séjénna saeutikna aya 2 senar. Aya Bukti ti instrumèn-instrumèn anu nyarupaan gitar geus kasampak; Syria, Susa (hiji dayeuh kuno di Kalér Teluk Persia: ibukota ti karajaan Pèrsia).
Mesir sarta Romawi[édit | sunting sumber]
Dina awalna, hiji-hijina instrumén musik anu miboga senar di Mesir nya éta Harpa anu ngawangun busur / Bow-shaped. Sawatara lila saterusna, instrumèn anu miboga beuheung anu ditandaan jeung Frets, sarta dijieun bisa ti benang-benang sutera / Gut anu digantungkeun dibeuheung. Dina pamustunganana sawatara bagian sarta karakteristik anu baris jadi hiji instrumèn anu nyambung jeung gitar sarta ogé kabéh instrumèn-instrumèn anu miboga senar tur miboga beuheung, kalayan padika petik sarta nundukeun sirah. Perkembangan saterusna nyieun instrumén ieu leuwih madanan wangun gitar. Instrumén-instrumén ti jaman Romawi (30 B.C – 40 A.D) kabéhanana dijieun ti kai anu saméméhna dijieun ti kulit embé. Instrumèn ieu ngabogaan 5 bagian liang sora anu leutik. Ciri-ciri ieu lumaku nepi ka abad 16. Hiji instrumèn kapanggih dikuburan Coptic di Mesir, di mana dipintonkeun wangun dasar gitar, aya lekukan-lekukan anu cukup dina dina kurva-kurva disampingna jeung bagian tukang anu pohara datar. Permukaan hareup sarta tukangeunana dihijikeun ku potongan-potongan kai anu nyieun bagian gigireun / sabeulah instrumèn ieu. Ciri has ieu bisa kapanggih nepi ka ayeuna.
Pertengahan Abad di Éropa[édit | sunting sumber]
Instrumén kahiji di Éropa anu miboga senar dimimitian dina abad 3 A.D. Analisa ti abad ka 3 ngabuktikeun yén instrumén ieu miboga kotak sora anu buleud menyambung ka beuheung anu rubak. Instrumén tipe ieu terus dipaké nepi ka mangsa anu lila. Aya ogé déskripsi instrumén séjénna dimimitian di Jaman Dinasti Carolingian anu meureun asalna ti Perancis atawa Jerman. Instrumén ti Carolingian ieu ngawangun pasagi opat, kira kira miboga panjang anu sarua kalayan beuheungna, tungtung beuheungna saeutik lebar sarta miboga pangikeut senar-senar anu leutik / Small Pegs. Dina ilustrasi séjénna, instrumén-instrumén ieu miboga 4 Pegs sarta 5 Pegs instrumén séjénna. Jumlah senar-senar ieu babarengan sarta dipetik kalayan 2 cara: ku ramo atawa ngagunakeun Pléctrum / pakakas pametik senar. Instrumen Carolingian ieu henteu robah nepi ka abad 14.
Aya béda antara Guitarra Latina sarta Guitarra Morisca. kecap Morisca dibawa ku jelema-jelema turunan Arab. kotak sorana ngawangun oval sarta miboga loba liang sora. Dina waktu lalampahanana ngaliwatan mesir, kalolobaan jelema ti Afrika sarta Spanyol nyebarkeun ciri-ciri utama ti désain gitar ieu ka nu nyieun instrumén-instrumén di Éropa Kulon. Kamungkinan anu sarua nya éta yén gitar Spanyol anu kahiji nya éta jieunan Éropa. Ngan anu pasti nya éta pangaruh Arab di Spanyol mimiti ti mecenghulna gitar. The Guitarra Latina miboga sisi anu bingkeng, anu kira-kira datang ka Spanyol ti sawatara nagara di Éropa. Wangun kasebut nya éta tipe anu dimekarkeun jadi gitar modern. Kasuksésan gitar aya hubunganana jeung sipat-sipat para pangumbara suku Troubadours. Dina lalampahan gitar nuju Catalonia ngaliwatan Spanyo ngaliwatan Suku Troubadours. Suku Troubadours dibagian Éropa ngayakeun wisata sarta pintonan, sarta ngabengharkeun kabudayaan musik sacara lega sarta méré pangaruh badag dina nyebarkeun gitar di benua ieu.
Abad ka-16[édit | sunting sumber]
Nepi ka dina abad pertengahan informasi-informasi anu penting ngeunaan gitar sarta silsilahna geus dilukiskeun dina angka-angka sarta gambar dina rélief-rélief. Éta jadi hiji kayakinan luhur pakta anu henteu langsung sarta henteu bisa disingkahan. Dimimitian dina abad ka 16, wangun instrumén-instrumén anu aya ayeuna ieu mangrupa pakta-pakta langsung. Gitar-gitar dina abad 16 didistribusikeun minangka The Vihuela ti jaman Luis Milan, Rizzio Guitar ti Perancis sarta Guitarra Battente ti Italia.
The Vihuela asalna ti Spanyol, di mana instrumén ieu mangrupa 4 Vihuela leutik anu dihijikeun sarta miboga senar 5 Guitarra. Dina waktu anu sarua muncul pakakas kakara nya éta Lute. Instrumén anu dipikaresep ku kaum bangsawan diampir sakumna daratan Éropa. Spanyol nya éta pangecualian husus. Lute ogé geus jadi hiji jeung jelema-jelema turunan Arab anu nangtukeun aturan-aturan maén sorangan. Alatan kitu kaum bangsawan ngarasa ka hina alatan instrumén kasebut ogé dipaké ku bangsa pendatang.
Saterusna kaum bangsawan ngapopulerkeun Guitarra kalayan 4 senar anu sarua / Double-strings. Kalayan perkembanganna, gitar 4 senar éta digedéan sarta dibikeun 6 senar anu sarua / Double-strings. Aturan kaulinanna sarua sarta kalayan pangecualian ti senar ka tiluna, anu tone-na turun satengah. Salasahiji pamaén Vihuela anu kaceluk nya éta Luis Milan, lahir dina taun 1500.
Dina taun 1535 Luis Milan medar hiji buku anu dijudulna Libro de Musica de Vihuela de Mano Intitulalo “El Maestro”. Buku ieu mangrupa karya anu pangpentingna pikeun Milan. Data pamungkas Vihuela taun 1700 anu ngawakilan pamustunganana perkembangan péntas instrumén. Instrumén ieu dijieun ti ukiran logam, Vihuela ngabogaan lengkungan sapanjang sisi sarta liang sorana ngawangun oval. Kapopuléran instrumén ieu téh bukti ti kuantitas musik anu masih aya. Ditulis dina tablatur instrumén ieu, saban ngawakilan senar sarta dina tablatur Spanyol sarta Italia. Samentara di Inggris sarta Perancis senar-senar Vihuela dina tablatur, peunteun notna nunjukeun macem-macem tipe not sarta aya dijajar pangluhurna. Macem-macem not ieu jiga kalayan not anu aya ayeuna.
Mimiti dipublikasikeun karya tablatur Vihuela Spanyol ku Luis de Milan taun 1535, Luis de Narvaez taun 1538, Alonso de Mudarra taun 1546. Koléksi Tablatur ieu diwangun ti komposisi instrumén pangalusna dina jaman Renaissance dina abad 16, nya éta mangsa kaemasan pikeun musik Vihuela Spanyol.
- 1 Gitar 4 Senar ( Four Course Guitar ngabogaan 4 pasang senar, body ngawangun gitar sarta soundboard anu rata, bridge ti lute sarta bagian tukang dijieun satengah bingkeng tapi henteu nyieun teuing buledan. Instrumén ieu ukuranana kawas gitar barudak )
Gitar 4 senar asalna ti Mesir, salasahijina datang ti éropa sarta ngalaman loba parobahan wangun sarta variatif; miboga senar 3, 4 sarta 5 senar. Gitar bersenar ieu pangpopulérna nepi ka ahir abad pertengahan. Gitar 4 senar di Italia miboga nada G, C, E, A. Sarta béda di Spanyol notasi nadana nya éta G, D, F#, B.
- 2 Gitar 5 Senar
Dipertengahan Jaman, éksisténsi gitar miboga rsenar 3, 4, sarta 5 sacara babarengan mimitian kasampak. Dina abad 15, instrumén kalayan senar 4 double-strings melejit popularitasna. Gitar 5 senar double-strings anu kahiji kapanggih dina hiji ukiran di Italia. Sebutan sarta jenis ti gitar 5 senar ieu téh Guitarra Battente anu miboga ciri has bagian tukangeunana bingkeng kaluar.
Tuning pikeun instrumen ieu téh A, D, G, B, E.
Abad ka-17[édit | sunting sumber]
Raja Louis XIV ti Perancis bisa maénkeun gitar sarta ngakuna gitar minangka instrumén pavoritna. Guru anjeunna nya éta salasahiji pamaén gitar Perancis anu kaceluk; Robert de Visee (1650-1725). Jean Baptise Lully nya éta saurang komposer anu kaceluk dina waktu éta. Manéhna maénkeun gitar sarta ngakomposisikeun musik pikeun instrumén kasebut.
Ngaran-ngaran ti pamaén gitar dina mangsa Baroque di Perancis geus kacatet dina sajarah, contona Rene Voboam anu ngawakilan penclut pembuatan instrumén Perancis di abad 17. Manéhna nyieun gitar dina taun 1641 anu nempokeun tempat nyieun instrumén gitar anu leuwih berornamén. Alexandre Voboam sarta anakna Jéan ogé nyieun gitar anu bernuansa abad ke-17.
Pangaruh di Jerman[édit | sunting sumber]
Di Éropa Kalér di Jerman, instrumén gitar ngahontal penclut popularitasna; Heinrich Schutz (1585-1672), Samuel Scheidt (1587-1654) sarta Johann Hermann Schein (1586-1630). Conto gitar kahiji Jerman anu masih éksis nepi ka poé ieu dijieun ku Jacobus Stadler dina taun 1624. Manéhna miboga lengkungan anu has sarta bagian tukangeunana polos sarta ogé nempokeun pangaruh badag desain Itali. Hiji gitar abad 17 anu dijieun ku saurang pendéta, John ti Apsom miboga desain anu pohara béda ti gitar séjénna. Bagian tukang gitar ieu dipapaésan jeung gambar-gambar “Crucifixion”.
Nu nyieun gitar éropa anu pang kawéntarna nya éta Joachim Tielke ti Hamburg (1641-1719). Gitar jieunanana dipapaésan ku bahan-bahan ivory, tortoise shell, ebony, gold sarta silver, mother-of-pearl, jarcanda wood. Hasil karyana sok miboga kualitas pangluhurna sarta konsistén. Gigireun / sabeulahna aya hasil karyana anu dijieun ti ivory kalayan ukiran gambar Genesis.
Pangaruh di Éropa Wétan[édit | sunting sumber]
Di Cekoslovakia, Czech ‘Luthier’ mecakan pikeun adaptasi jeung gitar tipe Battente. Sajaba ayana 5 double-strings kawas gitar Battente anu pituin, gitar Czech aya tambahan hiji single-string anu dipaké pikeun maénkeunn ‘Melodic Line’. Gitar gitar anu dijieun ku Andrees Ott, saurang pakar nu nyieun instrumén ti Prague nempokeun pangaruh ti Italia.
Sajarah gitar Polandia diwakilan ku Jakob Kremberg, penyair, panyanyi, sarta komposer ti Warsaw. Pentingna hasil karya Kremberg ogé méré urang informasi anu penting ngeunaan tuning instrumén gitar, nya éta 1 tone leuwih pendék batan tuning ti instrumén-instrumén mangsa kiwari.
Spanyol sarta Portugal[édit | sunting sumber]
Salasahiji gitaris anu prominent dina taun éta téh Francisco Corbera. Manéhna ngadédikasikeun hasil karyana anu ngaranna Guitarra y sus differencias de sonos pikeun Philip IV, raja Spanyol ti taun 1621 nepi ka 1665. Tapi gitaris Perancis anu pang kawéntarna di abad 17 nya éta Gasper Sanz.
Sanz diajar gitar di Italia sarta organ ngeunaan sajarah musik. Manéhna jadi organisator di King’s Chaples di Naples. Dina waktu manéhna balik ka Spanyol, manéhna medar 3 buku musik ngeunaan gitar di taun 1674, 1675 sarta 1697. Buku-buku ieu muat ajaran-ajaranana anu éksténsif dina improvisasi sarta pérforma, kalayan ngagunakeun 2 padika: Strumming sarta Plucking. Manéhna percaya téhnik Strumming pohara cocog pikeun musik dansa. Tuning anu dipaké nya éta A, D, G, B, E.
Pangaruh di Italia[édit | sunting sumber]
Paktor utama anu ngapopulérkeun gitar di Italia sarta anu ngabengharkeun pustaka gitar nya éta diwanohkeunana gaya petik gitar ti Spanyol. Alatan éta gitar di Italia ogé dipikawanoh minangka Chitaria Spagnuola. Gaya petik diwariskeun ti téhnik Vihuela anu diadaptasikeun ku urang Spanyol pikeun gitar maranéhanana. Chitaria Spagnuola nya éta téhnik umum dina abad 17 sarta pamakéan “Spanish Guitar” nerus nepi ka poé ieu minangka terusan pamakéanana ti abad 17.
Dua téhnik kaulinan gitar ieu pohara béda dina téhnik Strumming sarta Plucking anu éksis babarengan di Italia dina abad 17. Téhnik petik ieu diéksprésikeun dina wangun notasi tablatur. Strumming of Chords didédikasikeun ku notasi spésial anu dimekarkeun ku komposer- komposer Italia ti abad 16 sarta abad 17.
Abad ke-18[édit | sunting sumber]
Dina abad 18, kanaékan jumlah gitaris sarua kalayan jumlah komposer. Sedengkeun sawatara komposer anu kaceluk dina waktu éta antara séjén; Johanas Arnold (1773-1806), Friedrich Baumbach (1753-1813), sarta Johann Christianfranz (1762-1814). Aspék pangpentingna dina musik gitar di Jerman dina abad ieu ngagunakeun instrumén gitar dina variasi kombinasi “ensemble”. Contona; gitar sarta Flute, gitar sarta bass, gitar, biola sarta bass.
- Pamaén-pamaén sarta komposer-komposer abad 18
Salah sahiji komposerna nya éta Trille Labarre, manéhna ngarang komposisi pikeun gitar solo, gitar sarta biola, gitar sarta nyanyian. Komposer séjénna nya éta; Antonie Lemoine (1763-1877) saurang “Virtuoso” kaceluk anu ngakomposisikeun sarta maénkeun kalayan biola. B. Vidal miboga peran minangka pamaén, guru sarta komposer. Manéhna nulis Nouvelle Methode.
- Gitar bersenar 6
Gitar bersenar 6 mangrupa inovasi anu asalna ti abad ke-18. Gitar kasebut asalna ti Italia sarta pohara dipikaresep sarta pohara populér. Alasana nya éta;
- 1 Guitarra Battente ti Italia, anu mecenghul di ahir abad 17 sarta di mimiti abad 18, ngalaman parobahan jadi 6 senar. Di mana saban senarna aya 2 senar (double-strings).
- 2 Taun 1732, J.B.F.K Majer nyiptakeun tunning dina gitarna miboga senar 6.
XI. Abad ke-19[édit | sunting sumber]
Dina mimiti pertengahan abad 19, minat anyar pikeun instrumén ieu dipuseurkeun di dayeuh Vienna. Dayeuh Vienna sorangan jadi puseur pakakas musik sarta para musisi ti sakumna éropa. Pintonan musisi éta méré dorongan mimiti anu mana gitar jadi hiji pakakas instrumén anu serius. Kawas Mauro Giuliani (1780-1840) anu ngainisiatipan trend tour gitar pikeun para gitaris. Saterusna Fernando Sor gitaris asal Spanyol anu kaceluk di éra Romantic Spanyol sarta hiji-hijina gitaris kahiji anu diondang ku London Pihlharmonic Society.
Abad ke-20[édit | sunting sumber]
Nya éta abad di mana urang jadi saksi perkembangan gitar anu drastis minangka instrumén artistik pikeun éksprési. Ogé minangka hiji-hijina abad anu ngabagéakeun gitar dipanggung konsér. Aya 2 dasar kapopularitasan gitar:
- Diakaran ku penoména anu aya di abad 20. Perkembangan téhnologi revolusioner sarta perkembangan komunikasi média massa sarta transportasi anu leuwih gancang sarta épisién nya éta aspék-aspékna kasampak. Radio, TV, industri rékaman, satelit komunikasi, transportasi jét geus mantuan nempokeun instrumén ieu sacara global. Musisi bisa ngayakeun konsér disakumna dunya dina waktu anu singget. Maranéhanana bisa ngahontal panongton-panongton anu jumlahna loba, lain ngan panongton dipanggung konsér tapi ogé panongton diimah pikeun nyaksian liwat TV, ngaregepkeunana liwat radio sarta ngaliwatan rékaman-rékaman (piringan hideung, kaset sarta CD), ogé ngaliwatan internét. Para komposer, pamaén atawa pamiérsa, nyiptakeun loba kasempetan pikeun ngabangkitkeun minat maén gitar.
- Sanajan henteu dramatis saméméhna, lain hartosna henteu signipikan. Ieu téh perluasan, konsékuén alami ti perkembanganna anu geus lumangsung diabad-abad saméméhna. Abad 19 diinget minangka abad di mana Francisco Tarrega (1852-1909) mawa téknik gitar dina hiji titik seni anu murni, anu geus siap ngabagéakeun datangna téhnik modern. Para nu nyieun gitar anu kaceluk kawas Luthier Antonio Torres (1817-1892) ngamekarkeun hiji instrumén jeung saeutik variasi anu nepi ka poé ieu sanggup diaku minangka gitar. Even-even anu penting ieu geus ngaréalisasikeun pentingna lalakon gitar ti abad 20.
Jenis Gitar[édit | sunting sumber]
Pamakéan amplifier dina gitar tacan dipaké dina jaman ieu. Amplifikasi mimitian diwanohkeun dina gitar “Dobro” / gitar ésonator anu dimimitian ku Dopyera brothers, imigran Slovakia di Amérika. Maranéhanana manggihan inovasi dina gitar lamun bahan gitar dijieun ti bahan métal sarta ditambahkeun lempengan logam (Pie Plate) kalayan ketebalan nu tangtu mangka baris ngaronjatkeun résonansi sora anu 2 kali leuwih badag sarta 2 kali leuwih teuas sorana. Jenis gitar ieu diproduksi pikeun dicoo jeung musik orchestra sarta jadi pohara populér dina taun 1920-an sarta 1930-an digolongan musisi Blues sarta Jazz.
Saterusna dina waktu perang dunya ka-2 bahan dasar gitar “Dobro” digantian jadi kai, pikeun ngagantikeun bahan logam anu pohara mahal hargana, ngan résonatorna waé anu masih ngagunakeun bahan métal.
kalayan perkembanganna, gitar terus ngalaman loba inovasi luyu jeung tungtutan pamakéanana. Tapi musisi Country, Blues , sarta Jazz mimitian nyiptakeun sagala rupa jenis Tone sarta Sound anu bisa dihasilkeun ku gitar ti téhnik kawas Bend, Sustain sarta nu séjénna.
Variasi ti sound kasebut ogé nyorong perkembangan ti musik Rock and Roll anu aya ti taun 1950-an. Les Paul nya éta jelema kahiji anu ngaékperimén kalayan sound gitar éléktrik dina taun 1940. Gitar éléktrik kahiji nya éta mangrupa hollow-body / gitar kopong, sakapeung mangrupa 2 buah liang sora ngawangun hurup S-shaped dina bagian hareup awak gitar. Dina taun 1947 Paul Bigsby gawé babarengan jeung Merle Travis mendesain solid-body gitar kawas gitar éléktrik anu urang wawuh ayeuna. Leo Fender saurang réparasi radio nya éta jelema kahiji anu suksés mroduksi sacara masal gitar jenis ieu. Kukituna persaingan antara gitar Fender jeung gitar Gibson jieunan Les Paul nepi ka ayeuna.
- Aya dua jenis gitar anu dawam urang nyaho diantarana:
The Pick Guitar sarta The Finger-style Guitar.
The Pick guitar dicoo kalayan metik senar jeung hiji pick, di mana pick ieu bentukna buleud gépéng kawas buah Almond anu dijieun ti batok penyu atawa palastik. Gitar jenis ieu téh aya 2 buah liang sora anu ngawangun S-shaped dina awak bagian hareup gitar. Senarna dijieun ti kawat sarta nyambung dina Tailpiece / tungtung pangikat senar. Fingerboard / beuheung gitar padeukeut sarta ditandaan jeung gurat beusi / ngaranna Frets. Frets mangrupa tempat di mana ramo leungeun palebah kénca mencét senar. Gunana supaya pamaén babari pikeun néangan not-not sarta pamaén jeung wirahma.
Saprak pertengahan dékadeu 30-an, Pick Guitar geus dijieun / dirobah jadi Guitar Éléctrik kalayan masangkeun Contact Microphone dihandap senar atawa Pickups. Saterusna Pickup éta disambungkeun jeung Loudspeaker. The Pick Guitar sarta Électric Guitar anu pang mindengna dipaké dina musik Jazz, band-band dansa sarta grup Rock.
Umumna, gitar miboga jumlah dawai 6; tuluy mecenghul gitar kalayan 12 dawai anu leuwih sawajarna dipaké dina kancah musik country. Dina dékadeu 50-an, mecenghul gitar jeung dua neck (fretboard); anu hiji dawaina 6 sarta hijina deui dawaina 12 (kawas anu mindeng dipaké ku John Mclaughlin). Saterusna mecenghul ogé gitar anu miboga dawai 7 (kawas dawam nu dipaké ku Bucky Pizzarelli), komo mecenghul ogé gitar dawai 10. Éléktrik gitar tuluy ngembang; Solid-body (kawas anu geus dijelaskeun diluhur henteu sada résonansi, nepi ka bener-bener sora éléktrik) jenis gitar hollow-body sarta semi-hollowed. Jenis éléktrik gitar kawas éta sawajarna dipaké dina kancah musik rock / pop. Jenis éléktrik gitar kasebut ogé nerus jeung pamakéan rupa-rupa macem sound éfféct.
Bagian ti Guitar Éléctrik
Gitar nya éta unsur pangpentingna dina hiji band. Gitar anu urang wawuh di jaman ayeuna ieu miboga jenis sarta wangun anu rupa-rupa. Tapi anu baris urang bahas ayeuna nyaéta inti ti bagian-bagian gitar.
The Finger-style Guitar dicoo kalayan metik senar ku ramo-ramo. Senar-senarna dijieun ti nylon, Sutera sarta kawat. Gitar ieu miboga hiji bunderan liang sora. The Fingerboard miboga Frets kawas Pick Guitar tapi leuwih rubak. Loba karya ti para maestro klasik, diantarana Bach sarta chopin, geus diaransemén pikeun gitar. Gitar, alus anu The Finger-style Guitar atawa The Pick Guitar, lolobana jadi favorit pikeun panyanyi lagu-lagu daérah. Hiji wangun musik gitar anu popular tapi hésé nya éta Flamenco, tarian Gypsy Spanyol.[3]
Galéri[édit | sunting sumber]
Konstruksi Gitar[édit | sunting sumber]
Bagian Organ Gitar[édit | sunting sumber]
Konstruksi gitar dibagi jadi lima bagian, nya éta sirah, beuheung, awak bagian luhur, cangkéng sarta awak bagian handap.
- Neck (Beuheung)
Neck (beuheung), nya éta organ gitar bagian luhur nya éta anu ngawangun bilahan panjang. Neck / beuheung mangrupa bagian panangtu pikeun nangtukeun supaya pas sada nadana dina pamakéan pakakas musik gitar waktu dicoo. Dina bagian beuheung aya organ-organ anu diwangun:
- 1 Head (sirah gitar), nya éta sakumaha geus didadarkeun dina bab tiheula yén anu dimaksud sirah gitar nya éta organ gitar anu aya di posisi pangluhurna. Dina runtuyan sirah gitar ogé aya élemén:
(a) Hiji set peg/dlayer anu berjumlah 6: nya éta gulungan sarta pangait senar sakaligus minangka pangatur tegangan senar atawa minangka pakakas pikeun menyetem tegangan dawai gitar ambéh salaras luyu frékuénsi sada anu dipikahayang;
(b) Nut ny aéta dudukan senar di bagian tungtung papan tekan pikeun nyiptakeun jarak–jarak antara senar.
- 2 Fret nya éta gurat melintang anu dijieun ti logam perenahna dina beuheung gitar benerna dina bagian papan tekan (fingerboard), anu boga fungsi minangka pangwates daérah nada hiji kalayan séjénna.
- 3 Heel nya éta bagian anu mencenghul jiga hiji tanduk, perenahna dina bagian tukang gitar dipersambungan beuheung sarta awak gitar. Dina bagian heel ieu aya organ anu nurutkeun istilah Suratman disebut huntu walang, nya éta organ anu boga pungsi ngahubungkeun sarta nyambungkeun beuheung sarta awak tempatna anu disisi. Ciri has heel ti gitar nya éta perenahna dina téknik konstruksina, nya éta sajaba ditémpélkeun maké lém tapi ogé aya tambahan kancing (paseuk anu dijieun ti bahan kai). Hal ieu nurutkeun Suratman dimaksudkeun ambéh nguatkeun konstruksi sarta henteu gampang pites alatan akibat ti tarikan senar.
- 4 Tonggong beuheung, nya éta organ beuheung gitar bagian tukang anu dijieun ti bahan kai nangka atawa mangga.
- 5 Fingerboad, nya éta papan penjarian anu di jerona aya fret sajumlah 21 watang. Sajaba ti éta dina runtuyan fingerboad ieu aya organ anu disebut ku Suratman kalayan istilah binding (samentara istilah umumna disebut banding), nya éta organ gitar dijieun ti bahan palastik mika anu dipasang ngalingkung fingerboad. Dina rohang antara fret-fret nu tangtu aya marker, nya éta buleudan-buleudan leutik anu boga pungsi pikeun mandu ramo kénca manggihan posisi anu dipikahayang.
- Body (Awak Gitar)
Body (awak gitar), nya éta organ gitar akustik bagian handap mangrupa tabung anu boga pungsi minangka kotak résonator
Bahan sarta Parabot[édit | sunting sumber]
- Kai balok, nya éta kai-kai anu baris dipaké pikeun bahan nyieun organ beuheung gitar sarta konstruksi rangka body gitar
- Kai lapis (plywood) anu kandelna 0,3 cm, nya éta bahan anu baris dipaké pikeun nyieun organ body gitar (tabung gitar) nyaéta papan-papan bagian beungeut (hareup), gigireun / sabeulah, sarta tukang.
- Awi, nya éta bahan anu baris dipaké pikeun paseuk dina konstruksi beuheung gitar. Awi minangka paseuk dina bagian hell sangkan bisa ngabagi beungbeurat tarikan beuheung gitar ka sakumna konstruksi tabung. Tambahan paseuk awi ieu miboga diaméter 1 cm, panjangna 4-5 cm.
- Lem perekat, nyaéta bahan pikeun ngahijikeun organ-organ dina prosés ngaraketkeun.
- Mika lembaran (scratch plate), nya éta lembaran plastik mika (kelir bodas atawa hideung) pikeun scratch plate, nut jeung ukuran 6 x 1 x 0,6 cm, sarta kam ukuranana 8 x 1 x 0,3 cm sarua bahan pikeun binding dina sakumna tungtung-tungtung sisi gitar jeung ukuran 300 x 0,5 x 0,1 cm. Sarta dijieun bunderan-bunderan kalayan diaméter 0,5 cm pikeun marker.
- Dleyer/ peg, nyaéta organ sirah gitar anu bahana dijieun tina logam sarta plastik. Bahan ieu biasana bisa dibeuli di toko-toko suku cadang pakakas musik anu kabéhanana siap rakit.
- Fret medium, nya éta bahan anu mangrupa bagian organ beuheung gitar minangka panangtu panjang pondok bentangan dawai/senar. Fret ieu dijieun ti bahan logam stainless steel sarta penampang fret ieu ngawangun hurup ”T” biasana bahan ieu geus siap rakit.
- Dempul kai sarta beusi, nya éta bahan pikeun nutupan pori-pori kai (sending) dina organ-organ anu bahanna kai anu baris di cét, ambéh ngagampangkeun dina prosés pangecétan sarta henteu awuntah cét, ku kituna hasil ahir (finishing) permukaanna bisa rata, lemes sarta herang.
- Cet, anu dipaké nya éta cet beusi mérék Suzuka kalayan sagala rupa kelir luyu kaperluan. Sajaba ti éta ogé henteu nutupan kamungkinan ngagunakeun sagala rupa mérék cét séjén anu kahontal.
- Mélamin kai mérék Impra minangka vernis, bahan lapisan pamungkas (finishing) dina prosés pangecétan.
- Mur baut/ skurub, nya éta bahan pikeun ngarakit organ-organ kawas, bridge kalayan papan hareup anu baris parat dina fan brancing.
Parabot[édit | sunting sumber]
- Planer
- Circular saw
- Hand Grinder
- Sender/ poles
- Bor
- Mesin router,
- Panggaris/ méteran
- Cedit kayu
- Kaoto,
- Tatah/pahat,
- Matras/ mal
- Siku goyang,
- Gergaji manual (gergaji pentang / gergaji gorok, gergaji belah, gergaji potong)
- Amplas kayu
- Hiji set pakakas airbruss
- Obeng
- Palu, tang, sarta catut pikeun pemasangan fret.
- Paku
- Ban sapédah urut,
- Penjepit jemuran ti plastik
Pembentukan Bahan[édit | sunting sumber]
- Prosés ngagaringkeun bahan kayu
- Sanggeus kai bener-bener garing, saterusna dijieun pikeun organ-organ gitar
- Sajaba nyieun pola pikeun organ-organ anu miboga bahan dasar kai balok ogé nyieun pola organ-organ body gitar anu bahan dasar kai lapis (plywood)
- perekat kai
- Hiji set pakakas airbruss diwangun ti compresoor éléktrik sarta selang angin pikeun méré tekanan hawa dina péstol semprot sehingg kaluarna cét ti péstol kasebut supaya rata tur sampurna.
- Présisi
Ngarakit Bagian Neck (beuheung)[édit | sunting sumber]
Ngarakit Tabung (Kotak Résonator)[édit | sunting sumber]
Ngarakit Beuheung Sarta Tabung Resonator[édit | sunting sumber]
Finishing[édit | sunting sumber]
Prosés finishing diwangun ti sagala rupa bagian prosés tahapan pakasaban di antarana, (1) pandempulan, (2) pangecétan, (3) pamasangan posisi kam/bridge, sarta (4) pamasangan senar sarta prosés penalaan [4]
Pungsi Gitar minangka pangiring (Rhytm)[édit | sunting sumber]
Conto:
Konci C mayor: Diajar Gitar| Pengertian Chord dina tangga nada C mayor
Chord C diwangun ti nada 1 (do), 3 (mi) sarta 5(sol)[5]
Diajar Gitar[édit | sunting sumber]
Pengertian Chord[édit | sunting sumber]
Chord nya éta tilu atawa leuwih, nada anu dicoo sacara babarengan atawa papisah. Alatan dicoo 3 nada atawa leuwih mangka sora anu dihasilkeun baris kadéngé leuwih lega (rubak) sarta dawam diaplikasikan minangka pengiring vokal atawa pakakas musik melodi (bisa gitar melodi, keyboard dll.)[5] chord bisa disebut konci lagu, pikeun urang diajar.[5]


c: text/html

text:
Lémbér bodas
Lémbér bodas (Tremella fuciformis) nyaéta salah sahiji spésiés ti kelas supa geunyal atawa Heterobasidiomycetes (jelly fungi) kalayan awak buah wangunna rurumbayan henteu, boga warna bodas sarta pohara hérang kawas ager.
Dina basa Tionghoa, lémbér bodas dipikawanoh minangka 银耳 (pinyin: yin er, "ceuli pérak") atawa 白木耳 (pinyin: bai mu er, "ceuli tangkal bodas").
Awak buahna tumuwuh di pabeungeutan kai anu geus lapuk tina tangkal anu daunna rubak. Supa anu geus digaringkeun jadi pohara murengked sarta kudu dikeueum dina jero cai saméméh didahar.
Supa ieu leuwih loba dijual dina wangun garing sarta mindeng dipaké pikeun nyieun idangan. Lémbér bodas henteu ngabogaan rasa sarta didahar alatan téksturna anu geunyal kawas ager sarta cenah boga mangpaat pikeun kaséhatan.
Tempo ogé[édit | sunting sumber]
- Lémbér hideung (Auricularia polytricha)
- Lémbér beureum (Auricularia auricula-judae)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Setir Jenéwa
Setir atawa mékanismeu Jenéwa (Geneve drive) nyaéta mékanismeu nu ngarobah puteran/rotasi kontinyu jadi intermiten. Dina unggal puteran, roda nu aya pinna muter kontinyu nepi ka ngahontal gigi intermiten nu jadi muter sahambalan. Anu lolobana dipaké nyaéta nu boga opat selot, ku kituna dina unggal hambalan muter 90°. Mun gigina boga n selot, mangka saputeran roda kontinyu bakal ngahasilkeun 360/n° puteran gigi intermiten.
Ieu alat dibéré ngaran kitu dumasar kana asal-usulna anu dipaké dina jam mékanik ti Swis jeung Jenéwa.
Larapan & mangpaat[édit | sunting sumber]
Salah sahiji larapan setir Jenéwa nyaéta dina proyéktor film. Nalika diputer, film téh maju sapigura-sapigura. Masing-masing cicing hareupeun lénsa salila 1/24 detik (sarta diékspos dua kali, ngahasilkeun frékuénsi 48 Hz). Proyéktor film modéren migunakeun alat éléktronik, ku kituna bisa muterkeun film kalawan gancang. Setir Jenéwa mimiti dipaké dina proyéktor film taun 1896.
Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]
- The Geneva wheel.
- GeometryPDF (287 KiB).
- The Geneva stop.
- An animation of an external Geneva drive.
- U.S. Patent 6183087 - Quickermittent. Modified starwheel for fast pulldown.
Rujukan[édit | sunting sumber]
- Geneve drive (disalin 14 Agustus 2009)


text:
Kajeun Sahadat tapi lamun teu boga pamilih (kalimah kalih) sarua jeung nu ............................
Senin, 12 Maret 2012
BUDI DAYA (4)
Kajeun Sahadat tapi lamun teu boga pamilih (kalimah kalih) sarua jeung nu ............................
4 komentar:
Ama punten ieu jisim abdi bade tumaros eta anu titik-titik eusina naonBalasHapus
Hatur nuhun mugi tiasa ngawartosan ka simkuring anu masih keneh poeken
Sim abdi henteu wantun ngeusi titik2 tea da aslina ti panjenenganipun Mei K. kawas kitu. Tapi jawabna tah nu paling handap ... nyebah ka BERHALA.BalasHapus
- Anonim4 Juli 2012 07.11
ama punten dupi tarekat hakmaliah teh asli ti sunda? htr nuhun.BalasHapus
tarekat hakmaliah mah aslina ti Arab, ngan nu kawas kitu teh parantos dijalankeun ku urang Sunda jauh saencan turunna Kanjeng Nabi. Istilah sareng lakuna mah benten tapi inti na sarua. Makana ajaran Kanjeng Nabi leuwih gampang kahartos dijelaskeun ku cara Sunda.BalasHapus
Nuhun


text:
Kalapa
Kalapa (Cocos nucifera) mangrupa anggota Famili Arecaceae (kulawarga palem), hiji-hijina spésiés dina Genus Cocos, nu mangrupa palem badag, jangkungna bisa nepi ka 30 m, panjang barangbang 4-6 m (semplak mun geus garing), 'daun' 60-90 cm. Istilah kalapa leuwih nujul ka buahna, lain tangkalna.
Asal-usul jeung budidaya[édit | sunting sumber]
Asal-usul ieu tangkal nepi ka kiwari masih dipadungdengkeun; aya nu nyebut asli Asia Tenggara, aya ogé nu nyebut palsu Amérika Kidul. Catetan fosil ti Selandia Anyar nunjukkeun yén tutuwuhan sarupa kalapa, tapi leutik, geus aya di daérah éta 15 juta taun ka tukang. Fosil nu leuwih heubeul aya ogé di Rajastan & Maharastra, India. Nu puguh, kalapa geus sumebar ka sakuliah dunya tropis, sigana mah dibantu ku para palaut. Kalapa bisa ngambang sahingga bisa waé sumebar kabawa palid ku ombak laut: anu palid nepi ka Norwégia waé kanyahoan hirup kénéh (bisa tumuwuh). Di kapuloan Hawaii, kalapa téh dianggap tutuwuhan bawaan urang Polinésia ti lemah caina di Pasipik Kidul.
Sumber rujukan[édit | sunting sumber]
- Coconut, Wikipédia édisi basa Inggris (27 Maret 2006)
Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]
- Coconut Research Center
- Kokonut Pacific Developers of Direct Micro Expelling (DME) technology that enables Islanders to produce pure cold-pressed virgin coconut oil
- Coconut Festival
- Coconut Time Line
- Plant Cultures: botany, history and uses of the coconut
- Purdue University crop pages: Cocos nucifera


text:
Senin, 08 Juli 2013
Skenario Teater Bahasa Sunda
Do you like this story?
Skenario Teater Bahasa Sunda
1. Téma Teater: Peunteun Kejujuran
2. Ritma Carita Teater:
I. Exposisi
Lika Komala : Jony
Sri Nurmayang Sari : Wati
Desi Destiyani : Nia
Fenia Herdiany : Johan
Muhammad Zaelani : Lukman
Ridwan Kurnia : Rony
II. Masalah
Jony henteu ngahaja nepungan hiji dompet anu lagrag di buruan sakola
III. Komplikasi
Johan ngarayu Jony sangkan henteu mulangkeun dompet kanu bogana.
IV. Catetan I
Jony sarta Johan kepergok ku Lukman keur babagi duit anu lain hak maranéhanana
V. Catetan II
Lukman nyadarkeun Jony sarta Johan sangkan henteu nyokot hak batur sarta enggal nga uihkeun barang (dompet) anu kapanggihna.
VI. Kacindekan
Jony sarta Johan saterusna indit pikeun mulangkeun dompet kanu boga
3. Sipat
a. Protagonis (alus) : Jony
b. Antagonis (jahat) : Johan
c. Tritagonis : Lukman
d. Figuran :
Rony
Wati
Nia
4. Kasang /Latar
a. Tempat
Diburuan sakola
b. Wayah/kejadian
beurang
c. Sosial
Johan ngarasa kawas rék kahampangan, tuluy manéhna kahampangan heunteu dina tempatna, dihandap hiji tangkal di buruan sakola.
Naskah Teater
Sajumlah siswa kaluar ti rohang kelas pikeun balik.
Jony sarta Johan saterusna balik kaimah unggal di mana maranehna nyaéta tatangga. Johan henteu kuat pikeun nahan rasa hayang kahampangan saterusna manéhna kahampangandihalaman sakola di mana didinya aya hiji tangkal badag.
Johan : Jon kuring kahampangan ok, geus teu kuat pisan yeuh!
Jony : Enya atos. Enggal keun. Engké bisa telat nyampe imah!
Johan : Ok, teu lila bet.
Terus Jony nempo hiji hal dihandap tangkal badag dideukeut halaman.
Jony : Naon da éta? Jigana lain barang berharga?!
Henteu lila saterusna Johan nyusul Jony!
Johan : Naon éta? Dompet. Dompet saha kitu ? Di mana manéh
mendakan?
Iraha manéh mendakan? Boa-boa manéh teu bener yeuh?!
Jony : Ngaco ah manéh. Nanya anu bener atuh. Kuring mendak dompet
ieu, teu apal saha nu bogana jelema tacan di buka.
Johan : Enya atos enggal keun buka!
Jony : Enya atuh!
Jony sarta
Johan : Wow.. Loba pisan duitna!
Jony : Aya kartu identitasna!
Johan : Bener, jigana KTP nu boga yeuh dompet.
Jony : Imah ieu jelema deket bet, balikeun yuu..!
Johan : Keur naon ogé kudu di baliekun, urang nu manggihanna. Enggeus
we, mending urang pake waé duitna.
Jony : Teu daék ah, dosa nyaho.
Johan : Enya saha titah manéhna ngaragragkeun ieu dompet
Jony : Lamun manéh maksa, enya hayu urang bikeun dompetna.
Johan : Jony, Jony hayu indit ulin!
Nia : Éh maneh Johan! Mangga kalebet! Jony deui dititah mamana
Ngerjakeun PR tiheula kakara bias ulin!
Johan : Ok teteh, nuhun.
Nia : Johan bade ngaleueut naon? Teteh damelkun!
Johan : Teu kedah teh,
Nia : Teu kaci kitu atuh Han. Hayu atuh bade ngeleueut naon?
Johan : Saayana waé teh !
Nia : antosan sekedap nya
Saterusna datang mamah Jony.
Wati : Éh Johan, atos lami?
Johan : enggal keneh. Mah..
Wati : Alus. Daék ngajak Jony ulin enya?
Johan : Iya tan. Tante Johan kaci nanya teu?
Wati : Tangtu. Daék nanya naon?
Johan : Bet Jony nerjakeun PR na ayeuna da Mah. Pan engké peuting ogé
bisa!
Wati : Lamun engké peuting biasana Jony sok enggal bobona
Johan : Kitu uhun mah. Enya atuh Johan antosan waé
Wati : Iya, antosan waé, sakeda deui ogé atos réngsé bet.
Nia : Ieu leueutun Han. Enggal dileueut.
Johan : Iya haturnuhun teh.
Nia : Mah, pan ayeuna aya jadwal arisan?
Wati : Ye eulah, mama poho. Enya atos atuh enggal angkat. Jon, mama
tiheula enya.
Jony : Enya Mah
Johan : Jony bet lami pisannya, padahal lamun urang mah enggal pisan
ngerjain PR nu kitu mah
Jony : Sorry Han, lila nunggu nya?
Johan : Iya, tos lami yeuh, ti tadi nungguan manéh.
Marenehna duaan saterusna diuk dihareup imah sarta keur
membagi-bagikan duit hasil pemendakan dompet di buruan
sakola tadi beurang.
Johan : Gancang, bet lila pisan!
Jony : Duitna aya 200 rébu. Manéh 100 rébu, kuring 100 rébu.
Henteu lila Lukman datang kaimah Jony.
(réncang deukeut lanceukna Jony)
Lukman : Hi Jony/Johan. keur naon dih? Biasana maranéh ulin
diluar, kalagian ameng di dieu. Han/Jon naon éta? Duit saha
bet loba?
Johan : Enya duit urang atuh Ang, maenya duit batur ku urang di bawa.
Lukman : Ah, mustahil. Maranéh pan masih budak, maenya boga duit
saloba éta. Kuring nanya teh Nia nya.
Jony : Sabenerna ieu lain duit urang Ang, urang mendak dijalan.
Lukman : Bet naha teu di balikeun?
Jony : Kuring geus mikir kitu Ang, tapi Johan anu maksa ngajak
ngebagi duit ieu.
Lukman : Cing cuang tingali alamat nu bogana
Jony : Tadi maksud Jony arek ngabalikuen ka nu bogana Ang. Tapi
Johan ngahulag.
Lukman : Teu kaci kitu atuh De, éta namina ngajabél hak batur sekalipun
maranéh mendak, lantaran anu bersangkutan bias wae
memerlukeun dompetna.
Jony : Kuring atos ngomong ka Johan, tapi manéhnana masih maksa
Lukman : Enya atos atuh, leuheung maranéh ngabalikeun ayeuna ka nu
bogana.
Johan : hampura Ang, kuring emang salah.
Jony : Hayu urang balikeun dompet ieu!
Maranéhanana duaan saterusna indit kaimah nu boga dompet eta
kalawan maksud pikeun mulangkeun dompet eta.
Johan : wilujeng sonten..
Rony : Sonten.. Saha?
Johan : Hampura, ieu leres imahna Rony?
Rony : Muhun leres, aya anu tiasa dibantos? Maranéh saha enya?
Jony : Abi duaan sumping kadieu kalawan tujuan pikeun mulangkeun
dompet anu tadi beurang abdi manggihan diburuan sakola.
Rony : Mendak dompet? Sakeudeung enya, kuring tempo tiheula.
Mangga kalebet!
Rony asup ka kamar langung ngecek dompet, samentara Jony
sarta Johan masih aya dirohang sémah.
Rony : Bener, ieu memang dompet kuring. Haturnuhun atos daék
mulangkeun dompet kuring anu ku maraneh ka panggih.
Johan : Éta memang geus jadi kawajiban kami pikeun mulangkeun hiji
hal anu jadi hak batur.
Jony : Bener
Rony : Duuh.. haturnuhun enya
Jony
sarta Johan : Sami-sami!
This post was written by: Franklin Manuel
Franklin Manuel is a professional blogger, web designer and front end web developer. Follow him on Twitter


text:
Ku Mamat Sasmita
Kelimutu perenahna aya di Pulo Flores Nusa Tenggara Timur, ari Pulo Flores dibagi jadi lima kabupaten (ieu teh dina taun 1994 awal) nyaeta Kab Manggarai, Kab Ngada, Kab Ende, Kab Sikka jeung Kab Flores Timur, aya beja cenah ayeuna mah geus aya pemekaran jadi genep kabupaten nyaeta Kab manggarai dibagi dua jadi kabupaten Manggarai Barat jeung Manggarai Timur.
Kelimutu asupna di kabupaten Ende, ibu kota kabupatenna nyaeta kota Ende, lamun di urang mah meh sarua jeung Majalaya. Ti kota Ende ka Kelimutu kira-kira 60 km kabeulah wetan. Dihandapeun Kelimutu aya kota leutik nyaeta Moni. Gunung Kelimutu teh jangkungna 1690 meter diluhureun beungeut laut. Hawana seger, mun keur usum halodo mah sok karasa leuwih tiris. Tempat meuting ayana di Moni, aya cotage laleutik tapi merenah jeung kaasup beresih, sahenteuna sabab Gunung Kelimutu tujuan wisata andelan keur kabupaten Ende mah.
Miang ti Ende teh isuk-isuk, nya kira-kira tabuh dalapan. Nganbring jeung sasama pagawe ti kantor Telkom, bareng jeung kulawargana. Anggangna ka Kelimutu ti Ende teh teu jauh teuing kira-kira 60 km, tapi jalanna harita mah masih keneh can alus, aya sababaraha ruas jalan anu keur dihadean. Jeung ongkoh deui rek nyimpang heula ka Detosuko, didinya aya kulawarga pagawe nu rek ngilu.
Kaluar ti kota Ende ka beulah wetan, poho deui daerah naon eta teh, ngan anu moal poho teh nyaeta jalan anu dijieun teh siga anu nembus kana sela-sela batu. Da enya atuh sisi kenca katuhu teh nangtawing gunung batu, tapi anu aheng dina sela-sela batu teh loba tatangkalan anu jadi, lain tangkal anu leutik tapi anu gede, akarna kaciri mubus kana sela sela batu.
Liwat daerah eta, terus ngaliwatan jalan sisi jungkrang, rada paur, di peuntaseun jungkrang aya dingding batu cadas anu nangtawing, nangreu meh tegak lurus, bet asa inget ka daerah Padalarang palebah gunung kapur anu nangtawing.
Kurang leuwih jam satengah sapuluh geus nepi ka Detosuko kota kacamatan, nu rek ngilu geus ngadagoan sisi jalan, asana mah kulawarga Pa Stevanus, anggota Satpam di kantor.
Di Detosuko teu lila, terus we ngabius ka Moni. Moni teh kota leutik sisi suku gunung Kelimutu, nya di kota ieu sok loba turis ti mancanagara, ngadon reureuh memeh nanjak ka puncak Kelimutu. Anggangna antara Detosuko jeung Moni kurang leuwih 19 km, sarua meureun jeung Bandung-Padalarang, ngan jalanna teu alus siga di Bandung, ma’lum jalan di pasisian jeung loba jungkrang tea.
Di Moni reureuh heula, bari neangan nu ngajual beuleum jagong jeung cau.
Ka puncak Kelimutu rada jauh keneh aya kana 13 km deui, anu bisa disorang ku mobil ngan ukur 12 km, lamun ka puncakna mah kudu leumpang, alesanana sisi puncak Kelimutu ulah kajorag ku mobil, bisi lingkungan ekologi ruksak.
Sanggeus reureuh sakedapan, lalampahan diteruskeun, mengkol ka beulah katuhu, lamun lempeng brasna ka Maumere. Mobil ngagerung, keur mah muatan pinuh, jalan nanjak, rada netek jeung mayat. Sawareh mah tarurun tina mobil, pangpangna lalaki, majarkeun teh urang pakuat kuat tuur. Kuring ge ngilu turun, da era atuh digeuhgeuykeun ku awewe ngilu dina mobil mah.
Kelimutu…Kelimutu ieu kuring datang, lain datang ngajorag tapi datang munjungan, hayang leuwih deukeut, hayang leuwih wawuh.
Harita puncak Kelimutu teu rame loba nu ngajugjug, sababna mah lain usum pere. Ceuk urang dinya kakara rame lamun keur usum pere sakola atawa aya kariaan Paskah, Natal atawa Lebaran. Harita ge nu aya bareng teh turis asing ngan ukur opatan katambah ku guide-na saurang. Asli urang dinya aya sababaraha urang barudak ngora.
Kuring sabatur batur mengkol ka beulah kenca, aya tanah lega, ngablak, ka sisi dano aya wates pager beusi, supaya nu ningali ka kawah teh ulah deukeut teuing. Ceuk beja kawah eta teh kawah kahiji, siga aya magnet-na, majarkeun lamun teu ati-ati sok kasedot nepi ka bisa tigebrus kana kawah. beuki deukeut ka puncak beuki kaangseu bau walirang.
Ieu kawah kahiji disebutna Tiwu Ata Mbupu (dano para arwah ), kelirna duka teuing da disebut bodas lain, disebut kulawu ngora ge henteu, rada rada deukeut kana kelir bodas susu.
Kawah kadua disebutna Tiwu Nuwa Muri Koo Fai (dano arwah muda-mudi), kelirna hejo ngora, ti kajauhan siga aya nu ngaberekbek. Anu katilu disebutna Tiwu Ata Polo (dano arwah para tukang tenung), kelirna semu hideung. Ceuk carita urang dinya, lamun aya nu maot arwahna bakal ka Kelimutu, ditempatkeun dina dano anu mana eta gumantung kana umur tur kalakuanana salila keur hirup. Eta carita teu pati eces kumaha jujutanana.
Dano Kelimutu sok disebut Dano Tiluwarna, da enya aya tilu dano anu kelirna beda-beda. Kelimutu mimiti kapanggih ku Van Suchtelen, pagawe Pamarentah Hindia Belanda taun 1915. Anu aheng wates antara dano kahiji jeung dano anu kadua ngan ukur ku wates taneuh alam jeung deuih kacirina saeutik. Lamun tea mah caina ngalobaan wates teh bakal limpas, atawa urug. Tapi da teu kitu, caina tara limpas jeung tara urug. Aya kapercayaan urang dinya lamun kajadian campur antara dano ka hiji jeung ka dua, eta hartina bakal aya mamala ka urang dinya. Kajadian kelir dano anu teu sarua masih keneh dianggap kaajaiban alam, sabab can aya panalungtikan anu bisa mere katerangan anu ilmiah, aya eta ge teori cenah ku sabab ayana bahan mineral dina dasar dano, tapi naha bet kelirna sakapeung sok robah-robah.
Ceuk carita urang dinya deui, waktu ngobrol jeung tukang warung di Moni, kelirna teh sok robah-robah, tapi teu tangtu naha sabaraha taun sakali robahna teh jeung tara aya nu ngawenehankeun kumaha kajadian parobahanana. Ceuk carita urang dinya deui, robahna kelir dano teh lamun tas aya lini, meureun pedah eta bahan mineral anu aya di dasar dano kagedogkeun.
Ku ayana peraturan mobil teu meunang asup deukeut teuing ka sisi dano, aya alusna, palataran teh leuwih kajaga, teu dirobah ku palataran parkir, teu dirobah ku kapentingan nu ngadeugdeug. Palataran karasa nu aya estuning asli siga kitu, loba tatangkalan, tapi beuki deukeut ka biwir dano tatangkalan teh kacirina beuki motetet, beuki laleutik, malah dina hate asa hayang nyabut hiji tangkal da alus lamun dijieun bonsai. Ngan teu meunang da dina plang aya tulisan anu unina kieu :
Ma’e medi mairewo tamenga gambar/foto (Teu meunang barang cokot iwal ti gambar/ foto)Ma’e tau mata rewo ta menga nala/hibu
(Teu meunang maehan nanaon bae iwal ti waktu)Ma’e welutau rewota menga la’e/ola
(Teu meunang ninggalkeun nanaon iwal ti tapak).
Alus eta tulisan teh, ngarupakeun hiji larangan tapi teu togmol, larangan anu leuwih ngobet eusi hate jeung deuih karasana aya ajen filosofi-na.
Sanggeus balakecrakan, murak bebekelan di tempat parkir mobil, kasorenakeun kuring jeung sabalad-balad mulang bari mawa rupa-rupa kahelok dina pikiran, alam mere tangara ku kabeungharanana, pikiraneun jeung teuleumaneun keur nu wacis, keur urang sarerea. Ieu pangalaman teh dina mangsa keur meunang tugas di Ende salila dua taun. Aeh enya di Kantor Telkom Ende teh kungsi dines Kang Apip Mustopa almarhum nu ngarang Anak Agung Sagung Putri (nominasi Hadiah Rancage 1994), ngan duka teuing taun sabaraha tugas di Ende-na teh.
Di Ende ge aya titinggal sajarah nyaeta imah anu dipake ku Bung Karno keur waktu diasingkeun ku Belanda samemeh merdeka. Imahna teu gede, ukur aya dua kamar jeung rohang tamu, imahna sederhana, asa ningali imah panggung di urang.
Ukuranana kira kira 8 x 12 meter, ayana di jalan Prawira, lamun ti airport Arubusman mah ngulon ngaler perenahna teh. Bung Karno di buang ka Ende teh sanggeus pidato di Landraad Bandung anu judulna “Indonesie Klaagt aan" (Indonesia Menggugat)”. Salila di Ende ti taun 1934 nepi ka taun 1938 Bung Karno bareng jeung istrina nyaeta Ibu Inggit Ganarsih, Ibu Amsih mertua Bung Karno jeung Ratna Juami anak angkat Bung Karno sarta Asamara Hadi guru Ratna Juami.
Titinggal Bung Karno nu aya di eta imah diantarana tongkat komando, kopeah, lukisan jeung foto-foto, asana mah aya sababaraha siki buku, piring sendok nu kungsi dipake ku Bung Karno.
Mamat Sasmita
Pangsiunan Pagawe Telkom, kungsi dines di Ende ti taun 1992 nepi ka taun 1994.
(Dimuat dina Majalah Cupumanik No.50 September 2007)


text:
Prasasti Batutulis
Prasasti Batutulis nyaeta hiji prasasti nu perenahna di jalan Batutulis, Kalurahan Batutulis, Kacamatan Bogor Selatan, Kota Bogor. Komplek Prasasti Batutulis legana 17 x 15 meter. Batu prasasti jeung barang-barang lianna paninggalan karajaan Sunda aya di komplek ieu. Dina batu ieu diukir kalimah-kalimah dina basa jeung aksara Sunda kuna.
Daptar eusi
Alih aksara[édit | sunting sumber]
Prasasti Batutulis geus dialihaksarakeun ku sababaraha urang ahli, di antarana Friederich (1853), Holle (1869), Pleyte (1911), Poerbatjaraka (1921), jeung Noorduyn (1957). Ku Saléh Danasasmita, alihaksarana téh kieu,
-
- 0 0 wang na pun ini sakakala, prebu ratu purané pun, diwastu
- diya wingaran prebu guru déwataprana diwastu diya dingaran sri
- baduga maharaja ratu haji di pakwan pajajaran sri sang ratu dé-
- wata pun ya nu nyusuk na pakwan diya anak rahyang nis-
- kala sa(ng) sida-mokta di gunatiga i(n)cu rahyang niskala wastu
- ka(n)cana sa(ng), sida-mokta ka nusalara(ng), ya siya nu nyiyan sakaka-
- la gugunungan ngabalay nyiyan samida, nyiyan sanghyang talaga
- rena mahawijaya, ya siya pun 0 0 i saka, panca panda-
- wa '(m)ban bumi 0 0
Tarjamah[édit | sunting sumber]
Tarjamahna kira-kira kieu:
-
- muga-muga salamet ieu tanda paringetan, Prabu Ratu almarhum, dinobatkeun
- anjeunna kalayan jeneng Prabu Guru Dewataprana, dinobatkeun (deui) anjeunna kalayan ngaran Sri
- Baduga Maharaja Ratu Haji di Pakuan Pajajaran Sri Sang Ratu De-
- wata anjeunna nu nyieun susukan di Pakuan anjeunna anak Rahyang Nis-
- kala nu dikurebkeun di Gunatiga incu Rahyang Niskala Wastu
- Kancana, nu dikurebkeun di Nusalarang, anjeunna nu nyieun paringet-
- an gugunungan, ngabalay nyieun hambalan keur leuweung Samida, nyieun Sanghyang Talaga
- rena Mahawijaya, (dijieun) dina (taun) Saka, "Panca Panda-
- wa Ngemban Bumi" [1].
Baca ogé[édit | sunting sumber]
Sumber rujukan[édit | sunting sumber]
- Saléh Danasasmita. 2003. Nyukcruk sajarah Pakuan Pajajaran jeung Prabu Siliwangi. Bandung: Kiblat Buku Utama.
Catetan suku[édit | sunting sumber]
- ↑ Ieu mangrupakeun sangkala nu hartina 5 5 4 1 atawa lamun dibalik 1455 Saka


text:
Balimbing
Belimbing nya éta tutuwuhan penghasil buah, anu wangunna has anu asalna ti Indonésia, India, sarta Sri Langka. Ayeuna, balimbing geus sumebar ka penjuru Asia Tenggara, Republik Dominika, Brasil, Peru, Ghana, Guyana, Tonga, sarta Polinésia. Usaha penanaman sacara komérsial dipigawé di Amérika Sarikat, nya éta di Florida Kidul sarta Hawaii. Di Indonésia, buah ieu jadi ikon dayeuh Dépok, Jawa Kulon, saprak taun 2007.
Daptar eusi
Déskripsi tangkal sarta sumebarna[édit | sunting sumber]
Tangkal ieu ngabogaan daun majemuk anu panjangna bisa ngahontal 50 cm, kembang boga warna beureum ngora anu umumna mecenghul di tungtung dahan. Tangkal ieu bercabang loba sarta bisa tumuwuh nepi ka ngahontal 5 m. Henteu saperti pepelakan tropis séjénna, tangkal balimbing henteu merlukeun loba sinar panonpoé. Sumebarna tangkal belimbing pohara lega, alatan binihna disebarkeun ku lebah.
Déskripsi buah[édit | sunting sumber]
Buah belimbing boga warna konéng kahéjoan. Waktu kakara tumuwuh, buahna boga warna héjo.
Lamun dipotong, buah ieu miboga panampang anu ngawangun béntang. Siki leutik sarta boga warna coklat. Buah ieu rangu pas didahar, rasana amis sarta saeutik haseum. Buah ieu ngandung loba vitamin C. Wangun buahna anu unik jeung rasa amis sarta bisa dikokolakeun jadi rupa-rupa sajian, belimbing bisa dibédakeun jadi 2 macem. Anu rasana amis jeung wangun béntang dipikawanoh minangka belimbing amis (Averrhoa Carambola) sedengkeun jenis kadua nyaéta belimbing sayur atawa belimbing wuluh (Averrhoa bilim) anu rasana haseum, mindeng dipaké pikeun samara masakan, utamana pikeun méré rasa haseum dina masakan.
Salah sahiji wewengkon anu kaceluk baris produksi belimbing nya éta DépokJawa Kulon, Demak, Jawa Tengah sarta Blitar Jawa Wétan. Belimbing geus ditetepkeun ku pamaréntah wewengkon Depok minangka symbol has Dayeuh Dépok. [1]
Mangpaat Balimbing[édit | sunting sumber]
Pamakéan belimbing minangka ubar getih luhur pohara populér di masarakat. Henteu saeutik urang anu langsung ngonsumsi balimbling boh daun boh buahna kitu nyaho tenakan getihna luhur. Sacara émpiris, belimbing ogé dipaké pikeun nurunkeun kolésterol, ngalancarkeun pencernaan, anti kanker, ubar sariawan, nyeri beuteung, panas, batuk rejan sarta éncok.[2]
Kandungan Gizi[édit | sunting sumber]
Buah balimbing miboga kandungan gizi cukup luhur anu méré mangpaat pikeun awak. Dina 100 gram buah belimbing anu asak ngandung[1]:
- Energi: 35 kal
- Protein: 50 gram
- Lemak: 70 gram
- Karbohidrat: 7,70 gram
- Kalsium: 8 mg
- Serat: 0,90 gram
- Vitamin A: 18 RE
- Vitamin C: 33 Mg
- Niacin: 0,40 gram


text:
WANGUN KECAP
wangun kecap dina basa Sunda bisa dititena di handap
Kecap salancar nya éta kecap anu diwangun ku hiji morfém dasar bébas, anus ok disebut leksem salancar, tanpaparobahan nanaon.
Kecap rundayan nya éta kecapanu diwangun ku cara ngawuwuhkeun rarngkén (afiks) kana wangun dasarna. Aya rarangkén hareup (infiks), tengah (konfiks), tukang (sufiks), barung (konfiks), sarta bareng (ambiks). Sangkan leuwih écés , bisa ditingali dina table ieu di handaP
KUMPULAN BABASAN PARIBASA
Adab lanyap Jiga nu handap asor, daek ngahprmat ka batur, tapi boga hate luhur, tungtungna sok ngunghak jeung kurang ajar, temahna batur loba nu teu resepeun.
Adam lali tapel poho ka baraya jeung poho ka lemah cai.
Adat kakurung ku iga adat nu hese digantina.
Adean ku kuda beureum beunghar ku barang titipan atawa ginding ku pakean batur.
Adigung adiguna gede hulu, boga rasa leuwih ti batur, kaciri dina laku lampahna jeung omonganana.
Agul ku payung butut ngagulkeun luluhur sorangan.
Akal koja pinter dina kagorengan atawa kajahatan.
Aki aki tujuh mulud lalaki nu geus kolot pisan.
Aku aku angga ngaku barang batur kalawan ngandung maksud hayang mibanda
ngaku baraya batur anu beunghar atawa jeneng, mamrih kahormatan atawa kauntungan.
Aku panggung darehdeh jeung mere maweh, ngan hanjakal ku ieu aing asa pangpunjulna, pangbeungharna jste.
Alak-alak cumampaka resep jeung hayang dipuji batur, boga rasa pangpunjulna.
Anu handap hayang nyaruaan nu luhur, nu hina hayang nyaruaan nu mulya.
Alak paul tempat anu lain dikieuna, ngeunaan jauhna jeung pisusaheunana.
Alus panggung = alus laur hade ome tegep dedeg pangadegna.
Ambek nyedek tanaga midek ari napsu pohara gedena, ngan masih bisa meper diri
napsu kapegung.
Ambekna sakulit bawang gampang pisan ambek, jeung mun geus ambek teu reureuh sakeudeung.
Anak puputon anak nu kacida didama-damana, nu pohara dipikanyaah.
Anjing ngagogogan kalong mikahayang nu lain lain, nu pamohalan pilaksanaeun (Mikahayang nu moal bakal kasorang).
Ari diarah supana, kudu dipiara catangna Naon bae nu mere hasil ka urang kudu diurus bener bener.
Ari umur tunggang gunung, angen angen pecat sawed ari umur geus kolot tapi hate ngongoraeun keneh.
Asa dijual payu ngungun dumeh nyorangan di panyabaan, jauh ti indung bapa.
Asa ditonjok congcot meunang kabungah nu gede, anu saenyana teu diarep arep.
Asa ditumbu umur Boga rasa kahutangan budi anu pohara gedena.
Asa nanggeuy endog beubeureumna kacida nyaahna.
Asa potong leungeun katuhu leungiteun jalma nu pohara hade galena.
Ati mungkir beungeut nyinghareup palsu, siga sono, tapi henteu. Siga suka, tapi henteu, siga nyaah tapi henteu.
Aub payung, sabet panon sabasoba wewengkon, ngeunaan tanah.
Aya astana sajeungkal anu mustahil oge oge bisa kajadian.
Aya bagja teu daulat arek meunang bagja atawa kauntungan tapi teu tulus.
Aya di sihung maung Kulantaran loba kawawuh gegeden dina aya karerepet atawa kaperluan penting gampang naker meunang pitulungna.
Aya hate kadua leutik naksir.
Aya jalan komo meuntas aya lantaran anu diarep arep ti tadina nepi ka maksud urang gancang kalaksanakeun.
Aya jalan komo meuntas Aya pilantaraneun atawa pijalaneun pikeun ngalaksanakeun atawa ngabulkeun kahayang.
Aya jalan komo meuntas eukeur mah aya maksud, turug turug aya pilantaraneun.
Aya peurah aya komara aya harega, aya pangaji.
Ayakan tara meunang kancra nu bodo jeung nu pinter moal sarua darajatna jeung panghasilanana.
Baleg tampele ari rasa tresna ka lalaki geus aya, ngan lamun papanggih jeung jelemana gede keneh kaera.
Bali geusan ngajadi tempat dilahirkeun. Baca lebih lanjut
NILAI UTS
Evaluasi mutlak diperlukeun dina proses pangajaran, gunana pikeun ngukur kamampuh (kompetensi) nu geus dipibanda ku siswa. Ujian tengah semester mangrupa salasahiji wangun evaluasi nu geus lumrah dilaksnakeun di intansi pendidikan (sakola/kampus).
di handap aya nilai UTS semester ganjil 2011/2012 siswa kelas XI SMA
Format Nilai Tengah Semester
Semester Ganjil 2011/2012 geus nincak kana tengah semester. minggu kamari geus dilaksanakeun UTS. UTS mangrupa salsahiji wangun evaluasi hasil diajar siswa nu perlu dilaksanakeun. tujuanna tangtu pikeun ngukur kamampuh(kompetensi) siswasalila satengah semester.
ieu di handap nilai UTS
KECAP SEREPAN
KECAP SEREPAN
(Sumber: http://astriecollections.blogspot.com/2010/10/kecap-serepan.html
Di handap aya tulisan ngeunaan kecap serepan dina basa Sunda. tulisanna ti blog babaturan nya eta http://astriecollections.blogspot.com.
I. Kecap Serepan
a. Kecap Serepan tina Basa Indonesia
Umumna urang Sunda téh nggunakeun dua basa (dwibahasawan) dina hirup kumbuh sapopoéna, nyaéta basa Sunda jeung basa Indonesia. Munasabah upama loba kecap-kecap basa Idonesia anu asup kana basa Sunda. Kecap-kecap anu diserep sagemblengna, biasana mangrupa istilah anu euweuh sasaruanana dina basa Sunda.
Kecap-kecap basa Sunda nu mangrupa serepan tina basa Indonesia, diantarana: arus, obat bius, jabatan, jatah, mandiri, rumah sakit, ganjil, perkebunan, perairan, tabungan, persatuan, canggih, pertandingan, penjaga sakola, penyair, percitakan, taun baru, cabang, banjir, liburan, manis, rumah makan, mérah jambu, serah terima, perikanan, nada, ruang tunggu, limbah, perumahan, pembantu, siaran (radio), nyuci (poto), penerbit, jst.
b. Kecap Serepan tina Basa Daérah Séjén
Tatar Sunda kungsi diéréh ku Karajaan Mataram (Islam) kira-kira abad ka-17. Munasabah upama pangaruh basa Jawa téh asup kana basa Sunda. Kecap-kecap basa Sunda nu mangrupa serepan tina basa Jawa, diantarana: kocak, luruh, natus, pamong, pungkas, sima, céték, gabah, pirimis, kangen, lemah, mangkat, pancén, saking, jst.
Baca lebih lanjut
KAKAWIHAN
KAKAWIHAN
Kakawihan asal kecapna tina kawih, hartina lagu. Ieusastra téh kaasup sastra buhun, gelarna dina sastra Sunda mangrupa sastra sampakan. Tapi najan kitu, kakawihan téh lain bogana urang Sunda waé, unggal sélér bangsa ogé ngabogaan kabinangkitan kakawihan séwang-séwangan.
Kakawihan téh kaasup sastra lisan. Ngeunaan sumebarna tatalépa sacara turun tumurun di lingkungan masarakat. Kusabab kitu, kakawihan mindeng disebut sastra balaréa, ku sabab geus milik sakumna masarakat.
Kakawihan mangrupa bagian tina folklore, ku kituna sabagian tina ciri-ciri folklore dipimilik oge ku kakawihan, di antarana: Baca lebih lanjut
CARITA PONDOK
CARITA PONDOK
Carita pondok mangrupa carita rékaan dina wangun prosa (lancaran) anu wangunna pondok .
Dina kasusastraan Sunda, carita pondok kawilang anyar, kaasup sastra sampeuran. Carita pondok Sunda mimiti aya dina majalah Priangan taun 1929, sedengkeun buku kumpulan carita pondok nu munggaran nya éta Dogdog Pangréwong meunang GS medal taun 1930. proses asupna carpon kana kasusastraan sunda estuning lungsur-langsar, henteu kungsi ditolak. kemakaran carpon leuwih subur sabada kamerdekaan. media nu diguankeunna nya eta majalah.
Cirri carita pondok: Baca lebih lanjut
DONGENG SUNDA
DONGENG
Dongéng kaasup kana wangun prosa heubeul. Sumebarna sacara lisan di balaréa tatlépa ti hiji jalma ka jalma nu lian. Dina dongéng loba pisan unsur pamohalan, saperti sato bisa nyarita jeung mikir. Dongéng ogé tara kanyahoan saha nu ngarngna (anonim). Lamun kitu ciri khas dongéng aya tilu nya éta sumebar sacra lisan, loba unsur pamohalan, jeung anonim.
Dongéng bisa dipasing-pasing deui jadi: Baca lebih lanjut
TATAKRAMA BASA
Tatakrama Basa Sunda
Undak usuk basa atawa tatakrama basa dina basa Sunda kakara aya sabada nincak abad ka 17, nya éta sabada budaya mataram katut basa Jawana asup kana budaya Sunda. Ieu hal bisa kabuktian dina prasasti jeung naskah buhun nu ditulis saméméh abad 17 (upamana Batutulis, Kawali, Carita Parahyangan, Amanat Galunggung, jsb) henteu ngagunakeun Undak Usuk Basa.
Mun dijeiun pola saperti kieu: Baca lebih lanjut
SISINDIRAN
SISINDIRAN
sumber: wikipedia
Sisindiran téh asalna tina kecap sindir, anu ngandung harti omongan atawa caritaan anu dibalibirkeun, henteu togmol. Luyu jeung éta, dina sastra Sunda anu disebut sisindiran téh nyaéta karya sastra nu ngagunakeun rakitan basa kalawan dibalibirkeun. Dina sisindiran, eusi atawa maksud anu dikedalkeun téh dibungkus ku cangkangna. Wangunan sisindiran téh kauger ku purwakanti, jumlah engang dina unggal padalisan, jeung jumlah padalisan dina unggal padana. Ku kituna, sisindiran téh kaasup kana wangun ugeran (puisi). Upama ditilik tina wangun jeung cara ngébréhkeunana, sisindiran dibagi jadi tilu golongan nyaéta: (1) rarakitan; (2) paparikan, jeung (3) wawangsalan. Ditilik tina eusina, rarakitan jeung paparikan bisa dipasing-pasing jadi tilu golongan, nyaéta Baca lebih lanjut
-
Arsip
- Februari 2015 (2)
- September 2014 (1)
- Agustus 2014 (2)
- Desember 2013 (2)
- September 2013 (1)
- Juli 2013 (2)
- April 2013 (1)
- Maret 2013 (1)
- Desember 2012 (2)
- Oktober 2012 (2)
- September 2012 (2)
- Agustus 2012 (1)
-
Kategori
-
RSSEntries RSS
Comments RSS


text: 1Keur Apolos aya di Korinta keneh, Paulus geus aya di kota Epesus, sabada ngider pilemburan-pilemburan nu aya di wilayah Korinta. Di Epesus, nyampak, aya sababaraha murid. 2Tuluy dipariksa, “Aranjeun basa mimiti percaya geus nararima Ruh Allah?” Jawabna, “Teu acan. Malah nguping yen aya Ruh Allah oge nembe ayeuna.” 3Dipariksa deui, “Ku baptisan anu mana aranjeun dibaraptis teh?” Jarawabna, “Ku baptisan Yahya.” 4Saur Paulus deui, “Baptisan Yahya mah pikeun tanda pertobat. Kapan Yahya ngembarkeun yen kudu palercaya ka Anu rek sumping pandeurieun anjeunna, nya eta Isa Al Masih.” 1:26-27* 5Sanggeus kitu maranehna tuluy marenta dibaptis demi pajenengan Isa, Gusti Jungjunan urang. 6Sabot keur ditarumpangan leungeun ku Paulus, lungsur bae Ruh Allah ka maranehna; tuluy maranehna barisa nyarita ku basa ajib jeung narubuwat. 7Jumblah maranehna kurang leuwih dua welas urang. 8Meunang tilu bulan Paulus ngawuruk di tempat-tempat ibadah di dinya, bari teu aya kasieun. Anjeunna ihtiar geusan ngayakinkeun urang dinya kana Karajaan Allah. 9Sawatara urang anu teu bisa diongget-ongget, batan beunang diyakinkeun anggur ngagogoreng Jalan Lempeng hareupeun umum. Ku Paulus tuluy ditinggalkeun, tapi anu geus jaradi murid mah ku anjeunna dipisahkeun ti anu karitu. Ngawurukna teh, nya eta di gedong kuliah Tiranus. 10Kitu bae saterusna, meunang dua taun, nepi ka sakumna urang Asia kaembaran Pangandika Pangeran, boh urang Yahudi, boh urang Yunani. 11Paulus, ku Allah, dianggo pikeun nganyatakeun mujijat-mujijat-Na anu luar biasa. 12Ukur saputangan atawa lawon sejenna urut Paulus, ana diusapkeun ka nu garering terus bae calalageur, roh-roh jahat oge araringkah. 13Aya sawatara dukun urang Yahudi, ngalider di eta nagara, nyoba jampena ka anu kaancikan roh jahat ku ngucapkeun jenengan Isa, Gusti Jungjunan urang. Pokpokanana, “Maneh ku kami ditumbalan ku pajenengan Isa Al Masih anu diuarkeun ku Paulus!” 14Eta dukun-dukun teh, aya tujuhan; kabehanana anak hiji imam kapala urang Yahudi nu ngaran Skewa. 15Tapi roh jahat teh anggur nambalang kieu, “Aing ka Isa wawuh, ka Paulus wawuh. Tapi ari silaing saha tea?” 16Tuluy jelema anu ditambaan teh narajang, kabeh digaley ku manehna nepi ka lalumpatan bari barulucun, jaba awakna raruksak. 17Eta beja, — terus nerekab ka sa-Epesus — nimbulkeun kasieun ka sararea, boh ka urang Yahudi, boh ka urang Yunani sarta pajenengan Isa teh beuki mashur bae. 18Nu geus palercaya oge rea anu daratang, ngararaku ka balarea yen maranehna oge sok karitu. 19Jelema-jelema anu tadina tukang metangan, loba anu ngaduruk buku-buku paririmbonna hareupeun umum. Pipangajieunana eta buku-buku teh, kira-kira lima puluh rebu duit perak. 20Jadi, pangandika Allah teh gancang pisan sumebarna jeung gede pangaruhna. 21Sabada kajadian eta, Paulus niat muru ka Yerusalem make jalan ka Makedoni jeung Ahaya. Saurna, “Tas ti dinya, nagara Rum oge rek diteang.” 22Geus kitu, anjeunna ngajurungkeun Timoteus jeung Erastus sina ti hareula ka Makedoni. Sabab anjeunna mah, rek rada lila di Asia teh. 23Dina mangsa harita keneh, ger, aya huru-hara gede tina sual Jalan Lempeng. 24Nu jadi luluguna, nya eta hiji tukang kamasan ngaran Demetrius purah nyieun kukuilan tina perak pikeun dewi Artemis; hiji pagawean anu kacida nguntungkeunana ka tukang-tukangna. 25Tukang-tukang teh ku manehna dikumpulkeun jeung pagawe-pagawe sejenna. Tuluy manehna nyarita kieu, “Batur-batur, ku sarerea ge karasa, yen ieu pacarian teh nguntungkeunana ka urang lain lumayan. 26Tapi jelema anu ngaran Paulus tea, — aranjeun oge geus moal barireuk deui — geus nyasabkeun jelema-jelema tur lain di urang bae, malah meh di sa-Asia. Anjeunna uar-uar, yen bubuatan leungeun jelema mah lain dewa. 27Talajakna anu kitu teh, jaba ti maehan pausahaan urang, kuil Dewi Artemis nu Agung oge jadi matak cambal dangiangna. Sang dewi ku anjeun, pupujaan manusa sa-Asia malah pupujan sadunya, moal diagung-agung deui.” 28Barang ngadarenge kitu, pohara arambekeunana; ger bae, tingcorowok, “Agung Artemis, dewi urang Epesus!” 29Tuluyna mah, atuh timbul huru-hara di sakuliah kota teh. Sabab jelema-jelema eta, terus ngambreg nyerbu ka gedong kasenian bari ngagusur Gayus jeung Aristarkus, urang Makedoni batur nyaba Paulus. 30Tadina mah, ku Paulus teh rek disampeurkeun; tapi ku murid-murid, anjeunna diharalangan. 31Malah aya sababaraha gegeden asal Asia anu nyobat ka Paulus marepelingan ka anjeunna, supaya ulah nyampeurkeun ka ditu. 32Sajeroning kitu, jelema-jelema di gedong kasenian tingcorowok rupa-rupa. Cek ieu kieu, cek itu kitu, nya raribut teu puguh; da lolobana mah, teu nyaraho pikeun naon maranehna kumpul teh. 33Geus kitu, aya jelema anu disurung-surung ku urang Yahudi, ngaranna Aleksander. Manehna teh, disina nyanghareupan anu keur raribut. Sanggeus manehna meunang raratan pasualanana, tuluy ngisarahan ku leungeun menta nyarita. 34Tapi barang nyarahoeun yen manehna urang Yahudi, ger bae jelema-jelema teh tinggorowok deui, “Agung Artemis, dewi urang Epesus!” Teu eureun-eureun nepi ka aya dua jamna. 35Ahirna beunang direpehkeun oge, nya eta ku Sekretaris Pamarentah Kota. “He, rayat Epesus,” cek Sekretaris Kota, “saha anu teu nyaho yen kota Epesus teh purah ngurus hade-hade kuil dewi Artemis, dewi anu maha agung; kitu deui, ngamumule arca anjeunna anu lumungsur ti langit? 36Hal eta teh, hamo aya anu bisa ngabantah. Ku sabab eta, coba masing salabar, ulah ngalajur napsu ngumbar amarah. 37Eta dua jelema ku aranjeun digusur ka dieu. Padahal, maranehna teh teu aya kasalahanana; nya teu ngarampog kuil sang dewi, nya teu ngagogoreng jenenganana oge. 38Upama Demetrius sabatur-batur aya urusan ka salah sahiji jelema, kapan salian aya pangadilan, oge aya gupernur. Ka dinya kuduna ngasongkeun urusan teh, boh pihak ieu, boh pihak itu. 39Kitu deui, upama aya kahayang sejenna, eta oge dibereskeunana teh kudu dina sidang rayat anu resmi. 40Ieu urang kikieuan dina poe ieu teh, bisa dicap nyieun huru-hara. Lantaran moal bisa mere alesan, pikeun urang bisa dibenerkeun kana ieu gempungan anu sakieu matak ngariweuhkeunana.” Geus kitu, eta jelema-jelema teh, dititah bubar.


text:
Kalayan kudrot sareng irodatna Alloh waktu anu ditunggu-tunggu tos katimu, sanaos nu tadi rikat indit, nu tiheula cepat mangkat, anu datang cepat mulang.
Anaking…
hidep ayeuna tos ngabandang ngajadi bujang tutug rampung tuntas paragat, milang jari panuntungan, dina detik ieu hidep anaking ngawitan mangsa baligh, mugaran nampa tugas tinu Kawasa. Nampi pamerdih tinu Maha Suci. Buku amal weutuh di Lohil Mahfudz mangga geura sambut ku pangemut, buku daftar anjeun keur setorkeuneun dina hisaban. Kenca katuhu malaikat petugas Alloh ngukuntit kamana wae hidep indit, dinu caang dinu poek, keur lobaan keur nyorangan, rek tarik atawa laun, katawis atawa henteu, mungguh Alloh teu aya nu samara, rengkak paripolah anjeun moal lesot tina pangdangu sareng paneuteup Pangeran Robbul ‘Alamiin.
Ayeuna mangsa miang nagleupaskeun medar layar kahirupan, geusan ngambah sagara bakti ka Pangeran. Kade anaking ulah rek katipo ku hejona laut, ulah rek kabita ku rayuan ombak lautan.
Hejo sote rupana da ari eusina mah matak cilaka jeung matak sangsara. Sing rajin neangan elmu, margi elmu nu bakal mentaskeun hidep dina lautan kahirupan. Ulah rek kaganggu atanapi ngagugu hawa nafsu, margi eta pangajak syetan anu dila’nat ku Pangeran, sabab badan anu katempuhan. Laksanakeun sareng heulakeun kawajiban ti Pangeran, terutama sholat anu lima waktu keudah dilakonan dina awal waktu. Teras pigawe sunnah Nabi ngarah engke jadi dandanan di akhir zaman.
Lain ema jeung bapa rek ngaleupaskeun tanggung jawab, dalah dikumaha ayeuna hidep tos gaduh buku nyalira. Bapa ngan saukur bisa gugupay ku pangwarah ala kadarna, tetep hidep nu nangtoskeun.
Ayeuna anaking anak bapa jeung ema,
bapa jeung ema amanat pertahankeun syahadataen ulah nepika pareum, sing hurung dina jajantung, tuluy patalepa ka anak incu hidep. Lamun teu kitu berarti anjeun jadi pengkhianat agama, Rosul, shohabat, jeung ‘ulama, malah kanu jadi indung jeung bapajeung sakabeh turunan, tah ieu titip tie ma jeung bapa (dua kalimah syahadat):
“ASYHADU ALLA ILAAHA ILLALLOH WA ASYHADU ANNA MUHAMMADARROSUULULLOH”
…


text:
Democritus
Democritu lahir di Thrace, Yunani kalér.[1] Anjeunna ngalakukeun lalampahan anu kalintang lega, eung anjeunna diajar ti guruna, Leucippus, anu sakumna dijieun tina partikel-partikel leutik.[1] Anjeunnga nguraikeun ide-ide Leucippus jeung ngajukeun téori atom anu neeskeun yén alam semesta téh kawangun ku dua élémén anu miah, anu disebut atom jeung kakosongan.[1] Jumlah anu tanwates atom abadi jeung sababna béda nu hiji jeung séjénna ngan saukur dina wangun, susunan, jeung gedéna, obah dina rohangan anu tanwates.[1]
Dina téologi Democritus, disababkeun kapercayaan popular ti para déwa pikeun kahayang pikeun ngajelaskeun hal-hal anu luar biasa (gelap atawa lini) kana awak manusa super.[1]
Democritus nyaéta saurang ahli filsuf anu asup kana madhab atomeisme.[2] Democritus ngamekarkeun pamikiran ngeunaan atom nu antukna justru pamikiran Democritus leuwih dipikawanoh dina sajarah falsafah.[2] Salian minangka filsus, Democritus ogé dipikawanoh ngawasa réa kaahlian.[2] Ngan hanjakal, karya-karya Democditus euweuh anu kasimpen.[2] Democritus nulis ngeunaan élmu alam, astronomi, matématika, sastra, épistimologi, jeung étika.[2] Aya kira-kira 300 kutipan ngeunaan pamikiran Democritus dina sumber-sumber kuno.[2] Lolobana éta kutian-kutipan téh eusina ngeunaan étika.[2]


text:
Pakasaban
Pakasaban atawa Patukangan nya éta pagawéan anu dilakonan ku manusa pikeun nyumponan pangabutuh kahirupan sapopoé. [1]
Pakasaban Urang Sunda[édit | sunting sumber]
Mayoritas pakasaban masarakat Sunda minangka patani, nambang keusik, sarta ngahuma.[2] Nepi ka abad ke-19, loba ti masarakat Sunda anu ngahuma ku cara pundah-pindah. Di kota mah, loba urang Sunda anu gawéna jadi buruh pabrik, pagawé nagari, sarta jadi pembantu.[2] Anu sok dagang kuriling loba ogé dilakonan ku masarakat Sunda, utamana asal Tasikmalaya sarta Garut. Maranéhanana loba ngajual rupa-rupa perabotan rumah tangga.[2] Pakasaban anu pokok di masarakat sunda téh aya 3, nya éta :
- Dina widang pakebonan, diantarana pepelakan téh, kalapa sawit, karet, jeung kina.[2]
- Dina widang tatanén, saperti paré, palawija, jeung sayur-sayuran.[2]
- Dina widang perikanan, saperti pamayang, tambak udang, jeung perikanan ikan.[2]
Salian tani, aya ogé anu pakasabanana jadi tukang dagang, pengrajin, jeung peternak.[2]
Istilah-stilah Pakasaban[édit | sunting sumber]
- Amil nya éta tukang nguruskeun saniskara nu aya patalina jeung perkara agama di dèsa, disebut ogè lebè.[1]
- Anjun nya èta tukang nyieun barang gagarabah (alat-alat dapur) tina taneuh.[1]
- Badaya nya éta tukang ngigel (biasana awéwé), di karaton atawa di kabupatén, igelna ogé igel badaya.[1]
- Baluk nya éta awéwé tukang dagang ngider.[1]
- Baramaén nya éta tukang jajaluk. ilikan jajaluk /musafir.[1]
- Bas nya éta tukang kai atawa tukang nyieun wawangunan (imah).[1]
- Béngkong nya éta tukang nyunatan (paraji sunat).[1]
- Bujangga nya éta pangarang jeung ahli dangding nu mashur lantaran hasil-hasil karyana, ahli basa / sastra (ahli pikir nu palinter).[1]
- Candoli nya èta tukang ngajaga jeung mèrèan sagala rupa bahan dahareun di nu kariaan (biasana awèwè).[1]
- Dalang nya èta 1.tukang ngalalakonkeun carita carita wayang; 2. pamingpin rombongan réog,calung,jsb.[1]
- Dokter nya éta ahli ngubaran kasakit lulusan paguron luhur.[1]
- Dukun nya éta tukang ngubaran kasakit ku jampé,urut,atawa ku padika anu bèda jeung dokter.[1]
- Gending nya èta tukang ngieun parabot tina kuningan, hususna tatabeuhan saperti gamelan, jeung sajabana.[1]
- Indung beurang nya èta tukang ngurus nu ngajuru jeung ngurus orok (biasana awéwé), disebut ogé paraji.[1]
- Jagal nya éta tukang mencit munding,sapi jeung sajabana.[1]
- Jobong nya éta awéwé nu nampa bayaran tina hubungan séxs di luar nikah.[1]
- Jurualok nya éta tukang ngeuyeub-ngeuyeub kawih atawa kakawihan.[1]
- Jurubayar nya éta tukang ngabagikeun duit bayaran ka anu hak nampana.[1]
- Juruladén nya éta tukang ngalayanan anu balanja di toko.[1]
- Jurumudi nya éta tukang ngamudikeun kapal laut.[1]
- ppJurupantun]] nya éta tukang nyarita atawa ngadongéng diselang-selang ku ngawih bari nabeuh kacapi.[1]
- Kabayan nya èta tukang 1.ngajaga pasèban (baheula);2.tukang ngaladènan dina hajatan.[1]
- Kajineman nya èta tukang ngajaga sakitan,mandor sakitan.[1]
- Kamasan nya èta tukang nyieun perhiasan tina emas atawa pèrak.[1]
- Kebojèngkéng nya éta tukang ngagusur padati.[1]
- Koki nya éta tukang ngieun kaolahan,juru masak.[1]
- Kulaér nya éta kusir anu tumpakna dina kuda karéta pangagung.[1]
- Kuncén nya éta tukang ngurus kuburan.[1]
- Malim nya éta tukang meruhkeun sasatoan galak.[1]
- Mandor nya éta tukang nalingakeun jeung ngatur pagawé.[1]
- Modin nya éta tukang adan.[1]
- Pamayang nya éta tukang ngala lauk di laut.[1]
- Nayaga nya éta tukang nabeuh gamelan.[1]
- Panday nya éta tukang ngieun barang/parabot tina besi.[1]
- Paraji nya éta tukang nyunatan atawa tukang nulungan nu ngajuru.[1]
- Patani nya éta tukang ngagarap taneuh supaya kaala hasil tatanenna.[1]


text:
Kabupatén Sérang
Kabupatén Sérang mangrupakeun salasahiji kabupatén di Propinsi Banten. Ibukotana Baros. Kabupatén ieu aya di tungtung kulon kaler Pulo Jawa, wawatesan jeung Sagara Jawa, sarta Kota Sérang di beh kaler, Kabupatén Tangerang di wetan, Kabupatén Lebak di kidul, jeung Kota Cilegon di kulon.
Sajarah[édit | sunting sumber]
Banten Heubeul nu aya di Teluk Banten baheulana mangrupakeun puseur Kasultanan Banten. Wewengkon ieu mangrupakeun tempat badaratna kapal-kapal Walanda mendarat untuk pertama kalinya di Indonesia.
Géografi[édit | sunting sumber]
Sabagean gede wewengkon Kabupaten Serang mangrupakeun dataran handap, kajaba di wates jeung Kabupatén Pandeglang aya rangkaian pagunungan, nu punclutna Gunung Karang (1.778 m).
Babagian administratif[édit | sunting sumber]
Kabupaten Serang ngawengku 26 kacamatan, nu dibagi deui kana sababaraha desa jeung kalurahan. Puseur pamarentahannana aya di Kacamatan Baros, nu ayana 20 km ti basisir Teluk Banten.
Tanggal 17 Agustus 2007 Kabupaten Serang dimekarkeun jadi Kota Serang jeung Kabupaten Serang. Kacamatan nu kawengku ku Kota Serang nyaeta Kacamatan Kota Serang, Kacamatan Cipocok Jaya, Kacamatan Walantaka, Kacamatan Kasemen, Kacamatan Taktakan, jeung Kacamatan Curug
Transportasi[édit | sunting sumber]
Serang diliwatan ku jalan Nagara lintas Jakarta-Merak, sarta diliwatan ku jalur kareta api lintas Jakarta-Merak. Posisi kabupaten ieu kacida strategisna, sabab aya di jalur utama nu ngahubungkeun lintas Jawa-Sumatera. Palabuan Merak mangrupakeun titik panyabrangan antara pulo Jawa jeung Sumatra.
Pangeusi[édit | sunting sumber]
Jumlah pangeusi Kabupaten Serang kaasup Kota Serang 1.786.000 (2003), sabagean gede dumuk di beh kaler. Basa nu dipake nyaeta Basa Sunda nu dipake di beh kidul, sarta Basa Jawa Dialek Banten, atawa katelah Basa Jawa Sérang nu kalolobaannana dipake di wewengkon basisir kaler.


text:
Bulan (wayah)
Bulan nya éta ngaran sagunduk-gundukna poé nu maké tanggal dina sataun, basa lemesna Sasih atawa Warsih [1]. Jero sataun aya 12 bulan[1].
Ngaran Bulan Arab diantarana Muharam atawa Sura, Safar, Rabiulawal, Rabiulahir, Jumadilawal, Jumadilahir, Rajab, Saban, Ramadhan, Dulhijjah atawa Sawal, Dulkaidah, Dulhijah [1]. Bulan Sunda atawa Jawa diantarana Muharam atawa Sura, Sapar, Mulud, Silihmulud, Jumadilawal, Jumadilahir, Rajab, Rewah, Puasa, Sawal, Hapit, Haji atawa Rayagung[1].
Ngaran Bulan Maséhi nya éta Januari, Fébruari, Maret, April, Méi, Juni, Juli, Agustus, Septémber, Oktober, Nopémber, Désémber[1]. Ngaran Bulan nurutkeun mangsa atawa Pranata Mangsa nya éta Kasa, Karo, Katiga, Kapat, Kalima, Kanem, Kapitu, kawolu, kasanga, kasadasa, Desta, Sada[1].


text:
Laju cahaya
Laju cahaya dina hiji rohangan hapa nyaéta 299.792.458 méter pér detik (m/s) atawa 1.079.252.848,8 kilométer pér jam (km/h) atawa 186.282.4 mil pér detik (mil/s) atawa 670.616.629,38 mil pér jam (mil/h). Laju cahaya ditandaan ku aksara c, anu asalna tina basa Latén celeritas anu hartina "laju", sarta ogé dipikawanoh minangka konstanta Einstein.
Kecepatan sabenerna hiji définisi, lain hiji ukuran, alatan méter sorangan didéfinisikeun tina jihat laju cahaya jeung detik. Laju cahaya ngaliwatan hiji médium (anu hartina lain dina rohangan hapa) nyaéta kurang ti c (ngadéfinisikeun indéks pantul médium kasebut).
Indéks réfraksi[édit | sunting sumber]
Indéks réfraksi dina médium didéfinisikeun minangka babandingan antara gancangna rambatan cahaya dina hawa jeung gancangna rambatan cahaya dina médium kasebut.
Sacara matematis, indéks réfraksi bisa ditulis: n = c/cm
dimana:
- n = indéks bias
- c = gancangna rambatan cahaya dina rohangan hapa (3x10^8 m/s)
- cm = gancangna rambatan cahaya dina hiji médium
atawa:
- = panjang gelombang 1
- = panjang gelombang 2
- = sudut datang
- = sudut réfraksi


text:
Karajaan Galuh
Galuh mangrupakeun hiji karajaan Sunda di pulo Jawa, nu wilayahna antara walungan Citarum di beulah kulon sarta Cipamali di beulah wétan. Karajaan ieu mangrupakeun panerus Kendan, bawahan Tarumanagara.
Carita ngeunaan Galuh aya dina Carita Parahiyangan, naskah Sunda nu dijieun kira abad ka-16. Dina éta naskah, carita ngeunaan Galuh téh dimimitian ti mangsa Rahiyangta ri Medangjati nu ngarajaresi salila lima welas taun. Salajengna, kakawasaan ieu diwariskeun ka putrana di Galuh, Sang Wretikandayun.
Nalika Linggawarman, raja Tarumanagara nu ngawasa ti taun 666 M pupus (669), kakawasaan Tarumanagara ragrag ka Tarusbawa, minantuna ti Sundapura, salasahiji wilayah bawahan Tarumanagara. Ku sabab Tarubawa mindahkeun kakawasaan Tarumanagara ka Sundapura, pihak Galuh, dipingpin ku Wretikandayun (ngawasa ti taun 612), milih ngadeg salaku karajaan mandiri. Anapon pikeun babagi wilayah, Galuh jeung Sunda sapuk ngajadikeun walungan Citarum salaku watesna.
Karajaan kembar[édit | sunting sumber]
Wretikandayun boga tilu putra lalaki: Rahiyang Sempakwaja (jadi resiguru di Galunggung), Rahiyang Kidul (jadi resi di Denuh), jeung Rahiyang Mandiminyak. Sanggeus ngawasa Galuh salila salapan puluh taun (612-702), Wretikandayun disilih ku Rahiyang Mandiminyak, putrana anu bungsu, sabab dua lanceukna jadi resiguru.
Ti Nay Pwahaci Rababu, Sempakwaja gaduh dua putra: Demunawan jeung Purbasora. Alatan kagoda ku kageulisan dahuanana, Mandiminyak nepi ka kaséréd kana lampah nirca, nu ngalahirkeun Séna (atawa Sang Salah). Sedengkeun ti istrina, Déwi Parwati, putra Ratu Sima jeung Raja Kartikeyasingha, Mandiminyak gaduh putra istri nu ngaranna Sannaha. Sannaha jeung Séna ieu lajeng nikah, sarta gaduh putra nu dingaranan Rakryan Jambri (atawa katelah Sanjaya).
Kakawasaan Galuh nu diwariskeun ka Mandiminyak (702-709), lajeng diteruskeun ku Séna. Kusabab ngarasa boga hak mahkota ti Sempakwaja, Demunawan jeung Purbasora ngarebut kakawasaan Galuh ti Séna (taun 716). Alatan kausir, Séna jeung kulawargana lajeung ngungsi ka Marapi di beulah wétan, lajeng nikah ka Déwi Citrakirana, putra Sang Resi Padmahariwangsa, raja Indraprahasta.
Kabupaten Galuh Ciamis, Kajayaan Jaman Kangjeng Prebu.[édit | sunting sumber]
Bupati Galuh anu kagenepwelas ieu teh komarana mancur, jenengan nyambuangkeun wawangi arum, lantaran Kangjeng Prebu kagungan elmu linuhung, Bupati munggaran anu tiasa ngaos aksara laten. Marentah adil palamarta, wedi asih ka rahayat. Opatpuluhtujuh taun lamina Raden Aduipati Aria Kusumadiningrat ngaheuyeuk dayeuh Galuh Ciamis (1839-1886)
Pamarentah kolonial harita keur meujeuhna ngagederkeun Tanam Paksa tea. Saenyana ari di tatar Priangan mah ti taun 1677 oge geus dilaksanakeun anu disebut Preangerstelsel atawa sistim Priangan anu tumali jeung komoditi kopi teh. Tepi ka ayeuna langgeng dina lagu jeung hariring, tembang nu cipruk cimata, cenah geuning "Dengkleung dengdek, buah kopi raranggeuyan. Ingkeun saderek, ulah rek dihareureuyan", gambaran wanoja anu sedih kapapanjangan lantaran ditinggalkeun ku panutan nu pancen gawe tanam paksa. Tina Preangerstelsel, di lembur-lembur sejen saterusna dimekarkeun jadi Culturstelsel. Tetela di Kabupaten Galuh mah lain komoditi kopi wungkul anu dipaksa kudu diparelak ku rayat teh, tapi oge nila. Proyek nila ieu pisan anu nimbulkeun insiden Van Pabst nu ngabalukarkeun Bupati Imbanagara dirurud tina kalungguhanana teh.
Mimiti Ngebon Kalapa. Tangtu bae Kangjeng Prebu bati sedih jeung prihatin nyaksian rahayatna dipaksa kudu marelak kopi jeung nila, bari hasilna dikunjalan ka nagara Walanda. Rahayat ukur kabagian kokioprot kesangna wungkul, kabagian bubuh ripuhna, cul anak pamajikan jeung kulawarga, sapopoena kudu ngagugulung kebon kopi jeung enteh. Tah, jaman tanam paksa kopi ieu pisan lahirna kawih sedih Dengkleung Dengdek teh, almarhum Kang Pepe Syafe'i R.A. nyarios ka MANGLE basa ngawangkong salse di perkebunan Sineumbra pakidulan Bandung, jaman Administraturna Max Salhuteru anu gede kamelang kana kahirupan seni budaya tradisional Sunda. Pepe Syafe'I dipentes kudu maluruh sajarah lahirna kawih dramatis dengkleung Dengdek ku Administraturna.
Kangjeng Prebu ku anjeun nangis lebeting manah, teu tega nyaksian rahayat kasiksa ku talajak pamarentah kolonial. Pikeun ngurangan bangbaluh rahayat, sangkan sajeroning lakon gawe tanam paksa henteu tepi ka lieuk euweuh ragap taya, enggal ngagederkeun pangwangunan, kayaning nyieun solokan-solokan jeung bendungan, mun ayeuna mah solokan tersier jeung sekunder katut dam-dam anu tohaga. Tepi ka ayeuna aya keneh solokan Garawangi nu diwangun taun 1839, Cikatomas taun 1842, Tanjungmanggu nu leuwih mashur disebut Nagawiru diwangun taun 1843 jeung solokan Wangunreja 1862.
Saterusna Bupati anu beunghar ku elmu panemu turta henteu tiasa kulem samemeh babakti ka rahayatna teh, muka lahan pasawahan anyar jeung kebon kalapa di mana-mana. Malah pikeun sosialisasi kalapa mah, unggal calon panganten lalaki mun seserahan diwajibkeun mawa kitri (binih kalapa), anu saterusna kudu dipelak di buruan imahna tempat panganten ngawalan rumah tangga.
Ti jaman Kangjeng Prebu, perkebunan kalapa di Galuh Ciamis morontod jadi, kacida suburna, produksi ngahunyud di saban lembur. Atuh teu kungsi lila oge Ciamis sohor jadi gudang kalapa pangma'murna di Priangan wetan. Dugdeg pabrik minyak kalapa diadegkeun ku para pangusaha, pangpangna Cina. Nu pangsohorna Gwan Hien, ceuk urang Galuh mah Guanhin. Terus pabrik Haoe Yen jeung pabrik di Pawarang anu sohor disebutna Olpado (Olvado). Tah, Olpado mah musnah karagragan bom waktu Galuh dibombadir ku Walanda. Guanhin oge kantun ngaran, sumawonna nu sejenna. Ka dieunakeun minyak kalapa kadeseh ku minyak kalapa sawit jeung minyak goreng sejenna .
Sakola Sunda. Ti taun 1853 Kangjeng Prebu linggihna di karaton Selagangga anu dijieun tina kai Jati anu kuat. Lega lahan tempat karaton ngadeg legana sahektar, aya empang anu laukna tingghudibeg, di antarana aya babalongan aer mancur, turut sisina dipelakan kekembangan anu arendah. Di bagian sejen karaton, aya kaputren, tempat para putri Bupati. Di kompleks karaton oge aya masigit. Taun 1872 di kompleks karaton ieu diwangun jambansari jeung pamakaman kulawarga Bupati. Kiduleun pamakaman aya situ anu saterusna dikaramatkeun pisan, baheula mah taya anu wani nyapirakeun, urang Galuh percaya cai situ ngandung hasiat saperti anu dikotretkeun ku Kangjeng Prebu dina guguritanana, Jamban tinakdir Yang Agung, caina tanba panyakit, amal jariah kaula, bupati Galuh Ciamis, Aria Kusumahdiningrat, medali mas pajeng kuning."
Nurutkeun para menak Galuh jaman ayeuna mah, pangpangna rundayan Kangjeng Prebu, jaman baheula mah ieu guguritan nu disusun dina pupuh Kinanti teh sok dihariringkeun ku barudak sakola rayat. Sajaba ti wangunan keur kapentingan kulawrga Bupati, Kangjeng Prebu oge ngageder ngawangun gedong-gedong pamarentahan jeung sarana sejenna. Antara taun 1859 tepi ka 1877 mah pangwangunan tatar Galuh taya ngasona. Mimiti diwangun gedong kabupaten anu agreng, perenahna di gedong DPRD ayeuna, malik ngaler. Terus gedong keur Asisten Residen, anu ayeuna jadi gedong nagara atawa gedong kabupaten, sakaligus tempat lingguhna Bupati sakulawarga. Wawangunan sejenna, tangsi militer, panjara, masjid agung, gedong keur kontrolir jeung kantor telepun.
Luar biasana Kangjeng Prebu, taya sarupa oge sarana kapentingan masarakat anu kaluli-luli atawa anu anjeunna lali. Pendidikan dinomer hijikeun ku Bupati anu maher basa Perancis teh. Pikeun pendidikan para putrana jeung kadang kulawarga Bupati, ngahaja mayar guru Walanda, J.A.Uikens jeung J. Bl;andergroen ka kabupaten, pancenna ngajar maca jeung nyarita ku basa Walanda. Taun 1862 Kangjeng Dalem ngadegkeun Sakola Sunda. Taun 1874 Sakola Sunda anu kadua ngadeg di Kawali. Ieu teh sakola munggaran di Tatar Sunda. Dina enggoning ngamekarkeun agama Islam, Kangjeng Prebu kagungan jurus-jurus nu wijaksana pisan. Pangpangna dina enggoning ngaleunguitkeun kapercayaan sabagian masarakat anu masih keneh nyarimpen sesembahan mangrupa arca batu anu jangkungna satangtung manusa. Kangjeng Prebu maranti sok ngayakeun silaturahmi jeung pangaosan, ngahaja ngeprik masarakat.
Tah, dina waktu ririungan saperti kieu anjeunna umajak ka rahayatna supaya rahayat saban-saban arek ka pangaosan jeung ririungan, marawa arca anu aya di imahna masing-masing . Urang hijikeun jeung anu kaula da kaula oge boga, dawuhna teh. Rayat anu alajrih, satuhu tur kumereb ka pangawulaan teh, barungaheun we dititah marawa arca teh. Jalujur ngaku di imahna aya arca. Atuh teu kungsi lila oge di imah-imah rayat teh geus teu aya deui arca anu disimpen dimumule. Masarakat ayeuna mah bener-bener aribadahna jeung teu kendat muji kaagungan Allah. Islam mencar mekar satatar Galuh. Ari arca mah saterusna dibrugbrugkeun we di Jambansari, sakurilingna dipelakan tangkal waregu, jadi karimbunan. Eta sababna tepi ka ayeuna loba arca di pamakaman Kangjeng Prebu di Selagangga tea.
Kangeng Prebu teh Bupati munggaran di Tatar Sunda anu tiasa maca aksara laten, sajaba ti kitu, elmu kabatinanana luhur. Ceuk saujaring carita anu mekar di kalangan masarakat Galuh Ciamis, Kangjeng Prebu oge ngawasa mahluk gaib anu sohor disebutna ONOM di Ciamis mah. Taun 1861 jalan caturkeun kareta api rek dibuka pikeun nunjang lancarna patalimarga, ti Tasikmalaya ka Manonjaya, Cimaragas, Banjar terus bangblas ka Jogjakarta. Kangjeng Prebu enggal ngadugikeun panuhun, supaya jalan kareta api teh liwat ka kota Galuh puseur dayeuh kabupaten, ulah liwat cimaragas- Manonjaya. Waragadna memang jadi gede sabab eyeuna mah kudu mnyieun jambatan panjang lebah Cirahong jeung Karangpucung. Tapi ahirna Walanda eleh deet, panuhun Kangjeng Prebu ditarima. Najan setatsionna meunang nyieun Walanda teh ayeuna narikolot, tapi Ciamis diliwatan kareta api, di antarana kareta api Galuh. Taun 1886 Kangjeng Prebu lengser kaprabon, kalungguhanana diteraskeun ku putrana nu sohor jenenganana Raden Adipati Aria Kusumasubrata.
Tapi sanaos parantos pangsiun, Kangjeng Prebu teu ngaso ucang-ucang dina korsi goyang. Anjeunna masih keneh teras bebenah jeung ngawangun Galuh Ciamis. Dina jamanna keneh, Undang-undang Agraria mimiti dipake, peresisna taun 1870. Nya ti harita investor arasup, henteu risi ngaluarkeun modal gede keur muka usaha-usaha perkebunan pangpangna. Kulantaran kitu, di Galuh Ciamis loba perkebunan sewasta, di antarana Lemah Neundeut, Bangkelung, Gunung Bitung, Panawangan, Damarcaang jeung Sindangrasa. Taun 1915 Kabupaten Galuh sacara resmi kaereh ka Karsidenan Priangan, sacara resmi disebutna jadi Kabupaten Ciamis. 1 Januari 1926 Jawa dibagi jadi tilu propinsi, Jabar, Jateng, Jatim. Jawa Barat dipenggel jadi lima karsidenan, 18 Kabupaten jeung genep kotapraja. Ciamis saterusna kaereh ka Karsidenan Priangan Timur. Saenyana di lokasi karaton Selagangga oge Kangjeng Prebu teh ngadamel masigit agreng anu dipercayakeun pikeun ngurus katut ngahirupkeunana ka Haji Abdul Karim. Keur kamekaran agama Islam, Bupati Galuh anu masagi dina elmuna teh, marentahkeun ka para Kapala Desa suaya di tiap desa aya masigit, sajaba ti keur ibadah sacara umum, oge keur tempat barudak jeung nonoman diajar ngaji jeung elmu kaagamaan. Cindekna ngawangun mental spiritual masarakat. Masdjid Selagangga teh kacida kaimpunganana ku para nonoman.
Tapi ayeuna mah ngan kantun makam kulawarga jeung Jambansari anu ngan kari sacangkewok, situ nu perenahna beh kulon mah geus taya tapak-tapakna acan, da baheula mah dua situ teh, beulah wetan jeung beulah kulon. Ayeuna geus robah jadi lembur. Baheulana mah tanah beulah kulon teh kagungan para putra sareng putu Snouck Hurgronye, beulah wetanna tapel wates jeung Jambansari Ayeuna jadi lembur. Pamakaman Kangjeng Prebu mah tepi ka ayeuna diurus dimumule jeung dipualasara ku Yayasan nu dipupuhuan ku Toyo Djayakusuma. Ka tukang-tukang ngalaman ngalanglayung kurang urus lantaran kurang waragad. Jambansari meh ilang sari. Kaemper-emper ka Jakarta ka kulawarga Mentri PU (harita) Ir.Radinal Muchtar. Nya ku kulawarga Radinal Muchtar dibebenah diomean dipasieup deui dijungjungkeun komarana. Naha Radinal, kapan anjeunna teh putra Minang ? Memang leres Ir.Radinal putra minang, tapi garwana mah terahing menak Galuh Ciamis, rundayan Kangjeng Prebu. Jadi, ngaraos ngiring tanggel waler geusan mulasara, ngamumule pamakaman jeung komplek Jambansari anu ku rayat Galuh kacida dimulyakeunana. Aya anu rada ngagasruk kana mamaras rasa urang Galuh Ciamis, pangpangna anu darumuk di Jalan Selagangga, sabudeureun komplek pamakaman jeung Jambansari, alatan Jalan Selagangga diganti jadi Jalan KHA.Dahlan ngalap kana jenengan inohong Nahdatul Ulama. Najan kitu urang Galuh mah pageuh we nyarebutna Selagangga, sabab di dieu teh aya patilasan Kangjeng Prebu . Malah ayeuna sabada Ciamis ganti bupati, putra Panjalu anu diharepkeun adil palamarta wijak tur toweksa ka rahayatna. Bari tetep luhur ngahormat KHA.Dahlan, kacida diharepkeunana, Bupati anyar eungeuh kana kaluhuran sajarah Galuh Ciamisna. Bupati anyar dipentes gawe mulya mulangkeun ngaran jalan KHA Dahlan jadi Jalan SELAGANGGA deui. Sabab ieu jalan ngandung sajarah penting. Nya di dieu baheula mimiti ngadegna karaton Galuh, di dieu Kangjeng Prebu linggihna, ti dieu anjeunna ngalelemah dayeuh Galuh Ciamis, ti dieu oge kawijakan-kawijakan lungsur, jeung di dieu wapatna Bupati Ciamis anu pangkongasna beunghar ku elmu panemu, boh lahir boh batin, turta pinter meakeun batur teh. Dipendemna oge di pamakaman Sirnayasa (Jambansari) Selagangga. Asa teu aya alesan nu bisa ditarima upama Jalan Selagangga kudu diganti
Rujukan[édit | sunting sumber]
- Aca. 1968. Carita Parahiyangan: naskah titilar karuhun urang Sunda abad ka-16 Maséhi. Yayasan Kabudayaan Nusalarang, Bandung.
- Ayatrohaédi. 2005. Sundakala: cuplikan sejarah Sunda berdasarkan naskah-naskah "Panitia Wangsakerta" dari Cirebon. Pustaka Jaya, Jakarta.
- Édi S. Ékajati. 2005. Polemik Naskah Pangeran Wangsakerta. Pustaka Jaya, Jakarta. ISBN 979-419-329-1
- Yoséph Iskandar. 1997. Sejarah Jawa Barat: yuganing rajakawasa. Geger Sunten, Bandung.


text:
Niels Bohr
Niels Henrik David Bohr atawa anu kasohor Niels Bohr (gumelar tanggal 7 Oktober 1885 - maot 18 Nopémber 1962) nya éta élmuwan asal Denmark anu ngawanohkeun téori atom bohr anu ngagambarkeun susunan atom sacara rinci, gampang, jeung akurat[1][2]. Ku karyana ieu, Bohr meunangkeun panglélér nobél fisika dina taun 1922[1]. Lalaki anu lahir di Konpenhagen nya éta anak ti ahli fisika, Christian Bohr, profésor fisika di Universitas Konpenhagen, indungna nya éta ahli dina widang atikan, matakna teu anéh lamun kamampuh Bohr dina widang atikan kacida méncrongna[1].
Bohr meunangkeu gelar doktor fisika ti Universitas Konpenhagen dina taun 1911, tuluy manéhna miang ka Cambridge, Inggris[1][2]. Dibingbing ku J.J. Thompson, élmuwan anu manggihan éléktron, Bohr mulai diajar tur mekarkeun tiori-tiorina[2][1]. Bohr miang deui ka Mencheser pikeun diajar ka Ernest Rutherford anu manggihan inti atom[1][2]. Di Menchester ieu, Bohr naratas tiori ngeunaan struktur inti atom sacara lengkep anu ngarujuk tina tiori Plant jeung Rutherford[1][2].
Sabada Denmark dijajah ku NAZI, Jerman dina taun 1940, Bohr kabur ka Swedia sabab manéhna nya éta anti-NAZI, lian ti éeta Bohr ogé boga teureuh yahudi[2]. Ti Swedia, Bohr kabur deui ka Inggris tuluy ka Amerika, di ditu Bohr ngabdikeun diri dina widang fisika atom pikeun masalah-masalah pulitik katut katingtriman anu muncul alatan senjata atom[2]. Bohr ogé mantuan tentara sekutu pikeun nyieun bom atom salila perang lumangsung[1]. Sabada perang réngsé, Bohr balik deui ka Denmark, manéhna maot di Konpenhagen tanggal 18 Nopémber 1962[1].


text:
Monkey D. Luffy
Monkey D. Luffy nyata tokoh protagonis paling utama dina carita anime manga One Piece buatan Eiichiro Oda.
Daptar eusi
Awal kahirupan[édit | sunting sumber]
Monkey D. Luffy mangupakeun hiji budak leutik ti desa Fusha, manehna mangrupakeun anak ti Monkey D. Dragon, manehna oge mangrupakeun incu ti pahlawan Angkatan Laut terkenal, nyaeta Laksamana Madya Monkey D. Garp. Oge Luffy kanyahoan janten sodara angkatna Portgas D. Ace (anak ti Gol D. Roger jeung Portgas D. Ace) nu dipiara ku Garp bareng jeung Luffy.
Waktos kelompok Bajak Laut Rambut Beureum pimpinan Shanks berlabuh di desa Fusha, Luffy janten ngidolkeun ka figur Shanks, sampe manehna boga cita-cita yen mun manehna gede bakal janten bajak laut sapertos Shanks, bahkan anjeunna hayang janten Raja Bajak Laut sareng ngamiliki harta karun Roger nyaeta One Piece.
Demi hayang diajak Shanks janten kruna, Luffy nekad ngalukai pipina, namun Shanks nu nyadar yen Luffy masih leutik keneh, ngalarang Luffy ngilu kelompokna. Luffy sempet kuciwa ka Shanks, lantaran Shanks teu ngalawan Higuma nu ngerakeun Shanks di barna Makino, Shanks ngeles trus maparkeun yen teu sakabeh masalah musti diakhiri ku jalan gelut. Luffy nu teu ngarti, papanggih deui jeung Higuma terus ngalawan manehna, hampir dibunuh ku Higuma, muncul Shanks nu ngahadang Higuma, namun sempet Luffy dibawa kabur ka tengah lautan ku Higuma.
Higuma ngalungkeun Luffy ka tengah laut, supados janten santapan Monster Laut, pas monsterna datang, Shanks datang nyalametkeun deui Luffy, namun aya bayaranna nyaeta Shanks kaleungitan leungeun katuhuna demi Luffy.
saatos kajadin
Kaluwarga[édit | sunting sumber]
- Monkey D. Garp (aki)
- Monkey D. Dragon (bapa)
- Portgas D. Ace (lanceuk angkat)
- Dadan
Patarungan[édit | sunting sumber]
Dugi ka episode 567 dina manga, Luffy geus ngalakonan sabaraha puluh patarungan, nyaeta :
- vs. Mohji (kru bajak laut Buggy), di Kota Palabuhan, hasil meunang.
- vs. Buggy (kapten bajak laut Buggy), di Kota Palabuhan, hasil meunang.
- vs. Kapten Kuro (kapten bajak laut Kuroneko), di Desa Syrup, hasil meunang.
- vs. Don Krieg (kapten bajak laut Krieg), di Restoran Baratie, hasil meunang.
- vs. Arlong (kapten bajak laut Matahari), di Arlongpark, hasil meunang.
- vs. Komodor Smoker (komodor Angkatan Laut), di kota Loguetown, hasil eleh.
- vs. Mr. 5 (anggota Baroque Works), di Whiskey Peak, hasil meunang.
- vs. Roronoa Zoro, di Whiskey Peak, hasil teu beres.
- vs. Mr. 3 (anggota Baroque Works), di Little Garden, hasil meunang.
- vs. Wapol (kapten bajak laut Wapol), di perairan Karajaan Drum, hasil meunang.
- vs. Wapol (kapten bajak laut Wapol), di Istana Karajaan Drum, hasil meunang.
- vs. Crocodile (mantan Shichibukai, pamingpin Baroque Works), di Arabasta, hasil eleh.
- vs. Crocodile (mantan Shichibukai, pamingpin Baroque Works), di makam Alubarna, hasil meunang.
- vs. Bellamy (kapten bajak laut Bellamy), di Pulo Jaya, hasil meunang.
- vs. God Enel (pamingpin Skypiea), di perahu Maxim, hasil meunang.
- vs. Foxy (kapten bajak laut Foxy), di Longring Longland, hasil meunang.
- vs. Laksamana Aokiji (Laksamana Angkatan Laut), di Longring Longland, hasil eleh.
- vs. Usopp, di Water Seven, hasil meunang.
- vs. Franky, di Water Seven, hasil teu beres.
- vs. Rob Lucci (anggota CP9), di Water Seven, hasil eleh.
- vs. Blueno (anggota CP9), di Ennies Lobby, hasil meunang.
- vs. Rob Lucci (anggota CP9), di Ennies Lobby, hasil meunang.
- vs. Cerberus (zombie Thriller Bark), di Thriller Bark, hasil meunang.
- vs. Oz (zombie Thriller Bark), di Thriller Bark, hasil meunang.
- vs. Gecko Moria (Shichibukai, pamingpin Thriller Bark), di Thriller Bark, hasil meunang.
- vs. Pacifista (cyborg Pamarentah Dunia), di Pulo Shabondy, hasil teu beres.
- vs. Bartholomew Kuma (Shichibukai), di pulo Shabondy, hasil eleh.
- vs. Boa Marigold & Boa Sandersonia (suku Amazon Lily), di Amazon Lily, hasil meunang.
- vs. Magellan (kepala sipir Impel Down), di Impel Down, hasil eleh.
- vs. Marshall D. Teach (Shichibukai, kapten bajak laut Kurohige), di Impel Down, hasil teu beres.
- vs. Draculle Mihawk (Shichibukai), di Marineford, hasil teu beres.
- vs. Laksamana Kizeru, Laksamana Akainu & Laksamana Aokiji (Laksamana Angkatan Laut), di Marineford, hasil can beres.
Kakuatan[édit | sunting sumber]
Luffy boga kakuatan karet saatos ngaemam buah iblis jenis paramaecia tipe gomu-gomu (karet) nu dicandak ti harta na Shanks, buah ieu nyieun awak manehna lentur kawas karet.
Nilei buruan[édit | sunting sumber]
- 60 juta belly, saatos ngelehkeun Arlong.
- 100 juta belly, saatos ngelehkeun Crocodile.
- 300 juta belly, saatos insiden Ennies Lobby.