text:
Rugbi union
Rugbi union, mindeng disebut rugbi wungkul, nya éta hiji olahraga tim kontak pinuh nu lahir di Inggris di awal abad ka-19.[2] Salasahiji dua kode ti maén bal rugbi, nya éta dina lumpat sareng bal dicandak ku tangan. Olahraga ieu dimaénkeun kalawan hiji bal nu bentukna oval, di lapangan nu panjangna nepi ka 100 m jeung lébarna nepi ka 70 m kalawan pos gawang nu bentukna kawas hurup "H" dina masing-masing garis gawang.
William Webb Ellis mindeng dipercaya kalawan pamanggihan lumpat sareng nyandak bal ku tangan dina 1823 di Sakola Rugby basa anjeunna diduga nyanggap bal nalika keur maén bal jeung lumpat ka gawang lawan. Tapi, bukti carita éta diragukeun. Dina 1845, hukum maén bal kahiji ditulis ku murid-murid Sakola Rugby; kajadian signifikan lianna dina pamekaran awal rugbi contona kaputusan Klub Blackheath ninggalkeun The Football Association dina 1863 sarta misahna rugbi union jeung rugbi liga dina 1895. Dina 1995 Badan Rugbi Internasional (International Rugby Board, IRB) ngahupus larangan dina bayaran ka pamaén, nyieun maénna sacara kabuka profésional dina tingkat nu pangluhurna pikeun kahijina.
IRB geus jadi badan pangurus pikeun rugbi union ti pawangunanna dina 1886. Sumebarna rugbi union tumuwuh ti Bangsa Asal (Home Nations), Britania Raya jeung Irlandia, sarta diserep ku raloba nagara nu kaasosiasi jeung Kakaisaran Britania. Éksponén awal ti olahraga ieu contona Australia, Selandia Anyar, jeung Afrika Kidul. Nagara-nagara nu geus ngadopsi rugbi union salaku olahraga nasionalna sacara de facto misalna Fiji, Géorgia, Selandia Anyar, Samoa, Tonga, jeung Wales. Rugbi union dimaénkeun di leuwih ti 100 nagara di 6 buana jeung dina Nopémber 2010, 118 union mangrupakeun anggota IRB.
Piala Dunya Rugbi, kahiji lumangsung dina 1987, dilaksanakeun saban opat warsih, kalawan nu meunangna narima Piala Webb Ellis. Kajuaraan Genep Bangsa (Six Nations Championship) di Éropa jeung Kajuaraan Rugby (The Rugby Championship) di Hémisfér Kidul (nu ngaganti Tri Nations) mangrupakeun kompetisi internasional utami anu dilaksanakeun warsihan. Kompetisi doméstik utama contona Top 14 di Perancis, English Premiership di Inggris, Currie Cup di Afrika Kidul, jeung ITM Cup di Selandia Anyar. Kompetisi antarbangsa nu lian contona Celtic League, aslina mimilukeun tim ti Irlandia, Skotlandia, jeung Wales sarta ayeuna ditambih ti Italia; Super Rugby (baheulana Super 12 jeung Super 14), mimilukeun tim ti Afrika Kidul, Australia, jeung Selandia Anyar; sarta Heineken Cup, mimilukeun sawatara tim ti Éropa.
Daptar eusi
- 1 Sajarah
- 2 Tim jeung struktur tim
- 3 Aturan
- 4 Pakakas
- 5 Babon organisasi
- 6 Sakuliah dunya
- 7 Rugbi union putri
- 8 Kompetisi internasional utami
- 9 Varian
- 10 Pangaruh kana olahraga lian
- 11 Statistik jeung rékor
- 12 Rugbi union dina budaya
- 13 Tempo ogé
- 14 Réferénsi
- 15 Tumbu kaluar
Sajarah[édit | sunting sumber]
Asalna maén bal rugbi dianggap salaku hiji insidén dina hiji patandingan maén bal sakola Inggris di Sakola Rugby dina 1823 basa William Webb-Ellis disebut yén anjeunna nyandak bal teras lumpat barina.[3] Sanajan bukti ti carita éta diragukeun,[4] hal éta diabadikeun di sakola éta kalawan hiji piagam nu diumumkeun dina 1895.[5] Sanajan asalna anékdot, tropi Piala Dunya Rugbi dingaranan ti namina. Maén bal rugbi tumuwuh ti wangun kaulinan dimaénkeun di Sakola Rugby, nu dicandak urut siswana ka universitas; Albert Pell, saurang mahasiswa ti Cambridge, diajénan ku lantaran geus ngawangun tim 'maén bal' kahiji.[6] Dina période awal ieu, béda sakola béda aturan, kalawan urut murid Rugby jeung Eton ngusahakeun mawa aturan anu dipikaresepna ka universitas.[7]
Kajadian-kajadian signifikan dina pamekaran awal maén bal rugbi nya éta panyieunan sét hukum maén bal katulis anu kahiji di Sakola Rugby dina 1845,[8] anu dipiluan ku 'Aturan Cambridge' dijieun dina 1848.[9] Kajadian penting lianna contona kaputusan Klub Blackheath Club ninggalkeun The Football Association dina 1863[10][11] jeung ngadegna Rugby Football Union dina 1871.[10] Kode ieu aslina disebut "maén bal rugbi" (rugby football); tapi sanggeus peupeus di Inggris dina 1895, anu ngahasilkeun misahna rugbi liga, olahraga ieu maké ngaran "rugbi union" pikeun ngabédakeunnana.[12] Sanajan ngaran pinuhna rugbi union, olahraga ieu ngan disebut rugbi di kalobaannana bagian dunya.[13][14]
Maén bal rugbi internasional kahiji lumangsung dina 27 Maret 1871, antara Inggris jeung Skotlandia.[10] Dina 1881 Irlandia jeung Wales miboga tim anu ngawakilannana, jeung dina 1883 kompetisi internasional kahiji, Home Nations Championship dimimitian. 1883 ogé warsih di mana turnamén rugbi tujuh kahiji lumnangsung, di Melrose, Melrose Sevens,[15] anu masih warsihan dilaksanakeun. Lima warsih sanggeusna, aya dua tur penting peuntas laut; tim Kapuloan Britania datang ka Australia jeung Selandia Anyar. Hal éta neundeun pondasi pikeun tur Singa Britania jeung Irlandia nu engkéna.[16] tim Pribumi Selandia Anyar 1888 mangrupakeun tim peuntas laut kahiji nu datang ka Britania.[17]
Antara 1905 jeung 1908, sadaya tilu nagara rugbi utama ti Hémisfér Kidul ngintunkeun tim tur kahijina ka Hémisfér Kalér: Selandia Anyar dina 1905, dimiluan ku Afrika Kidul dina 1906 jeung teras Australia dina 1908. Sadaya tilu tim mawa gaya maén, tingkat kaséhatan, jeung taktik nu anyar,[18] jeung leuwih boga hasil tinimbang nu aya dina kritikan.[19] Tim tur Selandia Anyar 1905 ngalaksanakeun haka saméméh saban patandingan, administrator Rugbi Union Wales, Tom Williams, nyarankeun pamaén Wales, Teddy Morgan, mingpin balaréa dina nembangkeun Lagu Kabangsaan Nasional Wales, Hen Wlad Fy Nhadau, salaku balesan. Sanggeus Morgan mimiti nembang, masarakat mimiluan: wayah kahiji lagu kabangsaan ditembangkeun di awal kajadian olahraga.[20] Dina 1905, Perancis ngalawan Inggris dina patandingan internasional kahijina.[18]
Euweuh patandingan rugbi internasional jeung patandingan nu kadukung union dimaénkeun basa Perang Dunya I, tapi kompetisi lanjut liwat tim layanan saperti tim Angkatan Darat Selandia Anyar.[21] Dina Perang Dunya II, euweuh patandingan internasional dimaénkeun ku raloba nagara sanajan Italia, Jérman, jeung Romania maénkeun sawatara patandingan,[22][23][24] sarta Cambridge jeung Oxford ngalanjutkeun Patandingan Universitas warsihanna.[25]
Rugbi union diasupkeun salaku cabang dina Olimpiade opat kali dina awal 1900-an. Dina 1973, turnamén internasional rugbi tujuh anu didukung resmi lumangsung di Murrayfield, salaku bagian ti pangélingan saratus taun Rugbi Union Skotlandia.[26] Dina 1987, Piala Dunya Rugbi kahiji dilaksanakeun di Selandia Anyar jeung Australia, sarta nu meunang nya éta Selandia Anyar. Turnamén Piala Dunya Rugbi Tujuh kahiji dilaksanakeun di Murrayfield dina 1993. Rugbi Tujuh dipikawanohkeun di Commonwealth Games dina 1998 jeung bakal dilombakeun dina Olimpiade 2016.[27]
Rugbi union mangrupakeun olahraga amatir nepi ka IRB ngadéklarasikeun olahraga ieu 'kabuka' dina 1995, ngahupus larangan din bayaran ka pamaén.[28][29] Tapi, période rugbi union pra-1995 dicirian ku lobana tuduhan "shamateurisme",[30] kaasup hiji invéstigasi di Britania ku hiji komite Badan Pamilihan Umum.[31][32] Nurutan dipikawanohna profésionalisme kompetisi klub trans-nasional dimimitian, kalawan Heineken Cup di Hémisfér Kalér jeung Super Rugby di Hémisfér Kidul.[33][34] Tri-nations, hiji turnamén internasional mimilukeun Afrika Kidul, Selandia Anyar, jeung Australia, dimimitian dina 1996.[34]
Tim jeung struktur tim[édit | sunting sumber]
Masing-masing tim mimiti maén kalawan 15 pamaén di lapangan.[35] Pamaén dina hiji tim dibagi kana 8 payun (2 leuwih di rugbi liga) jeung 7 bék.[36]
Pamaén payun[édit | sunting sumber]
Kawajiban utama ti pamaén payun nya éta miboga jeung nahankeun kabogaan bal.[37] Pamaén dina posisi ieu umumna gedé jeung kiat sarti milu dina scrum jeung lineout.[37] Aranjeunna sok disebut pack, utamina dina formasi scrum.[38]
Baris payun
Baris payun kawangun ti 3 pamaén, 2 prop (panyangga); loosehead jeung tighthead, sarta hooker. 2 prop ngabantu hooker dina scrum, pikeun ngadukung paluncat dina lineouts, jeung nyadiakeun tanaga dina ruck jeung maul.[36] Posisi katilu di baris payun nya éta hooker.[36] Hooker mangrupakeun posisi konci dina maén ofénsif jeung deféntif sarta miboga tanggung jawab meunangkan bal dina scrum.[36] Hooker biasana anu ngalungkeun bal dina lineout.[36]
Baris kadua
Baris kadua kawangun ti 2 lock atanapi lock forwards. Lock biasana pamaén nu pangluhurna di tim, jeung husus dina nu lincat nalika lineout.[36] Kagunaan utama lock dina lineout nya éta nyieun standing jump (luncat nangtung), mindeng dirojong ku pamaén payun nu lian, pikeun nyokot bal nu dialungkeun atawa mastikeun bal dipiboga ku reguna. Lock ogé miboga hiji kagunaan penting dina scrum, nyapit langsung di tukangeun tilu pamaén baris payun jeung nyadiakeun kadali hareup.[36]
Baris pengker
Baris pengker, kadé kaliru jeung ‘Bék’, nya éta baris katilu jeung baris pangahirna ti barisan di posisi payun. Pamaén di bari pengker mindeng disebut loose forwards.[38] Tilu posisi di baris pengker diwangun ti 2 jangjang jeung nu nomerna 8. Dua posisi jangjang, disebut jangjang blindside jeung openside, mangrupakeun baris final dina scrum. Peran utamina nya éta pikeun meunangkeun kabogaan liwat turn over.[36] Nu nomerna 8 dina scrum miboga peran ngadalikeun bal sanggeus dioper ti payun jeung posisina nyadiakeun hiji panyambung antara nu di payun jeung pengker dina fase narajang.[39]
Bék[édit | sunting sumber]
Peran bék nya éta nyieun jeung ngonvérsi kasempetan ngahasilkeun skor, aranjeuna umumna leuwih leutik tapi leuwih gancang jeung leuwih cingceng tinimbang pamaén payun.[37] Bébéda nu lian antara dua posisi nya éta bék dipiharep miboga kaahlian najong supérior, utamina dina posisi fly-half jeung full-back.[37]
Half-back
Half-back diwangun ti 2 posisi, scrum-half/half-back jeung fly-half/First Five-Eighth. Fly-half penting pikeun rencana tim, ngatur performa tim.[39] Aranjeunna biasana anu kahiji nu narima bal ti scrum-half sanggeus breakdown, lineout, atanapi scrum jeung kedah merhatoskeun nanao anu dilakukeun jeung éféktif dina ngomunikasi jeung bék luar.[39] Loba fly-half nu ogé panajong ka gawang. Scrum-half mangrupakeun panyambung antara pamaén payun jeung bék.[39] Aranjeunna narima bal ti lineout jeung mindahkeun bal ti bagian pengker scrum, biasana ngoperkeunnana ka fly-half.[40] Aranjeunna ogé feed (méré bal) ka scrum jeung kadang kedah jadi loose forward kaopat.[41]
Three quarters
Aya 4 posisi three quarter, inside centre/Second Five-Eighth, outside centre, sarta jangjang kénca jeung katuhu. Saperti fly-half, aranjeunna umumna miboga tajongan nu alus jeung alus dina maca pamaénan jeung ngarahkeun tarajangan. Centre bakal ngusakhakeun n-tackle pamaén anu narajang, nalika dina panarajangan, aranjeunna kedah ngaluarkeun kagancangan jeung tanaga pikeun norobos patahanan musuh.[39] Jangjang biasana diposisikeun di luareun backline. Kagunaan utamina nya éa ngaréngsékeun gerakan jeung usaha try.[42] Jangjang biasana pamaén anu panggancangna dina tim jeung atawa palumpat anu cingceng, atawa umumna di jaman modérn, gedé, kiat, sarta bisa ngéléhkeun tackle.[43]
Fullback
Fullback biasana aya sawatara méter tukangeun back line. Anjeunna nyanggap tajongan musuh jeung mindeng jadi baris patahanan ahir anu kedah ditorobos ku musuh.[39] Dua atribut penting ti saurang fullback nu alus nya éta kaahlian nyanggap jeung najong.[44]
Aturan[édit | sunting sumber]
Skor[édit | sunting sumber]
Rugbi union dimaénkeun antara 2 tim – anu skorna leuwih loba nya éta nu meunang. Skor bisa dihasilkeun liwat sababaraha cara : try, ku cara mawa bal ka aréa gawang (antara garis gawang jeung garis bal paéh) jeung bari labuh ka taneuh (grounding), ngahasilkeun 5 poin jeung hiji conversion anu bisa ngahasilkeun 2 poin; liwat pénalti atawa drop goal ngahasilkeun 3 poin.[45] Skor ti cara-cara ieu geus diganti warsih-warsih.[46]
Lapangan[édit | sunting sumber]
Lapangan rugbi sedeukeut-deukeutna maksimal panjangna 144m jeung lébar 70m.[47] Dina patandingan sabenerna, kedah aya jarak maksimal 100m antara dua garis try, kalawan di mana waé 10 jeung 22m tukangeun garis try jadi aréa bal paéh.[47] Aya sababaraha garis anu meunatasannana, saperti garis saparo jalan, "dua puluh dua", anu aya 22m ti garis gawang.[47]
Pos gawangna saperti hurup H, jeung miboga dua tihang, kapisah 5,6m, disambungkeun ku hiji batang horizontal 3m luhureun taneuh.[48] Diménsi lapangan anu sabenerna mah maké unit impérial, tapi geus dikonvérsi ka sistim métrik.[49][50]
Struktur patandingan[édit | sunting sumber]
Dina awal patandingan, kaptén ti kadua tim jeung wasit ngundi hiji koin pikeun nangtukeun tim mana anu kick off kahiji. Patandingan teras mimiti kalawan hiji drop kick, jeung pamaén ngudag bal ka aréa musuh, jeung nu lian nyobian sangkan narima bal nu teras narajang. Lamun pamaén nu mawa bal di-tackle, salajengna bakal aya hiji ruck.[51]
Patandingan dibagi kana 2 babak masing-masing 40 menit, kalawan hiji istirahat di tengahna.[52] Di babak kadua, tim silih tuker gawang.[52] Selaan pikeun kacilakaan sangkan mungkinkeun wasit ngalaksanakeun aksi disiplinér, teu kaétang salaku bagian ti wayah maén, jadi biasana waktu anu kapaké leuwih ti 80 menit.[52] Wasit miboga tanggung jawab dina netepkeun wayah, sanajan—sakumaha dina loba turnamén—anjeuna ditulungan ku hiji panangtu wayah resmi.[52] Upami wayahna béak tapi balna masih dimaénkeun, patandingan lanjut nepi ka balna 'paéh', jeung ngan dina éta wungkul wasit miriwit pikeun nandaan réngséna babak atawa patandingan; tapi, upamina wasti méré pénalti atawa tajongan bébas, patandingan lanjut.[53]
Ngoper jeung najong[édit | sunting sumber]
Operan payun (ngalungkeun bal ka payun ka pamaén lian) teu beunang; ball ngan bisa dioper ka samping atawa ka tukang.[54] Bal bisa dicandak ka payun ku tilu cara— ditajong, dicandak lumpat, atanapi ti scrum atawa maul. Pamaén anu bisa di-tackle atawa di-ruck ngan pamaén anu mawa bal. Basa bal dipayunkeun ku hiji pamaén maké pananganna, éta ngahasilkeun knock-on, anu teras dilanjutkeun ku scrum.[54]
Sadaya pamaén tiasa najong bal ka payun pikeun miboga téritori. Basa saurang pamaén di mana waé di aréa maén najong sacara teu langsung ka touch jadina balna mantul dina lapangan, throw-in dilaksanakeun basa balna asup ka touch.[54] Upami pamaén najong langusng ka touch (saperti tanpa mantul di jero lapangan heula) tina jero garis 22 méter soranganna, lineout dilaksanakeun ku tim lawan di tempat bal asup ka touch, tapi upami balna langsung ditajong ka touch ku saurang pamaén di luar garis 22 méter, lineout dilaksanakeun ka tempat tajongan anu tadi dilakukeun.[55]
Breakdowns[édit | sunting sumber]
Tujuan sisi nahan nya éta ngeureunkeun pamaén nu mawa bal, boh liwat ngalabuhkeun manéhna (tackle, nu biasana dimiluan ku ruck), atawa parebut posési jeung nu mawa bal dina suku (maul). Kaayaan kitu disebut hiji breakdown jeung miboga aturan husus.
Saurang pamaén beunang n-tackle-an pamaén lawan anu keur miboga balna ku cara ngalabuhkeun manéhna. Anu n-tackle teu beunang n-tackle di luhureun taktak (tenggek jeung mastaka),[56] jeung nu n-tackle kedah ngusahakeun ngurilingkeun leungeunna kana pamaén anu di-tackle sangkan tackle-na komplit. Teu beunang ngadorong, ngadu taktak, atawa néngklas pamaén lian maké suku, tapi panangan beunang dipaké (maksudna hiji tap-tackle atawa ankle-tap).[57][58]
Maul aya sanggeus saurang pamaén nu mawa bal kontak jeung lawanna tapi kadalina tetep dina sukuna; basa tilu pamaén cekap pikeun ngawangun hiji maul.[38] Hiji ruck mirip jeung maul, tapi dina kasus ieu balna geus ka taneuh kalwan minimalna tilu pamaén milu ngalindungan balna.[38]
Set pieces[édit | sunting sumber]
Lineout[édit | sunting sumber]
Basa balna kaluar liwat sisi lapangan, hiji lineout dilakukeun ku lawanna tim anu pangahirna keuna bal.[59] Pamaén payun ti saban tim baris saméter kapisah, tegak lurus jeung garis touch sarta antara 5 m jeung 15 m ti garis touch.[59] Balna dialungkeun ti garis touch ka jero lapangan ku hiji pamaén (biasana hooker) ti tim anu sanés pangahirna keuna bal.[59] Kajaba, upami balna kaluar ku lantaran hiji pénalti, tim anu ngalaksanakeun pénalti ngalakukeun line-out-na.[59]
Tim duanana parebut balna jeung pamaén beunang ngangkat réréncangan satimna.[60] Pamaén nu luncat teu beunang di-tackle nepi ka manéhna nangtung sarta ngan kontak taktak anu diijinkeun; palanggaran anu dihaja kana aturan eiu mangrupakeun bahaya, jeung bisa ngahasilkeun pénalti.[61]
Scrum[édit | sunting sumber]
Hiji scrum mangrupakeun hiji cara pikeun 'ngamimitian' deui patandingan kalawan aman jeung adil sanggeus palanggaran leutik.[62] Scrum dilaksanakeun ku lantaran operan payun, offside, atawa upami balna kakurung dina ruck atawa maul tanpa kasempetan bal kaambil. Hiji tim bisa ogé milih scrum salaku hadiah pénaltina.[62]
Hiji scrum diwangun ti 8 pamaén payun ti saban tim ngariung dina 3 baris.[62] Baris payun ngawengku 2 prop (loosehead jeung tighthead) atawa sisi hooker.[62] Baris kadua ngawengku 2 lock jeung 2 flanker. Tukangeun baris kadua nya éta si nomer 8. Formasi ieu kawanoh salaku formasi 3–4–1.[63] Basa hiji scrum kawangun, scrum-half ti tim anu dihadiahan nga-feed (méré) balna ka sela antara dua baris payun (kawanoh salaku tunnel).[62] Dua hooker teras parebut ku cara nyapukeun bal na ka tukang maké suku, samentawis masing-masing kelompok nyoba ngadorong kelompok scrum musuhna pikeun ngalindungan posési.[62] Tim anu meunangkeun posési mindahkeun balna ka bagian tukangna scrum, di mana balna dicandak ku nu nomer 8 atawa ku scrum-half.[62]
Ofisial jeung sanksi[édit | sunting sumber]
Aya 3 ofisial patandingan: hiji wasit jeung dua asistén wasit.[64] Asistén wasit, baheulana kawanoh salaku hakim toucdh, miboga fungsi utami pikeun nunjukkeun di mana balna kaluar ti lapangan; peranna geus dilegaan jeung aranjeunna ayeuna bisa ngiringan wasit pikeun rupa-rupa tujuan, saperti nunjukkeun palanggaran jeung mariksa garis off-side.[64] Tambahannana, pikeun patandingan di kompetisi luhur, sok aya ofisial patandingan télévisi (Television Match Official TMO; populérna disebut "wasit vidéo"), pikeun nulungan sababaraha kaputusan, disambungkeun ka wasit ku radio.[65] Para wasit miboga sistim sinyal tangan pikeun ngindikasikeun kaputusannana.[66]
Hukuman umum contona n-tackle luhureun taktak, rubuh dina scrum, ruck, atanapi maul, teu ngalepaskeun bal basa di taneuh, atawa off-side.[67] Lawanna tim anu ngalanggar aturan miboga sababaraha pilihan pikeun hadiahna: hiji tajongan "tap" (balna ditajong ka jarak anu deukeut pisan ti tangan, mungkinkeun nu najongna nyandak balna deui jeung tuluy lumpat barina), hiji punt (balna ditajong ka jarak nu jauh ti tangan, pikeun posisi lapangan), hiji place-kick (nu najongna bakal nyobian nyitak gol), atawa hiji scrum.[67] Pamaén bisa dikaluarkeun (dibéré kartu beureum) atawa ditunda ("sin-binned") pikeun 10 menit (kartu konéng) ku lantaran palanggaran, jeung teu beunang diganti.[67]
Panggantian jeung substitusi[édit | sunting sumber]
Dina patandingan, pamaén bisa diganti (ku lantaran kacilakaan) atawa disubstitusi (pikeun alesan taktik).[35] Saurang pamaén nu geus diganti teu beunang maén deui iwal anjeunna diganti saheulaan pikeun ngadalian ciderana; saurang pamaén anu geus disubstitusi bisa maén deui saheulaan, pikeun ngaganti pamaén anu boga rahut nu getihan, atawa permanén, upami ngagantikeun pamaén baris payun.[35] Dina patandingan internasional, 7 panggantian diijinkeun; di turnamén domstik atawa antarbeungeut, dina kawijaksanaan babon organisasina, jumlahna bisa ditambihkeun nepi ka 8, nu mana 3 kedah geus dilatih jeung mibanda pangalaman anu cekap pikeun nyadiakeun pangaling pikeun tilu pamaén baris payun.[68]
Pakakas[édit | sunting sumber]
Pakakas dasar ti rugbi union nya éta balna, baju rugbi, calana pondok rugbi, kaos suku, jeung sapatu. Bal rugbi bentukna oval, (téhnisna buleud manjang), jeung dijieun ti 4 panel.[69] Balna baheula dijieun ti kulit, tapi ayeuna bisana ngagunakeun bal anu dijieun ti matérial sintétis. IRB ngaluarkeun ukuran spésifik bal, panjang 280-300mm, kuriling panjang 740-770mm, jeung kuriling lébar 580-620mm.[69] Sapatu rugbi miboga sol jeung pul anu mungkinkeun cekelan kana taneuh lapangan. Pulna bisa dijieun ti logam atawa plastik tapi teu kénging seukeut.[70]
Pakakas palindung opsional sarta aya aturannana. Pakakas anu paling umum nya éta palindung baham, anu dipaké ku ampir sadaya pamaén, jeung mangrupakeun pakakas rugbi wajib dina sababaraha nagara.[71] Pakakas palindung lianna contona hélm; ipis (teu leuwih ti 10 mm), alas taktak hampang, jeung palindung sampéan; anu dipaké di jero kaos suku.[72] Perban atanapi bandana kénging dipaké; sababaraha pamaén maké bandana di mastakana pikeun ngalindungan cepil dina scrum jeung ruck. Pamaén awéwé beunang ogé maké ales dada.[72] Sanajan teu dipaké pikeun palindungan, sababaraha rupa sarung tangan tanpa ramo diidinkeun pikeun nambihan cekelan.[72]
Mangrupakeun tanggung jawab ofisial patandingan pikeun mariksa pakakas jeung pakéan pamaén saméméh tanding mastikeun yén saluyu jeung aturan maén.[73]
Babon organisasi[édit | sunting sumber]
Babon organisasi internasional rugbi union (jeung kaulinan anu kaasosiasina kawas rugbi tujuh) nya éta International Rugby Board (IRB).[74] IRB markasna aya di Dublin, Irlandia.[74] IRB, diadegkeun dina 1886, mingpin olahraga ieu disakuliah dunya jeung ngabéwarakeun aturan maén sarta réngking.[74] Dina Nopémber 2010, IRB miboga 118 kahijian di kaanggotaannana, boh anggota pinuh atawa nu kaasosiasi.[75] Dumasar kana IRB, rugbi union dimaénkeun ku lalaki jeung awéwé di leuwih ti 100 nagara.[74] IRB ngadalikeun Piala Dunya Rugbi,[74] Piala Dunya Rugbi Awéwé,[76] Piala Dunya Rugbi Tujuh,[77] IRB Sevens World Series,[78] Junior World Championship,[79] Junior World Trophy,[80] Nations Cup[81], sarta Piala Bangsa-Bangsa Pasifik.[82]
6 asosiasi régional, anu mangrupakeun anggota IRB, nya éta:
- Konféderasi Rugbi Afrika (CAR)[83]
- Uni Maén Bal Rugbi Asia (ARFU)[84]
- Asosiasi Rugbi Amérika Kalér jeung Karibia (NACRA)[85]
- Fédération Internationale de Rugby Amateur – Association Européenne de Rugby (FIRA-AER)[86]
- Féderasi Union Rugbi Oséania (FORU)[87]
- Confederación Sudamericana de Rugby (South American Rugby Confederation) (CONSUR)[88]
SANZAR (South Africa, New Zealand and Australia Rugby; Rugbi Afrika Kidul, Selandia Anyar, jeung Australia) nya éta gabungan ti Union Rugbi Afrika Kidul, Union Rugbi Selandia Anyar, jeung Union Rugbi Australia anu ngurus Super Rugby jeung Kajuaraan Rugbi (The Rugby Championship) (baheulana Tri Nations saméméh asupna Argéntina).[89] Sanajan Union Rugbi Argéntina awalna teu boga pawakilan dina SANZAR, tapi geus dibéré aksés ka kagiatan organisasi, utamina Kajuaraaan Rugbi.[90]
Union nasional nénjo rugbi union dina nagara sosorangan jeung kaafiliasi kana IRB. Déwan IRB miboga 26 korsi.[74]
Sakuliah dunya[édit | sunting sumber]
Nagara anu pangawalna ngadopsi rugbi union nya éta Inggris, nagara asal, teras dimiluan ku 3 Nagara Asal (Home Nations) nu lian, Skotlandia, Irlandia, jeung Wales. Sumebarna rugbi union salaku olahraga dunya bisa ditulusur kana pamawaanna ku ékspatriat Britania, personél militér, jeung mahasiswa universitas di luar nagri. Hiji klub rugbi dibentuk di Sydney, Australia dina 1864; samentawis olahraga ieu disebut geus dipikawanohkeun ka Selandia Anyar ku Charles Munro dina 1870, anu maénkeun rugbi basa minangka murid di Christ's College, Finchley.[10] Klub rugbi nu kahiji di Perancis diwangun ku padumuk Britania di Le Havre dina 1872, samentawis warsih salajengna Argéntina miboga patandingan nu kahijina: 'Banks' v 'City' di Buenos Aires.[91] Di Amérika Kalér, hiji klub dibentuk di Montréal dina 1868, klub kahijina Kanada. Kota Montréal ogé maénkeun peranna dina pamikawanohan olahraga ieu di Amérika Sarikat, basa mahasiswa Universitas McGill ngalawan hiji tim ti Universitas Harvard dina 1874.[10][91] Dina 1875, rugbi dipikawanohkeun ka Afrika Kidul ku prajurit Britania di Cape Town.[91]
Sababaraha nagara kapuloan geus ngadukung olahraga ieu, loba anu dipikawanohkeun ku Britania, tapi teras nyebarkeun ka nagara tatanggana bari néangan musuh luar nagri. Rugbi kahiji kalina dimaénkeun di Fiji kira-kira dina 1884 ku prajurit Éropa jeung Fiji ti Angkatan Kapulisian Pribumi di Ba di Pulo Viti Levu.[92][93] Fiji teras ngintunkeun timna ka Samoa dina 1924, anu ngadegkeun unionna dina 1927.[94] Nagara lian anu miboga tim rugbi nasional di Oséania contona Kapuloan Cook, Niue, Papua Nugini, jeung Kapuloan Solomon.[95]
Sanajan kaping pastina kadatangan rugbi union di Trinidad jeung Tobago teu kawanoh, klub kahijina, Northern RFC, dibentuk dina 1923, hiji tim nasional maén dina 1927 sarta ku lantaran hiji tur nu dibolaykeun ka Guiana Britania dina 1933, ngarobih tujuanna ka Barbados; mikawanohkeun rugbi ka ditu.[96][97] Nagara Atlantik lian nu maénkeun rugbi union contona Jamaika[98] jeung Bermuda.[99]
Nyebarna rugbi union di Éropa téh sporadis. Sajarahna, ku sabab kirangna patandingan internasional antara tim kandang Britania jeung Irlandia, anu leuwih kapincut kana ngalawan raksasa Hémisfér Kidul Australia, Selandia Anyar, jeung Afrika Kidul, bagian Éropa lianna dipaksa pikeun nyieun hiji 'tingkat kadua' pikeun patandingan rugbi internasional. Salaku hiji nagara daratan utama jeung dina jaman nalika diisolasi ku Union Britania jeung Irlandia, Perancis jadi sahiji-hijina tim Éropa ti tingkat atas pikeun sacara régulér ngalawan nagara Éropa lianna; utamina Bélgia, Walanda, Jérman, Spanyol, Romania, Polandia, Italia, jeung Cékoslowakia.[86][100] Dina 1934, diusulkeun ku Féderasi Rugbi Perancis, FIRA (Fédération Internationale de Rugby Amateur) diwangun pikeun ngatur rugbi union di luar otoritas IRB.[86] Anggota pawangunna nya éta Italia, Romania, Walanda, Katalonia, Portugal, Cékoslowakia, jeung Swédia. Nagara Éropa lianna anu maén rugbi union di antarana Rusia, anu patandingan resmi anu kacutatna ditandaan ku tepungna Dynamo Moskwa jeung Institut Ilmu Olahraga Moskwa dina 1933.[101]
Sanajan Argéntina mangrupakeun nagara pamaén rugbi anu katelah ti Amérika Kidul, ngadegkeun Rugbi Union Argéntina dina 1899,[102] sababaraha nagara lian di buanana ogé miboga sajarah rugbi. Rugbi geus dimaénkeun di Brasil ti ahir abad ka-19, tapi kaulinan ieu dimaénkeun sacara kaatur ti 1926, basa São Paulo ngéléhkeun Santos dina hiji patandingan antarkota.[103] Mibutuhkeun sababaraha panolakan pikeun Uruguay ngadopsi olahraga ieu, diluluguan ku utamina raloba dukungan ti Klub Krikét Montevideo; lanjuy dina 1951 kalawan diwangunna hiji liga nasional jeung 4 klub.[104] Nagara di Amérika Kidul lianna anu geus ngadegkeun hiji union rugbi contona Cili (1948),[105] jeung Paraguay (1968).[106]
Loba nagara ti Asia anu tradisina maénkeun rugbi bisa ditulusuran ka jaman panjajahan Kakaisaran Britania. India mimiti maénkeun rugbi dina awal 1870-an, Klub Maén Bal Kalkuta ngabentuk dina 1872. sanggeus ditarikna dinas Britania ti wewengkon ieu dina ahir dékade éta, rugbi di India ngangkleung. Paninggalan India kana olahraga ieu nya éta Piala Kalkuta ka Uni Maén Bal Rugbi; tropi rugbi anu pangkolotna sadunya anu diparebutkeun taunan antara Inggris jeung Skotlandia.[107] Sri Lanka ngaklaim geus ngawangun unionna dina 1878, jeung sanajan sautik informasi resmi ti jaman éta kasadia, timna meunangkeun piala All-India di Madras dina 1920.[108] Malaysia ogé miboga cutatan buruk. Sajarahna, patandingan anu kahijina kacutat di Malaysia nya éta dina 1892, tapi konfirmasi tina kahiji kalina ayana rugbi nya éta ayana HMS Malaya Cup anu, dingaranan dumasar HMS Malaya, anu dipidangkeun kahiji kalina dina 1922 jeung masih dihadiahkeun kana pameunang rugbi tujuh Malaysia.[109] Rugbi union dipikawanohkeun ka Jepang dina 1899 ku Ginnosuke Tanaka, saurang murid ti Trinity Hall, Cambridge sarta Edward Bramwell Clarke, anu balajar dina Kampus Corpus Christi, Cambridge.[110][111] RFU Jepang diwangun dina 1926 jeung tempatna dina sajarah rugbi direketkeun ku warta yén Jepang bakal jadi nagara palaksana Piala Dunya Rugbi 2019.[112] Hal ieu bisa jadi kahiji kalina nagara di luar Pasamakmuran, Irlandia, jeung Perancis anu ngalaksanekun acara éta, jeung diténjo ku IRB salaku hiji kamungkinan keur rugbi union mébérkeun jangjangna leuwih lega,[112] utamina di Asia. Nagara ti Asia lianna anu maén rugbi union di antarana Singapura, Koréa Kidul, sarta Cina, samentawis urut jajahan Britania, Hong Kong katelah dina rugbi ti pamekaranna dina rugbi tujuh, utamina turnamén Hong Kong Sevens anu diadegkeun dina 1976.[113]
Rugbi di wewengkon Teluk jeung Wétan Tengah miboga sajarahna dina 1950-an, kalawan klub-na dibentuk ku dinas Britania jeung Perancis anu ditempatkeun di wewengkon ieu sanggeus Perang Dunya II.[114] Basa aranjeunna arangkat, klub jeung tim-tim tetep diayakeun ku profésional ngora, kalobannana urang Éropa, anu gawé di nagara ieu. Union resmi Oman dibentuk dina 1971, kalawan Yang Mulia Qaboos bin Said al Said salaku Palindung.[115] Bahrain ngabentuk unionna sataun sanggeusna, samentawis dina 1975, Dubai Sevens, turnamén rugbi wewengkon Teluk kawentar, dijieun ku by Klub Rugbi Dubai Exiles. Rugbi tetep minangka olahraga minoritas di wewengkon ieu kalawan Israél, sakumaha dina 2011, jadi union anggota sahiji-hijina ti Wétan Tengah anu kaasup kana Réngking Dunya IRB.[116]
Rugbi union di Afrika nyebar dina ahir abad ka-19 jeung awal abad ka-20 utamina ku padumuk jeung panjajah anu mindeng maké kawijakan 'bodas-wungkul' dina maénkeunnana. Hal ieu nyababkeun rugbi ditempo salaku hiji olahraga borjuis kju urang pribumi kalawan daya tarik anu leutik.[117] Nagara nu kahijina nempo pamaénan rugbi kompetitif contona Afrika Kidul, jeung tatanggana, Rodésia (ayeuna Zimbabwé), anu ngawangun Union Maén Bal Rugbi Rodésia dina 1895.[118] Kalawan labuhna kakawasaan panjajah, kapopuléran rugbi ngirang, tapi kiwari, olahraga ieu didukung ku sababaraha nagara Afrika. Dina awal abad ka-21, Madagaskar ngalaman panongton saloba 40.000 dina patandingan internasional,[119] samentawis Namibia, anu sajarah rugbina bis ditulusuran ka 1915, geus pernah asup sababaraha kali ka jirangan final Piala Dunya.[120] Nagara Afrika lianna anu midang dina Réngking Dunya IRB salaku Union Anggota contona Basisir Gading, Kénya, Uganda, sarta Zambia.[116] Afrika Kidul jeung Kénya aya dina 12 "tim inti" anu milu dina sadaya pasanggiri Séri Tujuh Dunya IRB.[121]
Saminimialna aya 6 nagara anu ngadopsi rugbi union salaku olahraga nasionalna sacara de facto; nya éta Fiji,[122] Géorgia,[123] Selandia Anyar,[124] Samoa,[125] Tonga[126], jeung Wales.[127]
Rugbi union putri[édit | sunting sumber]
Cutatan ngeunaan maén bal rugbi putri balik ka ahir abad ka-19, kalawan sumber kacutat kahiji nya éta tulisan Emily Valentine, nu nyebutkeun yén anjeunna ngajieun hiji tim rugbi di Sakola Portora Royal di Enniskillen, Irlandia dina 1887.[128] Sanajan aya laporan patandingan-patandingan rugbi putri awal di Selandia Anyar jeung Perancis, salasahiji patandingan kahiji anu kaciri pikeun ngabuktikeun bukti utami nya éta patepungan antara Cardiff Ladies jeung Newport Ladies dina 1917.[129] Dina sababaraha taun ahir ieu, popularitas rugbi union dina atlét putri geus tumuwuh, sarta, dumasar kana IRB, ayeuna dimaénkeun di leuwih ti 100 nagara.[130]
Union Maén Bal Rugbi Putri Inggris (Women's Rugby Football Union; WRFU), tanggung jawab kana rugbi putri di Inggris, Skotlandia, Irlandia, jeung Wales, dibentuk dina 1983, jeung mangrupakeun babon organisasi nasional resmi anu pangkolotna pikeun rugbi putri.[131] Union ieu teras diganti dina 1994 ku Union Maén Bal Rugbi pikeun Putri (Rugby Football Union for Women; RFUW) di Inggris kalawan masing-masing Nagara Asal lianna ngurusan nagarana.[131] Kompetisi internasional utamina dina rugbi union putri nya éta Piala Dunya Rugbi Putri, kahiji lumangsung dina 1991.[132] Ti 1994, Piala Dunya Rugbi Putri dilaksanakeun saban 4 warsih.[132]
Kompetisi internasional utami[édit | sunting sumber]
- Pikeun leuwih jéntré ngeunaan jejer ieu, mangga tingal Daptar kompetisi rugbi union.
Turnamén anu pangpentingana di rugbi union nya éta Piala Dunya Rugbi, turnamén putra anu dilaksanakeun saban 4 warsih ngalombakeun tim-tim nasional rugbi union. Selandia Anyar nya éta juara anu panganyarna, nu meunangkeun Piala Dunya Rugbi 2011 anu lumangsung di Selandia Anyar, ngéléhkeun Perancis 8-7 di final.[133] Teu aya pameunang Piala Dunya nu geus hasil jadi juara turut-tumurut.[134] Inggris mangrupakeun tim kahiji ti Hémisfér Kalér nu meunangkeunnana. Selandia Anyar pernah meunang dina 1987, Australia dina 1991 jeung 1999, Afrika Kalér dina 1995 jeung 2007.[134] Kompetisi internasional utami lianna saperti Kajuaraan Genep Bangsa dilaksanakeun di Hémisfér Kalér sarta Kajuaraan Rugbi, dilaksanakeun di Hémisfér Kidul.
Kajuaraan Genep Bangsa (Six Nations Championship) nya éta hiji kompetisi taunan mimilukeun tim Inggris, Perancis, Irlandia, Italia, Skotlandia, jeung Wales.[135] Masing-masing nagara ngalawan lima nu lianna sakali. Kajuaraan Rugbi (The Rugby Championship) nya éta ngaran anyar ti séri taunan internasional di Hémisfér Kidul, mimilukeun Afrika Kidul, Argéntina, Australia, jeung Selandia Anyar. Ti awalna dina 1996 nepi ka sabagian 2011, kompetisi ieu kawanoh salaku Tri Nations (Tilu Bangsa), jeung ngan mimilukeun Australia, Selandia Anyar, jeung Afrika Kidul.[136] Tim-tim ieu geus ngadominasi réngking dunya sababaraha taun ahir, jeung loba anu nyebutkeun yén kompetisi ieu mangrupakeun kompetisi pangkiatna dina rugbi internasional.[137][138]
Tur rugbi[édit | sunting sumber]
Dina sajarah awal rugbi union, jaman saméméh lalampahan udara komérsial, tim-tim ti buana nu béda jarang patepang. 2 tur awal anu katelah aya dina 1888, Kapuloan Britania ka Selandia Anyar jeung Australia[139], anu dimiluan ku tur tim Selandia Anyar ka Éropa.[140] Tradisionalna, tur anu pangluhurna nya éta tur nagara Hémisfér Kidul (Australia, Selandia Anyar, jeung Afrika Kidul) ka Hémisfér Kalér, teras tur balesan dijieun ku tim gabungan Britania jeung Irlandia.[141]
Rugbi dina turnamén internasional[édit | sunting sumber]
Rugbi union dimaénkeun dina Olimpiade Usum Panas 1900, 1908, 1920, jeung 1924.[142] Sakumaha dina aturan Olimpiade, Skotlandia, Wales, jeung Inggris teu diidinkeun maén dina tim anu kapisah ku sabab sanés nagara daulat. Dina 1900, Perancis meunangkeun emas, ngéléhkeun Britania Raya 27-8 jeung ngéléhkeun Jérman 27-17.[142] Dina 1908, Australasia ngéléhkeun Britania Raya, meunangkeun medali emas, kalawan skor 32-3.[142] Dina 1920, Amérika Sarikat, maké hiji tim anu pamaén-pamaénna karak anyar kana olahraga rugbi, tapi bisa ngéléhkeun Perancis, 8-0. Dina 1924, Amérika Sarikat ngéléhkeun Perancis deui, 17-3, jadi sahiji-hijina tim anu meunangkeun emas dua kali di olahraga ieu.[142] Dina 2009, Komite Olimpiade Internasional miboga hasil pamilihan 81-8, meunangkeun rugbi union sangkan dibalikkeun salaku olahraga Olimpiade saheunteuna dina Olimpiade 2016 jeung 2020, tapi dina rugbi tujuh, kalawan format turnamén 4-dinten.[27][143]
Rugbi tujuh geus dimaénkeun di Pésta Olahraga Pasamakmuran ti 1998 di Kuala Lumpur.[144] Panyekel medali emas ayeuna nya éta Selandia Anyar anu geus meunangkeunnana 4 kali.[145] Rugbi union ogé geus jadi cabang Pésta Olahraga Asia ti 1998 di Bangkok, Thailand. Dina kompetisi 1998 jeung 2002, anu tujuh jeung lima welas dua-duana dimaénkeun, tapi ti 2006, ngan nu tujuh anu ditahankeun. Dina 2010, rugbi tujuh putri dipikawanohkeun. Panyekel medali emas ayeuna dina turnamén tujuh, dilaksanakeun di 2010, nya éta Jepang dina nomer putrana sarta Kazakhstan dina nomer putrina.[146][147]
Rugbi internasional putri[édit | sunting sumber]
Rugbi union putri internasional kahiji mimiti 1982, kalawan hiji patandingan antara Perancis jeung Walanda anu dilaksanakeun di Utrecht.[148] Dina 2009, leuwih ti 600 patandingan internasional putri geus dimaénkeun ku leuwih ti 40 tim.[149]
Piala Dunya Rugbi Putri anu kahiji dilaksanakeun di Wales dina 1991, jeung nu meunang nya éta Amérika Sarikat.[132] Turnamén anu kadua dilaksanakeun dina 1994, jeung saprak éta kompetisina geus dilaksanakeun saban 4 taun. Tim Selandia Ayar geus meunangkeun 4 Piala Dunya nu pangahirna (1998, 2002, 2006, 2010).[150]
Sakumaha ayana Piala Dunya Rugbi Putri, aya ogé turnamén régulérna, contona Kajuaraan Genep Bangsa Putri, dilaksanakeun bareng jeung nu putrana. Kahiji dimaénkeun dina 1996, kompetisi ieu geus didominasi ku Inggris, anu geus meunangkeun turnamén éta 12 kali, kalawan 6 kali meunang turut-tumurut (2006 nepi ka 2011).[151]
Varian[édit | sunting sumber]
Rugbi union geus miboga sababaraha varian. Pabédaan umum dina varian olahraga ieu biasana pamaén nu leuwih saeutik atawa ngirangan kontak pamaén. Varian nu pangkoltna nya éta Rugbi tujuh (7's, atawa VIIs), hiji varian nu gancang nu lahir di Melrose, Skotlandia dina 1883. Di rugbi tujuh, ngan aya 7 pamaén saban tim, jeung hiji babakna biasana ngan tujuh menit. Turnamén utami contona Hong Kong Sevens jeung Dubai Sevens, duanana dilaksanakeun di aréa nu teu biasa kaasosiasi jeung tingkat luhur rugbi 15. Varian lianna contona Rugbi sapuluh (10's atawa Xs), hiji varian Malaysia kalawan 10 pamaén per tim.[152]
Ku lantaran kaayaan fisik dina maén rugbi, sababaraha varian geus dijieun pikeun mikawanohkeun olahraga ieu ka barudak kalawan tingkat kontak fisik nu dikirangan.[153] Ti vérsi-vérsi ieu, Touch rugbi, nu mana tackles dijieun ku cara ngeunakeun nu mawa bal ku dua tangan. Olahraga ieu populér salaku vérsi campuran ti nu 15, dimaénkeun ku boh barudak boh déwasa.[154][155] Tag Rugby, nya éta vérsi di mana pamaénna maké hiji beubeur kalawan dua talian, upami dileupaskeun hartina ka-tackle. Dina Tag Rugby, najong bal ogé teu beunang.[156] Rugbi mini ogé varian lian ti rugbi union pikeun mikawanohkeun olahraga ieu ka barudak,[157][158] Dimaénkeun ku 9 pamaén jeung di lapangan nu leuwih leutik.[159] Mirip jeung Tag Rugby, Rugbi Bandéra Amérika (American Flag Rugby; AFR), mangrupakeun hiji varian ti rugbi union nu dimaénkeun campuran (bisa ku bareng lalaki-awéwé) tanpa kontak pikeun barudak Amérika dina kelas K-9.[160] Boh Rugbi Bandéra Amérika boh Rugbi Mini duanana béda jeung Tag Rugby nu mana dina dua varian rugbi éta leuwih dipikawanohkeun deui unsur lanjutan rugbi union sajalan pamaénna tumuwuh.[159]
Varian lianna contona rugbi basisir jeung rugbi salju.[153][161]
Pangaruh kana olahraga lian[édit | sunting sumber]
Rugbi union football, jeung katurunan langsungna, maén bal rugbi, miboga pangaruh nu kiat kana sababaraha olahraga lian. Kode Gridiron, maén bal Amérika[162][163] jeung maén bal Kanada,[164] diturunkeun ti bentuk awal rugbi. Di Kanada, maén bal Kanada geus mindeng disebut "maén bal rugbi" (rugby football),[164] jeung sababaraha badan nasional jeung propinsi disebut "Union Rugbi Maén Bal" atawa "Union Rugbi", saperti Union Rugbi Maén Bal Ontario jeung Quebec.[164] Contona, dina Encyclopedia Canadiana, cutatan Rugby Football dimimitian ku cara ngarujuk ka "the Canadian development of rugby union or "English rugger" introduced into Canada in the third quarter of the nineteenth century" (pamekaran Kanada kana rugbi union atawa "rugger Inggris" dipikawanohkeun ka Kanada dina parapat katilu abad ka-19), tapi teras nyebutkeun yén "the Canadian game is a radical departure from rugby union" (kaulinan Kanadana mangrupa hiji kadatangan radikal ti rugbi union).[164]
Maén Bal Australia geus kapangaruh ku loba olahraga, kaasup maén bal Gael, maén bal rugbi, jeung krikét. Raloba panulis percaya yén pangaruh utamina nya éta maén bal rugbi jeung kaulinan lian nu lahir di sakola umum Inggris.[165] Tom Wills, nu diakuan salaku panaratas Maén Bal Australia, ogé pernah janten murid Sakola Rugby.[166]
James Naismith ngarujuk ti rupa-rupa olahraga kaasup rugbi pikeun nyieun baskét.[167] Kontribusi nu terangna nya éta kamiripan bal luncat ka lineout ogé gaya ngalung underhand nu ngadominasi taun-taun awal ti olahraga éta. Naismith pernah maén rugbi pikeun sababaraha taun dina Universitas McGill.[168]
Maén bal Swédia nya éta hiji kode nu aturanna mangrupa campuran ti aturan maén bal jeung aturan maén bal rugbi. Sababaraha urang maénkeun kaulinan éta maké hiji bal nu buleud, samentawis nu lian maké bal oval.[169] Kaulinan éta teu dimaénkeun deui.[170]
Rugbi minangka dasar ti rugbi korsi roda (kawanoh ogé salaku "rugbi quad" atawa "murderball"), tapi olahraga ieu leuwih kiatna dipangaruhan ku baskét korsi roda, hoki és, jeung bal tangan tinimbang rugbi union.[171]
Statistik jeung rékor[édit | sunting sumber]
Dumasar kana hiji laporan dina 2011 ku Puseur Bisnis Internasional olahraga di Universitas Coventry, ayeuna aya leuwih ti 5 yuta urang maénkeun rugbi union atawa hiji varianna anu kaorganisasi ku IRB.[172] Hal ieu mangrupakeun paningkatan 19 persén ti laporan saméméhna dina 2007.[173] Laporan ieu nyebutkeun ogé yén ti 2007, partisipasi geus ningkat 33 persén di Afrika, 22 persén di Amérika Kidul, jeung 18 persén di Asia sareng Amérika Kalér.[173]
Acara utami rugbi union, Piala Dunya Rugbi, geus lanjut mekarna ti lahirna dina 1987.[174] Turnamén kahijina, mimilukeun 16 tim, ditongtonkeun ka 17 nagara kalawan total pamiarsa kaakumulasi 230 yuta.[174] Panjualan tikét basa babak grup jeung final ti turnamén nu sarua kirang ti sayuta.[174] Piala Dunya 2007 mimilukeun 94 nagara kalawan panjualan tikét 3.850.000 dina babak grup jeung final.[174] Total pamiarsa acara éta, nu ditongtonkeun ka 200 nagara, nya éta 4,2 milyar.[174]
Pamaén nu midang internasional panglobana ti nagara golongan 1 nya éta halfback Australia, George Gregan, kalawan 139 kali midang.[175] Samentawis pamaén internasional panyitak skor panglobana ti nagara golongan 1 nya éta Dan Carter ti Selandia Anyar, nu geus nyitak 1250 poin dina karirna.[176] Dina April 2010, Lithuania ngéléhkeun rékor kameunangan internasional turut-tumurut, anu saméméhna dicekel ku Selandia Anyar jeung Afrika Kidul, kalawan 17 kali meunang turut-tumurut ngalawan nagara golongan 1[177]. Lithuania meunangkeun kameunangan ka-18-na dina patandingan ngalawan nagara golongan 2, Sérbia.[178] Patandingan internasional anu boga skor panglobana antara dua tim nu diakuan nya éta kameunangan Hong Kong kana Singapura, 164 - 13, dina 27 Oktober 1994.[179] Rékor lian contona kameunangan >152 poin nu dicekel ku 2 nagara, Jepang (meunang 155 - 3 ngalawan Taipéi Cina) jeung Argéntina (152 - 0 ngalawan Paraguay). Duanana dina taun 2002.[179]
Rugbi union dina budaya[édit | sunting sumber]
Pangaruh rugbi kana budaya bisa ditempo dina inspirasi seniman jeung panulis, ogé pangaruh pamaén jeung pangurus rugbi salaku pacontoan jeung pahlawan pikeun nagarana. Loba panulis populér nu geus maké rugbi union dina bukuna. Novél 1857 Thomas Hughes, Tom Brown's Schooldays, latarna di Sakola Rugby, ngawengku carita ngeunaan patandingan maén bal rugbi, nu teras dipilemkeun dina 1940-an. James Joyce nyebutkeun tim Irlandia, Bective Rangers, di sababaraha bukuna, kaasup Ulysses (1922) jeung Finnegans Wake (1939), samentawis karya semi-otobiagrafis 1916-na, A Portrait of the Artist as a Young Man, miboga catetan pamaén internasional ti Irlandia, James Magee.[180] Sir Arthur Conan Doyle, dina carita Sherlock Holmes 1924-na, The Adventure of the Sussex Vampire, nyebutkeun yén Dr Watson maén rugbi pikeun Blackheath.[181]
Rugbi union mangrupakeun subjék ti skétsa awal ngagambarkeun olahraga ieu, tapi dipaké ogé ku sababaraha seniman, utamina ku sababaraha palukis Perancis awal abad ka-20. Post-Imprésionis Perancis Henri Rousseau, Joueurs de football, damelan 1908, némbongkeun 2 pasang pamaén rugbi.[182] Seniman Perancis lianna nu geus ngagambarkeun olahraga ieu dina karyana contona Albert Gleizes (Les Joueurs de football [1912]), Robert Delaunay (Football. L'Equipe de Cardiff [1916]), jeung André Lhote (Partie de Rugby [1917]).[183] Medali Emas pikeun Seni 1928 dina Olimpiade Antwerp dimeunangkeun ku Jean Jacoby ti Luksemburg dina karyana Rugby.[184]
Dina televisi jeung pilem, rugbi union geus dipaké minangka kasang tukan dina sababaraha produksi. Komédi 1949 ti Ealing Studios, A Run for Your Money, jeung pilem televisi 1979 ti BBC Wales, Grand Slam, duanana museur kana pandukung panongton patandingan, sanés olahragana.[185] Pilem nu maké olahraga ieu dina rincian leuwih contona produksi indie Old Scores (1991) jeung Forever Strong (2008). Invictus (2009), dumasar kana bukuna John Carlin, Playing the Enemy, ngomongkeun kajadian dina Piala Dunya Rugbi 1995 jeung usaha Nelson Mandela pikeun nganggo olahraga ieu ngahijikeun masarakat Afrika Kidul pasca-apartheid.[186][187]
Raloba nagara miboga patung nu ngagambarkeun rugbi union atawa pamaén rugbi. Sababarahana bisa dipanggih di stadion rugbi, saperti patung perunggu 27 suku di Twickenham[188] jeung pangurus rugbi Sir Tasker Watkins di Stadion Millenium.[189] Pamaén rugbi nu geus dihormatan dijieun patungna contona Gareth Edwards di Cardiff jeung Danie Craven di Stellenbosch.[190]
Tempo ogé[édit | sunting sumber]
- International Rugby Hall of Fame
- IRB Hall of Fame
- Daptar tim rugbi union internasional
- Daptar kompetisi rugbi union pangkolotna
- Daptar istilah rugbi union
- Variasi aturan pacobian
Réferénsi[édit | sunting sumber]
- ↑ Else, David (2007). British language & culture, 2nd, Lonely Planet.
- ↑ "Origins of Rugby – Codification "The innovation of running with the ball was introduced some time between 1820 and 1830."". Rugbyfootballhistory.com. Diakses pada 15 Agustus 2011.
- ↑ "Webb Ellis, William". Diakses pada 14 Séptémber 2009.
- ↑ "Flotsam". QI. BBC. BBC One. 9 January 2009. No. 3, seri F.
- ↑ Davies, Sean. "William Webb Ellis – fact or fiction?". bbc.co.uk. Diakses pada 20 Séptémber 2011.
- ↑ Marshall 1951, p. 13
- ↑ Marshall 1951, pp. 13–14
- ↑ Godwin 1981, p. 9
- ↑ "Early Laws". Rugbyfootballhistory.com. Diakses pada 6 Pébruari 2010.
- ↑ a b c d e Godwin 1981, p. 10
- ↑ "The History of Football". FIFA.com. Diakses pada 25 Pébruari 2011.
- ↑ Tony Collins (2006). "Schism 1893–1895" Rugby's great split: class, culture and the origins of rugby league football, 2nd, 87–120, Routlage.
- ↑ "Warwickshire and Rugby Football". warwickshire.gov.uk. Diakses pada 26 Séptémber 2011.
- ↑ McGaughey, William. "A Short History of Civilization IV". Five Epochs of Civilization: Chapter 7 (2000). worldhistorysite.com. Diakses pada 26 Séptémber 2011.
- ↑ Godwin 1981, p. 12
- ↑ "1888 Australia & New Zealand". The British and irish Lions. Diakses pada 13 Agustus 2011.
- ↑ Ryan, Greg (1993). Forerunners of the All Blacks, Christchurch, New Zealand: Canterbury University Press.
- ↑ a b Godwin 1981, p. 18
- ↑ Thomas 1954, p. 27 "When they arrived in this country [Britain] they were regarded as an unknown quantity, but it was not anticipated that they would give the stronger British teams a great deal of opposition. The result of the very first match against Devon was regarded as a foregone conclusion by most British followers."
- ↑ "The anthem in more recent years". BBC Cymru Wales history. BBC Cymru Wales. 1 Désémber 2008. Diakses pada 3 Désémber 2010.
- ↑ Godwin 1981, p. 19
- ↑ Tur Italia – Bukares, 14 April 1940 Romania vs Italia, Scrum.com
- ↑ Tur Italia – Stuttgart, 5 Méi 1940 Jérman vs Italia, Scrum.com
- ↑ Tur Romania – Milan, 2 Méi 1942 Italia vs Romania, Scrum.com
- ↑ Godwin 1981, p. 22
- ↑ "Rugby in the Olympics: Future". IRB. Diakses pada 18 Agustus 2011.
- ↑ a b Klein, Jeff, "I.O.C. Decision Draws Cheers and Complaints From Athletes", The New York Times, 13 August 2009. Disalin 13 August 2009.
- ↑ Stubbs 2009, p. 118
- ↑ "History of the RFU". RFU. Diakses pada 28 Séptémber 2011.
- ↑ "Ontario: The Shamateurs". TIME. 29 Séptémber 1947. Diakses pada 6 Pébruari 2010.
- ↑ Rentoul, John, "Amateur status attacked by MPs - Sport - The Independent", The Independent, INM, 17 March 1995. Disalin 19 November 2011.
- ↑ "History of Rugby Union". Diakses pada 6 Pébruari 2010.
- ↑ "European Rugby Cup: History". ERC. Diarsipkan dari yang asli pada 8 Pébruari 2007. Diakses pada 21 Maret 2007.
- ↑ a b Gaynor, Bryan, "Union's off-field game a real winner", 21 April 2001.
- ↑ a b c "Law 3 Number of Players" (PDF). IRB. Diakses pada 6 Pébruari 2010.
- ↑ a b c d e f g h "A Beginner's Guide to Rugby Union". IRB. p. 6. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ a b c d "Rugby Union Positions". talkrugbyunion.co.uk. Diakses pada 13 Agustus 2011.
- ↑ a b c d "Rugby Glossary". ESPN Scrum.com. Diakses pada 13 Agustus 2011.
- ↑ a b c d e f "A Beginner's Guide to Rugby Union". IRB. p. 7. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ "A Beginner's Guide to Rugby Union". IRB. p. 8. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ Bompa 1981, p. 62
- ↑ Brown, Guthrie and Growden (2010).
- ↑ Ferguson, David, "Scottish rugby welcomes back Lomu", 7 January 2006. Disalin 1 September 2011.
- ↑ MacDonald, H. F. (1938). Rugger Practice and Tactics – A Manual of Rugby Football Technique.
- ↑ "Law 9 Method of Scoring" (PDF). IRB. Diarsipkan dari yang asli pada 30 Agustus 2011. Diakses pada 15 Agustus 2011.
- ↑ "Scoring through the ages". rugbyfootballhistory.com. Diakses pada 16 Agustus 2011.
- ↑ a b c "Law 1: The Ground" (PDF). IRB. p. 21. Diakses pada 6 Pébruari 2010.
- ↑ "Law 1 The Ground". IRB. p. 1.4(a-b). Diarsipkan dari yang asli pada 20 Pébruari 2011. Diakses pada 13 Agustus 2011.
- ↑ "A beginner's guide to ... rugby laws". BBC. 31 Januari 2000. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ Sanajan diménsi lapangan geus dikonvérsi ka sistim métrik, sababaraha koméntator masih nganggo ukuran impérial basa ngarujuk kana aturan katangtu.
- ↑ Midgley, Ruth (1979). The Official World Encyclopedia of Sports and Games, London: Diagram Group.
- ↑ a b c d "Law 5: Time" (PDF). IRB. Diarsipkan dari yang asli pada 20 Pébruari 2011. Diakses pada 23 Séptémber 2011.
- ↑ "Law 5 – Time". 22 Januari 2007. Diakses pada 9 Juli 2010.
- ↑ a b c "Law 12 Knock-on ot Throw Forward". IRB. Diarsipkan dari yang asli pada 20 Pébruari 2011. Diakses pada 13 Agustus 2011.
- ↑ "Law 19 Touch and Lineout". IRB. p. 19.1(e-h). Diarsipkan dari yang asli pada 20 Pébruari 2011. Diakses pada 13 Agustus 2011.
- ↑ "Law 10 Foul play". IRB. p. 10.4(e). Diarsipkan dari yang asli pada 20 Pébruari 2011. Diakses pada 13 Agustus 2011.
- ↑ "Law 10 Foul play". IRB. p. 10.4(d). Diarsipkan dari yang asli pada 20 Pébruari 2011. Diakses pada 13 Agustus 2011.
- ↑ "Law 10 Foul play". IRB. p. 10.4(g). Diarsipkan dari yang asli pada 20 Pébruari 2011. Diakses pada 13 Agustus 2011.
- ↑ a b c d "Law 19 Touch and Lineout". IRB. Diarsipkan dari yang asli pada 20 Pébruari 2011. Diakses pada 13 Agustus 2011.
- ↑ "Law 19 Touch and Lineout". IRB. p. 19.10. Diarsipkan dari yang asli pada 20 Pébruari 2011. Diakses pada 13 Agustus 2011.
- ↑ "Law 19 Touch and Lineout". IRB. p. 19.8(p). Diarsipkan dari yang asli pada 20 Pébruari 2011. Diakses pada 13 Agustus 2011.
- ↑ a b c d e f g "Law 20 Scrum". IRB. Diarsipkan dari yang asli pada 20 Pébruari 2011. Diakses pada 13 Agustus 2011.
- ↑ "Forming a scrum", BBC Sport, 14 September 2005. Disalin 13 August 2011.
- ↑ a b "Law 6: Match officials" (PDF). IRB. Diarsipkan dari yang asli pada 20 Pébruari 2011. Diakses pada 19 Agustus 2011.
- ↑ Bills, Peter. "Peter Bills: Refereeing protocol rules over common sense". The Independent. Diakses pada 15 Maret 2011.
- ↑ "Referee Signals". coachingrugby.com. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ a b c "Law 10: Foul Play" (PDF). IRB. p. 70. Diarsipkan dari yang asli pada 20 Pébruari 2011. Diakses pada 19 Agustus 2011.
- ↑ "IRB acts on uncontested scrums". IRB. 19 Agustus 2009. Diakses pada 23 Séptémber 2009.
- ↑ a b "Law 2 The Ball". IRB. p. 27. Diakses pada 15 Agustus 2011.
- ↑ "Law 4 Players' clothing (4.3b)". IRB. p. 40. Diarsipkan dari yang asli pada 20 Pébruari 2011. Diakses pada 13 Agustus 2011.
- ↑ "Protect Your Assets: Mouthguards". coaching toolbox.co.nz. Diakses pada 23 Séptémber 2011.
- ↑ a b c "Regulation 12 Provisions relating to player dress" (PDF). Diakses pada 6 Pébruari 2010.
- ↑ "4.5 Inspection of players' clothing)". IRB. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ a b c d e f "IRB Organisation". IRB. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ "Iran becomes 118th IRB Member Union". IRB. 25 Nopémber 2010. Diakses pada 18 Agustus 2011.
- ↑ "IRB Women's Rugby World Cup". rwcwomens.com. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ "Russia to host 2013 Rugby World Cup Sevens". stuff.co.nz. 15 Séptémber 2011. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ "Rules". irbsevens.com. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ "Chile to host IRB Junior World Trophy". IRB.com. 31 Agustus 2007. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ "IRB Junior World Rugby Trophy". IRB.com. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ "Nations Cup". IRB.com. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ "Pacific Nations Cup". IRB.com. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ "African Rugby unveils blueprint for growth". IRB.com. 24 Désémber 2010. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ "HSBC extends commitment to Asian rugby". IRB.com. 19 Januari 2011. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ "About North America Caribbean Rugby Association "NACRA"". nawira.com. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ a b c "FIRA-AER History". fira-aer-rugby.com. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ "FORU Mission". oceaniarugby.com. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ "Confederación Sudamericana de Rugby (CONSUR)". consur.org. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ "SANZAR Boss Peters defends TriNations timing". rugbyweek.com. 4 Agustus 2011. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ Mortimer, James (9 November 2011). "SANZAR remains intact". AllBlacks.com. Diakses pada 10 Nopémber 2011.
- ↑ a b c Godwin 1981, p. 11
- ↑ Godwin 1981, p. 74
- ↑ Davies, Sean. "Fire and flair: Fijian rugby". BBC Sport. Diakses pada 20 Séptémber 2011.
- ↑ Godwin 1981, p. 174
- ↑ "Member Unions". oceaniarugby.com. Diakses pada 1 Oktober 2011.
- ↑ Godwin 1981, p. 160
- ↑ Godwin 1981, p. 43
- ↑ "Jamaica". IRB. Diakses pada 6 Oktober 2011.
- ↑ "Bermuda". IRB. Diakses pada 6 Oktober 2011.
- ↑ Dine, Philip (2001). French Rugby Football, 79–94, Oxford: Berg.
- ↑ Godwin 1981, p. 148
- ↑ Davies, Sean (16 November 2009). "Puma power: Argentinian rugby". BBC Sport. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ Godwin 1981, p. 48
- ↑ Godwin 1981, p. 166
- ↑ Godwin 1981, p. 58
- ↑ Godwin 1981, p. 127
- ↑ Godwin 1981, p. 92
- ↑ Godwin 1981, p. 152
- ↑ Godwin 1981, pp. 112–113
- ↑ Godwin 1981, p. 105
- ↑ Davies, Sean (12 February 2007). "Eastern Promise: Japanese rugby". BBC Sport. Diakses pada 20 Séptémber 2011.
- ↑ a b "England will host 2015 World Cup". BBC Sport. 28 Juli 2009. Diakses pada 7 Pébruari 2010.
- ↑ "HSBC join Cathay as Hong Kong Sevens sponsors". IRB. 18 Méi 2011. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ Godwin 1981, p. 42
- ↑ Godwin 1981, p. 126
- ↑ a b "IRB World Rankings". IRB. Diakses pada 18 Agustus 2011.
- ↑ Kamau, Michael Mundia. "A Review of Kenyan Rugby". wesclark.com. Diakses pada 19 Agustus 2011.
- ↑ Godwin 1981, p. 15
- ↑ Cocks, Tim (26 November 2005). "Madagascar rugby inspires new passion". BBC Sport. Diakses pada 19 Agustus 2011.
- ↑ Davies, Sean (4 September 2010). "Namibia rugby: Out of Boks' shadow". BBC Sport. Diakses pada 19 Agustus 2011.
- ↑ International Rugby Board (8 September 2011). Teams announced for Gold Coast kickoff. Rilis pérs. Diaksés dina 13 November 2011.
- ↑ Davies, Sean (13 October 2005). "Fire and flair: Fijian rugby". BBC Sport. Diakses pada 17 Agustus 2011.
- ↑ "Scene set for an exciting Junior Trophy". IRB. 13 Méi 2011. Diakses pada 17 Agustus 2011.
- ↑ Gerrard, D.F.; Waller, A.E.; Bird, Y.N. (1994). "The New Zealand Rugby Injury and Performance Project: II. Previous injury experience of a rugby-playing cohort". British Medical Journal. Diakses pada 17 Agustus 2011.
- ↑ "Sititi targets pool's big fish". BBC Sport. 26 Séptémber 2003. Diakses pada 17 Agustus 2011.
- ↑ "Exporter Guide: Tonga". New Zealand Trade and Enterprise. 22 Oktober 2010. Diarsipkan dari yang asli pada 28 Séptémber 2011. Diakses pada 17 Agustus 2011.
- ↑ The Welsh Academy Encyclopaedia of Wales. (2008). Cardiff: University of Wales Press.
- ↑ "Emily Valentine: First Lady Of Irish And World Rugby". IrishRugby.ie. 20 Januari 2010. Diakses pada 5 Nopémber 2010.
- ↑ Davies, D.E. (1975). Cardiff Rugby Club, History and Statistics 1876–1975, 70–71, Risca: The Starling Press.
- ↑ "Great potential for Women's Rugby in Japan". IRB. 22 Pébruari 2011. Diakses pada 23 Séptémber 2011.
- ↑ a b "RFUW: A Brief History". RFU. Diakses pada 28 Séptémber 2011.
- ↑ a b c "Women's Rugby World Cup history". IRB. Diakses pada 5 Agustus 2011.
- ↑ "2011 Rugby World Cup final: New Zealand 8-7 France". BBC News. 23 Oktober 2011. Diakses pada 23 Oktober 2011.
- ↑ a b "Rugby World Cup History - World Cup Winners List". rugby-world-cup.net. Diakses pada 4 Oktober 2011.
- ↑ "Six Nations Championship: History". rbs6nations.com. Diakses pada 15 Agustus 2011.
- ↑ "TriNations Rugby". RugbyWeek.com. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ Harmse, J.J. (30 June 2010). "NZ expect aerial bombardment". sport24.co.za. Diakses pada 18 Agustus 2011.
- ↑ "Preview: South Africa v Australia". Planet Rugby. 365 Media. 26 Agustus 2010. Diakses pada 27 Agustus 2010.
- ↑ "The History", lionsrugby.com. Disalin 24 September 2011.
- ↑ "IRB Hall of Fame Welcomes Five Inductees". International Rugby Board. 23 Nopémber 2008. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ Griffiths 1987, p. ix "In the first century of rugby union's history the IRB only recognised matches with international status if both teams in a match came from a small pool of countries: Australia, British Lions, England, France, Ireland, New Zealand, Scotland, South Africa and Wales."
- ↑ a b c d "Rugby in the Olympics: History", IRB. Disalin 16 August 2011.
- ↑ Kelso, Paul (9 October 2009). "Rugby sevens and golf ratified for 2016 Olympics in Rio de Janeiro". Telegraph. Diakses pada 5 Nopémber 2010.
- ↑ "Commonwealth Games 2010: Form guide – rugby sevens". BBC Sport. 27 Séptémber 2010. Diakses pada 17 Séptémber 2011.
- ↑ "Commonwealth Games: NZ win sevens as England miss medal". BBC Sport. 12 Oktober 2010. Diakses pada 17 Séptémber 2011.
- ↑ "Japan claim Asian Games gold". planetrugby.com. 23 Nopémber 2010. Diakses pada 10 Oktober 2011.
- ↑ "Kazakhstan win first Asian Games women's gold". IRBSevens.com. 23 Nopémber 2010. Diakses pada 18 Agustus 2011.
- ↑ "Women's Rugby", rugbyrelics.com. Disalin 18 August 2011.
- ↑ Dolidze, Giorgi, "Women's Rugby: Beautiful Side of a Brtual Game", bleacherreport.com, 5 February 2009. Disalin 25 September 2011.
- ↑ "Rugby’s prized trophies going on tour", nz2011.govt.nz, 6 February 2011. Disalin 26 September 2011.
- ↑ "England Women beat Ireland to clinch Grand Slam", BBC Sport, 18 March 2011. Disalin 18 August 2011.
- ↑ Bath 1997, p. 71
- ↑ a b "A Beginner's Guide to Rugby Union". IRB. p. 14. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ deKroo, Karl (11 April 2009). "Touch rugby league growing in Brisbane". The Courier-Mail. Diakses pada 23 Séptémber 2011.
- ↑ "Touch Rugby". RFU. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ "Tag Rugby". RFU. 11 April 2009. Diakses pada 23 Séptémber 2011.
- ↑ "About Mini Rugby". irishrugby.ie. Diakses pada 23 Séptémber 2011.
- ↑ Rutherford, Don (1993). The Complete Book of Mini Rugby, London: Partridge.
- ↑ a b "Mini Rugby". irishrugby.ie. Diarsipkan dari yang asli pada 27 Désémber 2010. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ "About AFR", americanflagrugby.com. Disalin 18 August 2011.
- ↑ Deges, Frankie (15 July 2008). "Rugby X-treme hits the Andes". IRB. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ Bath 1997, p. 77
- ↑ Stubbs 2009, p. 115
- ↑ a b c d (1972) John Everett Robbins Encyclopedia Canadiana, Toronto, Ottawa, Montreal: Grolier of Canada.
- ↑ Geoffrey Blainey, Leonie Sandercock, Ian Turner, jeung Sean Fagan miboga dukungan tinulis kana pamikiran ieu. Tempo, contona: Richard Davis, 1991, "Irish and Australian Nationalism: the Sporting Connection: Football & Cricket", Centre for Tasmanian Historical Studies Bulletin, v.3, no.2, pp. 49–50 jeung; B. W. O'Dwyer, 1989, "The Shaping of Victorian Rules Football", Victorian Historical Journal, v.60, no.1.
- ↑ Haigh, Gideon (21 March 2009). "Murder, suicide, cricket". espncricinfo.com. Diakses pada 28 Agustus 2011.
- ↑ Wolff, Alexander (25 November 2002). "The Olden Rules". sportsillustrated.cnn.com. Diakses pada 18 Séptémber 2011.
- ↑ Kanter, Jacob (21 September 2010). "Profile-James Naismith: Where athletics meets religious fervor". mcgilltribune.com. Diakses pada 18 Séptémber 2011.
- ↑ Jönsson, Åke (2006). Fotboll: hur världens största sport växte fram, Lund: Historiska media.
- ↑ "SvFF:s tillkomst 1904". svenskfotboll.se. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ "About Wheelchair Rugby". iwrf.com. Diakses pada 24 Séptémber 2011.
- ↑ Robson, Seth (8 July 2011). "They're game: Rugby team willing to play all takers". stripes.com. Diakses pada 25 Séptémber 2011.
- ↑ a b Chadwick, Simon (5 April 2011). "Economic Impact Report on Global Rugby; Part III: Strategic and Emerging Markets". Centre for the International Business of Sport, Coventry University. Diakses pada 25 Séptémber 2011.
- ↑ a b c d e "IRB Year in Review 2010". IRB. 22 Oktober 2010. p. 74. Diakses pada 25 Séptémber 2011.
- ↑ "Statsguru/Test matches/Player records". ESPN Scrum.com. Diakses pada 19 Agustus 2011.
- ↑ "Statsguru/Test matches/Player records". ESPN Scrum.com. Diakses pada 10 Séptémber 2011.
- ↑ "Lithuania bid for World record test run". IRB. 16 April 2010. Diakses pada 30 Méi 2010.
- ↑ "Statsguru / Test matches / Team records: Lithuania, matches between 4 June 2006 and 8 May 2010, sorted by ascending match date". ESPN Scrum. SFMS Limited. Diakses pada 6 Méi 2011. "The dates chosen bookend Lithuania's 18-match winning streak."
- ↑ a b "Games where 100 or more points were scored by a team". rugbydata.com. Diakses pada 27 Séptémber 2011.
- ↑ "Bective Rangers – James Joyce". bectiverangers.com. UK. Diakses pada 28 Agustus 2011.
- ↑ "The Adventure of the Sussex Vampire". BBC. UK. 1 Séptémber 2005. Diakses pada 28 Agustus 2011.
- ↑ Lauf, Cornelia. "Henri Rousseau". guggenheim.org. Diakses pada 28 Agustus 2011.
- ↑ Dine, Philip (2001). French Rugby Football, Oxford: Berg.
- ↑ "Art Competitions". olympic-museum.de. Diakses pada 6 Oktober 2011.
- ↑ Berry, David (1996). Wales and Cinema, The First Hundred Years, Cardiff: University of Wales Press.
- ↑ Carlin, John, "How Nelson Mandela won the rugby World Cup", The Daily Telegraph, 19 October 2007. Disalin 28 August 2011.
- ↑ Fihlani, Pumza, "South Africa 'rugby unity': Fact and fiction", BBC News, 11 December 2009. Disalin 28 August 2011.
- ↑ Kilvington, Joanna (2 June 2010). "RFU unveils iconic bronze of rugby line-out by sculptor Gerald Laing". yourlocalguardian.co.uk. UK. Diakses pada 28 Agustus 2011.
- ↑ "Statue of Sir Tasker is unveiled". BBC News. UK. 15 Nopémber 2009. Diakses pada 23 Séptémber 2011.
- ↑ "Craven of Craven Week". rugby365.com. 27 Juni 2010. Diakses pada 28 Agustus 2011.
Sumber citakeun[édit | sunting sumber]
- (1972) Encyclopedia Canadiana vol. 8, Toronto, Ottawa, Montreal: Grolier of Canada.
- (1997) Complete Book of Rugby, Seven Oaks Ltd.
- (2009) Rugby: Steps to Success, Human Kinetics.
- (2008) Periodization in Rugby, Meyer and Meyer Sport.
- Godwin, Terry, Rhys, Chris (1981). The Guinness Book of Rugby Facts & Feats, Enfield: Guinness Superlatives Ltd.
- Griffiths, John (1987). The Phoenix Book of International Rugby Records, London: Phoenix House.
- Marshall, Howard, Jordon, J.P. (1951). Oxford v Cambridge, The Story of the University Rugby Match, London: Clerke & Cockeran.
- Midgley, Ruth (1979). The Official World Encyclopedia of Sports and Games, London: Diagram Group.
- Richards, Huw (2007). A Game for Hooligans: The History of Rugby Union, Edinburgh: Mainstream Publishing.
- Stubbs, Ray (2009). The Sports Book, Dorling Kindersley.
- Thomas, J.B.G., Rowe, Harding (1954). On Tour, Essex: Anchor Press Ltd..
Sumber éléktronik[édit | sunting sumber]
- "Laws of Rugby Union". IRB. 22 Oktober 2010. Diakses pada 16 Januari 2011.
- "IRB Regulations". IRB. Diakses pada 16 Januari 2011.
- Scrum.com Rugby guide
Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]
- International Rugby Board – loka resmi babon organisasi
- Rugby Data – statistik rugbi union
- Planet Rugby – warta, jadwal, laporan, jsb.
- ESPN Scrum.com warta, laporan, statistik, jsb.
Citakan:Team Sport Citakan:International rugby union Citakan:Olympic sports Citakan:Rugby Union Club Competitions


c: text/html

text:
Tom and Jerry
Tom dhe Jerry nya éta tokoh animasi ciptaan William Hanna jeung Joseph Barbera (Hanna-Barbera) nu diproduksi dina taun 1940-an ku MGM Cartoon Studio di Hollywood nepi ka taun 1957.[1] Produserna nya éta Frederick C. “Fred” Quimby.[2]
Nalika nyieun Tom and Jerry, Hanna jeung Barbera masih kénéh digawé di hiji majalah salaku kartunis.[2] Taun 1939, William Hanna jeung Joseph Barbera disadiakeun hiji proyék ngeunaan ucing jeung beurit nepi ka ngahasilkeun Puss Gets The Boot nu jadi nominasi dina Academy Award.[2] Salaku produser, Quimby meunangkeun Academy Award pikeun film péndék animasina Tom and Jerry.[2] Ngaran Tom and Jerry jadi kasohor alatan museur dina krédit kartun.[2]
MGM (Metro Goldwyn Meyer) nya éta rumah produksi munggaran nu nyieun ieu pilem.[2] Taun 1957 divisi MGM tutup, balukarna nasib Tom and Jerry ogé milu teu puguh tungtungna.[2] Vakeum salila 3 taun tapi dina taun 1960 Tom and Jerry diproduksi deui.[1] Sutradara nu saméméhna nya éta Hanna Barbera diganti ku Gene Deitch, pingpinan Rembrandts Films di Eropa Timur.[1] Sanggeus taun 1963 produksi Tom and Jerry dipigawé deui di Hollywood ku Sib Tower 12 Productions pingpinan Chuck Jones nepi ka taun 1967.[1] Sanggeus sawatara waktu teu dipintonkeun dina tipi, ieu acara kartun dipintonkeun deui dina taun 1975-1977 jeung 1990-1993.[1]
Salaku dua tokoh utama, Tom jeung Jerry miboga kaunikan-kaunikan sorangan.[1]Tom, ucing nu bodo sanajan awakna gedé tur tanagana rosa tuluy-tumuluy narékahan sagala cara sangkan bisa ngerekeb Jerry, tapi mindeng gagal alatan kaparigelan Jerry.[1] Salian ti éta Jerry ogé mindeng ditulungan ku Spike, anjing penjaga.[1]
Kartun nu dilélér Academy Awards katégori Film Animasi Pendek Terbaik :[édit | sunting sumber]
- The Yankee Doodle Mouse taun 1943. [3]
- Mouse Trouble taun 1944. [3]
- Quiet Please taun 1945.[3]
- The Cat Concerto taun 1946.[3]
- The Little Orphan taun 1948.[3]
- The Two Mouseketeers taun 1951.[3]
- Johann Mouse taun 1952.[3]
Kartun nominasi penghargaan Academy Awards kategori Film Animasi Pendek Terbaik :[édit | sunting sumber]
- Puss Get The Boots taun 1940.[3]
- The Night Before Christmas taun 1941.[3]
- Dr. Jekyll and Mr. Mouse taun 1946.[3]
- Hatch Up Your Troubles taun 1949.[3]
- Jerry's Cousin taun 1950.[3]
- Touche, Pussy Cat! taun 1954.[3]

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
22.2.13
Contoh Soal UTS Bahasa Sunda Kelas 5 Semester 2
Pemerintah Kota Bandung
Dinas Pendidikan
SD Negeri Cipamokolan 3
Jl. Derwati No. 40 Kec. Rancasari
Asal-usul Gunung Tangkuban Parahu dipalikeun kana Legenda “Sangkuriang”, nu nyaritakeun anak bogoh ka Indungna, Dayang Sumbi. Sangkuriang teu bias nedunan pamenta Indungna, nyaeta nyieun Talaga jeung parahu dina waktu sapeuting, atuh kacida ambekna. Parahu ditajong tepi ka nangkubna. Eta parahu robah jadi Gunung nu ayeuna disebut Gunung Tangkuban Parahu.
a. 7.567 meter c. 2.408
b. 2.804 meter d. 2.084


text:
Cijulang, Pangandaran
Cijulang nyaéta hiji kacamatan di beulah kidul Kabupatén Pangandaran, Propinsi Jawa Barat, Indonésia. Saupama diitung jauh/jarakna ti Ibu Kota Kabupatén Pangandaran ± 30 km.
Wates Wilayah[édit | sunting sumber]
Wates Wewengkon Kacamatan Cijulang, nyaéta :
- beulah Kalér : Kecamatan Parigi
- beulah Wétan : Samudera Pasifik
- beulah Kidul : Kecamatan Cimerak
- beulah Kulon : Kecamatan Cigugur
Geografis[édit | sunting sumber]
Ngeunaan Kecamatan Cijulang, nyaéta salah sahiji Kecamatan nu aya di beulah Kidul Kabupatén Pangandaran ± 30 km mun diitung ti Ibu Kota Kabupatén mah.
Luas wewengkonna, nyaéta 9.316 Ha :
- Daratan salega : 7.930 Ha
- Pasawahan salega : 1.368 Ha
Demografi[édit | sunting sumber]
- Jumlah nu nyicingan di Kecamatan Cijulang = 25. 729 jelema (jumlah Lalaki : 12.602 jelema, sedengkeun Awéwé : 13.127 jelema.
- Kapala kulawarga, saloba 8.960 KK.
- Lobana penduduk rata-rata : 679 urang /Km2.
- Ditilik nurutkeun Wangunan tempat padumukan lobana aya 7.014 wangunan, nyaéta nu diwangun; 2.473 siki Wangunan Permanén, nu Semipermanén aya 2.591 siki, sedengkeun Wangunan/imah Panggung aya 2.050 imah.
Padumukan jeung pakampungan nu aya di luareun Desa Cijulang jeung Kondangjajar mah papencar, jeung pajarauh.
Administratif[édit | sunting sumber]
Kecamatan Cijulang dibagi 7 désa :
1. Désa Cijulang / Swasembada II
2. Désa Batukaras / Swasembada I
3. Désa Kertayasa / Swasembada I
4. Désa Cibanten/ Swasembada I
5. Désa Margacinta / Swasembada I
6. Désa Kondangjajar / Swasembada II
7. Désa Ciakar / Swasembada I.
Tina anu 7 Désa téh, jumlah rincianna :
- Dusun : 38
- RW : 90
- RT : 249
- Kelompok PKK Dusun : 35
- Kelompok PKK RT : 243
- Kader Désa Wisma : 357 Kader
Transportasi[édit | sunting sumber]
Sarana atawa alat angkutan pikeun nuju ka Kacamatan Cijulang nepi ka danget ieu, bisa maké sababaraha alat transportasi, saperti Angkutan Umum, bisa ogé maké Angkutan Kapal Hiber di Lapangan Terbang Nusawiru - Kacamatan Cijulang.
Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]
Sumber Séjénna :


text:
Traditional Sunda Free Mp3 Download
MUST READ
:
1. Download Link will working with Browser MOZILLA FIREFOX & CHROME
only.
2. Don't use IE (Internet Explorer)
browser.
Kacapi Suling - Jaka Sunda Relaxing Traditional Music Instrument Mp3
Sabilulungan - Musik Sunda Beautiful Sundanese Music From Indonesia Mp3
Kecapi Suling Traditional Sunda Unplugged Mp3
Relaxing Music - Tradisional Music West Java Mp3
Degung Bali - Traditional Instrumental Music Degung Bali Mp3
Manuk Dadali - Cing Cang Keling Okki Anggry Hartono And Friends Traditional Sunda Song Mp3
Indonesia Exotic Mix House 2014 Traditional Music Mixed Hd Mp3
Degung Sunda - Sundanese Gamelan Sabilulungan Combination Birdsong Mp3
Degung Sundanese Music Of West Java Mp3
Gendang Sunda Sunda Traditional Music Mp3
Gamelan Degung Sunda Mp3
Beda Par Lagadi Sunda Sundala Rajasthani Traditional Video Song Ganesh Bhajan Mp3
Kreativitas Anak Bangsa Perpaduan Musik Tradisional Sunda Dgn Musik Modern Mp3
Es Lilin Sundanese Traditional Mp3
Celempungan Musik Tradisional Sunda Mp3
Apologise Reeze Gamelan Sunda Remix - One Republic Mp3
Tembang Sunda Cianjuran - Damas Competition 2009 Mp3
Daun Pulus Jaipongtari Tradisional Asal Sunda-jawa Barat Mp3
Suling Sunda Flute Sundanese Music Instrument Mp3


text:
Igloo
- Pikeun Igloo nu mangrupakeun program antarbeungeut basis data CDS/ISIS jeung WinISIS, tempo Igloo (program).
Igloo atawa iglo (basa Inuktitut: iglu / ᐃᒡᓗ, "imah", jamakna: iglooit atawa igluit) nyaeta imah atawa tempat tinggal samentara, wangunna kubah jeung diwangun tina balok-balok salju. Sanajan igloo identik jeung tempat cicing urang Inuit, igloo loba oge diwangun ku urang Kanada nu nganjrek di Arktik Tengah jeung wewengkon Thule di Greenland. Salju oge digunakeun sawareh urang Inuit keur ngalapisan imah nu diwangun tina tulang lauk paus jeung kulit sato. Salju cocok digunakeun minangka insulator (bahan panghalang) tina suhu tiis. Suhu rohangan di sajeroeun igloo jauh leuwih haneut, tur ngamungkinkeun manusa pikeun hirup sanajan hawa di luar bisa nepikeun ka -46 °C oge.
Daptar eusi
Asal-usul kecap[édit | sunting sumber]
Dina basa Inuktitut, "igloo" atawa iglu nyaeta ngaran umum keur sagala wangun imah. Ti saprak abad ka-20, istilah igluvigaq (jamakna: igluvigait) sering digunakeun keur imah nu diwangun tina salju, supaya beda jeung istilah keur imah biasa.
Tipe igloo[édit | sunting sumber]
Iglo aya tilu rupa nu dibedakeun dumasar gedena rohangan sarta kagunaannana:
- Igloo leutik keur nyalindung sawatara waktu (sapeuting dua peuting) nu sering diwangun ku tukang moro nalika moro di padang atawa lautan es.
- Igloo semipermanen ukurannana sedeng keur tempat cicing kulawarga. Di jerona ukur aya sarohangan nu bisa dicicingan babarengan ku dua kulawarga. Sababaraha igloo semipermanen di hiji wewengkon ngawangun hiji pamukiman "desa urang Inuit".
- Igloo gede nu dijieun keur acara husus. Igloo nu kieu dijieun tina igloo leutik nu dirombak sangkan gede, tapi bisa oge mangrupakeun wangunan anyar. Di jero igloo gede aya lima rohangan sarta bisa nampung nepikeun ka 20 urang. Igloo gede bisa oge diwangun tina sababaraha igloo leutik nu dihubungkeun ku torowongan, sahingga ukur aya hiji jalan asup pikeun sababaraha igloo. Dina jero igloo gede bisa diayakeun pesta babarenagn, dansa tradisional (musik Inuit jeung Katajjaq).
Cara nyieun igloo[édit | sunting sumber]
Salju nu jadi teuas alatan katiup angin cocok keur ngawangun igloo, sabab tiupan angin nyababkeun kristal es menjadi jadi pakait. Salju jadi teuas tapi masih cukup empuk pikeun dipotong. Blok-blok salju dipotong jeung disusun jadi dinding. Liang urut galian salju dijadikeun rohangan hareup deukeuteun panto asup. Bagian jero nu leuwih luhur dijadikeun rohangan kulawarga jeung rohangan sare. Torowongan leutik sering diwangun di hareupeun panto asup, sangkan angin ti luar henteu langsung asup ka jero sahingga haneutna ti jero teh henteu lumpat ka luar nalika panto dibuka. Salju mangrupakeun bahan palapis nu alus, sahingga rohangan di jero igloo bisa dijadikeun tempat cicing nu haneut jeung nyaman. Hiji atawa dua balok es dina pinding kudu dibuka keur nyieun jandela jeung ventilasi supaya rohangan dina jero igloo henteu poek nalika panto tina balok salju ditutup.
Igloo mangrupakeun konstruksi kubah nu unik, sabab diwangun tina balok-balok nu silih rojong tanpa migunakeun struktur rangka. Lamun diwangun kalayan bener, bagian hateup kubah igloo sanggup nahan beurat saurang nu nangtung di luhureunnana. Panas tina lampu tradisional Inuit nu disebut qulliq bisa ngaleyurkeun es sajeroeun igloo, tapi bagian es nu leyur eta bisa gancang beku deui sarta ngawangun lambaran es anayr nu nambah kakuatan wangunan igloo.
Modifikasi[édit | sunting sumber]
Urang Inuit Tengah, hususna nu cicing di Selat Davis, ngalapisan rohangan kulawarga ku kulit sato. Hawa rohangan dina jero igloo nu dikulit satoan bisa leuwih haneut 2 °C nepi ka 10-20 °C dibandingkeun tanpa palapis.
Lambang[édit | sunting sumber]
Gambar igloo aya dina lambang teritori Nunavut di Kanada.
Daptar pustaka[édit | sunting sumber]
- Richard G. Condon, Julia Ogina and the Holman Elders, The Northern Copper Inuit (ISBN 0-8020-0849-6)
- Igloo -- the Traditional Arctic Snow Dome
Tumbu luar[édit | sunting sumber]
- (en) Cara ngawangun igloo ku Hugh McManners
- (en) Film pendek "How to Build an Igloo" Cara ngawangun igloo
- (en) Field Manual for the U.S. Antarctic Program Chapter 11 Snow Shelters hlm. 140-145 Cara ngawangun tempat nyalindung tina salju


text:
Mikrobiologi
Mikrobiologi nyaéta studi ngeunaan mikroorganisme, nu unisélulér atawa organisme mikroskopik cell-cluster. Kaasup diantarana eukariot (nu ngabogaan nukleus) saperti dina fungi jeung protists, jeung prokariot (nu henteu miboga nukleus) saperti baktéri jeung virus (sanajan ari virus mah henteu pasti digolongkeun minangka mahluk hirup).
Sanajan ayeuna geus loba anu dipikawanoh dina mikrobiologi, kamajuannana tetep dikembangkeun sacara régulér. Dina kanyatannana, pangiraan umum ningali yen urang kakara manggihan 1% tinu sakabéh mikroba dina sababaraha lingkungan. Ku sabab eta, sanajan paktana pamanggihan mikroba teh geus leuwih ti tilu ratus taun, cabang mikrobiologi kakara tuwuh sakedik dibandingkeun jeung disiplin élmu séjénna saperti zoologi, botani atawa éntomologi.
Sajarah[édit | sunting sumber]
Baktéri munggaran ditalingakeun ku Anton van Leeuwenhoek dina 1676 migunakeun mikroskop lénsa tunggal rancangan anjeunna sorangan. Ngaran baktéri diwanohkeun sababaraha waktu satuluyna, ku Ehrenberg dina 1828, diturunkeun tina kecap Yunani Baktnpιov nu ngandung harti "teteken leutik". Samentara Antony van Leeuwenhoek sering disebut-sebut minangka mikrobiologis pangmimitina, sedengkeun panalungtikan mikrobiologi mimiti nu karékam , dijieun dina 1665 ku Robert Hooke.


text:
Azerbaijan
-
Artikel ieu ngeunaan hiji nagara di wewengkon Eurasia. Keur kagunaan sejen, tempo Azerbaijan (disambiguasi).
Azerbaijan (Basa Azerbaijan: Azərbaycan), resmina Républik Azerbaijan (Basa Azerbaijan: Azərbaycan Respublikası) nyaéta hiji nagara di wewengkon Kaukasus di Eurasia. Aya dina silang Asia Kulon jeung Éropa Wétan,[5] nagara ieu diwatesan ku Laut Kaspia di wétan, Rusia di kalér, Géorgia di kalér-kulon, Arménia di kulon, sarta Iran di kidul. Eksklave Nakhchivan diwatesan ku Arménia di kalér jeung wétan, Iran di kidul jeung kulon, kalawan wates pondok jeung Turki di kalér-kulon.
Azerbaijan téh mangrupa hiji républik kahijian sékulér. Nagara ieu mangrupa salsahiji ti 6 nagara Turk merdika ogé hiji anggota aktip ti Déwan Turk sarta komunitas TÜRKSOY. Azerbaijan miboga hubungan diplomatik kalawan 158 nagara sarta mangrupa anggota dina 38 organisasi internasional.[6] Nagara ieu mangrupa salasahiji anggota pawangun GUAM sarta Organisasi keur Palarangan Pakarang Kimia sarta Pasamakmuran Nagara-Nagara Merdika (CIS).[7] Dina 9 Méi 2006, Azerbaijan dipilih pikeun kaanggotaan dina Déwan Hak Asasi Manusa ku Majelis Umum Pasarikatan Bangsa-Bangsa (wayah jabatan mimiti 19 Juni 2006).[8]
Daptar eusi
Sajarah[édit | sunting sumber]
Sajarah awal panyicing wewengkon nu ayeuna diwanoh salaku Azerbaijan nyaéta bangsa Albania Kaukasia, bangsa anu ngomong basa-basa Kaukasus anu kaluarna ti wewengkon ieu. Sajarahna mah, Azerbaijan geus ditangtayungan ku raloba bangsa, kaasup urang Pérsia, Yunani, Romawi, Arménia, Arab, Turki, Mongol, jeung Rusia.
Karajaan kahiji anu aya dina wewengkon Azerbaijan ayeuna nyaéta Mannae dina abad ka-9 SM, lumangsung nepi ka taun 616 SM basa jadi bagian ti Kakaisaran Média, anu saterasna jadi bagian ti Kakaisaran Pérsia dina taun 549 M. Kasatrapan Atropatene jeung Albania Kaukasia diwangun dina abad ka-4 SM sarta kaasup kirang leuwih wewengkon nagara kabangsaan Azerbaijan jeung bagian kidul ti Dagestan ayeuna.
Islam kasebar gancangna di Azerbaijan mimiluan futuhat dina abad ka-7–8. Saenggeus pamaréntahan Kakhalifahan Arab ngaleutik, sababaraha nagara semi-merdika geus kabentuk, salasahijina téh Kasultanan Shirvanshah. Dina abad ka-11, Turki Seljuk nu nalukkeun jadi kakuatan dominan di Azerbaijan jeung neundeun dasar étnis Azerbaijan ayeuna. Dina abad ka-13-14, wewengkon ieu ditarajang ku bangsa Mongol-Tatar.
Azerbaijan téh mangrupa bagian ti Kasultanan Pérsia Safawiyah dina abad ka-15–18. Ogé ngalaman waktos singket kapeupeusan bangsawan dina tetengahan abad ka-18 nepi ka mimiti abad ka-19, jeung diwangun kana kakhanan-kakhanan anu merdéka. Nyusul Perang Pérsia-Rusia antara Kasultanan Pérsia Qajar, kawas Ganja, Guba, Baku, jeung kakhanan-kakhanan merdika séjénna, jeung Kakaisaran Rusia, Azerbaijan direbut Rusia liwat Pajangjian Gulistan dina 1813, jeung Pajangjian Turkmenchay dina 1828, jeung sababaraha pajangjian nu leuwih awal antara tsar Rusia jeung para khan tepung ahir dina dasawarsa kahiji abad ka-19. Dina taun 1873, minyak ("emas hideung") dipanggihan di kota Baku, anu engkéna jadi ibu kota Azerbaijan.
Saenggeus labuhna Kakaisaran Rusia dina Perang Dunya I, Azerbaijan bareng Arménia jeung Géorgia jadi bagian ti Républik Fédérasi Démokratik Transkaukasia. Wanci républik éta bubar dina Méi 1918, Azerbaijan ngadéklarasikeun kamerdékaanna salaku Républik Démokratik Azerbaijan. RDA mangrupa nagara républik anu populasina mayoritas Muslim jeung ngan lumangsung 2 taun, ti 1918 nepi ka 1920, saméméh Tentara Beureum narajang Azerbaijan. Dina Maret 1922, Azerbaijan, bareng jeung Arménia jeung Géorgia, jadi bagian RSFS Transkaukasia (RSFST) dina Uni Soviét anu masih kénéh anyar kawangun. Dina 1936, RSFST bubar sarta Azerbaijan teras jadi républik bagian RSUS salaku RSS Azerbaijan.
Dina Perang Dunya II, Jérman Nazi narajang Uni Soviét. Tujuan utama panarajangan Operasi Édelwéiss Adolf Hitler nyaéta ngawasaan ibu kota beunghar minyak Azerbaijan, Baku. Lantaran alesan perang, pagawé minyak Soviét diwajibkeun gawé teteruesan sarta wargi nagarana ngagali parit jeung halangan antitank pikeun nyegah kamungkinan panarajangan musuh. Tapi, Operasi Édelwéiss gagal. Armada Jérman gagal dina pagunungan Kaukasus, manéhna éléh dina Patempuran Stalingrad.
Dina 1990, urang Azeri ngarumpul pikeun mrotés kakawasaan Soviét jeung ménta kamerdékaan. Démonstrasi éta dipareuman ku mimiluanna Soviét dina kajadian anu ayeuna disebat ku urang Azeri salaku Januari Hideung. Tapi dina 1991, Azerbaijan ngadéklarasikeun kamerdékaanna nalika labuhna Uni Soviét. Taun-taun awal kamerdékaanna dialihkeun ku perang ka Arménia jeung gerakan séparatis Arménia dina wewengkon Nagorno-Karabakh. Sanajan aya gencatan pakarang ti 1994, Azerbaijan heuteu ngaréngsékeun konflik jeung Arménia ngeunaan wewengkon anu kalobaannana dieusian ku urang Arménia. Saprak ahir perang, Azerbaijan heunteu boga kawasa deui dina 14% - 16% wewengkonna kaasup Nagorno-Karabakh.[9][10]
Étimologi[édit | sunting sumber]
Aya sababaraha hipotésis anu patali kana asalna ngaran "Azerbaijan". Téori nu pangumumna nyaéta éponimna, Azerbaijan dingaranan dumasar kana Atropates, satrap (gubernur) Média Iran, nu ngawasaan hiji wewengkon anu aya di Azerbaijan jeung Iran modérn anu disebut Atropatene.[11] Dipercaya yén ngaran Atropates diturunan ti akar Basa Pérsia Kuna nu hartina "dilindungan ku seuneu"[12].
Aya ogé anu boga pamadegan lian anu ngabéjaan yén istilah ieu nyaéta Turkifikasi tipis ti Azarbaijan, vérsi ngaran Pérsia asli anu di-Arab-keun Âzarâbâdagân, diwangun tina âzar+âbadag+ân (âzar=seuneu; âbâdag=wewengkon kokolaan; ân=rarangkén jamak); yén tradisionalna kecap éta hartina "lemah seuneu abadi" atanapi "lemah seuneu", anu meureunan ngabéjaan sacara teu langsung, kuil seuneu Zoroastrianisme di wewengkon ieu. Sababaraha sajarawan Azeri mibanda pamadegan yén ngaran éta diwangun ti 4 unsur basa Azerbaijan: az+er+bay+can, nu hartina "lemah urang Az nu wanian" atanapi "hiji patempatan anu diluhuran pikeun kaom beunghar jeung ageung". Puitisna, Azerbaijan disebut ogé Odlar Yurdu ("Nagara Seuneu (Abadi)").
Babagian administratif[édit | sunting sumber]
Azerbaijan kabagi kana 10 wewengkon ékonomi, 66 rayon (rayonlar, tunggal rayon), jeung 77 kota (şəhərlər, tunggal şəhər) nu mana 11 di antarana diparéntah langsung ku républik.[13] Di Azerbaijan, aya ogé Républik otonom (muxtar respublika), nyaéta Nakhchivan.
Catetan: Kota anu diparéntah langsung ku nagara dicitak miring.
Rujukan[édit | sunting sumber]
- ↑ 11 July – The International Population Day, The demographic situation in Azerbaijan, The State Statistical Committee of the Republic of Azerbaijan, 11 July 2011, ditarima 12 Juli 2011
- ↑ a b c d "Azerbaijan:Report for Selected Countries and Subjects". International Monetary Fund. Diakses pada 12 April 2011.
- ↑ "Distribution of family income – Gini index". The World Factbook. CIA. Diakses pada 1 Séptémber 2009.
- ↑ "Human Development Report 2010". United Nations. 29 Oktober 2010. Diakses pada 4 Nopémber 2010.
- ↑ Azerbaijan bisa jadi bagian ti Asia jeung/atanapi Éropa. Klasifikasi PBB ngeunaan wewengkon-wewengkon dunya nempatkeun Azerbaijan dina Asia Kulon; CIA World Factbook CIA.gov, NationalGeographic.com, jeung Encyclopædia Britannica ogé nempatkeun Géorgia di Asia. Sabalikna, loba sumber nempatkeun Azerbaijan di Éropa, saperti BBC NEWS.bbc.co.uk, Merriam-Webster's Collegiate Dictionary, jeung Worldatlas.com.
- ↑ "Azerbaijan: Membership of international groupings/organisations:". British Foreign & Commonwealth Office. Diarsipkan dari yang asli pada 31 Juli 2003. Diakses pada 26 Méi 2007.
- ↑ Europa Publications Limited (1998). Eastern Europe and the Commonwealth of Independent States, Routledge.
- ↑ "Elections & Appointments – Human Rights Council". United Nations. Diakses pada 3 Januari 2009.
- ↑ Thomas De Waal. Black Garden: Armenia And Azerbaijan Through Peace and War. New York: New York University Press, h. 240. ISBN 0-8147-1945-7
- ↑ CIA — The World Factbook. Azerbaijan.
- ↑ Historical Dictionary of Azerbaijan oleh Tadeusz Swietochowski dan Brian C. Collins, ISBN 0-8108-3550-9 (dicandak 7 Juni 2006).
- ↑ The Azerbaijani Turks: Power and Identity Under Russian Rule oleh Audrey Altstadt, ISBN 0-8179-9182-4 (dicandak 7 Juni 2006).
- ↑ "The State Statistical Committee of the Republic of Azerbaijan, Administrative and territorial units of Azerbaijan Republic". Azstat.org. Diakses pada 22 Méi 2011.
Bacaan salajengna[édit | sunting sumber]
- Olukbasi, Suha. Azerbaijan: A Political History (I.B. Tauris, 2011) 292 pages; $90). Focus on post-Soviet era.
Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]
- Informasi umum
- Azerbaijan International
- Yayasan Heydar Aliyev
- Azerbaijan di Open Directory Project
- Éntri Azerbaijan di CIA World Factbook
- Azerbaijan di University of Colorado at Boulder
- Profil Nagara ti BBC
- Pamaréntahan
- Média warta
- Pelesir
- Portal Pelesir Azerbaijan
- Atlas Azerbaijan Wikimedia, ngandung peta ngeunaan Azerbaijan.
-
Tingali ogé Azerbaijan di Wikivoyage
Koordinat: 40°18′N 47°42′E / 40.3°N 47.7°E
Albania · Andorra · Arménia1 · Austria · Azerbaijan1 · Bélarus · Bélgia · Bosnia jeung Hérzégovina · Britania Raya (Inggris, Irlandia Kalér, Skotlandia, Wales) · Bulgaria · Céko · Dénmark · Éstonia · Finlandia · Géorgia1 · Hungaria · Irlandia · Islandia · Italia · Jérman · Kazakhstan2 · Kroasia · Latvia · Liechtenstéin · Lithuania · Luksemburg · Makédonia · Malta · Moldova · Monako · Monténégro · Norwégia · Perancis · Polandia · Portugal · Romania · Rusia2 · San Marino · Sérbia · Siprus1 · Slovakia · Slovénia · Spanyol · Suis · Swédia · Turki2 · Ukraina · Vatikan · Walanda · Yunani
Apganistan · Arab Saudi · Arménia1 · Azerbaijan1 · Bahrain · Bangladésh · Butan · Brunéi · Cina · Géorgia1 · India · Indonésia · Irak · Iran · Israél · Jepang · Kamboja · Kazakhstan3 · Kirgizstan · Koréa Kalér · Koréa Kidul · Kuwait · Laos · Libanon · Maladéwa · Malaysia · Mesir3 · Mongolia · Myanmar · Nepal · Oman · Pakistan · Pilipina · Qatar · Rusia3 · Singapura · Siprus1 · Sri Lanka · Suriah · Tajikistan · Thailand · Timor Lésté2 · Turki3 · Turkménistan · Uni Émirat Arab · Uzbékistan · Viétnam · Yaman · Yordania
Arménia · Azerbaijan · Bélarus · Kazakhstan · Kirgizstan · Moldova · Rusia · Tajikistan · Uzbékistan
Nagara panénjo
Afrika Tengah • Bosnia jeung Hérzégovina • Muangthai
Organisasi jeung masarakat Muslim panénjo
Front Pangbébas Nasional Moro • Républik Turki Siprus Kalér
Organisasi panénjo internasional
Organisasi Sabilulungan Ékonomi • Uni Afrika • Liga Arab • Gerakan Non-Blok • PBB
Afrika Kidul · Républik Afrika Tengah · Aljazair · Apganistan · Angola · Antigua jeung Barbuda · Arab Saudi · Bahama · Bahrain · Bangladésh · Barbados · Belarus · Belize · Bénin · Bhutan · Bolivia · Botswana · Brunéi · Burkina Faso · Burundi · Chad · Chili · Djibouti · Dominika · Républik Dominika · Ékuador · Éritréa · Éthiopia · Filipina · Gabon · Gambia · Ghana · Grénada · Guatemala · Guinéa · Guinéa-Bissau · Guinéa Khatulistiwa · Guyana · Honduras · India · Indonésia · Iran · Jamaika · Kamboja · Kamérun · Kénya · Kolombia · Komoro · Républik Kongo · Républik Démokratik Kongo · Koréa Kalér · Kuba · Kuwait · Laos · Lésotho · Libanon · Libéria · Libya · Madagaskar · Maladéwa · Malawi · Malaysia · Mali · Mauritania · Mauritius · Mesir · Mongolia · Maroko · Mozambik · Myanmar · Namibia · Nepal · Nikaragua · Nigér · Nigéria · Oman · Pakistan · Paléstina · Panama · Pantai Gading · Papua Nugini · Peru · Qatar · Rwanda · Saint Lucia · Saint Vincent jeung Grenadines · Sao Tome jeung Principe · Sénégal · Seychelles · Siérra Léone · Singapura · Somalia · Sri Lanka · Sudan · Suriname · Swaziland · Suriah · Tanjung Vérdé · Tanzania · Thailand · Timor Lésté · Togo · Trinidad jeung Tobago · Tunisia · Turkménistan · Uganda · Uni Émirat Arab · Uzbékistan · Vanuatu · Vénézuéla · Viétnam · Yaman · Yordania · Zambia · Zimbabwé
Arménia · Azerbaijan · Brasil · Republik Rahayat Cina · Él Salvador · Kazakhstan · Kosta Rika · Kroasia · Kyrgyzstan · Méksiko · Monténégro · Sérbia · Ukraina · Uruguay
Turkik Kulon
Azerbaijan1
Bashkortostan (Rusia)
Chuvashia (Rusia)
Siprus Kalér
Républik Altai (Rusia)
Khakassia (Rusia)
Gagauzia (Moldova)
Kabardino-Balkaria (Rusia)
Karachay-Chérkéssia (Rusia)
Karakalpakstan (Uzbékistan)
Kazakhstan
Kirgizstan
Sinjiang (Cina)
Tatarstan (Rusia)
- Pages using duplicate arguments in template calls
- Koordinat aya dina Wikidata
- Nagara anggota Déwan Éropa
- Azerbaijan
- Nagara dwibuana
- Kaukasus
- Nagara di Asia Kulon
- Nagara di Éropa
- Nagara Wétan Deukeut
- Nagara nu dilingkung
- Nagara Turk modérn
- Républik
- Wewengkon nu maké basa Rusia
- Wewengkon nu ngadeg taun 1991
- Asia Kulon
- Anggota OSI
- Anggota CIS
- Anggota Pasarikatan Bangsa-Bangsa


text:
Yunani
Yunani, ogé kawanoh salaku Hellas jeung resmina Républik Yunani (Hellenic Republic) mangrupakeun hiji nagara di Éropa tenggara. Yunani tepung wates jeung Albania, Makédonia, jeung Bulgaria di kalér, jeung Turki di wétan. Laut Aegea aya di wétaneun daratan utama Yunani, Laut Ionia di kulon, jeung Laut Tengah di kidul.
Daptar eusi
Babagian administratif[édit | sunting sumber]
Ti réformasi Program Kallikratis dipakékeun dina 1 Januari 2011, Yunani diwangun ti tilu belas périféri dibagi kana 325 kotamadya. Aya ogé hiji daérah otonom, Gunung Athos (Basa Yunani: Agio Oros, "Gunung Suci").
Tempo ogé[édit | sunting sumber]
Réferénsi[édit | sunting sumber]
- ↑ "Demographics of Greece". European Union National Languages. Diakses pada 19 Désémber 2010.
- ↑ "Greece". The World Factbook. Central Intelligence Agency. Diakses pada 16 April 2011.
- ↑ "Πίvakaς 7: Aλλoδaπoί katά uπnkoόtnta, φύλo kaι eπίπeδo ekπaίδeuσnς – Eύvoλo Eλλάδaς kaι Nouoί [Table 7: Foreigners by citizenship, gender and educational level -Whole of Greece and Prefectures]" (dalam bahasa Yunani). Biro Statistik Nasional Yunani. Diakses pada 16 April 2011.
- ↑ "Demography Report 2010". Eurostat Yearbook 2010. Eurostat. Diakses pada 16 April 2011.
- ↑ "Total Population". Eurostat. 1 Januari 2010. Diakses pada 8 Januari 2010.
- ↑ a b c "'Πίvakaς 1: Πpoσwpιvά aπoteλέσuata tou Mόvιuou Πλnθuσuoύ tnς Eλλάδoς'". National Statistical Service of Greece: Avakoίvwσn πpoσwpιvώv aπoteλeσuάtwv AπoYpaφής Πλnθuσuoύ 2011, 22 Iouλίou 2011.
- ↑ a b c d "Greece". International Monetary Fund. Diakses pada 26 April 2011.
- ↑ "Distribution of Family Income – Gini Index". The World Factbook. Central Intelligence Agency. Diakses pada 9 Juli 2010.
- ↑ "Human Development Report 2010". United Nations. 25 Oktober 2010. Diakses pada 5 Nopémber 2010.
Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]
- (en) Portal kaprésidénan Yunani
- (en) Loka resmi ngeunaan pariwisata
- (en) Jaringan Helenik
- (en) Atlas Yunani di Euratlas
Albania · Andorra · Arménia1 · Austria · Azerbaijan1 · Bélarus · Bélgia · Bosnia jeung Hérzégovina · Britania Raya (Inggris, Irlandia Kalér, Skotlandia, Wales) · Bulgaria · Céko · Dénmark · Éstonia · Finlandia · Géorgia1 · Hungaria · Irlandia · Islandia · Italia · Jérman · Kazakhstan2 · Kroasia · Latvia · Liechtenstéin · Lithuania · Luksemburg · Makédonia · Malta · Moldova · Monako · Monténégro · Norwégia · Perancis · Polandia · Portugal · Romania · Rusia2 · San Marino · Sérbia · Siprus1 · Slovakia · Slovénia · Spanyol · Suis · Swédia · Turki2 · Ukraina · Vatikan · Walanda · Yunani
Amérika Sarikat • Australia • Austria • Bélgia • Britania Raya • Céko • Cili • Dénmark • Éstonia • Finlandia • Hungaria • Irlandia • Islandia • Israél • Italia • Jepang • Jérman • Kanada • Koréa Kidul • Luksemburg • Méksiko • Norwégia • Perancis • Polandia • Portugal • Selandia Anyar • Slovakia • Slovénia • Spanyol • Suis • Swédia • Turki • Walanda • Yunani
Afrika Kidul · Afrika Tengah · Albania · Amérika Sarikat · Angola · Antigua jeung Barbuda · Arab Saudi · Argéntina · Arménia · Australia · Bahrain · Bangladésh · Barbados · Basisir Gading · Bélis · Bénin · Bolivia · Botswana · Brasil · Brunéi · Burkina Faso · Burundi · Chad · Chili · Cina · Djibouti · Dominika · Dominika, Rép. · Ékuador · Él Salvador · Fiji · Filipina · Gabon · Gambia · Géorgia · Ghana · Grénada · Guatémala · Guinéa · Guinéa-Bissau · Guyana · Haiti · Honduras · Hong Kong¹ · India · Indonésia · Islandia · Israél · Jamaika · Jepang · Kamboja · Kamérun · Kanada · Kénya · Kolombia · Kongo, RD · Kongo · Koréa Kidul · Kosta Rika · Kroasia · Kuba · Kirgistan · Kuwait · Lésotho · Liechtenstein · Madagaskar · Makau¹ · Makédonia · Maladéwa · Malawi · Malaysia · Mali · Maroko · Mauritania · Mauritius · Méksiko · Mesir · Moldova · Mongolia · Mozambik · Myanmar · Namibia · Nepal · Nikaragua · Nigér · Nigéria · Norwégia · Oman · Pakistan · Panama · Papua Nugini · Paraguay · Péru · Qatar · Rwanda · Saint Kitts jeung Névis · Saint Lucia · Saint Vincent jeung Grénadin · Selandia Anyar · Sénégal · Siérra Léone · Singapura · Kapuloan Solomon · Sri Lanka · Suis · Suriname · Swaziland · Wewengkon Béa Cukai Kapisah Taiwan, Penghu, Kinmen, jeung Matsu² · Tanjung Vérdé · Tanzania · Thailand · Togo · Tonga · Trinidad jeung Tobago · Tunisia · Turki · Uganda · Ukraina ·Uni Émirat Arab · Uni Éropa³ · Uruguay · Vénézuéla · Viétnam · Yordania · Zambia · Zimbabwé
- Wewengkon Administratif Husus Républik Rahayat Cina.
- Ngaran rancangan pikeun Républik Cina (Taiwan)
- 27 nagara anggota Uni Éropa ogé mangrupa anggota WTO jeung hak masing-masing: Austria, Bélgia, Bulgaria, Britania Raya, Céko, Dénmark, Éstonia, Finlandia, Jérman, Hungaria, Irlandia, Italia, Latvia, Lituania, Luksemburg, Malta, Perancis, Polandia, Portugal, Romania, Siprus, Slovakia, Slovénia, Spanyol, Swédia, Walanda jeung Antillen Walanda, jeung Yunani.


text:
Quote:
Original Posted By engaskus
aya nu uninga teu upami nuju narosan adat sunda teh mc na nyarios naon? sareng anu ti pameget na ngabales naon?
anu umum we..
Quote:
Original Posted By empatsembilan
mc? naha pameget nu ngabales?
punten abdi mah can pangalaman
maksadna panginten kieu :
Rombongan pihak pameget sumping ka pihak istri, lajeng pihak istri nampi sakumaha urang nampi tatamu :
"Ngahaturkeun wilujeng sumping ka rombongan Jang Engkus,
khususna ka Abah Empat nu dipisepuh ku urang sadaya...
Jauh dijugjug anggang diteang bari angkaribung ku tolombong eusi ranginang, asa pamohalan taya maksad taya kahayang
sok komo deui ningal Jang Engkus lir bedog tanpa sarangka,
gudal-gadil marojengja ningal mojang matak hariwang....jst..."
diwaler ku pihak pameget :
"Puji syukur ka nu Maha Ghofur,
bingah amarwatasuta ngadangu panampian anu sakitu someahna
....anapon maksad kasumpingan Abah Empat sawargi-wargi
taya sanes seja nalek mojang mencrang kembang buruan,
jalaran leres sakumaha anu tadi diuninga yen bedog gagaduhan Jang Engkus parantos ajol-ajolan,
nya manawi mamanawian di dieu,
di lebakeun gunung pakembaran
mendak liang anu tacan dicicingan...jst


text:
Pamayang
Pamayang nya éta pakasaban hiji jelma anu gawéna ngala lauk di basisir atawa sagara.[1] Pakakas anu utama pikeun ngala lauk nya éya parahu mayang anu mangrupa parahu husus pikeun pamayang ngala lauk di sagara, jeung jaring.[1] Di Indonésia aya kelompok pamayang, anu sok disebut Persatuan Nelayan Tradisional Indonesia.[2] Persatuan Nelayan Tradisional Indonésia Disingget PNTI nya éta organisasi profesi pamayang sarta masarakat basisir anu diadegkeun nurutkeun akta notaris Ny. Lilik Kristiwati SH no 08 ping 29 april 2003.[2] Organisasi ieu lumaku di wewengkon hukum Nagara Republik Indonésia kalayan kepengurusan organisasi mimitian tingkat puseur ibukota kacamatan sarta désa.[2] Minangka lembaga masarakat, PNTI minangka babaturan sarta mantuan pamaréntah dina palaksanaan program pangwangunan di widang kalautan sarta perikanan. [2] PNTI miboga komitmen pikeun kanaékan kesejahtraan pamayang sarta masarakat basisir sarta kelestarian lingkungan sagara sarta perairan séjénna.[2] Ngadegna organisasi pamayang PNTI ieu alatan kaayaan Indonésia tacan sugema minangka Nagara kepulaun boh dina konteks masih relative pendékna budaya bahari pikeun masarakat boh fakta yén jumplukan masarakat pamayang masih aya dina kaayaan sacara umum tacan sejahtera. [2]