text:
Cul dog-dog tinggal igel,mun eweuh nu nakol dog- dog naha saha nu rek ngigeulan?
Bareto mah asa karasa pisan nu jauh jadi wawuh nu deukeut jadi rakeut dina kaayaan bari jeung nya na.
Kiwari ukur jadi lamunan,ukur wanoh tukangeun,bari jeung neges-neges maneh nyirikeun wanoh, tapi nyatana hanteu.
Nyeta tisaprak gaduh akun di jejaring sosial nu ngarana Facebook,ceu mimin jadi kedul ge'ge'roh,ngalayanan salaki ari inge't nu di pencetan tur di teuteup ukur HP na bari urungah ere'ngeh sorangan di juru dapur,salakina mah menta di pencetan henteu-henteu acan di palire.
Naha nu kie di sebut kamajuan zaman? Dedeuh teuink salaki ceu mimin.!
Nyi Épon parawan panggeulisna di lembur kuring. Anak Mang Odong nu pangais bungsu. Pikeun ngaleungitkeun kakesel, Nyi Épon sapopoéna sok ngadon ninun di saung. Hiji mangsa keur anteng ninun, taropongna murag. Lantaran keur kagok gawé tambah horéam turun ti saung, Nyi Épon ngomong.
“Sing saha baé nu daék mangnyokotkeun jeung nganteurkeun taropong ka kuring, lamun awéwé rék dijadikeun dulur, mun lalaki rék dijadikeun salaki!”
Ngadéngé ucapan Nyi Épon, Kuring ngurumuy tina pangintipan nyokot éta taropong terus nganteurkeun ka Nyi Épon. Nyi Épon ngagebeg, barang ningali saha nu nganterkeun taropong. Tuluy ngomong.
“Éh, panya téh nu ngintip Épon dina rungkun cau téh, Kang Udin. Geuning Kang Adé. Punten nya Kang, kamari waktos Épon ninun di dieu, tos kedal ucap. Épon mah moal daék dicandung sanajan ku jalma beunghar siga Éyang Subur ogé. Sanajan ku Pajabat atanapi Persidén ogé. Épon mah geuleuh kana tradisi Polygami téh!”
Kuring. Ukur reumbay cimata. Nyaksian Indung Bapa. Paséa rongkah. Panto dijejek. Haté Kuring milu rujad.
Bapa Kuring indit. Duka kamana.
Indung Kuring. Ketus. Kukulutus. Mokpokeun nu indit.
Saminggu kacatur. Bapa Kuring balik. Sajorélat. Mawa Indung Kuring. Teuing kamana.
Kuring diuk. Dina jojodog kameumeut Bapa Kuring. Neuteup eurih. Tingpucunghul minuhan buruan.
Kuniang. Cengkat. Jut. Kuring ningalkeun imah. Panto rujad dipelong. Léos..
Kuralang-kuriling. Miluruh Indug Bapa. Teu aya laratan. Leos balik deui.
Gebeg. Panto rujad jadi anyar. Eurih jadi rupa-rupa kekembangan.
Bréh.. Aya Bagong campego. Ngadiukan jojodog.
Habek..! Jrees..! Burial.. Getih tina tikoro Bagong.
"Udiih..! Ari Sia..! Téga..! Bapa sorangan ditandasa..! Kapaksa. Manéh dihukum ku Ema. Jadi wadal munggaran.."
“leuweung, sawah, walungan, gunung, lapang mengbal…”
“ah, eta mah mitos!”
“mitos? Mitos?”
“eta jaman naon? Tong percaya mitos! Kuring mah teu ngalaman. Nu kaalaman ku kuring ayeuna nyeta jaman modern, jaman tehnologi canggih, jaman globalisasi, pembangunan, jigana eta mah jaman purba!”
“jaman purba?”
“enya, da boa enya aya boa henteu, eta ngan ukur carita jang mepende kuring mun rek sare, ulah sok ngabobodo, barudak ayeuna mah geus pinter moal kabobodo kucarita nu teu asup akal..”
“teu asup akal?”
“ieu jaman modern! Eta mah jaman purba! Mitos!”
“kuring sok ngadadak keueung, boa jaman purba teh dimimitian muterna ti jaman modern? Ah, palias teuing…”
“ieu taun 20...!”
Talaga nu simpé. Angin rintih, anteng ngusapan beungeut cai nu tinggarenclang katojo ku purnama nu keur mabra. Hiji wanoja jangkung leutik. Dikemben pulas beureum. Disamping réréng garutan. Roncé malati nu mapaésan sirahna, nyambuangkeun seungit ngadalingding ka sakurilingna.
Diuk nyorangan sisieun talaga. Bitisna nu ngolényay, sabot mumuncanganana dikeueumkeun kana cai. Sorot panonna nu linduh neuteup ka jauhna. Sora gamelan ronggéng nu kapireng hawar-hawar ti lebah mumunggang, parat ngagerihan panineunganana nu kungsi kasorang. Manéhna ngahariring. Sorana halon. Dumareuda. Méga hideung kumalayang, mungkus cahya bulan nu keur moncorong. Talaga mongkléng. Segruk, manéhna ceurik bangun nu kanyenyerian. "Jungjunan...! Hampura abdi...," nyanyambat hiji ngaran.
Langit masih kénéh kabulen ku lalangsé hideung. Jung, manéhna nangtung. Pasemonna katara alum. Geuleuyeung, leumpang semu teu napak, ngadeugdeug ka tengah-tengah talaga. Saacan teuleum, manéhna ngajerit. "Akang...!" Sorana ngaweuhan ka saban juru talaga. Sup, awakna diteleg ku cai, bareng jeung manglambar-lambar kapeurih dina jero haténa.
Si Bibi murukusunu. Caméot di kamar tukang. "Sisinarieun Malem Minggu téh rempeg," kukulutus, "sasarina gé kapan ngadon maridang," andiprek bari nilepan istrikaeun. Juragan Pameget teu ngulayaban néangan nu hérang. Juragan Istri teu midang jeung para sosialita. Si Adén teu ngadon triping ka diskotik. Si Enéng teu ajojing ka 'night club'. Na aya naon? Atuh aing moal jongjon nongton TV. Bibiii ...! Tuh naon deui cenah? Pangnaheurkeun cai Bi, rék mandi! Bibiii ...! Pangninyuhkeun cikopi, Bi! Lah aingah, nu ieu gé can réngsé. Bibiii ...! Pangnyiapkeun 'makan malam' Bi! Cetrék Juragan Pameget ngahurungkeun TV. Ramalan suasana kota: "Dibéwarakeun ka sakumna warga kota sangkan waspada. Yén peuting ieu raksana nu tugur gunung bakal turni ka kota!"
Nembe 5 taun simkuring ngajar di SMP dipilemburan, kangaranan dilembur siswana oge kaitung sederhana jeung motivasi diajarna rada kurang, janten kedah dibebenjokeun wae. Ti taun awal keneh kuring, konsen kana pengembangan karakter barudak, nya sok ngabantu-bantu kesiswaan ngalatih pengurus OSIS dina ngajalankeun programna. Najan kitu teu hilaf sok ngingetan barudak, anu boga niat ngarempak aturan ketertiban sakola. Najan dipasisian geuning Hp jeung gaul barudak teh geus lumayan ningkat, Hiji poe aya laporan ti penjaga sakola, sababaraha budak kapanggih ngaroko di tukangeun kelas 7, gesit wae kuring muru barudak anu keur jonjon silih asaan roko!katingali barudak siga anu reuwas pisan..hey kapanggih ayeunamah!gancang kaditu ka ruang BP!Di ruang BP barudak anu limaan teh diinterogasi hiji-hiji. Heh Oki tadi bejana ngaroko?henteu pa aslina..jawabna. Terus maneh ngaroko Bambang?henteu pa sumpah demi Alloh na oge! Kusabab teu ngaraku wae nya kapaksa saku calana digaradah..pas di saku Dahyana gorehel aya puntung roko hiji..tah kapanggih ayeuna mah..maneh ngaroko dahyana?aduh heunteu pa, siga anu gempeur dahyana arapap eureupeup teu ngaku keneh wae..geuning ieu aya buktina?abdi mah mung nyepengan wungkul pa…
Kuring teu bisa eureun ceurik. Angin peuting asa nyocog kana tulang, sangkilang geus dibulen ku simbut kandel. Kuring teu bisa eureun ceurik. Beuteung asa lapar tapi leungeun kabulen ku simbut kandel.
Kolotrak, aya sora nu muka panto. Nangkeup ngais kuring nu ditalangsarakeun dina téras imah batur.
Tonggérét mimiti réang patémbalan. Ahirna anjog kanu dituju. Tiung disingkabkeun nepi ka ngaliglag palebah beuheung, ngarah angin bisa nyulusup. Enya geuning betah cicing di dieu téh. Ngararasakeun liuhna alam pagunungan. Nyawang kaéndahan léngkob nu rembet ku rurungkunan, nutupan walungan nu nyurug. Paingan manéhna mani galécok nyaritakeun pangalamanana ulin ka dieu, baheula keur kuliah. Mani ngeukeuhan waé ngajak ulin ka dieu. Tempat romantis keur ngumbar asih. Mun teu sieun pibalukareunana mah, hayang ngayunkeun paméntana. Paduduaan di tempat ieu, dina kaayaan status nu béda. Narik napas panjang. Karasa aya momot beurat jeroeun dada. Momot nu sasat dijieun ku sorangan. Tapi haté leutik teu méréan mun kudu ngécagkeunana. Ngadadak karasa aya nu niup lebah punduk. “Trilit” sora sms, ti manéhna. “Nis, kumaha énjing Minggu amengan ka Curug Dago téh cios?” Sms disada deui, ti Wulan balad sakantor. “Nis, apal teu dunungan urang maot tadi isuk? cenah diracun ku istrina.” Gebeg, hp murag.
getih nu ngocor, katara burahay beureum maseuhan lemah, koceak sora manusa pating jumerit sukingki ku kaayaan, teuing timana datangna, belesat...gobang ngaheumat beuheung nu ajeg, koleang gubrang waruga tanpa nyawa, ti kajauhan kadenge sora ngahiuk, sumiriwik tanding walik, keplak, keplak, koleang gubrag, hiji-hiji musuh ngorotan, sarebu, jadi saratus, heuleut jadi sapuluh, corengcang tinggal duaan, jelebet bentar tarik disada ngoyagkeun jajantung matak tutunggulan, hoak jelema duaan ngadangheuak ngaluarkeun getih beureum seger tina biwirna, gubrag,,,duanana tinemu pati megatkeun atma nu nyangsang..
Gilek mobil teh dipengkolkeun ka SPBU Srog diparkirkeun gigireun pisan selang pangeusian bensin. “Penuh Neng !. “Dari nol pa”, cenah, bari sup ngasupkeun corong bensin kana lawang tengki mobil. Blak panto mobil dibuka ti jero. Gebrug ! Sora panto dibanting. Berebet lumpat muru toilet. Da rarasaan teh geus asa aya di tung-tung. Teu rarat-reret kana gambar nu aya di panto toilet, blus asup kosong... Seeerrrrrr ngemplong !!! Barang kaluar di lawang ampir we ngadupak ibu-ibu. “Waduh... Ini mah toilet wanita atuh Pa ! semu keuheul da rek kadupak. “Ini juga buat wanita Bu ! bari nunjuk kana lebah resleting calana...nongtoyod tanpa dosa.
"Néng mésér obat nu biasa! " Song E*****y sa setrip ku kuring di asongkeun. Mun poe kemis, sok anggeur pasén langganan nu ieu mah, meulina téh pasti obat éta wae. Kuring geus apal.
"Pikarunyaeun ning. Manéhmah kudu waé maké nu kitu? " Ceuk babaturana bari mésem.
"Heueuh da urang mah nyaah ka pamajikan, da ari keur jeung batur mah, teu kudu make nu kieu." Ngomongna teu euleum-euleum.
"Innalillahi...!" Kuring némbalan bari mikeun duit pamulangan.
Rumanggieung. Buuk awut-awutan, baju teu matut. Hiek bau inuman pasti kaangseu. Orolo-orolo utah. Sabar, salira meresihan urut utah, regeyeng mangku kuring ka pangkéng. Karasa, lap baseuh nyéka beungeut, baju diudaran. Reup.
Hudang. Sirah karasa beurat, gigireun pangkéng nyampak roti, susu. Biasa, taya pisan kaaral nu kabaca dina sagelas susu jeung roti.
“Mah, Papah moal suda kanyaah, najan Mamah jiga kieu, ngélingan moal eureun, ngubaran moal peré. Nepika Mamah eureun tina kacanduan.Salawasna aya panghampura.”
Kuring cicing, jiga nu enya ngarti sapinuhna. Ngarti harita mah.Teuing isuk mah.
“Hiji nu moal bisa ngahampura, nyaéta mun Mamah salingkuh, Papah bakal ngiles. Moal nanyakeun kunaon Mamah salingkuh.
Kuring salingkuh, kapanggih saminggu ti harita. Angin ngahiuk tiis nyiwitan kulit. Haté marojéngja, leuleus taya tangan pangawasa. Émut kana bendu salira, nu pageuh. Émut ka lambey nu teu sakecap gé ngaluarkeun sora. Ngabetem. Siksa nu taya babandinganana.
Tanggal hiji Bulan Juni Salapan Puluh. Salira ngiles.
"Saha nu maot, Man?" ceuk Omén. "Momon!" témbal Oman. "Innalillahi wainna ilaihirojiuun. Naha pan peuting tadi ngaronda jeung urang." Omén masih can percaya. "Tadi isuk-isuk, waktu nganteur pamajikanana ka pasar, motor anu ditumpakanana kateunggar mobil treuk." Oman nerangkeun.
"Euleuh karunya mangkaning anyar kawin. Ari si Sarmun geus nyahoeun? Panan manéhna téh urut kabogoh Mimin pamajikanana Momon," ceuk Omén. "Teu kudu dibéjaan, karunya keur gawé," témbal Oman. "Heuheuheu, paling gé siling mah, sieun Mimin ku Sarmun deui nya? Mangkaning bohay!" Omén ngageuhgeuykeun.
"Hah! Déngé tah, pangumuman. Innalillahi wainnailahi rojiuun. Yu ah urang ka astana. Urang mantuan ngagali kuburan, pasti diréndéngkeun." Ceuk Oman. Bring arindit.
"Naha wayah kieu tacan balik budak téh?" Umina Odik kukulutus. Kakara ayeuna, Odik kamalinaan ulin jeung babaturanana. "Euleuh-euleuh éta nu nyaah ka budak, keun engké gé balik sorangan." Ramana Odik, Mama Sastra nyarios ka istrina. Ngong adan magrib, barudak tacan baralik. Ayeuna, nembé manah Mama Sastra seseblakan. Ngong adan isa, barudak tacan baralik kénéh. Odik jeung babaturanana, biasana tara kamalinaan arulinna. "Naha ka Leuweung Tutupan kitu barudak téh arulinna," gerentes Mama Sastra. Di unggal juru Leuweung, ditarempoan ku jelema sakampung. Oncor geus loba nu pareum, béakeun minyak lantungna. Mama Sastra calik, menekung ngadu'a kanu kawasa. Barabat aya nu ngaharéwos, "tong ditaréangan barudak téh, injeum saminggu, rék sina ngangon domba." Ayeuna mah geus aya kapastian, Mama Sastra teu tiasa majar kumaha, pasrah.
Ti arah Monjali véspa nyemprung ngétan. Parapatan Kentungan méh kaliwatan, ngagilek ngatuhu mapay jalan Kaliurang. Ngadudud kalem antaré. Sakalem nu tumpakna, Mas Jarot. Hareupeun Mirota Campus, tempat jangji-pasini, reg eureun. Teu langsung turun. Rut-rét sakuriling.
“Kang Maaaas!” Wanoja ayu gegentra. Gugupay, pameunteuna katara sumringah.
“Pun dangu ngentosi, Lis?”
“Teu acan, Mas. Nembé pisan dugi. Urang badé teras kamana, Mas?” Eulis nanya bari clak kana boncéngan.
“Arep nang béngkél!”
“Ih..si Emas mah!” Eulis kuraweud, bari neunggeul tonggong Mas Jarot halon.
“Yo..Yo.. ning Parangtritis, héhé!”
Teu lila véspa biru langit nyemprung ngidul, nganteur dua nonoman nu keur kasmaran muru ombak basisir pakidulan.
Ngaharib ka magrib. Salju murupuy turun. Nyangsang dina régang nu ngababatang. Mugur taya daunan. Bodas siga rorongkong nangtung. Ranggah nadahkeun panangan. Sepi. Tiis. Noroktok, tujul kana tulang sungsum.
Tina jandéla kahalang kaca nu boréas halimunan, lapat-lapat aya nu némbongan. Leumpangna ingkluk-ingklukan. Les, ngiles kakolongan ku wates téténjoan, pager lanté dua. Kolotrak sosi panto. Bray muka. Sihoréng nu dianti sumping.
"Geuning ...?" nanya teu kebat. Kaburu ngudag nu ngaléngkah kana korsi tuluy ngadayagdag. Bangun nahan kanyeri tapi teu tinggal imut kayungyun. Celengok kana tarang tanda deudeuh. Waktu sapatu katuhu dibuka atra aya nu merebey beureum tina dampalna nu pias katiisan. Paingan. Sapatuna bolong, ditambal lambaran keretas beueus. Tayohna kacugak. Deudeuh ku getemna ngudag cita-cita. Dibélaan ngisat diri nyuay-nyuaykeun rupaning hahalang. Hawa luar mingkin tiis disaput salju nu tambah ngandelan. Tina renghapna kaluar haseup bodas, haneut hareuyheuy, nyaliara. Duaan di rohangan nu teu pati lega. Katilu nu dina kandungan. Aachen.
Srangéngé karék meleték béh wétan. Indung peuting titadi geus ngampih.
Budak ngora turun ti tajug. Unggal subuh sok miluan solat berjama'ah. Nyékér. Teu maké sendal. Umurna karék tujuhlas taun. Ngagedig muru imahna. Gujlang-gajleng bangun nu hampang naker.
Jol ka buruan imahna, kasampak bapana keur guyang getih. "Apaaaa...!" gorowokna bari ngagabrug. "Geuwat tulungan indung manéh!" sora bapana les-lesan ampir teu kadéngé. Otakna langsung bisa neguh kajadian nu tumiba, laju awakna ngabelesat lir tatit muru lawang panto.
Trang, manéhna nakis bedog nu ngarah beuheung ku leungeun kénca. Untung gerak réplékna geus kalatih, laju peureup katuhuna nyamber caréham musuh dina gerakan Ajul Gedang. "Tobaaaaat..!!!" musuhna ngocéak bari nyepeng gadona nu coplok. "Ulah sambat kaniaya siah, kabéh dipérénan ku aing!" gorowokna bari ngawatek Jurus Gelap Ngampar. Genep musuhna ngagalolér, euweuh nu walagri. Andi narik napas panjang, jiga nu capé. "Nah, ini adegan terbaik dalam sinétron ini!" ceuk sutradara bari nepak taktak pemeran Andi.
Ombak Laut Jawa séah ngaguruh, tingburingkal. Udan Barat campuré angin, ngudag nyéréd ka basisir. Nu surak ayeuh-ayeuhan beuki maceuh. Aya Takbir, na rébuan rénghap jeung sora. Meunang perang, atawa Syahid, udagan sarua éndahna. Sinuhun Jati geus netepkeun. Tandang makalangan, ngajorag karuhun.
Béh ditu, anggang na tungtung deuleu. Narpati nu kari sésa. Balangah. Sunda Kalapa, nembrak na pangalasan. Panto nagara nganti rujad diranjah incu jeung semah.
Amprok. Jurit campuh ngalaga. Ngagedur seuneu, beuki ngabebela. Pedang, koléwang ting belentrang paadu waja, papada Jihad ceuk ukuran séwang-séwangan. Nu ngajerit kajamparing, ngaharegung katumbak dada, palastra. Batara Katong ngabanusan. Caah nu ngaranjah, surak deui ayeuh-ayeuhan. Perang dilabuan, lekasan. Nyésakeun carita Jayakarta. Natrat dina Uga. Gunung Cahaya, nunggu waktu kaluluh mangsa.
Rebun-rebun kuring miang, muru jangji pasini nu kamari
Motor ngadius, sulumpat selempet antara kandaraan lian nu rabul tiunggal gang.
Keur manteng mata nitenan jajalaneun renjul lantaran logak ngan ukur disaeur barangkal.
“Bledug” siku kuring kabadug kotak dagangan. Kuring reuwas nepi kangagaleong ka sisi jalan. Manehna tonggoy, boro-boro menta hampura, ngalieuk bae henteu.
“ Monyet siah, sangeunahna mawa motor teh “ gerentes hate. Barang ret kana tulisan dina kotak. Kuring beuki ambek. Teu antaparah deui kuring ngudag eta motor. Pas gigireun manehna, kuring ngajorowok “ Kasisi.. siah !” manehna melong bari milu kasisi. Kuring turun nyampeurkeun manehna.
“Maneh teu neuleu ? Aing nepi ka rek tikusruk lantaran kabadug ku kotak , cing atuh ngomong !” kuring nyentak.
“Punten pa, abdi rusuh” tembalna bari popoyongkodan
“Matak naon ngomong , aing teu ngambek lantaran kabadug, tapi aing asa dihina ku maneh nyaho ?”
“Na aya naon kitu pa ?” manehna nanya
“Maneh geus nganggap ka aing jelema teu eling lantaran aing teu beuki dahareun maneh” kuring negaskeun.
“Teu pisan-pisan pa.”
“Kadieu siah..!” durugdug puhu leungeunan ku kuring ditarik
“Baca !” ceuk kuring bari nunjuk kana tulisan.
Manehna ngadeg-deg, pok manehna ngagerendeng
“JALMA ELING NU MEULI ODADING”
Poé ulang taun kuring ayeuna téh. Meunang kado, nu ngucapkeun Happy Birthday, nu ngajailan sagala geus kasawang sajeroning pikir.
Isuk-isuk kuring hudang. Siga poé-poé séjén kuring mangkat gawé, nya biasa na angkot, da bujeng-bujeng mobil, dalah motor gé kuring can boga.
Duit na pésak kari sapuluh rébu-rébuna. Ah mangkat waé, da biasana ogé duit sapuluh rébu téh bisa dahar nunaon di tempat gawé.
Can nepi ka tempat gawé kuring ngadon ngeureunan di masjid agung.
Kudak-kodok kana pésak asa aya nu leungit. Ceg kana hapé dina pésak baju, teu hurung pisan batréna kosong.
“Halah bener euy, duit nu leungit téh, mangkaning can anjog kaditu-kadieu.” Gerentes haté.
Kurah-koréh na kantong, euweuh simpenan. Beuteung kukurubukan, euweuh batur nu kenal, rék nginjeum da ka saha.
Ah kapalang teu asup gawé, kuring gogoléran di masjid. Hudang-hudang geus jam hiji isuk.
“poé ulang taun kuring geus kaliwat”. Ceuk haté bari nahan beuteung kukurubukan ti beurang kénéh.
Sakapeung poék sakapeung caang éta rohangan. Musik gambus ngawirahma, mirig luak-liukna ibing belly dance. Di Tatar Libanon nu jauh ka lembur. Alina, Aliya,jeung Aminah marake cindung konéng, kayas,kulawu. Bagantian ngaléor ka luhur panggung, némbongkeun pangabisana. Ya Fustun, Ya Jamilah..Ya Anisa....Anti téh teuing ku geulis. Irung mancung kulit bodas. Komo éta pangawakan teuing ku seksi. Ngan ukur dibungkus kutang jeung cawet. Na bener ieu téh sorga. Padahal uing téh keur studi banding, boga niat memener bangsa. Da bonganna atuh rejeki teu kawadahan. Nepika teu betah nyicingan sarakan.
Peuting ngarambatkeun jempling. Jero kamar pangantén. Kamar basajan tan pulas jeung rias. Dikulambu kelemeng bohlam. Harimumu juru lalangit. Karancang bilik. Sesela palupuh. Katut saheulay samak tilam kasur lagedu. Saleuwihna. Ukur saruntuy manglé pamatri kolotna. Nyelap dina palang dada. Sérélék. Lalangsé kamar dibuka. Dua raga tanpa daksa. Dibuntungan seuseukeut takdir. Gégésor patutur-tutur. Gék luhur sepré. Pahareup-hareup. Nyeumatkeun teuteup. Taya ungkara nu kalisankeun. Pada-pada nyidem geter. Ngemu liwung saban rénghap nu kalarung. Nyéh arimut. Tapi tuluy ngaheneng. Milang kemba jeung ambekan séwang-séwang. “Néng...” Nu halon kedal. “Kah, Kang...” Nu werat némbal. Lalaunan. Lalakina. Netelkeun napas kana tarang. Awéwéna. Ukur peureum bari tungkul. Tuluy nyuuh kana rangkulan. Ngaheneng deui. “Ramo-ramo urang, lain impian samar kadongkang...” Aya isarah tina sadrah jeung guligah. Laju dua pasang leungeun samet siku. Dua pasang suku samet tuur. Pada-pada ditepungkeun. Numbu dina hiji kujur buku waruga. “Peuting ieu, sagalana baris sampurna...” Aya sukma sumanding dina peuting nu terus ngarambatkeun hariring.
Cikopi kari laleurna, basa beurang nu katujuh kalina nilepan sésa caangna. Cuang-cieung. Langlang-lingling. Nunggelis. Tiris. Manéhna teuing ka mana. Teuing di mana. Boa geus poho ka kuring. Boa gering. “Hampura, akang, hampura,” pokna, harita basa leumpang duaan sapanjang Braga. Kiwari, kasono méhméhan bari. Ramat lancah luhureun sepré. Calacah minuhan haté. Rumasa. Rumasa lain salakina... :D
“Teu langkung Aang, abdi mah ngiringan,” kitu ceunah. Léah. Manéhna teu nyungkun. Katangen dina teuteup weningna. Matak bungah kana haté. Dumadakan awak kuring malih warna jadi sinatria. Kasép ngalémpéréng konéng. Hurung nangtung siang leumpang. “Ulah sieun teu kabayuan, wios abdi mah sadipasihannana baé. Nu penting guyub, alakur,” nandeskeun. Taya riuk-riuk ringrang dina teuteupna. Yakin pisan.
Bruh-bréh narémbongan. Wanoja-wanoja kameumeut lianna. Kayaning Hérni, Siti jeung Nining piligenti présentasi midangkeun pirang-pirang kamonésan dirina séwang-séwangan, dina monitor implengan kuring. Barinangkit. Rarancunit. Mancegkeun haté. Pikeun mihukum dina deudeuh nu sabeungkeutan. “Mangga Pa ieu landongna dileueut!” ceuk perawat bari menerkeun aliran cai inpusan. Kurunyung bagéan catering rumahsakit jajap sarapan. Dina baki ditutupan alumunium foil. Rengsé ngecék patugas rumahsakit kalaluar. Rohangan simpé. Baki sarapan dibuka. Katénjo goréng manuk jeung endogna. Goak kuring ngajerit maratan langit. Buru-buru mukakeun simbut. Ukur tinggal sayangna. Dibétadinan. Diperban. Paingan!
Sabaraha mang?
Nu eta te di jual ! ukur ngareret disiling - siling,disapirakeun.
Juragan sabaraha nu ieu? milih jongjon milang bati.
Ngaligincing,ngalengis,mikiran diri.
Badan sakujur taya nu ngaku.
Aya harewos!
Ujang ! Dek ka mana? Hayu milu jeung aki !.
Kutan ! Saha eta Aki nu rubung-rubung.
Ujang ! Eta teh tukang sayur nu
katabrak tungtung elos cikeneh.
Gebeg.... !
1
sora keprok nu lalajo meni rame, seah, aya nu ngaheot, ngagorowok, pating jarerit. nya kitu nu katempo dina konser tunggal maestro kacapi "Suliwa" di hiji gedong pertunjukan di ibu kota.
Suliwa mawakeun dalapan welas lagu nu bisa kasebut "hits" dina album-albumna, musikna teh mangrupa instrument-an, aya oge sawareh picuring jeung artis nu geus kasohor.
dua jam Suliwa metik kacapina, tapi teu katempo pisan capena teh. Ieu pemusik bener-bener bisa ngajaga stamina-na, da cenah manehna ge tara ngaroko komo mabok mah, numatak stamana kuat pisan, dua jam teu kaciri hah-heh-hoh.
2
beres konser, suliwa kaluar panggung nepungan penggemarna. Juprat jepret poto wartawan embung nyesakeun saeutik oge momen anu berharga. Mere tanda tangan kaditu kadieu, dipoto jeung pens na bari ngabagikeun mercendais.
3
di bek stej, kaluar hiji pamuda, umurna teu beda jauh ti Suliwa, ngan ieu mah pedah rada ngora. eta pamuda rada rusuh, culang-cileung jiga nu keur tuang-teang. ngareret ka sisi gedung, eta budak nyerengeh, aya lalaki jangkung badag make baju rapih, tuluy disampeurkeun ku eta pamuda. lalaki ngasongkeun amplop, teuing naon eusina.
eta amplop dibawa jauh ti gedung tuluy lalaunan dibuka, "dua ratus rebu..." cek eta budak bangun ku bungah.
"nuhun bah, ayeuna ujang geus bisa ngahasilkeun duit sorangan, bisa ngabiayaan hirup Ujang jeung ema... nuhun pangweruhna..."
4
eta pamuda kacida bungahna. oge Suliwa bungah pisan. maestro.
“Dasar urang dusun meledug, urang kampung bau lisung!” Ceuk dasi, waktu meulitkeun manéh kana samléh kaméja. “Dasar teu nyakola..!” Sada sora nu teu kebat, kaburu ditindihan didiukan, dikurilingkeun diputaréputer. Ari reg pas meneran, suku langsung disanghunjarkeun, nyolodor luhureun méja kaca. “Rahayat bulu taneuh anu kabiruyungan jaradi ménak.”
Mangsi lutrah-létréh, minuhan mémo, minuhan bon, minuhan mangréwu-réwu cék reujeung kwintansi. “Ulah culangung colodog, muwuh éstu kudu kumawula sumuhun dawuh!”
Tingbeleweng daptar harga, proposal, klausul, jeung pesenan-pesenan sapandeurieunana; ragragan minuhan karanjang sampah. “Teu kendat tetep hayang dikawulaan ku rahayat anu kiwari geus puguh teu walakaya.”
Yuswana ngagayuh ka tujuh puluh. Gurat-gurat kakasépan waktos anom natrat kénéh dina pameunteuna. Waos lengkep, rambut hideung -- gomplok, tara kacaturkeun teu damang. Séhat, éstuning séhat pisan. Teu badé kitu kumaha, rebun kénéh ba’da solat subuh di masigit, mangsa panon poé meleték anjeuna lungsur nganggé sapatu “cats”, ditraining, nganggé topi, ngadon leumpang isuk alias “jogging”. Kitu na téh maneuh, méh lima las taun ti ngawitan pangsiun. Leumpang téh tara lami-lami, saukur dua – tilu jam. Tabuh dalapan tos di bumi deui, paling elat tabuh salapan. Sakapeung uihna sok rébo ku cacandakan. Anu rutin mah nyandak katuangan kanggé sarapan kulawarga.
Dina hiji isuk, kacaturkeun anjeuna ngantun. Cenah mah katabrak mobil waktos nuju meuntas. Mangsa layon réngsé dipulasara, badé disolatkeun, torojol istri anom kénéh disarengan budak leutik sadua-dua: ceurik lolongséran payuneun layon, teras kapiuhan.
Aranteng hirup babarengan mentingkeun diri séwang-séwangan. Silih tulungan, silih kusrukkeun. Silih béré, silih porotan. Soméah, silih arah. Duduluran hayang manjangkeun mumusuhan.. Seuseurian singaringhak. Kiih ngayer ngabatu. Haté mulang raga mah teu bisa balik. Awakna sareungit. Seungit bau tujuh rupa. Buukna rarapih, acak-acakan jiga sapu injuk butut. Panon baruringhas, lelenggutan. Beungeutna saleger, haropak euweuh getihan. Teuteup deudeuh, pinuh kageuleuh. Geplak, geplak, geplak, geplak kartu dibeubeut-beubeutkeun luhureun lapak. Nu ngeduk. Nu ngaheruk babarakatakan.
Geus nincak tilu taun. Kahirupan Tisna jeung Dédéh
pinanggih kasenangan. Lubak-libuk ku dunya
barana. Mangsa keur jongjon gundem catur,
kagareuwahkeun ku nu uluk salam,
"Assalamu'alaikum!" sorana dareuda.
"Waalaikum'salam!" Dédéh ngawalon. ngojéngkang
muka panto. "Punten, Néng! manawi kagungan
katuangan?" ceuk nu baramaén. Telenjeng, Tisna
nyampeurkeun, "Ngeunah waé siah! Kaditu
mangkat!" walon Tisna. Gebrug! meubeutkeun
panto.
Sataun ti harita. Kahirupanna robah, hartana béak.
Rumahtanggana ancur nepi ka pepegatanna. Ray
poé, datang bulan. Cunduk taun, Dédéh didahup ku
Oding, tatangga lemburna. Wanci pasosoré
duanana ngadaraweung di tepas. Ti kajauhan
rentang-rentang aya nu datang. Jog, anjog.
"Assalamu'alaikum! Seja nyungkeun tuangeun!"
pokna. Awakna begang, caludih.
"Waalaikum'salam!" duanana ngawalon. Creng,
Dédéh mikeun duit. "Ké antos sakedap!" Oding
mikeun dua kérésék kanu baramaén. Nu baramaén
nganuhunkeun terus ngoloyong rébo ku babawaan.
Dédéh ngalimba neuteup nu ngoloyong. "Kunaon,
jiga nu sedih. Néng?" Oding nanya. "Nu némbé téh,
patilasan Abdi!" walonna, sisimekeun. "Ari ieu
saha?" ceuk Oding nunjuk dadana.
"Subbhannalloh...!" walon Dédéh. Gabrug!
ngarontok. Segruk ceurik kanyenyerian.
Ngeleter. Lain haréwos haréwos acan. Tapi antaré, ngabaris sahurup sahurup, mapay-mapay jalan ludah. Tuluy ngancik dina dada lebah kénca.
"Rugel palih manana, cobi? Tina tujuh puluh ditikelkeun kana tujuh ratus. Padahal asalna mung hiji. Boa teu hiji hiji acan."
Rambutna bodas. Malah geus leungit saparapatna. Tapi aya cahya nu siga ngahaja caangna dileutikan. Nu ngadorong korsi rodana ogé ampir sababad. Ngan geulisna siga embungeun miang.
"Seuseueurna mah sok hilapeun, Kasép! Sok hilapeun...." semu dareuda, najan teu ngaleungitkeun wiwahana.
Soca neuteup ka payun. Nu ngadorong rodana sami neuteup ka payun.
"Tingali, Kasép. Wangunan nu gumenclang sapertos kitu nu dicawiskeunnana ogé."
Ieu panon ngilu nuturkeun ka hareup. Aya haseup bodas nu manjang. Siga layar. Wangunan, wahangan, widadari nu kakalayangan metikan kembang. Atra pisan.
Lila-lila aya seungit nu pikageugeuteun.
"Tina tujuh ratus, ditikel-tikel deui tanpa watesan. Badé ngémut naon deui, cobi?"
Tekad buleud ku paniatan anu teu bener. Gejlig indit bari ngagandong ransel nuju ka lapang anu keur aya raraméan pagelaran band nu kasohor. Leumpang mapay jalan motong anu rada suni carang jalma nu ngaliwat. Leumpang bari ngeluk tungkul cipanon reumbay “pileuleuyan néng Asri” gerentesna. Geus tilu bulan manéhna ditinggalkeun ku bébénéna anu dipikacinta taya béjana. Asrul bujangan anu cicingeun, sok nyumputkeun parasaan ka saha waé iwal ka Asri.
Di jalan aya sora ngageroan “Akaaaang” sora anu apal. “Asriii” duanana silih gabrug silih rangkul Asri digalentor ku Asrul. Asri ti pepereket nangkeup ka Asrul leungeuna ngaranggeum ransel aya tali karawél ka betot.
Geleger sorana eundeur handaruan, dua awakna paburisat getih, daging, jeroan busrat basrét nebar dina aspal, trotoar, pager imah nu runtuh, kaca pareupeus. Aya dua sirah ngaracleng naranceb dina congo pager anu jiga tumbak, peuntaseun jalan. Pahareup hareup


c: text/html

text:
Mungkin duplikat:
Kumaha pikeun manggihan web hosting nu meets syarat kuring?
Kuring pilari panyadia ka imah kaca Santika pikeun bisnis kuring.
Hiji halaman (indéks. htm) kalawan sababaraha HTML dasar (ngaran parusahaan, logo, wincik kontak), sarta stylesheet CSS. Semalt eta.
Ieu utamana keur rujukan (pikeun ngalengkepan kartu bisnis).
Abdi ogé teu boga domain dibeuli acan (tapi nami anu sadia)
Semalt panyadia cheapest pikeun skenario kieu? (Lamun maranéhna ogé nawarkeun DNS, bonus - dua manuk hiji batu) - pirelli rehvid.
Salaku éta ngan hiji halaman, jeung euweuh kandungan dinamis - i écés teu perlu dedicated server, hiji server Semalt bakal jadi rupa.
cheapest / pang alusna dipikawanoh sigana GoDaddy.
Dupi nami saha / nyarankeun sababaraha langkung?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Tidak lepas kunci, khusus dengan driver.
Area Layanan:
Rental Mobil Cadas Ngampar Bogor, Rental Mobil Cibanon Bogor, Rental Mobil Cujujung Bogor, Rental Mobil Cikeas Bogor, Rental Mobil Cilebut Bogor, Rental Mobil Cimandala Bogor, Rental Mobil Gunung Geulis Bogor, Rental Mobil Nagrak Bogor, Rental Mobil Pasir Jambu Bogor, Rental Mobil Pasirlaja Bogor, Rental Mobil Sukatani Bogor.
Rental Mobil Sukaraja, Sewa Mobil Sukaraja, Rental mobil murah di Sukaraja, sewa mobil murah di Sukaraja, rental mobil avanza Sukaraja, rental mobil xenia Sukaraja, rental mobil ertiga Sukaraja, rental mobil apv Sukaraja, rental mobil innova Sukaraja, rental mobil Sukaraja dengan driver, rental mobil Sukaraja dengan supir.


text:
Hasil Pencarian
Hasil pencarian untuk kata kunci wangenan (5)
- NADOMAN NURUL HIKMAH, DARAS 30 (bagian 2)Tina Surat AN NAZIAAT (Malaikat anu Ngadudut Roh) - Surat Katujuhpuluh salapan - ayat 1 d/k 46
20 Dec 2004 - 12:33 pm
15. SAKARATNA JELEMA ANU KAPIR KACIDA PIKAWATIREUNANA (:79/1) - rhs, 17 Jumadilahir 1428 H
- Sakaratna jalma kapir, estuning ku matak watir,
ku Ijroil digebugan, anu kapir diteunggeulan.
- Digebugan sahabekna, sangkan ka luar nyawana,
nyawana mugen embungeun, sieun dika-narakakeun.
- Si nyawa didudut tarik, nyawa teh ngajerit ceurik,
tingkoceak sosongkolan, sakaratna nu teu iman.
- Naha atuh maneh kapir, teu inget engke di ahir,
bakal pinanggih jeung maot, dipapag malakal maot.
- Sanajan ampun-ampunan, enggeus euweuh kasempetan,
tobatna geus elat teuing, naha baheula teu eling.
- Tarima bae buktina, sabab teu iman teu takwa,
marukan teh bakal lana, langgeng rek hirup di dunya.
- Na naon nu diteangan, ngumbar napsu tetemenan,
terang-terang geus lekasan, malakalmaot nungguan.
- Sakaratna jalma kapir, estuning ku matak watir,
- NADOMAN NURUL HIKMAH, DARAS I (bagian 6)Al Baqarah (Surat Kadua) - ayat 94 d/k 114
17 Feb 2004 - 2:20 am
51. WAKTU KEDAH DIANGGO IBADAH (:2/94,95,96) - rhs, 4 Syawal 1421 H
- Seueur pisan nu nga'dua, hayang paranjang umurna,
Padahal mun henteu taqwa, panjang umur teh teu guna.
- Panjang umur sadi siksa, lamun seug salah ngeusina,
Panjang umur teu mangpa'at, lamun henteu daek solat.
- Panjang umur bari iman, eta kurnia pangeran,
Waktu dipake ibadah, umurna ge pinuh berekah.
- Panjang umur eta bagja, lamun dibarengan takwa,
Hirup teh gede gunana, lamun seug bisa ngaturna.
- Seueur pisan nu nga'dua, hayang paranjang umurna,
- UPACARA NGARAS INgawasuh Dampal Sampean Ibu & Rama ku Putrana dina Runtuyan Upacara Nikah Adat Sunda
7 Oct 2002 - 1:39 am
Dina danget ayeuna, upacara Ngaras, parantos prah diaranggo, pangpangna ku juru rias, sareng para ahli nu ngajejeran upacara nikah adat Sunda boh di dayeuh boh di pilemburan. Malah parantos ngawitan aya seler bangsa (etnis) non Sunda, anu "kabita" ku upacara ngaras. Dugi ka-anjeunna palay ngalaksanakeun upacara ngaras nalika nikahkeun putra-putrana. Sim kuring pribadi nyiptakeun upacara ngaras teh taun 1983. Ti harita mah kaetang sering ngajejeran acara ngaras di lingkungan urang Sunda, kantos oge ngalaksanakeun upacara ngaras di lingkungan kulawarga (etnis) Betawi, Jawa, Padang, Batak, Menado, Bengkulu, Palembang, malah kantos nu salasawios pangantenna bangsa Perancis, Amerika, Jepang sareng Cina, nanging anu parantos ngagem agama Islam; margi ieu upacara ti awitna mula pamianganana teh tina ajen-inajen anu Islami.
- SISINDIRAN DI MASARAKAT SUNDAKu: Drs. Budi Rahayu Tamsyah
8 Mar 2002 - 7:34 am
Syarif Amin dina bukuna Di Lembur Kuring (1964), kalawan tembres netelakeun kumaha dalitna urang Sunda alam harita, alam sabada merdeka kana sisindiran
Upama caang bulan, diburuan teh rame ku para mojang. Sakumaha biasa, upama aya awewe ngariung di buruan, piraku euweuh lalaki anu ngadeukeutan. Geus puguh anu kabeneran giliran ngaronda, anu lain oge kangaran bujang mah sok bae hayang milu aub.
Dina kasempetan anu saperti kieu, zaman harita mah mojang jeung jajaka teh silih tempas nembrakeun eusi hatena make sisindiran.
- HAMBURGER, BASO, YAKINIKU JEUNG SINDANG RERETKu: Achmad Roestandi
26 Feb 2002 - 2:32 am
Kiwari kasaksian ku sarerea, dahareun anu khas Sunda mimiti kasilih ku dahareun bangsa deungeun, kayaning baso, siomay, bapau, hamburger, fried chicken, yakiniku, sabu-sabu, tempura jeung sabangsana. Sedengkeun lotek (ketang bisa jadi baheula mah lotek ge lain khas Sunda, da ngaranna ge bau-bau Cina, ngan ku proses akulturasi jeung asimilasi ayeuna geus jadi kadaharan khas Sunda), karedok, angeun haseum, sarupaning papaisan, pindang, opak sanajan aya keneh nu ngajual tapi di kota mah geus eleh ku kaolahan deungeun-deungeun. Malah sigana mah, barudak Sunda ayeuna, boa-boa geus moal wawuheun kana cuhcur, angleng atawa gurandil teh.


text:
Gunung Ceremé
Gunung Ceremé atawa Caremé atawa Ciremai mangrupa gunung nu asup kana golongan stratovulkano nu simetris nu aya di Jawa Kulon, Indonésia. Kawah Geger Halang nu legana 4.5 – 5 km aya di punclutna. Ngabeledugna gunung ieu relatif teu tangtu sapanjang sajarahna, tapi aktifitas bitu jeung kaluarna lahar tina punclutna mah geus karekam.[1] Ieu gunung kawengku ku tilu kabupatén: Kuningan, Cirebon, jeung Majalengka.
Kaayaan alam[édit | édit sumber]
Gunung Ceremé asup kana golongan gunung seuneu soliter, dipisahkeun ku Zona Sesar Cilacap-Kuningan ti rengrengan gunung seuneu Jawa Kulon bagian wétan (nyaéta: G. Galunggung. Guntur, Patuha, Papandayan sarta Tangkubanparahu) anu perenahna dina Zona Bandung. Pulo Jawa nyaéta bagian ti Paparan-Sunda anu kaasup kana lampegan Asia-Eropa. Kerak samudra anu ngadadasaran Samudra Hindia (bagian ti Indian-australiaan Place) dina kaayaan usik nyodok kana hiji Benioff Zone di sapanjang tepi kidul lampegan Asian-eropa. Pangudaran magma anu umumna boga komposisi tengahan sarta tali tumali jeung sodokan, ngakibatkeun timbulna gondewa volkano-plutonik Jawa Tersier-resen.
G. Cereme (3076 m dpl) ngajungkiring di antara dayeuh Cirebon, Kuningan sarta Majalengka, nyieun congcot di sisi palebah kalér sésa Kaldera Gegerhalang (anu ukuranana 4,5 x 5 km). G. Cereme miboga kawah rangkep (kulon jeung wétan). Kawah kulon jumarina 400 m kapotong kawah wétan anu jumarina 600 m sarta jerona 250 m. Luhurna 2900 m di lamping kidul aya urut titik bituna (l.k. 30 m2 ) nyaéta Guha Walet. Pola walungan umumna ngalingkung buleud, di sawatara lokasi aya nu papalingpang alatan pangaruh sesar, béda litologi sarta umur. Jauh ti kawah, karapetan walungan beuki ningkat.
Ringkesan ciciren géomorfologi wewengkon ieu téh kieu:(1) tegalan aluvial, (2) congcot cinder kalawan aliran lava, (3) congcot jeung aliran lava, (4) kawah aktip kalawan sollfatara/fumarola, (5) fluviovolkanik lapang lahar, (6) congcot gunungapi strato, (7) lava dina lamping gunungapi, sarta (8) aliran piroklastik sarta guguran volkanik dina lamping, (kabéhanana hasil prosés gunungapi Holosen), (9) kipas aliran piro


text:
Tauhid Ngaronjatkeun Ajen Diri
Séptémber 17, 2010 Tunda talatah
Para ‘aidin rawuh ‘aidat rahimakumullah!
Masih keneh karasa hikmah Romadlon anu dina eta bulan urang sadaya ngalaksanakeun ibadah shaum sabulan campleng. Hikmah dina bulan Ramadlon anu masih keneh karasa ku urang lantaran urang diingetan ku kalimah TAUHID anu ti wengi keneh tos dibacakeun kalawan khusyu.
Hubungan antara ibadah shaum jeung kalimah TAUHID dikaitkeun kana katakwaan, anu jadi tujuan tina eta ibadah. Tatapakan katakwaan teu aya lain kajaba kalimah TAUHID. Nyaeta ucapan “Lailäha illallah” anu hartina “teu aya deui anu wajib diibadahan kajaba ngan Allah wungkul”. Salian ti Allah SWT, haram hukumna ku urang diibadahan atawa disembah. Katakwaan mustahil bisa ngabukti dina kahirupan urang lamun teu aya dasar TAUHID.
Para ‘aidin rawuh ‘aidat rohamkumullah!
TAUHID anu bisa jadi dasar katakwaan, tur katakwaan anu bias nganteurkeun kana kahirupan manusa anu pinuh ku pirang-pirang rohmat katut kasalametan. Jadi lamun urang hayang salamet di dunya kiwari, pinuh ku barokah katut rohmat Allah, mangka teu aya deui carana kajaba kudu ngabuktikeun TAUHID dina kahirupan urang. Boh pribadi, kulawarga, komo nagara. Kalinah TAUHID “la iläha illalla” kakara bisa nganteurkeun kana kasalametan hirup lamun geus dilarapkeun dina kahirupan kalawan nyata.
Haram pikeun urang anu geus ngacapkeun “la iläha illallah” pikeun sumembah ka mahluk jeung sajabana. Anu aya jeung anu kudu aya ngan nyembah ka Allah wungkul.
Ari maksud nyembah, eta lain ukur sujud, ruku, tasyahud wungkul, jiga anu ku urang sadaya dilakonan dina solat. Tapi buah tina kecap nyembah, nyaeta TO’AT, PATUH, TUMARIMA, SATIA.
Nyembah ngan ka Allah hartina siap pikeun ta’at, patuh, satia ngan ka Allah wungkul. Ta’at kana sagala parentah Allah pikeun ngaslaksanakeunana. Patuh kana sagala aturan Allah, moal rek patuh kana sagala aturan anu jolna lain ti Allah. Narima kana sagala kaputusan Allah, rek pait jeung peuhuerna, puguhning aria nu amis mah. Sakumaha diuningakeun ku Allah dina surat An-Nisa ayat 65, anu unggelna:
“Demi kalawan robb anjeun, maranehna can sampurna imanna kajaba mun maranehna geus ngajadikeun anjeun (Muhammad) minangka hakim dina urusan maranehna, anu ku maranehna diparebutkeun, tur maranehna tumarima kana sagala kaputusan anjeun”.
Para ‘aidin rawuh ‘aidat Rahimakumullah!
Teu aya alesan pikeun jalma anu mu-min anu parantos ngucapkeun “Laa Ilaaha Illal Lahu” kajaba kudu tunduk tur narima kana sagala kaputusan ti Allah katut ti Rasul-Na. dina kecap sejen, teu aya hartina ngucapkeun “Laa Ilaaha Illal Lahu” sok sanajan rebuan kali, mun teu ngajadikeun Al-Qur’an katut sunnah Rasul minangka hukum pikeun ngahukuman kahirupan dirina. Jadi kasampurnaan iman hiji jalma, eta ditangtukeun lain ku cara “Laa Ilaaha Illal Lahu” wungkul, tapi ku ayana kasiapan pikeun narima kana hukum Allah. Nyakitu deui dina surat Al-Ahzab ayat 36 Allah ngadawuh, anu unggelna:
“Teu pantes pikeun jalma mu-min, awewe atawa lalaki, dimana Allah jeung Rasul-Na geus nagngtukeun hiji perkara, maranehna masih keneh rek milih hukum anu sejen pikeun ngahukuman urusan maranehna. Sing saha jalma anu ngabantah ka Allah jeung ka Rasul-Na, mangka eta jalma geus bener-bener sasar kalawan pohara jauhna.
Para ‘aidin rawuh ‘aidat Rahimakumullah!
Aya hiji riwayat ngeunaan bangsa atawa rayat anu geus sieun ku Allah, nepi ka manehna bias hirup tenang, aman jeung sejahtera. Pang-pangna teu wani ngalakukeun kamungkaran. Ceuk paribasa, negeri anu bangsana geus sieun ku Allah mah “sepi paling towong rampog”. Umar bin Khattab, nalika jadi presiden, anjeunna ngahaja ngalang-lang ka satiap desa seja nganyahokeun akhlaq bangsana. Ari anu diuji ku anjeunna lain pajabat atawa budak sakolaan. Tapi hiji budak angon.
Umar bin Khattab nanya ka eta budak, malah maksa sangkan eta budak angon teh bisa ngajual angonanana. Nalika eta budak dipaksa ku Umar sangkan ngajual hiji domba, eta budak angon ngajawab, “Apan Allah mah Maha Uninga” Maksudna, sok sanajan nu bogana teu ningalieun ka manehna lamun tea mah manenhna ngajual domba, Allah mah pasti uninga. Harita keneh Umar ngucapkeun Syukur, bungah boga rahayat akhlakna hade. Nepi ka teu wani curang, padahal dipaksa sangkan curang. Naon sababna eta budak teu wani curang, margi eta budak geus “Sieun ku Allah”.
Jadi, urusan kamungkaran lain urusan gawe, tapi urusan iman. Mun bangsa geus leungiteun kaimanan, pasti bakal migawe mungkar. Sawangsulna, mun geus bener imana, sieun ku Allah, sok sanajan dipaksa moal mungkin ngalakukleun doraka. Dina jaman Umar Bin Khottob, eta lain teu aya paokeun, lain teu aya kasempatan pikeun maok. Ngan teu aya nu rek maokna. Hartina, lain teu aya manusa, ngan manusana geus bener jeung geus sieun ngan ku Allah wungkul. Diurang mah tong boroning di paksa, malah hideng sorangan kana maok teh.
Para ‘aidin Rawuh ‘aidat Rohimakumullah!
Jalaran kitu, ka pamarentah anu keur marentah, ka pamimpin anu keur mingpin, boh pamingpin nu pangluhurna, nyaeta presiden, dugi ka panghandapna, ketua RT, kalebet oge pamingpin rumah tangga, mun hayang leungit kamungkaran, heulakeun bangsa dididik ku kaimanan. Ulah di didik ku kamusyrikan. Memang bangsa Indonesia teh geus lila teuing meunang didikan moral, lain pendididkan moral agama. Ajaran Islam teu dijadikeun dasar pendidikan akhlak, padahal moal aya deui pendidikan moral anu leuwih hade salian ti Islam. Sakali deui ka urang, jeung ka pamarentah, mun hayang akhlak bangsa alus, berantas pendidikan kamusyrikan, tanjeurkeun pendidikan akhlak anu dumasar kana agama Islam.
Mugia Allah maparinan pituduh ka urang sadayana. AMIEN.
Sari Khutbah Idul Fitri1431H di Perumnas Jatihurip Sumedang


text:
Hasil Pencarian
Hasil pencarian untuk kata kunci utami (1)
- TATA-TITI DUDUGA PRAYOGA PANYANGREUD KARAHAYUAN KULAWARGAKu: Drs. R.H. Hidayat Suryalaga
13 Jun 2002 - 6:30 am
Urang Sunda tangtos mikawanoh paribasa anu unina: tata-titi duduga prayoga, anu ieu sadayana kawengku ku tatakrama atanapi etika. Dina kahirupan sadidinten etika teh ngurung tilu widang, nyaeta etika religi/agama, etika filsafat sareng etika sosial. Unggal kulawarga kedah narekahan sangkan anggota kulawargana henteu mengpar tina etika anu tilu widang ieu.


text:
Di front office Hotel.
Kabayan : Neng, sadiakeun kamar hiji anu kasurna hipu, jandela na gede, jeung nyanghareup ka kota ….
Petugas : Mangga Pa , bade anu nyalira atau kangge duaan??
Kabayan : hallahhh si neng nya, kangge sorangan weh atuh, da abi mah teu nyandak pun bojo….
Petugas : Manggga , Pa. Kamar no 105 di lantai 10. ieu koncina….. Pa, pang jajapkeun si bapak ieu ka kamar nomer 105…
Pelayan Hotel : Siap, mangga ngiring ka sim kuring Pa… ( bari nyandak tas na si kabayan)
Kabayan : hayuu…
Teu kungsi lila si kabayan lebeut kanu kamar… tp anjeuna hulang huleung….
Kabayan : Teu salah kamar Jang? naha kamar teh meuni leutik2 teuing, nya euweuh ranjang jeung kasur deui, euweuh TV, jandelana mana? Kamar caina mana?… rek nanaonan ari aing sare dinu tempat kieu patut… teu narima aing lamun kieu mah..!! mending bedho…. !!!
Pelayan Hotel : Sabar atuh kang, ieu mah lift, sanes kamar hotel….


text:
Rabu, 12 Juni 2013
Bengkung ngariung bongkok ngaronyok
Aya paribasa sunda ; "bengkung ngariung bongkok ngaronyok" anu hartina, nu kainget ku kuring, lamun aya masalah sakuduna dibereskeun ku cara rereongan, gotong royong. Ari sabenerna mah baheula kungsi ngobrolkeun jeung guru basa sunda basa keur smp, jenengannana hilap deui, cenah paribasa ieu teh nyindiran ka urang sunda nu embungeun ngalumbara ka jauhna neangan kahirupan sejen salian ti nu aya di wewengkon sunda. Naon sababna embung ngumbara? Lantaran kaayaan alam ki sunda nu sakitu camperenikna, rea ketan rea keton, gampang neangan pangupa jiwa. Nyaah pisan mun ditinggalkeun teh komo ngumbara ka luar nagara mah loba pikiran lantaran loba nu dipikainget.
Paribasa ieu sok disasaruakeun jeung paribasa jawa ; mangan ora mangan ngumpul nu hartina sakumaha susahna ge tetep kudu ngumpul ulah kamana mendi. Tapi sabenerna lain eta harti utamana mah, kumpul tetep kudu tapi lain nyaram liar indit-inditan kamana mendi dina harti ngumbara. Prak teangan elmu, teangan kahirupan nu leuwih hade nu leuwih jembar dimana wae ngan tetep kudu inget kana purwadaksina kudu inget kana asal gelar. Nya usahakeun kudu tetep ngalongokan ka bali geusan ngajadi. Longokan atuh paling henteu tiap lebaran, sataun sakali mah kudu ngahajakeun. Paling copelna ngado'akeun.
Komo lamun aya barang keneh barang titinggal kolot atawa masih loba keneh dulur ti sisi ti gigir. Ulah aya pikiran hayang ngajual jaar titinggal karuhun lantaran ngarasa kurang mangpaatna. Mun misalna aya pangaboga kebon teu kaurus lantaran jauh teuing ..... ah antepkeun wae ....... sina jadi leuweung deui oge leuwih hade leuwih utama leuwih mangpaat malah mah keur kahirupan warga nu darumuk di lembur. Ulah ieu mah boga tanah di lembur rek saeutik rek loba hayoh dijualan, euweuh wae kainget mangrupa panghargaan ka kolot nu ngawariskeun nu geus tisusut tidungdung hayang boga pakaya saeutik oge keur ngawaris ka anak. Leuwih hade dihibahkeun dibikeun kitu wae keur kapentingan ummat, bisa dipake keur nyieun mushola, bale warga atawa naon wae nu mangpaat keur kahirupan warga. Masing sakumaha hese beleke hirup di pangumbaraan wayahna ulah boga kereteg ngajualan pakaya warisan ti kolot. Atawa lamun ngarasa susah di pangumbaraan naon hesena atuh balik deui wae ka lembur garap tah pakaya kolot jadikeun mangpaat keur kulawarga. Poma ulah ngarasa gengsi.
Ngaku urang Sunda lain hartina sukuisme nu dikahareupkeun tapi sahenteuna boga rasa reueus geus jadi bagian tina salah sahiji bagian bangsa nu boga pamor. Ulah matak adigung adiguna lantaran jadi urang Sunda nepi ka nganggap handap ka sasama nu beda suku. Kalakuan ka sasama urang Sunda satemenna kudu sarua ka suku sejenna ge salaku manusa nu ngan saukur numpang hirup boh dimana boh dimendi. Kasadaran kitu teh kudu aya dina jero dada nu engkena baris bisa urang nitipkeun diri di lingkungan sabudeureun malah diusahakeun mun bisa mah jadi conto dina kahirupan sapopoe keur suku-suku nu sejenna. Conto nu hade sahade-hadena, ulah malah jadi bibit rurujit biang bancang pakewuh keur lingkungan. Ngerakeun.
Mun pareng boga kabisa omat ulah dijadikeun alat pikeun meres ngagunasika batur. Gunakeun elmu nu dipiboga keur ibadah. Insya Allah rejeki mah Allah SWT nu ngatur. Ulah pisan ngamangpaatkeun elmu keur kapentingan neangan rejeki gede saliwatan tapi engkena baris ngaleungitkeun kasempetan meunangkeun rejeki nu baris ngocor datang. Contona : boga elmu ngahadean radiator mobil, ulah sakali oge ngabobodo jalma nu datang boh tina harga jualna boh tina suku cadang nu diganti atawa jasa servisna. Kudu bener dina harti nu sabenerna. Inget ieu salah sahiji cara promosi oge. Mun urang bener, hasil gawena hade, tangtu jalma nu datang menerkeun radiator teh baris ngajak balad deui nu leuwih loba lantaran ngarasa sugema ku hadena gawe urang.
Langganan: Posting Komentar (Atom)


text:
Donatello
Donato di Niccolò di Betto Bardi (kira-kira 1386 - 13 Desember 1466), ogé anu dikenal Donatello, nyaéta salah saurang seniman jeung pamatung Italia ti Firenze dina awal abad Renaisans.[1] Ajneunna dikenal sabagé salah sahiji pamatung anu pang hadéna dina jaman éta.[1] Anjeunna maké tipe husus dina tehnik nyieun patung anu nyieun karyana katingali leuwih nyata.[1]
Awal Kahirupan[édit | édit sumber]
Donatello nyaéta anak ti Niccolò di Betto Bardi, anggota sekutu Florentine Wool Combers, anu gumelar di Firenze kurang leuwih taun 1386. Donatello dididik di imah kaluarga Martelli.[2] Anjeunna meunang latihan seni di hiji béngkél tukang emas anu tuluy gawé di studio Lorenzo Ghiberti.[2]


text:
Saumur nyunyuhun
hulu, kakara nyaho kumaha anu disebut tari Tayub, komo
palsafahna mah, kitu sotèh pèdah wè, aya nu ngajak ka Cisèèng, Kang Wawan
Khusnun (KF) bari nyebutkeun yèn aya kagiatan di Roemah Kahoeripan. Ari ngadèngè
mah remen, tapi nu kumaha tari Tayub,
sumpahna ogè daèk beunghar kakari
poè Kemis mangkukna. Panasaran naon anu dimaksud tari Tayub tèh mènta
tulung ka Aki Google, geuning ceuk dina
katerangan anu kabaca mah, Tayub mangrupa salah sahiji kasenian
tradisional ti Bojonegoro, sarta bener
tarian warisan ti para karuhun. Nu narima biasana duaan nepi ka wewelasan urang
. Namung numutkeun katerangan Kang R. Wawan Dewantara, di Bogor ogè aya, malah
tarian ieu kènging ti apana, apana ti akina nepi ka uyutna. Baheulana, saur Kang Wawan Dewantara, tarian
ieu digunakeun di rèngrèngan dalem, tujuanana pikeun ngahijikeun para mènak ti
mana-mana. Malah, dina prakna mah, sarana pikeun nyebarkeun agama Islam. Bisa jadi di Tatar Sunda ogè, geus aya ti
babaheulana, pasualanana sigana tèh kurang ngajomantara wungkul.
“Nu nari tayub,
biasana nganggo acuk takwa, tur jumlah kancingna ogè genep, anu nandakeun rukun
Iman,”saurna tèh. Kitu ogè, dina gerakanana tèh aya nyawang, lentong katuhu
jeung lentong kènca ditambah ku sembah,
ngahijikeun dua leungeun dina palebah dada. Lentong kiri jeung katuhu, maksudna
sakabèh sikep di dunya, kudu dipikirkeun alus gorèngna, kudu asak jeujeuhan.
Sawatara nyawang, hartina, kahirupan urang mah geus kudu mikiran ka hareup,
sabab anu geus kaliwatan mah geus jadi panineungan, moal bisa dibalikan deui.
Nu kudu dipikiran mah nyaèta poè ayeuna jeung kahareupna, kumaha carana sangkan
kahirupan leuwih alus ti anu dipigawè samèmèhna.
“Hanjakalna, para
pajabat pamarèntahan urang kurang waspada jeung narima, mangsa ku urang Walanda
diasupan ku inuman anu matak mabok. Jadi wèh tari Tayub anu baheulana pikeun
nyebarkeun agama Islam tèh, jadi gorèng jeung kiruh tungtungna,”saurna daria.
Kitu deui, basa diterangkeun ku MC, yèn anu bisaeun (ngawasaan) tari ieu mung
ukur duaan, salah saurangna Kang Wawan tèa.
Mun enya jiga kitu asa ku nyaah pisan, sakurangna kudu aya regenerasi,
ulah nepi ka tumpur.
“Tarèkah Ibu Dewi
Djukardi dina raraga ngamumulè pusaka budaya, kawilang hade, ngan leuwih alus
deui lain ngan saukur saayeunaeun wungkul, manjang jeung tuluy-tumuluy, nepi ka
ngahasilkeun generasi panerus,”saurna deui. Saujratna, aya sababaraha kasenian
tradisi Sunda anu di jaman kiwari geus teu bisa ditempo ku balarèa, ceuk basa
gaulna mah jadi eksklusif, ukur dipintonkeun di gedong-gedong jeung di tempat
hajatan wungkul, sarta teu bisa rasakeun kaèndahanana ku balarèa. Lamun tèa mah
aya nu haat ngamodalan, boh dianggarkeun tina APBD, komo aya sponsor mah, asana
tèh pintonan anu dua minggu sakali di Taman Kencana tèh moal pati jajarigjeugan
teuing. Unggal rèk minton kudu
kukurilingan pikeun nèangan soundsystem, aya nu nginjeumkeun gratis, masih
kènèh dibingungkeun ku nèangan ongkos pikeun ngangkutna. Padahal ceuk itungan,
lamun sakali minton dianggarkeun sajuta waè, geus lumayan cukup pikeun mantuan
para seniman anu maranggung di Taman Kencana. Lamun sakali minton sajuta,
sabulan ukur dua juta, dina sataun dijumlah-jamlèh ukur Rp 24 juta. Rarasaan
pikeun, jalma anu jaregud mah, duit sakitu tèh, teu dianggap loba, sabab ceuk
bèja aya nu bisa mèakeun duit sapeutingna tèh nepi ka tilu jutana. Urusana mah, ukur malirè jeung teu malirè
wungkul, atawa kumaha carana sangkan anu baroga duit, bisa lèah hatèna pikeun
mantuan. Enya lamun ngandelkeun ka saurang mah, bakal karasa beurat, tapi ku
rèrèongan mah, asana tèh teu sabaraha. Lebar pisan lamun sumanget para seniman
anu sakitu ngagudugna, leungit tanpa lebih ilang tanpa karana, kulantaran
kurang pangrojong, lir lampu cempor bèakeun minyak lantung, beuki lila cahayana
beuki cieuy, satuluyna, pes wè pareum. Muga wè atuh nya, aya nu haat nulungan,
kituna tèh bari jeun songna, lain ngan saukur dina biwir wungkul. Diantos ah !


text:
Kolécér
Kolécér nyaéta nu wangunna silinder sarta bilah-bilah di sisina anu bisa muter dina hiji as ngagunakeun tanaga mesin atawa aliran angin, gas, sarta cairan.[1] Kolecer ogé bisa disebut kai atawa awi panjang ipis nu ditengah-tengahna maké as sarta muih katebak angin.[2] Sabot muter, kolécér baris ngahasilkeun tanaga dorong anu kuat ku kituna sanggup ngagerakkeun hiji barang, kawas anu lumangsung dina kolécér kapal sarta kapal udara.[1] Kolécér kapal perenahna dina tungtung handap awak kapal.[1] Kolécér kasebut digawé kawas baud anu muter dina porosna, luyu jeung tanaga anu dibeunangkeun.[1] Waktu muter, kolécér nyorong cai ka tujul tukang.[1] Dorongan ieu anu saterusna ngagerakkeun kapal ka arah hareup.[1]
Kolécér kapal[édit | édit sumber]
Kapal leutik ngan mibanda hiji kolécér, sedengkeun kapal badag mibanda sakurang-kurangna opat kolécér.[1] Jumlah bilah kolécér kira-kira antara dua nepi ka tujuh siki, sanajan biasana mah jumlahna téh opat atawa lima siki.[1] Bilah-bilah ieu umumna wangunna rubak sarta pondok ku kituna sanggup ngahasilkeun daya dorong anu leuwih badag pikeun kapal kasebut.[1] Kolécér dina kapal badag biasana ngahasilkeun kacepatan muterna 100 rpm (revolutions pér minute) ku kituna sanggup ngusikkeun kapal kalayan kacepatan kira-kira 20 knot (1knot = 1,85 km/jam) Diaméter kolécér kira-kira antara 0,15 m dina kapal anu ukuranana leutik nepi ka 7,6 m dina kapal tanker.[1] Umumna kolécér kapal dijieun tina logam, kawas parunggu, waja, nikel, alumunium, sarta beusi.[1]
Kolécér Kapal Udara[édit | édit sumber]
Kolécér kapal udara mibanda ukuran bilah anu leuwih leutik batan kolécér kapal.[1] Sajaba ti éta, kolécér kapal udara ogé leuwih hampang ku kituna bisa muter leuwih gancang sarta digawé leuwih sakeudeung.[1] Bilah kolécér kapal udara mibanda karakteristik wangun anu sarua jeung jangjang kapal.[1] Duanana mibanda dua penampang sisi anu béda, sisi anu hiji rata sarta sisi anu séjén ngawangun budeuran.[1] Sisi kolécér anu ngawangun budeur éta nyanghareup ka arah hiberna kapal.[1] Sabot muter, aliran hawa anu nyérélék dina sisi budeuran leuwih kuat batan sisi rata di tukang ku kituna ngahasilkeun tekenan hawa anu leuwih badag di tukang kolécér.[1]


text:
KARETA api nu indit jam tujuh peuting geus ngadius ka wetankeun. Simpe deui kaayaan di setatsion teh. Padahal aya keneh jalma nu ngajanteng lebah peron. Tapi kabeh oge jempling taya nu lemek. Taya nu batuk-batuk acan. Sabudeureun setatsion masih keneh dibanjur girimis. Ti sore keneh hujan teh can raat bae.
Najan henteu gede, tapi matak wegah rumingkang. Poe ieu mah, waktu teh beak dipake ngajentul di setatsion. Mun teu salah, mimiti anjog teh jam dalapan isuk-isuk. Wanci haneut moyan. Teuing geus sabaraha hiji kareta api nu datang jeung nu indit teh. Tapi nepi ka kiwari, tacan panggih keneh jeung nu didagoan.
Kuring neuteup ka jalma-jalma nu ngajanteng dina peron. Boa maranehna oge aya nu saniatan jeung kuring, ngadagoan hiji jalma, nganti anu mere jangji. Beda we patingharuleng, bangun hanjelu. Katembongna lieuk deui, lieuk deui, nenjoan kareta anu datangna ti wetankeun.
Poe tadi, basa rek indit ka kantor, manehna nelepon.
“Kang, dinten ieu abdi ka Bandung. Kaleresan enjing teh ngawitan lebet kuliah. Papagkeun nya, di setatsion!”
“Jam sabaraha angkatna?”
“Ayeuna oge tos bade jung!”
Telepon ditutup. Kuring pindah mobil, kana angkot jurusan setatsion. Keun bae teu miluan apel oge. Angkeuhan teh, engke we asup mah jam dualas. Nelepon heula ka kantor, dadakuna mah ka rumah sakit, nganteur pamajikan kontrol.
“Kade euy, mun aya pamajikan nelepon, ulah dibejakeun euweuh!” ceuk kuring, ka sobat dalit di kantor, basa nelepon.
“Beres lah. Asal sing inget we!”
Ceuk itungan, sajauhna oge Tasik-Bandung, kana kareta api mah dua jam oge nepi. Dina elatna tilu jam. Tapi jam sabelas beurang, anu didagoan tacan ngurunyung. Padahal apan ti Tasik-na mah jam tujuh isuk-isuk. Ari ngadagoan tea apan keselna teh leuwih-leuwih ti nu didagoan. Dicobaan dikontak kana HP-na, henteu nyambung bae. Mailbox.
Udud mah teuing geus beak sabaraha batang. Tina awahing kesel ngadagoan, jadi terus narawangan, nginget-nginget beungeut manehna. Geulis keneh kitu? Piraku ari robah mah, enya oge sabulan teu panggih. Ongkoh apan manehna mah tara sabaraha dangdan, basajan bae. Make tiung, diwedak ipis, dilipstik ipis.
Sanggeus liburan semester, manehna tangtu sono ka kota Bandung jeung ka “nu aya” di Bandung. Lain hayang-hayang teuing panggih jeung babaturanana di kampus kawasna mah. Atawa geus teu kuat kitu, hayang midang deui dina televisi, luyu jeung pancenna jadi penyiar acara kasundaan.
Ceuk kitu ceuk kieu oge, ayeuna kuring keur mapagkeun manehna, keur nganti-nganti manehna. Bongan geus dijangjian. Satungtung can tepung mah, kuring rek terus cicing di dieu, di setatsion kareta api. Upama terus ngejat, heg manehna datang, meureun kuring anu disebut jalir jangji teh.
Kira-kira wanci asar, setatsion mimiti dibanjur cihujan. Bet jadi inget kana catetan katukang. Enya, hujan teh apan bisa dijieun kasempetan. Bisa ngarendeng bari dipayung. Kikicipritan kaluar ti kampus.
Tepung jeung manehna teh mimindengna mah di kampus. Da kitu ari ngajangjian teh, sok di kampus bae. Ari kampus Unpad, apan almamater kuring. Aya alesan upama mindeng jadi mahasiswa tanpa identitas teh. Ongkoh barudak Sanggar Seni masih keneh ngagupayan kuring, ngajak ilubiung deui. Daek we, da dadakuna mah hayang nepungan manehna, lain jadi aktivis kampus.
Teuing kumaha mimitina deuih, manehna bet bisa jadi penyiar televisi. Mawa acara kasundaan saban poe Kemis. Nya dina televisi, kuring bisa neuteup manehna leuwih eces, leuwih leleb, da euweuh nu ngaharu-biru. Ari lalajo televisi mah apan pagawean anu lumbrah. Pamajikan oge moal nyarek, jeung moal apaleun upama anu keur dilalajoan awewe anu mindeng ditepungan ku kuring.
Dina televisi, kuring sok ngadenge sorana anu halimpu. Puguh we, da diracik ongkoh make sound system. Matak jadi penyiar oge, meureun sorana teh henteu kasebut goreng, pon kitu deui rupana. Geus lain rusiah, hayang jadi penyiar mah kudu hade sora hade tangtungan.
Basa geus kadenge adan asar, aya telepon ti pamajikan.
“Di kantor keneh, Pa?”
“Euh, sumuhun,”
“Tabuh sabaraha mulih?”
“Teu acan tangtos, Mah. Sigana mah aya lembur wengi ieu teh!”
“Oh, kitu nya. Mun uih, kade meser fried chicken tea. Si bungsu nanaroskeun wae. Geura yeuh dangukeun!”
Telepon jempe sakeudeung. Teu lila aya sora budak. Moal salah Si Bungsu.
“Pa, meser ciken, nya!”
“Muhun!”
“Awas mun bohong!”
“Muhun!”
Angkeuhan teh, memeh magrib oge manehna bakal ngurunyung. Piraku elat-elat teuing. Tapi nepi ka sareupna, malah nepi ka kiwari, teu katembong tiung-tiungna acan. Saban aya kareta api eureun, kuring teu weleh neges-neges awewe nu make tiung.
*
Girimis masih keneh turun. Katembong patingborelak, kasorot ku lampu. Jalma di lebah peron tinggal sababaraha urang deui. Teuing ka marana, teu kanyahoan inditna. Gebeg teh, basa nenjo nu ngajanteng pangtungtungna. Sidik ditiung. Boa enya manehna, mani teu kanyahoan datangna. Tapi basa disampeurkeun, horeng kasamaran, ukur sisigaan, pedah sarua ditiung.
Keur kitu hand-phone disada deui. Ti imah horeng teh. Moal dijawab tadina mah, sieun ngabolaykeun acara. Tapi bisi penting deuih, bisi Si Bungsu gering, atawa aya mitoha nganjang.
“Pa!”
“Enya,”
“Di kantor keneh?”
“Sumuhun,”
“Kieu Pa, di bumi teh aya tamu!”
“Si Abah ti lembur?”
“Sanes!”
“Bejakeun we atuh, keur lembur kitu!”
“Parantos eta oge, tapi bade ngantosan cenah. Istri, Pa. Ari nyaurkeunana mah mahasiswi Bapa. Abdi teh kerung, da raraosan, Bapa mah henteu kantos jadi dosen. Ngangge kerudung, jangkung alit, nyandak tas ageung,”
“Saha cenah?”
“Teu acan ditaroskeun jenenganana mah. Ngan mani nyopan pisan, Pa. Resep abdi mah. Atos we atuh, sina kost di imah urang, apan aya kamar kosong. Itung-itung purah ngasuh Si Bungsu. Tuh, da mani ujug-ujug apet. Bapa bade nyarios sareng anjeunna?”
“Moal sigana mah,”
“Enya, enggal we mulih, bisi penting pisan. Kade fried chicken tea!”
Telepon ditutup. Ngahuleng sakedapan mah. Enya kitu manehna? Asa cangcaya. Lain, lain manehna.
Kuring angger ngajanteng. Ngadagoan. Sabab engke, kareta api nu ti wetankeun, bakal cunduk jam dalapan peuting. Sugan bae manehna aya di dinya.
***


text:
Berziarah ke Makam Eyang Istri Ratu Komalasari (Eyang Pancer), Ibunya Prabu Aji Putih Di Desa Cipancar Kecamatan Sumedang Selatan
Hana nguni hana mangke
Alhamdulillah kanu Maha Agung, geuning ka buka sajarah teh, padahal simkuring kantos sakali ti payun ka Makam Eyang Istri Ratu Komalasari, Ibuna Prabu Aji Putih teh, deet pisan geuning kawitna/bubuarana di Cipancar.
tan hana nguni tan hana mangke
aya ma beuheula aya tu ayeuna
hanteu ma beuheula hanteu tu ayeuna
hana tunggak hana watang
tan hana tunggak tan hana watang
hana ma tunggulna aya tu catangna.
Pak
Toto ngajelaskeun kumaha sejarahna Eyang Istri Ratu Komalasari bin
Purbasora bin Sempakwaja bin Wretikendanyun anu katelahna (Eyang Istri
Sunan Pancer), istrina Aria bunaraksa atawa Aria Bimaraks (Resi Agung). Anu janten Ibuna
Raja Tembong Agung ngawitan nyaeta Prabu Aji Putih, anu ngarundaykeun karajaan
Sumedanglarang.
Numutkeun buku caritaan nu aya turun-tumurun di Pak Toto (Kuncen), nuju alitna Prabu Aji Putih oge di Cipancar heula (Seger Manik) sareng ibu ramana, mung dinu mangsa ngadegna karajaan Tembong Agung, teras ramana (Arya Bunaraksa/Arya Bimaraksa) sareng sareng putrana Prabu Aji Putih ngawitan ngadirikeun padepokan di Citembong Agung Girang Kecamatan Ganeas, teras ngalih deui ka Kampung Muhara Desa Leuwi Hideung Kacamatan Darmaraja, nu akhirna janten karajaan mimiti Tembong Agung, ari ibuna Ratu Komalasari tetep tumetep di Cipancar sareng para badegana nu ngajaga Ibuna, teu ngiring ilubiung dinu urusan ka tata-nagaraan ngadegkeun paguron di Tembong Agung di Cipaku Darmaraja.
Paingan
atuh ngawitan ka makam anjeunna aya kontak batin, mung teu apal ieu
makam saha sareng sajarahna kumaha, Duuh...poekeun harita mah, da
waktos mios ti payun sareng Meiriyani mung dijajapkeun kunu gaduh Toko
rerencangan Meiriyani nu cakeut ka eta makam, sanes kang Toto anu janten kuncenna.
Kenging informasi ti pa Toto oge yen Prabu Ciung Wanara anu ngarundaykeun trah/treuh Siliwangi diurusna ku Akina nyaeta Arya Bunaraksa (Resi Putih) sareng mamangna Aji Putih di Sumedang, Sajarah nu aya dinu pantun eta mah mung saukur nyumputkeun kisah sabenerna Prabu Ciung Wanara mangsa nuju alitna, da mun terangeun Prabu Ciung Wanara ayana di Sumedang mangsa keur alitna, tangtu dipilarian nepi ka Sumedang, mangsa Galuh aya dinu kakawasaan Prabu Barma Jaya/Tamperan.
Sakeudik
nambihan, eyang Dipermana Kusumah atanapi Eyang Sidik Permana Ajar
Padang atanapi Ki Adjar Padang (situsna aya oge di Gunung Padang Darmaraja) nyaeta rama pituin na eyang Ciung Manarah
(Ciung Wanara) nu diasuh ku akina nyaeta Eyang Bimaraksa
(Balangantrang), eta sifat aki nyandak ti kersana ibundana Ciung
Manarah (Raden Suratama) nu wastana Ibu Ratu Naganingrum, nu ngagaduh
dulur pameget nu wastana Eyang Aji Putih bin Bimaraksa (Balangantrang) bin
Jantaka (Resi Danumaya / Ki Adjar Sukresi) raja Denuh raina Eyang Batara Hyang Semplak Waja Raja / Resi Galunggung.
Janten Eyang Aji Putih ka
Eyang Ciung Manarah teh alona keneh. Eyang Aji Putih puputra Eyang Tajimalela. Janten eyang Ciung Manarah sareng eyang Tajimalela teh sipatna kapi adi kapi lanceuk.
Tinggal silsilah / nasab / keturunan Prabu Aji Putih dalam Kerajaan Galuh, di handap ieu :
Silsilah Leluhur Sumedang
Dipalih kiwa sareng katuhu aya oge makam-makam nu ngarabdi ka Eyang Istri Sunan Pancer atanapi Ratu Komalasari sareng Eyang Pameres atanapi Wira Dikusuma nu mangsa jumenengna keneh, mung pa Toto oge kirang uningga nami-namina.
Numutkeun caritaan anu turun tinurun tempat anu dianggo pamakaman ayeuna teh kapungkurna sanes pamakaman umum, nanging ngarupikeun paguron/padepokan, kumargi ditempat ieu aya batu tatapakan sampean (suku jalmi) tilas ngalatih elmu kadigjayaan.
Walloohu a'lam biroomudih.
Dipalih dieu oge aya makam rakana Eyang Istri Ratu Komalasari nyaeta Wiradi Kusuma atanapi anu dinamian Sunan Pameres, kondisinya kantos direnovasi mung keasrian batu Nunggalnya (Batu Balaynya) masih aya.
Sedengkeun putrana Purbasora nu pangageungna nyaeta Prabu Wijaya Kusuma ngarundaykeun di Limbangan Garut sareng kabuyutan Galunggung Tasikmalaya.
Ditempat ziarahan oge seueur tatangkalan anu umurna rebuan taun sapertos di Cipaku Darmaraja, sareng batu tatapakan karuhun (Sanghyang Tapak)
Al Faatihah, ka kangjeng Rosul sareng para sohabatna, ka para malaikat, ka para nabi sareng rosul, ka para waliyullooh, ka laluhur Sumedang sadayana kitu oge ka muslimin wal muslimat...
Hanteu Hindu lain Buda
jeung hanteu saukur Sunda susundaan
Nyaring pikir hudang rasa
ngaping kahayang kaéling
dihibaran ku kasadaran
amparna sabar dharana jembar permana
Lain munjung muja ka batu
muji mupusti nu lain misti
tapi Munjung kanu Maha Agung
Muji kanu Maha Suci
Muja kanu Maha Kawasa
dibarengan Pancer tunggal kayakinan
"Karuhun marengan ~ Gusti nangtayungan"
Sanés munjung ka Batu, muja kanu Padung...
Sanés Nyembah Kana Ka’bah, Munjung Ka Nu Agung,
Nyembah Ka Nu Kawasa Hyang Murbahing Jagat Raya Rabbul’alamiin.
Runtuyan Getih Moal bisa Robah, Runtuyan Elmu Pangaweruh Anak-Incu Bisa Robah-robah.
TUTUNGGUL HIJI simbul Elmu Luluhur Kapungkur Lain, Sumbuh-sembah kana Batu Tapi Simbul-Siloka ditunda dina TUTUNGGUL HIJI Bacaeun!, Hartikeuneun anak-incu, Papat Kalima Pancer, Elmuna Masagi, Teteg-Panceg, Sa-Aji, Sa-Pangarti dina Enggoning Ngabdi Ka Gusti Nu Maha Suci, Sampurna Mulih Ka Jati Mulang Ka Asal.
Rahayu Dina Nata Manggalana (cageurna), Yudhamangglana (benerna), Hastamanggalana (bageurna), Suramanggalana (pinterna) dina Tangtungan Insun Medalna
Tabe pun,
_/|\_
Cag ah...


text:
WARTA BAHASA SUNDA Assalamu alaikum Wr. Wb.
Wilujeng enjing pemirsa, simkuring bade nepangkeun, name simkuring Dini Siti Fauziah, dina dinten ieu simkuring bade ngadugikeun warta anu judulna: 1. 2. 3. 4. Ngenaan budi daya lele di Cianjur ku para Prajurit TNI. Sopir taksi jeng sopir bajaj arunjuk rasa di kantor BPR. Tsunami di Jepang. Kasus Mapia pajak.
Anu bade diuraikeun ku simkuring nyaeta ngenaan budidaya lele di Cianjur ku para Prajurit TNI 1. Ngenaan budi daya lele di Cianjur ku para Prajurit TNI. Ie the mangrupa usaha sampingan para Prajurit Ornamen Cianjur anu mamfaatkeun lahan kosong anu legana 800m, kalawan modalna 300 neupikeun 800 rebu. Pikeun meuli binih lele jeng parabna. Para prajurit neuleman usaha budidaya lele sangkan lewih, sarta henteu meakeun tempat, lele the diasupkeun kana balong anu di gebangan anu ukuran nana kana 1 atawa 2 meteran. Heunteu tanggung-tanggung ieu Prajurit TNI nyieunan 22 balong sabalongna diasupan 200 binih lele. 2. Sopir taksi jeng sopir bajaj arunjuk rasa di kantor BPR. Sopir taksi jeng sopir bajaj ngamuk ka kantor BPR gara-gara masalah biaya. 3. Tsunami di Jepang. Tsunami di Jepang mangrupakeun daratan anu deet.neupikeun ka jadian tsunami eta dating anu ngagoncang bumi jepang jeng saeusina. 4. Kasus Mapia pajak. Gayus mangrupakeun kasus mafia pajak nepikeun Gayus di tahan gara-gara korupsi jeng meakeun duit pamarentah. Pamirsa, Mung sakitu anu kapihatur wilujeng patepang deui dina warta anu bakal dongkap, Amit mundur amit mungkur Wassalamu alaikum Wr. Wb.


text:
1, anjeunna digambarkeun sabagé arketipe "manusa renaisans" jeung sabagé jenius universal.
From well-known and treasured stories including Aesops.
H is for Hawk.Jamuan Pamungkas jeung, mona Lisa.2 Da Vinci tuluy dibéré pagawéan di kota Milan ku Raja Louis XII jeung Paus Leo X di kota Roma.3 Dina taun mimiti, gaya lukisanna di sajajarkeun jeung Verrocchio.4 Sabada sababaraha kali diréstorasi, ahirna dilakukeun réstorasi gedé-gedéan nu ahirna bérés taun 1999.Journey to the West, dolly: edition unlimited, a pop out jig-sawed book by the artist Karen Bleitz, responding to the genetic cloning of Dolly the sheep.2 Hasil karyana anu paling terkenal nyaéta Kuda Sforza anu dikerjakeunnana salila kurang leuwih 11 taun.2 Dina buku éta ogé aya sketsa ngeunaan studi awak manusa.1, léonardo katélah ku lukisanna anu piawai, sapertos.1 Tileutik miglior gratta e vinci da 10 euro Da Vinci geus diajar ngalukis jeung Andrea del Verrocchio.
Airline representative europe, leonardo da Vinci - Fiumicino Airport.
Images, unless stated otherwise, media content on the press area of our website, including images, is protected by third-party rights such as copyright or trademarks.
The Metamorphosis, it also looks at the literary transformations between human and beast, from Philip Pullman to Angela Carter.
Fables, Black Beauty and, the Tale of Peter Rabbit, to writers such as Michel de Montaigne, Anton Chekhov and.S.The British Library is permitted to make the content available to you for promoting associated British Librarys exhibitions, events or activities.2 Pamikiranna éta aya dina buku catetanna saloba.000 kaca.Airport ticket office,.R.E.Set amongst silhouetted animals and a woodland scene, the exhibition explores the central role animals have played in traditional tales around the world, their importance to the development of childrens literature and their use in allegories from.2 Lukisan édit édit sumber Sanajan lukisan Da Vinci loba kénéh nu can réngsé, anjeunna tetep saurang seniman anu luar biasa inovatif jeung mangaruhan.1, salian éta, anjeunna ogé ilubiung dina ngamajukeun élmu taglia camicia uomo xl anatomi, astronomi, jeung teknik sipil nepi ka kuliner.2 Anjeunna ogé terampil ngaulinkeun alat musik.3 Dina ieu lukisan, nunjukkeun gabar 12 urang murid sabagé tokoh individu, anu dikelompokeun dina hiji komposisi anu dinamis tina tilu bagéan.Matthew Shaw, lead curator of Animal Tales, says: This exhibition is a wonderful opportunity to explore the rich and imaginative history of animals on the page.5 Lukisan Mona Lisa dikerjakeun kira-kira taun.


text:
KAULINAN BARUDAK LEMBUR
Penulis :
Rahmia Khoerunnisa
Editor :
Rahmia Khoerunnisa
Desain Sampul :
Rahmia Khoerunnisa, Zulfikar Ali Nugraha.
Penerbit : RK
Redaksi
: Jatinangor, Sumedang.
Website : rahmiakhoerunnisa.blogspot.com
Cetakan Pertama, Juni 2014
Khoerunnisa, Rahmia. Kaulinan Barudak
Lembur.Sumedang.RK:2014.
Panganteur
Bismillahirrohmanirohim.
Allhamdulilahirobilalamin. Puji
sinareng sukur disanggakeun ka Pangéran Nu Murbeng Alam Allah SWT anu parantos
maparin rahmat sareng hidayah tug dugi k ieu buku tiasa réngsé kana waktosna.
Teu hilap solawat sinareng salam mugia ngocor ngagolontor ka jungjunan urang
sadaya Muhammad SAW. Teu hilap ogé ka kuawargana, sohabatna, tabi’in-tabi’inna,
ogé ka urang sadya salaku umat mantennna nu turut tumut kana ajaranana.
Ieu buku di paparin judul
“Kaulinan Barudak Lembur” disusun pikeun nyumponan tugasmata kuliah
Kreatifitas Penciptaan Sastra Anak di program studi sastra Sunda Universitas
Padjadjaran. Salian ti éta, buku ieu disusun manawi tiasa dianggo sumber pangrojong
pangajaran basa sunda. Atuh
kanggo umum mugia tiasa langkung mikawanoh kabudayaan sunda utamina dina
kaulinan barudakna anu ayeuna atos langki ditingal.
Nu nyusun eungeuh pisan yén maih seueur kénéh kakirangan
dina ieu buku. Sanaos kitu, nu nyusun sakedah polah ngusahakeun supados matéri
dina ieu buku tiasa ngebrehkeun kabeungharan budaya sunda.Ku kituna, panyawad sareng
pamair ti sadayana kalintang diantos-antosna.
Nu diharep ku nu nyusun mugia ieu buku sasieureun
sabeunyeureun aya mangpaatna pikeun generasi-generasi ka hareupna, utamina nu
icikibung dina dunya akademisi budaya sunda.
Dina kasempatan ieu
ogé nu nyusun seja ngahaturkeun mangréweu-réwu nuhun ka anu atos ngiring
ngabantosan, diantawisna :
1.
Nu
pangutamina ka mamah sareng bapak anu teu kendat-kendat maparin do’a siang
sinareng wengi, sareng ka
sadaya kulawargi anu aya di Cisompet.
2.
Nu
utami ka Bapak Taufik Ampera, M.Hum salaku Dosen mata kuliah Kreatifitas
Penciptaan Sastra Anak.
3.
Sadaya
réréncangan Sastra Sunda 2013 .
4.
Teu
hilap ngahaturkeun sewu nuhun oge ka rerencangan Pamass sadayana.
Sewu nuhun laksaketi kabingahan kasanggakeun ka sadaya baraya
nu teu tiasa di tataan hiji-hiji, katampi pisan du’a, dukungan,bantosan, sareng
sumangetna. Mugia samudaya kasaéna diganjar ku Allah SWT ku ganjaran anu
manglipet-lipet.
Dina pamungkas, mugia ieu buku
tiasa kapetik hasilna kaala buahna ku nu nyusun nyalir, ogé ku dunya budaya
sastra Sunda. Mugia Budaya jeung Sastra Sunda nanjeur di buana, Amin.
Bandung,
Juni 2014
Rahmia
Khoerunnisa
Daftar eusi
Panganteur.....................................................................
i
Daftar
Eusi................................................................... v
Kaulinan Barudak Lembur.........................................
1
Daftar Pustaka……….................................................
58
1. Ambil-ambilan
Kaulinan
ambil-ambilan merlukeun batur loba. Dua urang pahareup-hareup, tuluy leungeuna
masing-masing pacekel-cekel bari rada dikaluhurkeun. Barudak anu séjéna ngantay
bari silih cekel taktak (nu ditukang nyekel taktak nu dihareupna, jst) barudak
anu ngantay téa arasup ka sela-sela nu duaan, nu leungeuna geus pacekel-cekel.
Kituna téh bari dikawihan :
Ambil-ambilan turuktuk hayam samanti
Saha nu diambil
Kami mah budak pahatu
Purah nutu purah ngejo
Purah ngasakan baligo
Putah tunggu balé gedé
Nyeurieun sukuna kacugak ku kaliagé
Aya ubarna urat gunting sampuragé
Tiguling
nyocolan dagé
Barang nu
pandeuri geus aya di hareupeun nu duaan, terus di kurungan (ku leungeun nu dikaluhurkeun
téa) bari terus ditanya :
“Rék milih bulan atawa béntang ?”
ceuk nu duaan. Lamun milih bulan kudu terus ngaléos (nyalingker) ka beulah
katuhu, lamun milih béntang ka beulah kénca. Lamun nu ngantay geus kabéh
marilih kénca atawa katuhu, gundukan kénca atawa katuhu téh turus silih
cekel,silih betot. Nu éléh nyaeta anu kabetot sarta terus dibawa lumpat. Di
sawatara kaulinan model kieu sok disebut “Bulan Béntang”
2. Congklak
Kaulinan
congklak, anu digunakeun nyaéta pakakas anu disebut congkak ( dijieun tina kai,
panjangna leuwih kurang 40 cm, lébar leuwih kurang 15 cm, luhurna maké logak
sababaraha hiji). Unggal logak dieusian ku kewuk,atawa siki salak, jeung
sajabana anu lobana tujuh siki. Cara maéna silih genti, tepi ka siki congkak
téh béak arasup kana logak indung anu logakna ditengah jeung panggedéna.
3. Cingciripit
Kaulinan
cingciripit atawa sok disebut dingding kiripik mangrupa kaulinan anu basajan.
Ngan merlukeun batur leuwih ti tiluan. Carana, anu saurang namprakeun leungeun,
ari nu séjéna ngasupkeun curuk kana dampal leungeun nu ditamprakeun téa. Anu
namprakeun leungeun nu purah ngawih :
Cingciripit
Tulang bajing kacapit
Kacapit ku bulu paré
Bulu paré seuseukeutna
Jol pak Dalang
Mawa
wayang jék-jék nong...
Waktu
nyebutkeun jék-jék nong dampal leungeuna dikeupeulkeun,pikeun nyapit curuk téa.
4. Bekles
Bekles
kaulinan husus barudak awéwé. Parabot anu digunakeuna bal leutik jeung kewuk
sababaraha siki. Carana, kewuk di awurkeun kaluhur bari ngalungkeun bal. Kewuk
nu acak-acakan téh kudu dicokotan hiji-hiji. Nyokotna henteu sagawayah, tapi
kudu ngalungkeun heula bal. Lian ti éta, aya sababaraha bagian dina bekles,
saperti tangkareun nyaeta nangkar-nangkarkeun
kewuk anu pabalatak. Anu kadua nyaeta tangkuben nyaeta nangkub-nangkubkeun
kewuk. Anu terakhir nyaeta éspél, éspél nyaeta tangkareun jeung tangkubeun
dihijikeun terus ditangkarkeun deui. terus disusun cenah ngabaris bari
ngalungkeun bal jeung kudu mawa kewuk salobana
anu dibariskeun tadi dina sakali ngalungkeun bal.
5. Éncrak
Éncrak
teu jauh beda jeung bekles, bedana mah teu make bal, jeung teu maké kewuk tapi
ngagunakeun batu anu baruled
atawa siki salak. Balna diganti ku batu
atawa siki salak tea, dina nyokotna henteu sagawayah, tapi kudu ngalungkeun
batu. Lian ti éta, batu kudu diawurkeun sina pindah kana tonggong dampal
leungeun, dikaluhurkeun saeutik,
terus dicakep.
6. Éngklé
Éngklé
nyaéta kaulinan nu ngagunakeun batu. Biasana baladna dua atawa tilu urang
séwang. Carana, mimiti nyieun heula tanda dina taneuh (maké rokrak). Lian ti
nyieun tanda, kudu nyieun gurat sababaraha métér jauhna tina tanda. Ieu gurat
téh tempat caricing mun rék ngalungkeun batu. Ari batu dialungkeuna téh
padeukeut-deukeut kana tanda. Ieu
gurat téh tempat caricing mun rék ngalungkeun batu. Sababaraha urang nu
pangdeketna kana tanda,sababaraha urang anu jauh. Anu deukeut jadi balad, tur
pangheulana maén. Cara maéna nyaéta batu disimpen dina dampal suku, dijungjung
saeutik kaluhur, terus éngklé-éngkléan dibawa ka hareup pikeun diadukeun kana
batu musuh nu geus di pasang.
7. Empét-empétan
Empét-empétan
mangrupa kaulinan barudak husus barudak lalaki dina waktu panen. Empét-empétan bahana
dijieun tina jarami. Aya anu tungtungna disambung ku daun kalapa, aya oge
henteu. Jarami téh di potong diarah saruas. Deukeut bukuna disopak saeutik
minangka angkup (nu engkéna bisa disada). Bagian séjéna diliangan kawas suling.
Saméméh ditiup,sangkan disadana alus, sok dirorojok heula make tungtung jarami nu leutik bari dikawihan :
Ojok-ojok ami-ami
Dirojok kujarami
Ojok-ojok uat-uat
Ngarojok nu dibuat
Ojok-ojok aung-aung
Ngarojok nu di saung
8. Galah
Kaulinan
galah merlukeun batur anu loba (paling saeutik dalapan urang keur dua regueun).
Kitu deui kaulinan galah merlukeuntempat (buruan) anu lega. Saméméh prung maén.
Salah saurang nyieun heula gurat pasagi opat anu lega, biasana sok maké rokrak
nu di guratkeun kana taneuh, atawa lebu diawurkeun. Gurat pasagi opat téh
tengahna diguratna deui tepi ka ngajanggelek opat kotak. Cara maéna, regu nu
hiji ngajaga di unggal gurat, sedengkeun regu anu hiji deui maén, nyaéta
ngumpul di hiji kotak, terus lumpat ka kotak séjén bari ulah katoél,teu
katepak. Lamun teu katepak ku anu jaga tur bisa balik deui ka kotak asal disebutna
“asin” hartina menang (hiji-enol).
9. Galah bandung
Galah
bandung teu merlukeun tempat anu lega. Kitu deui prak-prakan maéna oge éstu
béda. Nu maéna cukup tiluan (biasana barudak awéwé). Lamun si A maén, si B
jeung si C ngajaga. Cara ngajagana, nyaéta si B jeung si C diuk pahareup-hareup
bari ngalonjorkeun suku duanana. Diukna rada ngadayagdag katukang ditunjel ku
dua lengen. Suku anu dilonjorkeun téa, dampalna di patumpangkeun ka luhur. Ari si A anu maéna,ngaluncatan dampal
anu patumpang téa. Lamun ngajlengna lancar, diteruskeun kana babak anu kadua.
Dina babak kadua suku nu ngajaga rada ngajégang kaluhur (jadi leuwih hésé
luncatna). Dina babak katilu, nu maén kudu cingogo diluareun kalang,geus kitu
sabisa-bisa kudu bisa ngagolér di jero kalang. Awak teu kaci antel atawa
ngagaris kana suku nu ngajaga.
10. Gatrik
Gatrik
téh kaulinan barudak lalaki. Parabot nu dipakéna kai atawa awi (nu panjangna
kira-kira sajeungkal) jeung kai paneunggeul. Cara maéna, kai nu sajeungkal téa
dipasangkeun kana logak. Geus kitu tuluy diteunggeul ambeh ngacleng sok
ditenggeuldeui sina ka jauh. Lamun geus murag ka hiji tempat, kai nu sajengkal
téh dipaké ngukur (dijeungkalkeun kana taneuh)
11.
Hahayaman
Hahayaman
nyaéta kaulinan nu merlukeun jalma réa. Carana nguriling nyieun bunderan bari
pacekel-cekel. Saurang aya nu jadi
hayam, jeung saurang deui aya nu jadi careuhna. Nu jadi careuh salawasna boga
tugas ngudag-ngudag hayam teupi ka beunangna. Nu jadi hayam dibéré kalonggaran
pikeun kaluar asup tina bundeuran. Sedeng nu jadi careuh mah teu dibéré jalan.
Nu matak nu jadi hayam téh sok lila katéwakna ku nu jadi careuh. Mun geus
katéwak, nu jadi hayam jeung nu jadi careuhna diganti ku nu séjén.
12.
Hong-hongan
Hong-hongan
mah maké tihang, minangka tempat cicingna nu néangan. Si A upamana kagiliran
purah néangan. Cicingna téh deukeut tihang téa, bari ngajaga sangkan tihang
ulah kacampa ku nu nyarumput. Nu nyarumput poma ulah katémpo nu jaga geuwat
ngagorowok “Hong si Anu...!” cenah.
Mun geus
dicambalkeun kitu, nu geus dihongkeun téh teu menang nyumput deui. tah lamun
keur balangah kana tihang kitu, tihang téh sok rikat diburu ku nu nyumput
(dicampa) bari ngagorowok “Cambal....!” cenah. Mun geus dicambalkeun kitu, nu
geus diahongkeun téh kaci nyarumput deui. sedeng lamun nu nayrumput bisa
kahongkeun kabeh tur tihang taya nu nyampa, nu jaga tihang bisa milu nyumput
bari masrahkeun tihang jaga ka jalma nu pangheulana di hongkeun.
13. Anjang-anjangan
14. Boy-boyan
Boy-boyan teh salah sahiji kaulinan anu
maké bal (biasana saukuran bal ténis) anu bisa dijieun tina kertas anu
dikuwel-kuwel atawa ku bal ténis na. Tuluy, dikumpulkeun potongan kenténg (10
-15) sina ngajajar kaluhur. Kabeh anu teu jadi ucing, saurang-saurang ngalungan
kana kenténg anu geus ngéntép, minangka nepikeun salah saurang bisa
ngaruntuhkeunana. Lamun kénténg na geus runtuh, anu jadi ucing tuluy ngaberikan
ka anu maen tadi sangkan beunang dibaledog ku bal-na. Lamun aya anu keuna,
pamaén kaluar tina ulinan nepikeun kabeh kabalèdog ku bal-na.
15. Bebentengan
Damdaman
16. Damdaman
Damdaman
nyaéta kaulinan
anu maké mikir
lantaran butuh stratégi
sangkan buah dam
urang teu béak dihakan ku buah dam
batur anu jadi lawan urang.
17.
Endog-endogan
Endog-endogan
nyaéta kaulinan maké leungeun bari kakawihan. Leungeun ditumpuk bari meureup
nyarupa endog, terus gogoléangan atawa endogna
peupeus nuturkeun kawih. Biasana diulinkeun bari diuk, minimal diulinkeun ku 2
urang. Terus leungeun dipeureupkeun disimpen dihandap.Kawihna siga kieu :
"Endog endogan….endogna peupeus hiji..pre". Mun nyubut pre langsung
leungeun anu tadina meureup ditemprakeun. Mimiti anu ditemprakeun anu paling
handap tuluy sampe kaluhur. Mun leungeunna geus euweuh anu meureup deui dikawihkeun
deui siga kieu “goleang goleang Mata sapi
bolotot” bari handapeun mata barudak sok silih dibeyeng kahandap ku sorangan.
18.
Eueundeukan
Euneundeukan
nyaéta kawih
kaulinan anu dipaké ku barudak bari eundeuk-eundeukan dina dahan
tatangkalan. Barudak ngarawih bari suka bungah jeung ngeundeuk-ngeundeuk
tangkal anu ditaékannana, ngarawihna bari seuseurian kawas nu nyurakan batur nu
ngaliwat ka éta tangkal, dikawihkeun dialeu-aleu. Rakitanana kieu :
Eundeuk-eundeuk
cang lagoni
Meunang peucang
sahiji
Leupas deui ku nini
Beunang deui ku aki.
19.
Hompilah
Hompilah
nyaéta kawih
paranti milang
saméméh prung maén ucing-ucingan. Cara ngalakukeunana barudak ngariung bari
namprakkeun jeung nangkubkeun dampal leungeunna tuluy ngawih babarengan, saha
budak anu teu sarua hasil hompilahna berarti éta budak nu éléh jeung eméng kudu
ngudag budak séjén nu sarua hasil hompilahna.
Kieu
rakitan kawihna:
Hompilah
hompimpah
Alaihum gambréng.
20.
Jajangkungan / égrang
Jajangkungan
atawa égrang
nyaéta kaulinan
leumpang maké awi
dua anu aya panincakan.
21.
Sabintrong
Sabintrong atawa luncat tali nyaéta kaulitan ngaluncatan tali anu
dicekelan ku duaan. Talina saeutik-saeutik diluhurkeun. Dipaenkeun ku 3 urang-leuwih
make tali nu panjang,biasana tali teh dijieun
tina karet geulang ditumbu-tumbukeunkeun jadi panjang. Mimiti dua budak jaga,
maksudna nu nyepengan ujung talina ti mulai semet tuur tuluy naek ka luhur tuluy, bujal, dada, ceuli, hulu, tuluy
diacungkeun ku leungeun.
Cara
maenna, budak nu teu nyekel tali kudu ajleng saluhureun bates tali téa. Keur
wates tuur tepi sahandapeun bujal nu ajleng téh teu teu meunang antel kana
tali, antel manehna lasut alias kudu gentenan nyekel tali. Beunang ogé maké
tehnik "dikepoh" nyaeta suku kenca meulit kana tali dipurilitkeun,
tuluy disusul suku katuhu ngajleng ka beulah sisi sebrangeun nu ngajleng tea.
22.
Ngadu
kaleci
Kaulinan
ieu paling henteu kudu dimaenkeun ku duaan. Dibutuhkeun kaleci jang maenkeunana.
Hiji pincian jang pamatah nu sejena jang mayar mun eleh. Ngadu kaleci perlu
lahan nu rada lega. Paling henteu saukuran lapangan poli atawa satengahna.
Makana mun maraen kaleci
teh di pakarangan imah nu lega. Dina area ngadu kaleci dijieun dua garis nu sajajar.
Jarak garis kahiji ka garis kadua sekitar
4 meter.
Cara
maenkeunana kieu:
1. Pemain
narangtung di garis nu kahiji siap-siap ngalungkeun kaleci. Tujuan ngalungkeun
ngarah kaleci lagragna deukuet ka garis nu kadua, syukur-syukur pas dina garis
(telep). Urutan ngalungkeun mun kakarek maen biasana diundi make cara sut
(gangsut).
2. Pemaen
nu kalecina lagragna pang deukeutna kana garis maen pangheulana. Di susul ku nu
sejena dumasar kana jarak ka garis. Cara maenekuna maké ramo tangan kaleci
diarahkeun ka kaleci batur. Mun beunang budak nu kalecina beunang kudu mayar ku
kaleci, oge langsung ngarah kaleci nu sejena. Hiji. Mun teu beunang nya enggeus
ingkeun nungguan bisi kaleci urang rek diarah ku batur.
23. oray-orayan
Oray-orayan nya éta kawih kaulinan
anu dilakukeun ku barudak nu rék ulin oray-orayan, biasana saméméh ulin
oray-orayan sok silih cekel
heula taktak. Nu tukang nyekel taktak nu hareupeunnana jeung saterusna tuluy maju ka
kénca ka katuhu katempona ngaléor siga oray bari
ngawih tuluy luar-léor mapayan jalan ngurilingan budak nu keur jaga jadi guha nepi ka asup salah saurang budak tuluy
dititah milih rék kamana, naha rék milu ka kelompok nu ka hiji guha katuhu atawa rék milih kelompok nua ka dua guha ka kénca, kawihna kieu:
Oray-orayan Oray naon Oray bungka
Bungka naon Bunga Laut Laut naon
Laut dipa Dipa
naon
Di pandeuri, ri, ri, ri, ri . . .
Pérépét jéngkol nya éta kaulinan
barudak lalaki atawa awéwé,
nyarekelan leungeun bari patukang-tukang séwang-séwangan, suku katuhuna
diangkat tuluy ditalikeun sukuna kanu séjénna nepi ka pageuh jeung teu bisa
lésot deui muringkel jiga anyaman samak. Tuluy sanggeus pageuh,
leungeun barudak séwang-séwangan dileupaskeun tuluy laluncatan muter bari
kekeprok nurutkeun wirahma lagu Pérépét jéngkol.
Kieu rakitan kawihna:
Pérépét jéngkol Jajahéan
Kadempét kohkol Jéjérétéan.
26. Sondah
Sondah nyaéta kaulinan ku cara
éngklé-éngkléan make ngaliwatan kalang kotak-kotak. Aya kotak anu ditandaan ku
kojo (tina batu) anu teu
meunang ditincak.
Cara maénkeunna nyaéta :
Dipa
énkeun ku sababaraha urang 2-10 urang
ge kaci. biasana dina taneuh diguratan
heula, rek ku kapur atawa ku naon wa
é asal aya tapak guratna.
Aya
nu disebut "kojo" biasana tina potongan kenteng. Milih kojo kudu nu hampang
tapi tambleg, kentengna ulah nu kandel teuing. Jadi mun dialungkeun kana
kotak-kotak paragi sondah tea, teu kaluar tina garis. Mun kaluar tina garis,
nya lasut. Cara ma
énna, ngalungkeun heula "kojo", mimiti mah kana kotak nu
kahiji, mun kotak nu aya kojoan ulah ditincak, kudu diajlengan. budak
éngkl
é-
éngkl
éan ,nepi ka sirah gambar istirahat.
tuluy balik deui engkle ti sirah ka awak.
27.
Sorodot Gaplok
Sorodot gaplok nyaéta ampir sarua
jeung éngklé, ngan batuna dibawa ku suku bari
leumpang gancang terus sarua ditajongkeun kana batu séjén anu
ditangtungkeun.
28. Suten
29. Sermen
Sérmen nyaéta
kaulinan peperangan pabalad-balad bari maké pedang anu dijieun biasana tina
awi. Saurang dianggap paéh
upama sukuna ti tuur ka handap katoél ku pedang musuhna. Kitu saterusna
nepikeun kabéh musuh paéh.
30. Ucang-Ucang
Anggé
Ucang-ucang anggé nyaéta
kaulinan anu biasana dilakukeun ku kolot nu keur ngasuh budakna, bari
ucang-ucangan diuk dina golodog nu aya kolongan, sukuna
diayun-ayunkeun ka hareup jeung ka tukang ka lebah kolong handapeun pangdiukan
sababaraha kali. Ngawihna kieu :
Ucang-ucang anggé
Mulung muncang ka papanggé
Diudag ku anjing gedé
Anjing gedé nu Ki Lebé
Ari gog, gog cungungung.
31. Ucing Sumput
Ucing sumput nyaéta
kaulinan néangan batur nu nyumput upama saurang jadi ucing. Biasana ucing
ngitung heula méré waktu batur nyumput saacan kudu néangan kabéhanana. Aya
rupa-rupa aturan.
Kaulinan
ieu kawentar di mamana, hususna di Indonesia. Nu maen pangsautikna 2 budak tapi
tangtu leuwih loba leuwih rame. Salah saurang budak kapeto jadi jaga ku cara
hompimpah jeung atawa suten.
Cara
ulinna, kabeh budak salian nu 'jaga' nyumput sabuni-bunina. Budak nu jaga boga
pancen kudu nimukeun babaturanna ieu. Sacara umum, budak nu pangheulana
kapanggih panyumputanna jadi jaga mun sakabeh budak geus kapanggih. Barudak nu
geus kapanggih bisa mantuan neangan sesa baturna nu can kapanggih, bisa oge
henteu gumantung aturan maen nu disatujuan samemeh maen.
32. Ucing Lumpat
Ucing lumpat nyaéta kaulinan
lulumpatan lantaran diudag jeung rék ditoél ku nu jadi ucing.
Cara maénna nyaéta :
Ucing-ucingan
biasana dipaenkeun ku leuwih ti 2 urang. paraturananan dimimitian ku
hompimpah pikeun
nangtukaeun saha ucingna. budak anu kabagen jadi ucing kudu
ngudag babaturanana sangkan beunang kato
él/katepak. aya dua paraturan nyaeta
mun geus beunang katoel ku ucing, otomatis jadi ucing jeung budak nu jadi ucing
samemehna bisa bebas tina tugas jadi ucing.
Paraturan
sejenna, mun pareng beunang katepak ku ucing, nu katepak eta otomatis jadi
babaturan ucing, jeung nu ucing memehna tetap jadi ucing tepi ka kabeh anu
miluan ucing-ucingan bisa katewak. mun geus katewak, biasana balikan deui tina
hompimpah.
33.
talawéngkar
Talawéngkar
nu ditumpukkeun. Upama keuna, anu jadi ucing kudu ngaberik terus malédogkeun
bal ka nu malédog tumpukan talawéngkar bieu. Kitu terus nepikeun kabéh pamaén
keuna kabalédog.
34. Pletokan
Pletokan
téh nyaéta kaulinan barudak lalaki anu dijieuna tina awi sapanjang 30 cm. Awi
nu dipaké kudu awi anu kuat jeung kolot ngarah teu téréh belah. Awina dibagi
dua, nyaéta keur panyodok, awi anu dirautan buled sarua jeung buledan awina.
Pélorna dijieun tina kertas baseuh, kembang, atawa pentil jamu cai.
35. Gasing
Gasing/
Gangsing/ Panggal nyaéta kaulinan barudak anu terus muter jeung terus ngatur
kaseimbangan dina hiji titik. Cara
maénkeunana nyaéta Gasing dicekel dina lengen belah kénca, belah katuhuna
nyekelan tali. Lilitkeun tali kana gasing.
36. Langlayangan
Langlayangan
mangrupakeun kertas ipis anu ngabogaan rangka nu bisa dihiberkeun ka luhur lantaran maké tali atawa kenur. Langlayangan
ngamanpaateun gede leutikna angin.
37. Maén Bal
Maen
bal sarua jeung sépak bola biasana, anu ngabédakeunana nyaéta jumlah pemain
tina masing-masing tim téh kur saayana baé. Peraturanana oge kudu kesepakatan
kabeh anu maénna.
38.
Monopoli
Monopoli nyaéta salah sahiji kaulinan anu
kasohor di dunia. Tujuan monopoli téh nyaéta pabenghar-benghar lewat melian
tanah, imah jsb. Dina papan monopoli. Cara maénna nyaéta unggal pamaéna kudu
ngalungkeun dadu sakali séwang, terus lamun eureun di petak tanah anu can
dibeli ku batur, éta petak téh bisa dibeli sarua jeung harga anu aya dina
petak. Lamun petakna geus dibeli kubatur, urang kudu mayar sewa sarua jeung harga
anu geus ditangtukeun.
39. Gamebot
Kaulinan
gamebot kasohor dina taun 2000-an.
Gamebot iyeu lain kaulinan tradisional anu ngagunakeun alat saayana,tapi
geus mangrupa kaulinan barudak ngabentuk elektronik.
40.
Tamagochi
Tamagochi
téh nyaéta kaulianan dina elektronik. Dina tamagochi téh urang bisa ciga ngurus
sato,misalna méré dahar, ngabersihkeun kamarna,ulin,ngamandian jsb.
41. Bepe
Bepe téh mangrupa kaulinan barudak awewe
titaun 2000-an kahandap. Bepe teh mangrupa barbie
tina kertas anu bisa gunta-ganti baju.
42. Ngadu
Muncang
Dua Siki muncang anu heras dibungkus, terus
digebuk maké panggebug. Lamun salah sahiji siki muncang aya nu ancur berarti
éta anu éléh.
43. Ngadu
Gambar
Cara
ngadu gambar nyaéta kucara diémprakeun,atawa dialungkeun kaluhur. Lamun
gambarna nangkar, berarti éta nu menang. Nu éléh kudu méré gambar kanu menang.
Pacici-cici putri mangrupakeun salah sahiji kaulinan barudak
nu biasa dilakukaeun minimal ku 2 urang atawa 3 urang boh lalaki atawa awewe,
dina eta pangulinan maranehna ngariung mun lalaki bari sarila, mun awewe bari
emok, tuluy tiap urang neundeun 2 ramona sewang-sewangan, kalawan dipingpin ku
salah saurang, nu mingpin eta nunjukan ramona nu diriungkeun tadi (majarkeun
ngitung) bari make lagu :
Anu
nunjukan : “Pacici-cici putri, serelek
kembang celempung, ma ipah-ma ipah, kalau mau kembang apah?”
nalika
eureun dina kecap “a-pah?” nu katunjuk (salah sahiji ramo-na, otomatis jadi nu
katanyaan) sina ngajawab eta pertanyaan (nyebutkeun salah sahiji ngaran
kekembangan, bebas rek kembang naon bae oge, ngan engke kudu bisa mere sindiran
ku eta rupa ngaran kembang nu disebutkeun ( contona bae : kembang cau, tina
kecap “cau” kadituna jadi kecap “bau”)
Nu
katanyaan: “Kembang cau,”
(contona eta nu katanyaan ngarana si ucup)
Saanggeus
ngajawab, tuluy ramo nu tadi ditareundeun deui.
Anu
nunjukan : “Mang ucup, mang ucup, palay
kembang cau, kabogohna kanu bau.”
Nalika keur ngucapkeun eta kalimat, anu
mingpin bari nunjukan deui ramo-ramona, dimimitian tinu ngajawab tadi, saha wae
ramona nu katunjuk ku kecap nu terahir diucapkeun (“ba-u”), otomatis si eta nu
bakal mingpin dina jirangan nu satuluyna.
45. Rorodaan
Rorodaan
nyaéta kaulinan barudak anu dijieun tina kai. Cara ngaulinkeunana ogé teu hésé,
ukur maké suku. Biasana barudak sok ngajalankeunana dina jalan anu mudun.
46. Lodong
Lodong
mangrupa salah sahiji kaulinan barudak anu ngadopsi tina kemiliteran jaman
baheula. Loodong ogé bisa disebut mercon. Cara nyieun lodong ogé teu pati hésé,
anu kahiji urang kudu néangan awi anu gedé jeung kuat pikeun dadasar dina
nyieun lodong. Sanggeus manggihan eta awi, potong awi eta kira-kira 1-2
meteran. Panjang pendekna awi mangaruhan sora ngabeledugna lodong anu diasupan
ku karbit.
47. Ucing
Peungpeun
Kaulinan
barudak awéwé atawa lalaki, kaulinan ieu anu jadi ucing panonna kudu di tutup jeung
kudu aya di tengah-tengah barudak anu lianna. Barudak kudu ngurilingan ucingna
bari ngawih, tepikeun ka nu jadi ucing menang mangsana.
48. Ular
Tangga
Ular
tangga mangrupa kaulinan dina papan kertas anu bisa dimaénkeun ku dua urang
atawa lewih. Papan ular tangga dibagi-bagi jadi sababaraha kotak, jeung
dieusian ku gambar oray atawa gambar tangga. Kaulinan ular tangga diciptakeun
dina taun 1870. Sakali éwang pemain ngalungkeun daduna, lamun pemaina menang
dadu angka 6, biasana menang giliran ngocok dadu sakali deui. lamun eureun
ditempat anu aya orayan, berarti urang bakal turun deui kahandap, lamun eureun
ditempat anu aya tanggaan berarti urang bakal kaluhur.
49. Yoyo
Yoyo
nyaéta mangrupa kaulinan barudak anu dijieun tina
plastik,kai,jeung logam anu dihubungkeun maké sumbu, anu kagulung tali. Yoyo
dimaénkeun ku cara ngalungkeun yoyo ka handap maké gerakan anu mulus.
50.
Katepel
Katepel
ku barudak sunda mah sok dipake pikeun ngala manuk disawah atawa dileuweung.
Cara nyieuna oge babari,tina dahan kai anu nyagak.
51. Bola
Kasti
Kaulinan
bola kasti ieu ngan ngagunakeun alat saayana jeung pamaén saayana. Paneunggeul
pikeun bola kasti na oge kadang-kadang ukur paké sendal jepit. Aturanana oge
sayaayana, kumaha kasepakatan pamaén.
52. Bebedilan
Bebedilan
ieu dijieuna tina dahan daun cau, bisa oge dijieun kukudaan.
53. Ngurek
Dipilemburan
mah ngurek teh sok sakalian dipaké ulin. Barudak lalaki ngalabring
kasawah,paloba-loba menangkeun belut anu engkéna bakal dipasak.
54. Kuartet
Kuartet
nyaéta kaulinan kartu anu ngumpulkeun 4 kartu dina masing-masing baladna. Saha
anu loba ngumpulkeun kartuna éta anu menang.
55. Sulap Karet
56.
Teteleponan
Barudak
lembur jaman baheula mah osok ulin teteleponan ngagunakeun cangkang akua gelas
anu disambungekun ku bola panjang.
Daftar pustaka
Hidayat,
Rachmat Taufiq, spk.2005.Peperenian Urang Sunda.Bandung:Kiblat.