text:
Selasa, 13 Desember 2011
ARTIKEL BAHASA SUNDA
PAMALI JEUNG SANGET
Éséy Cécé Hidayat
“Téng manuk téng, anak merak kukuncungan”
“Uyah mah tara téés ka luhur”
“Melak cabé jadi cabé, melak bonténg jadi bonténg”
nGAHAJA dina ieu tulisan dibubukaan ku nyutat 3 paribasa Sunda. Maksudna mah keur tatapakan pamiangan tujuan ieu tulisan. Dina paribasa kahiji jeung kadua, eusina ngagambarkeun hubungan antara anak jeung nu jadi kolotna. Lain hubungan génétis wungkul tapi hubungan patalina, adat kabiasaan, tabéat, watek jeung sifat anak. Hadé goréngna anak ditangtukeun ku bekel atikan jeung pangajaran ti kolotna. Ari paribasa katilu, eusina nuduhkeun mun urang melak hadé tangtu jadina gé hadé, melak goréng jadina goréng. Hadé jeung goréngna budak gumantung kana pepelakanana ti nu jadi kolotna.
Anak, sacara kodratna lahir dina kaayaan suci bersih lir kapas nu nyacas bodas. Rék jadi hideung, rék jadi beureumna téh kapan kumaha kolotna. Cara dina keretas téa mah budak téh lir keretas bodas tulisaneun. Rék ditulisan ku nu rocét atawa ku nu rapih, gumantung ka nu nulisanana. Sakumaha dina ajaran Islam gé aya hadis nu nerangkeun yén orok gubragna ka alam dunya dina kaayaan suci bersih, rék di-Islamkeun, di-Nasranikeun, atawa di-Majusikeun téh gumantung indung jeung bapa, nu jadi kolotna. Kolot boga kawajiban nangtukeun pikaharéupeun anakna. Rék sina hadé, rék sina goréng, rék Islam, Nasrani, atawa Majusi kumaha kolot nu ngurus jeung ngatik ngadidikna. Di dieu, pangaruh kolot téh gedé pisan dina lebah nangtukeun atikan jeung didikan ka nu jadi anak.
Jaman baheula, para karuhun Sunda tétéla geus boga padika keur nangtukeun papagon hirup anak incu buyut turunanana. Ajaran atawa papagon hirup nu kitu téh ceuk istilah populérna mah disebut “Kearifan Tradisi” atawa aya ogé nu sok nyebut “Kearitan Lokal” téa. Nya éta sarupaning ajaran, aturan, padika, tetekon, papagon hirup jeung palasipah hirup nu asalna tina “luang ti papada urang”. Cindekna gumelarna kawijakan hirup nu turun-tumurun téh biasana ngeunteung tina alam sabudeureun. Contona mangrupa babasan, paribasa, kapamalian, uga, cacandran, sanget, rupa-rupa upacara adat, jampé-jampé, paparikan-sisindiran, jeung sajabana. Eusina leubeut ku rupaning silib, sindir, siloka, simbul, jeung sasmita.
Dina ngalarapkeun papagon-papagon hirup téh, budak wajib narima jeung kudu taat tur tumut kana aturan ti kotot. Naon baé nu diajarkeun ku kolotna, mangka budak kudu daék nurut, teu meunang mungpang. Mun aya budak anu wani-wani nambalang atawa mungpang kana naséhat-naséhat, piwejang sarta wurukan ti nu jadi kolot, éta budak sok disebut sasar pikir, budak wangkelang, budak bontongor, budak bangkar warah, budak teu nyaho di kanyaah kolot, jeung sajabana.
Ari sipating budak, kapan masih polos téa. Adat-adatanana éstuning bawaan ti kodratna mah eusianeun kénéh. Mun rék ngarobah adat budak sangkan jadi jelema cageur, bageur, bener, singer, jeung pinter téh nya ku kolotna. Mun téa mah kolotna geus béak déngkak méré atikan jeung didikan ka nu jadi anak, tapi éta budak masih kénéh teu bisa robah adat, nya dalah dikumaha atuh. Antuknya sok lahlahan nyebut “Ah da geus kitu wé meureun takdirna.”
Konsép atikan kolot baheula, najan bisa waé can paamprok jeung ajaran Islam, tapi geuning dina enas-enasna mah geus ngamalkeun ajaran Islam. Contona lebah konsép “Amar ma’ruf nahiy munkar”, kapan kolot urang, Karuhun Sunda geus wawuh jeung éta konsép. Aya ajaran panyaram lampah salah jeung pangjurung atawa papatah pikeun lampah bener, nu nyampak dina babasan jeung paribasa. Upamana dina lebah nyaram lampah salah, dina paribasa nyampak mangpirang-pirang conto paribasa anu eusina nyaram. Saperti: Utah biwir nyiru rombéngeun, ulah gindi pikir belang bayah, ulah kabawa ku sakaba-kaba, ulah cul dogdog tinggal igel, ulah nangkeup mawa eunyeuh, jeung sajabana. Kitu deui dina lebah nitah milampah hadé, kapan réa babasan jeung paribasa nu eusina nitah migawé bener atawa rupa-rupa kahadéan. Saperti: kudu hadé gogog hadé tagog, kudu leuleus jeujeur liat tali, kudu ngadék sacékna nilas saplasna, kudu landung kandungan laer aisan, jeung réa-réa deui.
Ari nu boga kawajiban nepikeun papagon-papagon hirup jeung rupaning atikan lian ti kolot téh nyaéta guru jeung ratu (pamaréntah). Lantaran nya maranéhna pisan nu geus loba luangna dina kahirupan, geus loba pangalaman hirup, jeung nyaho pait peuheurna hirup. Tapi pikeun budak mah, peran kolot pisan anu kacida dominan mah, sabab nu di imah ngatik jeung ngadidik budak sacara langsung téh kolot. Ari nu disebut kolot téh, bisa indung jeung bapa, bisa nini-aki, atawa buyut urang. Tegesna mah saha baé anu aya patalina jeung pakuat-pakaitna nasab tur némbongkeun kanyaahna ka budak téa. Ku lantaran kolot téh jadi sumber atikan pikeun budak, atuh sagala réngkak jeung paripolahna téh sawadina jadi conto tuladeun budak. Aturan bebeneran anu ceuk ukuran kolot kudu kitu, nya budak gé nurutan kudu kitu.
Kolot urang baheula, saréngkak jeung saparipolahna téh éstuning tarapti jeung ati-ati. Lebah nerapkeun ajaran atawa atikan ka budak tara ku cara togmol atawa langsung nerag. Tapi sok dibalibirkeun ku rupaning dongéng-dongéng pieunteungeun, dongéng-dongéng bangsa jurig jeung dedemit, atawa ku nyieun aturan-aturan panyaram nu disebut PAMALI.
Kecap pamali nurutkeun Kamus Umum Basa Sunda LBSS (1994) mah cenah sagala hal anu sok aya matakna nurutkeun kapercayaan karuhun, saperti ulah sok lalangiran, pamali! matak ditinggalkeun maot ku indung; ulah sok diuk dina lawang panto, pamali! matak nongtot jodo. Ari cék RA Danadibrata mah nu disebut pamali téh nyaéta larangan sepuh urang anu maksudna teu meunang ngalakukeun hiji pagawéan lantaran sok aya matakna, upamana lalaki teu meunang nyekel asiwung pamali matak peluh; ngomé béas pamali bisi dijual ka oa; nu keur reuneuh teu meunang ngadahar intip pamali bisi bali orok kaluarna hésé; nu keur reuneuh teu meunang ngadabar tutut pamali bisi tunduh dina waktu keur ngalahirkeun jsb. Sedengkeun R.Satjadibrata mah nerangkeun harti pamali téh nyaéta larangan karuhun, upamana ulah nyoo seuneu, ulah nyoo béas, ulah nginjeum jarum tipeuting jsb.
Cindekna pamali téh sarupaning pantrangan-pantrangan anu kudu dijauhan, anu teu meunang dipilampah, sabab lamun dirémpak bakal nimbulkeun mamala. Jadi mun budak rék milampah hiji pagawéan anu teu parok jeung aturan kolot, kolot urang baheula cukup nyebut “teu meunang, pamali, bisi matak anu…” Ku kitu gé, budak téh sok tara loba tatanya deui, éstuning nurut wé da maksudna kalawan lantip tur surti ku kolotna geus dibéjaan. Basana gé cukup ku “Ulah kitu sabab bisi kitu”. Eusina siga nu nyingsieunan, padahal disatukangeun lalangsé éta panyaram téh aya maksud anu nyamuni, anu kudu disurahan, anu kudu dipikiran deui. Tah bakal kaharti jeung kabukana rasiah éta silib, sindir atawa siloka dina éta kapamalian téh lamun budakna geus jadi jelema sawawa, geus mikir déwasa, geus loba luangna.
Upama dipikir saliwatan mah asa anéh, naha ari kolot-kolot urang baheula ka nu jadi anak téh sok loba pisan nyaram atawa mantrang? Jeung mantrang atawa nyaramna téh ngan wungkul ka barudak deuih, da ka anu geus sawawa mah tara, komo ka nu geus laki rabi mah tara pisan. Geura wé, cenah dahar itu teu meunang, pamali; dahar ieu teu meunang, pamali. Kitu deui ngalakukeun itu pamali, ngalakukeun ieu pamali. Sigana téh ampuh pisan, cukup ku nyebut pamali gé, ku budak kudu digugu jeung tara aya nu wani mungpang.
Kaalaman ku sorangan, baheula, jaman keur budak, boh ku indung bapa, boh ku nini aki sok remen ditegor pamali téh. Upamana waktu meuncit hayam, biasana rék lebaran. Budak mah cenah teu meunang dahar cékér hayam, pamali, da bisi tulisanana goréng siga cékér hayam. Atawa budak mah teu meunang ngadahar tunggir, pamali sabab bisi engkéna dipangnunggirkeun. Kitu deui bagian hulu hayam, budak teu meunang ngadahar hulu/ otak hayam, pamali da bisi huisan. Anu matak keuheul mah lebah bagéan ati hayam, da puguh ngeungeunahna, budak dicaram, teu meunang ngadahar ati hayam, sabab cenah bisi jadi matak guranyih atawa bakal loba kasusah.
Conto séjénna pantrangan kapamalian nu ditibankeun ka barudak téh, utamana nu patali jeung daharéun. Saperti, teu meunang ngadahar cau sisina, sabab matak kasingsal; teu meunang dahar jantung, sabab matak jantungeun; teu meunang ngadahar cau démpét, sabab bisi engkéna matak boga anak démpét; teu meunang beuki dahar suung, sabab bisi engkéna suungeun; teu meunang dahar lopang, sabab matak belet; ulah beuki iwung awi gedé, matak édan awi cawang; ulah ngadahar buah urut sésa kalong, sabab matak rodék/burung susu.
Aya deui panyaraman anu patali jeung pagawéan diantarana: ulah meuleum batok, matak nyeri tuur; ulah meuleum daun cau baseuh, matak bau kélék; ulah meuleum suluh ti puhuna, matak malarat pakokolot, jst.
Sakabéh panyaraman-panyaraman di luhur anu kasebut kapamalian téa, lamun dipikir saliwat mah siga nu teungteuingeun kolot urang téh. Hawek wé sugan mah, rupaning kadaharan anu cék rarasaan mah ngeunah tur dipikahayang ku budak, bet sagala dicaram. Padahal lamun disurahan kalawan lantip tur surti, bréh wé kapanggih maksudna.
Apanan kolot mah ngatik ka barudak téh ngarah nurut tur nerap, sarta dimana geus sawawa atawa jadi kolot deui, rupaning ajaran téh diamalkeun. Tétéla geuning aya maksud di satukangeun lalangsé kecap pamali téh. Di dinya nyampak ajaran tradisional nu kudu disurahan kalawan wijaksana. Kolot urang baheula nyaram soténan maksudna sangkan urang ulah boga sifat hawek, sagala di dahar teu inget ka batur. Kapan pangawakan budak mah kawatesanan, mangka dimana dahar gé kudu diukuranan ulah sagala hayang, ulah sagala didahar, nepi ka matak méakkeun batur. Kitu deui pantrangan-pantrangan nu patali jeung maké tur ngagunakeun tutuwuhan atawa sasatoan. Sasatna lain teu meunang tapi ngatur sangkan ulah dibéakeun. Jantung cau upamana, kapan éta téh pibabakaleun buah cau, lamun jantungna diala terus dipaké kadaharan samemena, meureun moal jadi buah. Atuh moal aya buah cau. Suung ogé kapan jaman harita mah teu dipelak, tapi jadi ku sorangan. Mun terus diala sarta dijadikeun kadaharan kalawan teu maké aturan, meureun gancang béakna. Tah éta téh hiji gambaran yén kolot urang baheula mah wijaksana jeung nyaah ka alam sabudeureun. Sagala nu nyampak di alam téh keur manusa, tapi teu meunang sagawayah maké jeung ngagunakeunana, kudu maké aturan. Ku aturan nu sifatna teu tinulis saperti pamali téa ge geus cukup, da masrakat harita kukuh pengkuh, tuhu jeung taat disiplin kana aturan nu geus dijieunna.
Kecap pamali ogé tétéla ampuh pikeun ngaraksa jeung ngariksa kalumangsungan lingkungan alam sabudeureun. Kecap pamali bisa nyegah pagawéan anu bakal ngabalukarkeun ruksakna lingkungan. Upamana pikeun ngaraksa jeung ngariksa leuweung, masarakat Sunda buhun, kolot urang baheula, nyieun aturan mana leuweung anu meunang disaba, jeung mana leuweung anu teu meunang disaba. Nya aya aturan nu ngabagi babagian leuweung jadi leuweung larangan jeung leuweung tutupan nu dipahing diganggu, komo deui diruksak mah. Ngan wungkul leuweung nu teu kaasup leuweung larangan jeung leuweung tutupan anu meunang disaba sarta dicokot mangpaatna. Jadi, asup ka leuweung tutupan jeung leuweung larangan mah pamali pisan, sabab mun dirémpak bakal nimbulkeun mamala. leu téh éstuning wijaksana jeung cerdas, sabab geuningan karuhun urang, kolot baheula geus ngalaksanakeun konsép konservasi leuweung anu ngalestarikeun leuweung katut pangeusina. Kaharti ku akal, kapan nya leuweung nu jadi sumber nyimpen cai jeung nyegah tina bencana alam banjir atawa longsor téh. Sabab mun leuweungna ruksak, sumber cai jeung sumber alam, flora katut fauna nu aya di leuweung bakal ruksak nepi ka béakna.
Aya conto séjén anu patali jeung ngatur, ngajaga, ngaraksa jeung ngariksa tutuwuhan nu nyampak di alam. Upamana dina lebah nuar tatangkalan, boh kai, boh awi. Karuhun urang pantrang ngalakukeun dina 2 poé nu dianggap sakral nyaéta poé Salasa jeung poé Jumaah. Naon sababna? Kapan poé Salasa téh sok dipaké poé pasar, ari poé Jumaah, kapan poé ibadah umat Islam, ngalaksanakeun sholat Jum’ah. Lamun unggal poé dina saminggu diwenangkeun kitu waé nuar awi atawa kai, meureun bakal béak sagala tatangkalan téh, pangpangna ari awi jeung kai mah sok dipaké bahan keur nyieun imah. Pon kitu deui dina cara nuar awi, teu meunang sagawayah tapi kudu dipilih tina dapuran awi anu pangjerona, anu umur awina geus kolot, sabab lamun nu ngorana dituaran atuh bakal tumpur. Dina ngala kawung ogé, anu méh saban bagian ngabogaan mangpaat, karuhun urang teu sagawayah ngagasab tangkal kawung, tapi diatur ku tata titi nu rintih maké upacara adat, ngahoramat kanu dianggap ngageugeuhna. Balukarna tara aya tangkal kawung nu wani-wani diruksak, malah diraksa jeung diriksa da ngahasilkeun lahang pigulaeun. Kitu deui cara melak pepelakan, cara paré di sawah atawa di huma teu sagawayah, tapi diatur ku papagon-papagon adat tradisi, ku cara maké upacara adat.
Lian ti kapamalian, pikeun ngaraksa jeung ngariksa lingkungan alam sabudeureun, pangpangna tempat dimana nyampak sumber huluwotan cai, anu biasana mah sok dibarung ku ayana tatangkalan kai anu galedé, kolot urang baheula nyieun aturan atawa papagon ku cara nyebutkeun yén éta tempat téh SANGET. Ari sanget téh hartina dina éta tempat aya sabangsaning jurig atawa dedemit anu ngageugeuh. Lamun digunasika atawa diganggu komo deui diruksak mah, tangtu jurig nu ngageugeuh éta tempat bakal mawa mamala. Ku cara kitu gé éta tempat téh aman, tara aya nu wani-wani ngadatangan, sok komo ngaruksak atawa nuar kaina mah. Harita mah dikitukeun téh percaya wé. Ku aturan ayana jurig nu ngageugeuh nepi ka meunang sebutan sanget téa, sumber-sumber alam nu nyampak di dinya jadi aman. Sirah cai atawa huluwotan cai teu diganggu, kitu deui tatangkalanana ogé aman. Sabalikna lamun éta sumber cai jeung kaina diruksak ku cara dibabad dituaran, geus tangtu caina bakal orot, malah nepi ka saatna pisan gé teu mustahil.
Perkara percaya ka sabangsaning jurig atawa siluman jeung bangsa dedemit téh memang ampuh pikeun ngajaga, ngaraksa jeung ngariksa lingkungan alam sabudeureun, lain baé ngariksa tutuwuhan tapi deuih jeung sasatoana ogé. Contona lauk cai. Di daerah Kuningan, aya sabangsa lauk kancra purba, anu ngan aya hiji-hijina di Kuningan wungkul. Ti baheula nepi ka ayeuna tetep langgeng lestari, sabab teu aya nu wani-wani ngala, komo nepi ka ngadahar laukna mah. Padahal éta téh jenis lauk nu kaasup langka tur teu nutup kamungkinan saenyana mah mun didahar gé matak ngeunah. Tapi ku lantaran diterapan aturan buhun ti karuhun Sunda SANGET téa, éta lauk tetep abadi malah ngalobaan, tur ekosistemna ogé dipiarajeung dipusti-pusti, henteu diganggu. Kiwari éta lauk tara aya nu wani ngala, tapi ukur dipaké objék wisata di Taman Pemandian Air Cigugur Kuningan.
Tétéla geuningan, karuhun urang, kolot baheula, leuwih wijaksana jeung leuwih cerdas lebah ngaraksa jeung ngariksa lingkungan téh cukup ku papagon jeung aturan anu teu tinulis: PAMALI jeung SANGET. Hasilna nyugemakéun tur ditarurut deuih. Ari ayeuna kumaha? Manusa alam kiwari, anu cenah sok disebut jaman modéren dina nyangharéupan lingkungan alam sabudeureun beunang disebut kabalinger, da geuning alam téh diruksak, diéksploitasi jeung digunasika, nepi ka ruksakna. Atuh wawalesna téh nya bencana alam jeung bencana kamanusaan. Banjir, longsor, caah déngdéng, kalaparan, tigerat cai, hawa nyongkab panas, jeung sajabana.
Sigana, urang nu hirup di alam kiwari kudu ngimpleng mikiran deui papagon-papagon kolot baheula nu geus puguh benerna jeung puguh hadéna, lebah miara jeung ngalestarikeun alam mah. Ulah aya basa katinggaleun jaman, atawa dianggap kuno. Sapanjang aya mangpaatna jeung gedé gunana keur kahirupan, naon salahna mun éta papagon-papagon kolot baheula téh ditulad. Paling copelna, dipaké eunteung pikeun mangsa pikaharéupeun, supaya anak incu generasi sapandeurieun urang salamet.Mangga nyanggakeun…! Wallahu ‘alam bishawab…
Langganan: Poskan Komentar (Atom)


c: text/html

text:
Bismilaahirrohmanir
rohim,
Assalaamualaikum
wr. wb.
Langkung
ti payun sim kuring ngahaturkeun nuhun ka pihak panitia anu parantos masihan
waktos kanggo sasanggem dina ieu acara. Hapunten anu kasuhun, saupami dina ieu
biantara aya pisanggem anu kirang merenah, boh basana boh tatakrama.
Bapa Kapala
Sakola miwah Bapa sareng Ibu Guru,
Kitu deui
sakumna réréncangan sakola sadaya anu dipikacinta,
Dinten ieu,
dina raraga paturay tineung murid kelas genep/salapan/dua belas, tipayun mangga
urang sasarengan manjatkeun puji sinareng syukur ka Gusti Nu Maha Suci, réh
maparinan taufik sareng hidayah-Na, dugi ka danget ieu urang sadaya aya dina séhat
wal afiat. Pamugi ku kasumpingan urang sadaya kénging ridho ti Alloh SWT.
Solawat sinareng
kasalametan mugia dilélérkeun ka jungjunan urang sadaya Nabi Muhammad SAW., ku
jasa mantenna anu parantos maparin patwa ka urang sadaya dugi ka terang mana
anu haq sareng mana anu bathil. Mugia urang sadaya kalebet umat anu taat kana
ajaran mantenna.
Bapa sareng
Ibu Guru,sareng réréncangan sakola sadaya anu dipikacinta,
Sim kuring
atas nami wakil murid kelas genep/salapan/dua belas, seja ngadugikeun
katineung, kedal lisan dina raraga
paturay tineung. Bapa sinareng ibu guru anu dipikacinta, cunduk waktu ninggang
mangsa, ...... taun teu karaos sim
kuring saparakanca diatik dididik sagalaning elmu pangaweruh anu teu kinten
seueurna jasa bapa miwah ibu guru sadaya. Sim kuring sadar yén salami .... taun
tos tinangtos seueur ngalakukeun hal-hal anu matak musingkeun sareng pikakeuheuleun.
Kumargi sakitu, sim kuring saparakanca seja neda sih hapuntenna tina
samudayaning kalepatan.
Kalih ti éta
sim kuring saparakanca seja neda pidua ka bapa, ibu guru supados tiasa
neraskeun diajar ka sakola nu langkung luhur. Teu hilap ka adi-adi sadaya nu
masih kénéh aya di bangku sakola ti kelas ... dugi ka kelas ... , mugi sing
getol diajar, sareng sing taat kana piwuruk bapa sareng ibu guru.
Bapa, ibu
guru, sadaya nu sami hadir nu dipikacinta.
Sakitu katineung
ti sim kuring, kirang langkungna hapunten anu kasuhun.
Wabillahi taufik
walhidayah
Wassalaamu
alaikum wr. wb.
Sumber : Winaya
Basa ;

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Dursala
Dursala (atawa Dusala atawa Dussala) nyaéta ngaran saurang inohong dina wiracarita Mahabarata nyaéta adina Duryodana, pamingpin para Kurawa. Manéhna mangrupakeun hiji-hijina awéwé di antara anak-anakna Drétarata jeung Gandari.
Dina pawayangan Sunda jeung Jawa, Dursala mangrupakeun saurang lalaki, nyaéta anakna Dursasana. Sedengkeun ngaran adi awéwé Duryudana vérsi Sunda jeung Jawa mah nyaéta Dursilawati
Daptar eusi
Silsilah Vérsi Mahabharata[édit | sunting sumber]
Dina Mahabarata, Dursala mangrupakeun anak awéwé ti pasangan Dréstarata jeung Gandari. Manéhna ngabogaan saratus lanceuk lalaki, anu kakabéhanana kawéntar ku sebutan para Kurawa. Sajaba ti éta, Dursala ogé ngabogaan baraya anu lahir ti selir nu ngaranna Yuyutsu.
Dursala ngadahup ka Jayadrata raja Karajaan Sindu sarta Karajaan Sauwira. Ti kawinan kasebut, lahir saurang anak nu dingaranan Surata. Jayadrata sorangan tiwas dina perang Baratayuda ku leungeun Arjuna. Sawatara taun sanggeus perang lekasan, incu Surata sempet tarung jeung Arjuna sabot Arjuna ménta upeti ti Karajaan Sindu dina raraga upacara Aswaméda anu diayakeun ku Yudistira.
Pancakaki Dursilawati[édit | sunting sumber]
Dina vérsi pawayangan Sunda jeung Jawa, adi awéwé para Kurawa anu kawin jeung Jayadrata ngaranna Dursilawati. Manéhna ngabogaan tabéat goréng nyaéta resep ngaheureuyan lalaki gandang, diantarana Arjuna, misanna sorangan.
Mimitina Jayadrata datang ka Karajaan Astina pikeun guguru élmu pamaréntahan ka Pandu, bapana para Pandawa. Tapi alatan Pandu geus maot, Sangkuni usaha narik Jayadrata pikeun jadi balad Kurawa. Diantarana manéhna ngagunakeun kageulisan Dursilawati pikeun narik haté Jayadrata.
Jayadrata katarik atina sarta daék kawin jeung Dursilawati. Tapi nyanghareupan poé kawinan, Dursilawati leungit diculik ku hiji gajah bodas. Arjuna mantuan Jayadrata nimukeun Dursilawati sarta maéhan gajah kasebut.
Jayadrata jeung Dursilawati boga dua urang anak nu dingaranan Kartiwindu jeung Antisura. Kartiwindu saprak leutik diangkat anak ku Sangkuni. Dina perang Baratayuda Kartiwindu kabur ti médan perang mangsa kakuatan pihak Kurawa beuki ngipisan.
Antisura mah leutik kénéh sabot perang lumangsung téh. Manéhna meunangkeun pangampunan sarta ditarima jadi perwira Karajaan Astina dina mangsa pamaréntahan Parikesit, incu Arjuna. Antisura kawéntar songong sarta resep ngagulkeun diri sorangan. Balukarna, hubungan manéhna jeung para perwira séjénna anu masih katurunan Pandawa kurang alus.
Dua anak Dursilawati, nyaéta Kartiwindu jeung Antisura jadi karaman dina pamaréntahan Parikesit. Kartiwindu ngarusak katingtriman Astina ti luar, sedengkeun Antisura ti jero kadaton.
Dursilawati sorangan tilar dunya mangsa perang Baratayuda lumangsung alatan nyawana dicabut ku Batara Basa minangka tumbal pikeun kameunang pihak Kurawa, hususna Jayadrata. Minangka buktina nyaéta kajayaan Kurawa dina poé ka-13 maéhan Abimanyu, anakna Arjuna.
Dursala vérsi Sunda jeung Jawa[édit | sunting sumber]
Dina pawayangan Sunda jeung Jawa, Dursala nyaéta ngaran hiji lalaki, nyaéta anakna Dursasana, Kurawa nu kadua. Dina kalimah séjén, Dursala vérsi Sunda jeung Jawa nyaéta alona Dursilawati.
Di antara para Kurawa, Dursala nyaéta anu pangsaktina. Manéhna ngabogaan aji pangabaran anu bisa ngalumpuhkan kasaktian musuh. Dursala saterusna mingpin serangan pikeun ngarebut Karajaan Amarta jeung maéhan para Pandawa. Dina serangan kasebut, manéhna hasil ngéléhkeun Gatotkaca, anakna Bimasena, Pandawa nu kadua.
Gatotkaca ahirna hasil ngéléhkeun Dursala sanggeus manéhna meunangkeun élmu kasaktian anyar nu ngaranna aji narantaka anu diajarkeun ku Arya Seta, hiji pangéran ti Karajaan Wirata. Dina perang tanding kasebut, Dursala tungtungna tiwas ku leungeun Gatotkaca.


text: 1Errohna Allah adhabu epaterrang ja' e bakto se bakal dhateng sabagiyan oreng bakal mortada, ta' ngakone Almasih. Reng-oreng jareya bakal noro'a roh-erroh se noduwagi jalan se la-sala, sarta atoro' ka pangajaran-pangajaranna erroh jahat, 2se eajarragi kalaban parantara'anna reng-oreng monafek se lecegan. Atena reng-oreng jareya la petteng. 3Reng-oreng jareya ngajarragi ja' oreng ta' olle abine otaba alake, ban badha cem-macemma kakanan se ta' olle kakan. Mangkana kakanan jareya ecepta'agi Allah kaangguy ekakan kalaban asokkor ka Salerana bi' reng-oreng se parcaja ka Almasih ban se la tao ka pangajaranna Allah se bendher. 4Pa-apa se ecepta'agi Allah reya bagus, tadha' settonga se kodu eanggep haram mon la etarema kalaban asokkor ka Allah. 5Sabab kakanan reya daddi halal mon eberkadi Allah sarta etoro'e du'a. 6Mon ba'na ngajarragi jareya kabbi ka tan-taretan se saiman, ba'na nyamana abdina Isa Almasih se bagus lakona. Ban ba'na bakal terrosa mabagus batenna ba'na bi' dhabuna Allah se daddi kaparcaja'anna ba'na, sarta bi' pangajaran-pangajaran se bendher se la etoro' ba'na sampe' sateya. 7Jauwi ta-careta tahayyul se ta' aguna. Alate kaangguy odhi' abakte ka Allah. 8Lateyanna badan reya sakone' gunana, tape lateyanna rohani aguna e dhalem parkara apa'a bai, sabab agandhu' janji kaangguy odhi' sateya reya ban e bakto se bakal dhatengnga. 9Parkara jareya bendher, ban patot etarema sarta eparcaja pagu-onggu. 10Jareya sababba arapa sengko' ban ba'na abuwang ban alako berra', sabab sengko' ban ba'na tadha' batessa ngarep partolonganna Allah se odhi', Panyalamedda sakabbiyanna oreng, bi-lebbi reng-oreng se parcaja. 11Ajarragi jareya kabbi ka tan-taretan se saiman, sarta soro toro'. 12Ja' sampe' badha oreng maske settonga se nganggep ba'na reya kene' polana ba'na gi' ngodha. Sabaligga ba'na kodu daddi contona reng-oreng se parcaja e dhalem caca ban tengka gulina, e dhalem kataresna'anna ba'na ka sasamana, e dhalem kaparcaja'anna ba'na ka Almasih sarta odhi'na ba'na se morne. 13Sabatara reya, sampe' sadhatengnga sengko' dhaggi', ba'na kodu pagu-onggu maca'agi Alketab ka reng-oreng, ban nyothok sarta ngajari reng-oreng jareya. 14Ja' paentheng ngangguy paparengnga Errohna Allah se eparengngagi ka ba'na e bakto pin-pamimpinna jema'at nompangngagi tanangnga ka attassa cethagga ba'na, ban bi-nabbi manapa' pessenna Allah parkara ba'na. 15Jalannagi jareya kabbi pagu-onggu sopaja kamajuwanna ba'na etangale'e bi' sakabbiyanna oreng. 16Jaga aba'na dibi' ban bariya keya pangajaranna ba'na. Ba'na kodu esto ngalakone jareya, sabab kalaban cara se kantha jareya ba'na bakal masalamedda aba'na dibi' ban sakabbiyanna oreng se ngedhingngagi ba'na.


text:
Osmosis
Osmosis nyaéta prosés difusi hiji pelarut (biasana cai) ngaliwatan mémbran semiperméabel, ti larutan anu kadar zat nu larutna handap (poténsi cai gedé) ka larutan anu kadar zat nu larutna leuwih luhur (poténsi cai leutik) dina hiji gradién kadar solutna[1]. Ieu téh mangrupa prosés fisika, nu mana pelarutna pindah - tanpa asupan énérgi - nembus mémbran semiperméabel (perméabel pikeun pelarutna, tapi henteu pikeun zat nu larutna) anu mindingan dua larutan anu béda konséntrasina[2].
Baca ogé[édit | sunting sumber]
Rujukan[édit | sunting sumber]
Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]
- Osmosis simulation in Java
- NetLogo Osmosis simulation for educational use (Java Applet for fast PCs)
- NetLogo Osmosis simulation for educational use (Java Applet, runs also on slow PCs)


text:
Rahmatullah Ading Affandie
Rahmatullah Ading Affandie (gumelar di Ciamis, 12 Oktober 1929 – tilar dunya di Bandung, 6 Pébruari 2008 dina umur 78 taun) putra ti Bapak Udin Tampura jeung Ibu Ratna Permana.[1] Atikanana dimimitian ti HIS dituluykeun ka Pasantrén Miftahul Huda Ciamis. Dina mangsa revolusi Jepang, RAF nuluykeun atikanana ka sakola Pertanian Tasikmalaya sarta SMA di Bandung.[1] RAF nyuprih pangarti ogé di Fakultas Hukum Universitas Indonesia Jakarta nepi ka tingkat Sarjana Muda.[1] Taun 1963 RAF jadi pagawé Perkebunan Negara IX nepi ka pangsiun ti PTP XII dina taun 1983. [1] Taun 1951-1954, RAF kungsi jadi koméntator maén bal di RRI Jakarta jeung Bandung.[1] RAF ogé salasahiji tokoh nu miboga jasa dina mekarkeun ngaran Persib.[1] Taun 1954-1955 RAF jadi Ketua Komisi Teknik di Persib.[1] Pamaén Persib nu kasohor kungsi diasuh ku RAF nya éta Rukman, Komar, Rukma jeung Parhim.[1] Taun 1955 RAF jadi Pemrakarsa Simposium Sastra Sunda nu diayakeun di Jakarta Taun 1956 RAF kapilih jadi anggota pangurus LBSS, tuluy dipercaya jadi Pupuhu Bagéan Sastra dina kapangurusan hasil Kongres 1958.[2] Taun 1956 ogé RAF kapilih jadi Pupuhu Calagara Kongrés Pemuda Sunda nu diayakeun di Bandung ( 4-7 November 1956).[2] Ti taun 1983 jadi Pupuhu Badan Koordinasi Kesenian Nasional Indonesia (BKKNI) cabang Jawa Barat sarta diangkat jadi anggota DPRD Jabar ti Fraksi Karya Pembangunan(1982-1997).[2]
Karya-karya RAF[édit | sunting sumber]
Minangka sastrawan nu kawilang produktif, RAF geus ngarang ratusan naskah sinétron, operet, sawatara novel kayaning Nu Kaul Lagu Kaleon (1989), Bentang Lapang sarta kumpulan carpon Dongeng Enteng ti Pasantren (1961).[1] Karya nu mangrupa naskah drama diantarana Dakwaan dan Yaomal Qiyamah nu ditulis dina taun 1950-an sarta geus dipintonkeun sababaraha kali.[1] RAF ogé nulis skenario film Si Kabayan, Ratu Ular jrrd nu dipintonkeun ku TVRI Pusat.[1] Aya ogé naskah gending karesmen dina judul "Ruhak Padjadjaran" nu kungsi dipintonkeun di Teater Terbuka Taman Budaya Jawa Barat tanggal 17 Juli 2006.[3] Naskah serial Inohong di Bojong Rangkong nu ditulisna teu leuwih ti 110 judul.[1]"Inohong di Bojong Rangkong" mangrupa sinétron komedi satir nu miboga suasana islami sarta nyunda.[1] Konsep seni islami geus jadi ciri has RAF.[1] Dina taun 1963 RAF ngagarap kasidah modern nya éta Lingga Binangkit.[1] Sanggeus sapuluh taun, Lingga Binangkit mekar jadi grup lianna nya éta Patria.[1] Ciri lainna nya éta satirna nu dianggap seukeut.[1] Saacan jaman reformasi, RAF salaku mantan anggota DPRD Jabar ti Fraksi Karya Pembangunan dina kritik-kritikanana mindeng nyugak ka pamaréntahan. [3]Taun 1961 RAF kasinugerahan hadiah LBSS pikeun buku kumpulan carpon Dongéng Énténg ti Pasantrén. Taun 1990 kasinugerahan hadiah Rancage kalawan novelna Nu Kaul Lagu Kaléon.[1] Taun 1998 buku biografi RAF Urang Banjarsari jadi Inohong di Bojongrangkong diterbitkeun ku Geger Sunten.[1] Kitu ogé jeung lalampahan RAF nalika naék haji dibukukeun ku Geger Sunten kalawan judul Akina Puri ka Tanah Suci. [1]
Referensi[édit | sunting sumber]
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t H. Rahmatullah Ading Afandie (RAF) (Diaksés tanggal 13 Oktober 2011)(id)
- ↑ a b c Tim Redaksi.2000.Ensiklopedi Sunda Alam, Manusia dan Budaya.Jakarta:Pustaka Jaya dan Yayasan Kebudayaan Rancage (id)
- ↑ a b Selamat Jalan H. Rahmatullah Ading Affandie (Diaksés tanggal 13 Oktober 2011)(id)


text:
Lodaya
Lodaya atawa maung lodaya (Panthera tigris) nyaéta mamalia kulawarga Felidae, salah sahiji maung nu asup kana marga Panthera. Sakumaha ilaharna bangsa maung, lodaya téh karnivora.
Lodaya lolobana hirup di leuweung jeung tatar jukut (nu luyu pikeun kamuflasena). Ti antara sadaya ucing badag, ukur lodaya jeung jaguar nu bisaan ngojay, sakumaha urang biasa manggihan lodaya keur ngojay di situ atawa wahangan. Lodaya ilaharna moro sorangan, ngamangsa utamana hérbivora sedeng kayaning uncal, mencek, jeung bagong. Sigana ukur manusa nu mangrupa prédator lodaya, nyaéta dina raraga moro jeung pikeun ngarah siritna, nu ceuk sakaol, padahal teu bener, mangrupakeun afrodisiak. Alatan ruksak habitatna jeung diboro, populasi lodaya beuki nyirorot sahingga asup kana daptar spésiés nu kaancam punah. Lodaya mangrupakeun salasahiji sato nu aya dina punclut ranté dahareun.
Daptar eusi
Dedegan[édit | sunting sumber]
Ciri pisik lodaya gumantung kana subspésiésna. Sacara umum, nu jalu beuratna 150 - 310 kg (330 lb - 680 lb), sedengkeun nu bikang 100 - 160 kg (220 lb - 350 lb). Panjangna, nu jalu 2.6 - 3.3 méter (8'6" - 10'9"), sedengkeun nu bikang 2.3 - 2.75 méter (7'6" - 9'). Ti antara subspésiés lodaya nu aya, Lodaya Corbetts téh nu pangleutikna, sedengkeun nu pangbadagna mah Amur.
Warna dasar bulu lodaya nyaéta antara konéng nepi ka semu beureum, kalawan bodas lebah dada, beuheung, jeung sela suku. Varian résésif nu ilahar nyaéta bodas, nu bisa borojol ti campuran nu cocog; bodas ieu lain albino. Lodaya hideung melanistik ogé kungsi kabéjakeun, tapi conto hirupna teu kungsi karékam. Aya ogé lodaya emas (Ing. golden tabby tigers, golden tigers, atawa tabby tigers) nu buluna warna emas nu leuwih caang batan warna lodaya biasa, sedengkeun welangna coklat. Variasi warna ieu jarang pisan, nu ukur aya di panginguan.
Polét lodaya warnana rupa-rupa, ti hawuk nepi ka hideung meles. Bentuk jeung kandelna béda gumantung subspésiésna, ilaharna leuwih ti saratus polét (Lodaya Jawa mibanda polét nu leuwih loba). Pola welang lodaya unik béda di unggal sato, sahingga bisa dipaké pikeun ngabédakeun hiji hijina, sakumaha sidik ramo dipaké pikeun ngabédakeun hiji jalma. Tapi, cara ieu teu dipiresep alatan héséna ngarékam pola welang lodaya liar. Welang ieu kamungkinan penting pikeun kamuflase, sahingga lodaya bisa nyumputkeun manéh ti mangsana.
Cara maéhan[édit | sunting sumber]
Lodaya biasa nalukkeun mangsana ti mana baé, biasana mah dibongohan, ngégél beuheungna nepi ka tikorona mites atawa megatkeun s
Subspésiés[édit | sunting sumber]
Lodaya kabagi kana dalapan subspésiés, tilu di antarana geus dianggap lastari, sarta hiji ampir punah. Lodaya (kungsi) hirup di Rusia, Sibéria, Iran, Afganistan, India, Cina, jeung Asia tenggara, kaasup kapuloan Sunda. Di antara nu aya kénéh, nyaéta:
- Lodaya Bengal (Panthera tigris tigris) kapanggih di sapanjang leuweung jeung tatar jukut Bangladés, Butan, Cina, India, jeung Népal, nu diaku salaku sato nasional ku Bangladés jeung India. Populasi liarna kira 3000 nepi ka 4600, lolobana aya di India jeung Bangladés. Ieu lodaya kiwari keur kadéséh pisan boh alatan ngurangan habitatna jeung diboro; sababaraha resép kadokteran Cina (hususna pikeun nambaan peluh) merlukeun bagian awak lodaya. Project Tiger, hiji proyék konservasi nu medal taun 1972, saeutikna geus bisa ngabantu pikeun ngajaga subspésiés ieu.
- Lodaya Indocina (Panthera tigris corbetti), ogé disebut lodaya Corbetts, hirup di Kamboja, Cina, Laos, Malaysia, Myanmar, Muangtai, jeung Viétnam. Populasina antara 1200–1800, tapi sigana mah kurang ti sakitu. Populasi panglobana aya di Malaysia, nu ngontrol pamoroanana kalawan ketat, tapi tetep baé populasina kaancam ku fragmentasi habitat jeung inbreeding. Di Viétnam, ampir sapertilu lodaya ditelasan pikeun masok farmasi Cina, sarta pikeun masarakat miskin dianggap salaku sumber upajiwa.
- Lodaya Sumatra (Panthera tigris sumatrae) ukur aya di pulo Sumatra, Indonésia. Populasi liarna kira ukur 400 - 500, nu utamana aya di lima taman nasional. Uji genetik geus hasil ngagali ayana marka genetik unik, nu nandakeun prosés tumuwuhna spésiés anyar (mun teu kaburu punah). Hasil ieu nunjukkeun pentingna ngaheulakeun konservasi Lodaya Sumatra batan subspésiés séjén. Diranjahna habitat jadi sabab utama ancaman kana kahirupan Lodaya Sumatra (ngabalak leuweung, kaasup di taman nasional), najan kabéjakeun aya 66 nu ditémbak/diboro antara taun 1998 jeung 2000—ampir 20% tina populasi total.
- Lodaya Sibéria (Panthera tigris altaica), ogé katelah lodaya Amur, Mansuria atawa lodaya Cina Kalér, ampir sagemblengna aya di Rusia wétan nu kiwari dijaga. Kiwari aya kurang ti 400 nu liar, nu sigana populasi-populasina geus teu bisa dipaké sacara genetik, alatan geus lobana inbreeding.
- Lodaya Cina Kidul (Panthera tigris amoyensis), ogé katelah lodaya Amoy atawa Siamén, subspésiés nu paling kaancam punah, malah nu liar mah ti saprak kapanggih terus ditémbak nepi ka paéhna taun 1994, teu kungsi kawénéhan deui di habitat alamina nepi ka kiwari. Taun 1959, Mao Setung ngumumkeun yén lodaya dianggap hama, sahingga jumlahna nyirorot pisan, ti 4000-an leuwih jadi 200-an taun 1976. Taun 1977 pamaréntah Cina malikkeun undang-undang ieu, sarta nyaram diborona lodaya liar, tapi kawijakan ieu geus telat teuing pikeun nyalametkeun subspésiés ieu. Kiwari, di Cina aya 59 lodaya Cina inguan, nu borojol ukur ti genep indung. Balukarna, karageman genetik nu dipikabutuh pikeun mertahankeun subspésiésna geus teu aya, sahingga kapunahanana geus aya na lawang panto.
Lastari[édit | sunting sumber]
- Lodaya Sunda (Panthera tigris sondaica) ngan aya di pulo Jawa, Indonésia. Sigana subspésiés ieu punah taun 1980-an, alatan diboro jeung ruksak habitatna ti taun 1950-an mula (taun sakitu téh dikira-kira populasi lodaya geus tinggal 25-an), malah ti jaman Hindia-Walanda sato ieu téh geus diboro pikeun kasenangan para pangagung Walanda. Lodaya Sunda kasaksian kénéh taun 1979.
- Lodaya Kaspia atawa Lodaya Pérsia (Panthera tigris virgata) kungsi aya di Afganistan, Iran, Irak, Pakistan, Uni Sovyét baheula, jeung Turki. Punah taun 1960-an, sabab taun 1968 kungsi kénéh katempo.
- Lodaya Bali (Panthera tigris balica) ngan aya di Bali. Ieu lodaya diboro nepi ka punahna—Lodaya Bali pamungkas (sigana) dipaéhan di Sumbar Kima, Bali Kulon, tangal 27 Séptémber 1937; nu mangrupa bikang sawawa. Ieu lodaya masih kénéh mibanda ajén penting dina ageman Hindu Bali.
Lodaya dina pustaka jeung budaya Sunda[édit | sunting sumber]
(kosong kénéh, mangga eusian)
Baca ogé[édit | sunting sumber]
- Smilodon (kawentar ogé dina sebutan lodaya huntu gobang)
- Candi Lodaya, candi Buda di Muangtai
Rujukan[édit | sunting sumber]
- Jim Corbett. 1946. Man-eaters of Kumaon. Oxford University Press.


text:
Paltot
Paltot nya éta alat paranti nulis atawa ngagambar anu bisa leungit alatan dihapus ku panghapus.[1] Mimitina paltot dijieun tina grapit tapi ku sabab babari potong jeung kotor jadi dirubah komposisina dicampuran taneuh liat.[1]
Sajarah Paltot[édit | sunting sumber]
Bahan dasar paltot nya éta tina timbal jeung grafit anu méré éfék gorésan warna hauk enggeus dimimitian ti jaman Yunani.[1] Dina taun 1564 di Inggris beulah kulon kapanggih aya kandungan grafit murni sanajan katingalina mah jiga batu bara, grafit henteu bisa dibeuleum, jeung bakal nimbulkeun warna hideung hérang tapi babari dihapusna.[1] Dina masa éta grafit masih disalah hartikeun kitu ogé timah hideung jeung plumbago.[1] Ku sabab éta istilah lead pencil (paltot timah) masih dipaké nepi ka ayeuna.[1] Ku sabab ngandung minyak, baheula grafit dibungkus ku kulit domba atawa potongan leutik timah anu bentuknatongkat dibungkus ku tali.[1] Dina taun 1560-an, paltot kalayan bentukn anu primitip geus aya di benua Éropa.[1] Stuluyna grafit téh diékspor pikeun para seniman, dina abad ka-17 bisa disebut grafit téh geus dipaké dimana-mana.[1] Tukang nyieun paltot ngalakukeun percobaan grafit pikeun nyiptakeun alat tulis anu leuwih hadé.[1] Ku sabab grafit jadi hal anu kagolong miboga ajén anu luhur alatan jadi incaran rampog.[1] Dina taun 1752 Parlemén Inggris ngaluarkeun undang-undang anu netepkeun yén anu ngarampog grafit bisa dipenjara. [1] Dina taun 1789 ngaran grafit anu asalna tina basa Yunanai graphein diresmikeun jadi ngaran grafit sangkan teu pahili jeung timah hideung.[1] Dina nyieun paltot modéren, grafit murni dipaké kalayan dicampur ku taneuh liat. [1]
Kamekaran Paltot[édit | sunting sumber]
Mangtaun-taun grafit Inggris nyongcolang di industri paranti niyeun paltot ku sabab cukup murni pikeun dipaké henteu kudu diprosés deui.[2] Lantaran grafit Éropa kurang alus, pabrik-pabrik paltot terus mekarkeun paltot ku saca ngalusan eusi paltot.[2] Insinyur Prancis Nicolas-Jacques Conté nyampurkeun bubuk grafit jeung taneuh liat, ngabentuk campuran jadi bentuk batang, anu satulutna dibeuleum.[2] Ku cara ngarubah-rubah grafit jeung taneuh liat ngabalukarkeun hasil paltot jadi gradasi warna hideung, prosés ieu anu dipaké nepi ka ayeuna.[2] Dina abad ka-19, nyieun paltot jadi bisnis anu gedé.[2] Kapanggihna grafit di sababaraha tempat, ka asup Siberia, Jérman, dan yang sekarang disebutanu ayeuna disebut Républik Céko.[2] Di Jérman jeung satuluyna di Amérika Serikat, sajumlahing pabrik dibuka.[2] Mimiti abad ka-20, barudak sakola geus maraké paltot.
Cara Milih Paltot[édit | sunting sumber]
- Ulah meuli paltot anu eusina déngdék ku sabab babari potong nalika dipaké, tapi pilih paltot anu Leads persisina di tengah.[3]
- Ulah meuli paltot anu eusina morosot ka luar tina paltotna ku sabab bakal babari patong.[3] Tapi pilih paltot anu eusina gedé, eusi paltot anu gedé tara babari potong. [3]


text:
Umar bin al-Khattab
Umar Bin Khatab nya éta salah sahiji Khulafaur Rasyidin anu mingpin kakhalifahan Islam sabada maotna Rasululloh Muhammad SAW.[1] Umar menjadi khalifah kedua anu ngagantikeun Abu Bakar[1]. Sosok Umar bin Khatab di golongan bangsa Arab katélah ku kawantéranna, kategesanna, jeung kateguhan jiwana.[1] Anjeuna nya éta pendukung, pangikut utama dakwah Nabi Muhammad SAW.[1] Khalifah Umar asalna tina bani Adi, salah sahiji bagéan suku Quraisy.[1]
Biografi[édit | sunting sumber]
Umar bin Khattab bin Nafiel bin Abdul Uzza atawa anu leewih dikenal Umar bin Khattab (581 - November 644) (Basa Arab: عمر ابن الخطاب) nya éta salah saurang sahabat Nabi Muhammad ogé khalifah kedua Islam (634-644).[2]
Umar digumelarkeun di kota Mekkah tina suku Bani Adi, salah sahiji rumpun suku Quraisy, suku pang gedéna di kota Mekkah basa éta.[2] Bapana Khattab bin Nufail Al Shimh Al Quraisyi jeung indungna Hantamah binti Hasyim.[2] Umar miboga julukan anu dibéré ku Muhammad nya éta Al-Faruk nu hartina jelma nu bisa ngabedakeun antara bener jeung batil.[2]
Kaluwarga Umar kaasup kana Kaluwarga kelas tengah, anjeunna bisa maca jeung nulis, anu nalika harita mangrupakeun hal anu langka. Umar ogé dikenal kusabab fisikna nu kuat dimana anjeunna jadi juara gulat di Mekkah.[2]


text:
Kota di Jawa Barat: Kota Bandung, Kota Cirebon, Kota Bogor, Kota Tasikmalaya, Kota Sukabumi, Kota Depok, Kota Bekasi, Linggajati, Cilimus (Indonesian Edition)
Kota di Jawa Barat: Kota Bandung, Kota Cirebon, Kota Bogor, Kota Tasikmalaya, Kota Sukabumi, Kota Depok, Kota Bekasi, Linggajati, Cilimus (Indonesian Edition)Sumber: Wikipedia. Halaman: 26. Bab: Kota Bandung, Kota Cirebon, Kota Bogor, Kota Tasikmalaya, Kota Sukabumi, Kota Depok, Kota Bekasi, Linggajati, Cilimus, Kuningan, Karawang, Kota Cimahi, Kota Banjar, Daftar kabupaten dan kota di Jawa Barat, Kota Kuningan, Sumedang, Cianjur, Purwakarta, Subang, Ciamis, Garut. Kutipan: Kota Bandung merupakan kota metropolitan terbesar di Jawa Barat sekaligus menjadi ibu kota provinsi tersebut. Kota ini terletak 140 km s


text:
- Ku S.A. Hikmat -
,,Tah dada aing” Sorana mani handaruan. Kurang-kurangna teger mah nu ngadenge matak baseuh tjalana. Song dada rubakna nu buluan diasongkeun. Sorot panonna nu buringhas siga tembus kana hulu angen musuhna. Njaliara ka sakudjur awak nu keur disanghareupan. Unggal rindat, usik djeung kereteg musuhna geus kaukur. Moal kapiheulaan babar manehna mah. ,,Hajoh dia ulah ngadjedog bae.”
Si Gomar anu geus kasohor djago di daerah Tjibaliung, hatena rada hemar-hemir. Asa kakara manggih lawan anu teuneung ludeung asup ka daerahna. Sanadjan manehna geus njaho kana ngaranna oge, ari adu hareupan mah kakara, da di dunja kadjawaraan di sakuliah Banten mah teu aja nu bireuk atuh ka si Djago the. Djago-djago di Labuan, Menes, Rangkas, Cilegon, Pandeglang geus teter. Kabeh dipatjundang. Karek ku haok djeung polototna bae ge geus rea nu taluk. Komo ieu bari diparag ku si Djago djeung baladna saperti ajeuna mah.
Kareret ku djuru panon Si Gomar, balad-balad manehna sorangan bangun nu leungit pangatjian. Renghap manehna narik napas pandjang, tajohna ngumpulkeun heula tanaga djeung pangatjian.
,,Djadi asal idjen!” djawab Si Gomar neger-negerkeun maneh. Hatena mah teu wudu dag diug dug. Srog madju ka hareup. Bedog Tjiomasna meh ngangsar kana taneuh. Geulang bahar meulit dina pigeulang duanana. Dua djago geus adu hareupan. Nu saurang awak badag sembada, nu saurang deui djangkung leutik.
Njeh Si Djago njerengeh semu nu ngahoa. Pikirna sageprak oge Si Gomar moal teu rubuh.
,,Heeet” Si Djago ngagigila musuhna. Dina kalangan pentja di Banten mah sora ieu teh pikeun mere peringetan. Musuh kudu iatna sabab gorowok kieu teh biasana disusul ku panaradjang kilat nu bahja. Tapi da lain djawara sakatiga atuh si Gomar oge. Nangtungna masing angger tagen. Teu seber ku geretak nu matak katorekan. Manehna tetep ngadago gerakna musuhna. Tapi nu didago lebeng.
Ana barakatak the Si Djago ngagakgak ,,Heuh, heuh, heuh,” matak muringkak bulu punduk. ,,Heuh heuheuh, bener djago dia, njah! Deungeun-deungeun mah karek dihetkeun geh geus bidjil kokoneng.”
Rej beungeut Si Gomar beureum. Hatena ngentab panas. Leungit sagala kagimir. Ajeuna paeh isuk paeh. La haula wa la kuwata, tjeuk hatena njambat. Teuing ka saha. Ngan nu dipeleng ku mengingetna mah, guruna, nu nurunkeun sagala elmu pentja djeung kawedukan.
,,Hajoh dia madju”. Ragamang Si Djago rek ngarawel beuheung Si Gomar. Ieu pisan nu diarep-arep ku Si Gomar ge. Antara sasenti deui ngagilek, leungeun musuh digiwarkeun kaluar. Tapi…. Meh wae manehna kaleungitan kasaimbangan badanna. Da leungeun Si Djago sakilat: ,,leungit”. Sihoreng eta gerak tipu. Geuwat manehna menerkeun deui tangtunganana.
,,Heuh, heuh heuh” Si Djago Tjeutjeuleukeuteukan. Seuri nu karasana asa balati nurih angen Si Gomar. Saumur dumelah, karek ajeuna dipojok djeung digeuhgeujkeun dina kalang, mangkaning di lembur sorangan deuih. Renghap deui narik napas. Huntuna kekerot. Napsuna mimiti ngagudag-gudag. Gorowok manehna nantang. ,,Hajoh dia djago, madju Setan ……….”.
Djep nu njeungseurikeun djempe. Rej beungeut Si Djago beureum. Biwirna mani ngawet, dadana beuki didjeberkeun. Panonna molotot bangun anu rek ngalegleg.
,,Disakalikeun dia ku aing ajeuna mah, moal diomberan,” gerentesna. Sebrut peureup katuhuna nu sagede tjengkir ngahiuk. Djleng Si Gomar luntjat ka katuhueun musuhna, bari nepak siku Si Djago ku leungeun kentja, bareng djeung suku katuhuna nedjeh palangkakan. Mun nu sedjen mah dina tangtung kitu teh geus pasti beunang mamatihna.
Tapi Si Djago nu kakontjara maher pentjana, ngan ukur djero sasekon geus bisa ngomean tangtungna. Sret narik leungeunna nu milepas, disikukeun bari ngarengkogkeun awakna. Tulang siku diadu djeung tuur Si Gomar. Ngan sakilat duanana geus pada menerkeun deui tangtungna. Sadjongdjonan papelong-pelong. Napasna ngaharegak. Sebrut deui Si Djago ngaheumbatkeun peureup katuhuna. Tapi harita keneh ditjentok deui bari ngagilirkeun awakna ka katuhu. Atuh Si Gomar nu rek ngadua kalian mitjeun panaradjang musuhna kawas tadi teh, ajeuna kapalingan tangtung. Karek ge djleng ka katuhu geus dipapag manten ku peureup Si Djago nu ditudjukeun kana beungeutna. Gerak refleks Si Gomar teu kendor, lep manehna ngelok, brek pasang depok. Peureup kentja Si Djago ngahiuk mani bangbaraan milepas luhureun sirah musuhna. Kapaksa Si Djago ngalengkah ka hareup pikeun mere kasaimbangan tangtungna nu lontjer. Tapi karek ge tjlek sukuna kana taneuh, geprak suku Si Gomar ngagunting. Riek awak Si Djago njanggejeng. Arek dibeubeutkeun pisan, gewewek ngaranggeum buuk Si Gomar. Nu laladjo mongkek napas. Gurindjal, djleng Si Gomar luntjat heula. Geutih ngarej kana tarangna. Serepet bedogna dilugas. Gurilap-gurilap katodjo panon poe.
Si Djago, da beurat ku awak, teu kaburu nangtung. Kapaksa manehna ulin di handap, pikeun nahan panaradjang Si Gomar. Seak sora bedog ngahiuk njabet beuheungna. Gilek Si Djago ngagilek bari ngadepong, djekres sukuna ngagunting musuhna. Tapi Si Gomar rikat pisan ngadjleng.
Djleng ka kentja, ketjek suku Si Djago dikadek, tapi poos digiwarkeun, bles bedogna nantjeb kana taneuh. Si Gomar dina sikep nu nguntungkeun, terus njehtjer musuhna ………………. Djlung-djleng ka kentja ka katuhu bari njabet-njabetkeun bedogna. Si Djago napasna geus mimiti ngahegak. Manehna kapaksa ngalawan musuhna ku karikatan sukuna wungkul. Kaajaanana matak pikahariwangeun.
,,Tah, Ka ………. !” Salah saurang balad Si Djago ngagorowok. Belewer aja nu ngalajang luhureun sirah Si Djago, manehna ngagilek bari njanggap bedog musuhna ku siku-siku.
Belentrang wadja pada wadja diadu, bareng djeung ngagoakna Si Gomar. Pluk bedogna murag tina leungeunna. Sadjongdjongan ngadjengdjen, bru nu rubuh bari sesegor, Si Gomar palastra-satria tengahing kalang. Aja nu djail ti luareun kalang!
Si Djago nu masih ngadepong bari ngahegak, olohok nendjo musuhna teu puguh-puguh rubuh. Djung manehna nangtung lalaunan. Breh katendjo aja peso nantjeb dina tonggong Si Gomar. Barakatak manehna seuri. Geus biasa da, samangsa-mangsa manehna kapeped dina tarung, geus tangtu aja pakarang ,,rasiah” nu digunakeun ku baladna. Bubuhan rea pembela-pembela njiliwuri djeung mopoek, maledog balati ka musuhna, ti luareun kalang. Tapi nu sohor mah tetep Si Djago bae.
,,Heuh ……… heuh ……… heuh !” bari njampeurkeun musuhna. Djeprot disepak, ketjoh ditjiduhan, bari ngahaok : ,,Hajoh dak, randjah imah-imahna.” Si Djago mere komando bari ludjag-ledjeg, siga nu heueuh unggul ku djalan beresih. ,,Tjalukan djarona ka dieu. Kumpulkeun djalma-djalma kabeh.”
Teu kungsi saparapat djam, awewe-lalaki geus kumpul naragog hareupeun Si Djago, bangun miris.
,,Mana djarona dak?” ,,Ieu jeuh Ka,” salasaurang baladna ngagorowok bari njuntrungkeun djaro (lurah).
,,Saha ngaran dia, hah?”
,,Badi” djawabna bari ngadegdeg.
Sanadjan manehna urut djawara oge, ari njanghareupan Si Djago mah keder. Hatena ratug tutunggulan.
,,Mimiti poe ieu dia dipotjot ku aing. Bagus keneh dia teu di podaran ge.” Ret panonna nitenan wanita-wanita nu naragog.
,,Tah nu ieu, nu ieu, tuh nu itu, itu” bari nundjukan awewe nu taregep. ,,Djang aing eta mah. Ulah aja nu wani!”
Si Djago nu geus nalukkeun djawara-djawara di unggal kabupaten, katjamatan djeung desa, ngaranna beuki sohor bae. Beuki gede pangaruhna djeung loba pakajana, beuki matjeuh sarakahna, ngagalaksak ka rajat.
Angen-angen-na mah hajang bisa nalukkeun kabeh djago di sakuliah Banten, ti Udjung Kulon nepi ka Djampang Kulon. Ngaranna beuki dipikagimir bae, atuh beuki sombong, adatna mahiwal ti batur. Sagala kahajangna teu meunang dipungpang, utjapna hajang digugu bae. Lamun tjarekna : ,,Tjokot awewe itu!” djeun teuing pamadjikan batur, hih kudu wae digugu. Dibantah saeutik ge make kolu ngadek. Tapi ana geus njaah ka djelema, babakuna nu bisa ngadjilat, wah taja dunja kinasihan. Bro-broan, ka awewe mah. Sakalina mahugi oge tara diitung deui, sok imahna, sawahna, kebonna, lengkep djeung ingon-ingonna.
Tapi lamun seug kahajangna dihalang-halang. Beu, mani kawas nu ngadadak owah. Murang-maring, djubras-djebris hahaok djeung sesentak babanting bari meupeus keujang, tapi baladna geus teu helok deui. Lamun gegedugna keur ,,motah” tjara nu kasurupan teh, osok song we diasongan awewe geulis ngadadak lindeuk, bari latam-letem tjara embe badot ngadeuleu Si Bikang. Pajus disebut kolot-kolot kokorobet teh, da umur Si Djago teh geus kawilang kolot. Kitu lah kira-kira 65 taun. Tapi kalakuanna ka wanita mah tara ieuh eleh ku nu ngarora, mun teu rek disebut leuwih gembul teh. Madjar teh, ,,meungpeung aing kawasa, sagala lubak-libuk.” Numatak Si Djago hirupna beuki kolot teh beuki mangprung. Tunggul dirarud tjatang dirumpak. Djadjauheun kana babalik pikir teh. Ari pamadjikan salawasna opat. Nu resmina kitu soteh. Ari ka saha-saha ngakuna mah Islam. Tapi Islamna ngan lebah njandung wungkul. Deugeulna (kepala batu) alahbatan budak halabhab. Rarasaanana ,,aing pang benerna sorangan”; batur mah kabeh ge salah! Aing kudu digugu!
Dina hidji poe sore-sore Si Djago diriung-riung ku baladna nu raket pisan. Manehna ngabaheuhaj dina korsi males. Di kamar istimewa paranti leleson djeung sukan-sukan. Gigireunana dua modjang nu barahenol tarapak deku bari mareuseulan bitisna. Saurang deui modjang keur njiaran njabutan huisna, da hajang tetep siga ngora, magar teh.
,,Daak, Daak, ……….! Sora Si Djago ngagerem. Panonna peureum beunta. ,,Kumaha Si Deugeul, djaro Mandalawangi tea geus dipotjot?”Djempling taja nu ngadjawab.
,,Pan euweuh nu njoara? Hajeh ngomong dararia!”
,,Ehm ….. Ehm …..” Si Patrik anak emasna Si Djago ngadehem.
,,Teu atjan Ka.”
,,Hah…….. ku naon?”
,,Eta…… eh…….. dihalang-halang ku anakna.”
,,Anakna? Djawara kitu?”
,,Sanes. Dja budak keneh, malah bedjana mah sakola keneh.”
,,Bating! Kapan ku budak bae bisa dihalangan. Naon daria geus djaradi bikang kitu?”
Kuniang Si Djago hudang. Bari molotot, manehna ngagorowok: ,,Mana Si Gada nu diparentah ku aing ngaganti Si Deugeul?”
,,Tatjan dongkap Ka, di Mandalawangi keneh.”
,,Hajoh teang kaditu. Heran aing mah, boga balad ketjing kitu.”
,,Pan aing nu ngagadjih daria unggal poe. Aing nu maraban daria isuk-sore. Aing nu mere pipamadjikaneun ka daria. Tjoba hajang njaho, saha nu adil djeung bageur tjara aing? Moal aja sadunja geh. Aing nu pangdjagona, aing nu pangbageurna……”
Sabot kitu di luar aja sora ribut-ribut. Djelema tinggorowok, tingdjarerit mani ajeuh-ajeuhan.
,,Naon tah?” Si Djago tjuringhak. ,,Saha nu wani ribut-ribut di imah aing? Kurang adjar……..”.
Tjan oge anggeus ngomongna, ana berejek tej djelema-djelema ti luar arasup. Panto didjedjek parabot diubrak-abrik. Bru-bro barang petjah-belah kawas dibanting-bantingkeun. Blak panto kamar Si Djago muka, aja nu nedjeh. Sampojong-sampojong aja djelema asup. Badjuna ruwak-rawek, beungeutna pinuh ku getih. Bru rubuh hareupeun Si Djago. Blus tilu djadjaka arasup. Narangtung adjeg, tapi sikepna sajaga. Pasemonna leber wawanen.
,,Tah…… Djago……! Balad andika Si Gada nu rek ngaganti Djaro Deugeul!!” tjeuk salah saurang djadjaka. Ngomongna ajem teu aja sari-sari kasima, komo gimir mah. Bangun jakin ka diri pribadi.
,,Haramdjadah….” Si Djago ngagorowok. Ambekanana ngahegak panonna buntjelik. ,,Saha dia hah? Deuk ngadjagoan hareupeun aing! Budak olol leho, hajoh ngomong, bisi hajang dipekprek hulu dia ku aing. Saha ngaran dia?”
,,Kula” djawab pamingpin djadjaka-djadjaka tea, ,,Ti Mandalawangi. Katelah mah Pakih.”
,,Pakih? Tjan ngadenge ngaran kitu mah. Anak saha dia hah?”
,,Kula anak Djaro Deugeul nu ku andika deuk dipotjot. Kula sabatur-batur ngahadja datang ka dieu deuk mere peringetan ka andika………..”
,,Peringetan……..? Aing deuk diingetan ku pantaran kitu? Budak bau djaringao? Heuh, heuh, heuh, heuh……”
Belewer aja nu ngalajang luhureun sirah Si Djago. Tjleb peso balati nantjeb kana panto tukangeunana. Manehna ngarendjag tuluj malik. Sabot malik serepet aja nu ngagaris kana leungeun badjuna. Rikat manehna njingtjet. Tjleb deui peso balati nu kadua nantjeb dina kosen panto.
,,Bangsat dia, nangtang gelut ka aing?” bari nepakan dadana. Si Djago sosoak: ,,Jeuh aing Djago. Aing nu kawasa, aing nu ngereh sakuliah Banten. Dararia mah tjatjing tjau! Budak olo-leho, tjan njaho di nu djagoan. Aing nu geus loba pangalaman, aing nu geus seubeuh mandi geutih, aing…………….”
,,Ngadjedog ulah loba pidato andika!” tjeuk Pakih tetep ajem. ,,Geus bosen kami mah. Tembongkeun ajeuna kadjagoan andika. Geus datang mangsana andika ngeureunan sagala kadjahatan, kadoliman djeung kasarakahan. Rajat laleutik geus teu sabar deui digarong pakajana, dirampas anak-pamadjikanana ku andika djeung balad andika. Meudjeuhna ajeuna andika tobat ka Pangeran djeung sumpah hareupeun batur-batur kami, jen moal deui-deui ngaruksak kaum wanita…….”
,,Heuh, heuh, heuh. Deuk njingsieunan dia ka aing? Heuh, heuh, heuh. Dak, dak! Deleh ku daria ieu tjatjing-tjatjing tjau, deuk maraksa ka aing kudu taluk? Heuh, heuh, heuh….”
Borobot djandela aja nu naradjang. Putjunghul sirah barudak narolol. Belewer-belewer batu sagede-gede kaletji merekpek sirah djeung beungeut Si Djago. Manehna pakupis nakis, hut-het, djlung-djleng, tapi atuda murubut datangna, sanadjan maher pentja, teu burung baluntjunur tarang djeung sirahna.
Ambek njedek tanaga midek. Tungtungna mah ngadjendjen weh.
,,Eureun!” Pakih mere komando ka anak buahna. ,,Hajoh Djago kumaha karep andika ajeuna? Sanggup sumpah? Sanggup ngeureunan sagala kadjahatan djeung kadoliman? Atawa hajang digorok andika ku anak buah kami?”
,,Eh… eh… eh… Nanaonan ieu kasep. Kapan Mamang ti baheula geh tukang ngurus djelema leutik. Njaah, deudeuh ka pakir-miskin. Teu rumasa Mamang mah. Demi Allah daek paeh kasarad, tilok ngabinasa ka sasama manusa. Hiih haram geh hukumna ……”
,,Ari eta andika sok ngarusak kaom wanita. Tjruk-tjrek kawin ka ditu ka dieu, djaba ngundeur. Pakaja batur dirampas, njawana dipegatkeun.”
,,Masja Allah, pitenah eta mah. Pitenah kasep, ulah sok dipertjaja. Mamang nu ngarondjatkeun harkat kaom wanita mah. Mamang nu geus korban melaan rakjat djembel. Sing pertjaja ka Mamang. Ulah kaosol ku batur Sep. Maranehna mah sirikeun ka urang…” djawabna neger-negerkeun maneh. Tapi dina hatena mah njeungseurikeun. Lah pilakadar bebenjit kamari ieu. Njaho ge moal urusan kolot.
Ari eta, pamadjikan andika nu ngarora, kapan pantesna mah djadi intju. Kabeh meunang papaksa. Lain ngaruksak wanita ari kitu?”
,,Aih, aih kasep. Eta mah amal soleh, Mamang mah sosial ka saha-saha oge.”
Tajohna mah batur-batur Pakih geus teu sabar; djlung-djleng laluntjatan tina djandela. Rob ngalingkung Si Djago bari tinggorowok djeung mesat bedog. ,,Gebruskeun bae ka Tjiliman! Tarandjangan, urang arak ka kota. Bui, bui, asupkeun ka pangbuian….gebugan heula!”
,, Stop dak!” Pakih mere komando.
Djep djempling. Sanadjan ngarora keneh oge, ari kana disiplin mah njaraho. Nurut ka pamingpin.
Srog Pakih madju bari ngomong : ,,Ieuh, Djago, bisi teu njaho batur-batur andika kabeh geus ditewakan ku anak buah kami djeung ku rajat. Digarebugan patingdjaropak. Kari andika ulon-ulonna. Bisi panasaran hajang ngalawan, pek andika kari meta. Arek silih kadek ku bedog, arek silih tewek ku peso, kami teu sieun.
Harta banda maneh nu asal meunang ngarampas sarta diaraku ku nu bogana, ku kami dipulang-pulangkeun ka nu boga milik. Boh nu aja di andika, di pamadjikan andika, di anak, di baraja, anu tetela meunang teu halal mah, kabeh dipulangkeun ka nu bogana.
Bisi teu njaho, rajat Tjibaliung ajeuna geus beunta, geus hudang, geus samiuk, kabeh idjideun, ambekeun ka andika. Lamun ajeuna ku kami dihutjuhkeun, moal kungsi lima menit andika djadi bangke! Ngarti?”
Lamun andika hajang salamet pandjang umur, ajeuna keneh talak pamadjikan andika opatanana, sina mulang ka salaki-salakina nu bareto. Andika pribadi memeh surup mata poe kudu geus indit ninggalkeun Banten. Hade tetep matuh di Banten, tapi kudu tarima hulu andika misah tina awak.”
,,Gorowok ti luar rame : ,,Peuntjit bae ajeuna! Peuntjiiiit!”
Si Djago anu sok susumbar-gumagah teh, harita mani ,,peot” bawaning ku sieun. Ngolesed tina korsi males bari njembah atjong-atjongan, menta hirup.
,,Haju urang tinggalkeun” Tjeuk Pakih ,,Kateuteuari ngalajanan nu burung…..”.
Tutumbu Carita diluhur:


text:
Kendang
Kendang ngarupakeun alat musik membranopon anu dijieun tina kai jeung kulit. Luyu jeung ukurana, aya kendang gede, kendang leutik, katipung, jeung katibung.
Daptar eusi
Bahanna[édit | sunting sumber]
Bahan anu sae kangge ngadamel gendang biasana tina kai nangka. Nanging aya oge anu ngangge tangkal buah, waru, atawa kalapa. Kaina dicopongan sareng dipasihan seuweu di bagian bem anu leuwih gede ukuranna dibanding bagian kempyang. Tutup gendang biasana ngangge kulit sapi, nanging aya oge anu ngangge kulit embe atawa kulit munding. Kurawet atawa tali gendang biasana oge ngangge kulit, nanging aya oge anu ngangge tambang atawa kawat. Gendang sunda kurawetnna leuwih loba palengpangna benten sareng gendang Jawa. Bahan kangge nyangga gendang atawa kincir didamel tina kai atawa beusi. Kurawet kangge samparan tina kaen anu lemes. Gendang biasana dicet hideung atawa beureum, disirlak coklat, atawa dipernis.
Ukuran[édit | sunting sumber]
Panjang gendang kira-kira 60-70 cm. Ageung diameterna di bagian bem kira-kira 20 cm, tengahna 25 cm, sareng bagian kempyangna 15 cm. Nanging tiasa oge didamel leuwih ageung tina eta ukuran atawa leuwih alit. Gendang anu leuwih ageung tina gendang Jaipong biasana diangge bass atawa bedugna. Sedengkeun anu leuwih alit sareng pondok diangge katipung anu dijejerken caket bagian bem. Katipung anu caket kempyang diangge panepak.
Namina[édit | sunting sumber]
Sedengkeun nurut namina aya gendang Jaipong, gendang Degung, gendang batangan, katipung, panepak, sareng katibung anu diangge dina gendrum. Biasana saparangkat gendang jumlahna hiji gendang sareng dua katipung. Nanging aya oge parangkat gendang anu lewih loba jumlahna sareng lengkap nadana. Contona gendang Jaipongan, biasana gendangna dua sareng katipungna genep.
Nabeuhna[édit | sunting sumber]
Cara nabeuh gendang biasana ngangge panabeuh atawa dampal panangan kenca dina bagian bem, katipung, katibung, sareng gendang jidur. Dampal panangan katuhu kangge nabeuh bagian kempyangna sareng panepak. Tatabeuh gendang biasana didamel tina kai siga tatabeuh bedug tapi leuwih alit sareng tungtungna ngangge karet buleud. Tapi aya oge anu ngadamel gagang tatabeuhna tina cempurit atawa fiber. Cara nabeuh gendang ngangge tatabeuh biasana dina tepak gendang Jaipongan, wayang golek, sareng utamina kangge tepak gendrum.


text:
Judul : Maju Jurang Mundur Jungkrang
Pangarang : Ki Umbara
Taun Terbit : 1986
Kandel Buku : 88 kaca
Citakan Ka : 1
Novel maju jurang mundur jungkrang nyaritakeun hiji tokoh anu ngarana Sulanjana anu profesina guru sakola anu pinter ngibing, kasep jeung pikaresepeun jalma disakurilingna boh anu deukeut atawa anu rada jauh. Guru Jana teh anak tihiji awewe katurunan juragan anu katelah kabeungharanana, baheulana indungna kawin kahiji lalaki nu can diwawuhanana, da geus bogoh tea langsung bae indung Sulanjana teh kawin kalalaki eta, anu can katelah watek jeung kalakuanana tea. Sanggeus kawin indung Sulanjana teh manggihan kumaha watek anu saenyana ti salakina, salakina sok maen jeung palacuran. Anu leuwih parahna sanggeus rada lila ti eta, salakina kapanggih maehan akina Sulanjana. Sanggeus kitu breg bae indung Sulanjana gering ripuh, harita teh manehna geus lila diserahkeun ku salakina kusabab geus teu boga deui harta banda keur modal salakina maen jeung palacuran. Harita manehna dibaturan ku Sulanjana anu keur mejeuhna imut. Indungna ngomong ka Sulanjana yen lamun dikersakeun indungna maot indungna mere amanat ka Sulanjana yen manehna kudu maehan bapana anu geus maehan akina jeung nganyerihatekeun indungna. Bapa Sulanjana teh nyaeta kuwu Surangga nu korup tur bejad ahlakna. Sanggeus Sulanjana gede tur wanian manehna nyieun acara drama anu tujuanana pikeun ngingetan bapana supaya disadarkeun. Acara etateh nyaritakeun kahirupan Sulanjana baheula keur aya keneh Indungna. Acara eta dihadiran ku menak, pulisi, camat, tur kuwu Surangga jeung rahayat. Keur lumangsung eta drama, anu kabeneran sulanjana jadi pamaenna, sulanjana geus teu kuat nahan nafsu anu nyuruwuk tina dirina, tuluy Sulanjana turun tina panggung mawa bedog bari neangan Surangga. Karek ge deuk kapanggih, Surangga teh geus dipaehan ku jalma anu lian anu boga dendem ka Surangga. Tidinya sulanjana ngarasa salah sabab manehna geus boga niat maehan bapa sorangan. Tapi diwaktu eta teh Sujanjana rada kahibur, kusabab dibaturan ku Nok Saniah anu katelah geulisna anakna kiai bapa terena Sulanjana, Nok Saniah maatahan ka Sulanjana yen manehna teh kudu tobat ka Allah, jeung didinya teh Nok saniah ngebrehkeun ka Sulanjana yen manehna teh daek ngajadikeun sulanjana panutanana.


text:
Muhamad Musa
Muhamad Musa, atawa, mun lengkep jeung gelarna, Radén Haji Muhamad Musa (1822 - 10 Agustus 1886), pangarang nu ngaluluguan kasusastran citak Sunda, ulama, sarta inohong Sunda abad ka-19.
Babad Salira[édit | sunting sumber]
Muhamad Musa dibabarkeun di Garut salaku turunan ménak, anak Radén Rangga Suryadikusumah, Patih Kabupatén Limbangan. Munggaran meunang atikan formal ti pasantrén di Purwakarta. Geus kungsi munggah haji ka Mekah nalika ngora, diajak ku bapana. Kungsi nolak tawaran Pamaréntah Hindia Walanda sangkan jadi kapala gudang, anjeunna milih widang kaagamaan. Sanggeus jadi panghulu, taun 1864 anjeunna diangkat jadi panghulu besar (Wal. Hoofdpanghoeloe) Kabupatén Limbangan nepi ka maotna.
Muhamad Musa sosobatan dalit pisan jeung K. F. Holle, pangusaha perkebunan entéh bangsa Walanda di Cikajang, nu naséhat-naséhatna ngeunaan bangsa pribumi (utamana Parahiangan) ka Pamaréntah Hindia Walanda diaku/dipercaya pisan.
Dalitna Musa jeung Holle nguntungkeun Musa, utamana tina campur gaulna jeung bangsa Walanda. Musa ku Pamaréntah Hindia Walanda dipercaya pisan, nepi ka ku jasana ka pamaréntah, kungsi dijangjian kalungguhan pikeun kulawargana nepi ka tujuh turunan. Tina dalitna jeung Holle ogé Musa bisa ngembangkeun bakat nulis/ngarangna sahingga karya-karyana (boh pituin atawa saduran/tarjamah) bisa dicitak nepi ka rébuan éksemplar di Jakarta.
Ti antara para putrana, nu kawarisan bakat/karesep nyerat nyaéta Lasminingrat jeung Kartawinata.
Karya-karyana[édit | sunting sumber]
Karya Muhamad Musa pangmashurna nyaéta Wawacan Panji Wulung nu munggaran dicitak taun 1871. Karya-karya séjénna nu dicitak di antarana,
- 1862: Wawacan Raja Sudibya, Wawacan Wulang Krama, Wawacan Dongéng-dongéng, Wawacan Wulang Tani;
- 1863: Carita Abdurahman jeung Abdurahim, Wawacan Seca Nala;
- 1864: Ali Muhtar, Élmu Nyawah;
- 1865: Wawacan Wulang Murid, Wawacan Wulang Guru;
- 1866: Dongéng-dongéng nu Aranéh;
- 1867: Dongéng-dongéng Pieunteungeun;
- 1872: Wawacan Lampah Sekar;
- 1881: Santri Gagal, Hibat.
Rujukan[édit | sunting sumber]
- Mikihiro Moriyama. 2005. Semangat Baru: Kolonialisme, Budaya Cetak, dan Kesastraan Sunda Abad ke-19. Jakarta: Kepustakaan Populer Gramedia. ISBN 979-91-0023-2.


text:
Varian
Artikel ieu ngeunaan matematik. Tempo oge variance (land use).
Dina tiori probabiliti sarta statistik, varian tina variabel acak ngarupakeun ukuran tina statistical dispersion, nu nembongkeun sabaraha jauh tina nilai ekspektasi nu dijelaskeun di dieu. Varian nilai-real variabel acak ngarupakeun momen mean nu kadua, oge cumulant nu kadua (cumulants beda jeung central moments ngan dina tingkat 4 atawa saluhureunna).
Daptar eusi
Harti[édit | sunting sumber]
Lamun u = E(X) ngarupakeun nilai ekspektasi tina variabel acak X, mangka varian nyaeta
contona, varian ngarupakeun nilai ekspektasi kuadrat simpangan X tina mean-na sorangan. Jadi varian ngarupakeun simpangan mean kuadrat. Varian variabel randomX dituliskeun salaku var(X).
Catetan loba sebaran, saperti sebaran Cauchy, teu ngabogaan varian sabab nyimpang tina integral. Dina hal sejen, lamun sebaran teu ngabogaan nilai ekspektasi, mangka teu ngabogaan varian oge. Hal nu teu bener: sebaran ngabogaan nilai ekspektasi tapi teu ngabogaan varian.
Sipat[édit | sunting sumber]
Lamun varian dihartikeun, bisa disimpulkeun yen varian teu pernah negatip sabab kuadrat bakal positip atawa nol. Lamun metoda keur ngitung varian hasilna negatip, geus tangtu aya kasalahan, ilaharna dina nangtukeun algoritma. Satuan varian nyaeta kuadrat tina satuan sebaran. Mangka, varian tina susunan ukuran jangkung dina sentimeter nyaeta sentimeter kuadrat. Kanyataan ieu kurang merenah sarta statistikawan leuwih ilahar ngagunakeun akar varian, simpangan baku sarta ngagunakeun ieu nilai salaku kasimpulan dispersi.
Ieu bisa dibuktikeun sacara gampang tina harti yen varian moal gumantung kana nilai mean . Dina hal ieu, lamun variabel "disimpen" antara b jadi X+b, varian hasil variabel random beulah kenca teu kacekel. Sacara jelas, lamun variabel dikalikeun ku faktor skala a, varian ngarupakeun hasil kali nyaeta a2. Sacara resmi, lamun a jeung b ngarupakeun konstanta riil sarta X ngarupakeun variabel acak mangka varian dihartikeun ku,
Formula sejen keur varian saperti dina garis lurus nu dumasar kana harti di luhur nyaeta:
Ieu ngarupakeun rumus nu geus ilahar dipake keur ngitung varian dina kaperluan praktis.
Salah sahiji alesan varian leuwih sering dipake tinimbang ukuran dispersi sejenna nyaeta yen varian jumlah variabel acak bebas sarua jeung jumlah varian-na. (Kaayaan nu leuwih lemah tinimbang bebas, disebutna "uncorrelatedness" atawa taya hubungan). Sacara umum,
Di dieu nyaeta kovarian, sarua jeung nol keur variabel nu taya hubungan.
Populasi varian jeung sampel varian[édit | sunting sumber]
Dina statistik, konsep varian oge digunakeun keur ngajelaskeun susunan data. Waktu susunan data ngarupakeun populasi, mangka disebut populasi varian. Waktu susunan data ngarupakeun sample, mangka disebutna sampel varian.
Populasi varian tina populasi yi dimana i = 1, 2, ..., N dirumuskeun ku
dimana ngarupakeun populasi mean. Dina praktek, waktu kaayaan populasi gede, geus ilahar yen teu mungkin manggihkeun nilai populasi varian nu pasti, sabab kawengku ku waktu, beaya jeung sumber sejenna.
Metoda nu geus ilahar dipake keur estimasi populasi varian nyaeta sampling. Waktu estimasi populasi varian ngagunakeun n random samples xi dimana i = 1, 2, ..., n, nuturkeun rumus di handap ieu ngarupakeun unbiased estimator:
dimana ngarupakeun sampel mean.
Catetan yen n-1 dina pembagi diluhur jelas beda jeung persamaan keur ngitung populasi varian. Sumber nu geus ilahar ngabingungkeun nyaeta watesan sampel varian jeung notasi s2 bisa jadi nempo kana unbiased estimator sejen tina populasi varian nu dirumuskeun di luhur, sarta kumaha cara mastikeun varian tina sampel, diitung ku n tinimbang n-1.
Sacara rasa, ngitung varian ku ngabagi make n tinimbang n-1 mere hasil populasi varian underestimate. Hal ieu sabab urang ngagunakeun sampel mean keur estimasu populasi mean , nu teu dipikanyaho. Dina prakten, keur n nu gede, bedana salawasna kurang ti hiji.
Tempo oge algoritma keur ngitung varian.
Generalisasi[édit | sunting sumber]
Lamun X ngarupakeun nilai-vector- variabel random, nu mibanda nilai dinaRn, sarta dipinkanyaho salaku vektor kolom, mangka generalisasi sacara alami tina varian nyaeta E((X − u)(X − u)′), numana u = E(X) sarta X ′ ngarupakeun transpos X, sarta jadi vektor baris. Varian ieu ngarupakeun nonnegative-definite matriks kuadrat, umumna dianggap salaku covariance matrix.
Lamun X ngarupakeun nilai-kompleks variabel random, mangka varian nyaeta E((X − u)(X − u)*), numana X* ngarupakeun complex conjugate X. Varian ieu ngarupakeun angka riil nonnegative.
Sajarah[édit | sunting sumber]
Watesan varian mimiti dikenalkeun ku Ronald Fisher taun 1918 dina paper-na The Correlation Between Relatives on the Supposition of Mendelian Inheritance
Tempo oge[édit | sunting sumber]
- an inequality on location and scale parameters
- nilai ekspektasi
- kurtosis
- law of total variance
- skewness
- semivariance
- simpangan baku
- statistical dispersion
- true variance
Rujukan[édit | sunting sumber]
Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]
- Fisher's original paper (pdf format)


text:
HDMI
High-Definition Multimedia Interface (HDMI) nyaéta hiji antarbeungeut (interface) sakabéh audio/video digital anu dirojong ku industri sarta henteu dikomprési. HDMI nyadiakeun antarbeungeut antara sababaraha sumber audio/video digital nu cocog, saperti set-top box, pamuter DVD atawa panarima AV sarta digital audio jeung/atawa monitor video nu cocog, saperti televisi digital (DTV).
HDMI ngarojong video standar, nu diluhuran, atawa definisi luhur, ditambah ku audio digital multi-kanal dina hiji kabel nunggal. Hal ieu henteu gumantung kana rupa-rupa standar DTV kayaning ATSC, katut DVB(-T,-S,-C), sabab sakabehna mangrupakeun enkapsulasi aliran (stream) data MPEG, nu diliwatkeun kana dekoder, sarta kaluar jadi data video nu teu dikompres, nu bisa jadi definisi luhur. Data video ieu tuluy dienkode jadi TMDS keur transmisi digital ngaliwatan HDMI. HDMI oge ngarojong audio digital 8 kanal nu henteu dikompres. Dimimitian ku versi 1.2, kiwari HDMI ngarojong tepi ka 8 saluran audio sa-bit. Sa-bit audio kiwari dipake dina CD Super Audio.
Konektor HDMI Tipe A standar boga 19 pin, sedengkeun versi nu resolusina leuwih luhur disebut Tipe B, geus didefinisikeun, sanajan can ilahar dipake oge. Tipe B boga 29 pin, bisa mawa saluran video nu dimekarkeun pikeun dipake jeung pidangan resolusi luhur. Tipe-B dirancang keur ngarojong resolusi nu leuwih luhur ti 1080p.
HDMI Tipe A cocog ka nu saméméhna jeung Digital Visual Interface (DVI-D) tumbu nyorangan (single-link) nu dipaké dina monitor komputer jeung kartu grafik modéren. Ieu hartina sumber DVI bisa ngajalankeun monitor HDMI, atawa sabalikna, ku cara maké adaptor atawa kabel nu cocog, ngan fitur audio jeung kadali jarak jauh HDMI-na mah moal bisa. Minangka tambahan, tanpa rojongan keur High-Bandwidth Digital Content Protection (HDCP) dina dua bagianana, kualitas katut resolusi videona bisa dihaja diturunkeun ku sumber sinyalna pikeun nyegah pamaké lamun hayang nempo, komo deui lamun hayang ngarékam eusi larangan (restricted content). (Nalika ampir sakabéh konéksi HDMI ngarojong HDCP, loba konéksi DVI mah henteu.) HDMI Tipe B cocog ka nu saméméhna kawas DVI tumbu ganda.
Nu ngadegkeun HDMI kasup pabrik éléktronika konsumén Hitachi, Matsushita Electric Industrial (Panasonic/National/Quasar), Philips, Sony, Thomson (RCA), Toshiba, jeung Silicon Image. Digital Content Protection, LLC (cabangna Intel) nyadiakeun HDCP keur HDMI. Minangka tambahan, HDMI boga rojongan ti produser-produser gambar meta Fox, Universal, Warner Bros., jeung Disney, katut operator sistim DirecTV jeung EchoStar (Dish Network), oge CableLabs jeung Samsung.
Daptar eusi
Spesifikasi[édit | sunting sumber]
Saluran TMDS[édit | sunting sumber]
- Mawa audio, video jeung data tambahan.
- Metoda pasinyalan: Samemehna dumasar kana spesifikasi DVI 1.0. Single-link (HDMI Tipe A) atawa dual-link (HDMI Tipe B).
- Video pixel rate: 25 MHz tepi ka 340 MHz (Type A, dumasak kana 1.3) atawa tepi ka 330 MHz (Type B, dumasar kana 1.2A). Format video kalayan laju sahandapeun 25 MHz (contona 13.5 MHz keur 480i/NTSC) ditransmisikeun make skema repetisi piksel. Tepi ka 48 bit per piksel bisa dikirim, tanpa merhatikeun lajuna. Supports 1080p60[1].
- Enkoding piksel: RGB 4:4:4, YCbCr 4:4:4 (8-16 bit per komponen); YCbCr 4:2:2 (12 bit per komponen)
- Laju sampel audio: 32 kHz, 44.1 kHz, 48 kHz, 88.2 kHz, 96 kHz, 176.4 kHz, 192 kHz.
- Saluran audio: tepi ka 8.
Saluran DDC[édit | sunting sumber]
- Ngidinan sumber keur nginterogasi kamampuh pakakas tujuan.
- Pasinyalan I²C kalawan clock 100 kHz.
- Struktur data E-EDID dumasar kana CEA-861D katut VESA Enhanced EDID (V1.3).
Saluran Consumer Electronics Control (CEC) (opsional pikeun diterapkeun, wiring-na mah kudu)[édit | sunting sumber]
- Make protokol AV Link standar industri
- Dipake keur fungsi kadali jarak jauh.
- Beus serial sakawat bulak-blik (one-wire bidirectional).
- Didefiniikeun dina Spesifikasi HDMI 1.0, diupdate dina HDMI 1.2A.
Proteksi Eusi[édit | sunting sumber]
- Dumasar kana High-bandwidth Digital Content Protection (HDCP) Spesifikasi 1.10.
Konéktor[édit | sunting sumber]
Nomer suku (ditempo dina soket):
Versi[édit | sunting sumber]
HDMI 1.1[édit | sunting sumber]
Dirili bulan Mei 2004.
- Ngarojong DVD Audio.
HDMI 1.2[édit | sunting sumber]
Dirilis Agustus 2005.
- Ngarojong saloba-lobana 8 saluran One Bit Audio, dipake dina Super Audio CD.
- Sayagana konektor HDMI Tipe A keur sumber PC.
- Kabisa sumber PC pikeun make rohangan kelir RGB asli bari mertahankeun pilihan keur ngarojong rohangan kelir CE YCbCr.
- Minangka sarat keur HDMI 1.2 jeung pidangan sanggeusna pikeun ngarojong sumber tegangan leutik (low-voltage source).
HDMI 1.2a[édit | sunting sumber]
Dirilis Desember 2005.
- Sagemblengna nangtukeun fitur Consumer Electronic Control (CEC), set parentah, jeung tes kacocogan CEC (CEC comliance tet)
HDMI 1.3[édit | sunting sumber]
- Ngaronjatkeun rubak pita tumbu tunggal tepi ka 340 Mhz (10.2 Gbps)
Tempo ogé[édit | sunting sumber]
Rujukan[édit | sunting sumber]
- ↑ "HDMI 1.3 Press Release".
- ↑ Joseph Palenchar (2006-06-19). "HDMI 1.3 Connections Due By Year End".
Tumbu luar[édit | sunting sumber]
- All About the HDMI Interface
- HDMI Tutorial
- Consumer FAQ
- Official HDMI Website
- HDMI Switches
- All About HDMI
- Going the Distance With HDMI
- "HDMI Upgraded To Support 'Deep Color'". ExtremeTech. Éror: titimangsa teu valid. Diakses pada 14 Juni 2006.
- Interview with Steve Venuti, Director of Marketing for HDMI Licensing
- What is HDMI?
- "HDMI Cable Benchmark Reviews"


text:
Melanie Chisholm
Melanie Chisholm nya éta saurang penyanyi, pangarang lagu, jeung aktris warga nagara Inggris. Mel dibabarkeun ping 12 Januari 1974 di Merseyside[1]. Manéhna sakola di Fairfield High School tempat manéhna diajar nari jeung nyanyi.Sabada lulus ti sakola menengah dina usia 15 taun, manéhna neruskeun ka tingkat diploma jurusan tari, nyanyi, drama,jeung téater musical do Doreen Bird College of Performing Arts di Kent[1]. Salila kuliah, Mel ngiluan iklan The Stages anu diayakeun ku Chris jeung Bob Herbert anu keur néangan anggota jang nyieungrup vokal awéwé anu dipikawanoh Spice Girls[1]. Chisholm nganggeuskeun tilu taun kuliahna jeung meunangkeun kualifikasi ngajar tari tap jeung modern téater[1]. Nalika taun 1994, Mel ngahiji jeung Spice Girls anu jadi jalan munggaran dina karirna[1]. Mel C nyieun préstasi jeung Spice Girls[2]. Grup ieu anggotana nya éta Geri Halliwell, Michelle Stephenson, Melanie Brown, Emma Bunton jeung Victoria Beckhamngamimitian karirna ti taun 1994 nepi ka taun 2000[2]. Bunton meunang jujuluk Sporty Spice ngamimitian karir sosoranganan ti taun 1999 nepi ka ayeuna[2].Malah salasahiji album solona anu geus suksés ngahontal nominasi BRIT Award,nya éta panglélér anu dibikeun ku the British Phonographic Industry[2]. BRIT téh papanjangan tina The British Record Industry Trust[2].Karir solonya ditandaan ku penampilanana jeung Bryan Adams dina lagu When You're Gone dina tungtung taun 1998. Sabada éta muncul album Northern Star 1999[2]. Album kaduana Reason 2003 dirilis ping 10 Maret 2003, album satuluyna Beautiful Intentions dirilis ping 11 April 2005[2].Panungtungan Mel C ngarilis album kaopatna, This Time 2007 anu dirilis ping 2 April 2007[2].


text:
Yuyutsu
Yuyutsu (Dewanagari युयुत्स yuyutsu) nyaéta saurang inohong protagonis dina wiracarita Mahabarata. Manéhna nyaéta baraya para Kurawa béda indung; indungna ngarupakeun saurang dayang. Béda jeung para Kurawa, manéhna mah ngabiluk Pandawa waktu perang di Kurusetra. Hal ieu ngajadikeun Yuyutsu jadi panerus garis turunan Dréstarastra, samentara barayana nu séjén (Kurawa) gugur kabéh di Kurusetra.
Sanggeus Yudistira lengser kaprabon, Yuyutsu diangkat jadi raja di Amarta atawa Indraprahasta.
Harti ngaran[édit | sunting sumber]
Ngaran Yuyutsu dina basa Sansakerta hartina nyaéta "anu ngabogaan kadaék pikeun jurit".
Tempo ogé[édit | sunting sumber]
- Bismaparwa (Yuyutsu ngabiluk Pandawa)


text:
Senin, 06 Agustus 2012
Babasan Jeung Paribasa
2.2. Babasan
Definisi
Babasan nya éta ungkara basa winangun kecap kantetan atawa frasa, anu susunanna geus matok sarta ngandung harti injeuman.
Jenis-j enis Babasan
2.2.1. Babasan wangun kantetan
Babasan wangun kantetan, nya éta babasan anu diwangun ku dua kcap atawa leuwih anu ngandung harti injeuman.
Ciri ciri babasan wangun kantetan
a. diwangun ku dua kecap atawa leuwih / mangrupa kecap kantetan,
b. unsur-unsurna dalit/raket teu bisa diselapan ku unsur sejen.
Conto: gede hulu = teu bisa jadi …. Gede jeung hulu
gede huluna
gede ka hulu
sabab, lamun diselapan ku unsur sejen bakal ngarobah makna babasan.
c. mibanda harti imajinatif atawa harti teu sabenerna.
Conto Wangun babasan
a. gede hulu = sombong,/ adigung / asa pang hebetna
b. akal koja = kapinteran dipake nipu batur
c. kurung batok = tara indit-inditan
d. ipis biwir = babari ceurik
e. hejo tihang = pundah pindah tempat pagawean
f. panas barang = sirik ku kaayaan batur
g. atah anjang = langka silih anjangan
h. amis budi = hade paroman
conto dina wangun kalimah:
a. Budak anu gede hulu mah teu dipikaresp ku batur.
b. Abongna kurung batok, karek ulin nepi ka Taman Topi oge geus bingun pikeun balik.
2.2.2. Babasan Wangun Frasa
Babasan wangun frasa nya éta babasan anu diwangun ku dua kecap atawa leuwih anu hubungan antar unsur-unsurna ranggang teu dalit, sarta ngandung harti injeuman.
Conto :
a. ngarah sahuap sakopeun = usaha leuleutikan pikeun nyumponan
pangabutuh saharitaeun.
b. bur beureum bur hideung = hirup senang taya kakurangan.
c. aki-aki tujuh mulud = geus kolot pisan
d. bali geusan ngajadi = lemah cai kalahiran
e. dug hulu pet nyawa = usaha satekah polah
f. hutang salaput hulu = hutang kaditu kadieu
g. kandel kulit beungeut = jalma euweuh ka era
h. murag bulu bitis = teu betah cicing di imah
Conto dina wangun kalimah:
.1. Dewi mah kandel kulit beungeut bobogohan jeung nu boga salaki.
2. Sinta mah keur meujeuhna murag bulu bitis tara aya wae di imah.
2.2.3. Babasan Wangun Rundayan
Babasan wangun rundayan, nya éta babasan anu ngaliwatan proses ngararangkenan, boh binaraung jeung ngarajek, ngantetkeun boh heunteu, sarta ngandung harti injeuman.
Conto :
a. disakompetdaunkeun = disaruakeun jeung kasalahan batur
b. dibejerbeaskeun = dibejakeun sabenerna
c. geutas harupateun = gancang napsu
d. dibabuklalaykeun = dibabuk ka kenca katuhu
e. ngabuntut bangkong = teu puguh tuluyna
f. paanteur-anteur julang = silih anteurkeun
g. buntut kasiran = medit
h. ngadaun ngora = kaayaan jadi rame
Conto dina wangun kalimah:
1. Koruptor téh ngabejerbeaskeun kalakuanana di persidangan.
2. Pa Memed mah katelah buntut kasiran, sok sanajan geus jadi kapala oge.
2.3. Paribasa
Paribasa nya éta ungkara basa anu diwangun ku dua frasa atawa leuwih anu eusina manrope luang jeung papagon hirup di masarakat, sarta ngandung harti injeuman.
Paribasa sunda dibagi tilu golongan, nya éta (1) paribasa wawaran luang, (2) paribasa pangjurung laku lampah hade, (3) paribasa panyaram lampah salah.
2.3.1. Paribasa Wawaran Luang
Paribasa wawaran luang mangrupa paribasa anu eusina ngebrehkeun pangalaman di masarakat anu geus lumrah sarta jadi bahan picontoeun/babandingan hirup.
Conto :
a. adat kakurung ku iga = kabiasaan anu hese dipiceunna
b. buruk buruk papan jati = goreng-goreng oge dulur sorangan moal
ngantep lamun meunang kasusah
c. awewe dulang tinande = istri mah kudu nurut kasalaki
d. deukeut-deukeut anak taleus = deukeut tapi euweuh nu nyahoeun
e. dihin pinasti anyar pinanggih = takdir tos ditangtukeun ku Alloh
f. gede gunung pananggeuhan = boga andelan dulur beunghar
a. halodo sataun lantis ku hujan sapoe = kahadean anu mangtaun-taun leungit ku sakali kagorengan
g. kawas bueuk meunang mabuk = ngeluk taya tangan pangawasa
h. katempuhan buntut maung = batur anu boga dosana, urang anu katempuhanana
2.3.2. Paribasa Pangjurung Lakulampah Hade
Nya éta paribasa anu eusina ngebrehkeun hiji hal nu dipigawe atawa mangrupa nasehat.
Conto :
a. kudu nete taraje nincak hambalan = kudu puguh tahapanana lamun migawe
pagawean
b. kudu bisa ngeureut neundeun saeuitik
mahi loba nyesa = kudu apik dina nyekel harta benda
supaya boga bekel
c. kodu bodo alewoh = lamun teu nyaho kudu daek tatanya
d. kudu hade gogog, hade tagog = sopan santun, hade tatakrama
e. kudu ka cai jadi saleuwi, kadarat jadi
salogajk = sauyunan silih pihapekeun
f. kudu leuleus jeujeur liat tali = kudu loba tinimbangan
g. landung kandungan laer aisan = kudu gede tinimbangan
h. kudu loba luang jeung daluang = loba pangalaman jeung pangaweruhna
2.3.3. Paribasa Panyram lampah salah
Nya éta paribasa anu eusina mangrupa panyaram pikeun ngalakukeun hiji hal anu matak ngarugikeun.
Conto :
a.ulah agul ku payung butu = ulah agul ku turunan
b. ulah adean ku kuda beureum = ulah ginding ku pakean meunang nginjeum
c.ulah biwir nyiru robengeun = resep nyaritakeun kagorengan batur
d.ulah bodo kawas kebo = bodo kacida
e. ulah dagang oncom rancatan emas = ngalakukeun hiji hal nu teu saimbang
f. ulah kokoro manggih mulud = sarakah makmak mekmek
g. ulah siga lauk buruk milu mijah = marok marokeun maneh
h.ulah meumpeun carang ku ayakan = api- api teu nyaho padahal nyaho
Langganan: Poskan Komentar (Atom)


text:
Bantal
Bantal nya éta pangganjel sirah, pangganjel diuk, pangganjel tonggong, jeung sajabana anu dikaput kawas karung anu dieusian ku kapuk,sabut,jeung sajabana[1].
Sajarah Bantal[édit | sunting sumber]
Sajarah bantal mimitina sarua jeung sajarah manusa, malah saméméh kapanggihna baju kusabab manusa maké naon waé jang ngaganjel sirahna nalika keur saré[2].Urang Éropah maké bulu-bulu soang jang dijadikeun bantal, ari urang Indonesia maké kapuk jang ngeusian bantalna[2].Duanana sarua miboga unsur kanyamanan jeung empuk nalika dipaké ganjel sirah[2]. Sabada kitu, aya masalah nu karandapan nya éta kumaha carana sangkan bantal nu dipaké bisa kapaké lila? Urang Indonesia moé bantalna supaya serat-serat anu baseuh bisa garing jeung mengembang deui[2]. Saluyu jeung kamekaran téhnologi, jalma nyiptakeun serat-serat sintétis salaku pengganti tina serat alam anu dianggap kawatesanan sumberna jeung kaempukanana masih dianggap kurang empuk[2].Kaayeunakeun kapanggih busa latex anu dianggap awét, teu babari kempés, jeung ngeunaheun nalika dipakéna[2].
Rupa-Rupa Bantal[édit | sunting sumber]
1. Bantal Dacron (Empuk jeung Lemes)
Loba pisan rupa tina darcon dipasaran, sawaréh mangrupa serat-serat anu babari pegat nepi ka beulahanana bisa jadi kekebul anu ngabalukarkeun sabagian jalma alergi[2].Jenis dacron anu pangalusna nya éta ''siliconized polyester fiber'' anu mangrupa serat-serat polyester silikon[2].Ieu Dacron miboga serat-serat anu sifat daya mekarna hadé nepi ka karasa hampang tapi mekar pisan[2].Kusabab éta bakal empuk pisan nalika dipaké[2].Kaonjoyan ieu bantal nya éta kaempukkan jeung kalemesanana[2].
2. Bantal Busa Latex (Daya Tahan Lila)
Latex nya éta karét alam, sifat dasarna elastis pisan[2]. Jang nyieun bantal, mimitina karét ieu dimekarkeun heula jadi busa[2]. Lolobana bantal latex téh contour, nya éta wangunna disaluyukeun jeung wangun sirah urang[2]. Teu salah deui busa latex awét dipakéna[2].
3. Super Foam (Nyaman)
Super foam atawa busa super, nya éta busa sintetis anu miboga kualitas alus pisan[2].Kaonjoyan busa ieu dibandingkeun jeung busa latex nya éta kamampuhna pikeun ngungkulan efek pér teu kawas busa latex[2]. Busa ieu moal balik deui sabada dibéré beungbeuratan, nu matak leuwih ngeunaheun[2].
4. Bantal Mewah
Sering pisan urang teu nalingakeun kualitas kaén bantal anu dipiboga, sanajan meulina mahal kaén-kaén non katun umumna miboga efek panas, nu ngabalukarkeun jang anu babari ngarasa teu pati ngeunaheun makéna[2].
5. Bantal Mewah séjénna
Bantal Bulu Soang (Goose Down) anu indentik jeung kamewahan loba dipaké ku para bangsawan jeung jalma kaya di Éropah, hargana mahal kusabab asalna tina bulu-bulu anu tangtu tina soang spésiés anu tangtu ogé[2].Inspirasi bantal ieu kusabab bulu soang bisa nahan suhu anu diserapna, lamun di nu tiris bakal méré efek haneut, kitu ogé sabalikna di nu panas bakal méré éfék tiis[2].


text:
Rokét cai
Rokét cai nya éta salah sahiji jinis rokét anu maké cai pikeun bahan bakarna.[1] Barang anu dipaké ilaharna urut botol plastik.[1] Cai dipaksa ka luar ku hawa altan aya tekenan, biasana hawa anu Air dipaksa keluar oleh udara geus dikompresi.[1] Istilah "aquajet" geus dipikwanoh di Éropa, namung leuwih kasohor ngarana rokét cai jeung di sawatara daérah aya nu nyebut rokét botol.[1] Mesin rokét cai anu ilaharna dipaké pikeun ngarorong modél rokét, tapi aya ogé dipaké modél parahu, jeung mobil. [1]
Cara Nyieun Roket cir[édit | sunting sumber]
Bahan :
Alat :
Cara Nyieuna: Mimitina bolongan pot di belah tengahna, bolongan wadah negatif film dibagiah tengahna.[2] Tuluy asupkeun klep atawa dop kana wadah negatif film ti jero bari di lém bakar.[2] Sanggeu kitu asupkeun kan pot.[2] Konci ku ring anu geus disadiakeun.[2] Sanggeus kitu mah siap di luncurkeun. Peluncuran rokét bakal otomatis nalika aya tekenan hawa anu geus maksimum. [2]


text:
Kasokandel, 02 Desember 2011
Kahatur
Nu dipikasono, Lia
di Subang
Salam deudeuh,
Kumaha damang? Sabada lima sasih urang tos pisah sakola, mugia
salira kasih kulawarga aya dina ginanjar kawilujengan. Atuh kuring di
kasokandel aya dina kaayaan sehat.
Sonona mah kuring didieu biasana ngajaran lia nanaon hanteu elmu nu
kuring dipikaboga. Urang ngerjakeun PR babarengan, lieur babarengan.
Ayeuna mah urang tos pisah sakola, pisah lembur. Mugi - mugi urang
sadaya sareng rerencangan nu lian tiasa patepang ririungan deui. Amin
ya robal alamin.
Sakieu heula serat ti kuring, sanes kuring teu sono mung panangan
kuring tos pegel nulis hahha :D . Diantos surat waleranna.
Kuring nu sono,
Khanty Intan Lestari
http://lestariajja.blogspot.com/2011/12/contoh-surat-pribadi-basa-sunda.html


text:
Judul : Nu Kaul Lagu Kaleon
Pengarang : .R .A.F.
Penerbit : Kiblat
Jumlah Kaca : 100
Kaping Terbit : Pebruari
“Ke…ke… naon bentenna ari kawih nu disebut lagu panambih sareng nu sok dipirig ku gamelan?” cek Yati bangun panasaran.
“Taya bentenna meueus-meueus acan,” walon Kang Atma, “Eta-eta keneh hakekatna mah. Bentenna ngan ukur lebah lagam ngahaleuangkeun. Ku margi lagamna lagam mamaos, tur dipirigna ku kacapi indung sareng rincik sareng suling ; sareng ku margi geus matuh sok dikantetkeun jeung kawih lagu panambih. Padahal upami eta lagu panambih dihaleuangkeun dina pirigan gamelan, kontan harita keneh moal disebat lagu panambih, tapi lagu kawih! Moal disebat nembangkeun deuih, tapi tangtuna oge ngawihkeun. Sabalikna, upami lagu kawih nu biasa dipirig ku gamelan, dialihkeun kana pirigan kacapi sareng suling, dihaleuangkeun nganggo lagam mamaos, harita keneh baris disebat lagu panambih sarta disadapurankeun jeung mamaos.”
Nu ngadengekeun teh arunggut-unggutan bangun ngarti.
Buku Nu Kaul Lagu Kaleon nyaritakeun tentang hiji mojang jeung bujang nu ngajarna. Di ahir carita, kacaritakeun hubungan silih pikacinta eta dua nonoman teh.
Novel ieu cocok diaos ku rumaja, sabab tiasa nambih wawasan tentang pertembangan. Alusna, novel ieu ngangkat budaya-budaya anu aya di tatar sunda. Kasenianana, jeung budaya masarakat anu jadi cirri khas sunda.


text:
Mohammad Sobri Hardjapamekas
Mohammad Sobri Hardjapamekas téh jenengan salah sahiji tokoh atikan Jawa Barat sarta minangka salah saurang ahli nulis buku-buku pangajaran basa Jerman, tapi deuih ageung katineungna kana budaya Sunda , utamana kana kamajuan basa katut sastra Sunda. [1]
Daptar eusi
Biografina[édit | sunting sumber]
Jenengan lengkepna mah R.H. Mohammad Sobri Hardjapamekas,dilahirkeun di Cianjur, Jawa Barat dina tanggal 23 September 1913.[1]Ngawitanana mah ancrub kana widang pamarentahan, tapi ti taun 1950-an langkung museurkeun panitenanana kana widang atikan.[1] Hardjapamekas teh tabah pisan nyarios basa Jerman, dugi ka anjeunna kenging kasempetan ngulik pangarti di Jerman,ku alpukahna Goethe Institut. Ti Indonesia mah nya anjeunna guru basa Jerman munggaran anu lulus di Jerman teh.[1]Ku katapisanan dina nyarios basa Jerman sareng seueur kawanohna ka urang Jerman, dugi ka Walikota Bandung jaman harita, nya eta R.Priatnakoesoemah, maparinan pancen pikeun ngayakeun tali mimitran antar kota nya eta kota Bandung sareng kota Braunschweigh Jerman, anu kiwari katelah sister city. Samulihna ti luar negri, anjeunna teras ngawulang di IKIP Bandung (kiwari katelah Universitas Pendidikan Indonesia disingget UPI) dugi ka pangsiunna.[1]Lian ti ngawulang, Hardjapamekas tapis kana nyerat deuih, pangpangna buku-buku kabudayaan sareng atikan.[1]R.H. Mohammad Sobri Hardjapamekas ngantunkeun di Bandung, dina ping 23 Juli 2005 dina yuswa 91.[1]Pikeun mitineung jeung mieling wetonna katut jasa-jasana,jenenganana diabadikeun janten nami penghargaan Hadiah Hardjapamekas.[2]Ieu hadiah teh diayakeun ku alpukah palaputra katut kulawargana kalawan dirojong ku Yayasan Kabudayaan Rancage pingpinan Ajip Rosidi, tiwit taun 2008 dipasrahkeun ka guru-guru basa Sunda anu dianggap punjul atawa nyongcolang prestasina,enggoning mateakeun pangajaran basa Sunda di SD,SMP sareng SMA/SMK.[3]
Riwayat Atikan[édit | sunting sumber]
- HIS di Ciamis (1928)
- MULO B di Bandung (1932)
- AMS B di Bandung (1935)
- Geneeskundige Hoogescholl (GHS) di Jakarta (1938)
- Pedagogisches Institut Heidelberg Jerman (1956-1957)
- Universitas Heidelberg Jerman (1956-1957)
- Diploma-Sprachlehrer di Muenchen Jerman (1957)
- Peserta Doktorandenseminaar (S3) Universitas Hamburg Jerman (teu rengse, da kabujeng disaur mulih ka lemah cai ku Pamarentah (1964)
- Studi Komparatif Sistem Pendidikan (1969-1970)
- Studi Komparatif Sekolah Pembangunan dan Gesamt-schulen di Jerman (1970).
Riwayat Padamelan sareng Kalungguhan[édit | sunting sumber]
- Koresponden Bataafse Petroleum Maatschappidi Cepu (1938-1939)
- Padamel pangreh praja salaku Wadana Karees Bandung (1939-1950)
- Guru basa Jerman sareng basa Inggris di SMA Negeri Bogor ;ex SMA Perjuangan (1950-1958)
- Dosen di jurusan basa Jerman IKIP Bandung (1958-1979)
- Ketua Jurusan Bahasa dan Sastra Jerman FKSS IKIP Bandung (1959)
- Dekan FKSS IKIP Bandung (1965-1967)
- Kepala Balai Penelitian Pendidikan IKIP Bandung (1976-1979)
- Pangsiun tina PNS di IKIP Bandung (1979)
- Padamel sasihan IKIP Bandung (1979-1984)
- Dosen luar biasa Jurusan Bahasa Asing FPBS IKIP Bandung (1984).[4]
Karya-karyana[édit | sunting sumber]
- Sekelumit Mitologi Yunani (1986)
- Bunga Rampai Kebahasaan (1988)
- Kamus Latin – Indonesia (1993)
- Pengantar Sejarah Kesusastraan Jerma (2003)
- Bekerja Demi Bangsa (biografi, ditulis ku Tatang Sumarsono, 2003)
- Vadamecum Kamus Saku Latin – Indonesia (1993)
- Bumela ka Bangsa (biografi versi basa Sunda, ditulis ku Dadan Sutisna, 2004).[5]
Rujukan[édit | sunting sumber]
- ↑ a b c d e f g Harian Umum Pikiran Rakyat.Bandung. Senin 14 Januari 2008. Kaca 17
- ↑ Harian Umum Galamedia.Bandung.Rubrik Opini dan Pendidikan.Senin 14 Januari 2008.kaca 14
- ↑ Leaflet wawaran Pinunjul Hadiah Hardjapamekas 2008. Yayasan Kabudayaan Rancage.Jakarta 2008.kaca 2-3
- ↑ situs Dhipa Galuh Purba (diakses tanggal 21 September 2011
- ↑ Rosidi,Ajip.Apa Siapa Orang Sunda.Kiblat.Bandung 2003.kaca 171


text:
Cakra
Cakra nyaéta ngaran pakarang (jamparing) Batara Wisnu anu nitis ka Batara Kresna, wujudna buleud kawas cakram. Musuh anu sakti ogé bisa nemahan pati ku éta pakarang. Unggal tokoh wayang titisan bakal balik deui ka wujud asal sanggeus dipanah pakarang cakra. Pakarang cakra Batara Wisnu disebut cakra Ujaksana. Pakarang cakra sakti milik Arjuna Sasrabahu disebut cakra baskara, sedengkeun cakra sakti milik Bangbang Somantri disebut cakra panggurat lemah. Cakra kembang nyaéta padumukan Batara Kamajaya di Kahiyangan. Cakraningrat nyaeta déwa anu nitis sarta mangrupa wahyu Abimanyu. Cakrawati pamajikan Cakraningrat anu nitis ka Dewi Utari (pamajikan kadua Arjuna).
Rujukan[édit | sunting sumber]
- Ensiklopedi Sunda: Alam, Manusa, Budaya (Rosidi, dkk: 2000)


text:
Maroon 5
Maroon 5 nya éta grup musik pop rock asal Los Angeles, kalifornia, Amerika Serikat kalayan anggota Adam Levine (vocal, gitar), James Valentine (gitar, backing vocals), Jesse Carmichael (keyboard, backing vocals), Mickey Madden (bass, backing vocals) jeung Matt Flynn (drum)[1]. Saacan resmi jadi Maroon 5, ieu grup musik dingaranan Kara's Flower dina taun 1995[2]. Nalika masih kénéh maké ngaran Kara's Flower, Adam Levine dkk kungsi nyieun album di taun 1997, harita posisi drummer dieusian ku Ryan Dusick anu kaluar taun 2006 terus digantikeun ku Matt[2]. Ngaran Maroon 5 diresmikeun taun 2001,bareng jeung asupna James ka ieu grup[2]. Maroon 5 kasohor ku lagu andalanna Harder to Breathe, This Love, She Will Be Loved, Sunday Morning jeung Makes Me Wonder[1].
Diskografi[édit | sunting sumber]
Album SOngs About Jane dirilis taun 2002, diteruskeun ku album It Won't be Soon Before Long taun 2007[2][1]. Ngaliwatan 2 album ieu jeung singlena, Maroon 5 meunang sababaraha panglélér, diantarana: Grammy Award pikeun Best New Artist, Grammy Award pikeun Best Pop Performance By A Duo Or Group With Vocal kalayan lagu This Love, jeung panglélér séjénna[1]. Taun 2010 kamari, Maroon 5 ngarilis album Hands All Over[2].


text:
Kewingitan lainnya adalah misteri suara gamelan. Hal ini pun diakui oleh masyarakatsetempat. Konon, di salah satu batu besar yang ada di Curug Panganten selalu terdengarnyaring suara gamelan setiap malam jumat kliwon. Bahkan anehnya lagi, bukan suaranyasaja yang terdengar tapi gamelannyapun dapat dilihat. Hal ini dikisahkan oleh Ki Amar yangdipercaya sebagai kuncen Curug Panganten.“ Kapungkur, jalmi nu peryogi gamelan kangge manggung tiasa nambut ti karuhunCurug Panganten. Buktos eta mah, ngajenggelek barangna, kantun nyandak. Ngan kedahdiuihkeun deui. Hanjakal, pernah aya nu nambut, deleka teu diuihkeun deui. Antukna soragamelan teh sababaraha puluh taun mah teu kakuping deui. Tah, basa malam jumaahkaliwon sasih mulud taun ayeuna, nembe tiasa kakuping deui. Sorana kadangu kamana-mana, utamina masyarakat nu bumina sabudeureun Curug Panganten. Mangga we teupercanten mah taroskeun kanu sanes” Ujar Ki Amar menjelaskan tentang gamelan gaibCurug Panganten.Betul tidaknya kisah-kisah tersebut diatas, pada dasarnya menjadi salah satu dayatarik Curug Panganten. Namun sayangnya, perhatian sebagian masyarakat terhadapkelestarian lingkungan Curug Panganten masih kurang. Saat Priangan berkunjung, ternyatabanyak bangkai ikan yang mengambang dalam berbagai ukuran dan jenis. Tatkaladitanyakan, ternyata masih ada kebiasaan masyarakat yang menangkap ikan dengan caradi portas. Sayang sekali.***Dimuat di koran
Priangan
Tangkuban Parahu
Kategori:Legenda| Diterbitkan pada: 13-12-2007 |
Ku DHIPA GALUH PURBA
DI Tatar Parahyangan ngadeg hiji karajaan anu subur makmur kerta raharja, keceluk kakadang éwu, kakoncara ka janaperia. Éstuning gemah ripah loh jinawi téh sanés saukurmamanis. Demi anu janten papayung agungna taya sanés Prabu Sungging Perbangkara, hijiprabu nu gaduh kalanggenan moro sabangsaning sasatoan leuweung. Saban kangjengprabu moro, sok disarengan ku anjing kukutanana anu satia, katelahna si Tumang.Sakali waktos, basa Kanjeng Prabu nuju moro, dadak sakala sasatoan lir anu tilem, taya hiji-hiji acan. Padahal Kanjeng Prabu hoyong kénging uncal. Tangtos baé hanjeluna mah.Namung dina kaayaan kuciwa, Kanjeng Prabu ngaranjug kalayan reuwas kareureuhnakeun.Pangna kitu, si Tumang nuduhkeun hiji orok istri anu ngagolér dina amparan jukut.Kawitna mémang reuwas. Namung sabada ningal orok nu sakitu lucuna, manah KanjengPrabu janten dilimpudan ku rasa bingah. Tangtos ana kituna mah, kumargi salami étaKanjeng Prabu teu acan dikersakeun kagungan putra istri. Singketna carios, éta orok téhdirorok, diangken putra nyalira, kalayan dinamian Putri Dayang Sumbi.


text:
Arapal teu kana sigay? Ari sigay teh nyaeta awi saleunjeur nu sok ditanggahkeun kana tangkal kawung, piparantieun naek ari nyadap lahang. Tah ieu carita ngeunaan tukang nyadap nu gehgeran. Sakumaha biasanya tukang nyadap teh naek kana tangkal kawung make sigay. Geus nepi kaluhur, sarangka bedogna murag. Ninggang kana sigay, mapay sogatan (sengked paranti nincak) genah kadengena teh. “Prak prik pruk prok prek…”
Dasar nu gehgeran. Ngadenge perah bedog mapay sigay genah kadengena, terus bae bedogna dipuragkeun. Tetela leuwih genah. Leuwih halon. “Trang, tring, trung, trong, treng….”
Nu gehgeran beuki kataji, Lodong nu rek digantungkeunkeun kana leungeun kawung paningguran, geuwat dipuragkeun. Beuki halon bae kadengena. “Dang, ding, dung, dong, deng…. ”
Abong nu gehgeran sok kateterusan. Luak lieuk neangan puragkeuneun, euweuh. Bet panasaran. Hayang nyaho mun awak sorangan. Teu antaparah deui, koleang muragkeun maneh. Meneran kana sogatan sigay. Disada ari disada namah. Ngan teu halon jeung ngoncrang, kawas perah bedog, bedog jeung lodong tadi. “A, i, u, o, e….”, kusek bae, teu empes-empes…
Tukang Nyadap Gehgeran
Arapal teu kana sigay? Ari sigay teh nyaeta awi saleunjeur nu sok ditanggahkeun kana tangkal kawung, piparantieun naek ari nyadap lahang. Tah ieu carita ngeunaan tukang nyadap nu gehgeran. Sakumaha biasanya tukang nyadap teh naek kana tangkal kawung make sigay. Geus nepi kaluhur, sarangka bedogna murag. Ninggang kana sigay, mapay sogatan (sengked paranti nincak) genah kadengena teh. “Prak prik pruk prok prek…”
4 Balasan ke Tukang Nyadap Gehgeran
-
Enya ari kituna mah pribados oge sami kasieunan. Sieun bahasa sunda teh tinggal warisan budaya nu ngan saukur aya dina kamus. Da eta geura, pun anak oge nu bungsu, kelas 3 SD ulangan bahasa sunda, ari soalna sina ngeusian titik2.
Dina luhureun panon aya ……………..
Ma enya tah si bungsu teh ngajawabna: SINGKONG ?!?!.
-
Alhamdulillah geuning aya keneh nu palay ngamumule basa karuhun urang, abdi ngarojong pisan . . . . nanging hapunten mung ukur tiasa ngomentaran . . . . rumaos diri tuna kabisa . . . .