text: 1Pan karasa, kumaha asih-Na Anu jumeneng Rama ka urang teh, nepi ka urang diangken jadi putra-putra-Na; da memang urang teh putra-putra Allah! Hal ieu, ku dunya mah teu kahartieun; ma'lum dunya mah teu ngaku ka Allah. 2Tapi najan geus jadi putra-putra Allah oge, acan bisa ngira-ngira kumaha engkena kaayaan urang teh. Ngan lamun Al Masih geus sumping, urang teh baris sarua jeung Anjeunna. Kaayaan Anjeunna, nu sajatina, engke tangtu ebreh ka urang. 3Saha-saha anu ngarep-ngarep kana eta kaayaan sarta ngandel ka Al Masih, kudu ngajauhan dosa, sabab Al Masih teu kagungan dosa. 4Anu milampah dosa, eta ngarempak hukum Allah; sabab dosa teh ngalawan kana hukum Allah. 5Ku dulur-dulur geus kaharti, yen nu matak Al Masih mijalma teh geusan nyirnakeun dosa-dosa manusa. Geus tarerang deuih, yen Anjeunna teu kagungan dosa. 6Anu geus jinek anut ka Anjeunna, tangtu moal milampah dosa. Sing saha anu milampah dosa keneh, hartina can awas jeung can wawuh ka Anjeunna. 7Anaking! Kahade ulah beunang kasasabkeun ku batur. Anu lampahna adil teh, bener: Sakumaha Al Masih anu bener tea. 8Anu tonggoy milampah dosa, eta mah anak-anak Iblis. Sabab Iblis mah ti awitna keneh oge, geus milampah dosa. Putra Allah nu matak mijalma teh nya geusan ngagagalkeun pagawean-pagawean Iblis tea. 9Sing saha anu jadi putra Allah, moal milampah dosa. Lantaran hirupna geus kaancikan ku kakawasaan Allah; malah moal bisaeun milampah dosa teh, lantaran diyugakeun ku Allah. 10Gampang bae ngabedakeunana, nu mana putra-putra Allah, nu mana anak-anak Iblis: Mana-mana anu goreng lampah jeung teu nyaah ka dulur-dulur, tah nu kitu, nu lain putra Allah teh. 11Ti kawitna keneh dulur-dulur geus diwurukan, supaya silih pikanyaah jeung pada batur. 12Ulah kawas Kain, anak Iblis, anu maehan adina tea. Ku naon Kain kitu kalakuanana? Bawaning ku jahat adatna, teu cara adina, ibadah ka Allah. 13Ulah heran upama dulur-dulur dipikangewa ku dunya. 14Urang terang yen geus pindah pileumpangan, tina paeh kana hirup, lantaran aya kanyaah ka dudulur. Anu teu boga kanyaahan mah, kaayaanana tetep paeh. 15Anu mikageuleuh ka dulur, ngaranna maehan. Ari tukang maehan mah, teu kaancikan ku hirup langgeng. 16Ti Al Masih, urang geus terang nu kumaha ari nu nyaah jeung asih teh. Anjeunna geus ngorbankeun salira ngabela urang. Urang oge wajib ngorbankeun diri keur kapentingan duduluran. 17Jelema beunghar, tapi cadu nulung ka nu butuh; majar boga kanyaah ti Allah teh, tapi mana buktina? 18Anaking! Ulah ngan semet biwir wungkul nyebut-nyebut nyaah teh! Buktikeun kalawan prakna jeung iklasna. 19Engkena, tangtu karasa yen enya urang teh kaasup jelema bener; jadi, bisa teger di payuneun Allah. 20Memang dina sagala hal hate urang sok ngadakwa. Tapi Allah mah langkung uninga, ti batan anu karasa ku urang sorangan. Mantenna uninga kana sagala rupa. 21Upama tina budi rasa urang taya dakwaan naon-naon, rek barang suhunkeun ka Allah teh tangtu moal rumegag; 22naon bae anu disuhunkeun ka Mantenna, tangtu dikabul; lantaran urang nurut kana timbalana-Na jeung laku lampah urang teh sapuk jeung pangersa-Na. 23Ari timbalana-Na teh, urang kudu mantep percaya ka Isa Al Masih, Putra-Na; bari silih Pikanyaah, sakumaha anu dipiwarang ku Al Masih. 24Anu nurut kana timbalan Allah, eta teh manunggal jeung Allah sarta Allah linggih dina hatena. Bisana ngarasa yen Allah linggih di jero hate urang teh, nya ku karana Ruh Allah anu ku Mantenna geus dikurniakeun ka urang tea.


c: text/html

text:
Nyangakeun ieu tatarucingan, etang-etang hiburan panglipur lara sok emut jaman baheula urang keur leutik sok tatarucingan jeung kolot sok wararaas ieu tatarucingan teh kaihlaman ku janten raka nu nuju didamel di amerika anjeunan dina facebook ngayakeun grup tatarucingan ari sugan teh lain raka eh pek teh gening kang asep saurna sono kana basa sunda nya sim kuring ngayakeun tatarucingan ieu teh supados majangkeun babarayaan jeung urang sunda hususna sanes urang sunda ge mangga bebas nebak sawios lepat ge ku abdi dilereskeun anu leres ke dipasihan hadiah, hadiahna du’a weh nya mugia sing panjang yuswa, sing ageung rejeki, sing laksana naon nu dipikahoyong, sing salamet dunya aherat…surga..amminn
* 1. Make baju bodas lain dokter, make topi hejo lain tentara ?
* 2. Hayam naon anu sukuna sarebu?
* 3. Diubek diteangan, geus kapanggih dipiceun. Naon?
* 4. Naon sababna lamun tumpak mobil sok nundutan?
* 5. Sato naon anu teu bisaeun mundur?
* 6. Bangku naon anu bisa didahar?
* 7. Cing pangnyebutkeun 5 rupa ngaran bungbuahan anu sok didahar, sakali nyebut?
* 8. Batu naon anu teu aya di cai?
* 9. Oray naon anu teu bisaeun ngaleor?
* 10. Jalma naon anu sukuna tilu panonna opat?
* 11. Di luar koneng, di jero bodas, nu apaleun monyet?
* 12. Hayam naon anu sukuna hiji?
* 13. Bapana udud, indungna nyeuseuh, anakna ceurik?
* 14. Gajah tumpak beca, gede naonna?
* 15. Baso dibalikkeun jadi naon?
* 16. Awakna leutik pisan, sirahna gede pisan.?
* 17. Nini-nini bongkok kumaha sarena?
* 18. Piring naon anu bisa dipake nempo bulan?
* 19. Manuk naon anu jangjangna dina suku, sirahna dina suku?
* 20. Naon sababna ban mobil tina karet?
* 21. Sapi naon anu bau?
* 22. Piring naon anu pangrame-ramena di Indonesia ?
* 23. Naon bedana sarimie jeung nini-nini?
* 24. Pribumi di luar ari semah di jero ?
* 25. Dicabak beye, ditakol ngabelentrang?
* 26. Diusapan, didengkakkeun, tuluy diasupkeun?
* 27. Di luar hujan angina, di WC hujan naon?
* 28. Hayamna bodas, naonna anu hideung?
* 29. Buah naon anu dipikaresep ku lalaki?
* 30. Jam naon anu bisa nembang?
JAWABANA
1. Toge
2. hayam goreng tepung
3. duit
4. kusabab tunduh we
5. gajah kapentok tembok
6. bangkuang
7. rujak
8. batu ginjal
9. oray paeh
10. aki2 pake kacamata, pke iteuk
11. cau
12. hayam jengke
13. kareta api
14. gede bohongna
15. bahe
16. paku payung
17. peureum
18. taluk
19. manuk katincak
20. lamun tina busa mah lain mobil
21. sapiteng
22. piringatan 17 agustus
23. sarimie mah lamun di keueum ngembang, lamun nini2 mah dikeueum keriput
24. hotel
25. taluk
26. tetes mata
27. hujan caina
28. taina
29. buah dada…wkwkwkwk
30. jamal mirdad
Senin, 07 Februari 2011
Aya Keneh Yeuch Baraya Tarucing Nu Rada Lucu
Nyangakeun ieu tatarucingan, etang-etang hiburan panglipur lara sok emut jaman baheula urang keur leutik sok tatarucingan jeung kolot sok wararaas ieu tatarucingan teh kaihlaman ku janten raka nu nuju didamel di amerika anjeunan dina facebook ngayakeun grup tatarucingan ari sugan teh lain raka eh pek teh gening kang asep saurna sono kana basa sunda nya sim kuring ngayakeun tatarucingan ieu teh supados majangkeun babarayaan jeung urang sunda hususna sanes urang sunda ge mangga bebas nebak sawios lepat ge ku abdi dilereskeun anu leres ke dipasihan hadiah, hadiahna du’a weh nya mugia sing panjang yuswa, sing ageung rejeki, sing laksana naon nu dipikahoyong, sing salamet dunya aherat…surga..amminn

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Utuy Tatang Sontani
Utuy T Sontani, ngaran lengkepna mah Utuy Tatang Sontani. [1] Pangarang carita pondok, roman jeung utamana carita-carita drama, boh dina basa Sunda, boh dina basa Indonesia.[1] Lahir di Cianjur Jawa Barat tanggal 31 Mei 1920. [2] Maot tur dimakamkeun sacara Islam di Moskwa, Rusia 17 September 1979. [3]
Biografina[édit | sunting sumber]
Sabada tamat Taman Muda Taman Siswa di Cianjur, tuluy neruskeun sakolana ka Taman Dewasa (SMP) di Bandung, tapi ngan kuat sababaraha bulan da kolotna kaburu bangkrut usahana atuh balik deui ka Cianjur.[1]Waktu indung bapana pipirakan, Utuy milu ka indungna pindah tuluy nganjrek di Bandung. [1]Sanggeusna namatkeun Taman Dewasa di Bandung, tuluy digawe di sababaraha kantor, antarana di Regentschapswerken Bandung.[4]Ti dinya digawe di RRI [Tasikmalaya] salila revolusi nepika Agresi Militer kahiji.[5] Geus kitu asup deui digawe di Balai Pustaka jadi redaktur (1948), terus dipindahkeun ka Bagian Naskah dan Majalah Jawatan Pendidikan Masyarakat.[5]Ti dinya pindah deui ka Jawatan Kebudayaan Seksi Basa Sunda (1958), jeung Lembaga Bahasa dan Kesusastraan Indonesia.[6]Geus nyorang ka luar negri taun 1957 ka Tiongkok, taun 1958 ka Rusia, jeung taun 1961 ka Jepang.[4]Lantaran keur waktu sakola di Bandung keneh manehna geus resep kana tulas tulis, nya harita neruskeun deui karesep nulisna, lantaran waktu di Bandung harita bapana langganan surat kabar Sinar Pasundan.[1]Mimitina nulis dina basa Sunda, antarana roman nu judulna Tambera (1943) jeung Mahala Bapa (1943).[7]Carita nyambung Mahala Bapa dimuatkeun dina surat kabar Sinar Pasundan, ari carita nyambung Tambera dimuat dina surat kabar Sipatahunan. [1]Waktu Jepang ngeprik sakumna urang Indonesia sangkan ngagunakeun basa Indonesia bae,nya mimiti Utuy teh nulis dina basa Indonesia. [7]Ilubiung kana pintonan-pintonan sandiwara, malah tuluyna mah nulis sandiwara. Sandiwara anu mimiti judulna Bunga Rumah Makan (1948), tuluy ditema ku Suling (1948), Awal dan Mira (1952), Manusia Iseng (1953), Sayang Ada Orang Lain (1954), Di Langit Ada Bintang (1955), Di Muka Kaca (1957), Pengakuan (1957), Sang Kuriang (1962), Si Kabayan (1959.[8]Nepi ka kiwari dianggap pangarang drama Indonesia anu pangkuatna.[4]Drama beunangna nya eta Awal dan Mira, dileler Hadiah Sastra Nasional BMKN 1953, ari drama sejenna nya eta Saat yang Genting (1958) dileler Hadiah Sastra Nasional BMKN 1957/1958.[2] [9]Bisa jadi ku lantaran baheulana ngamimitian karier sastrana ku nulis dina basa Sunda, katineungna gede kana tulas tulis dina basa Sunda.[7]Dina sastra Sunda, karya-karya Utuy diantarana dimuat dina majalah Kiwari, Kalawarta LBSS, Mangle, Medan Bahasa Basa Sunda, Sunda jeung Warga jeung dina koran Sipatahunan.[9] Utuy nulis carita pondok, drama, esey, jeung sajak. Eseyna ngeunaan kakayaan batin Ki Sunda, mangrupa hasil ulikan ngeunaan Sangkuriang jeung Si Kabayan, kaitung hasil pamikiran-pamikiran anu orisinil jeung anyar.[10] Ari tulisanana ngeunaan Haji Hasan Mustapa, salah saurang bujangga Sunda, nembongkeun kakagum kana individualisme eta bujangga anu sadar kana kakuatan pribadina sorangan.[10]Lantaran gede katineungna kana basa Sunda, sarta can ngarasa sugema nulis dina basa Indonesia, sawatara karyana anu ditulis dina basa Indonesia satuluyna ditulis deui dina bas Sunda, upamana caripa pondok anu dimuat dina kumpulan Orang-orang Sial , tarjamahan basa Sundana dimuat dina majalah Sunda.[1]Sang Kuriang terbitan Balai Pustaka,anu asalna ditulis dina basa Indonesia sarta samemehna kungsi dimuat dina majalah Seni (1955) ditarjamahkeun kana basa Sunda tuluy dimuat dina koran Sipatahoenan (1961) sarta terus diterbitkeun ku Bhratara (1962).[1]Dina taun 1957, Utuy milu ancrub ilubiung dina Badan Pangulik Budaya (BPB)Kiwari, tapi lataran taun 1959 jadi anggota Lekra, ahirna dipecat ku pangurus BPB Kiwari. [1]Dina taun 1960-an, anu mimitina mah ngarasa mangmang rek narima tawaran jadi pangurus Lekra teh, ahirna panceg asup Lekra sarta aktif jadi pangurus sabada dipecat ku BPB Kiwari.[11] Sabada aktif di Lekra, Utuy rea nulis ulikan anu sifatna agitatif,neori jeung nepikeun ceramah-ceramah ngeunaan kasusastran Sunda.[1]Ceramahna ngeunaan kasusastraan Sunda dijudulan Sastra Sunda Sebagai Jurubicara Dua Kebudayaan, minangka sawangan anyar tina karangan samemehna anu kungsi dimuat dina majalah, nya eta Nyawang Sastra Sunda Saliwatan (1956-1958).[7]Lian ti eta, oge nulis drama agitatif Si Sapar (1964) jeung Si Kampeng (1964).[1]Memeh ngabeledug kajadian Gestapu, Utuy indit ka RRC pikeun titirah jeung diubar,lantaran keuna ku panyakit lever, tapi terus teu bisa balik deui. Ti RRC tuluy kakaburan ka Moskwa, anu satuluyna di eta nagara ngajar basa jeung sastra Indonesia di Institut Bahasa dan Kesusastraan Timur tug nepi ka maotna, dina taun 1979.[1]
Karya-Karyana[édit | sunting sumber]
si kabayan
Utuy cek Pangarang Sejen[édit | sunting sumber]
Utuy jeung Lekra[édit | sunting sumber]
Rujukan[édit | sunting sumber]
- ↑ a b c d e f g h i j k l Rosidi,Ajip.dkk.Ensiklopedi Sunda:Alam,Manusia,dan Budaya.Pustaka Jaya.Jakarta 2000. kaca 687
- ↑ a b Eneste,Pamusuk.Leksikon Kesusastraan Indonesia Modern. Djambatan.Jakarta 1990. Kaca 197-198
- ↑ Sontani,Utuy T.Menuju Kamar Durhaka.Pustaka Jaya.Jakarta 2002.kaca 1
- ↑ a b c Sontani,Utuy T.Sang Kuriang.Bhratara.Jakarta 1962
- ↑ a b Rosidi,Ajip.Tjerita Pendek Indonesia.Djambatan.Jakarta 1957.kaca 66
- ↑ Hasanuddin WS.dkk.Ensiklopedi Sastra Indonesia.Titian Ilmu.Bandung 2007.kaca 826-827
- ↑ a b c d Rosidi,Ajip.Dur Pandjak.Pusaka Sunda.Bandung 1966. kaca 73-77
- ↑ Rosidi,Ajip jeung Rusman Sutiasumarga.Kandjut Kundang.Balai Pustaka.Jakarta 1963.kaca 117
- ↑ a b Kartini,Tini,spk.Biografi dan Karya Sasatrawan Sunda Masa 1945-1965.Proyek Penelitian Bahasa dan Sastra Indonesia dan Daerah Depdikbud.Bandung1978.kaca
- ↑ a b majalah Medan Bahasa Basa Sunda No 8-9-10 Agt-Sept-Okt Taun II 1957.kaca 54-61
- ↑ Rosidi,Ajip.Hidup Tanpa Ijasah.Pustaka Jaya.Jakarta 2008.kaca 199-201, 233-235, dan 322-326


text:
Moldova
- Pikeun kagunaan lian ti "Moldova" tempo Moldova (disambiguasi)
Républik Moldova (basa Romania: Republica Moldova) mangrupakeun nagara nu aya di antara Rumania jeung Ukraina, di Éropa Wétan. Moldova teu miboga aksés ka laut.
Dina jaman baheula, Moldova mangrupakeun bagian ti Dacia, nu labuh ka kawasa Romawi. Kalobaannana ti wewengkon Moldova mangrupakeun bagian ti Kapangéranan Moldavia dina abad patengahan. Bagian wétan kapangéranan ieu teras dianéksasi ku Kakaisaran Rusia dina taun 1812 jeung wewengkon ieu kawanoh minangka Bessarabia. Nalika pambubaran Kakaisaran Rusia taun 1917, Républik Démokratik Moldavia diwangun, nu saterasna ngagabung jeung Romania Raya dina taun 1918. Dina taun 1940, Bessarabia dikawasaan ku Uni Soviét, jeung dibagi antara Républik Sosialis Soviét Ukraina jeung Républik Sosialis Soviét Moldova. Kalawan labuhna Soviét taun 1991, Moldova ngadéklarasikeun kamerdékaanna.
Nagara ieu mangrupakeun nagara démokrasi parleménter, kalawan présidén salaku pupuhu nagara jeung perdana menteri salaku pupuhu pamaréntahan. Moldova mangrupakeun anggota PBB, WTO, OSCE, GUAM, CIS, BSEC, jeung organisasi internasional lianna. Moldova ayeuna ngusahakeun sangakan ngagabung ka Uni Éropa.[4][5]
Kira-kira ¼ padumuk Moldova masih hirup kalawan pangasilan kirang ti $2 per poé.[6]
Daptar eusi
Sajarah[édit | sunting sumber]
Dina jaman Néolitik, wewengkon Moldova mangrupakeun puseur paradaban Cucuteni-Trypillia. Paradaban nu lumangsung ti taun 5500 nepi ka 2750 SM ieu geus nyaho tatanén, ingon, pamoroan, jeung gagarabah.[7] Dina éra klasik, bangsa Dacia nyicingan wewengkon Moldova. Antara abad ka-1 nepi ka-7, wewengkon ieu dikawasaan ku Kakaisaran Romawi. Lantaran aya di rute antara Asia jeung Éropa, wewengkon Moldova modérn ditarajang turut-tumurut ku séé Goth, Hun, Avar, Magyar, Pecheneg, Cuman, jeung Mongol.
Dina taun 1359, Kapangéranan Moldavia diwangun. Kapangéranan ieu minangka tributary Kasultanan Utsmaniyah kalawan hak otonomi internal taun 1538. Liwat Traktat Bukares 1812, Utsmaniyah masihan wewengkon wétan Moldavia (katelah minangka Bessarabia) ka Kasultanan Utsmaniyah. Bagian kulon Moldavia (nu sanés wewengkon Moldova modérn) tetep minangka kapangéranan otonom, jeung dina taun 1859 bareng jeung Wallachia ngawangun Karajaan Romania.
Sanggeus Révolusi Rusia 1917, Républik Démokratik Moldavia diproklamasikeun. Salajengna, républik ieu ngahiji jeung Romania Raya taun 1918. Dina 28 Juni 1940, basa Perang Dunya II, Romania narima ultimatum ti Uni Soviét.[8] Romania kapaksa masihan Bessarabia jeung Bukovina Kalér ka Soviét pikeun nyingkahan perang.[9] Ku Soviét, wewengkon éta teras dibagi antara Républik Sosialis Soviét Ukraina jeung Républik Sosialis Soviét Moldova. Dina taun 1991, Uni Soviét labuh, jeung Moldova ngadéklarasikeun kamerdékaanna dina 27 Agustus 1991.
Dina Séptémber 1990, pamaréntahan séparatis diwangun di Transnistria (wewengkon Moldova). Sanggeus perang taun 1992, Transnistria sacara de facto merdéka, tapi teu aya anggota PBB nu ngakuan kamerdékaanna.
Politik jeung pamaréntahan[édit | sunting sumber]
Moldova ngalaksanakeun pamaréntahan républik parleménter nu démokratis jeung répréséntatif. Konstitusi Moldova 1994 ngatur lumangsungna pamaréntahan.[10]
Badan législatif Moldova nya éta Parlemén Moldova (Parlament), nu miboga 101 korsi jeung anggotana dipilih saban opat taun. Pupuhu nagara Moldova nya éta présidén, nu dipilih ku parlemén. Présidén bisa nunjuk perdana menteri nu kagungan tugas salaku pupuhu pamaréntahan jeung bisa nunjuk kabinét. Institusi yudikatif dilaksanakeun ku Pangadilan Konstitusional Moldova.
Hubungan luar nagri[édit | sunting sumber]
Sanggeus miboga kamerdékaanna, Moldova mimiti muka hubungan jeung nagara-nagara Éropa. Moldova ngagabung ka Déwan Éropa, PBB, OSCE, NACC, WTO, IMF, Bank Dunya, Francophonie, jeung European Bank for Reconstruction and Development. Moldova ogé ngusahakeun néang paréngséan rapih dina konflik di Transnistria kalawan ménta bantosan médiasi internasional.
Géografi[édit | sunting sumber]
Moldova mangrupakeun nagara nu aya di Éropa Wétan. Posisi Moldova aya dina koordinat 45°28' - 48°28' kalér jeung 26°40' - 30°06' wétan.[11] Luas nagara Moldova nya éta 33.843 km², kalawan luas wewengkon daratan kira-kira 33.371 km² jeung luas caina 472 km².[11]
Kalobaannana ti wewengkon Moldova aya di antara dua walungan, nya éta Walungan Dniester jeung Prut. Wates kulon Moldova diwangun ku walungan Prut, samentawis walungan utama di wétan nya éta Dniester nu ngalir ti kalér ka kidul.
Nagri ieu teu boga aksés ka laut sanajan aya di deukeut Laut Hideung. Kalobaannana ti wewengkon Moldova loba papasiran, tapi kaluhuran teu pernah leuwih ti 430 m (1,411 ft). Puncak pangluhurna di Moldova nya éta Pasir Bălăneşti. Papasiran di Moldova mangrupakeun bagian ti Dataran Luhur Moldavia, nu sacara géologis asalna téh ti Pagunungan Carpathia. Di kidul Moldova aya dataran handap nu disebut dataran Bugeac.
Moldova miboga 745 rupa taneuh, jeung 75% di antarana chernozem, 10% taneuh leuweung soklat jeung kulawu, 7% taneuh dataran caah jeung padang jukut, sarta 8% mangrupakeun rupa taneuh nu séjén.[11] 53% taneuh Moldova dianggo pikeun ngawuluju taneuh, 14% pikeun tatanén gandum, 13% pikeun ladang pastura, 9% leuweung jeung 11% sésana pikeun kagunaan kagunaan lian.[11]
Végétasi utama Moldova nya éta stépa leuweung, nu diwangun ti tegal jeung leuweung.[12] Dina abad ka-19, wewengkon leuweung Moldova ngirang drastis lantaran dikonvérsi kana lahan tatanén. Di Moldova aya kira-kira 2.300 rupa tutuwuhan, 68 rupa mamalia, 270 rupa manuk jeung kira-kira 10.000 rupa invértébrata.
Moldova miboga lahan tatanén nu alus, tapi ngan miboga saeutik sumber daya mineral.[13] Sumber daya alam Moldova mangrupa material wangunan, bahan atah semén, kaca, jeung beusi. Di nagara ieu aya ogé saeutik lahan minyak jeung gas.[11]
Babagian administratif[édit | sunting sumber]
Moldova kabagi kana 32 distrik (raionul), tiga munisipalitas (Bălţi, Kishinev, Bender) jeung dua wewengkon otonom (Gagauzia jeung Transnistria). Aya 65 kota jeung 917 komune di Moldova.
Di handap ieu nya éta daptar distrik di Moldova:
Status ahir Transnistria masih dipaséaan sabab pamaréntah puseur heunteu ngawasaan wewengkon éta.
Ékonomi[édit | sunting sumber]
Kalawan PDB per kapita (PPP) $2.842,[3] Moldova mangrupakeun nagara nu pangmiskinna di Éropa.[14] Moldova teu miboga sumber daya mineral nu gedé, janten ékonomina ngagantung kana agrikultur.
Taneuh nu subur jeung iklim nu sedeng ngajadikeun Moldova salaku panyuplai utama produk agrikultur di Éropa Tenggara. Nagara ieu katelah kana wine-na. Moldova miboga lahan anggur saluas 147.000 héktar.
Nagri ieu kedah ngimpor minyak bumi, batu bara, jeung gas alam pikeun minuhan kabutuhan énerginya. Kalobaannana ti sumber daya diimpor ti Rusia. Moldova masih ngusahakeun néangan invéstor dina widang énergi.[15]
Di Moldova, aya jalur karéta api sapanjang 1,138 km (707 mi) jeung jalan bébas sapanjang 12,730 km/7,910 mi. Jalan asup utama ka Moldova liwat udara nya éta Bandar Udara Internasional Kishinev.
Démografi[édit | sunting sumber]
Dumasar kana sénsus taun 2004,[16] Moldova dikira-kira miboga populasi 3.938.679 jiwa (kaasup Transnistria jeung Bender). 69.62% ti padumuk Moldova mangrupa bangsa Moldova. Étnis lian di Moldova nya éta Ukraina (11.23%), Rusia (9.39%), Gagauz (3.85%), Romania (1.87%), Bulgaria (2.02%), Rom (0.32%), Yahudi (0.12%)[17], Polandia (0.11%), jeung sababaraha grup étnis lianna (1.46%).
Konstitusi Moldova nyebutkeun yén basa resmi Républik Moldova nya éta basa Moldova, jeung panulisanna dumasar kana aksara Latin,[18] samentawis déklarasi kamerdékaan Moldova nyebutkeun yén basa resmi Moldova nya éta basa Romania.[19][20]
Aya kontrovérsi ngeunaan idéntitas étnis Moldova. Sababaraha ahli satuju yén basa Moldova jeung Romania mangrupakeun basa nu sarua. Pamikiran ieu ogé diageman ku sababaraha politikus Moldova.[21] Dina 29 Séptémber 2009, Perdana Menteri Moldova Vlad Filat janten pamingpin Moldova kahiji nu sacara kabuka nyebatkeun yén basana nya éta "basa Romania.[22]
Basa Rusia diberé status "basa pikeun komunikasi antarétnis" di Moldova. Dina praktikna, basa ieu sacara luas digunakeun dina masarakat jeung pamaréntahan.[23] Basa Gagauz jeung Ukraina miboga jumlah panyatur nu lumayan loba.
Agama nu loba diageman di Moldova nya éta Ortodoks Wétan (93.3%). 2% populasi Moldova ngageman agama Protéstan, 1.2% agama lian, 0.9% iréligius jeung 0.4% atéis.[16]
Budaya[édit | sunting sumber]
Budaya Moldova mangrupakeun campuran ti budaya Romania jeung Soviét. Idéntitas budaya Romania sorangan kawangun ti pangaruh budaya Romawi jeung Dacia, dibeungharan ku pangaruh budaya Slavia dina abad patengahan.[24] Figur penting dina kamekaran budaya Moldova nya éta Varlaam, Dosoftei, Grigore Ureche, Miron Costin, Petru Movilă, Nicolae Milescu-Spãtaru, Dimitrie Cantemir, Ion Neculce, Gavriil Bănulescu-Bodoni, Alexandru Hîjdău, Alexandru Donici, Constantin Stamati, Costache Negruzzi, Bogdan P. Hasdeu, Ion Creangă, jeung Mihai Eminescu.
Tempo ogé[édit | sunting sumber]
Catetan suku[édit | sunting sumber]
- ↑ National Bureau of Statistics of Moldova
- ↑ 2004 census of Transnistrian region
- ↑ a b c d e "Moldova". International Monetary Fund. Diakses pada 21 April 2010.
- ↑ "Moldova will prove that it can and has chances to become EU member,". Moldpress News Agency. 19 Juni 2007.
- ↑ "Moldova-EU Action Plan Approved by European Commission". moldova.org. 14 Désémber 2004. Diakses pada 2 Juli 2015.
- ↑ Human development indices
- ↑ [Bogdan] (2007). "Phase and chemical composition analysis of pigments used in Cucuteni Neolithic painted ceramics". Documenta Praehistorica XXXIV: 281–288.
- ↑ Ioan Scurtu, Theodora Stănescu-Stanciu, Georgiana Margareta Scurtu (2002). Istoria Românilor între anii 1918-1940 (in Romanian), University of Bucharest.
- ↑ Nagy-Talavera, Nicolas M. (1970). Green Shirts and Others: a History of Fascism in Hungary and Romania, Hoover Institution Press.
- ↑ Parliament of the Republic of Moldova. The Constitution of the Republic of Moldova 2000. Diakses pada 11-14, 2007.
- ↑ a b c d e Moldova’s geography, allmoldova.com
- ↑ Concept of National Ecological Network of the Republic of Moldova
- ↑ Dimireva, Ina, "Moldova: Economy Overview", EUbusiness, 8 Maret 2008. Disalin 3 Juni 2008.
- ↑ "Europe's poorest country Moldova holds election". Europarl.europa.eu. 13 April 2009. Diakses pada 7 Oktober 2009.
- ↑ "INOGATE website".
- ↑ a b (Romania) National Bureau of Statistics of Moldova
- ↑ Jewish Virtual Library: "Moldova".
- ↑ "Article 13, line 1 - of Constitution of Republic of Moldova".
- ↑ (Romania) Declaraţia de independenţa a Republicii Moldova, Moldova Suverană
- ↑ A Field Guide to the Main Languages of Europe - Spot that language and how to tell them apart, on the website of the European Commission
- ↑ "Marian Lupu: Româna şi moldoveneasca sunt aceeaşi limbă". Realitatea .NET. Diakses pada 7 Oktober 2009.
- ↑ In Brussels on September 29, Filat became the first Moldovan leader in a decade to publicly announce abroad that his language is "Romanian"
- ↑ (Romania) "Concepţia politicii naţionale a Republicii Moldova" Parlemen Moldova
- ↑ Lucian Boia, James Christian Brown (2001). Romania: Borderland of Europe, 13, 36–40, Reaktion Books.
Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]
- (en) Loka resmi
- (en) Loka resmi pamaréntahan
- (en) Loka resmi parlemén
- (en) Éntri Moldova di CIA World Factbook
Tingali ogé Moldova di Wikivoyage
Afrika Kidul · Afrika Tengah · Albania · Amérika Sarikat · Angola · Antigua jeung Barbuda · Arab Saudi · Argéntina · Arménia · Australia · Bahrain · Bangladésh · Barbados · Basisir Gading · Bélis · Bénin · Bolivia · Botswana · Brasil · Brunéi · Burkina Faso · Burundi · Chad · Chili · Cina · Djibouti · Dominika · Dominika, Rép. · Ékuador · Él Salvador · Fiji · Filipina · Gabon · Gambia · Géorgia · Ghana · Grénada · Guatémala · Guinéa · Guinéa-Bissau · Guyana · Haiti · Honduras · Hong Kong¹ · India · Indonésia · Islandia · Israél · Jamaika · Jepang · Kamboja · Kamérun · Kanada · Kénya · Kolombia · Kongo, RD · Kongo · Koréa Kidul · Kosta Rika · Kroasia · Kuba · Kirgistan · Kuwait · Lésotho · Liechtenstein · Madagaskar · Makau¹ · Makédonia · Maladéwa · Malawi · Malaysia · Mali · Maroko · Mauritania · Mauritius · Méksiko · Mesir · Moldova · Mongolia · Mozambik · Myanmar · Namibia · Nepal · Nikaragua · Nigér · Nigéria · Norwégia · Oman · Pakistan · Panama · Papua Nugini · Paraguay · Péru · Qatar · Rwanda · Saint Kitts jeung Névis · Saint Lucia · Saint Vincent jeung Grénadin · Selandia Anyar · Sénégal · Siérra Léone · Singapura · Kapuloan Solomon · Sri Lanka · Suis · Suriname · Swaziland · Wewengkon Béa Cukai Kapisah Taiwan, Penghu, Kinmen, jeung Matsu² · Tanjung Vérdé · Tanzania · Thailand · Togo · Tonga · Trinidad jeung Tobago · Tunisia · Turki · Uganda · Ukraina ·Uni Émirat Arab · Uni Éropa³ · Uruguay · Vénézuéla · Viétnam · Yordania · Zambia · Zimbabwé
- Wewengkon Administratif Husus Républik Rahayat Cina.
- Ngaran rancangan pikeun Républik Cina (Taiwan)
- 27 nagara anggota Uni Éropa ogé mangrupa anggota WTO jeung hak masing-masing: Austria, Bélgia, Bulgaria, Britania Raya, Céko, Dénmark, Éstonia, Finlandia, Jérman, Hungaria, Irlandia, Italia, Latvia, Lituania, Luksemburg, Malta, Perancis, Polandia, Portugal, Romania, Siprus, Slovakia, Slovénia, Spanyol, Swédia, Walanda jeung Antillen Walanda, jeung Yunani.
Arménia · Azerbaijan · Bélarus · Kazakhstan · Kirgizstan · Moldova · Rusia · Tajikistan · Uzbékistan