text:
“Ni’ang, naméh idnyataneuk uk is Saép ruang Nisagar?”
“Ah amnyea (am-nye-a), Euc Iseu? Nap seug anyhanyoneu (any-ha-nyo-neu’) ruang ngeuj Is Ikeuh” –bari ngisaratan ku juru panonna ka palebah kabogohna nu anyar nu diuk gigireunana.
Kitu kira-kira obrolan indung jeung Bi Ninang nu geulis, bibi ti gigir, waktu kuring kelas genep SD. Harita mah teu ieuh diperhatikeun, keur mah teu ngarti naon eusi obrolanana katambah sora-sora nu kakuping téh ukur siga wirahma dina ceuli kuring. Atawa obrolan indung jeung Bibi nu rek ka ondangan, kieu geura:
“Yahu tauh!” ceuk indung
“Ek leuha, tiu dubak lemong-an ka ideu abe!” Ka budakna, Si Dacep nu rada ogo. Sanggeus budak anteng lalajo tivi, Bibi teh ngahayukeun ka indung.
“Yahu!” cenah bari lalaunan ngaleos ngaliwat ka panto dapur.
“Ih, nemi raharese! Sat idwaba eut?”
“Yieu (yi-eu)!” ceuk Bibi.
Tapi éta basa nu anéh téh terus baé kakuping jeung kapanggih dina kahirupan kuring lantaran kulawarga maké éta basa. Indung, ua-ua, bibi-bibi, mamang-mamang, bibi ti gigir, ua ti gigir, mamang ti gigir, jeung baraya-baraya nu deukeut, malah barudak ngora tatangga di lingkungan kulawarga (babaturan ulin bibi-mamang), maraké éta basa.
Lantaran ngan kulawarga kuring wungkul nu kabeneran dumukna di Desa Nagrak beulah kulon nu bisaeun basa kitu, nya sok disebut basa ‘urang Nagrak Kulon’ –atawa ‘basa urang Kulon’, cenah. Nepi ka aya kageuhgeuyan, lamun nganjang ka mana-mana, kabeneran bibi jeung ua ngomong kitu, misalna. Eta mah babaturan bibi nu dianjangan téh geus nyahoeun deui, cenahna gé: “Tah… basa urang Kulon kaluar!”.
Tah lamun aya nu ngomong kitu, kuring sok ti déngdék-déngdék wé ngadéngékeunana. Hayang ngarti tapi ogé sebel, da garancang ngomongna, jadi hésé dicangkemna. Tungtungna mah sok akey-akeyan jeung Ibi Ayi (almarhumah, nu sok diutuh-etah ku Nini, sok nyimpang heula ka imah Nini upama balik ti masigit, bada Isya) nu sok diheureuyan ku Ua Edi. Eta ua nu hiji sok ngahaja ngajak ngomong ku basa anéh jeung bibi atawa indung lamun ngaheureuyan Ibi Ayi.
“Tah… tah… tah… Cép Edi mah, basa nanahaon éta téh? Naon, Cép? Lukub usuk? Usuk eréng meureun? Hi…hi…ha..ha..” tungtungna seuri kokoséhan bari nyekelan samping lalayu sekarna (emh, mugi ditampi iman-Islamna, amin).
Geus SMP, kuring rada ngarti kana kagunaan éta basa anéh teh, horéng basa rusiah, basa sandi. Basa sapopoé nu ngahaja dibulak-balik cara ngomongkeunana, sangkan nu séjén teu ngartieun dimana aya hal nu kudu dijéntrékeun. Tapi harita gé, kuring can bisa ngajabarkeun rumusna, jadi angger teu bisa ngomong najan ngarti saeutik-saeutikeun mah, misalna waé: udit, yahang, luin, namdi, yahangneu, jeung nu gararampil séjénna.
Tah, lantaran teu bisa ngomong jiga indung, ua, bibi, jeung mamang, kuring di SMP maké basa anéh nu leuwih gampil jeung babaturan, utamana mah jeung anak Ua nu sarua di SMP. Rumusna ieu mah gampil tibang maké sisipan peu, tapi ripuhna, lantaran maké konsonan p jeung vokal eu, alat artikulator téh (biwir, sungut, jeung genggerong) jadi cangkeul.
“Neupeuh (kapilanceuk téh ngaranna Erneu ngaran deudeuhna Neuneuh, lamun paséa teh gampil: Neuneuh keukeuh-Neuneuh keukeuh! –Kumaha di Garut daramang?), ceupeuk sipeu tapeu-eupeun popeuépeu mipeunggupeu upeurapeung bopeutropeum dipeu ipeumapeuh sipeu Epeulapeu.” Ceuk kuring bari nyeuseuh di pamandian masjid.
“Apeuripeu Cipeucipeu (ngaran deudeuh kuring Cici, lamun paséa jadi Goci) mipeulupeu mopeuapeul? Lapeumupeun mopeuapeul, nyapeu Neupeuneupeuh opeugepeu mopeuapeul, dapeu papeustipeu bapeupapeu napeunyapeukeupeun Cipeucipeu!” Kitu ceuk Neuneuh.
Pasti kuring kudu milu, da lamun moal, Ua Erman pasti curiga, ua ieu mah galak nian! Mangkaning kapilanceuk téh hayang panggih jeung si taeun, aku-akuanana.
Bi Lilis (adi indung, nu harita mahasiswa di Sukabumi) kabeneran ngaliwat, ngadangueun, tuluy noong ti luhur témbok. Pok manéhna mairan: “Tah, peureup buleud beuleum peuteuy!” cenah. Key kuring tiluan seuri mani nikmat.
“Atuda hésé basa nu Bibi mah.” Ceuk kuring jeung Neuneuh.
“Karunya, nya!” cenah bari ngaléos.
Waktu SMA, kuring geus bisa maké basa aneh téa, najan teu mahér jiga indung jeung nu séjénna. Tapina… ari geus bisa, éta basa téh tara dipaké da tuluy indit ka Bandung.
Kiwari, kuring sok ngarasa sono hayang ngobrol maké éta basa, komo lamun inget kana kajadian-kajadian kawas nu dicaritakeun di luhur, nu genep belas taun kaliwat ti kuring di SMP tea. Tapi ngobrol jeung saha? Maenya kudu jeung blumkol nu rampak di kebon tukangeun imah mah, hé…hé…. Ari rék jeung Kang Angun aéh Kang Darpan, moal nyambung da puguh jauh… di Garut, teu asik deuih lamun di-SMS-keun mah. Nya keur ubar sono téh –ka lembur utamana mah–, kuring nuliskeun hal ieu.
***
Geuning nu disebut basa anéh atawa basa urang Nagrak Kulon téh, dina kajian ilmiah mah unggelna téh aya dina kajian sosiolinguistik. Hiji kajian nu merenahkeun kalungguhan basa jeung panyaturna di masarakat. Basa nu dicontokeun téh minangka Slang, tina variasi basa nu sakitu variatifna. Jeung enya deuih, fungsina téh keur ngunikeun hiji hal kalayan rusiah ti hiji jalma ka jalma nu diajak nyarita ti jalma séjénna atawa ti hiji kelompok ka hiji kelompok séjénna kalayan rusiah pikeun kelompok masarakat di luar éta dua kelompok.
Nu jadi kaagul kuring, geuning basa Sunda ogé bisa jadi basa Slang. Basa Sunda téh bisa dirugal-rigel, digulak-gilek, dipulay-peloy bari tetep komunikatif, malah leuwih ekspresif. Mémang, Slang nu diuningakeun ku kuring mah ukur dua –boa aya nu sarua persis jiga kitu, nya?— tapi yakin, réa; loba; diparaké; kénéh basa Slang lianna nu hirup di masarakat Sunda, boh di kalangan rumaja boh di kalangan rumaja daluna –rumaja baheula nu kiwari jadi nini-aki atawa indung-bapa. Dina situasi nu intim, pasti éta basa Slang téh diparaké ku Slanker-slankerna bari tepak-seuri gogonjakan atawa daria pinuh muslihat atawa deuih sléngéan gégéloan. Mun ceuk budak ayeuna mah basa gaul, basa gaol. Basa nu ngundakkeun harga dina lingkungan nu husus.
Tuluy… ieu mah ngalamun, kumaha nya upama nyieun sajak maké basa urang Nagrak Kulon? Atawa nulis carpon maké basa Slang? Tangtu, nu kabaca téh… cangkeul ngéjahna cangkeul kerungna. Ukhama Ngak Dogi? I Simm Ouy! Ngak Wahé ukanon (uk-a-non) abeud awé ak Ic hét? Meureun saur Kang Hawé téh: Teu ngartos ah. Matakna, Yahang itasa (it-a-sa)? Idjaar tauh (ta-uh)!
Sot leuha ah! Tahunpen ruang Ganrak, gumi luah denbu sabaan diemtrakneuk (id-em-trak-neuk) id Lamnge’. Hatur salam sonona, mugi daramang sadayana.***
Parongpong, 24 Séptémbér 2004
(Esai Chyé Rétty Isnéndés dimuat dina Mangle 2004)
Harti Kecap
“Ni’ang, naméh idnyataneuk uk is Saép ruang Nisagar?”
“Ah amnyea (am-nye-a), Euc Iseu? Nap seug anyhanyoeun (any-ha-nyo-eun) ruang ngeuj Is Ikeuh”
(“Ninang, manéh ditanyakeun ku Si Asép urang Sinagar?”
Ah maenya, Ceu Euis? Pan geus nyahoeun urang jeung Si Ieu”)
“Yahu tauh!” ceuk indung
“Ek leuha, tiu dubak lemong-an ka ideu abe!” Ka budakna, Si Dacep nu rada ogo.
“Yahu!” cenah bari lalaunan ngaleos ngaliwat ka panto dapur.
“Ih, nemi raharese! Sat idwaba eut?”
“Yieu (yi-eu)!” ceuk Bibi.
(Hayu atuh!” ceuk indung
Ke heula, itu budak melongna ka dieu bae!”
“Ih meni hararese! Tas dibawa teu?”
Ieu!”)
Lukub usuk (Kulub suuk)
“Neupeuh (kapilanceuk téh ngaranna Erneu ngaran deudeuhna Neuneuh, lamun paséa teh gampil: Neuneuh keukeuh-Neuneuh keukeuh!), ceupeuk sipeu tapeu-eupeun popeuépeu Mipeunggupeu upeurapeung bopeutropeum dipeu ipeumapeuh Sipeu Epeulapeu.” Ceuk kuring bari nyeuseuh di pamandian masjid.
“Apeuripeu Cipeucipeu (ngaran deudeuh kuring Cici, lamun paséa jadi Goci) mipeulupeu mopeuapeul? Lapeumupeun mopeuapeul, nyapeu Neupeuneupeuh opeugepeu mopeuapeul, dapeu papeustipeu bapeupapeu napeunyapeukeupeun Cipeucipeu!” Kitu ceuk Neuneuh.
(Neuh, ceuk si taeun poé Minggu urang botram di imahna Si Ela.”
Ari Cici milu moal? Lamun moal, nya Neuneuh ogé moal, da pasti bapa nanyakeun Cici.”)
Ukhama Ngak Dogi? I Simm Ouy! Ngak Wahé uk anon abeud awé ak Ic hét? Meureun saur Kang Hawé téh: Teu ngartos ah. Matakna, yahang itasa? Idjaar tauh (ta-uh)!
(Kumaha Kang Godi? I Miss You! Kang Hawé ku naon baeud waé ka Ci téh? Meureun saur Kang Hawé téh: Teu ngartos ah. Matakna, hayang tiasa? Diajar atuh!)
Sot leuha ah! Tahunpen ruang Ganrak, gumi tenheu denbu sabaan idemtrakneuk idan Lamnge.
(Tos heula ah! Hapunten urang Nagrak, mugi henteu bendu basana ditemrakkeun dina Mangle.)


c: text/html

text:
Ngalawan versi simulator X. Ieu téh hiji model kacida alusna dipigawé ku Project OpenSky tim pisan serius. tambihan-on Ieu kualitas endah pisan ... Ngawengku sora, hiji kabina virtual lengkep sareng panel loba tombol jeung Olimpiade Airlines livery. Kudu méré try!
Olimpiade Airlines (IATA: kode oa ICAO: OAL) ieu maskapai nasional Yunani. Cocog platform anak ieu perenahna di bandara internasional Athena. Diadegkeun April 6, 1957, manéhna ceased sadaya operasi anak September 29, 2009 jadi Olimpiade Air.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
FILTER, UABKartu bisnis virtual
FILTER, UAB
Alat éléktronik, Alat gas, Alat keur nyeuseup lewu, Alat pemanasan, Automation produksi +35
Kaluaran
- FILTER, UAB
Sertipikat
Peta
Kategori kagiatan
Alat éléktronik, Alat gas, Alat keur nyeuseup lewu, Alat pemanasan, Automation produksi, Automation systems, Boilers gas-dipecat, Boilers panas, Cai, Control otomatis, Desain karya, Energetics, Énergi jeung sumber daya alam, Energy alternatif, Energy solar, Gas, Gauges, Hal nu ngajadikeun otomatis, Kaayaan ngajadikeun panas, Kedokteran, farmasi, Komponén automation, Konstruksi, real estate, Laboratorium, Management produksi, Masakan kimia, Mesin, alat, Ngukur alat, Numput, Numput industrial, Numput sirkulasi, Numput submersible, Numput submersible, Numput suluh, Optik drive, Pangwangunan fasilitas daya, Perkembangan project, Prosés control, Rarancang, Robot, Substations
Kode qr
vCard
Website
Ngaran loka: Home


text:
Bahasa Inggris Murtad…….
Si Kabayan jadi supir di salah sahiji kantor. Kebeneran dununganna teh urang bule. Waktu keur nganteurkeun dununganana tea, mobil si Kabayan nabrak mobil lain. Si Kabayan puguh geumpeur terus ngomong:
“Sorry, Sir. This car is brake-brake nothing want!” (hampura Tuan, ieu mobil geus di erem-erem tapi teu daekeun).
Si supir nu ditabrak terus turun rek ngadat ka si Kabayan. Dunungan si Kabayan rek mantuan, tapi kaburu dihalangan ku si Kabayan:
“Please…don’t follow mix, Sir!The bring this car if not wrong is children fruit from source power human area! He..is stupid doesnt’t play! Base, he is yesterday afternoon boy! Right-right not salt! Bring the car only not can…” (Hampura, tong ikut campur, Tuan! Nu mawa eta mobil teh mun teu salah anak buah ti bagian sumber daya manusia. Manehna bener-bener belegug lain heureuy! Dasar, budak kamari sore! Bener-bener teu uyahan! Mawa mobil wae teu bisa…).
Tungtungna mah si Kabayan menta hampura ka eta supir. Terus si Kabayan oge menta hampura ka dununganana.
“Sorry, Sir. My body is not deliciousing, my body taste like enter the wind and i headche seven surrounding now!” (Hampura, Tuan. Kuring keur teu ngeunah awak, awak abdi rasana ayeuna saperti keur asup angin jeung lieur tujuh kuriling!).
- Posted in: TATAR SUNDA
2 Komentar
-
mani alus bahasa teh kang….
pokonamah story is good good lah…


text:
Korsi roda
Korsi roda, nya éta alat bantu anu dipaké ku jalma anu teu bisa leumpang.[1] Ieu alat téh bisa dimajukeun kalayan didorong ku nu lain, bisa ogé dipajukeun maké leungeun, atawa maké mesin otomatis.[1]Rupa-rupa korsi roda :
- Korsi roda manual, nya éta korsi roda anu dipajukeuna ku leungeun anu maké korsi roda, bisa dipaké pikeun sagala kagiatan, beuratna sakitar 21-24 kg.[1] Korsi roda manual teu bisa dipaké ku penderita cacat anu leungeuna cacat. [2]
- Korsi roda reclining, korsi roda ieu osok disebut korsi roda rebah.[1] Korsi ieu bisa disarandéan kalayan nyalsé ku sabab bisa di atur panyarandéanana sakitar kemiringan ± 145°-180° saluyu jeung kabutuhan pasén.[1] Salain ti éta paranti paninjekan suku ogé bisa di atur, bisa di naékeun atwa di turunkeun. [2] korsi ieu biasana dipaké ku pasén annu boga panyakit stroke atawa pasén anu miboga masalah din tonggong.[1] Ku sabab korsi ieu aya bagian-bagian anu bisa diatur, lantaran kitu osok dipaké pikeun pasén anu keur therapy diluhur korsi roda ieu. [2]
- Korsi roda pikeun iinditan, korsi roda anu didesain simple beuratna sakitar 12-15 kg.[1] Model korsi roda ieu leuwih trendy jeung loba jinisna, saperti rodana leutik saperti roda stroller, materialna dijieun tina bahan pilihan jeung warnana ogé matak ngirut[1]. Korsi roda (Wheelchair) mangrupa alat bantu médis pikeun mobilitas pasén, boh kagiatan di jero rohangan atawa di luar.[1]
- Korsi roda listrik nya éta korsi roda anu dipajukeuna ku motor listrik anu biasana dipaké lalampahan jauh ku pasén. Ilaharna ieu korsi téh sok dipaké ku pasén anu cacat atawa cacat ganda nepi ka teu bisa majukeun korsi ku sorangan.[2] Cara majukeuna ngan saukur majukeun tuas saperti joystick.[2] Biasana ieu korsi téh aya alat pikeun ngeusi ulang batré anu bisa langsung diasupkeun dina stop kontak di imah.[2]
- Korsi roda olahraga, nya éta korsi anu dipaké pikeun olahraga, kapasitasna nya éta 1 roda dihareup saperti trike (sapeda roda tilu).[2] Mangrupa perangkat anu umum dipanggihan dina acara pekan olah raga atawa Olimpiade pikeun anu cacat.[2]


text:
1Simkuring, hiji sakitan tina sabab jadi abdina Gusti, kacida ngaharepna, muga hirup dulur-dulur sing saluyu jeung maksad panyaur Allah: 2Handap asor salawasna sarta sareh budi; kalawan tetep sabar ka papada sabab dilimpudan ku kanyaah. 3Masing ruket layeut dina katunggalan Ruh: 4Sabadan, sa-Ruh, — kapan anu diarep-arep oge sarupa, nya eta pangarep-ngarep anu dumasar kana maksud panyaur Allah tea — 5sa-Gusti Jungjunan, saiman, sarta sabaptisan; 6lian ti eta, Allah anu disembah ku urang ge kudu tunggal, nya eta Rama sakumna manusa, — Gustining sakabeh — Nu barangdamel dina sagala rupa hal, Nu jumeneng dina sagala perkara. 7Urang geus dipaparin kurnia. Masing-masing nurutkeun kumaha perluna numutkeun timbangan Al Masih. 8Sakumaha ceuk Kitab: “Mangsa Anjeunna munggah ka manggung, munggahna nyandak boyongan-boyongan, sarta maparin rupa-rupa kurnia ka manusa.” 9Kecap-kecap “Anjeunna munggah ka manggung,” eta teh netelakeun yen Anjeunna kungsi lungsur ka ieu bumi. 10Eta Anu lungsur teh lajeng munggah ka manggung nu aya di jabaning langit, pikeun jumeneng tur ngereh sajagat raya. 11Sih kurnia-Na nu dipaparinkeun teh, nya eta aya jalma anu dijadikeun rasul-rasul, aya nu dijadikeun nabi-nabi, juru-juru Injil, pamingpin-pamingpin jamaah, sarta guru-guru jamaah. 12Eta sakabeh dianggo jalan, sangkan umat anu percaya ka Allah bisa ngalampahkeun tugas anu geus dipaparinkeun ku Mantenna, nya pikeun kajembaranana salira Al Masih. 13Lian ti eta, supaya urang oge bisa ngahontal katunggalan dina hal iman sarta dina hal kanyaho ka Putra Allah, malar bisa jadi Manusa nu sampurna saperti kasampurnaan Al Masih. 14Upama geus bisa kitu, urang teh geus moal kawas budak anu masih keneh bisa dibibitaan; moal kawas ombak anu beunang diulinkeun ku angin; moal kaolo ku rupa-rupa pangajaran teu uni, nya nu diasong-asong ku jelema-jelema julig, nu rek nipu merdaya sarta nyilakakeun tea; 15sabalikna, kalawan dibarung ku kanyaah, urang teh kudu medar nu bener; tangtu urang baris leuwih mekar nuju kana kasampurnaan saperti Al Masih anu jadi kapala urang. 16Nya Anjeunna puseur nu ngatur sakujur badan katut sagala babagianana. Upama tiap-tiap babagian badan sauyunan ngalakonan kawajibanana nurutkeun tugasna masing-masing tur didadasaran ku silih pikanyaah, tinangtu sakujur badan bakal hirup kalawan huripna. 17Kalawan asma Gusti, simkuring rek ngelingan: Omat, dulur-dulur, ulah angger bae hirup nurutan jelema-jelema anu teu percaya ka Allah, anu angen-angenna marinculak. 18Nu kararitu teh hirupna poekkeun, geus teu make kana jalan ti Allah, baredegong, tur bodo katotoloyoh. 19Geus euweuh kaerana, resep ngalajur napsu, sarta paboro-boro nyiar kauntungan ku jalan kotor. 20Kapan piwulang Al Masih ka aranjeun mah lain kitu! 21Dulur-dulur geus terang ka Anjeunna, geus jaradi murid-Na sarta arapal kana piwulang-Na tina sual bebeneran. 22Ku sabab eta, geura piceun eta adat hirup aranjeun nu heubeul teh! Geura ruang watek nu heubeul teh! Upama teu kitu, cilaka; tangtu aranjeun palid ku hawa napsu sorangan. 23Hate jeung pikiran kudu robah, kudu anyar. 24Kudu jadi manusa anyar anu luyu jeung keur waktu diciptakeunana ku Allah, nya eta sayakti jeung suci kaayaanana. 25Jadi, aranjeun teh ulah silih bohongan deui. Kudu jujur pada batur sabab geus jaradi anggahota tina hiji badan. 26Mun aranjeun pareng ambek, omat, ulah katalanjuran nepi ka jadi dosa. Memeh panonpoe surup, ambek oge kudu geus sirna. 27Masing ati-ati, Iblis mah ulah dibere omber! 28Jelema anu pagaweanana maling, ulah pulang-paling deui. Kudu daek singkil, usaha nyiar pagawean anu halal; ngarah bisa tutulung ka nu butuh ongkoh. 29Mun aranjeun ngucap ge, ulah matak nyugak. Sing hade pokpokanana sakumaha perluna, malar katarima ku nu ngadengena. 30Ulah nyiar-nyiar pinalangsaeun Ruh Allah nu suci; da aranjeun teh enggeus disegel ku Mantenna pikeun tanda dina poean aranjeun narima kasalametan. 31Aranjeun ulah sok ngunek-ngunek, ngayunkeun kakeuheul ngumbar amarah, ulah sentak-sengor, sarta supu-sapa; anu kitu mah kudu dijauhan; kitu deuih, sagala lampah nu goreng. 32Jeung pada batur kudu sareh, langsar hate, sarta silih hampura. Sabab aranjeun oge geus dihampura ku Allah, ku karana Al Masih.
Copyright
Learn More


text:
Désémber
Désémber nyaéta bulan ka-12 kalénder Maséhi, satutasna Januari sarta saméméh Nopémber.
Bulan ieu na sajarah[édit | édit sumber]
Kajadian[édit | édit sumber]
Lahir[édit | édit sumber]
Pupus[édit | édit sumber]
Kajadian Bulan ieu dina warta[édit | édit sumber]
- Kevin Rudd kapilih jadi pupuhu anyar Partéy Buruh Australia Féderal nu mana rapat milih anjeunna kalayan 49 sora sarta 39 sora keur Kim Beazley. Julia Gillard jadi pupuhu deputi anyar. (The Age)
- Tentara Fiji ngambil alih markas besar divisi pulisi, nu nempatan stasiun pulisi utama di Suva, sarta ngepung salah sahiji akademi pulisi dina ningkatna alur carita kup Fiji 2006. (The New Zealand Herald)
- The New York Times ngritik Wikipédia basa Cina anu nutupan artikelna ngeunaan Mao Zedong, Tiananmen Square massacre, Great Leap Forward jeung Cultural Revolution. (The New York Times)
- Pamaréntah Iran ngablok Wikipédia, diantara sababaraha loka aku komérsil jeung informatif. (The Guardian}
- Perdana Mentri Fiji Laisenia Qarase ngawanti-wanti yén moal lila deui Fiji nyanghareupan anceman kup alatan tentara nu dilaporkeun geus ngepung kompléksna. (BBC)
- NASA ngumumkeun konferensi pérs husus dina poé Rebo, 6 Désémber, mertimbangkeun gambar nu anyar kénéh nuduhkeun ayana cai di pabeungeutan Mars. (NASA)
- Dewan Pimpinan Pusat Partéy Golongan Karya ngaharepkeun Yahya Zaini mundur tina kaanggotaannana di DPR nyusul mundurna anjeunna tina Ketua Bidang Kerohanian DPP Partéy Golkar jeung Sekretaris Fraksi Partéy Golkar. Mundurna Yahya Zaini nyusul adegan panas na pidangan vidio sareng artis dangdut, Maria Eva. (kompas)
- Kudéta Fiji 2006: Great Council of Chiefs Fiji nyalahkeun kudéta sarta manggil pupuhu kup Frank Bainimarama pikeun ngeureunan aktivitasna. Déwan ieu nolak papanggih jeung Frank. (ABC News Australia)
- Ayatullah Agung Fazel Lankarani di Iran ngaluarkeun fatwa pikeun maéhan Rafiq Tagi Azeri, panulis, jeung Samir Sadagatoglu, éditorna , nu dihukum dina Novémber 2006 alatan "ngahasut kangéwa nasional, rasial jeung ageman" sanggeus maranéhannana ngritik Islam. (EurasiaNet)
- Perang urang Étiopia di Somalia: Militér Somalia jeung Étiopia ngalawan Islamic Court Union di Somalia. (BBC)
- Kudéta Fiji 2006: Média ngalaporkeun yén témbakan nu kadéngé deukeuteun barak militér di Suva geuningan lain nanaon iwal ti alatan kaulinan cricket. (AFP via OptusNet)
- Seuneu di rumah sakit nu ngarawat korban obat-obatan di Rusia niwaskeun 42 urang, disangka alatan ngahaja dibeuleum. (CNN)
- Mantan diktator Chili Augusto Pinochet pupus. (The New York Times) (CNN)
- Walanda mungkas siaran televisi analog sarta jadi nagara munggaran nu pindah kana sinyal-sinyal digital. (AP)
- Manten pupuhu GAM Irwandi Yusuf kapilih jadi gubernur Nanggroe Acéh Darussalam, propinsi di Indonésia dina pamilu nu geus ngajadikeun bagéan tina perjangjian damé pikeun mungkas perang sipil. (Bernama)
- Perdana Mentri Fiji saméméhna Sitiveni Rabuka dibébaskeun tina dua tungtutan pemberontakan nu patali jeung pemberontakan kudéta Fiji 2000. (ABC News Australia)
- Pangadilan Étiopia mutuskeun yén manten présidén Mengistu Haile Mariam salah alatan génosida.(BBC)
- Klimatologis meringetkeun yén kalolobaan és di Arktik bakal leyur dina 2040 sarta Kutub Kalér bakal kaeléb ku cai. (The Times)
- Présidén Otoritas Paléstina, Mahmoud Abbas, nitah pasukan kaamanan pikeun nyebar sapanjang Jalur Gaza minangka tanggepan kana tiwasna tilu urang anak pupuhu kaamanan Fatah. (Reuters via ABC News Australia)
- Sénator Amérika Sarikat Tim Johnson (Dakota Kidul) ngalaman bedah otak sanggeus keuna gejala nu kawas stroke. Lamun anjeunna teu bisa méréskeun bagian ieu, Gubernur Dakota Kidul ti Partéy Républik bisa ngaganti anjeunna, nu mana hal ieu poténsial bisa ngarobah kasaimbangan sénat. (CNN)
- Angin topan narajang Kulon kalér Pasifik Amérika sapeupeuting, kalayan tiupannana dilaporkeun 97 mil per jam. Tilu urang tiwas di Washington, sarta nalika puncakna angin, kurang leuwih sayuta imah di Washington jeung leuwih ti 400,000 di wewengkon Portland pareum listrik. Bellingham Herald (Oregonlive)
- Asian Games 2006 resmi ditutup di Stadion Internasional Khalifa di Doha, Qatar nu bisa nampung 50.000 tempat diuk, nandaan ahir tina 15 poé pertandingan.Doha-2006
- Pangandara Formula Hiji nu geus pangsiun Clay Regazzoni tiwas dina kacilakaan mobil nalika nyupiran Chrysler Voyager nabrak lori, di saluareun Parma, Italia. BBC
- Time nyebut "You" – kontributor user-generated content keur loka saperti YouTube jeung Wikipédia – minangka Person of the Year. (Time), (MSNBC).
- Christopher R. Hill, pupuhu négosiator AS dina sawala genep partéy ngeunaan program nuklir Koréa Kalér, ngumumkeun rencana pikeun badami jeung Koréa Kalér pikeun ngamimitian deui sawala poé Senén. (AFP via New Strait Times)
- Présidén Otoritas Nasional Paléstina Mahmoud Abbas ngayakeun pamilu législatif leuwih tiheula pikeun mungkas jalan buntu pikeun nyieun pamaréntah kesatuan nasional jeung partéy Hamas. (CNN)
- Présidén Iran Mahmoud Ahmadinejad nawarkeun pikeun ngabagi téhnologi nuklir Iran jeung nagara-nagara tatanggana. (Concorde Monitor)
- Newt Gingrich, manten juru wicara Déwan Perwakilan Rayat Amérika Sarikat, nyarita yén genep urang nu pakait jeung kontrovérsi Imam Hiber kudu "ditahan jeung ditungtut alatan condong jadi téroris." (UPI)
- Konflik Hamas-Fatah Désémber 2006:
- Lalaki topéngan maténi perwira angkatan élit nu satia ka Présidén Otoritas Nasional Paléstina Mahmoud Abbas dina serangan fajar di kam pelatihan Jalur Gaza nalika keur goréngna hubungan antara antara Hamas jeung Fatah. (Reuters)
- Kadua pihak nyarita yén maranéhna satuju pikeun ngayakeun gencatan pakarang. (Haaretz)(BBC)
- Bom di pipir jalan niwaskeun tilu urang tentara Angkatan Darat Amérika Sarikat sarta natuan sababaraha urang séjénna di beulah kalér Baghdad. (USA Today)
- Lalaki topéngan nu mawa pakarang nyulik urang pagawé 30 ti Red Crescent di Iraq numana genep pagawé tingkat handap tina organisasi éta satuluyna dibébaskeun. (CNN)
- Uzbékistan ampir ngalipetkeun harga gas alam nu dijual ka Kyrgyzstan ti USD $55 jadi $100 (£51) per 1,000 méter kubik gas dina sajeroning tumuwuhna kategangan antara dua nagara ieu balukar tina tuduhan ngamata-mata. (BBC News)
- Ringkesan tina sawala genep partéy jeung Koréa Kalér sarta Amérika Sarikat ngeunaan program pakarang nuklir Koréa Kalér jadi "ngutub beuki jauh" dina posisi terbukana masing-masing. (CNN)
- Invéstigasi pembunuhan Ipswich 2006: Pulisi nahan lalaki umur 37 taun di Trimley St. Martin deukeuteun Felixstowe dina tuduhan maéhan lima urang pelacur. (BBC) (Guardian)
- Perang sipil di Somalia: Islamic Courts Union (ICU) Somalia nyaritakeun geus tutasna rencana pikeun merangan pasukan Étiopia nu sumebar di nagara eta sabab ultimatum tujuh poe keur Étiopia pikeun narik pasukannana geus deukeut kana deadline-na. (Aljazeera)
- Albania, Bulgaria, Bosnia jeung Hérzégovina, Kroasia, Moldova, Monténégro, Romania, Sérbia, Macédonia, jeung Kosovo nanda tangan Perjangjian Perdaganagn Bébas Éropa Tengah nu ngalegaan zona perdagangan bébasna nepi ka wétan kidul Éopa. (RadioFreeEurope/RadioLiberty)
- Ulama Muslim Abu Bakar Baasyir dibébaskeun ku Mahkamah Agung Indonésia tina tuduhan katerlibatannana dina bom Bali 2002. (News Limited)
- Pesawat Luar Angkasa Discovery ngadarat kalayan aman di Puseur Angkasa Kennedy jam 5:32 p.m. EST (22:32 UTC), mungkas misi STS-116. Pesawat ieu méakkeun waktu 13 poé di angkasa sarta ngalongok Stasion Angkasa Internasional. (NASA)


text:
Posted by : Syarif Hidayat Wednesday, 9 March 2011
Assalamualaikum Wr. Wb.
Bismilah hirohman nirohim
Puji syukur urang sanggakeun ka alloh SWT, margi ku barokah sareng karunia anjeuna, urang tiasa kumpul dina ieu dinten mieling Hari Jadi Garut ka 199 taun 2011. Dina mieling hari jadi garut ayeuna bakal di ayakeun perlombaan anu temana nyaeta ngamumule budaya sunda.
Ngenaan budaya sunda, budaya sunda teh perlu di tingkatkeun deui kalestariannana, lantaran loba pangaruh budaya luar atawa budaya barat anu asup ka budaya urang. Pangaruh tina globalisasi ieu bisa ngalunturkeun kapedulian urang kana kabudayaan urang sorangan nyaeta budaya sunda atawa budaya urang sorangan anu asli ti nusantara. Tong dugi budaya urang di klaim ku nagara batur.
Nagara urang teh benghar ku alamna jeung budaya. Kulantaran kitu urang kudu bisa ngajaga kalestarian alamna jeung budayana. Pangaruh tina globalisasi teh te wae alus, tapi aya sisi negatifna. Sisi negatif na nyaeta ngapangaruhan urang tina ngaran teknologi saparti TV. Pola hirup urang ayeuna mah kapangaruhan ku budaya barat, mulai tina dahar urang apal nu ngarana KFC. Urang teu nanaon apal, tapi tong dugi hilap ka budaya urang sorangan.
Globalisasi teu ngapangaruhan sosial atawa ekonomi wae, misalna di bidang hiburan urang bisa nonton tv anu muara na ti negara-negara maju sapeti Amerika, Jepang jeung loba deui tontonan anu ngapangruhan urang ti negara luar. Eta salah sahijina urang kapangaruhan ku budaya barat.
Tujuan dina perlombaan ieu nyaeta ningkatkeun kapedulian urang kana kalestarian budaya sunda tapi teu budaya sunda wungkul anu kudu ku urang di lestarikeun tapi budaya nagara urang sorangan.
Perlombaan ieu bakal di bagi 2 bidang nyaeta bidang kasenian sareng bidang bahasa. Tina bidang kasenian salah sahiji na nyaeta seni tari daerah sunda, sareng di bidang bahasa nyaeta maca biantara, maca puisi sareng ngadamel karangan carita pondok. Ieu perlombaan bakal dilaksanakeun dinten sabtu enjing ti tabuh 7 enjing-enjing dugi ka tabuh 2 siang. Kanggo peserta nyaeta perwakilan tiap kelas.
Sakitu wae ti simkuring moga moga aya manfaatna.
Wabillahitaufikwalhidayah
Wasslamualaikum Wr. Wb
Bahasa Sastra
Related Posts :
- Back to Home »
- Bahasa Sastra »
- Biantara Ngamumule Budaya Sunda


text:
ASAL MUASAL HAYAM JAGO KONGKORONGOK….
Kacaritakeun jaman baheula aya oray naga geus lila ngalamun hayang nyaba ka kahiyangan. Unggal isuk eta oray teh osok dangdan mapantes maneh. Tapi keukeuh teu ngarasa ginding lantaran teu boga perhiasan, mangkaning arek ngadeheus ka dewa.
Sanggeus mikir manehna inget ka sobatna sakadang titinggi, maksudna arek nginjeum tanduk ka sakadang jago haritamah jago teh aya tandukan menta di anteur ka titinggi. Sanggeus aprok dicaritakeun sakabeh pamasalahan naga ka jago. Maksudnamah nginjeum tanduk ka jago, engke dianteurkeuna deui ku sakadang titinggi cak sakadang naga.
Hayam jago teu nembalan lantaran apal jahat jeung licikna naga. Lila-lila naga ngarayu, jago oge merekeun tandukna ka sakadang naga. Cak naga ka jago “engke tandukna dibalikeun deui dianteurkeun ku titinggi samemeh balebat, lamun balebat can balik wae bisi kaula poho ngawangkong jeung dewa, anjeun mere tanda weh kongkorongok sing tarik.”
Geus kitumah jung weh naga jenug titinggi the arindit. Isukna samemeh balebat hayam jago kongkorongok satakerna. Sakali dua kali titinggi teu datang wae, terus jago teh kongkorongok sababaraha kali deui, tapi tetep titinggi teu dating keneh bae. Nepi ka brayna berang titinggi teu datang-datang.
“Keun sugan cenah peuting engke” pok hayam teh. Tapi weleh ditunggu nepi kasubuh titinggi teu dating keneh wae. Pohara ambekna hayam jago nepi ka nyancam lamun titinggi dating arek di pacok nepikeun ka paehna.
Ti harita hayam jago teh tiap-tiap subuh kongkorongok sarta mun papanggih jeung titinggi sok langsung dipacok nepi ka paehna, males pati dumeh kungsi ngabobodo.
- Posted in: 1 ♦ TATAR SUNDA


text:
Ku: H. Sutrisno,SE,MSi
WARTA MAJALENGKA
Majalengka Lir Mutiara Nu Kapendem
Ku: H. Sutrisno,SE,MSi
(Bupati Majalengka)
Meh dina saban kasempetan, sim kuring mindeng nyebutkeun yen tatar Majalengka ieu lir ibarat mutiara nu masih kapendem di jero leutak. Ungkara ieu ngandung harti nu kacida telebna. Urang sarerea terang, mutiara teh mangrupa simbul kaendahan, kamewahan, kamajuan, tur karaharjaan. Tapi sangkan sagalana eta henteu ngan semet impian, eta mutiara satekah polah kudu digali. Leutak jeung sagala nu nutupanana kudu disingraykeun, dina harti kudu diolah ku cara ngerahkeun sagala kakuatan sumberdaya nu aya, inovasi nu luhur, sumanget nu ngagedur, turta kabarempug-jupungan nu pageuh tur tanggoh, sahingga eta mutiara nu murub-mubyar ahirna tembong moronyoy sarta dipiserab dipikaajrih ku rahayat ti saban nagri.
Tumali jeung eta, nya tugas urang sarerea minangka warga Majalengka pikeun singkil ngagalina. Tur Alhamdulillah, nepi ka danget kiwari, gambaran ngeunaan Majalengka nu leuwih hade eta beuki atra nyampak di hareupeun urang sarerea. Saniskara program jeung kawijakan pikeun ngahontalna geus diguluyurkeun, kaasup sim kuring oge mastikeun, pangwangunan Bandara Internasional Jawa Barat (BIJB) di Kertajati nu bakal mere kauntungan nu lain saeutik keur warga Majalengka ka hareup eta lain saukur wacana, tapi bener-bener bakal jadi kanyataan. Pamarentah Provinsi Jawa Barat malahan geus ngucurkeun dana pikeun ngabebaskeun lahanna. Kitu deui sawatara palaturan daerah kiwari keur digodog di tingkat provinsi pikeun ngatur saniskara hal nu patali jeung pangwangunan bandara eta.
Salian ti eta, bakal diwangunna jalan Tol Cileunyi-Sumedang-Dawuan (Cisumdawu) nu ngaliwatan Kabupaten Bandung, Sumedang jeung Majalengka tinangtu baris nambah kakuatan tumuwuhna daya dukung pangwangunan di sagala sektor. Pangwangunan jalan tol nu panjangna 58,5 kilometer tur ditaksir baris meakeun waragad Rp 5,1 trilyun eta, kiwari geus jadi salasahiji prioritas utama Kementrian Pekerjaan Umum (PU) pikeun pangwangunan infrastruktur di Jawa Barat taun ieu. Kitu deui bakal diwangunna jalan Tol Cikampek-Palimanan (Cikapa) jeung Rencana Pembangunan Pelabuhan Laut Intrenasional sarta jalur Kereta Api Cepat Bandung-Majalengka (Kertajati) nu masih sapaket jeung konsep Megapolitan ieu tanwande bakal mecut laju pangwangunan di Kabupaten Majalengka jadi leuwih gancang deui.
Konsep Aero City nu bakal diterapkeun patali jeung diwangunna bandara internasional, oge tangtu baris ngadorong tumuwuhna kagiatan di saniskara sektor saperti industri, pariwisata, pendidikan jeung sektor-sektor sejenna nu baris tumuwuh sacara alami. Malahan, relokasi kawasan industri Tekstil jeung Produk Tekstil oge baris diwangun di kawasan bandara engke. Atuh ku kituna, kawasan Kertajati Aero City oge baris dilegaan, nu tadina ngan ngawengku 3 kacamatan jadi 6 kacamatan.
Nu oge teu eleh pentingna, nya eta pangwangunan Waduk Jatigede nu kira-kira baris rengse dina taun 2014. Waduk kasebut bakal jadi solusi pikeun ngurangan lahan kritis di sapanjang Daerah Aliran Sungai (DAS) Cimanuk-Cisanggarung salega 7.711 kilometer pasagi nu ngembat di dua propinsi ti mimiti Kabupaten Garut, Sumedang, Indramayu, Majalengka jeung Cirebon di Jawa Barat nepi ka Kabupaten Brebes di Jawa Tengah.
Hal-hal bieu tangtu wae matak ngagumbirakeun urang sarerea. Ngan masalahna, kumaha urang nataharkeun sagala kamungkinan nu bakal tumiba patali jeung parobahan nu dibalukarkeun ku "revolusi" di Majalengka ieu. Naon kaboga (kakuatan) urang, naon kapunjulan jeung kakurangan urang, kudu gancang diinventarisir, jeung leuwih jauh deui, urang kudu mampuh nyusun rencana strategis supaya urang sarerea jadi bagian ti "pelaku" pangwangunan ngarah teu jadi "tamu" di imah urang sorangan.
Salasahiji tarekah dina nyanghareupan parobahan rongkah ieu nya eta ku cara nguatan sektor-sektor unggulan jeung nyiptakeun Brand Image atawa "pencitraan" Majalengka nu mibanda daya tawar (bargaining position) nu hade tur luhur sahingga bisa narik para investor pikeun melak tur ngokolakeun modalna di Majalengka. Nu ahirna, sesebutan Majalengka minangka "Kota Pangsiunan" atawa "Desa Badag" bener-bener bakal sirna tur salin jinis ganti rupa ngajanggelek jadi kota nu maju sacara ekonomi jeung spiritual, boh lahiriah boh batiniah. Cindekna, jadi kota harepan tur impian sakumna masarakat Majalengka, di mana visi Kabupaten Majalengka katembong atra tur nyata enggoning ngahontal Majalengka nu religius, maju turta raharja.
Sektor-sektor unggulan Majalengka
Dina raraga nanjeurkeun komara Majalengka nu luhur ajenna, urang geus mibanda sawatara sektor unggulan anu khas Majalengka, kayaning Industri Kenteng Jatiwangi nu geus kakoncara sanusantara, Industri Bola Sepak Standar Internasional ti Desa Liangjulang Kadipaten nu geus kapake dina saban kajuaraan kelas dunya, sarta Industri Kecap nu geus lila ngarambah ka janapria.
Di widang pertanian, Majalengka oge ngahasilkeun jagong super nu panghadena sa-Indonesia, buah gedong gincu nu geus jadi icon Majalengka, jeung rea deui potensi nu baris dikembangkeun jadi potensi unggulan sejenna, saperti Jeruk Parel Asli Majalengka nu rasa has tur munggaran aya di Indonesia.
Sajaba ti eta, kolompok home industry atawa industri rumahtangga oge milu ngawarnaan brand image Majalengka. Kolompok-kolompok industri rumahtangga nu jadi binaan pamarentah daerah di antarana pangolahan kadaharan jeung inuman olahan saperti inuman "Justi" nu asalna tina jeruk sambel ti Desa Weragati Kacamatan Palasah nu geus bisa nembus pasar nasional. Terus produk makanan ringan ti kolompok Ibu Popon di Kalurahan Cijati Kacamatan Majalengka sarta olahan Lauk Pindang ti Kacamatan Jatitujuh. Ku euyeubna kolompok home industry ieu diharepkeun bisa nguatan brand image Majalengka nu has tur unik sarta mibanda ciri mandiri asli buatan Majalengka.
Luyu jeung kultur sarta topografi tanah Majalengka nu mangrupa kabupaten agraris, tangtuna rea mibanda potensi nu bisa dimekarkeun ku cara dipadukeun ngaliwatan konsep Agro Wisata, salian ti Wisata Budaya jeung Pendidikan.
Ku mingkin kerepna traffic kunjungan ka Kabupaten Majalengka balukar ayana pangwangunan bandara internasional, upaya-upaya pikeun ngamangpaatkeun piluang di sektor ieu mutlak diperelukeun, sahingga Majalengka bakal leuwih narik ati pikeun didareudeug ku pangunjung ti ditu ti dieu. Ku sabab kitu, dina taun 2011 nu bakal datang paling henteu aya 3 destinasi wisata unggulan. Nya eta pangwangunan Majalengka Spectaculer, pangwangunan Jabar Park Education nu rencanana baris ditempatkeun di wewengkon Kacamatan Sindangwangi, ngembangkeun obyek wisata Prabu Siliwangi di Kacamatan Rajagaluh, sarta oangwangunan "Kebon Wisata" Pancurendang di Kacamatan Majalengka.
Lian ti eta, wilayah pakotaan minangka representasi tina pangwangunan image Kota Majalengka kiwari oge ngawitan ditata, ku dilaksanakeunana palebaran jalan K.H. Abdul Halim, pangwangunan Plaza Bunderan Munjul jeung Bunderan Cigasong, nu dilengkepan ku sarana Ruang Terbuka Hijau jeung Monumen Dirgantara. Saterusna moal lila deui baris diwangun Bunderan Kadipaten nu jadi jalur utama patalimarga Bandung-Cirebon, sarta pangwangunan sawatara gapura minangka lawang asup ka kota Majalengka. Eta kabeh baris ningkatkeun kaendahan tur daya tarik pangunjung boh domestik boh mancanagara. Sabab kitu, nilik pikahareupeunana asa teu kaleuleuwihi mun sim kuring nyebutkeun yen Majalengka mangrupa The Dream City atawa kota impian, nu jadi harepan tur panyileukan masarakat Majalengka sakumna.
Pangwangunan padesaan
Nu teu eleh pentingna tur jadi garapan utama Pemkab Majalengka nya eta pangwangunan berbasis padesaan, sabab padumuk Majalengka rereana urang padesan. Pamarentah Kabupaten Majalengka anyar-anyar ieu geus ngaalokasikeun dana ADD gedena Rp 40,125 M ka 334 desa anu dibagikeun sacara proporsional. Sajaba ti eta Pamarentah Propinsi Jawa Barat gawe bareng jeung Pemkab Majalengka oge geus ngaresmikeun nu disebut "Desa Peradaban" anu neueulkeun palaksanaan widang otonomi desa pikeun ngawujudkeun desa mandiri anu oge mangrupa salasahiji tina misi Kabupaten Majalengka.
Program Desa Mandiri ieu paling henteu baris ngagores lima hal, nya eta aspek kalembagaan desa, aparatur pamarentah desa, kauangan desa, sarana jeung prasarana desa, sarta pemberdayaan masarakat desa. Dina hal ieu Kabupaten Majalengka meunang jatah alokasi 6 desa anu saban-saban desana meunang bantuan dana gedena samilyar rupia.
Kalestarian lingkungan
Tangtu wae dina ngalaksanakeun sakabeh program pangwangunan eta, pangpangna pangwangunan fisik, Pemkab Majalengka ngabogaan konsep anu mandom kana patokan: ngawangun bari teu ngaruksak lingkungan. Sim kuring diwanti-wanti boh ku gupernur boh ku presiden sangkan ngajaga Kabupaten Majalengka tina karuksakan lingkungan, dumeh kondisi alam Kabupaten Majalengka masih kawilang hade dibandingkeun jeung kabupaten sejenna di Jawa Barat.
Kawijakan nartibkeun Galian C anu ku sawatara kalangan disalah-hartikeun pikeun maehkeun usaha di sektor ieu, saenyana mangrupakeun lengkah antisipasi karuksakan lingkungan anu mamalana bakal dirasakeun ku anak-incu urang jaga. Ieu lain hartina ngalarang usaha. Idin usaha Galian C tetep bakal dikaluarkeun salagi lahanna masih bisa digali bari teu ngaruksak lingkungan. Jeung saenyana memang masih aya lahan nu bisa dimangpaatkeun pikeun usaha Galian C bari teu ngaruksak lingkungan, atawa milih cara sejen upamana ku ngadatangkan bahan saperti taneuh liat keur industri kenteng ti kabupaten sejen. Lain sabalikna, material ti urang diunjalan ka lembur batur. Sim kuring kacida teu panujuna jeung ngalarang pisan upama bahan baku Galian C dipasarkeun ka luar Kabupaten Majalengka.
Profesionalisme birokrasi
Tangtu wae, najan sakumaha ceuyahna potensi nu aya di masarakat upama teu dideudeul ku sistim birokrasi nu bener, moal bisa jalan kalawan hade. Ku sabab kitu, salian ti pokus kana ngawujudna pamarentahan nu beresih jeung tanggung jawab, urang oge miharep ayana kinerja kapamarentahan nu epektip, episien, sarta ngajungjung luhur ajen-ajen profesionalisme. Sabab kitu sistim birokrasi geus dibebenah ku jalan ngarobah pungsi jeung struktur organisasi sarta ngadobrak budaya "senioritas" jadi budaya "profesionalisme". Hal ieu diwujudkeun ku cara ngangkat para birokrat ngora pikeun nyekel jabatan-jabatan strategis nu diharepkeun bisa ngaronjatkeun sumanget jeung hasil gawe nu hade di kalapangan para pagawe Pamarentah Kabupaten Majalengka. Ku cara ieu, asalkeun mampuh, profesional tur nyumponan sarat, saha bae boga kasempetan pikeun ngaraeh jenjang karir nu leuwih hade.
Soalna, masalah SDM memang ngarupakeun hal nu kacida pentingna. Sabab kitu, tarekah nguatan sektor pendidikan tetep jadi hanca utama dina kawijakan pangwangunan di Kabupaten Majalengka, lantaran paktor SDM masih jadi alesan klasik gejedna pangwangunan.
Ku digulirkeunana dana BOS, Alhamdulillah pendidikan pikeun tingkat SD jeung SMP kiwari geus bisa diharatiskeun, sarta ka hareupna muga-muga bisa diteruskeun nepi ka tingkat SLTA. Salian ti eta, tanaga pendidikan oge diupayakeun sangkan ningkat karaharjaanana ngaliwatan program sertifikasi. Sedengkeun pikeun tanaga honorer, pamarentah puseur oge geus ngagodog sarta ngancer-ngancer pikeun dironjatkeun karaharjaanana atawa ditaekeun stateusna jadi pagawe negeri sipil (PNS). Tapi sarerea kudu sabar lantaran sagalana kudu ngaliwatan proses nu mangrupa pangaturan anggaran jeung kawijakan nu salila ieu masih gumantung ka pamarentah pusat.
Bareng jeung ngaronjatna mutu pendidikan, diharepkeun kaom akademisi jeung intelektual oge bisa ningkatkeun kontribusina ku mangrupa gagasan jeung ide-ide nu nyongcolang pikeun kamajuan pangwangunan. Ku tambah walatra jeung ngaronjatna mutu pendidikan, oge diharepkeun baris nambahan lolongkrang gawe nu ahirna bisa ngurangan angka kamiskinan jeung ngaronjatkeun karaharjaan masrakat.
Ngawujudkeun Majalengka "Remaja"
Ngarah sagalana lancar sakumaha nu diharepkeun, pangwangunan nu dilaksanakeun oge kudu dibarengan ku parobahan sikep jeung pola pikir masrakat sangkan leuwih dewasa, wijaksana, konstruktip jeung partisipatip. Parobahan pisik jeung sikep mental masrakat ieu kudu bareng tur sajalan, sahingga aya kasinambungan enggoning ngawangun "image" Majalengka nu pikatajieun batur. Sagigireun ti eta, sakabeh proses pangwangunan eta kudu ngiblat kana visi Kabupaten Majalengka nya eta Religius, Maju, tur Sejahtera ("Remaja").
Sipat religius nu geus sakulit-sadaging dina jiwa msarakat Majalengka, ngarupakeun modal dasar nu kacida pentingna enggoning ngawujudkeun visi jeung misi pangwangunan. Sim kuring inget kana salasahiji pidawuh Alloh Swt dina Al Qur'an Surat Ibrohim ayat 7, nu ungelna "Lamun maraneh sukuran ka Kami, pasti Kami bakal nambahan ni'mat ka maraneh. Tapi lamun maraneh kupur kana ni'mat Kami, saestuna siksaan Kami kacida peurihna".
Tegesna, lamun ajen-ajen sukuran eta ku urang diterapkeun kalawan nyata dina kahirupan sapopoe saperti salawasna ngarasa optimis turta suhud kana gawe dumasar kana kaimanan jeung katakwaan, tanwande bakal nimbulkeun sumanget gawe nu luar biasa, sahingga wajar mun Alloh Swt baris nambahan ni'matNa. Tapi sabalikna mun sagalana ukur disanghareupan ku aral subaha bari mumulan, justru ngan kasumpegan hate nu dirasakeun.
Urang sarerea bisa nyonto, kumaha ngabumikeun jiwa religius nu dideudeul ku dasar kaimanan jeung katakwaan nu pengkuh. Hiji pakampungan leutik nu ngaranna Mekkah tur alamna nya panas nya ngahgar, dina tempo kurang ti saratus taun bisa ngajanggelek jadi "imperium raksasa" nu ngawasa meh dua per tilu alam dunya, hiji kaberhasilan pangwangunan nu can aya tandingna dina sajarah peradaban mana wae di alam dunya ieu.
Komo deui urang mah ngabogaan sumber daya alam nu kacida beungharna, hususna di Kabupaten Majalengka ieu. Upama masrakatna bener-bener ngamalkeun ajen-ajen religius, sim kuring yakin jeung jeung gede pangharepan Majalengka bakala jadi kabupaten pangmajuna lain wae di level Jawa Barat, tapi oge di sakuliah Indonesia!
Ku sabab kitu sim kuring umajak ka sahumna masrakat Kabupaten Majalengka, yen enggoning ngawujudkeun visi jeung misi Kabupaten Majalengka teu cukup saukur aya dana jeung tanaga wungkul. Tapi oge perelu pamikiran, motivasi, inovasi, kreatifitas, rasa sabilulungan, sarta salawasna sukuran kana ni'mat ti pangeran ku cara ningkatkeun kaimanan jeung katakwaan ka Mantenna. Insya Alloh, hasilna lain ngan sakadar "progress", tapi bener-bener jadi "power" nu bisa ngawujudkeun sagala impian urang ngeunaan Kabupaten Majalengka nu leuwih hade dina mangsa nu bakal datang.*
---------------------------------------------------------------------------------------------
Langganan: Poskan Komentar (Atom)


text:
1Isa nyarios deui ka maranehna ku misil, saur-Na, 2“Karajaan Sawarga teh saupama hiji raja anu hajat ngarendengankeun putrana. 3Raja nimbalan ponggawa-ponggawa nyusulan paraondangan, tapi ondangan taya nu datang. 4Tuluy raja miwarangan deui ponggawa-ponggawa sejenna, dawuhanana: Bejakeun ka nu geus diarondang, hajat kami geus tarapti; sapi-sapi jalu, — nya kitu deui pipiaraan sejenna — geus dipareuncit, malah mah geus diolahkeun. Geura sarumping kitu. 5Tapi anu diarondang teh, teu aya nu ambil pusing: Aya nu leos ka kebon jeung aya nu jongjon-jongjon bae di toko. 6Aya oge, — anu sawarehna deui — nu pada nyerek paraponggawa, nya pikeun disiksa atawa dipaehan tea. 7Raja jadi wera, tuluy ngiangkeun wadya bala, jelema-jelema nu maehan teh dibasmi, padumukanana dihuru. 8Geus kitu, eta raja, nimbalan ka abdi-abdina: Hajat kawin geus tarapti; ari nu geus diarondang, ayeuna geus teu pantes ka dieu. 9Ku sabab eta, datangan jalan-jalan cagak, sakur anu liwat ondang ku maraneh ka dieu. 10Abdi-abdi arindit, tuluy sakur anu kapanggih di jalan-jalan, nu jahat, nu bageur dikerid, nepi ka balandongan teh pinuh ku semah. 11Waktu raja lebet nemonan semah, katingali nu saurang dangdananana lain paranti ka nu hajat. 12Tuluy raja ngadawuh: Ki Sanak, naha eta dangdanan teh lain pakean paranti ka anu hajat? Nu dipariksa ngabetem bae. 13Raja nimbalan ka abdi-abdina: Borogod ieu jelema teh sukuna jeung leungeunna, terus balangkeun ka tempat anu pangpoekna, keun sina gegerungan bari kumerot huntu. 14Sabab najan loba nu disaur, anu kapilih mah ngan saeutik.” 15Geus kitu, urang Parisi tinglaleos; tuluy maranehna baradami pipetaeun naheunan Isa ku hiji sual. 16Maranehna nitahan murid-muridna bareng jeung anggota-anggota parteyna raja Herodes nyual ka Isa, pokna, “Guru, parantos teu aya nu bireuk deui ka Anjeun, yen Anjeun teh jujur tur satarabasna ngawurukeun jalan Allah; nya Anjeun teh teuneung ludeung mayunan sing saha bae, wireh sanes pangalapan. 17Cobi saurkeun, kumaha panggalih Anjeun: Naha wenang atanapi henteu mayar pajeg ka prabu?” 18Isa, anu uninga kana maksud maranehna anu julig ngawaler, “Na make ngadoja ka Kami, eh jelema-jelema anu munapek? 19Ka dieukeun duit keur mayar pajeg teh, cik Kami ngilikan.” Tuluy maranehna nyodorkeun duit dinaran. 20Saur Isa, “Cik, ieu gambar saha jeung tulisan saha?” 21Jawabna, “Gambar sareng tulisan prabu.” Saur Isa, “Anu wajib disanggakeun ka prabu, sanggakeun ku maraneh ka prabu jeung anu wajib disanggakeun ka Allah, sanggakeun ku maraneh ka Allah.” 22Diwaler kitu teh maranehna bati tingpolongo, terus ngelemet undur. 23Poe eta keneh, jol deui ka Isa sababaraha urang Saduki, nya eta kaom anu teu percaya kana ayana poe kiamat. 24Maranehna naranya kieu, “Saur Nabi Musa, upami hiji lalaki maot teu ninggalan anak; tilas bojona kedah terus dikawin ku dulurna nu hilang, supados nurunkeun turunan keur dulurna nu geus teu aya tea. 25Ayeuna, aya lalaki tujuh padudulur. Nu kahiji kawin, geletuk maot. Ku margi teu ninggalan anak, randana dikawin ku dulurna. 26Kitu bae saterasna: Nu kadua, nu katilu dongkap ka nu katujuh, mararaot. 27Ahirna, awewena oge maot. 28Dina poe kiamat, ti antara eta anu tujuh teh, nu mana salakina eta awewe; margi tujuhanana kantos ngawin manehna.” 29Ku Isa diwaler kieu, “Aranjeun teh sasar; da aranjeun mah teu ngaharti kana Kitab Suci jeung teu ngarti kana kakawasaan Allah! 30Dina poe kiamat mah, jelema teh henteu kawin, henteu dikawinkeun. Sabab hirupna teh, cara malaikat di Sawarga. 31Hal perkara hudangna anu maraot, naha aranjeun acan maca anu didawuhkeun ku Allah? Timbalanana: 32Ieu Kami Allah nu disembah ku Ibrahim, Allah nu disembah ku Isak, jeung Allah nu disembah ku Yakub. Anjeunna, lain Allah nu disembah ku jelema-jelema nu maraot, tapi Allah nu disembah ku jelema-jelema anu harirup.” 33Balarea ngadarenge kitu teh kacida heranna, mikahelok piwulang-Na. 34Barang urang Parisi meunang beja yen urang Saduki beunang kabungkem ku Isa, tuluy karumpul. 35Geus kitu, nu saurang, nya eta ahli Kitab nanya kieu, — maksudna ngadoja ka Anjeunna — 36“Guru, timbalan nu mana anu pangutamana dina Toret?” 37Waler Isa, “Kudu nyaah ka Pangeran, — Allah nu disembah ku maneh — kalawan sabuleudna hate, sabuleudna jiwa, sarta saakal budi. 38Eta timbalan nu pangutamana. 39Timbalan anu kadua, anu sarua pentingna jeung eta: Kudu nyaah ka pada manusa lir ka awak sorangan. 40Nya ka ieu dua timbalan gumantungna saeusining Toret jeung kitab nabi-nabi.” 41Waktu urang Parisi keur kumpul, ku Isa ditaros kieu: 42“Kumaha pamanggih aranjeun ngeunaan Al Masih, ari Anjeunna putra saha?” Walonna, “Putra Daud.” 43Saur Isa, “Lamun bener kitu, na kumaha Daud ku pituduh Ruh bisa nyebat ‘Jungjunan’ ka Anjeunna? Nya eta waktu anjeunna nyebatkeun kieu: 44‘Pangeran ngadawuh ka Jungjunan kaula: Calik-calik di katuhueun Kami, nepi ka sakabeh musuh Hidep ku Kami dijieun titincakan Hidep.’ 45Ari Daud nyebat ‘Jungjunan’ mah ka Anjeunna, na kumaha bisa jadi putrana?” 46Taya saurang-urang acan anu bisa ngajawab ka Anjeunna. Jeung ti semet poe eta, saurang ge, teu aya nu wani nyual-nyual deui ka Anjeunna.
Copyright
Learn More


text:
Jaman kuring keur budak, bulan puasa teh dianti-anti pisan. Lain pedah resep puasana, tapi sabab sok aya onjoyna dina sawatara hal, dibandingkeun jeung bulan-bulan sejenna. Menu dahareun biasana sok rada beda. Mun sapopoe cukup ku goreng asinan tanjan, bulan puasa mah pun biang sok olah, diaya-ayakeun. Perbaikan gizi mun cek barudak mah. Kitu deui dahareun jang ta'jil, bulan puasa mah make sok aya amis-amis sagala, sarupaning kulak-kolek atawa rurujakan.
Lian ti eta, bulan puasa teh hartina tereh ganti baju ku nu weuteuh. Bulan-bulan biasa mah pimanaeun teuing ganti baju. Najan kitu, keur kuring mah sabenerna baju lebaran teh hartina ganti seragam sakola. Enya, pan minangka baju lebaranana teh cukup ku dipangmeulikeun seragam sakola anyar, ngarah teu kudu sa deui. Jadi dwifungsi baju lah pibasaeunana teh.
Ketang sieun teh pedah kungsi aya tatangga kampung nu nyieun bedil lodong. Caritana diseungeut, ngan teuing ku naon teu daekeun hurung, boro-boro ngabeledag. Panasaran, pek ku manehna ditoong lodongna. Eta mah da ari ditoong, ari beledag teh bitu! Jelemana aya keneh ayeuna ge, ngan panonna pecak. Karunya, sakasep-kasep jadi cacad.
Ngabuburit diusahakeun sangkan teu ngaluarkeun duit. Jadi, nya kitu we leuleumpangan sakaparan-paran, ma'lum budak. Mun teu kitu nyieun cocooan sorangan. Nyieun wawayangan nu dianyam tina pangpang daun sampeu, bebedilan tina palapah daun cau jrrd.
Teu karasa, geus nincak puasa deui. Geus poe ka dalapan deui. Teuing geus sabaraha puluh kali kuring ngalaman bulan puasa. Alhamdulillah, dipasihan keneh kasempetan. Taraweh, najan cape sok maksakeun. Asa lebar mun diliwat teh, ari teu kapaksa-kapaksa teuing mah. Cikeneh, keur khusyu berjamaah di masjid, ari beledag teh budak nyeungeut petasan, mani asa dina ceuli!! Reuwas, jadi teu khusyu sholat teh.
Ngambek? Ah teu kudu, ngaranna ge budak. Nu kudu digeuing mah kolot. Lain ukur kolot dina harti indung bapana barudak, tapi sarerea. Naha bet aya keneh merecon? Nu dagang, pulisi, masyarakat, katut pamarentah sakuduna bisa nyegah ku cara masing-masing. Petasan, lian ti baribin, oge leuwih gede bahayana tinimbang mangpaatna. Mun cek pun alo tea mah, "Petasan? Haree geneee..?!"
Manawi kalandep, mangga tingali seratan sanesna:


text:
Énzim
Énzim mangrupa protéin, atawa kompléks protéin, nu ngatalisan réaksi kimiawi dina awak organisme. Na jero sél biologis téh lumangsung loba pisan réaksi kimiawi, nu mun tanpa énzim bakal lambat pisan sahingga moal ngadukung kahirupan. Énzim ngagancangkeun réaksi nepi ka rébuan kali lipet. Énzim ogé hiji hal anu sakuduna aya dina kuantitas anu loba sarta kualitas anu pas dina awak mahluk hirup, henteu kacuali manusa, ambéh awak sok cageur sarta kajaga ti sagala macem serangan panyakit.[1]
Énzim RNA atawa "ribozim" dijieunna tina RNA, lain protéin. Umumna ribozim ukur ngatalisan RNA splicing.
Daptar eusi
- 1 Struktur
- 2 Pungsi
- 3 Modél mékanis-kuantum katalisis énzim
- 4 Énzim jeung kaséhatan
- 5 Énzim cerna jeung métabolik
- 6 Konvénsi ngaran énzim
- 7 Énzim jeung kelas-kelas énzim
- 8 Purifikasi
- 9 Étimologi
- 10 Rujukan
- 11 Tumbu kaluar
Struktur[édit | édit sumber]
Hiji énzim bisa mangrupa protéin badag nu diwangun ku sababaraha ratus asam amino, atawa sababaraha protéin nu polah babarengan salaku hiji unit.
Énzim ngandung sisi aktif, sisi beungkeut nu meungkeut substrat nalika réaksi dikatalisan.
Unggal bagéan énzim biasana mibanda tujuan/pungsi pangatur atawa struktural.
Pungsi[édit | édit sumber]
Énzim ngatalisan réaksi kimiawi.
Peran énzim dina réaksi kimiawi[édit | édit sumber]
Énzim bisa ngagabungkeun dua atawa leuwih réaksi sahingga réaksi nu sacara térmodinamis nguntungkeun bisa dipaké pikeun "nyetir" réaksi séjénna nu sacara térmodinamis teu nguntungkeun. Salasahiji conto nu pangilaharna nyaéta énzim nu ngamangpaatkeun défosforilasi ATP pikeun réaksi kimiawi séjén nu teu patali.
Laju réaksi dimédiasi énzim[édit | édit sumber]
Énzim bisa ningkatkeun laju réaksi ku jalan milih atawa narabas jalur réaksi nu énérgi aktivasina handap, sahingga leuwih gampang kajadian réaksina. Laju réaksi nu dimédiasi énzim sacara lengkep gumantung ka sababaraha faktor.
Diagram réaksi katalitis, nunjukkeun énergi nu dipikabutuh (E) ngalawan waktu (t).
Substrat (A jeung B) perlu énergi nu badag (E1) pikeun ngahontal kaayaan transisi A...B, nu saterusna jadi produk ahir (AB). Énzimna (E) nyiptakeun microenvironment sahingga A jeung B bisa ngahontal kaayaan transisi (A...E...B) kalawan leuwih gampang, ngurangan jumlah énergi nu dipikabutuh (E2). Hasilna, réaksina leuwih gampang sahingga ningkatkeun laju réaksi.
Kaspésifikan[édit | édit sumber]
Énzim biasana spésifik dina réaksi nu dikatalisanana sarta substrat nu aub dina réaksina. Sipat struktur kompleméntér antara énzim jeung substrat ngarupakeun hal nu penting dina hal ieu (Gbr. 2).
Jalur métabolis[édit | édit sumber]
Sababaraha énzim bisa gawé bareng ngawangun hiji susunan husus, nyiptakeun jalur métabolis. Dina hiji jalur métabolis, hiji énzim nyokot produk énzim séjén salaku substrat. Satutasna réaksi katalitis, produkna dibikeun ka énzim séjénna. Produk ahir jalur sarupa kitu kadang jadi inhibitor pikeun salasahiji énzim-énzim na awal jalur (biasana lengkah kahiji nu teu bisa balik, disebut committed step), sahingga ngatur jumlah produk ahir nu dijieun ku jalur éta.
Gambar:Feedback inhibition.png
Gambar 6: Mékanisme inhibisi eupan-balik nu ilahar.
- The basic feedback inhibition mechanism, where the product (P) inhibits the committed step (A->B).
- Sequential feedback inhibition. The end products P1 and P2 inhibit the first committed step of their individual pathway (C->D or C->F). If both products are present in abundance, all pathways fron C are blocked. This leads to a buildup of C, which in turn inhibits the first common committed step A->B.
- Enzyme multiplicity. Each end product inhibits both the first individual committed step and one of the enzymes performing the first common committed step.
- Concerted feedback inhibition. Each end product inhibits the first individual committed step. Together, they inhibit the first common committed step.
- Cumulative feedback inhibition. Each end product inhibits the first individual committed step. Also, each end product partially inhibits the first common committed step.
Modél mékanis-kuantum katalisis énzim[édit | édit sumber]
Kuliah "Quantum Theory of some Biochemical Reactions" nu didugikeun na Kongrés Biofisis Internasional IV (Moscow, 1972) ku R.R. Dogonadze jeung Z.D. Urushadze ngarumuskeun modél mékanis kuantum munggaran ngeunaan bentuk pangbasajanna katalisis énzim. Taun 1972-1973, hasil gawé M.V. Volkenshtein, R.R. Dogonadze, A.K. Madumarov, Z.D. Urushadze, jeung Yu.I. Kharkats ngarumuskeun modél (fisik) mekanis-kuantum katalisis énzim. Karya ieu ngabuktikeun peran transformasi konformasional dina réaksi katalitis.
Énzim jeung kaséhatan[édit | édit sumber]
Énzim dipikabutuh ku organisme hirup, gangguan na hiji énzim ti kira 2.000 nu aya na awak urang bisa ngakibatkeun kasakit parna nu bisa nepi ka tiwasna. Hiji conto kasakit nu disababkeun ku gangguan fungsi hiji énzim nyaéta fénilketonuria (PKU). Énzim fénilalanin hidroxilase, nu kuduna ngarobah asam amino ésénsil fénilalanin jadi tirosin teu bisa meta, sahingga fénilalanin numpuk nu ngakibatkeun rétardasi méntal.
Énzim na awak manusa bisa ogé dipangaruhan ku inhibitor. Aspirin, misalna, nyegah énzim nu ngahasilkeun prostaglandin (messenger inflamasi), sahingga suppressing pain and inflammation. Énzim ogé dimangpaatkeun dina produk sapopoé kayaning deterjén, nu nyepetkeun réaksi kimia meresihan papakéan (misalna, meresihan noda getih).
Énzim cerna jeung métabolik[édit | édit sumber]
Gizi pikeun sato gumantung ka énzim cerna kayaning amilase, tripsin, jeung kimotripsin na ciduh. Peran utamana nyéta pikeun nyerna dahareun sahingga zat gizina sadia pikeun prosés na bagian awak nu mikabutuhna.
Golongan énzim séjénna nyaéta énzim métabolik, nu peranna pikeun ngatalisan réaksi kimia dina unggal prosés na jero awak. Kalolobaan sél urang (iwal ti éritrosit), bakal hanaang ku oxigén najan oxigénna ngalayah lamun énzimna, sitokrom oxidase teu meta. Énzim ogé dipikabutuh pikeun kontraksi jeung rélaxasi otot. Mémang nyatana, tanpa dua golongan énzim ieu, kahirupan (cerna jeung métabolik) moal aya.
Konvénsi ngaran énzim[édit | édit sumber]
Dumasar konvénsi umum, ngaran hiji énzim ngawengku dadaran naon hancana, ditambah ahiran "-ase". Contona dehidrogénase alkohol jeung polimérase DNA. Kinase ngarupakeun énzim nu mindahkeun gugus fosfat. International Union of Biochemistry and Molecular Biology (IUBMB) geus ngembangkeun hiji sistim tatangaran pikeun énzim, nyéta nomer EC; unggal énzim digambarkeun ku hiji runtuyan opat angka nu dimimitian ku "EC". Nomer kahiji sacara lega ngagolongkeun énzim-énzim dumasar mékanismena:
- EC 1 Oxidoreduktase: ngatalisan réaksi oxidasi/réduksi
- EC 2 Transferase: mindahkeun gugus fungsi (misalna gugus métil atawa fosfat)
- EC 3 Hidrolase: ngatalisan hidrolisis rupa-rupa beungkeut
- EC 4 Liase: megatkeun rupa-rupa beungkeut ku cara nu lian ti hidrolisis jeung oxidasi
- EC 5 Isomérase: ngatalisan parobahan isomérisasi na hiji molekul
- EC 6 Ligase: ngagabungkeun dua molekul ku beungkeut kovalén
Tatangaran nu lengkep bisa disungsi di http://www.chem.qmul.ac.uk/iubmb/enzyme/
Énzim jeung kelas-kelas énzim[édit | édit sumber]
- Adénilat siklase: meta dina transduksi sinyal ku jalan ngarobah ATP jadi AMP siklik
- Alkohol dehidrogénase: ngarecah alkohol jadi aldehid na ati jalma; nyiptakeun alkohol na férméntasi kapang
- Alkalin fosfatase
- Amilase: ngarecah aci jadi maltosa, aya na ciduh sarta ogé dikaluarkeun ku pankréas
- Énzim pangubah angioténsin
- ATPase: énzim-énzim nu ngahidrilosis ATP jadi ADP jeung fosfat anorganik pikeun ngarojong réaksi séjén nu sacara énergetik teu dipisuka
- ATP sintase: nyipta ATP tina ADP, fosfat anorganik, jeung énergi
- Autolisin: istilah umum pikeun énzim-énzim nu nyababkeun paéhna sél
- Béta-galaktosidase: tempo laktase.
- Beta-laktamase: ngancurkeun pénisilin, mangrupa faktor wedukna baktéri
- Katalase: ngarobah hidrogén péroxida jadi oxigén jeung cai
- Kitinase: ngarecah kitin
- Kolinésterase
- Kimosin: better known as rennet, contained in the stomachs of many animals and causes milk to curdle
- Kimotripsin: bisa nyerna protéin
- Koénzim Q - sitokrom c réduktase: meta dina ranté alih éléktron ku jalan ngaréduksi sitokrom c sarta ngompa proton meuntas mémbran
- Sitokrom c oxidase: titik ahir ranté alih éléktron, dimana oxigén diréduksi jadi cai
- Sitokrom c peroxidase takes reducing equivalents from sitokrom c sarta ngaréduksi hidrogén péroxida jadi cai
- Déiodinase: ngaktifkeun hormon tiroid ku jalan ngaleupaskeun iodin
- Diastase: ngarecah aci jadi glukosa
- Dihidrofolat réduktase: ngaréduksi asam dihidrofolat jadi asam tétrahidrofolat]]
- DNA girase
- Glutamat dékarboxilase: nyintésis neurotransmitter GABA na otak
- Glutation péroxidase: ngajaga sél ku jalan ngarobah hidrogén péroxida jadi cai
- Isomérase: sadaya énzim nu ngarobah molekul hiji jadi salasahiji bentukisomerna
- Kinase: sadaya énzim nu ngatalisan alih gugus fosfat
- Laktase (atawa béta-galaktosidase): ngarecah laktosa jadi galaktosa jeung glukosa
- Ligase: sadaya énzim nu bisa nyambungkeun ("ligate") dua molekul ku beungkeut kovalén
- Liase: sadaya énzim nu bisa ngaleungitkeun hiji gugus tina hiji molekul sahingga ngabentuk hiji beungkeut ganda atawa sabalikna.
- Monoamina oxidase (MAO): ngoxidasi certain neurotransmitters and biologically active amines
- NADH déhidrogénase: kompléx kahiji na ranté alih éléktron, mindahkeun éléktron ti NADH ka koénzim Q
- Nitrogénase
- Ornitin dékarboxilase: ngolah ornitin dina hambalan awal ngahasilkeun poliamina
- Péroxidase: golongan énzim nu bisa ngarobah hidrogén péroxida atawa sanyawa sabangsana
- Fénilalanin hidroxilase (PAH):
- Fosfolipase
- Polimérase: ngawangun ranté panjang polimér asam nukléat tina komponén-komponénna
- Protéase (péptidase): énzim nu neukteuk beungkeut péptida protéin
- Protéin kinase: énzim nu ngalihkeun hiji gugus fosfat ka hiji résidu asam amino na hiji protéin
- Protéin fosfatase: énzim nu nyokot gugus fosfat tina résidu asam amino hiji protéin
- Énzim réstriksi: énzim nu neukteuk DNA atawa RNA dina posisi nu tangtu
- Reverse transcriptase: digunakeun ku rétrovirus pikeun nranskripsikeun informasi tina RNA jadi DNA
- Ribulosa bisfosfat karboxilase: fixes carbon in green plants.
- RNAse: énzim nu bisa ngarecah RNA jadi nukléotida komponénna
- Superoxida dismutase: ngarobah superoxida jadi oxigén jeung hidrogén péroxida
- Tirosin kinase: énzim nu ngalihkeun gugus fosfat ka résidu tirosin na hiji protéin
- Tirosinase
- Uréase: ngahidrolisis uréa jadi karbon dioxida jeung amonia
- Xantin oxidase: ngoxidasi hipoxantin jadi xantin sarta salajengna jadi asam urat
Purifikasi[édit | édit sumber]
Kusabab énzim ngarupakeun protéin, purifikasi énzim dimimitian ku purifikasi protéin. Unggal hambalan na prosedur purifikasi diponcorong kaaktifan énzimna.
Étimologi[édit | édit sumber]
Tina basa Yunani: "in ferment".
Rujukan[édit | édit sumber]
- Koshland D. The Enzymes, v. I, ch. 7, Acad. Press, New York, 1959
- Perutz M. Proc.Roy.Soc., B 167, 448, 1967
- M.V. Volkenshtein, R.R. Dogonadze, A.K. Madumarov, Z.D. Urushadze, Yu.I. Kharkats. Theory of Enzyme Catalysis.- Molekuliarnaya Biologia, Moscow, 6, 1972, pp. 431-439 (Basa RusiaI, ihtisar dina basa Inggris)
- M.V. Volkenshtein, R.R. Dogonadze, A.K. Madumarov, Z.D. Urushadze, Yu.I. Kharkats. Electronic and Conformational Interactions in Enzyme Catalysis.- In: E.L. Andronikashvili (Ed.), Konformatsionnie Izmenenia Biopolimerov v Rastvorakh, Publishing House "Nauka", Moscow, 1973, pp. 153-157 (Basa Rusia, ihtisar dina basa Inggris)
- R.R. Dogonadze, Z.D. Urushadze, V.K. Khidureli. Calculation of Kinetic Parameters of Reactions with the Conformational Transformations.- In: E.L. Andronikashvili (Ed.), Konformatsionnie Izmenenia Biopolimerov v Rastvorakh, Publishing House "Metsniereba", Tbilisi, 1975, pp. 368-375 (Basa Rusia)
Tumbu kaluar[édit | édit sumber]
- ExPASy enzyme database, tumbu ka data sekuens Swiss-Prot, éntri-éntri na database séjén sarta panéang pustaka nu patali
- PDBsum tumbu ka data struktur énzim 3-D nu dipikanyaho dina Bang Data Protéin
- BRENDA, comprehensive compilation of information and literature references about all known enzymes; requires payment by commercial users
- Weizmann Institute's Genecards Database, extensive database of protein properties and their associated genes.bling bling, fool


text:
Rumaja
Mangsa rumaja dianggap minangka période antara umur 13 sarta 19 taun.[1] Pangalaman rumaja henteu tumuwuhna fisik sarta parobahan, tapi ogé émosional, parobahan psikologis, sosial, méntal sarta pertumbuhan.[2] Rumaja téh dimana budak keur diuk di bangku SMP.[1] Dina waktu ieu, budak némbongkeun sipat-sipat kadéwasaan, leuwih stabil, leuwih gedé tanggung jawabna, leuwih aya minat kana pagawéan sarta cita-cita nu mantep (adolescence) nyaéta hiji waktu mangsa pindahna ti mimiti budak nepi ka mangsa mimiti déwasa, anu asup dina umur 10 nepi ka 12 taun sarta ngandeg dina umur 18 taun nepi ka 22 taun.[3] Mangsa rumaja dimimitian dina parobahan fisik anu gancang, tambah beurat, jangkung awak anu gancang, parobahan wangun awak, sarta kamekaran karakteristik séksual kawas ngagedéanna susu awewe, cangkéng ngagedean, tumuwuhna kumis, sarta jerona sora.[3] Dina kamekaran ieu, budak ngalaman kamandirian sarta idéntitas nu pohara nonjol (pamikiran beuki logis, abstrak, sarta idealistis) sarta beuki loba méakkeun waktu di luar kulawarga.[3] Dina mangsa kamekaran moralna ieu, budak geus mikawanoh ajén-ajén rohani, saperti ajén bebeneran, kaadilan, kahadéan, kaéndahan, sarta leuwih mikawanoh ka Pangéran nu Maha Agung.[1] Budak néangan jati dirina sorangan, hayang nyaho kumaha batur ngajen ka dirina, merhatikeun soal-soal kamasarakatan, pulitik, sarta kabudayaanna.[1] Lamun budak ngalaman kagagalan dina umur sakieu (di sakola atawa dina bobogohan) lamun euweuh konpénsasi dina sagala widang (saperti kasenian, olahraga, atawa organisasi) budak bakal lumpat kana hal-hal anu teu hadé (narkoba, ngaroko, judi, maok, merkosa, komo bisa kakeunaan panyakit "syaraf" atawa "neurosis").[1] Dina umumna, sanggeus umur 18 taun, budak mimiti boga babaturan anu deukeut ti lawan jenis.[1] Préstasi nu hadé bakal mawa stabilitas kapribadian budak jadi leuwih alus, sabalikna kagagalan di sakola bakal ngablukarkeun masalah nu teu luyu jeung tingkah laku.[1]
Pubertas[édit | édit sumber]
Umur anu pas saurang budak nu asup mangsa begér teh béda-béda, kawas gén, nutrisi, sarta kalungguhan.[2] Salila begér, kelenjar éndokrin mroduksi hormon anu ngabalukarkeun parobahan awak sarta kamekaran karakteristik séks sekunder.[2] Dina ovarium parawan biasana dimimitian ngaronjatna produksi éstrogen sarta hormon séjénna. Dina budak lalaki, téstis ngaronjatkeun produksi téstostéron.[2] Kelenjar adrénal mroduksi hormon anu ngabalukarkeun kélék beuki kesangan, bau awak, jarawat, sarta tumuwuhna bulu-bulu dina tempat-tempat nu tangtu.[2] Prosés ieu disebut adrénarke.
- Pubertas Budak Awéwé
Tumuwuhnasusu awéwé nyaéta ciri utama saurang parawan ngasupan mangsa begér.[2] waktu hed kahiji (menarche) biasana nuturkeun dina waktu kira-kira 2 taun.[2] Saméméh waktu héd kahiji, saurang parawan biasana baris ngabogaan ukuran bujur nu ngagedean, keputihan, tumuwuhna bulu-bulu, sarta siklus héd lumangsung salila kira-kira sabulan (28 nepi ka 32 poé).[2]
- Begér Budak Lalaki
Ciri kahiji ti begérna budak lalaki nyaéta ngagedéan kadua téstisna.[2] Sanggeus éta, budak lalaki biasana baris ngalaman pertumbuhan nu gancang, utamana ngajangkungan awak.[2] tumuwuhna buuk di handapeun leungeun, beungeut, sarta di daerah bobogaanna, taktak anu ngagedéan, tumuwuhna sirit, skrotum, téstis, sarta ngimpi baseuh jeung deui parobahan sora.[2]
Kamekaran Hirup Rumaja[édit | édit sumber]
- Proses Kamekaran Basa
Dina awal rumaja, maranéhna resep maké basa sandi, atawa basa nu rusiah nu lumaku dina jumplukanna loba nimbulkeun kapanasaran (curiousity) pihak luar maranéhna nu usaha bisa surti kana diajarna basa nu keur berkembang.[4]
- Proses Kamekaran Kaagamaan
Kamekaran rumaja awal ngabogaan sawangan dina hal ka Pangéran nu Agung jadi kacau lantaran manéhna loba maca, ngadéngé sagala konsép sarta pamikiran atawa aliran paham nu béda-béda.[4] Sikep négatif (sanajan teu sacara jelas) lantaran alam pikiranna nu kritis ningali kanyataan jalma-jalma ngagem agama sacara hypocrit (pura-pura) nu omonganna teu sarua jeung laku lampahna.[4] Dina kamekaran para rumaja ahir biasana ditandaan ku sikep nu balik deui ka arah positif ku cara kahontalna kadéwasaan inteléktualna komo agama bisa jadi cecekelan hirup nyaghareupan déwasa.[4] Rasa rohanina leuwih tenang sanggeus ngaliwatan prosés idéntifikasi, manéhna bisa ngabédakeun mana agama salaku doktrin atawa ajaran sarta manusa nu ngagemna, nu bageur (soléh) tina nu teu bageur.[4] Manéhna ogé nyaho yén aya sagala rupa aliran paham sarta jenis kaagamaan nu pinuh ku toléransi nu ditarima salaku kanyataan hirup di dunya ieu.[4]
- Perkembangan Sosial sarta Moralitas
Dina rumaja awal kamekaran sosial sarta moralitasna dimimitian ku cara ayana kahayang nyorangan sarta kahayang gaul jeung babaturan nu loba tapi sipatna ngan samentara.[4] Rumaja awal ogé sikepna leuwih kritis, sarta masih kénéh néangan cecekelan hirupna.[4] Lamun dina rumaja ahir mah jenis sarta cabang kaaulinan leuwih pilihan sarta kawatesanan dina kaparigelan nu ngarojong kana kasadiaan pikeun digawéna eungké.[4] Dina kamekaran ieu ogé rumaja leuwih boga sipat rasionalisme idealis.[4] Geus bisa misahkeun antara sistem ajén-ajén atawa kaidah-kaidah normatif nu sacara umumna tina nu ngadukungna anu bisa ogé nyieun kasalahan.[4] Rumaja awal ogé mangrupa mangsa kritis, dina raraga nyanghareupan mangsa kritis idéntitasna nu dipangaruhan pisan ku kaayaan psikososialna, nu bakalan ngawangun kapribadianna.[4]
Masalah-Masalah Rumaja[édit | édit sumber]
Kamekaran ukuran awak nu kurang sampurna, ogé bisa mawa ékses psikologis nu tangtu, upamana ayana ngaran-ngaran sesebutan saperti si congcorang, sigendut, jsb.[4] Sakapeung lumangsung teu cocogna antara minat hiji jalma sarta bakat husus, mindeng mawa kasulitan dina milih program, jurusan atawa jenis sakola anu baris diasupanana.[4] Masalah anu patalina jeung moralitas, sosial, sarta kaagamaan biasana ayana konflik jeung kolot, anu akibatna teu resep di imah, ahirna kabur ti imah.[4] Masalah rumaja ogé sok gampang digerakkeun pikeun ngalakonan gerakan atawa kagiatan déstruktif nu spontan pikeun ngalampiaskeun karengkengan instuitif émosiaonalna sanajan manéhna teu nyaho naon maksud anu dilakukeunna.[4]
Rujukan[édit | édit sumber]
- ↑ a b c d e f g Rasyidin,Wainidkk.dkk. Landasan Pendidikan. Universitas Pendidikan Indonesia. Bandung 2010.Kaca 107
- ↑ a b c d e f g h i j k (en)pubertas (Dicutat tanggal 20 Oktober 2011)
- ↑ a b c [1] (Dicutat tanggal 17 Oktober 2011)
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p Abin, S.M 2000. Psikologi Kependidikan.Bandung:Rosda.Kaca 108


text:
Telekomunikasi
Telekomunikasi nyaéta pangiriman sinyal dina sahiji jarak pikeun tujuan komunikasi. Dina jaman baheula, telekomunikasi bisa ngalibetkeun digunakeunnana sinyal haseup, kendang, semafor atawa héliograf. Dina jaman modéren, prosés ieu ngalibatkeun pangiriman gelombang éléktromagnétik ku cara ngaliwatan pamancar éléktronik. Kiwari, telekomunikasi sumebar sarta alat-alat anu ngabantuna, saperti televisi, radio siaran jeung telepon, geus ngarupakeun hal anu lumrah di sakuliah dunya. Aya ogé jaringan anu ngahubungkeun alat-alat ieu, kaasup jaringan komputer, jaringan telepon umum, jaringan radio jeung televisi. Komunikasi komputer dina Internet ngarupakeun salah sahiji conto telekomunikasi.
Sistim telekomunikasi umumna didesain ku insinyur telekomunikasi. Para panimu dina widang ieu kaasup Aléxander Graham Béll, Gugliélmo Marconi jeung John Logie Baird. Telekomunikasi ngarupakeun bagian penting ékonomi dunya.
Daptar eusi
- 1 Konsep utama
- 2 Sajarah Telekomunikasi
- 3 Telekomunikasi Modéren
- 4 Tempo ogé
- 5 Rujukan
- 6 Tumbu kaluar
Konsep utama[édit | édit sumber]
Unsur-unsur dasar[édit | édit sumber]
Tiap sistem telekomunikasi ngandung tilu unsur dasar:
- pamancar anu mawa informasi jeung ngarobahna kana sahiji sinyal;
- médiyum rambatan tempat dimana sinyal dirambatkeun;
- panarima anu narima sinyal jeung ngarobahna deui jadi informasi anu bisa digunakeun.
Sabagé conto, titénan sahiji siaran radio! munara siaran ngarupakeun pamancar, radio ngarupakeun panarima sedengkeun midiyeum rambatannana nyaéta rohangan bébas. Sistem telekomunikasi mindeng ogé ngarupakeun sistem saarah. Bisa oge sahiji alat tunggal ngarupakeun sahiji pamancar sakaligus panarima, alat kasebut katelah transceiver. Contona, sahiji telepon sélulér ngarupakeun sahiji alat transceiver.[1]
Telekomunikasi ngaliwatan sambungan kawat disebut komunikasi titik-ka-titik lantaran kajadiannana antara hiji pamancar jeung hiji panarima. Telekomunikasi ngaliwatan pamancaran gelombang radio disebut siaran atawa komunikasi hiji titik-ka-loba titik) lantaran kajadiannana antara sahiji pamancar anu gede dayana jeung panarima anu leuwih ti hiji.[1]
Analog atawa digital[édit | édit sumber]
Sinyal bisa ngawujud sinyal analog atawa digital. Dina sahiji sinyal analog, sinyal téh terus robah-robah gumantung kana informasi anu dibawana. Dina sahiji sinyal digital, informasi dirobah kana kode nyaéta kumpulan niléy-niléy anu diskrit (contona niléy 1 jeung niléy 0). Salila ngarambat, informasi anu dikandung dina sinyal analog bakal karuksak / kaganggu ku nois / gangguan. Sabalikna, lamun gangguan henteu ngaliwatan sahiji ambang wates, informasi anu dikandung dina sinyal digital bakal tetep henteu ruksak. Hal ieu ngagambarkeun kaleuwihan utama sinyal digital dibanding sinyal analog.[2]
Jaringan[édit | édit sumber]
Sakumpulan pamancar, panarima atawa transcéiver anu saling ngalakukeun komunikasi katelah sabagé jaringan. Jaringan digital bisa ngandung hiji atawa leuwih ruter anu nganteurkeun data ka pangguna anu sabenerna kudu dituju. Sahiji jaringan analog bisa ngandung hiji atawa leuwih suwits anu ngawangun sahiji sambungan antara dua pangguna atawa leuwih. Pikeun kadua jinis jaringan kasebut, ripiter bisa wae diperlukeun pikeun ngagedékeun atawa nyiptakeun deui sinyal waktu keur dirambatkeun dina jarak anu jauh. Hal ieu pikeun ngalawan aténuasi atawa pelemahan nu bisa ngajadikeun sinyal ngalelep teu bisa dibédakeun tina nois atawa gangguan.
Channel[édit | édit sumber]
Sahiji channel ngarupakeun bagian tina midiyeum rambatan. Pambagian midiyeum kana sababaraha channel ngajadikeun midiyeum kasebut bisa digunakeun pikeun ngirim leuwih ti hiji aliran informasi. Sabagé conto, hiji stasiun pamancar gelombang radio bisa mancarkeun gelombang radio dina 96 MHz samentara stasiun pamancar radio liana bisa mancar dina frékuensi 94.5 MHz. Dina ha lieu, midiyeum kasebut geus dibagi kana dua channel sarta tiap channel narima frékuensi anu béda.
Modulasi[édit | édit sumber]
Dina téknik telekomunikasi, kecap modulasi boga harti anu cukup panjang pikeun ngajelaskeunnana. Sacara saderhana kecap "modulasi" bisa ditarjamahkeun "numpang". Gambaran ngeunaan modulasi bisa dianalogikeun jeung kajadian jiga kieu: lamun urang hayang indit ka sahiji tempat anu jauh, urang kudu numpang kandaraan. Sinyal informasi, mangrupa sora, gambar jeung data, oge sarua; supaya bisa dikirim ka tempat anu jauh, sinyal informasi kudu ditumpangkeun kana sahiji sinyal lianna. Dina kontéks radio siaran, sinyal informasi anu numpang nyaéta sora, sedengkeun kandaraannana disebut sinyal pangangkut (carrier). Ku cara kitu, sora manusa (anu ngan bisa kadenge dina rohangan anu ngandung hawa atawa matrial lanna tur jarakna kawates) bisa nepi ka stasiun angkasa luar ngaliwatan rohangan bébas.
Ditilik tina sinyal informasi anu diangkut, aya loba cara pikeun numpangkeun téh. Cara numpangkeun manusa pasti béda jeung cara numpangkeun pakét barang atawa surat (layang). Hal sarupa ogé lumaku pikeun cara numpangkeun informasi; cara numpangkeun sora bakal béda jeung cara numpangkeun gambar, film atawa informasi séjénna. Cara numpangkeun sinyal analog ogé béda jeung cara numpangkeun sinyal digital.
Ditilik tina kandaran pangangkut, cara ngangkut kapal udara bakal béda jeung cara ngangkut mobil, beus, treuk, kapal laut, parahu atawa kuda. Hal sarupa lumaku pikeun sinyal pangangkut (carrier). Aya carrier anu robah-robah amplitudona waktu ngangkut sinyal informasi (disebut modulasi amplitudo / AM), aya ogé carrier anu robah-robah frékuénsina waktu ngangkut sinyal informasi (disebut modulasi frekuensi / FM).
Ngeunaan carrir, carrier nyaéta gelombang radio anu miboga frékuensi leuwih gancang ti batan sinyal informasi. Béda jeung sinyal sora anu miboga frékuénsi ngaragam / variable (bisa robah-robah) dina kisaran 20 Hz tepi ka 20 kHz, sinyal carrier mah ditetepkeun dina sahiji frékuénsi baé lantaran frékuénsi ngarupakeun sumber daya alam anu kawates.
Sajarah Telekomunikasi[édit | édit sumber]
Sajarah Telekomunikasi di Dunya[édit | édit sumber]
Telekomunikasi baheula[édit | édit sumber]
Bentuk-bentuk awal telekomunikasi diantarana sinyal haseup jeung bedug. Bedug digunakeun ku bangsa-bangsa asli di Afrika, Gini Anyar jeung Amerika Kidul sedengkeun sinyal-sinyal haseup digunakeun ku bangsa-bangsa asli Amerika Kaler sarta Cina. Sistim telekomunikasi ieu sering digunakeun leuwih ti sakadar ngumumkeun ayana kemah.[3][4]
Dina abad-abad pertengahan, jajaran-jajaran munara cahaya umum digunakeun di puncak-puncak pasir (bukit) sabage alat pikeun ngarambatkeun sahiji sinyal. Jajaran-jajaran munara cahaya boga kakurangan nyaeta munara-munara kasebut ngan ngarambatkeun sa siki informasi, sahingga harti pesen saperti "Musuh geus katingali" kudu dimupakatan heula. Hiji conto kagunaanna anu kasohor nyaeta dina jaman Armada Spanyol, mangsa sajajaran munara cahaya ngarambatkeun sahiji sinyal ti Plymouth ka London.[5]
Dina taun 1792, Claude Chappe, saurang insinyur Perancis, telegrafi gambar munggaran sistem telegraf visual (atawa semafor) antara Lille jeung Paris.[6] Sanajan kitu, semafor ngabogaan kakurangan nyeta dibutuhkeunna para operator ahli sarta munara anu mahal tiap interval 10 tepi ka 30 kilometer. Sabage akibat silih sihung (paunggul-unggul) diantara pausahaan-pausahaan telegraf listrik, ieu usaha lekasan dina taun 1880.[7]
Telegraf jeung telepon[édit | édit sumber]
Telegraf listrik komersil munggaran diwangun ku Sir Charles Wheatstone katut Sir William Fothergill Cooke sarta dibuka dina tanggal 9 April 1839. Boh Wheatstone jeung Cooke nganggap alat maranehannana the sabage "hasil ngaalusan telegraf elektromagnetik anu aya harita " lain sabage alat anu anyar.[8]
Samuel Morse di tempat lain ngamekarkeun sakaol telegraf listrik anu pernah gagal dipintonkeun ku manehna dina tanggal 2 September 1837. Kodena ngarupakeun hal anu leuwih maju dibandingkeun metoda pangsinyalan boga Wheatstone. Kabel telegraf transatlantik munggaran hasil direngsekeun dina tanggal 27 Juli 1866, anu ngamungkinkeun telekomunikasi transatlantic munggaran.[9]
Telepon konvensional ditimukeun di tempat lain ku Alexander Bell katut Elisha Gray dina taun 1876.[10] Antonio Meucci nimukeun alat munggaran anu ngamungkinkeun rambatan listrik anu ditumpangan sora ngaliwatan sahiji sambungan kabel dina taun 1849. Sanajan kitu, alat boga Meucci boga ajen praktis anu leutik lantaran eta alat gumantung kana efek electrofonik sahingga ngawajibkeun pangguna pikeun nempatkeun panarima dina sungutna pikeun ngadenge anu diucapkeun.[11] Layanan telepon komersial munggaran diwangun dina taun 1878 jeung 1879 di kadua sisi lautan Atlantik di kota-kota New Haven katut London.[12][13]
Radio jeung televisi[édit | édit sumber]
Dina taun 1832, James Lindsay mintonkeun telegrafi tanpa kabel ka murid-muridna di kelas. Tepi ka taun 1854, manehna mampuh mintonkeun rambatan ngaliwatan Firth of Tay ti Dundee, Skotlanida ka Woodhaven, sajauh dua mil, ngagunakeun cai sabage midiyeum rambatan.[14] Dina bukan Desember 1901, Guglielmo Marconi ngawangun komunikasi tanpa kabel antara St. John's, Newfoundland (Kanada) jeung Poldhu, Cornwall (Inggris), anu ngabalukarkeun manehna meunang Panghargaan Nobel taun 1909 dina widang Fisika (babarengan jeung Karl Braun).[15] Sanajan kitu, komunikasi skala leutik enggeus dipintonkeun dina taun 1893 ku Nikola Tesla dina sahiji presentasi hareupeun National Electric Light Association.[16]
Dina tanggal 25 Maret 1925, John Logie Baird mampuh mintonkeun rambatan gambar hirup di Selfridges, puseur tempat balanja London. Alat boga Baird kasebut gumantung kana piringan Nipkow sahingga katelah sabage televise mekanik. Hal ieu ngawangun dadasar pikeun siaran eksperimen anu dilakukeun ku British Broadcasting Corporation mimiti 30 September, 1929.[17] Ngan, pikeun kalolobaan televise abad ka duapuluh gumantung kana bungbung sinar katoda (cathode ray tube) anu ditimukeun ku invented by Karl Braun. Kaol munggaran televise saperti kitu anu nongtonkeun iklan dihasilkeun ku Philo Farnsworth sarta dipintonkeun ka kulawargana dina tanggal 7 September, 1927.[18]
Jaringan Komputer jeung Internét[édit | édit sumber]
Dina tanggal 11 Séptémber, 1940, George Stibitz mampuh ngirimkeun sual ngagunakeun teletype ka “Complex Number Calculator” boga manéhna di New York sarta narima balik hasil itunganna di Dartmouth College di New Hampshire.[19] Konfigurasi komputer terpusat atawa mainframe ieu sarta terminal-terminalna tetep populér dina taun 1950an. Tapi, acan nepi ka taun 1960-an, para panaliti mimiti nalungtik packet switching — hiji téhnologi anu ngamungkinkeun sakumpulan data pikeun dikirim ka komputer-komputer anu béda tanpa kudu ngaliwatan heula hiji mainframe anu terpusat. Four-node network muncul dina tanggal 5 Désémber, 1969; jaringan ieu ngarupakeun cikal-bakal ARPANET, anu dina taun 1981 bisa ngawengku tepi ka 213 node.[20]
Kamajuan ARPANET museur dina prosés Request for Comment sarta dina tanggal 7 April, 1969, RFC 1 medal. Prosés ieu penting lantaran ARPANET ahirna ngagabung jeung jaringan-jairngan lianna pikeun ngawangun Internét sarta rupa-rupa protokol Internét anu dipaké kiwari diwincik ngaliwatan prosés Request for Comment kasebut. Dina bulan Séptémber 1981, RFC 791 ngenalkeun Internet Protocol v4 (IPv4) sarta RFC 793 ngawanohkeun Transmission Control Protocol (TCP) — sahingga nyiptakeun protokol TCP/IP anu digunakeun dina Internét kiwari.
Sanajan kitu, henteu kabéh kamajuan penting beunang prosés Request for Comment. Dua protokol link anu populér pikeun local area network (LAN) ogé mucunghul dina taun 1970-an. Contona, patén pikeun protokol token ring diajukeun ku Olof Soderblom dina tanggal 29 Oktober, 1974 sarta hiji makalah ngeunaan protokol Ethernet diterbitkeun ku Robert Metcalfe jeung David Boggs dina bulan Juli 1976.[21][22]
Sajarah Telekomunikasi di Indonesia[édit | édit sumber]
Sajarah telekomunikasi di Indonésia dimimitian saprak channel telegraf munggaran dibuka dina tanggal 23 Oktober 1855 ku Pamaréntah Hindia Walanda. Eta channel ngarupakeun telegraf elektromagnétik anu nyambungkeun Batavia (Jakarta kiwari) jeung Buitenzorg (Bogor kiwari). Dua taun saterusna dibuka channel Jakarta-Surabaya jeung cabang Semarang-Ambarawa. Saprak harita jasa telegraf bisa dimangpaatkeun ku balaréa. Dua taun saterusna panjang channel telegraf mekar terus tepi ka ngahontal 2.700 kilométer, dilayanan ku 28 kantor telegraf. Di sapanjang rel karéta api diadegkeun tihang-tihang telegraf. Samentara éta, kabel laut geus dipasang antara Jakarta jeung Singapura, satuluyna ti Jawa (Banyuwangi) ka Australia (Darwin).
Salengkepna bisa dibaca dina Sajarah Telekomunikasi di Indonesia.
Telekomunikasi Modéren[édit | édit sumber]
Telepon[édit | édit sumber]
Dina hiji jaringan telepon analog, Panelepon anu aya di ujung jaringan disambungkeun ka jelema anu dituju dina ujung lian eta jaringan ku switch anu aya dina séntral telepon. Switch éta ngawangun sambungan éléktrik antara dua pamaké jaringan sarta setélan atawa setting switch-switch ditetepkeun sacara éléktronik mangsa panelepon muter nomer. Sakali sambungan dijieun, sora si panelepon dirobah jadi sinyal éléktrik ku hiji mikropon leutik dina gagang telepon si panelepon. Sinyal éléktrik ieu terus dikirim ngaliwatan jaringan ka pamaké dina ujung lianna dimana sinyal kesebut dirobah balik kana wangunan sora ku speaker leutik dina jero gagang telepon éta jelema. Aya sambungan éléktrik anu séjén anu jalan dina arah sabalikna, anu ngamungkinkeun para pamaké pikeun ngawangkong.[23][24]
Telepon sambungan tetep di sabagian gede pamukiman ngarupakeun telepon analog — nyaéta, sora nu ngomomg sacara langsung ngarobah-robah voltase sinyal. Sanajan wangkongan jarak deukeut bisa dilaksanakeun ti ujung-ka-ujung ngagunakeun sinyal analog, kadieukeun beuki loba panyadia jasa telepon sacara transparan ngarobah sistem teleponna tina analog ka digital. Kauntungannana nyaéta data sora anu didigitalkeun bisa ngarambat babarengan jeung data tina Internet sarta bisa sacara sampurna dihasilkeun deui (direproduksi) dina komunikasi jarak jauh (béda jeung sinyal analog anu teu bisa nyingkahan nois).
Ayana telepon sambungan nu bisa gerak (mobil) boga pangaruh anu gedé kana kurang tumuwuhna jaringan telepon. Langgan telepon mobil kiwari jumlahna ngaleuwihan langgan telepon sambungan tetep. Langgan telepon mobil dina taun 2005 ngahontal 816 juta urang. Telepon mobil ieu disadiakeun ku sistem-sistem dimana eusi sora dirambatkeun sacara digital saperti sistem GSM atawa sistem W-CDMA. Sistem-sistem kasebut ngagantikeun sistem analog saperti AMPS di loba nagara.
Parobahan dramatis dina kamekaran jaringan telepon ogé kajadian dina médiyeum transmisi anu digunakeun. Parobahan ieu dimimitian ku digunakeunnana sistem rambatan anu dumasar kana serat optik dina taun 1988. Kauntungan komunikasi ngagunakeun serat optik nyaéta serat optik nawarkeun paningkatan kapasitas data anu drastis. Paningkatan kapasitas data ieu disababkeun ku sababaraha faktor: kahiji, sacara fisik, serat optik jauh leuwih leutik batan téhnologi-téhnologi pasaingna. Kadua, serat optik henteu ngalaman crosstalk anu hartina sababaraha ratus kabel bisa kalayan gampang dibuntel dihijikeun dina hiji kabel tunggal.[25] Anu pamungkas, kamajuan dina multiplexing geus ngarah kana ningkatna kapasitas data hiji serat optik tunggal sacara éksponénsial.[26][27]
Standar anu ngabantu komunikasi dina jaringan serat optik modéren nyaéta protokol anu dipikanyaho sabagé Asynchronous Transfer Mode (ATM). Protokol ATM ngamungkinkeun parambatan sora katut data sacara babarengan. Hal ieu cocog pikeun jaringan telepon umum lantaran serat optik ngawangun hiji jalur pikeun data ngaliwatan jaringan kasebut.
Radio jeung televisi[édit | édit sumber]
Dina hiji sistem pamancar, hiji munara siaran séntral anu dibéré daya listrik anu gedé ngarambatkeun gelombang éléktromagnétik anu frékuénsina luhur ka sajumlah panarima (atawa receiver) anu dibéré daya listrik leutik. Gelombang frékuénsi luhur anu dikirim ku éta munara ditumpangan atawa dimodulasi ku hiji sinyal anu ngandung informasi visual atawa audio. Anténeu dina receiver satuluyna disetél (atawa ditala) supaya bisa nangkep gelombang frékuénsi luhur kasebut sarta hiji demodulator digunakeun pikeun meunangkeun deui sinyal anu ngandung informasi visual atawa audio. Sinyal siaran bisa analog (sinyal dirobah-robah sacara sinambung gumantung informasi) atawa digital (informasi dikodekeun sabagé sakumpulan harga-harga diskrit).[1][28]
Industri média siaran kiwari keur aya dina titik balik dina kamajuan usahana lantaran loba nagara anu pindah ti siaran analog ka siaran digital. Kapindahan ieu dimungkinkeun ku ayana produksi integrated circuit atawa IC anu leuwih murah, leuwih gancang dina ngolah sinyal, sarta leuwih ampuh. Kauntungan utama siaran digital nyaéta bisa nyegah sajumlah masalah anu muncul dina siaran analog tradisional. Conto dina televisi, hal ieu kaasup ilangna masalah-masalah saperti gambar saperti sireum, gambar ngalangkang katut gangguan lianna. Gangguan-gangguan kasebut lumangsung dina siaran analog lantaran sifat pangiriman sinyal analog, nyaéta ayana gangguan akibat nois. Pangiriman sinyal sacara digital bisa ngajawab masalah-masalah ieu lantaran sinyal digital dikodekeun kana harga-harga diskrit sahingga gangguan-gangguan leutik henteu mangaruhan kaluaran ahir hiji alat panarima siaran. Dina conto saderhana, lamun hiji pesen binér 1011 dikirimkeun dina amplitudo-amplitudo sinyal [1.0 0.0 1.0 1.0] sarta ditarima ku alat panarima kalayan amplitudo-amplitudo [0.9 0.2 1.1 0.9] mangka amplitudo-amplitudo kasebut masih dikodekeun kana pesen binér 1011 — ngarupakeun réproduksi sampurna tina sinyal anu dikirim. Pangiriman sacara digital ogé bisa nganyahokeun gangguan dina harti yén lamun nois cukup gedé sahingga ngarobah pesen anu dikirim. Ku ngagunakeun forward error correction hiji alat panarima bisa ngabenerkeun sakumpulan kasalahan bit dina pesen anu dihasilkeun. Kakurangan pangiriman digital nyéta lamun loba teuing nois mangka hal ieu bakal ngahasilkeun kaluaran anu henteu bisa kabaca sahingga muegatkeun pangiriman.[29][30]
Dina siaran televisi digital, aya tilu standar anu silih adu kaunggulan, anu bisa dipilih di sakuliah dunya. Standar-standar ieu nyéta ATSC, DVB sarta ISDB. Katilu standar ieu ngagunakeun MPEG-2 pikeun madetkeun (komprési) gambar (vidéo). ATSC ngagunakeun Dolby Digital AC-3 pikeun komprési sora (audio), ISDB ngagunakeun Advanced Audio Coding (MPEG-2 Bagean 7) sedengkeun DVB, anu teu boga standar husus pikeun komprési audio, ngagunakeun MPEG-1 Bagéan 3 Lapisan 2.[31][32] Pilihan modulasi ogé henteu sarua diantara tilu standar ieu. Dina siaran audio digital, standar-standarna jauh leuwih padeukeut; hal ieu ngagampangkeun hususna pikeun nagara anu milih ngalaksanakeun standar éta standar pikeun siaran audio digital (katelah ogé standar Eureka 147). Anu mahiwal ngan Amerika Serikat, anu geus milih ngalaksanakeun standar HD Radio.
Sanajan kitu, alat panarima sinyal digital tetep sumebar. Televisi analog masih dipancarkeun di sakabéh nagara di dunya. Amerika Sarikat geus ngaharepkeun pikeun mungkas siaran analog dina tanggal 31 Désémber 2006; sanajan kitu, ieu rancana ditunda nepi ka tanggal 17 Pébruari, 2009.[33] Pikeun televisi analog, aya tilu standar anu digunakeun nyaéta PAL, NTSC katut SECAM. Pikeun radio analog, pindah ka digital leuwih susah dilaksanakeun lantaran harga alat panarima analog jauh leuwih murah batan biaya alat panarima digital.[34][35] Cara modulasi pikeun radio analog anu dipilih biasana diantara modulasi amplitudo (AM) atawa modulasi frekuensi (FM). Pikeun ngahontal stereo playback, hiji subcarrier anu dimodulasi amplitudo digunakeun pikeun FM stéréo.
Internét[édit | édit sumber]
Internét ngarupakeun jaringan lingkup sadunya anu diwangun ku komputer-komputer anu bisa saling komunikasi ngagunakeun Internet Protocol.[36] Unggal komputer dina Internét boga hiji IP address atawa alamat IP anu mandiri anu bisa digunakeun ku komputer lianna pikeun nungtun informasi ka komputer dimaksud. Ku kituna, satiap komputer dina Internét bisa ngirim hiji pesen ka komputer lianna kalayan ngagunakeun alamat IP-na. Pesen-pesen ieu sakaligus mawa alamat IP komputer asalna anu ngamungkinkeun komunikasi dua arah. Ku cara kieu, Internét bisa dianggap salaku patukeuran pesen diantara komputer-komputer.[37]
Kira-kira 16.9% tina populasi dunya boga aksés kana Internét. Pamaké Internét (diukur dina perséntase populasi) di benua Amerika bagin kalér 69.7%, di kapuloan Oséania katut benua Australia 53.5% sarta Éropah 38.9%.[38] Dina hal Internét aksés pitarubak, pamaké di Inggris 89%, Islandia 26.7%, Koréa Kidul 25.4% sarta Walanda 25.3%.[39]
Internét bisa jalan diantarana lantaran protokol anu ngatur komputer-komputer katut router-router bisa saling komunikasi. Sifat komunikasi komputer nyaéta boga protokol anu lalapisan dimana hiji lapisan indepénden tina lapisan séjénna. Hal ieu ngamungkinkeun protokol tingkatan nu leuwih handap bisa di-customized (dirobah luyu jeung kabutuhan pamaké) bari henteu ngarobah jalanna protokol-protokol dina tingkatan anu leuwih luhur. Hiji conto praktis kunaon hal ieu penting nyaéta hal ieu ngamungkinkeun software pikeun maca Internét (Internet browser) bisa ngalaksanakeun kode anu sarua henteu paduli naha komputerna nyambung kana Ethernet atawa Wi-Fi. Protokol-protokol mindeng dikaitkeun kana tempat dina OSI reference model (gambar di beulah katuhu), anu mecenghul dina taun 1983 sabagé léngkah munggaran dina upaya ngawangun protokol jaringan anu bisa diterapkeun sacara universal (babarengan / sadunya).[40]
Pikeun Internét, médiyeum fisik sarta protokol hubungan data bisa robah sababaraha kali mangsa pakét-pakét data ngaliwatan tempat-tempat di bumi. Hal ieu lumangsung lantaran Internét henteu maksakeun protokol médiyeum fisik atawa hubungan data naon anu kudu digunakeun. Hal ieu jadi marga pikeun digunakeunana média sarta protokol anu paling cocog pikeun kaayaan dina hiji jaringan lokal. Dina prakték, lolobana komunikasi antar benua ngagunakeun protokol Asynchronous Transfer Mode (ATM) (atawa anu sabanding) dina jero serat optik. Hal ieu dikaranakeun lolobana komunikasi antar benua bareng-bareng ngagunakeun infrastruktur anu sarua saperti jaringan telepon umum.
Dina Internét, sagala hal distandardisasi supaya nohonan standar (protokol). Protokol-protokol Internét anu mindeng digunakeun diantarana Protokol Internét atawa Internet Protocol (IP), TCP, UDP, DNS, PPP, SLIP, ICMP, POP3, IMAP, SMTP, HTTP, HTTPS, SSH, Télnét, FTP, LDAP, jeung SSL. Kiwari, kaol (vérsi) IP anu paling loba digunakeun nyaeta vérsi opat. Tapi, vérsi genep bakal datang dina waktu anu moal lila deui.[41]
LAN / WLAN[édit | édit sumber]
Local Aréa Nétwork anu disingket LAN ngarupakeun jaringan komputer anu legana ngan ngalingkung wewengkon nu leutik; saperti jaringan komputer kampus, gedong, kantor, jero imah, sakola atawa anu leuwih leutik deui. Salasahiji komputer dina éta jaringan dijadikeun sérver anu ngatur sakabéh sistem dina éta jaringan. LAN dibédakeun ti jaringan anu leuwih lega lantaran cirina boga laju data anu leuwih gancang sarta wewengkon anu leuwih heureut.
Kiwari kalolobaan LAN ngagunakeun standar téknologi IEEE 802.3 (Éthernét) anu ngagunakeun alat switch anu boga laju pangiriman data 10, 100, atawa 1000 Mbit/s. Sagigireun téknologi Éthernet, kiwari standar téknologi 802.11b (anu biasa disebut Wi-fi) ogé mindeng digunakeun pikeun ngawangun LAN. Tempat-tempat anu nyadiakeun sambungan LAN kalayan téknologi Wi-fi biasa disebut hotspot.
Tempo ogé[édit | édit sumber]
- Daptar utama: Daptar jejer ngeunaan telekomunikasi dasar
- Téori informasi
- Radio
- Telepon
- Televisi
- Radio dua arah (Two-way radio)
Rujukan[édit | édit sumber]
- ↑ a b c Haykin, Simon (2001). Communication Systems (4th edition ed.). John Wiley & Sons. pp. pp 1–3. ISBN 0-471-17869-1.
- ↑ Ambardar, Ashok (1999). Analog and Digital Signal Processing (2nd edition ed.). Brooks/Cole Publishing Company. pp. pp 1–2. ISBN 0-534-95409-X.
- ↑ Native American Smoke Signals, William Tomkins, 2005.
- ↑ Talking Drums, Instrument Encyclopedia, Cultural Heritage for Community Outreach, 1996.
- ↑ David Ross, The Spanish Armada, Britain Express, accessed October 2007.
- ↑ Les Télégraphes Chappe, Cédrick Chatenet, l'Ecole Centrale de Lyon, 2003.
- ↑ CCIT/ITU-T 50 Years of Excellence, Internation Telecommunication Union, 2006.
- ↑ The Electromagnetic Telegraph, J. B. Calvert, 19 May 2004.
- ↑ The Atlantic Cable, Bern Dibner, Burndy Library Inc., 1959
- ↑ Elisha Gray, Oberlin College Archives, Electronic Oberlin Group, 2006.
- ↑ Antonio Santi Giuseppe Meucci, Eugenii Katz. (Retrieved May, 2006 from http://chem.ch.huji.ac.il/~eugeniik/history/meucci.html)
- ↑ Connected Earth: The telephone, BT, 2006.
- ↑ History of AT&T, AT&T, 2006.
- ↑ James Bowman Lindsay, Macdonald Black, Dundee City Council, 1999.
- ↑ Tesla Biography, Ljubo Vujovic, Tesla Memorial Society of New York, 1998.
- ↑ Tesla's Radio Controlled Boat, Twenty First Century Books, 2007.
- ↑ The Pioneers, MZTV Museum of Television, 2006.
- ↑ Philo Farnsworth, Neil Postman, TIME Magazine, 29 Maret 1999
- ↑ George Stlibetz, Kerry Redshaw, 1996.
- ↑ Hafner, Katie (1998). Where Wizards Stay Up Late: The Origins Of The Internet. Simon & Schuster. ISBN 0-684-83267-4.
- ↑ Data transmission system, Olof Solderblom, PN 4,293,948, October 1974.
- ↑ Ethernet: Distributed Packet Switching for Local Computer Networks, Robert M. Metcalfe and David R. Boggs, Communications of the ACM (pp 395-404, Vol. 19, No. 5), July 1976.
- ↑ How Telephone Works, HowStuffWorks.com, 2006.
- ↑ Telephone technology page, ePanorama, 2006.
- ↑ Optical fibre waveguide, Saleem Bhatti, 1995.
- ↑ Fundamentals of DWDM Technology, CISCO Systems, 2006.
- ↑ Report: DWDM No Match for Sonet, Mary Jander, Light Reading, 2006.
- ↑ How Radio Works, HowStuffWorks.com, 2006.
- ↑ Digital Television in Australia, Digital Television News Australia, 2001.
- ↑ Stallings, William (2004). Data and Computer Communications (7th edition (intl) ed.). Pearson Prentice Hall. ISBN 0-13-183311-1.
- ↑ HDV Technology Handbook, Sony, 2004.
- ↑ Audio, Digital Video Broadcasting Project, 2003.
- ↑ Consumer Corner FAQ, dtv.gov, 2006.
- ↑ GE 72664 Portable AM/FM Radio, Amazon.com, June 2006.
- ↑ DAB Products, World DAB Forum, 2006.
- ↑ Robert E. Kahn and Vinton G. Cerf, What Is The Internet (And What Makes It Work), December 1999. (specifically see footnote xv)
- ↑ How Internet Infrastructure Works, HowStuffWorks.com, 2007.
- ↑ World Internet Users and Population Stats, internetworldstats.com, March 19 2007.
- ↑ OECD Broadband Statistics, Organisation for Economic Co-operation and Development, December 2005.
- ↑ History of the OSI Reference Model, The TCP/IP Guide v3.0, Charles M. Kozierok, 2005.
- ↑ Introduction to IPv6, Microsoft Corporation, February 2006.


text:
Guadelup
- Aritkel ieu sanés ngeunaan Guadelupe
16°15′00″N 61°35′00″W / 16.25°N 61.583333333333°W
Guadelup (Kréol Antillen: Gwadloup) nyaéta hiji kapuloan nu aya di Kapuloan Leeward, di Antillen Leutik, kalawan aréa darat 1.628 kilométer pasagi (629 mil pasagi) jeung populasi kira-kira 400.000 jiwa. Wewengkon ieu mangrupa wewengkon peuntas laut Perancis, ngawengku hiji departemén peuntas laut. Kode departeméntalna nyaéta "971". Saperti departemén peuntas laut lianna, Guadelup ogé mangrupa hiji bagian integral ti Républik. Salian ti pulo Guadelup, pulo-pulo leutik contona Marie-Galante, La Désirade, jeung Îles des Saintes ogé kaasup kana Guadelup.
Salaku bagian ti Perancis, Guadelup mangrupa bagian ti Uni Éropa; ku kituna saperti kalobaannana nagara UE, mata uangna nyaéta euro. Tapi, Guadelup sanés bagian ti Aréa Schengen. préféktur jeung ibu kota Guadelup nyaéta Basse-Terre.
Tempo ogé[édit | édit sumber]
- Démo umum Karibia Perancis 2009
- Bibliograpi Guadelup
- Laut Karibia
- Departemén jeung téritori peuntas laut Perancis
Tumbu kaluar[édit | édit sumber]
- Guadelup di Open Directory Project
- Atlas Guadeloupe Wikimedia, ngandung peta ngeunaan Guadeloupe.
- Pamaréntah
- Préfecture de la région Guadeloupe—Loka resmi préféktur Guadelup (Basa Perancis)
- Région Guadeloupe—Loka resmi Déwan Régional Guadelup
- Pelesir
Tingali ogé Guadelup di Wikivoyage
Citakan:Regions of France Citakan:Departments of France
Guiana Perancis · Guadelup · Martinik · Réunion · Saint Barthélemy · Saint-Martin


text:
Manisan
Manisan nyaéta bungbuahan anu diawetkeun ku gula. [1] Kadar gula anu luhung dina manisan, sajaba pikeun méré rasa amis, ogé pikeun nyingkahan tumuwuhna mikroorganisme (suweng, kapang).[1] Dina prosés nyieun manisan ogé maké cai uyah jeung cai kapur pikeun mertahankeun tekstur sarta ngaleungitkeun rasa ateul dina bungbuahan.[1]
Aya dua rupa olahan manisan, nyaéta manisan baseuh sarta manisan garing.[2] Manisan baseuh nyaéta manisan hasil nuuskeun tina larutan gula, sedengkeun manisan garing nyaéta manisan baseuh anu dipurulukan gula tuluy dipoé nepi ka garing.[2] Bungbuahan anu biasa dipaké pikeun nyieun manisan baseuh nyaéta jenis bungbuahan anu teuas, kawas pala, buah, kadongdong, cangkaléng, jeung réa-réa deui.[2] Sedengkeun bungbuahan]] anu biasa dipaké pikeun nyieun manisan garing nyaéta jenis bungbuahan anu beyé kawas gedang, sirsak, jeung réa-réa deui.[2] Manisan garing leuwih awét batan manisan baseuh, sabab kandungan caina leuwih saeutik tur kandungan gulana leuwih loba.[2]
Manisan rasana seger tur bisa nyingkahan haus nalika hawa panas, sarta cocog didahar iraha waé.[3] Bahan dasar manisan nyaéta bungbuahan, bisa buah kadongdong, buah, cereme, sarta gedang.[3] Bisa ogé dijieun sajaba ti bungbuahan nyaéta jahé jeung daun gedang.[3] Manisan mangrupa salah sahiji padika dina ngawetkeun produk bungbuahan anu mimiti kapanggih, ngagunakeun gula, ku cara ngeueum sarta ngagodogkeun bungbuahan dina madu. [3]
Referensi[édit | édit sumber]
- ↑ a b c Manisan Buah-buahan (id) (Diakses ping 20 Oktober 2011)
- ↑ a b c d e Manisan Buah (id) (Diakses ping 20 Oktober)
- ↑ a b c d Artikel Manisan (id) (Diakses ping 20 Oktober 2011)