text:
Sajak Sunda
Sajak Sunda nyaéta salah sahiji wanda puisi atawa wangun ugeran anu teu pati kauger ku patokan wangunan.[1] Ku lantaran kitu, dina mangsa awal gelarna sok disebut sajak bebas,kungsi ogé disebut sanjak.[1] Disebut bébas téh saenyana mah rélatif, nyaéta lamun dibandingkeun jeung puisi-puisi saheulaeunana, utamana upama dibandingkeun jeung dangding anu kabeungkeut pisan ku patokan guru wilangan jeung guru lagu.[1] Saenyana mah sajak ogé mageuhan kénéh rupa-rupa konpénsi puisi, upamana lebah diksina jeung rakitan ungkarana.[1] Ari Taufik Faturohman mah nyindekkeun yén nu disebut sajak téh nyaéta karangan ugeran anu ngébréhkeun pangalaman batin panyajakna.[2]
Daptar eusi
- 1 Gelarna Sajak Sunda
- 2 Polemik Sajak Sunda
- 3 Pangarang Sajak Sunda
- 4 Rujukan
- 5 Tingali
Gelarna Sajak Sunda[édit | édit sumber]
Sajak (nyaéta sajak bebas téa) gelarna téh béh dieu, dina jaman sanggeus urang merdéka.[1] Éta wangun sajak téh mimitina mah henteu ujug ditarima da pagar lain wangunan sastra Sunda.[1]Padahal kakawihan oge anu wangunanana mah teu beda ti sajak, geus aya dina sastra Sunda.[1] Sajak Sunda gelar dina sabudeureun taun 1950. Ti taun 1946 kénéh geus aya nu nulis dina wangunan sajak, nyaéta Kis WS.[3].
Sajak teh samemeh dibukukeun jadi kumpulan sajak, sok dimuat heula dina sawatara media massa saperti majalah jeung surat kabar.[3]Sawatara majalah jeung surat kabar basa Sunda anu sok remen ngamuatkeun sajak sunda teh diantarana: Sipatahunan, Warga, Sunda, Kujang, Kiwari, Sari, Langensari, Hanjuang, Mangle, Galura, Giwangkara,jrrd.[4].Buku kumpulan sajak nu munggaran terbit nyaéta Lalaki di Tegalpati karya Sajudi (1963).[4]Ka behdieunakeun dituturkeun ku kumpulan sajak liana, saperti Ombak Laut Kidul karya Rachmat M Sas Karana (1966), Jante Arkidam karya Ajip Rosidi (1967), Surat Kayas karya Surachman R.M. (1967), Tepung di Bandung karya Rachmat M Sas Karana (1972), Katiga karya Yayat Hendayana (1975), Nu Ngarongheap Mangsa Surup karya Eddy D Iskandar (1978), Sabelas Taun karya Usep Romli HM (1978), Jagat Alit karya Godi Suwarna (1979), jeung Nu Mahal ti batan Inten karya Yus Rusyana (1980).[3]
Polemik Sajak Sunda[édit | édit sumber]
Polemik Ka-I[édit | édit sumber]
Dina mangsa mimiti gelarna sajak Sunda, anu ditaratas ku Kis WS dina taun 1946, waktu anjeunna ngajapapang dina ranjang SR Cideres Majalengka, timbul reaksi anu henteu satujueun kana wangun sajak, da cenah anu asli puisi Sunda mah ngan dangding wungkul.[5] Nya harita timbulna nu disebut “Polemik Sajak” utamana dina surat kabar Sipatahoenan.[5] Di dinya pisan polemik ngeunaan hak hirupna sajak Sunda anu munggaran teh. Hiji jalma anu nyumput satukangeun ngaran Ki Sunda nganggap yen wangun puisi urang Sunda titinggal karuhun anu kudu didama-dama mah dangding, anu dianggap wangunan puisi anu pangsampurnana jeung pangendahna.[5]
Tangtu bae sikep kitu teh nembongkeun yen manehna henteu kungsi diajar sajarah bali geusan ngajadina, nepi ka henteu terangeun yen dangding teh lain warisan karuhun Sunda pituin, tapi pangaruh tina sastra basa Jawa. Nepi ka timbul polemik teh, nya ku lantaran rea anu henteu satujueun kana pamadegan Ki Sunda. Henteu satujueun dangding dianggap hiji-hijina warisan karuhun Sunda. Henteu satujueun sajak disieuhkeun tina kahirupan sastra Sunda. Tapi rea deuih anu sapamadegan jeung Ki Sunda oge.[5] Sora-sora anu kontra, anu nolak kana ayana sajak Sunda utamana datang ti kalangan sastrawan entragan kolot. Sabalikna, ti kalangan sastrawan entragan ngora muncul sora-sora anu pro, anu ngadukung sangkan sajak meunang tempat dina kandaga sastra Sunda.
Polemik ka-II[édit | édit sumber]
Lantaran ayana sora anu pro jeung kontra tea, nya muncul polemik deui antara sastrawan ngora ngalawanan sastrawan kolot, masualkeun hak hirupna sajak dina kasusastran Sunda.[2] Cara polemik anu munggaran dina Sipatahoenan, ngeunaan hak hirupna sajak dina basa Sunda anu ditolak ku Ki Sunda saparakanca ti golongan sastrawan kolot, polemik anu kadua oge anu pangpangna lumangsung dina majalah Warga anu dibobotohan ku Yuyu Yuliati anu nolak sajak jeung Wahyu Wibisana saparakanca, ti kalangan sastrawan ngora anu ngabela sajak, henteu nepi ka jadi hiji kasimpulan anu cindek, sanajan leuwih rame tur jalma anu milu makalangana oge leuwih rea.
Lamun polemik kahiji mah lumangsung dina awal taun 1950-an,polemik kadua mah lumangsung dina mangsa pertengahan taun 1950-an kira-kira dina mangsa taun 1955 tur henteu ngan wungkul dina majalah Warga wungkul tapi oge dina majalah jeung surat kabar sejenna oge ngamuat karangan boh anu pro kana sajak, boh ti anu henteu satujueun eta wangunan miboga hak hirup dina sastra Sunda. Jumlah anu ngabela hak hirup sajak Sunda dina polemik nu kadua mah beuki rea sabab harita geus renung barudak ngora anu narulis dina basa Sunda anu leuwih rea nuturkeun sastra basa Indonesia manan macaan wawacan atawa dangding dina basa Sunda anu harita geus hese kapanggihna ku sabab geus geus langka pisan pamedal anu ngaluarkeun buku basa Sunda. Eta barudak ngora teh lian ti nembongkeun wawasan anu leuwih jembar ngeunaan sastra Indonesia, aya oge nu nembongkeun leuwih wanoh kana kabeungharan sastra karuhunna, saperti carita pantun, sisindiran, jangjawokan, kakawihan, jsb.
Ti kalangan sastrawan ngora téh di antarana Wahyu Wibisana, Rukasah SW, Kusnadi PS, Eddi Tarmidi, E. Permana, Hato’an Wangsasendjaja, jeung rea-rea deui. Ari pangarang nu teu kungsi pipilueun polemik, tapi sajak-sajakna nembongkeun ajen puisi anu luhur, anu nembongkeun yen basa Sunda mampuh digunakeun pikeun nulis sajak, atawa leuwih merenah: wangun sajakna téh payus tur kupu ditulis dina basa Sunda oge. Hartina hak hirup wangunan sajak dina basa Sunda kudu diaku. Wangunan sajak kudu ditarima. Dina sajak-sajakna Sajudi nembongkeun yen salian ti ayana pangaruh tina sastra Indonesia,inyana oge pageuh ngakar kana tradisi puisi Sunda kayaning anu sok kapanggih dina carita pantun, sisindiran atawa kakawihan.
Waktu sajak-sajakna dikumpulkeun tur dibukukeun dina Lalaki di Tegalpati[6] anu mangrupa kumpulan sajak munggaran dina basa Sunda – geus taya anu misoalkeun deui ngeunaan hak hirup sajak dina basa Sunda. Ku medalna eta buku khazanah sastra Sunda jadi leuwih beunghar,lain bae jumlah buku basa Sunda nambahan, tapi pangpangna mah ku lantaran sajak-sajak anu dimuat dina eta buku teh miboga ajen puisi anu luhur, nepi ka aya nu ngabandingkeun ajen puisi Sajudi jeung puisi Chairil Anwar dina basa Indonesia.[5]
Pangarang Sajak Sunda[édit | édit sumber]
Wangunan sajak dina sastra Sunda kiwari, kacida mekarna jeung kacida pentingna. Nu raresep kana sajak, hususna di kalangan para rumaja, prah di mana-mana. Kagiatan-kagiatan sabangsaning maca sajak nu diayakeun ku siswa-siswa sakola lanjutan atawa nu diayakeun ku pakumpulan-pakumpulan kasenian di masrakat geus jadi kailaharan. Kitu deui aktifitas kana nulis sajak. Sirung-sirung nu aya karep jeung aya pangaresep kana nulis sajak, renung di mana-mana.[7]
Ti taun 1950-an keneh, anu nulis sajak terus nambahan tug nepi ka kiwari.[5] Ti taun ka taun, ti generasi ka generasi nu narulis sajak beuki nambahan, beuki ngalobaan. Aya nu terus mayeng ngarang nepi ka katelah jadi pangarang sajak, aya oge nu nungtut marekplekan ninggalkeun. Nu narulis sajak dina rupa-rupa majalah jeung surat kabar teh karyana kadokumentasikeun dina sawatara buku. Anu geus rea ngahasilkeun sajakna sok terus dikumpulkeun jadi buku kumpulan sajak sarta diterbitkeun. Atuh anu teu kungsi ngumpulkeun, kapilih tur kapeting ku éditor buku nu nyusun antologi, boh antologi puisi wungkul, boh antologi prosa jeung puisi.
Ti entragan taun 1950-an diterbitkeun dina antologi Kanjut Kundang, beunang nyusun Ajip Rosidi jeung Rusman Sutiasumarga. Ti harita lila taya nu nerbitkeun deui, jebulna deui the dina taun 1992, dina raraga mieling 46 taun sajak Sunda nyaéta dina buku antologi Saratus Sajak Sunda, anu dipilih jeung dikumpulkeun ku Abdullah Mustappa. Tilu taun ti harita, taun 1995 terbit antologi sajak dina raraga mapag 50 taun Indonésia merdeka dijudulan Sajak Sunda Indonesia Emas.
Ajip Rosidi ge ngusahakeun ngumpulkeun jeung narjamahkeun kana 3 basa Indonesia, Inggris, jeung Perancis dina raraga ngabageakeun Konferensi Internasional Budaya Sunda (KIBS) taun 2001, terbit Puisi Sunda Modern dalam Dua Bahasa. Disusul ku seri medalna buku antologi panglengkepna anu ngawengku ti awal gelarna sajak tug nepi ka jaman mutahir, taun 2007. Sataun ti harita, Jurusan Pendidikan Bahasa Daerah (Sunda) FPBS Universitas Pendidikan Indonesia (UPI) Bandung, nerbitkeun antologi prosa jeung puisi Lir Cahya Nyorot Eunteung, anu ngamuat husus karya-karya alumni jurusan Sunda ti eta paguron luhur. Dumasar dokumentasi eta, ieu di handap kapidangkeun ngaran-ngaran pangarang sajak Sunda ti awal gelarna tug dugi ka kiwari.
Dokumentasi dina antologi Kandjut Kundang[édit | édit sumber]
(Taun 1950-an n.k. 1960-an)[8]
- KTS (Kadir Tisna Senjaya)
- Ki Umbara
- Utuy T Sontani
- Klara Akustia (A.S. Dharta)
- Kis WS (Kiswa Wiriasasmita)
- SJ.Bastaman
- Tan Bie Hun (Muh.Usman)
- Tien Wiradikusumah
- Ati WR (Tina Rochiati Wiriaatmadja)
- Tini Kartini
- Hasan Wahyu Atmakusumah
- Sajudi
- Kusnadi PS (Kusnadi Prawirasumantri)
- KS Widjaja (Koerdi Soekandawidjaja)
- Yus Rusamsi
- Wahyu Wibisana
- Eddi Tarmidi
- Surachman R.M. (Maman Surachman Radea).
Dokumentasi dina antologi Saratus Sajak Sunda[édit | édit sumber]
(Taun 1950-an n.k.1990-an)[9]
- Kis WS
- Olla S Sumarnaputra
- Tini Kartini
- Hasan Wahyu Atmakusumah
- Sajudi
- Yus Rusamsi
- Surachman R.M.
- Ajip Rosidi
- Kusnadi (Edi) Prawirasumantri
- Wahyu Wibisana
- Eddi Tarmidi
- Apip Mustopa
- Ajatrohaedi
- Karna Yudibrata
- Habibun Wangsaatmadja
- Odji Setiadji AR
- Hikmat Sadkar
- Muhammad Santosa
- Yus Rusyana
- Us Tiarsa R
- Rachmat M Sas Karana
- Sayudin Natadisastra
- Agus Sur
- Eson Sumardi
- Abdullah Mustappa
- Karno Kartadibrata
- Yous Hamdan
- Yoseph Iskandar
- Beni Setia
- Iyas Heriyana
- Hadi AKS
- Dadan Bahtera
- Deddy Windyagiri
- Etti RS
- Usep Romli HM
- Nita Widiati Efsa
- Ade Kosmaya
- Acep Zamzam Noor
- Godi Suwarna
- Eddy D Iskandar
- Juniarso Ridwan
- Rosyid E Abby
- Tatang Sumarsono
- Taufik Faturohman
- Soni Farid Maulana
Dokumentasi dina antologi Sajak Sunda Indonesia Emas[édit | édit sumber]
(Taun 1950 n.k 1995 - Meh sarua jeung dina Saratus Sajak Sunda, tapi aya tambahna)[10]
- Teddy An Muhtadin
- Chye Retty Isnendes
- Darpan Ariawinangun
- Enas Mabarti
- Ano Karsana
- Risnawati
- Hidayat Suryalaga
Dokumentasi dina Sajak Sunda[édit | édit sumber]
(Taun 1950-an n.k. 2000-an, disusun alfabetis)
- Aan Merdeka Permana
- Abdullah Mustappa
- Acep Zamzam Noor
- Achmad Roestandi
- Ade Kosmaya
- Agus Lukmanul Hakim
- Agus Suriamiharja
- Ajip Rosidi
- Aman
- Ano Karsana
- Apip Mustopa
- Asep Ganda Sadikin
- Asep Sunjaya Adhikerana
- Asikin Hidayat
- Asikin I
- Asri Arumsari
- Ayatrohaedi
- Beni Setia
- Chye Retty Isnendes
- Darajati
- Darpan Ariawinangun
- Deddy Anggadiredja
- Deddy effendie
- Dede Sukmadi Dukat
- Dede Syafrudin
- Deden Abdul Aziz
- Dedy Windyagiri
- Deni A Fajar
- Didi D
- Dodong Djiwapradja
- Dudum Sumarja
- Dyah Padmini
- Empu Surawinata
- Endang Supardi DS
- Euis Balebat
- Eddi Tarmidi
- Eddo Sy
- Eddy D Iskandar
Rujukan[édit | édit sumber]
- ↑ a b c d e f g Iskandarwassid. 1992. Kamus Istilah Sastra: Pangdeudeul Pangajaran Sastra Sunda. Bandung:Geger Sunten
- ↑ a b Faturohman, Taufik. 1983. Ulikan Sastra:Pangajaran Sastra Sunda Pikeun Murid SMTP. Bandung:Djatnika
- ↑ a b c Rusyana, Yus.Panyungsi Sastra: Pangajaran Sastra Sunda Pikeun Murid Sakola Lanjutan. Gunung Larang.Bandung 1982.kaca57-58
- ↑ a b Koswara, Dedi.Sastra Sunda Modern.JPBD FPBS UPI. Bandung 2010.kaca 96
- ↑ a b c d e f Rosidi, Ajip. Sajak Sunda.Kiblat Buku Utama. Bandung 2007.kaca 7
- ↑ Kiwari, Bandung, 1963
- ↑ Mustappa, Abdullah. Wirahma Sajak. Medal Agung. Bandung 1985.kaca 5
- ↑ Rosidi, Ajip & Rusman Sutiasumarga. Kandjut Kundang.Balai Pustaka.Jakarta.1963.kaca13-15
- ↑ Mustappa,Abdullah.Saratus Sajak Sunda.Geger Sunten.Bandung 1992.kaca 9-11
- ↑ Mustappa,Abdullah.Sajak Sunda Indonesia Emas.Geger Sunten.Bandung 1995.kaca 12-14


c: text/html

text:
Johannes Kepler
Johannes Kepler nyaéta astronom asal Jerman anu ngajelaskeun hukum gerakan surya mandala.[1] Ieu hasil timuanna jadi justifikasi téori hélioséntris anu kapanggih ku Nicholaus Copernicus.[1] Tiori Kepler tuluy dipublikasikeun 20 taun sabada buku De Revolutionibus Orbium Coelestium karya Nicholas Copernicus dipedalkeun.[1] Karya Copernicus téh awalna mah meunang cempadan ti sakumna élmuwan dunya tapi bisa dibuktikeun ku Johannes Kepler anu lahir taun 1571 di kota Weil der Stadt Jerman.[1] Anjeunna meunang pendidikan di Universitas Tübingen, nu antukna meunang gelar sarjana muda taun 1588 jeung gelar sarjana pinuh tilu taun ti harita.[1]
Kepler tuluy jadi pangajar di akademi di kota Graz.[1] Sabari nulis bukuna nu munggaran ngeunaan astronomi taun 1596.[1] Éta karya téh nunjukkeun kamapuh matématka Kepler jeung oténtifikasi pikiranna, nu antukna ahli astronomi gedé Tycho Brahe ngajadikeun Kepler asistén dina panalungtikan ruang angkasa di deukeut Praha.[1] Nalia Tycho tilar dunya, Kepler ditunjuk kaisar Romawi Rudolph II pikeun ngagantikeun Tycho salaku matématikawan karajaan.[1]
Kepler tilar dunya taun 1630 di Regensburg, Bavaria.[2] Dina mangsa perang tilu pulh taun anu harita pohara gangasna, kuburanana diburak-barik.[2] Tapi, hukum gerakan planétna kabuktian leuwih jadi ingetan anu maneuh tibatan sakadar sawilah batu nisan.[2]

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Wilujeng Sumping di Blog Simkuring ASK Tea !! Jaya di Buwana, Bagja di Aherat silih asah, asih, asuh
Rabu, 05 Januari 2011
Datang Bulan
Ningali datang bulan ni koneng caang pisan.
langit lenglang teu kahalang awan.
Beledag sora ombak teu ngaganggu kaintiman malah nambah kamesraan.
Hiliwir angin peuting, manehna ku kuring dikeukeupan.
Didinya kuring jeung manehna wakca balaka.
Kuring ka manehna, manehna ka kuring.
euweuh rusiah nu kasumputkeun.
Tidinya timbul rasa percaya.
kuring jeung manehna aya dina cinta.
Cinta nu ngagalura tisaprak mimiti panggih.


text:
Bandung - Lahir di lingkungan seniman Sunda , nyieun ceuli Rika Rafika(33) biasa kalayan harmoni nada da-mi-na-ti-la-da saprak leutik . Waktu Rika badag , manéhna ogé tumuwuh jadi saurang penyanyi pop sunda .
Rika terjun ka dunya pop sunda saprak warsih 1996. Mulanya, manéhna malahan diajar seni tari sunda saméméh milih jalur pop sunda . Waktu éta , kolotna ngasupkeun Rika ka sanggar seni tari.
" Ti leutik ceuli sarta panon memang geus disuguhkan kasenian tradisional sunda . Tapi mimitian menyanyi éta warsih 1994 sarta serius terjun ka musik pop sunda warsih 1996," ceuk Rika ka detik bandung .
Perlahan, getih seni anu dipibogana membaawa karir Rika di jalur pop sunda beuki alus . Sorana anu lembut membuai luyu kalayan ciri has penyanyi sunda , nyieun Rika beuki digemari. Sumawona bisa diitung teu loba artis pop sunda wanoja anu lahir di Bandung . Rika ogé ngaku reueus bisa nangtung di jalur musik pop sunda .
" Naha kuring aya di jalur pop sunda alatan lingkungan éta tadi . Sacara henteu langsung mawa kuring ka jalur seni sunda . Kuring jadi kawas ayeuna ieu otodidak, henteu diajar sacara husus ," cenah .
Diomongkeun Rika, loba anu nyangka manéhna lulusan ti SMKN 10 atawa STSI. Padahal sacara élmu , Rika malahan mengenyam atikan di Ilmukomunikasi Unpad jurusan Public Relation.
" Guru seni kuring loba , kolot , réncang-réncang di STSI, SMKN 10. Tapi sacara husus henteu diajar seni sacara akademi. Guru kuring anu pang berharga éta jam hiber ," ceuk pelantuntembang Bangbung Hideung ieu .
Nepi ka ayeuna , Rika dipikawanoh minangka penyanyi pop sunda . Aya 5 albeum dan1 albeum kompilasi anu ngarékam tapak sora halimpuna . Di antarana albeum 'Dalinding Asih', 'Bentang Midang', sarta 'Rujak Cuka'
Rika Rafika , lahir di Banjaran, Kabupatén Bandung dina 17 Januari 1979, nyaéta saurang seniwati otodidak anu kariernya dimimitian ti saurang penari, kiwari eksis minangka penyanyi sarta presenter. Warsih 2007 junun ngabéréskeun atikan formalnya dina Jurusan Élmu Hubungan Masarakat , Fikom-unpad sarta nampa gelar Sarjana Sosial .
Rika Rafika Ngomong Regenerasi Seniman Sunda
SABOT wacana penghapusan basa Sunda dina kurikulum muatan lokal mecenghul témpo poé , respon sagala rupa pihak ogé teu kaelakkeun. Kaasup ti para seniman sunda , salah sahiji panyanyi Rika Rafika. Panyanyi pop Sunda anu kagolong senior ieu ngaku kuciwa , lamun éta lumangsung .
Ayana basa Sunda di jero muatan lokal, kecap Rika, miboga pangaruh badag ka kasenian Sunda . Lamun basa Sunda bener-bener dihupus, tinangtu pohara hésé pikeun ngalestarikeunna, kaasup ngaliwatan lagu Sunda . Coba waé bayangkeun , paparnya, lamun barudak henteu diajarkeun basa Sunda kumaha maranéhanana bisa nyurtian lagu-lagu Sunda .
Dina ayana kurikulum kasebut , bisa diitung baris mecenghulkeun regenerasi pikeun seniman Sunda . Mangka ti éta akibatna cukup badag , lamun kurikulum basa Sunda dileungitkeun," ungkab Rika sawatara waktu kaliwat .
Lamun saurang anak diajar basa Sunda ,kasauran Rika, hartina manéhna geus ngilu ngalestarikeun budaya . 揝elain éta kalayan diajarna loba hal anu bisa dipibanda , anu pang pentingna basa Sunda kudu tetep aya ,� kedalna pinuh hareupan.
Di sagireun séjén pihakna ngaku dina sapopoena di imah , terusna , leuwih mindeng ngagunakeun baha Sunda batan Indonésia . Hal kasebut dipigawé ku manéhna , jeung tujuan sangkan anakna nuturkeun naon anu dipigawé ku indungna .
揟api henteu bisa dipungkiri ogé , kuring henteu bisa nungtut leuwih ka anak pikeun ngagunakeun basa Sunda saban poé . Nginget réncang-réncang di lingkunganana cukup rupa-rupa , anu écés kuring sok dengeutkeun saban di imah gunakeun basa Sunda ,� ungkab awéwé 33 warsih ieu
.


text:
Bilih kuring mipit teu amit ngala teu bebeja, kalih bilih aya seratan nu teu kawidian pamugi neda widina. Hatur Nuhun
05 Mei 2010
Tujuh Awak
Sumuhun. Geura kieu cariosna. Awak kuring poé Senén mah sok rancingeus. Hudangna goréjag. Jam opat subuh, awak poé Senén téh sok terus mirun seuneu bari ngaduruk birit sééng dugi ka nyéngsréng. Sanggeus solat, rap awak dipasieup baju nu dibuntutan dasi. Rebun–rebun awak poé Senén geus mangprung dibungkus angkot, nepungan kantor nu karak gigisik. Awak oge asa ngajangkungan, pangpangna curuk. Duka sabaraha milina mah, da tara rajin ngukur. Ngan karasana baé kitu.
Sanggeus disarap bubur hayam, cikopi lekoh, jeung roko dua rintakan, awak poé Senén geus siap nepungan Ki Direktur Penerbitan Lini Fiksi. Awak kuring sok manjangan bari otak pinuh ku gagasan nu murudul, bareng jeung mulekna haseup roko.
Nepi ka wanci sareupna, létah kuring méh pabeulit, ngadu alesan, ngencarkeun kaparigelan kalimah-kalimah nu pagedrug jeung Ki Direktur.
Poe Senén kapeutingnakeun, malem Salasa téa, kuring mindeng ngimpi jadi raja atawa persidén. Kungsi ngimpi téh jadi Raja Namruz, Raja Sulaiman, Raja Fir’aun, Raja Pajajaran, Raja Galuh, Raja Brawijaya, Raja Sriwijaya, Raja Majapait, jeung raja séjénna. Asa jadi jalma nu teu eureun dikawulaan. Ari ngimpi jadi persidén, bisa di nagara mana baé. Kalan-kalan, ari hudang téh sok asa hanjelu. Da dina impian mah geuning sagala disadiaan, kari-kari barang hudang mah, geuning aya di tempat nu sasari. Taya kaén sari, taya putri. Taya selir hurung-hérang, taya emas gugunungan. Nu aya, nya kitu baé, nu sasari. Sumuhun, cai téh bari tea.
Ari awak poé Salasa mah sok ngendoran. Gawéna murungkut. Komo lamun hujan ngagebrét, atawa usum katiga mah, asa hayang nancebkeun kulkas di kamar téh. Ti isuk ‘jeprut’ nepi ka soré ‘jepret’, ka buruan ngan semet ngarérét. Otak ngebul murudulkeun hurup-hurup kana kertas atawa layar komputer. Curuk ogé sok mondokkan. Kalan-kalan bet saukuran jeung cingir atawa jempol.
Peutingna, sok ngimpi jadi tukang nulis baé. Nu rada inget téh, kungsi jadi wartawan perang. Boh perang di Jerman, Ingris, Jepang, Amérika, atawa di nagara sorangan. Kungsi asana mah ngimpi jadi sekertaris nagara atawa pausahaan naon baé, jeung di mana baé. Malah maké ngimpi maturan Khalid Bin Walid sagala rupa, nyalin Qur’an tina batu jeung tulang-taléng. Anu horéam diinget-inget mah, éta bet kungsi ngimpi jadi bikang tukang nulisan angka dina bor nu keur maraén bilyar.
Béda pisan jeung awak nu poé Rebo, nu kahayangna natangga. Poé Rebo mah suku nu manjangan téh. Nu matak liar baé ka Kang Sanip, tukang bedog nu sok daék nukeurkeun péso atawa bedogna kana endog hayam ingon-ingon kuring. Ka Bi Sodong, tukang sayur gémbol nu karesepna dianjukan. Ka Mang Aép, kapiemang, nu remen nyaritakeun korupsi di kantorna. Ka Kang Atam, nu pagawéanana macul, sanajan tina paré pelakna téh ngan kaagéhan saeutik.
“Paribasa Ujang, anu nengah mah ngan ukur balik jojodog,” kitu pokna. “Kapungkur mah, Jang! Tina nyawah téh Juragan Mamang, enya bapana dunungan nu ayeuna, tiasa nyakolakeun putrana dugi ka jaranten sarjana. Na, ari ayeuna, putrana mah dugi ka ngicalan sawahna da upami hoyong neraskeun sakola téh!” cenah, saban ditepungan ari keur titirah di saung. Awak poé Rebo téh ukur ngajengjen.
Tah, unggal malem Kemis mah, impian téh sok jadi jalma teu uni. Kungsi kaimpikeun dibeberik jalma réa pedah maling sepédah, maling kai, maling kertas, maling pingping randa, maling beusi erél karéta, maling proyék, maling jabatan, maling waktu, maling naon waé pokona mah. Dina impian téh kungsi oge deuih jadi mafia nu ditarémbakan ku pulisi. Matak barang lilir téh, sok reuwas kareureuhnakeun. Muji sukur téh pedah dina impian baé. Da sok sanajan hirup kuring téh enya ripuhna mah, tapi ari jadi rampog mah kéheulaanan.
Ari awak poé Kemis sok geringan. Sigana peutingna sok manggih waé kareuwas. Saban poe Kemis sok ngadégdég. Awak asa méotan. Rieut téa. Panas di jero téa. Panas tiris téa. Atawa jol-jol bisul dina tarang, jarawat ageung dina irung, atawa aya cénang dina curuk. Nu matak awak poé Kemis mah sok pulang-anting ka Puskesmas. Tara ka dukun atawa ka dokter, resep di Puskesmas, nu ngabagéakeunana bidan désa nu keur meujeuhna neuhneur.
Poé Kemis malem Juma’ah, ngimpi téh sok mucekil. Sugih baé pokona mah. Ah, dicaritakeun mah asa éra. Ararisin. Duka ku naon atuh da sok tepung jeung nu laluis baé. Kungsi ngimpi téh réréndéngan jeung Ayu katut Sarah Azhari, Péggy Melati Sukma, Gong Li, Aiswhara Rai, Madonna, Shakira, Iis Dahlia, Sandra Bullock, kaasup bidan neuhneur téa. Nu ahéng mah kungsi kaimpikeun gogonjakan jeung Ratu Cléopatra. Ari hudang téh sok asa hanjelu. Panon dipeureum-peureum, sugan impian nyambung deui, atawa aya terusanana.
Awak poé Kemis nu cunihin téh, kaubaran ku Juma’ah. Sok hayang ka cai baé. Der solat, disusul wirid nepi ka tepung bedug Lohor. Komo lamun barang hudang langsung inget kana imutna bidan desa, sok ujug-ujug hayang ngong adan.
“Di masjid atuh adan mah, Ujang!” cek indung bari rada kerung.
Atuh sapanjang poé Jumaah mah, remen cicing di masjid. Kabeneran da imah téh teu jauh ti masjid. Salat duha, salat hajat teu kaliwat. Nakol bedug, adan jeung komat diborong nepi ka Isa. Dalah méméh saré, sok adan heula lalaunan, haharéwosan kana bantal jeung guguling atawa sepré, nyinglarkeun pameunteu bidan desa nu sok kokolébatan wae.
Peutingna ngimpi téh geus béda deui wandana. Malem Saptu mah sok ngimpi jadi jalma katalangsara. Kungsi ngimpi jadi buruh pabrik nu dihaokkan ku dunungan, jadi kuli perkebunan jaman Walanda nu teu weléh disiksa, jadi tahanan Pulo Buru, Bovel Digul nepi ka Al-Katraz, atawa jadi tukang baramaén, asruk-asrukkan bari hapa beubeunanganana. Unggal lilir atawa hudang téh sok terus istigpar.
Béda deui jeung awak poé Saptu. Kahayangna téh beberesih. Cek paribasa, kokotor sagedé cileuh gé euweuh nu nyésa. Boh dina awak, boh di kamar, komo di buruan jeung di jero imah. Kabéh diberesihan. Dielapan, dikosokan. Kadangkala awak poé Saptu aprak-aprakkan ka luar lembur, meresihan naon baé nu sakirana kotor atawa bala. Dina hiji mangsa mah awak téh ngajak ka kota, meresihan terminal, wésé umum, pasar, rumah sakit, toko-toko, Masjid Raya di Kaum, super market tea, dalah diksotik, panti pijet, nepi ka tempat lacur gé dibersihan. Aya nu rék muruhan oge sok ditampik.
“Etang-etang amal bae, lah!” cékéng téh. Sok sanajan butuh gé, haté tara méréan.
Teuing ku naon. Duka teuing. Teuing kumaha da awak poe Saptu mah kitu watekna. Sok ngadadak ngabodasan deuih. Dalah buuk oge sok ngadadak aya huisan sagala. Batur mah nepi ka hookeun, paduli teuing. Dieuleuh-euleuh, sawios. Dinaha-naha, teu dipaliré. Awak nu kuring ieuh.
Ari peutingna, sok ngimpi tepung jeung jalma-jalma soleh bae. Kalan-kalan kaimpikeun maturan dawah jeung ulama jumhur.
Tah, ari awak poé Minggu mah, sok matak baluweng. Otak téh ngadadak pohoan. Hulu asa ngaleutikan. Sok les wae poho naon wae nu dipilampah, naon anu kungsi dilakonan. Jadi, naon atuh nu kudu dicaritakeun keur awak poé Minggu. Lebeng wé. Peutingna sok asa ngimpi, tapi duka ngimpi naon.
Cik atuh, sugan nu nyaho, naon dipilampah ku kuring poé Minggu? Mun bisa mah béjakeun ayeuna kénéh, bisi kaburu poho.***


text:
Papatah kolot baheula
Sanghyang Mughni Pancaniti
- Ulah gugur samemeh tempur, ulah perlaya samemeh perang. Indit ka medan jerit ulah dengki, lumampah ka medan dadalaga ulah dendam, lumaku ka medan tempur ulah ujub
- Taat sumembah kanu janten rama, sumujud tumut kanu janten ibu
- Dihareupeun aya kasusah, ditukang pasti aya kabungah
- Dahareun anu asup kanu awak, bakal jadi kulit, jadi daging, jadi sumsum, jadi balung, jadi bagal pangawasa, matak sing ati-ati
- Mudah-mudahan urang kakungkung ku rohmat pitulung nu Maha Agung.
- Sasanget-sangetna leuweung, moal leuwih sanget tibatan sungut
- Manusa mah beda jeung anjing budug di jarian, dimana paeh ngan saukur bilatungan, tapi manusa sajabana ti bilatungan bakal panggih jeung balitungan
- Kudu mampu tungkul kanu jukut, ulah tanggah ka sadapan, sing awas kana tincakan
- Amit kanu mangku lembur, kanu nyungsi dinu sepi, nu keur genah tumaninah
- Sanajan urang paanggang, hatemah paanjang-anjang. Sanajan urang papisah, kanu Maha Kawasa urang sumerah pasrah
- Hariring lain nu kuring, haleuang lain nu urang. Hariring kagungan Nu Maha Wening, Haleuang kagungan Nu Maha Wenang
- Jelema mah tungkul tumpuk kaluluputan, tanggah tempat kalalepatan. Samenit ganti sajam robah, jangji isuk rajeun tara kapake sore.
- Lain sia kudu melaan agama, tapi agama nu kudu melaan sia. Sabab agama bakal nyalametkeun urang dunya akherat
- Sakur nu rek ngarugikeun kana diri, bangsa jeung nagara, cegah ku diri sorangan
- Jalma nu iman ka Pangeran, dimana datang bala sobar, datang untung sukur
- Geura leungitkeun sirik pidik nu ngancik dina ati, aral subaha nu nyayang dina dada
- Ditarima ku panangan dua, disuhun dinu embun-embunan, ditampi ku ati sanubari
- Hirup kudu sauyunan, mun cai jadi saleuwi, ka darat jadi salogak. Sapapait samamanis, sabagja satanggung jawab, sareundeuk saigel
- Ari nu ngaranna hukum adil teh teu ninian, teu akian, teu indungan, teu bapaan, teu sobat-sobat acan
- Dimana urang doraka ka indung bapa, lir ibarat Lamun di lembur kai randu, lamun di leuweung kai dangdeur. Dipake pangorek bingkeng, dipake pamikul bengkung. Dipake suluh matak teu ruhai, matak beuleuweung kanu niupna
- Dina sawatara isuk, dina sawatara wanci haneut moyan, dina sawatara poe anu keur dilakonan, dina sawatara harepan, dina sawatara impian, mugi aya dina cageur jeung bageurna, panceg jeung ajegna, hirup jeung huripna, waluya balarea, prung tandang makalangan marengan caang jalan pasampangan
- Peun we ah papait ka tukang, kaseudih anu kamari, tunggara anu mangkukna, rek dipendem ameh balem, disimpen cing rikip, ditunda, diecagkeun, moal di teang, moal di inget, geus wayahna nyampeur kabagja, geus wayahna ninggali kahareup, ajeg nangtungan hirup, ngabageakeun anjeun anu aya, anjeun anu nyanghareup, anjeun anu aya sajeroning rasa
- Panon poe geus moncorong, indung beurang geus nyaangan, gearkeun hate anu alum, heabkeun rasa anu tiis, bray hibar cahyana ka sakuliah alam dunya, mawa bagja keur urang sararea
- Pajajaran kari ngaran, Pangrango geus narikolot, Mandalawangi ngaleungit, Nya dayeuh geus jadi leuweung.
- Lamun neda kudu ka Pangeran, mustang ngeumbing mung ka Gusti. Sabab lamun menta ka manusa, matak bosen nganti-nganti
- Amit ampun nya paralun, ka Gusti Nu Maha Agung, ka Nabi anu linuhung, Muhammad anu jinunjung
- Kaluhur neda papayung, papayung Nu Maha Agung, kahandap neda pangraksa, pangraksa Maha Kawasa
- Ampun ka anu Maha Agung, Nu kagungan Kun fayakun, Jleg ngadeg sakur kersa-Na, Bral gumelar kawasa-Na
- Lain rek mamatahan nerekel ka monyet, mamatahan ngojay ka soang.
- Geura menta hampura kanu jadi bapa, geura menta ampun kanu jadi indung, sabab duanana pangeran urang di alam dunya.
- Sabar teh lain Ditampiling cicing, ditajong morongkol, digebug murungkut.
- Sagolek pangkek, sacangreud pageuh, teu unggut kalinduan, teu gedag kaanginan.
- Meredih kana asihna Gusti, menta kana murahna nu Kawasa.
- Jeung dulur mah Jauh silih tepungan, anggang silih teangan, gering silih ubaran, paeh silih lasanan, salah silih benerkeun, poekeun silih caangan, mun poho silih bejaan.
- Dedeg sampe, rupa hade, patut teu nganjuk, rupa teu menta, na kalakuan teu beda ti euwah-euwah?
- Bisi aya elmu kasungkur-sungkur, pangabisa nu can ka talaah, ajian nu kasingkir-singkir, geura taluktik ti kiwari, geura kotektak ti ayeuna.
- Ulah jalir janji lanca-linci luncat mulang udar tina tali gadang
- Zaman kiwari mah Anu dakwah kari pertentangna, anu ngaji kari hariringna, tapi kajahatanmah beuki meuweuh
- Dimana-mana hurung nangtung siang leumpang, caang jalan, lugina hate, kakait ati anu sajati, gagantar rasa anu sampurna, nun gusti .. teupangkeun kuring jeung manehna, meureun aya rasa, rasa bagja anu sampurna salamina
- Kateter basa, kalangsu mangsa, katinggaleun poe, nyasab dina waktu, ayeuna, isuk jeung kamari, hiji niat na diri, miharep, ngapimilik anu sajati
- Kudu paheuyeuk- heuyeuk leungeun paantay-antay tangan
- Neangan luang tipapada urang
- Ulah nyaliksik ku buuk leutik
- Ulah lunca linci luncat mulang udar tina tali gadang, omat ulah lali tina purwadaksina
- Ulah pagiri- giri calik, pagirang- girang tampian
- Bengkung ngariung bongkok ngaronyok
- Nyaur kudu diukur nyabda kudu di unggang
- Hirup di alam dunya teu aya sembaheun anging Gusti nu kagungan urang sadaya, nu ngajadikeun bumi, langit, sawarga, naraka jeung sagala eusina
- Hate nu Kalingkung ku wawangunan, kalingker ku papageran.
- Miindung ka waktu, mibapa ka zaman
- Niti wanci nu mustari, ninggal mangsa nu sampurna, kahirupan di dunya taya lian keur taqwa.
- Bagja dimana boga sobat medok, istri denok, sawah ledok.
- Nu geulis jadi werejit, nu lanjang jadi baruang.
- Nyukcruk galur nu kapungkur, mapay laratan anu baheula, nitih wanci nu kamari, ninggang mangsa nu sampurna. Sanajan urang beda tapi sarua, sanajan teu ngahiji tapi sa ati, milari ridho gusti nu Sajati.
- Tunggul tong dirurud, catang tong dirumpak, hirup katungkul ku umur, paeh teu nyaho dimangsa. Sing inget kana purwadaksi, purwa wiwitan, daksi lekasan. Hartina sing apal kana diri, asal timana?, cicing dimana? Balik kamana?
- Urang teh bakal pinanggih jeung poe akhir, nu ngandung harti poe pamungkas, raga ditinggalkeun nyawa, maot pingaraneunana. Bakal digiring kurung keur kuring, bakal dibulen saeneng-eneng, bakal ngagebleg deui jeung mantena.
- Hirup katungkul ku umur, paeh teu apal dimangsa, numatak rinik-rinik kulit harti, cicing harti ngawincik diri, mun nyaah kana raga sing nyaho kana dasar agama.
- Positip x posotip= positip. Negative x negative= positip. Positip x negative=negative. Nu bener dibenerkeun eta bener, nu salah disalahkeun eta bener. Nu bener disalahkeun eta salah, nu salah dibenerkeun eta salah.
- Ratu tara ngahukum, raja tara nyiksa, melak cabe jadi cabe, melak bonteng jadi bonteng, melak hade jadi hade, melak goreng jadi goreng.
- Ulah taluk pedah jauh, tong hoream pedah anggang, tong cicing pedah tebih jauh kudu dijugjug, anggang kudu diteang, tebih kudu di sungsi
- Alam nirwana, alam asal, poe panjang, Nagara tunjung sampurna, nu baheula ka alaman, ngan kahalangan ku poho, sabab poe kamari lain poe ayeuna. (Akherat)
- Wayang nyaeta gambaran kahirupan manusa Nu dipipindingingan ku silip sindir, dihalangan ku siloka sareng sasmita, kalayan dirimbunan ku gunung simbul.
- Geus loba pangarti nu kapimilik, pangabisa nu geus kapibanda, elmu nu geus katimu. kari diamalkeun
- Mipit amit, ngala menta, nyukcruk walungan, mapay wahangan, nete taraje, nincak hamalan, ipis lapis, kandel tapel. (malapah gedang)
- Sing waspada jeung permana tinggal. (Waspada)
- Inditna ulah ngagidig, nyokotna ulah ngaleos, mawana ulah ngalengkah.
- Meredih tina ati, menta tina manah. Menekung kanu Maha Agung, muja brata kanu Maha Kawasa
- Pasti teu bisa dipungkir, kadar teu bisa di singlar, papasten nu tumiba.
- Sing bisa nilik kana diri, bisa ngukur kana kujur.
- Elmu teh bakal ngancik tinu nyaring, bakal cicing dinu eling
Dicutat tina blog dulur simkuring: http://menjawabdenganhati.wordpress.com/category/papatah/


text:
Berlian
Berlian asal kecapna tina basa Yunani adama anu miboga harti teu bisa diéléhkeun[1].Salaku salah sahiji kabeungharan alam, berlian ngarepresentasikeun kakuatan anu teu bisa diéléhkeun, hiji batu permata anu dipikahayang ku unggal jalma utamana calon pangantén awéwé[1]. Orang Yunani kuno percaya yén berlian asalna tina béntang anu murag ka bumi jeung miboga fungsi pikeun ngajaga nu makéna[1]. Ari di India, tempat mimiti berlian ditimukeun, percaya yén berlian mampuh ngalawan sétan atawa mahluk ghaib séjénna[1]. Rada mirip jeung pamikiran astrologer kuno anu percaya yén berlian bisa méré katresna anu abadi, jeung ngajauhkeun tina sihir jeung impian goréng[1].
Karat Berlian[édit | édit sumber]
Karat nyaéta ukuran beurat batu berlian, lain ukuran gedé leutikna hiji berlian[2]. Tapi dalah dikumaha ogé beurat berlian patali jeung ukuran gedé leutikna[2]. 1 karat berlian = 0.20 gram[2]. Leuwih beurat berlian lain hartina leuwih mahal ku sabab potongan berlian bisa nangtukeun harga jeung kualitas batu berlian éta sorangan[2].
Model Berlian[édit | édit sumber]
10 model berlian nyaéta round, marquise, pear, oval, emerald, princess, radiant, asscher, cushion, jeung heart[3]. Potongan berlian mangrupa hiji hal anu nangtukeun kualitas jeung harga hiji batu berlian, ku sabab hasil pamotongan ieu bakal nangtukeun pemantulancahaya anu ningalikeun kaéndahan kilauan batu berlian sorangan[3]. Dina milih berlian, milih potonganana atawa model berlian gumantung kana seléra pamakéna[3].
Tips Milih Berlian[édit | édit sumber]
Dina milih berlian, aya 4C + 3C anu kudu diperhatikeun[4]. 4C nu mimiti nyaéta panduan sistem penilaian batu berlian anu diwanohkeun ku The Gemological Institute of America (GIA), ari 3C nu pamungkas nyaéta pangdeudeul ti para ahli berlian[4].
1. 4C nu mimiti nyaéta Cut, Carat,Clarity, Color[4].
2. 3C nu pamungkas nyaéta Certificate, Confidence, Customer Service[4].


text:
Al Infithor ( basa Arab: الانفطار) nyaéta surat ka-82 dina al Qur'an. Surat ieu diwangun ku 19 ayat, kaasup golongan surat Makkiyah sarta diturunkeun sanggeus surah An Nazi'at. Al Infithor anu dijadikeun ngaran pikeun surat ieu téh kecap asal tina kecap Infathorot (kabeulah) anu aya dina ayat kahiji.
Kajadian-kajadian anu lumangsung dina poé
kiamat; pangwawadi ka manusa sangkan henteu katipu sahingga doraka ka Alloh; ayana malaikat anu sok ngajaga sarta nyatet sagala amal gawé manusa; dina poé kiamat manusa teu bisa nulungan batur; ngan kakawasaan Allah waé anu lumaku dina waktu éta.
Ayat ka
Tulisan Arab
Tarjamah basa Sunda
1.
إِذَا ٱلسَّمَآءُ ٱنفَطَرَتۡ Upama langit geus bareulah.
2.
وَإِذَا ٱلۡكَوَاكِبُ ٱنتَثَرَتۡ Jeung upama béntang-béntang geus muruluk.
3.
وَإِذَا ٱلۡبِحَارُ فُجِّرَتۡ Jeung upama laut geus mudal.
4.
وَإِذَا ٱلۡقُبُورُ بُعۡثِرَتۡ Jeung upama pangeusi kubur geus dibudalkeun.
5.
عَلِمَتۡ نَفۡسٌ۬ مَّا قَدَّمَتۡ وَأَخَّرَتۡ Saban jiwa baris nyaho kana anu geus dilampahkeun jeung ditinggalkeun.
6.
يَـٰٓأَيُّہَا ٱلۡإِنسَـٰنُ مَا غَرَّكَ بِرَبِّكَ ٱلۡڪَرِيمِ Yeuh manusa! Naon anu geus macikeuh manéh (pangna nepi ka wangkelang) ka Pangéran manéh Nu Maha Mulya.
7.
ٱلَّذِى خَلَقَكَ فَسَوَّٮٰكَ فَعَدَلَكَ Anu geus ngayugakeun manéh sarta anu geus nyampurnakeun mapantes dedeg-pangadeg manéh.
8.
فِىٓ أَىِّ صُورَةٍ۬ مَّا شَآءَ رَكَّبَكَ Dina rupa kumaha waé ogé Anjeunna kawasa nyusun dedeg pangadeg manéh.
9.
كَلَّا بَلۡ تُكَذِّبُونَ بِٱلدِّينِ Lain ngan kitu wungkul! Malah maranéh ingkar kana ayana poé wawales.
10.
وَإِنَّ عَلَيۡكُمۡ لَحَـٰفِظِينَ Padahal saéstuna pikeun maranéh aya (malaikat-malaikat) nu ngajaga.
11.
كِرَامً۬ا كَـٰتِبِينَ (Malaikat-malaikat) nu mulya, nu narulis (amal maranéh).
12.
يَعۡلَمُونَ مَا تَفۡعَلُونَ Anu nyarahoeun kana saniskara nu dilampahkeun ku maranéh.
13.
إِنَّ ٱلۡأَبۡرَارَ لَفِى نَعِيمٍ۬ Saéstuna jelema-jelema anu balageur pasti aya dina kanikmatan.
14.
وَإِنَّ ٱلۡفُجَّارَ لَفِى جَحِيمٍ۬ Jeung saéstuna jalma-jalma anu jarahat pasti aya dina naraka Jahim.
15.
يَصۡلَوۡنَہَا يَوۡمَ ٱلدِّينِ Maranéhna baris arasup ka dinya dina poé wawales.
16.
وَمَا هُمۡ عَنۡہَا بِغَآٮِٕبِينَ Sarta maranéhna moal bisa luput deui ti dinya.
17.
وَمَآ أَدۡرَٮٰكَ مَا يَوۡمُ ٱلدِّينِ Jeung naha manéh nyaho naon anu disebut poé wawales?
18.
ثُمَّ مَآ أَدۡرَٮٰكَ مَا يَوۡمُ ٱلدِّينِ Sarta naha manéh nyaho naon anu disebut poé wawales?
19.
يَوۡمَ لَا تَمۡلِكُ نَفۡسٌ۬ لِّنَفۡسٍ۬ شَيۡـًٔ۬اۖ وَٱلۡأَمۡرُ يَوۡمَٮِٕذٍ۬ لِّلَّهِ Poéan nalika saha baé ogé taya anu bisa nulungan ka saha-saha saeutik ogé; jeung sagala perkara dina poé éta téh kagungan Alloh.
Wikisource
mibanda média séjénna nu patali jeung artikel ieu dina kaca
Al-Amin Al-Quran Tarjamah Sunda ku K.H. Qamaruddin Shaleh, C.V. Penerbit Diponegoro, Bandung, 2003.
Al Quran dan Terjemahnya, Departemen agama, C.V. Toha Putra, Semarang, 1971.


text:
DRAMA SUNDA
DRAMA SUNDA
Dumasar wangunna sastra kabagi jadi tilu nya éta:
1) Prosa, basa nu digunakeunna umumna basa lancaran
2) Puisi, basa nu digunakeunna umumna basa ugeran
3) Drama, basa nu digunakeunna umumna kalimah langsung dina wangun paguneman
Istilah drama asalna tina basa yunani nya éta draomai hartina berbuat, berlaku, bertindak, atau beraksi. Nalika mimiti muncul dina kasenian Indonesia drama disebut toneel. Istilah éta dibawa ku urang walanda, dina basa Walanda drama téh toneel nu hartina pintonan. Istilah toneel ditarjamahkeun ku PKG Mangkunegara VII jadi Sandiwara. Sandiwara asalan tna basa Jawa, sandi hartina symbol atawa rusiah, wara/ warah miboga harti pangajaran. Jadi sacara etimologis mah sandiwara téh pangajaran tina symbol-simbol nu sipatna rahasiah. Aya deui istilah séjénna nu padeukeut jeung drama nya éta teater. Teater asalna tina kecap theatron nu hartina tempat pintonan/panggung. Istilah teater ogé digunakeun pikeun nyebut drama modern.
Drama téh kasenian nu mindocipta maksudna aya dua kali prosés. Kahiji ayana nasakah drama, kadua éta naskah téh dipintonkeun. Nu ngalaksanakeun pintonan drama téh actor/aktris/palaku nu baris merankeun karakter nu aya dina drama, hartina maranéhna ngalakukeun acting. Kusabab ngalakukeun acting tangtu mikabutuh dialog/paguneman, ari dialog téh wangunna kalimah langsung.
Unsure-unsur nu aya dina drama nya éta:
1. Babak
Babak dina drama biasana ditandan ku setting tempat. Hartina mun ganti setting éta tandana ganti babak
2. Adegan
Adegan mangrupa bagian babak biasana nu ditandaan ku nambahan jeung ngurangan palaku
3. Dialog/paguneman
Dialog mangrupa bagian utama drama
4. Pituduh teknis
Pituduh teknis nya éta pituduh laku lampah palaku sarta ngagmbarkeun kaayaan dina carita
5. Prolog
Prolog nya éta bubuka panganteur kana eusi drama
6. Epilog
Epilog mangrupa panutup drama eusina biasa kacindekan atawa amanat, henteu tiap drama aya epilog.
7. Solilokui
Solilokui mangrpa bagian carita eosin apaguneman nu dikedalkeun ku palaku ka diria sorangan
8. Tema
Tema nya éta puseur carita nu ngajiwaan sakabéh eusi carita
9. Galur carita
Galur ny éta runtuyan kajadian dina drama
10. Latar/setting
Eusina tempat, waktu, jeung suasana
11. Palaku
…
12. Amanat
Hal-hal nu rék ditepikeun ku pangarang mangrupa ajén-ajén moral
Sumber:
Thamsyah, Budi rahayu. 1996. Pangajaran Sastra Sunda
http://www.plnsumut.co.id/SMF-15/index.php?topic=1341.0
http://kelasmayaku.wordpress.com/2011/04/24/menyusun-naskah-drama/
-
Arsip
- April 2015 (1)
- Februari 2015 (2)
- September 2014 (1)
- Agustus 2014 (2)
- Desember 2013 (2)
- September 2013 (1)
- Juli 2013 (2)
- April 2013 (1)
- Maret 2013 (1)
- Desember 2012 (2)
- Oktober 2012 (2)
- September 2012 (2)
-
Kategori
-
RSSEntries RSS
Comments RSS


text:
Bantal
Bantal nyaéta pangganjel sirah, pangganjel diuk, pangganjel tonggong, jeung sajabana anu dikaput kawas karung anu dieusian ku kapuk, sabut, jeung sajabana.[1]
Sajarah Bantal[édit | édit sumber]
Sajarah bantal mimitina sarua jeung sajarah manusa, malah saméméh kapanggihna baju, ku sabab manusa maké naon waé jang ngaganjel sirahna nalika keur saré.[2] Urang Éropah maké bulu-bulu soang keur dijadikeun bantal, ari urang Indonesia maké kapuk pikeun ngeusian bantalna.[2] Duanana sarua miboga unsur kanyamanan jeung empuk nalika dipaké ganjel sirah.[2] Sabada kitu, aya masalah nu karandapan nyaéta kumaha carana sangkan bantal nu dipaké bisa kapaké lila.[2] Urang Indonesia moé bantalna supaya serat-serat anu baseuh bisa garing sarta mekar deui.[2] Saluyu jeung kamekaran téhnologi, jalma nyiptakeun serat-serat sintétis minangka pengganti tina serat alam anu dianggap kawatesanan sumberna jeung kaempukanana masih dianggap kurang empuk.[2] Kaayeunakeun kapanggih busa latex anu dianggap awét, teu babari kempés, jeung ngeunaheun nalika dipakéna.[2]
Rupa-Rupa Bantal[édit | édit sumber]
1. Bantal dacron (empuk jeung lemes)
Loba pisan rupa tina darcon di pasaran, sawaréh mangrupa serat-serat anu babari pegat nepi ka beulahanana bisa jadi kekebul anu ngabalukarkeun sabagian jalma alergi.[2] Jenis dacron anu pangalusna nyaéta siliconized polyester fiber anu mangrupa serat-serat polyester silikon.[2] Ieu dacron miboga serat-serat anu sifat daya mekarna hadé nepi ka karasa hampang tapi mekar pisan.[2] ku sabab éta bakal empuk pisan nalika dipaké.[2] Kaonjoyan ieu bantal nyaéta kaempukkan jeung kalemesanana.[2]
2. Bantal busa latex (Daya tahan lila)
Latex nyaéta karét alam, sifat dasarna élastis pisan.[2] Pikeun nyieun bantal, mimitina karét ieu dimekarkeun heula jadi busa.[2] Lolobana bantal latex téh contour, nyaéta wangunna disaluyukeun jeung wangun sirah urang.[2] Teu salah deui busa latex matak awét dipakéna.[2]
3. Super foam (Nyaman)
Super foam atawa busa super, nyaéta busa sintetis anu miboga kualitas alus pisan.[2] Kaonjoyan busa ieu dibandingkeun jeung busa latex nyaéta kamampuhna pikeun ngungkulan efek pér teu kawas busa latex.[2] Busa ieu moal balik deui sabada dibéré beungbeuratan, nu matak leuwih ngeunaheun.[2]
4. Bantal mewah
Sering pisan urang teu nalingakeun kualitas kaén bantal anu dipiboga, sanajan meulina mahal kaén-kaén non katun umumna miboga efek panas, nu ngabalukarkeun jang anu babari ngarasa teu pati ngeunaheun makéna.[2]
5. Bantal mewah séjénna
Bantal bulu soang (goose down) anu indentik jeung kamewahan loba dipaké ku para bangsawan jeung jalma kaya di Éropah, hargana mahal ku sabab asalna tina bulu-bulu anu tangtu tina soang spésiés anu tangtu ogé.[2] Inspirasi bantal ieu ku sabab bulu soang bisa nahan suhu anu diserapna, lamun di nu tiris bakal méré efek haneut, kitu ogé sabalikna di nu panas bakal méré éfék tiis.[2]


text:
Manasan ceuk Kamus LBSS mah hartina teh “sina beuki panas”, nilik kadinya mah aya unsur ngahaja supaya beuki panas. Tapi eta ge lamun merenah ngalarapkeunana, siga dina kecap manasan atawa manaskeun panci, hartina ngahaja panci keur dipanaskeun, lamun jadi panci manasan bisa bae hartina panci beuki panas. Tah nyoko kadinya nya meureun istilah global warming teh rada luyu lamun ditarjamahkeun jadi global manasan.
Bandung ceuk sawareh aya anu nyebutkeun karasana beuki hareudang bayeungyang komo lamun dina usum halodo. Karasa beuki panas teh lamun dibandingkeun jeung Bandung baheula, jeung Bandung jaman taun limapuluhan, komo lamun dibandingkeun jeung taun-taun samemehna. Ieu aya data sabaraha darjah celcius suhu anu karasa di Bandung taun 1926.
Isuk-isuk meh 6˚C, tengah poe nepi ka tabuh 2 beurang 23˚C, pasosore 24˚C ( Gids van Bandoeng, Reitsma, Vorkink 1927). Puguh we karasa tiris jeung karasa pikabetaheun keur urang Walanda jaman harita, meureun asa aya di nagrina. Kukituna mah teu ngabibisani, Bandung teh iklimna pikabetaheun, eta we bangsa Eropah nu ngamukim di Bandung taun harita nepi ka genep belas rebu jalma, sedengkeun pangeusi Bandung sakabehna ngan ukur saratus opat puluh rebu, hartina nepi ka sabelas persen urang Eropah. Ceuk sababaraha sumber, Bandung teh manasanana ti taun genep puluhan nepi ka taun dalapan puluhan naek rata-rata 0,04 darjaht celcius sedengkeun ti taun dalapan puluhan kadieu kalah ka beuki ningkat antara 0,06 nepi ka 0,08 darjah celcius sataunna. Matak teu aneh lamun kaayeunakeun Bandung beuki bayeungyang. Dibandingkeun jeung mangsa kiwari suhu di Bandung beuki naek, dina bulan Agustus 2007 suhu minimum 19˚C jeung maksimum 29˚C, malah kungsi nepi ka 34,9˚C dina bulan Oktober 2002.
Fenomena beuki panasna kota-kota gede lain ngan sakadar di kota Bandung, tapi karasa di kota sejen, komo deui anu geus biasa karasa panas, kayaning Surabaya, Jakarta atawa Denpasar. Tina sababaraha sumber bacaan memang mangsa kiwari aya nu disebut global warming tea, dunya beuki manasan.
IPCC (Intergovernmental Panel On Climate Change) hiji lembaga antar pamarentahan anu nalungtik iklim global, geus ngembarkeun hasil panalungtikanana taun 2007, anu nyebutkeun naekna suhu di sakuliah dunya geus pikahariwangeun. Dina taun 2100 kahareup bakal naek antara ti 1,4˚C nepi ka 5,8˚C atawa 2,5˚F nepi ka 10,4˚F. Ciri-ciri naekna suhu dunya mangsa kiwari diantarana leyurna es di kutub kidul jeung di kutub kaler. Lamun ningali citra satelit kaayaan es di kutub kaler saperti nu digambarkeun dina Nasional Geographic Indonesia Edisi Khusus Agustus 2008, jelas pisan aya parubahan legana es kusabab leyur jadi cai. Malah Dr H.J.Zwally ahli ilim ti NASA nyieun prediksi taun 2012 es di kutub kaler bakal leyur kabeh. Prediksi anu kacida pikahariwangeunana, lamun enya leyur teh tangtu bakal naek beungeut cai laut, akibatna cai laut di basisir bakal naek. Fenomena alam sejen anu jadi ciri teh kajadian dina bulan Maret 2008, bagian tina gunung es nu aya di kutub kaler nyempal, misahkeun maneh tina gunung es abadi nu utama. Anu nyempal tadi disebutna Wilkins Ice Shelf, legana nepi ka 414 meter pasagi, lamun kira-kira disaruakeun mah legana meh dua kalieun kota Bandung. “Ieu fenomena teh akibat tina global warming” kitu ceuk Ted Scambos ketua panalungtik ti NSIDC (National Snow and Ice Data Centre) Universitas Colorado. Naekna beungeut cai laut bakal karasa pisan di basisir, boh keur pamayang boh keur nu ngamukim di sisi laut. Karasana lain sakadar ningali umpalan cai laut nu beuki deukeut tapi deuih bisa ngabahlakeun kahirupan, geus puguh ari banda pakaya mah kudu disingkirkeun ka tempat nu leuwih luhur. Atuh kitu deui pikeun kota siga Jakarta nu nampeu kana beungeut laut bakal aya arus balik nu bisa jadi bakal banjir saendeng-endeng.
Aya hal sejen nu matak pikahariwangeun ku leyurna es di kutub kaler jeung di kutub kidul nyaeta aya potensi pikeun leupasna gas metan (CH4) anu salila ieu aya dina es abadi. Gas metan disebut salaku kontributor nu ngabahlakeun, leuwih ngabahlakeun batan gas karbondioksida (CO2) salaku gas imah kaca. Anu pamustunganana bakal ngabalukarkeun efek imah kaca, panasna dunya bakal leuwih gancang tina prediksi nu aya.
Fakta sejen akibat tina dunya beuki manasan teh diantarana ayana parobahan iklim atawa cuaca anu karasa ekstrim. Hawa panas nu karasa beuki ngaheab, usum halodo jeung usum ngijih anu beuki teu puguh waktuna. Kitu deui sok kadenge ayana angin puyuh nu ngaruksak nepi ka mindeng kapireng ngaruntuhkeun tatangkalan atawa imah. Geura engke dina usum ngijih nu bakal datang, rada pikapaureun sok gede angin siga dina usum ngijih nu geus kaliwat. Akibat sejen tangtuna bakal karasa kana sakabeh sektor kahirupan, upamana krisis pangan (kadaharan poko) lantaran gagal panen, krisis cai bersih, beuki mahabuna panyakit tropis kayaning malaria, demam berdarah, diare. Sarta bakal ngilesna jutaan spesies tutuwuhan atawa sasatoan nu teu bisa ngadaptasi robahna suhu kalawan ngadadak.
Pangna dunya beuki panas teh ceuk para ahli disababkeun ku aktivitas manusa anu populasina geus kacida reana disagigireun eta ge kuayana kamajuan teknologi nu ngabalukarkeun ayana gas imah kaca (baca: GRK: Gas Rumah Kaca). Kulantaran aktivitas manusa beda beda di unggal nagara, nya GRK nu dihasilkeun ge beda sumberna. Contona di Indonesia, GRK nu dihasilkeun teh kulantaran : kahiji karuksakan leuweung jeung robahna tataguna lahan. Kaduana nyaeta ku ngamangpaatkeun energi fosil (bahan bakar minyak). Katilu kulantaran tatanen, ngurus ingon-ingon jeung kaopatna nyaeta numpukna runtah, boh runtah rumah tangga boh runtah pabrik.
Pikeun ngurangan emisi GRK aya sababaraha usaha nu bisa dilakukeun ku individu atawa ku kulawarga diantarana ulah mindeng teuing ngadahar daging, sabab meakeun daging sakilo sakulawarga eta teh meh sarua jeung sumber daya 15 kg gandum, komo lamun daging nu dibeuli teh daging impor, nu datangna ka urang ngaliwatan transportasi nu tangtuna make bahan bakar minyak. Ulah loba teuing barangdahar hasil olahan pabrik, jeung kadaharan fast food sarua eta ge tangtu make transportasi. Mending meuli hasil olahan lokal atawa masak sorangan. Lamun masak sorangan alusna nu rek diasakan teh disiksikna laleutik, sabab masakna nu laleutik mah bakal make energi nu saeutik, leuwih ngirit. Di imah alusna make lampu nu irit energi, paehan lampu listrik lamun ngarasa teu dipake. TV atawa radio ulah dina posisi standby tapi paehan tina saklarna, sabab posisi standby teh masih keneh nyedot energi listrik. Di kamar pribadi ari ngarasa teu perlu-perlu teuing mah tong make AC, leuwih hade blung blong ku ventilasi, ambih sirkulasi hawa karasa lancar. Atuh lamun keukeuh kudu make AC usahakeun ulah aya panto nu ngablak muka sabab eta teh bakal leuwih loba energi nu dipake. Imah sing loba jandela supaya cahaya ti luar asup leuwih loba, hartina di jero imah teu kudu make lampu listrik lamun ti beurang. Muka kulkas (lomari es) ulah mindeng, sabab sakali muka kulkas nu lilana samenit bakal nyedot energi pikeun malikan deui kana suhu anu asal salila tilu menit. Lamun balanja ka toko tong hayang dibere kantong plastik atawa kantong keresek, alusna mawa kantong sorangan.
Kitu deui lamun iinditan sosoranganan, ulah make mobil pribadi, alusna make mobil umum, komo lamun anu dijugjug teh kaliwatan ku mobil umum, make beus atawa angkot. Lain hartina teu ngahargaan kana privasi tapi sahenteuna sikep wijaksana siga kitu bakal ngurangan kana jumlah emisi GRK. Da behna mah beuki disebut beunghar ku banda pakaya beuki loba mere kontribusi kana emisi GRK, sedengkeun efek imah kaca karasana lain ku dirina wungkul tapi karasa ku sakabeh mahluk nu aya di dunya, ku manusa, tutuwuhan, sasatoan.
Perkara ngababad leuweung nu sangeunahna (ilegal loging), tata guna lahan, pabrik nu teu paduli kana lingkungan keun eta mah da geus aya nu ngatur nyaeta para birokrat. Urang percaya we ka pagawe pamarentah nu boga wewenang pikeun ngijinkeun. Da tangtu pamarentah mah geus masagi dina kaweruhna hal global warming, atuh cenah ngarasa teu pati apal nya tinggal ngageroan we para ahli ti perguruan tinggi, da pamohalan bakal nolak. Nu penting mah aya kasadaran sacara individu, geuning dunya teh keur gering, lamun diantep bakal leuwih parna nu antukna ngabalukarkeun sangsarana anak incu kahareup.


text:
Wilujeng Sumping di Blog Simkuring ASK Tea !! Jaya di Buwana, Bagja di Aherat silih asah, asih, asuh
Selasa, 23 November 2010
Siap-siap Paeh
ASK-PASUNDAN JAYA
Nu hirup pasti paeh.Tujuan hirup nya paeh.Alam dunya ngan sakeudeung ku ayana paeh.Paeh pasti kaalaman ku kabeh.Paeh nganter urang kana kabakaan.Paeh pananda yen dunya teh semu.Paeh loba carana ngan geus ditangtukeun ku Gusti.Ayeuna,isuk,pageto pasti aya nu paeh.Loba jalma nu teu inget paeh,siga urang mun keur seneng.Bekel ka alam kaabadian aya dina alam nu singket ieu.Sok sing hideng nyiapkeun bebekelan keur paeh.Paeh tong dijieun da ke ge bakal ngadatangan sorangan.Sing inget ka Gusti nu bakal maehan.


text:
Kananga
Kananga (Cananga odorata) nyaéta ngaran kembang tina tuwuhan anu ngabogaan ngaran anu sarua. Kananga tumuwuh kalawan gancang nepi ka leuwih ti 5 méter pér taun sarta sanggup ngahontal jangkung rata-rata 12 méter. Tumuwuhna dirojong ku sinar panonpoé, sarta leuwih mikaresep taneuh anu ngabogaan kandungan asam dina jero habitat aslina di jero leuweung tadah hujan. Daunna panjang, lemes sarta hérang. Kembangna héjo semu konéng, muringkel kawas wangun béntang laut, sarta ngandung minyak atsiri anu seungit. Tina hasil panalungtikan yén ekstrak kembang kananga miboga peran sangkan teu dicoco reungit ku sabab ayanan kandungan linalool, geraniol, jeung eugenol.[1]
Tuwuhan ieu mangrupa tuwuhan asli di Indonésia jeung Filipina, sarta sawajarna dipelak di Polinésia, Mélanésia, katut Mikronésia. Di Indonésia, kembang kananga réa dipaké dina jero upacara-upacara husus saperti dina upacara kawinan. Kananga dijadikeun lambang idéntitas Propinsi Sumatera Kalér.


text:
Panonpoe di Luhur Gilli
Nama Kelas
: Venny Violetta Tiurindah : XI-IPA 8
SMA Negeri 8 Bandung TP. 2010/2011
RESENSI NOVEL Judul Buku Nu nulis Penerbit Taun Penerbit Kandel Halaman : Panonpoe di Luhur Gilli : Lintang Sugianto : Bekasi : 2004 : 225 Halaman
SINOPSIS : Carita ieu dimimitian ti hiji wewengkon di Madura, benerna di pulo Gilli. Di tepi darmaga diuk hiji wanoja anu tengah hamil ngaranna Suhada , manehna keur nunggu salakina balik, ngaranna Suamar . Suhada ancik babarengan ibu angkatna Buk No nu boga hiji-hijina warung sangu di Gilli.
Suhada nyaeta saurang wanoja anu ti mangsa kanak-kanakna hirup teu boga, manehna diancik kolotna saprak leutik sarta hirup pindah-pindah. Sanggeus dewasa manehna papanggih jeung Suamar di Cirebin, maranehanana silih murag asih tuluy nikah. Sanggeus eta Suhada diajak salakina pikeun cicing di Gilli, dimana kadua kolot Suamar ancik. Ti pernikahanana eta Suhada kiwari hamil, tapi Suamar anu ngan hijihijina tukang nyieun parahu kudu indit ninggalkeunana, pikeun nyieun parahu di Cilacap. Gilli nyaeta pulo leutik anu panas sarta gersang, hujan areng turun diditu, pulo ieu kawas aya digigireun panonpoe. Ngan aya hiji sakola di ditu, kasebut Suhada teh salah sahiji guru di sakola eta.
Minggu ka minggu, kandungan Suhada beuki kolot, tapi Suamar tacan oge balik. Hiji sabot datang beja ti hiji jalma anu ngomong Suamar kacilakaan sarta ayeuna dirawat di hiji rumah sakit. Kaluar ti rumah sakit Suamar balik ka Gilli, tapi dilalampahan, dihadang ku badai sagara anu ganas. Suhada mulai ngarasakeun nyeuri dina beuteungna, meureun ieu pisan waktuna pikeun ngababarkeun, tapi manéhna tuluy sorangan, manehna ngan dibaturan panonpoe sore anu pas diluhur Gilli. Di imah Pak Lurah Suhada ngababarkeun. Samentara eta Suamar geus nepi ka darmaga di Gilli. Dibaturan sinar bulan Suamar ngalengkah di darmaga. Suamar muter di tukang, dihandap lampu darmaga nempo sosok wanoja berpakaian bodas, rambutna panjang melong Suamar seukeut. Jeung suku tatu kenehh manehna leumpang ngadeukeutan wanoja eta, manehna weruh pasti eta teh pamajikanana Suhada. Suamar memeluk awak pamajikanana, tapi Suhada nyorongna. Suhada saterusna leumpang gancang sarta berenti pas di halaman imah pak lurah. Suhada ngomong: Anak urang bere ngaran Sabam, manehna anak lalaki, gancang asup tuluy gendong budak lalaki eta, si Sabam . Lima warsih saterusna, Gilli geus ngembang pesat sarta ngabogaan 2 darmaga, anu hiji tetep bersebrangan jeung warung Buk No, sedengkeun anu sejen jiga hiji pasar anu hirup. Sedengkeun Suamar anu geus henteu pinuh ku sumanget hirup deui saprak pamajikanana maot ngan bisa melong kaarah wiati di tepi darmaga anu dinamakeun darmaga hada. Kayakinan Suamar nyaéta Suhada masih keneh hirup. Ieu anu nyieun kadua kolot Suamar hanjelu alatan masarakat nganggap Suamar henteu waras. Hiji sabot Suamar lumpat ka darmaga sarta maksa nu boga kapal indit ti Gilli néangan Suhada. Ti saprak
kepergianana, manéhna henteu pernah balik deui. Teu aya sabab anu jelas manehna indit kamana.
Nepi ka dina usum hujan kasakitu kalina, kadenge beja ngeunaan Suamar. Ngaliwatan telephone manehna ngomong baris balik ka Gilli babarengan pamajikanana Suhada. Kaesokan poéna béja kasebut tersiar, kapanggih sasosok layon lalaki anu disangka jatoh ti karét, anu ayeuna keur diidentifikasi di rumah sakit umum Semarang. Teu aya sabab anu jelas kunaon lalaki eta the jatoh ti kareta. Unsur-unsur intrinsik:
1. Tema 2. Amanat
: Tragedi Asih : Saban jelema kudu sabar dina nyanghareupan cobaan hirup sarta tetep teger ambéh kahareupeunana hirup jadi leuwih alus.
3. Perwatakan Protagonist: 1. Suhada 2. Sabam Antagonis : Suamar 4. Setting : Pulo leutik di Madura ngaranna Gilli. 5. Alur/plot : Campuran 6. Gaya Basa : Basa lugas & basa konotasi. 7. Kapinunjulan: Novel ieu medal diwaktu urang merlukeun novel islami di Indonesia, novel ieu oge ngangkat kateuadilan dina atikan anu loba dialaman ku wewengkon terpencil di sakitareun pulo Jawa. Karya ieu ngingetkeun jeung ngabangkitkeun rasa rasionallisme anu geus leungit sacara lalaunan. 8. Kelemahan: Kakurangan novel ieu perenahna dina hiji kesalalan anu nempatkeun runtuyan carita ngeunaan Gilli, dicaritakeun leuwih tiheula sangkan jelema mikawanoh lokasi Gilli di Indonesia. 9. Kacindekan Novel ieu patut dijadikeun bahan pamikiran keur bangsa Indonesia anu keur nganata diri, eusi novel ieu lain gambaran ngeunaan dayeuh tropis kawas anu mindeng digambarkeun filosof, tapi potret kahirupan nyata anu dikrangkum dina carita novel anu bisa ngabangkitkeun sumanget sarta ngeunah dibaca.


text:
Mekah
Mekkah, anu ngaran panjangna Makkah Al-Mukarromah (مكة المكرمة) nyaéta dayeuh utama di Arab Saudi sarta mangrupa tujuan utama umat Islam dina ibadah haji. Dayeuh Mekkah mangrupa salah sahiji dayeuh pangsucina, nurutkeun hadits Nabi Muhammad saw. Di Mekkah ogé aya Masjid Al-haram, anu di jerona aya Ka'bah minangka kiblat umat Islam sadunya.
Lokasi Geografis[édit | édit sumber]
Dayeuh Mekkah perenahna kira-kira 600 kilométer ti Madinah sarta kira-kira 200 kilométer ti Jeddah. Mekkah perenahna dina koordinat 21°25′24″LU, 39°49′24″BT. Dayeuh Mekkah mangrupa hiji landeuh heureut anu dilingkung ku gunung sarta pasir. Alatan kaayaan ieu pisan, Mekkah mindeng kakeunaan caah dina jaman baheula, saméméh ahirna dipigawé rekonstruksi dayeuh Mekkah. Kawas dayeuh-dayeuh séjénna di wewengkon Arab Saudi, dayeuh Mekkah ngabogaan iklim gurun
Ékonomi[édit | édit sumber]
Dina abad ke-5 nepi ka abad ke-6 Masehi, Mekkah dipikawanoh minangka pasar atawa bandar tempat perdagangan ti kidul Arab ka bagian kalér Arab, nyaéta di Syam. Kafilah-kafilah mindeng ngaliwatan Mekkah saméméh neruskeun lalampahan ka Syam. Kauntungan para kafilah biasana ngahontal 600.000 pound sakali lalampahan ka Syam. Ayeuna, Mekkah ngembangkeun industri dina sektor perhotelan, peternakan, tatanén sarta pangladén jamaah haji.
Sajarah[édit | édit sumber]
Dayeuh Mekkah henteu leupas ti carita Nabi Ibrahim, anu dina waktu éta ninggalkeun anakna, nyaéta Nabi Ismail sarta pamajikanana Siti Hajar disebuah landeuh. Landeuh ieu baheulana dina kaayaan anu panas, gersang sarta kosong. Tapi, berkat rahmat Alloh, mangka dipercikkanlah Cai Zam-zam, anu ngarobah Mekkah ti lahan angar jadi lahan anu subur. Kafilah Jurhum saterusna ngawangun dayeuh Mekkah ieu, sarta diteruskeun nepi ka Quraisy.
Saterusna, dayeuh ieu aya dibawah naungan pamaréntahan Islam, sanggeus penaklukan Mekkah dina taun630 Masehi. Saterusna pamaréntahan dayeuh Mekkah dicekel ku Bani Abbasiyah, Bani Umayyah, sarta Kasultanan Utsmaniyah. Dina ahirna, sabot penyatuan Arab, dayeuh Mekkah dikadalikeun ku Karajaan Arab Saudi nepi ka ayeuna.


text:
Tarawangsa
Daptar eusi
Sajarah[édit | édit sumber]
Tarawangsa nya éta waditra anu ayana leuwih kolot ti rebab, alat kését anu séjén.Naskah kuno Sewaka Darma yén ti awal abad ka-18 nyebutkeun ngaran tarawangsa téh sabagé waditra.Rebab aya di tatar Jawa sanggeus jaman Islam sakitar abad ka-15-16,[1] mangrupakeun pangaruh tina alat kését bangsaArab anu dibawa ku nu nyebarkeun Islam ti tatar Arab jeung India.[2] Sanggeus ayana rebab, tarawangsa biasana sok disebut rebab jangkung, sabab ukuran tarawangsa umumna leuwih jangkung tibatan rebab. Salian ti éta ogé pakakas kését ieu mangrupa pangaruh ti cina.[3].
Pintonan[édit | édit sumber]
Salaku waditra anu di kését, tangtuna waé tarawangsa dipaénkeuna ku cara dikését. tapi anu dikésétna ngan hiji nya éta senar anu katuhu, sedengkeun anu kiwa mah dipetik ku curuk anu kiwa. tarawangsa ogé sok dibarengan ku jentréng nya éta saperti kacapi.
Kasenian tarawangsa téh mangrupa kasenian ti Jawa Barat, nya éta di daérah Rancakalong (Sumedang), Cibalong, Cipatujah (Tasikmalaya), Banjaran (Bandung), jeung Kanékés (Banten Kulon). Dina kasenian tarawangsa Cibalong, Cipatujah mah sok dibarengan ku calung rénténg, suling, jeung kawih.
Tarawangsa dipaékeunnana dina laras pélog, disaluyukeun jeung jentréng anu geus di sistim laras pélog, tarawangsa di rancakalong miboga dua kelompok kawih nya éta kawih anu poko jeung kawih anu pilihan atawa kawih tambahan, anu kabéhanana laras pélog. Kawih pokona saperti Pangemat, Pangapungan, Pamapag, Panganginan, Panimang, Lalayaan, Bangbalikan. Ka tujuh kawih ieu mangrupakeun kawih poko, sabab anu mimiti diciptakeun jeung biasana sacara sakral pikeun ngondang Dewi Sri. Sedengkeun kawih pilihan atawa tambahan mah saperti, Saur, mataraman, Iring-iringan (tonggérét), Jemplang, Limbangan, Bangun, Karatonan, Degung, Sirnagalih, Buncis, Pangairan, Déngdo, Angin-angin, Reundeu, Pagelaran, Ayun Ambing, Reundeuh Reundang, Kembang gadung, Ondé, Legon (Koromongan), jeung Panglima.
Kawih-kawih tarawangsa di Rancakalong tangtuna waé leuwih loba tibatan kawih-kawih tarawangsa di Cibalong jeung Banjaran. Kawih-kawih tarawangsa nu di Cibalong diantarana nya éta Salancar, Ayun, Cipinangan, Mulang, Manuk Héjo, Kang Kiai, Aleuy,jeung Pangungsi. Sedengkeun kawih-kawih tarawangsa di Banjaran diantarana nya éta Pangrajah, Panimbang, bajing Luncat, Pangapungan, Bojong Kaso, jeung Cukleuk.
Alat atawa pakakas poko tina kasenian tarawangsa nya éta tarawangsa jeung jentréng. Numutkeun sistim klasipikasi Curt Sanchs jeung Hornbostel, tarawangsa diklasipikasikeun sabagé Chordophone, sub klasipikasi neck-lute, jeung jentréng ogé diklasipikasikeun kana Chordophone, sub klasipikasi zither. Sedengkeun nurutkeun cara maénkeunana tarawangsa diklasipikasikeun alat kését jeung jentreng diklasipikasikeun kana alat anu di petik. tarawangsa di jieun tina kai jéngkol, dadap, jeung muncang. Dina énsambel tarawangsa pungsina pikeun mélodi (maénkeun kawih), sedengkeun jentréng pikeun pangiring atawa anu mirig tarawangsa.
Pungsina[édit | édit sumber]
tarawangsa miboga pungsi nya éta pikeun upacara anu patalina kana paré, misalna dina upacara ngalaksa, pungsina pikeun ngungkapkeun rasa sukur ka Gusti pikeun hasil panén. Dina pagelaranana ngalibetkeun anu igel nya éta lalaki jeung awéwé. anu igel dimimitian ku lalaki anu igel saehu/saman, disusul ku awéwéna. pancéna pikeun ngalungsurkeun Dewi Sri jeung karuhun. Saterusna anu nyakséni pagelaran ogé biasana sok milu igel. Igel dina tarawangsa teu kaiket aturan-aturan poko, iwal anu nari saehu miboga simbol-simbol panghormatan pikeun Dewi Sri. Igel dina tarawangsa teu ngan saukur igel pisik tapi igel anu aya pakuat-pakaitna jeung métapisik saluyu kana kapercayaan anu igel. Jadi teu anéh upama anu igel tarawangsa sok teu sadar (trance).
Catetan[édit | édit sumber]
Sumber rujukan[édit | édit sumber]
- Ganjar Kurnia. 2003. Deskripsi kesenian Jawa Barat. Dinas Kebudayaan & Pariwisata Jawa Barat, Bandung.


text:
assalamualaikum ...
sateuacana simkuring bade ngahaturkeun mangrebu nuhun kanu parantos ngadamel forum ieu...
simkuring jadi tiasa kirim-kirim salam kangge barudak IFC sadayana....
simkuring bade gaduh salam kangge barudak IFC nu aya di majalengka .... wah kamari basa simkuring dongkap ka ditu alhamdulilah di jamu jeung di aku
kaning eta barudak teh garelo tapi simkuring mah betah uys amengan ka ditu teh ...
kangge KAE, BASTARD, sareng LURAH antos kadongkapan simkuring ka majalengka deui ...
punten tah basa kamari mah tos ngarerepot ... huuh da tamu kudu di jamu lain ???
teu lepat ka sadaya barudak IFC muaccchh we akh ....
sayang da uink mah ka IFC teh ....
salam goler we akh


text:
ASI
Dipidangkeun dina LAPAK 17 Juni 2013 13:42:59
Émang ngahaja kolotna si Rémo dipanggil ka sakola téh sabab geus leuwih ti genep bulan manéhna teu bayaran. Ari anu datang nyanghareup ka sakola téh indungna sabari mamangku budak leutik, tuluy manehna nyampeurkeun ka kuring. Mimitina na mah kuring rada tegas nanyakeun kunaon si Rémo kitu téh. “Punten bapak! Tos genep sasih rama na si Rémo teu mulang ka rorompok, tong boroning kanggo bayaran dalah kanggo kaperyogian sadidinten ogé repot”. Can bérés manéhna ngomong, ngék! budak nu keur di pangku téh ceurik, kusiwel manéhna nyusuan di hareupeun kuring, “tah kitu bapak!” Ceuk manehna mungkas omongan. Ngahuleng sabari bingung, akhirna kuring ngomong, “Wios ibu! Ayeuna mah penting keneh biaya keur nyusuan budak dibanding nyusuan abdi!” ceuk kuring kalepasan ngomong. Bakating ku reuwas manéh na ngabetot ngalepaskeun susuan budak na. Budakna ceurik manehna oge nyerengid nyeri.


text:
Kapal Selam
Kapal selam atawa kapal silem nyaéta kapal nu bangunna saperti sulutu, bisa jalan di jero atawa di luhur laut.[1] Kapal selam kaasup kapal perang, ari parabotna torpedo.[1] Prinsip dasar anu nyieun kapal selam bisa neuleum atawa muncul di permukaan nya éta hal nu basajan pisan.[2] Kapal selam anu pang modérenna miboga dua lambung, atawa awak.[2] Balas cai ditunda antara lambung bagian jero sarta lambung bagian luar, anu bisa dianggap sarua jeung "carangka".[2]
Sabot kapal selam siap pikeun neuleuman laut, katup-katup badag anu dipikawanoh minangka "kingstons", nu perenahna di dasar tangki balas, dibuka pikeun ngantepna asup ka laut.[2] Hawa di jero tangki kaluar ngaliwatan katup-katup dina bagian luhur, anu dipikawanoh minangka "liang-liang angin".[2] Kapal selam éta asup kana cai.[2] Sabot kapal selam siap pikeun muncul ka permukaan, liang-liang angin ditutup sarta tekanan hawa di dorong asup kana tangki-tangki.[2] Hal ieu jadi niup cai ngaliwatan deui kingstons, sarta kapal selam éta naék.[2]
Supaya kapal selam bisa neuleuman laut sarta muncul ka permukaan, aya kemudi-kemudi horisontal nu dipasang dina lambung kapal.[2] Pikeun ngemudikeun kapal selam sabot usik ka luhur, aya hiji kemudi anu sarua kawas dina kapal-kapal biasa.[2] Kapal selam dibagi ku dinding-dinding pemisah anu nyilang jadi kompartemen-kompartemen.[2] Pikeun kaluar ti hiji kompartemen ka kompartemen séjén, hiji jalma kudu ngaliwatan panto-panto kedapcai, anu bisa nutupan kalayan gancang.[2] Kabéh kapal selam miboga liang-liang palka sarta paru-paru pengaman pikeun dipaké dina kaayaan darurat.[2]


text:
U
U nyaéta hurup Latin modérn anu ka-21. Dina basa Inggris, hurup ieu disebut u atawa you, dibaca [ˈjuː]; wangun lobana ues.[1][2] Biasana melambangkan vokal tukang katutup buleud ([u]), ngagantikeun fungsi hurup V anu pindah minangka lambang konsonan desis bibir-huntu nirsuara.
Daptar eusi
Sajarah[édit | édit sumber]
Hurup U asalna ti variasi hurup V dina mangsa Romawi Kuna. Asalna ti hurup upsilon Yunani, anu melambangkan vokal /y/.
Dina ahir Abad Pertengahan, timbul dua wangun hurup nyaéta V sarta U, duanana dipaké pikeun sada /u/ sarta /v/. Wangun V anu meruncing ditulis di mimiti kecap, sedengkeun wangun U bundar dipaké di tengah atawa ahir kecap tanpa melong sadana. Ku alatan éta, kecap-kecap kawas valour sarta excuse sarua kawas éjahan jaman ayeuna, tapi kecap have sarta upon ogé ditulis haue sarta vpon. Pamustunganana dina taun1700-an, sangkan sada konsonan sarta vokal dipisahkan, wangun V nandakeun konsonan samentara wangun U pikeun vokal, mangka lahirlah hurup U modérn. Dina mangsa ieu pisan tercipta hurup badag U; saméméh ieu sok dipaké hurup badag V. Mulanya, saprak hurup U sarta V dijadikeun hurup anu terpisah, V mendahului U dina susunan abjad, tapi kiwari lumangsung hal sabalikna.
Hurup u diasupkeun dina abjad Romawi ku Petrus Ramus dina abad ka-16[3].
Pamakéan[édit | édit sumber]
Dina lolobana basa anu ngagunakeun sistem alfabét Latin, u melambangkan sada vokal tukang katutup buleud, [u], kitu ogé dina Alfabét Fonétik Internasional.
Dina basa Walanda, U bisa melambangkan sada [ɤ] (vokal ampir hareup ampir katutup buleud), contona dina kecap hut. Dwihuruf uu melambangkan [yː], vokal hareup katutup buleud dipanjangkan, contona kecap fuut. Sada vokal tukang katutup buleud (kawas "u" dina kecap "ibu") ditulis oe, contona kecap hoed.
Dina basa Inggris, biasana hurup U melambangkan sada /juː/, mindeng disebut long u, 'u panjang', utamana lamun di tengah kecap, contona cute, amuse, music, dsb. Sanggeus Pergeseran Vokal Gegedéan, U bisa melambangkan sada [ʌ] (vokal tukang satengah kabuka takbulat), contona dina kecap up, sub, cut, abduct, awalan un-, sarta sajabana. U bisa ogé melambangkan vokal rhotik [ɜː] (vokal madya satengah kabuka takbulat), contona dina kecap burn, turd, fur, sarta sajabana.
Dina basa Perancis, u melambangkan vokal hareup katutup buleud (simbol IPA: [y]), samentara ou melambangkan vokal tukang katutup buleud (simbol IPA: [u]). Nurutkeun posisi artikulasi, kadua vokal kasebut berlawanan (/y/ vokal hareup samentara /u/ vokal tukang). Di Jerman, vokal /y/ (vokal hareup) kasebut ditulis minangka É pikeun ngabédakeunana jeung U (vokal tukang).
Kode komputasi[édit | édit sumber]
Tempo ogé[édit | édit sumber]
Catetan suku[édit | édit sumber]
- ↑ "U" Oxford English Dictionary, 2nd edition (1989); Merriam-Webster's Third New International Dictionary of the English Language, Unabridged (1993)
- ↑ Brown & Kiddle (1870) The institutes of English grammar, p 19.
Ues is the plural of the name of the letter; the plural of the letter itself is U's, Us, u's, or us.
- ↑ The Kensington Runestone - sk(l)ar


text:
Carita di Jero Elf
Basa rek ka Tasik ti warban geus ngadago-dago Primajasa Bekasi-Tasik
tapi lila pisan datangna. Padahal mah Elf geus sababaraha kali ngaliwat
bari jeung nawaran. Sorry elf, lainna embung naek da ngeunahan naek
beus, leuwih lega jeung leuwih murah deuih. Tapi basa aya elf hideung
kosong lain elf nu Grupna geus maju ngaliwat jeung eureun nawaran
kuring, kuring teu pikir panjang deui langsung naek dihareup nu
kabeneran kosong. Lumayan yeuh posisi favorit. Pas ngalieuk ka gigir aya
supir elf nu kacida sepuhna (bener-bener aki-aki /pakiraan mah 65-70
taun). Buukna cepak bodas pinuh ku huis. Raray mah nya raray model aki
aki pada umumna. make kameja biru siga kaos pagawe mayasari bakti tapi
ieu mah ipis. Ningali katukang ngan aya opatan kaasup kenek nu keur
nundutan bari nyekelan teralis panto. Kenekna mah dijeket jeung dikupluk
teu poho make kumis nu teu disisran. Panumpangna 2 ibu-ibu jeung
bapa-bapa sorangan. Ti warban panumpangna teu nambah jeung ngurangan
(meureun eureunna di Kawali). Laju elf nya sedeng wae teu siga elf lain
nu ngarebut (40 km/jam). Sora mesin siga sora treuk matak sok tunduh
ngadengena. Si supir baceo sorangan, tadina mah rek ngobrol jeung
kenekna padahal mah kenekna keur peureum. "Ah silaing mah molor wae,
lain neangan sewa, kehed" ceuk si supir (bari ngagorowok) meh
ngahudangkeun kenek. Si kenek ngorejat (reuwas saeutik). "tunduh euy"
tembal kenek. Si kenek langsung ngagulantung gigir lawang bari
ngagorowokeun "sik, sik, sik,...". Tapi teu hasil. Si kenek diuk deui
bari panonna meletet sarua jeung panumpang nu ditukangna ge karitu malah
mah panumpang nu Bapa-bapa bari kerek sarena. Kuring mah cenghar ngan
mideo kajadian di jero elf, lumayan kadadian langka siga kieu kudu
didokumentasikeun. Ah kagok tadina rek eureun di simpang lima teh kagok
we teruskeun deui ka cikoneng bari rek nempo dulur. "Kiri mang payun"
ceuk kuring basa geus nepi di Kujang sebrangeun Pool Merdeka. Elf
hideung ge langsung indit neruskeun pajalanan nepi Kawali.
ASK-PASUNDAN JAYA


text:
Tapak lacak di bubulak, sesa tina moho moro-moro buron, jadi tatapakan pangapungan malar bisa nepikeun talatah ku tungtung letah tina khotaman rosul, najan bentang celong matameong, keukeuh hayang katitipan jati, da puguh di sampalan aya maung jeung uncal, nu nyurungkuy tina kaulinan pikiraneun. Meuseuh ucap nu leumpeuh katejeh pur na Si Jelug, urut peuyeuh ngajaladri ku pangwelah jangjang japati pateuh. Padahal beureumna layung dina kalangkang tajug sisi balong, mawa rineh sesa pangduruk langit , nu ngahaleuang dina sora lagu maneuh tur matuh, sanajan ramo nu rumegang garing ngeukeuweuk bonggol kayakinan, murudul tina ranggeuyan potret lampah ,nu leuwih mahal tibatan inten.
Nepi ka lebah jojontor, lengkahna ngarandeg, kadenge aya nu ngageroan. “Ujang..tulungan nini..” Cenah, sora awewe semu ripuh. Direret, nini-nini ngarumpuyuk deukeut ruyuk, ngudupung katindihan suluh nu digandongna. Rikat manehna luncat nyampeurkeun, ngajungjungkeun hurunan suluhna. Rumanggieung nini-nini teh hudang. Gandongan suluhna dilaan, diecagkeun. Gek diuk dina batu. “Nuhun Ujang..muga Mahakawasa, maparin kabagjaan.”Pokna ngadoakeun.”Naha kawas nu nguyung? Aya pasualan naon, nu meungkeut diri?” Pokna deui,sanggeus reureuh sapanyeupahan.
“Numawi nini jisim teh, bingung teu manggih tungtung, susah lawas matak baluas. Salah lengkah, bet mengkol ngenca, tina asal tisoledat.”Jawabna bari gek manehna ge diuk.
“Jamakna jalma mah Ujang, salila aya nyawa, mo leupas tina susah jeung bungah, da eta banda manusa. Ngan meureun masing asak-asak nimbang, pan urang dibere akal pamilih. Dibere qalbu panglesu. Malahmandar nafsu teu ngaberung teuing, sok tuluy ngabarungsinang. Meupeus keuyang kana cangkang. Untung keneh teu nyalahkeun deungeun. Urang we nu sidik salah, da babandingan boga gudang kasalahan, dikukut saumur hirup.” Tembal Si Nini.”Na naon nu dipilampah teh? Kitu ge ketang, mun nini meunang nyaho. Sugan aya dina piruruhan, bongbolongan songek-songek wae mah. Sugan mangpaat keur Ujang,”
“Jisim teh rumaos, heureuy. Tadina kaemut moal nanaon.Tapi janten kalangenan, da batur mukakeun lawang. Cilakana, jisim nincak tanah kebon nu sanes hak, bari mipit buah amis pelak deungeun. Ari buah teh bangun atoh disogot digorogot, malah sering ngagupayan. Antukna jadi kabiasaan ngahenen dina puncak bagja semu. Tos ngabaju, nini. Kumaha nawa na. Raga ditawa, da sukma merenyeng, sukma ditawa, raga ngajaul. Pit deui pit deui, jadi asa teu dosa, asa biasa, asa babagian tina hirup. Sidik jisim bakal maturan batu, jadi suluh dina durukan meredong, bari moal paeh deui..”Pokna bari ngalimba.
“Subhanalloh..enya parna, Ujang. Kababuk ku dua ku tilu. Kerak pitempateunana. Bari kana papagon Ujang apal, Ujang wawuh. Hehe..mun awewe mah malawading, make pakean jeung sikep lalaki, tuluy resep ka wanoja. Tadina tina sieun jomlo. Kawas domba jalu tanduk ranggaek, tapi sok ngasin kana bujur jalu deui. Ngan mun mireng rasa Ujang, asa teu kudu pegat tina rohmat. Teu kudu buntu laku. Apan agung keneh pangampura-Na, batan gunungan dosa manusa. Asal Ujang jejem pakem dina ngeukeuweuk opat patokan..”
“Alhamdulillah, cing wartosan jisim, naon wae tihang nu opat teh,Nini !?” Pokna, ngorejat asa meunang harepan, lir monyet dibere taraje.
“Kudu gede wawanen, pikeun menta dihampura hak adami, panceg moal milampah deui, kaduhung geus wani milampah, jeung ngajauhan tangkal buah eta, jeung tangkal nu sejenna bari istigfar. Taya deui kajaba, iwal ti kitu. Kumaha Sanggup?” Nini nini teh mencrong seukeut tembus kana jajantung manehna. Tah eta pancen nu ngawengku ulah ngomong memeh leumpang, ulah dahar mun keur lapar, ulah nginum keur halabhab. Bangkong dikongkorong kujang, ka cai kundang cameti da kole. Kole dibuah hanggasa hirup teu nyaho di mangsa, paeh teu nyaho di pati. Jadi mangka hade wawayagon.
Teu ngadagoan jawaban, nini nini teh ngaleos neruskeun hanca leumpangna muru lembur, nu duka teuing di mana. Manehna ngarenghap. Jelengeng kana ceulina aya nu asup; Malawading. Enya mun teu wani cekel-deleg kana tihang nu opat tadi, manehna kawas domba jalu nu gede awak gede tanduk, tapi ngasin, ngaletakan bujur domba jalu sejen.
Basa ngarongheap dina punduk tanjakan tanah janah ,sesa mateahkeun umur, karasana cenah panon teh asa bureng. Paneuteup teu pati bengras, kahalangan lamad laku katukang-tukang nu ngabelegbeg. Da enya kabarengkos ku rorongo cangkorangbongkang, nu kakara lesot,lebah mapag pacueutan mangsa. Untung sakitu ge dibere keneh peperet, ngarah bisa neruskeun lengkah kana basisir karido, nu ukur tembong gelor jeung reup-bray, bari ngetit kawas cika-cika. Teu burung hatena ngagerentes, “Ya Alloh,dlolamna anfusana fa inlam taghfirlana wa tarhamna lanna kunanna minal khosiriin,” cenah. Lengkahna anteb, anca, tapi pasti. Meureun kasurung ku kayakinan yen nu kagungan mah mahapangampura. Najan kalan-kalan eta kayakinan teh sok karobeda ku bebence, kasangling ku inggis jeung boa. Kasawur kapaur nu nutug tina sampiung, murudul tuturubun, muru lulurung tujuh ngabandung, ka dalapan keur disorang. Nanceb dina jati nusa tigangpuluh tiga, bagawan sawidak lima. Katuruban ku mandepun,kapanggih di pasampangan, ku nu wawuh di semuna ku nu apal dijaksana. Saliwat ngabelesat ngahiung kana ceuli, pidawuh nu kagungan Ihya, apan sidik; nu pangdeukeutna ka manusa di ieu bumi teh, maot nu salawasna ngukuntit bari ngadodoho, lain indung-bapa atawa kulawarga. Nu pangjauhna keur manusa, nyaeta mangsa nu geus kaliwat, bakat ku jauh-jauhna, nepi ka teu bisa katincak deui, teu bisa kateang deui, taya patalimarga nu mampuh mawa. Nu panggedena keur manusa, nafsu, mun teu dikadalian,urang bakal jadi pangeusi naraka. Nu pangbeuratna keur manusa, amanat, boh ucapan, harta banda, atawa kalungguhan. Nu panghampangna keur manusa, ninggalkeun solat, lantaran kariweuh nu dijieun. Nu pangseukeutna keur manusa, letah, bisa ngajejewet hiji tatanan weweg. Nu panghesena keur manusa, nyaliksik diri. Nu pangbabarina keur manusa, meunteun , nyalahkeun, jeung ngomongkeun batur.
Manehna nyaho jeung yakin yen eta kabeh lain sisiwo, tapi janggelekan wujuding ayat,nu lumaku saendengna, ti mimiti dunya dijieun, nepi ka dunya ditilepan. Ayat nu lain kudu ditasarufkeun kana kanyataan, tapi kudu jadi padika neuleuman jeung ngungkulan kanyataan. Enya nu nyata-na ukur sakoteap, tapi akibatna napak, lain ukur dina hirup, tapi parat mawa ka gapura kasturi, atawa gedong peteng panutup poe, nu meredong ngebebela. Hate jeung pikirna sagambar, nu teu sarimbag teh, kahayang nu nyurungkuy teu katohyan. Bijilna tina rasamaneh, alias lalawora. Tah perkara nu teu pira ieu, nu ku manehna dicukcruk ka luhur gunung, ka lengkob caneom, ka padataran, ka basisir. Neangan parajisakti, gurumursid, ajengan jembar, nu sakira bakal bisa ngajawab panalek jeung kapanasarananana. Da bongan dirina teu walakaya.
“Pan kungsi dibejakeun lin, yen cilakana jalma, ku tilu perkara?” Ceuk lalaki tengah-tuwuh, nu sukuna borok, tukang baramaen. Basa diuk paduduaan, ngareureuhkeun cape, handapeun iuh-iuh kiara Payung, di basisir kidul.
“Subhanalloh. Lebeng Nun. Jisim teh hilap, ti saha sareng di mana.” Pokna, bari tarangna kerung, nginget-nginget mangsa ka tukang. Padahal geus nyaho jauh.
“Tina garba ilmiyah nu ngaguliweng jero dada, mangsa andika rumaja. Balik ti pondok reyod suku gunung Patuha. Mangsa lingsir ngulon,” Tembal eta lalaki, bari nunjuk kana dada manehna.”Harita, andika neangan cinyusu keur wudu, lebakkeun Sanghyangburuan.”
“Leres emut ayeuna mah, waktos jisim solat dina batu demprak, sisi wahangan. Nanging perkawis nu diharewoskeunana mah, lebeng keneh teu timu,”Jawabna. Belenyeh Si Lalaki teh imut, lalaunan leungeun katuhuna nyuplak dudukuy cetok, sok diteundeun dina lahunan. Breh tembong beungeutna nu beresih, teu kedewul kawas kalolobaan tukang baramaen. “Kieu geuning, cilakana jalma mun nincak tilu perkara; poho, bodo, jeung lalawora.” Omongna. “Keuna ka diri andika, disebut bodo, da ngarambah garba-garba paelmuan, sakalieun poho, bisa tafakur atawa tatanya. Tapi mun mucunghul sikep lalawora, tah eta mah rada hese dikadalian. Sabab teu sadar dibungkus ku heureuy, padahal eusina kumagungan. Beh ditu na kumalungkung, kumawani kumalancang, bari diusapan ku rasa, moal nanaon. Padahal mawa nanaon, jadi nanaon, matak nanaon. Geura pek wincik tah diri ku ati nu teu berewit.” Cenah. Bep teu ngomong. Beungeutna ngareret kana ombak nu umpalan tujuh susun, silih udag. Sora galurana kawas nu ngingkilikan binarung mupuas, dina wirahma nu angger. Ngadenge panitah Si Lalaki kitu, luk manehna tungkul, paneuteup nanceb kana bumi nu salawasna sabar, diidek dileyek, digeuleuhan dikeumeuhan. Bray tembong kawas aya nu nyurungkuy tina bumi. Pangrasula; Naha teu sabar dina nyanghareupan musibah? Naha teu sabar jeung tangoh dina nampa pangjurung kalbu nu gumede? Naha bet kudu tisoledat ku barang ceuhil, teu pira ukur heureuy? Naha rasa nu nyiliwuri teu ditanganan, kilangbara dibabandan? Sajuta naha, ngawasa dirina, mulen sukma jeung raga nepi ka hese usik. Kaduhung ngalanglaung, nuruban panenjo batin. Saha deui nu kudu disalahkeun, ari geus kieu, iwal ti dirina, hatena, otakna, jajantungna. Nu tungkul kamalinaan, panon poe geus saratus kali pindah. Rabeng pajurawetna curuk nu silih tunjuk jero dada, mawa baal kana rasa kana raga. Taya nu karasa ku awak. Taya tiris taya panas, taya lapar jeung halabhab, taya tunduh taya cenghar. Cimekblek arca manggala, ukur disimbutan angin. Tapi pangdengena mah atra keneh. Hiukna angin, jelegurna ombak, recetna kerak, tikukur nu ngabibis unggal isuk. Cekleukna bueuk mun peuting. Kabeh ge baroga pancen tina puseur taqwa. Cacakan teu boga hate teu boga otak, eta ombak angger satia ngajalankeun parentah, jutaan taun teu kungsi reureuh, ngaletakan jeung nyemboran basisir. Kiara dipapancen kudu ajeg, teu kungsi nyoledat condong sakitu dieundeuk-eundeuk ku angin. Panon poe, ngan kitu jeung kitu we, hirupna taya variasi, engke we eureunna teh mun dipareuman. Kabeh teu bisa lumaku sakahayangna, teu bisa kuma karep. Dalah manuk, ti ngungkuik nepi ka ngungkueuk, nyieun sayang teu robah-robah, bahan jeung wangunna, angger taya kamajuan. Mun diukur tina kabebasan nerapkeun kahayang, we. Inyana leuwih unggul batan mahluk sakuriling-bungking.
“Pangersa..!” Pokna bari cengkat. Tapi nu diajak ngomong geus euweuh, ngaleos teuing ka mana. Taksiran boseneun nungguan nu ngeluk tungkul tilubulan campleng. Teu bina ti nungguan bebegig ngandir. Nepi ka buluan belut, jangjangan oray, boh hurang boh keuyeup, boh cacah boh menak, moal sudieun ngadago nu riweuh sorangan. Jaregjeg sukuna nu urut mando teh diusikkeun, lalaunan nangtung, babatek, irungna nyeuseup hawa laut angin garing. Kakara karasa lapar.
“Ah..moal” Hatena ngagerentes. Aing moal ngogo raga, nu sagala kahayangna kudu dicumponan tempo-tempo ku cara teu munasabah. Keun antep sina lapar, sangkan nyawa seubeuheun. Nyawa nu ngan salambar bari beunang nginjeum, nepi kana waktuna ge kudu dipulangkeun. Era temen ku tangtungan, ku kabebasan karep, ku wewenang lumaku nu pinuh warna jeung rupa. Era ku hirup, piraku mun kudu mulangkeun nyawa, nu tadina beresih, suci, bodas, kudu dipulangkeun bari jeblog, kotor campur bau? Aya keneh waktu sugan, keur nyeuseuh dina laut nyata, batan engke diseuseuh di gedong peteng, ku cai nu panasna bibit sagala panas. Manehna ngaleos leumpang mapay basisir ka kulonkeun. Di kenca, laut, di katuhu, leuweung. Papasangan nu mibanda sipat jeung kanyataan nu beda. Di laut, karangcuri jeung hiu, di leuweung, cucuk jeung maung. Hatena gegem jejem lumaku, sosorompod dina sela-sela balai dunya. Bari taliti surti jeung ati-ati. Padahal ku lalawora, manehna ngarasa lumenggang ngagandeuang dina sontrolan bahaya alamlanggeng, teu riweuh teu baribin, teu sieun teu keueung, teu melang teu hariwang. Ngarasa gede wawanen, luhur elmu, limpas pangabisa. Padahal sakali ngadudut, jutaan taun sangsara. Tapi naha bet teu kapikir teu kapireng. Padahal nyaho, apal. Tah eta lalawora.
Nepi ka lebah jojontor, lengkahna ngarandeg, kadenge aya nu ngageroan. “Ujang..tulungan nini..” Cenah, sora awewe semu ripuh. Direret, nini-nini ngarumpuyuk deukeut ruyuk, ngudupung katindihan suluh nu digandongna. Rikat manehna luncat nyampeurkeun, ngajungjungkeun hurunan suluhna. Rumanggieung nini-nini teh hudang. Gandongan suluhna dilaan, diecagkeun. Gek diuk dina batu. “Nuhun Ujang..muga Mahakawasa, maparin kabagjaan.”Pokna ngadoakeun.”Naha kawas nu nguyung? Aya pasualan naon, nu meungkeut diri?” Pokna deui,sanggeus reureuh sapanyeupahan.
“Numawi nini jisim teh, bingung teu manggih tungtung, susah lawas matak baluas. Salah lengkah, bet mengkol ngenca, tina asal tisoledat.”Jawabna bari gek manehna ge diuk.
“Jamakna jalma mah Ujang, salila aya nyawa, mo leupas tina susah jeung bungah, da eta banda manusa. Ngan meureun masing asak-asak nimbang, pan urang dibere akal pamilih. Dibere qalbu panglesu. Malahmandar nafsu teu ngaberung teuing, sok tuluy ngabarungsinang. Meupeus keuyang kana cangkang. Untung keneh teu nyalahkeun deungeun. Urang we nu sidik salah, da babandingan boga gudang kasalahan, dikukut saumur hirup.” Tembal Si Nini.”Na naon nu dipilampah teh? Kitu ge ketang, mun nini meunang nyaho. Sugan aya dina piruruhan, bongbolongan songek-songek wae mah. Sugan mangpaat keur Ujang,”
“Jisim teh rumaos, heureuy. Tadina kaemut moal nanaon.Tapi janten kalangenan, da batur mukakeun lawang. Cilakana, jisim nincak tanah kebon nu sanes hak, bari mipit buah amis pelak deungeun. Ari buah teh bangun atoh disogot digorogot, malah sering ngagupayan. Antukna jadi kabiasaan ngahenen dina puncak bagja semu. Tos ngabaju, nini. Kumaha nawa na. Raga ditawa, da sukma merenyeng, sukma ditawa, raga ngajaul. Pit deui pit deui, jadi asa teu dosa, asa biasa, asa babagian tina hirup. Sidik jisim bakal maturan batu, jadi suluh dina durukan meredong, bari moal paeh deui..”Pokna bari ngalimba.
“Subhanalloh..enya parna, Ujang. Kababuk ku dua ku tilu. Kerak pitempateunana. Bari kana papagon Ujang apal, Ujang wawuh. Hehe..mun awewe mah malawading, make pakean jeung sikep lalaki, tuluy resep ka wanoja. Tadina tina sieun jomlo. Kawas domba jalu tanduk ranggaek, tapi sok ngasin kana bujur jalu deui. Ngan mun mireng rasa Ujang, asa teu kudu pegat tina rohmat. Teu kudu buntu laku. Apan agung keneh pangampura-Na, batan gunungan dosa manusa. Asal Ujang jejem pakem dina ngeukeuweuk opat patokan..”
“Alhamdulillah, cing wartosan jisim, naon wae tihang nu opat teh,Nini !?” Pokna, ngorejat asa meunang harepan, lir monyet dibere taraje.
“Kudu gede wawanen, pikeun menta dihampura hak adami, panceg moal milampah deui, kaduhung geus wani milampah, jeung ngajauhan tangkal buah eta, jeung tangkal nu sejenna bari istigfar. Taya deui kajaba, iwal ti kitu. Kumaha Sanggup?” Nini nini teh mencrong seukeut tembus kana jajantung manehna. Tah eta pancen nu ngawengku ulah ngomong memeh leumpang, ulah dahar mun keur lapar, ulah nginum keur halabhab. Bangkong dikongkorong kujang, ka cai kundang cameti da kole. Kole dibuah hanggasa hirup teu nyaho di mangsa, paeh teu nyaho di pati. Jadi mangka hade wawayagon.
Teu ngadagoan jawaban, nini nini teh ngaleos neruskeun hanca leumpangna muru lembur, nu duka teuing di mana. Manehna ngarenghap. Jelengeng kana ceulina aya nu asup; Malawading. Enya mun teu wani cekel-deleg kana tihang nu opat tadi, manehna kawas domba jalu nu gede awak gede tanduk, tapi ngasin, ngaletakan bujur domba jalu sejen.***
Sumber : Mangle


text:
Ti mimiti taun tujuhpuluhan, aya parobahan gedé di tatar Sunda. Pausahaan-pausahaan deungeun ngalabring daratang, dituturkeun ku pagawé-pagawéna. Barang-barang ahéng ti luar nagri jadi ceuyah. Proyék-proyék merul. Harga tanah ogé ngarayap naék. Ari keur masyarakat leutik nu teu ngarti pulitik mah nya atoh wé nu aya. Harga tanah nu biasana ukur saratus rébu satumbak, ditawar jadi tilu tikeleun. Atuh sawah, balong, jeung kebon katut tatangkalanana ogé nya dijarualan ku nu bogana. Ari maranéhna tuluy milih nyalingkir ka sisi, néangan nu hargana masih kénéh murah. Duit ladang ngajual tanah téa, ku manéhna ditumpakan jadi motor atawa mobil. Puguh wé jadi asa gaya. Sikep hirup ogé ngadadak robah. Jadi leuwih resep nge-“band” jeung nge-“rock” batan ngacapi suling atawa ngadegung. Teu saladar, yén nu geus dijarualan ku maranéhna téh saenyana mah lain ngan sakadar tanah titinggal ti kolot, tapi éta téh lemah cai. Lemah jeung cai wariskeuneun ka anak incu urang Sunda.
Teu sawatara lila sanggeus bérés jual beuli, jlug-jleg wéh di dinya téh jaradi real estate jeung industrial estate. Barang gedong-gedong jeung pabrik-pabrik téa geus ngaradeg, manahoréng nu barogana ogé geuning urang deungeun. Nya ti harita mah Bandung téh beuki heurin ku tangtung. Kitu deui kota-kota lianna di sakuliah tatar Sunda. Mun seug dibandingkeun ka taun genep puluhan, ayeuna mah karasana bet jadi leuwih réa urang deungeunna batan urang dinyana pituin.
Kiwari, hamo bisa dipungkir, nasib nu keur karandapan ku urang Sunda téh saeutik ogé henteu matak pikareueuseun. Boh dina kahirupan sosialna, boh dina kahirupan pulitik, ékonomi, nya kitu deui dina kahirupan budayana. Urang Sunda lir anu ngumbara di lemah caina sorangan. Cenah, tujuh puluh persén tanah di Tatar Sunda nu ngapimilikna kiwari geus lain urang Sunda deui. Tina kurang leuwih dua puluh atawa tilu puluh juta urang Sunda, cenah, paling banter ogé ukur aya sajuta atawa dua juta nu kahirupan ékonomina kaitung mapan. Bari, ti antara nu kahirupanana mapan ogé ari nu masih nyésa kénéh rasa kasundaanana mah paling banter ukur raratusan, mun henteu rébuan.
Hal ieu tangtuna ogé lain karana kitu baé, tapi aya sababna. Éta téh teu aya lian anging dilantarankeun ku urang Sundana sorangan, kalolobaanana geus leungiteun ajén jeung kasadaran kana jatidirina pribadi. Rata-rata urang Sunda, pangpangna entragan barudak ngora, geus teu miboga kareueus jeung kacinta ka bangsana sorangan. Loba nu geus teu maliré deui kana basa jeung budaya karuhunna, nu baheula kungsi dipusti-pusti ku entragan saheulaeunana. Réa urang Sunda nu geus teu miroséa deui kana adat, tatakrama, jeung budaya Sunda. Malah réa anu geus teu ngarti-ngarti acan mun seug diajak nyarita dina basa indungna sorangan. Acan lamun aya hiji paham kaagamaan atawa idéologi pulitik geus nyosok jero dina dirina, maranéhna sok poho, atawa bisa jadi kalawan sadar, ngaleungitkeun rasa duduluran sabangsa jeung salemah cai ka bangsana sorangan, alatan béda pamahaman atawa idéologi téa. Teu kurang-kurang anu téga ngagunasika batur salembur, batur sabangsa, ku lantaran tumut kana paréntah pamingpinna nu meleg-meleg urang deungeun.
Nurutkeun sajarah, biasana leungitna hiji bangsa téh sok dimimitian ku leungitna basa jeung budayana. Ku sabab éta, saupama kaayaan urang Sunda nu sarupa kieu diantep teu dioméan, teu mustahil dina kurun waktu nu moal lila deui ogé, étnis Sunda bakal sirna ukur kari ngaranna. Naha rék téga?
***


text:
Emih
Emih nyaéta adonan ipis tur panjang anu geus digulung, digaringkeun, tuluy di masak dina cai nu ngagolak.[1] Urang Italia, Tionghoa, jeung Arab mangrupa nagara anu nyiptakeun emih, sanajan tulisan anu kahot ngeunaan emih ayana di Dinasti Han Timur, antara taun 25 jeung 220 Maséhi.[1] Oktober 2005, emih kahot anu umurna 4.000 taun kapanggihna di Qinghai, Tiongkok.[1]
Rupa-rupa emih[édit | édit sumber]
Ilaharna emih digolongkeun jadi dua nyaéta emih garing jeung emih baseuh.[2] Unggal nagara miboga rupa-rupa emih, kalayan bahan, bentuk jeung rasa anu béda, di antarana:
- Bihun—emih asalna ti Tiongkok, bahan bakuna tipung béas.[3]
- Dangmyeon—emih asalna ti Korea, dari tepung ubi jalar.[3]
- Fettuccine—emih asalna ti Italia, mirip spageti, gépéng tur leuelus dibandingkeun linguine.[3]
- Ifu mie—emih asalna ti Tiongkok, tipung tarigu (gandum).[3]
- Kwetiau—emih asalna ti Tiongkok, tipung béas.[3]
- Linguine—emih asalna ti Italia mirip spageti, gépéng tur leuleus.[3]
- Makaroni—emih asalna ti Italia, dibeulahan parondok melengkung tur aya bolongan di tengahna.[3]
- Memil guksu—emih asalna ti Koréa, ti buckwheat, sarua jeung soba.[3]
- Mi Cina—emih asalna ti Tiongkok, bahana tina tipung tarigu.[3]
- Misoa—emih asalna ti Tiongkok, bahana tina tipung tarigu.[3]
- Mi instan.[3]
- Mi sagu, tipung sagu.[3]
- Olchaengi guksu—emih asalna ti Koréa tina tipung jagong, asalna ti provinsi Gangwon-do di Koréa Selatan.[3]
- Ramén—emih asalna ti Jepang.[3]
- Reshteh—emih asalna ti Timur Tengah.[3]
- Soba—emih asalna ti Jepang, warnana kacoklatan tina tipung buckwheat.[3]
- Somyeon - emih asalna ti Koréa tina tipung gandum, bentukna ipis mirip sōmen'.[3]'
- Soun—emih asalna ti Tiongkok, tina tipung kacang héjo.[3]
- Spageti—emih asalna ti Italia.[3]
- Spätzle—emih asalna ti Jerman warnana konéng lir endog.[3]
- Udon—emih asalna ti Jepang, tina tipung tarigu.[3]
- Wai Wai—emih asalna ti India.[3]
- Bakmi Pundong atawa emih jawa—emih asalna ti jawa, Indonésia, tina tipung sampeu.[3]