text:
Dongéng
Dongéng atawa dangiang mangrupa salah sahiji golongan carita dina wangun prosa (lancaran).[1] Nilik wandana jeung eusina dongéng téh kaasup rékaan baheula.[1] Ilaharna dongéng téh pikeun barudak.[2] Patempatan anu jadi latarna mindeng tétéla gambaran kaayan baheula, tokoh-tokohna henteu manusa wungkul, tapi ogé sasatoan, buta, atawa mahluk séjénna.[1] Corak rékaan heubeul anu mindeng ngolah siloka atawaalegori pikeun mungkus téma.[1][3]
Wangenan [édit | édit sumber]
'Dongéng nyaéta carita anu teu asup akal jeung teu kajadian, biasana osok nyaritakeun kajadian-kajadian jaman baheula.[2] Numutkeun kamus dongéng téh babad meunang ngaréka, babad karangan anu henteu kajadian saenyana anu mohal jadina [4]. Budi Rahayu Tamsah nétélakeun yén dongéng mangrupa carita rékaan anu méré kesan pamohalan tur ukuranana parondok.[5] Dongéng mimiti gelar dina wangun lisan, sumebar ti hiji jalma ka jalma liana, tur teu kapanggih saha nu ngarangna.[6] Lantaran sumebar dina wangun lisan, téks dongéng babari robah atawa leungit.[6] Robahna téks téh alatan aya anu dihaja jeung teu di haja.[6]
Papasingan Dongéng[édit | édit sumber]
Dumasar kana eusina dongéng dibagi jadi tujuh nyaéta :
Dongéng sasatoan (Fabél)[édit | édit sumber]
Dongéng Fabél nyaéta dongéng atawa carita rékaan anu eusina ngajarkeun moral atawa atikan budi, ku kituna carita téh ngagambarkeun pasipatan, waték, jeung budi manusa.[7] Ilaharna dongéng sato (Fabél) nyaritakeun sasatoan anu paripolahna dicaritakeun kawas manusa, upama baé bisaeun nyarita ogé ngagunakeun akal jeung pikiran.[8] Dongéng sato biasana watek palakuna geus dipola.[9] Dina kasusastraan Sunda, dongéng sato téh pohara lobana.[9]
Dongéng babad (Sagé)[édit | édit sumber]
Dongéng Sagé nyaéta carita ngeunaan kapahlawanan, nu nyaritakeun kahirupan manusa di masarakat jeung dina sajarahna.[10] Sagé mangrupa carita peperangan di jaman baheula, umumna nyaritakeun tokoh nu légendaris sarta panjang tur eusina kapahlawanan, jalma sohor, atawa lalampahan nu pikaseurieun. Contona Prabu Siliwangi, Dipati Ukur, Séh Abdul Muhyi,jrrd.[7]
Dongéng kahirupan Jalma Biasa (Parabél)[édit | édit sumber]
Dongéng Parabél nyaéta dongéng anu eusina nyaritakeun lalampahan hiji jalma anu dianggap mahiwal ti batur. Caritana loba pikaseurieun tapi ngandung hiji atikan. Conto anu pangsohorna dina sastra Sunda nyaéta dongéng-dongéng Si Kabayan.[11] Lian ti éta, aya ogé dongéng saduran tina sastra deungeun, upamana dongéng Abu Nawas, Nasarudin, Si Congcorang,jjrd.
Dongéng mité[édit | édit sumber]
Dongéng Mité nyaéta dongéng anu nyaritakeun lalampahan hiji jalma anu dianggap aramat ku masarakat.[12] Umumna dongéng mite téh raket patalina jeung kepercayaan masarakat kana alam gaib.[9] Carita dina mite umumna ngalalakonkeun kajadian alam dunya, manusa, jeung ayana maot.[13] Aya ogé mite anu nyaritakeun ciri khas sasatoan, wangun topografi, tanda-tanda alam, jsté.[13] Mite di Indonésia dibagi jadi dua golongan dumasar kana tempat asalna nyaéta, mite asli Indonésia jeung mite nu asalna ti luar Indonésia, utamana ti nagara India, Arab jeung nagara-nagara sabudeureun Laut Tengah.[14] Nu asalna ti luar Indonésia, umumna geus robah nepi ka siga asli carita ti Indonésia, ku lantaran kitu mite éta ngalaman prosés adaptasi.[14] Mite nu asalna ti Indonésia umumna nyaritakeun asal-muasal jagat raya, ayana tingkat déwa, jeung mimiti manusa manggihan kadaharan saperti sangu, jagong,jsté.[14] Contona Dongéng Déwi Sri, Dongéng Nyi Roro Kidul, Dongéng Munjung, Dongéng Maung Kajajadén, jeung Dongéng Ngipri.[9]
Dongéng Pieunteungeun[édit | édit sumber]
Dongéng Pieunteungeunnyaéta dongéng anu eusina mangrupa tauladan pikeun kahirupan manusa.[15] Contona Cikaracak Ninggang Batu Laun-laun jadi Legok.[15]
Dongéng Pamuk[édit | édit sumber]
Dongéng Pamuk nyaéta dongéng anu nyaritakeun kagagahan atawa kasaktén hiji jalma tur bisa aya patalina jeung tokoh atawa kajadian sajarah.[15] Conto carita pamuk di wewengkon Sunda bisa ditingali dina carita ''Prabu Siliwangi'', Prabu Siliwangi nyaéta tokoh anu kaitung sakral di daérah Jawa Barat.[16] Sakumaha nu dipikawanoh, Prabu Siliwangi téh nyaéta hiji raja nu pernah maréntah wewengkon Pasundan.[16] Contona Weasan Aki Sayang Hawu.[16]
Conto Dongéng Pamuk[édit | édit sumber]
Sri Baduga Maharaja (Ratu Jayadewata) ngawitan pamaréntahan jaman Pajajaran, anu maréntah salila 39 taun(1482-1521). Dina mangsa ieu pisan Pakuan ngahontal penclut perkembanganana. Dina prasasti Batutulis diwartakeun yén Sri Baduga dinubarkeun dua kali, nyaéta anu kahiji sabot Jayadewata narima tahta Karajaan Galuh ti bapana (Prabu Déwa Niskala) anu saterusna boga gelar Prabu Guru Dewapranata. Anu kadua sabot manéhna narima tahta Karajaan Sunda ti mitohana, Susuktunggal. Jeung kajadian ieu, manéhna jadi pangawasa Sunda-galuh sarta dinubarkan déngé gelar Sri Baduga Maharaja Ratu Haji di karajaan Pakuan Pajajaran Sri Sang Ratu Dewata.
Jadi, sakali deui sarta pikeun pamungkas kalina, sanggeus "sepi" salila 149 warsih, Jawa Kulon nyaksian deui iring-iringan rombongan raja anu pindah tempat ti wétan ka kulon. Pikeun nuliskeun kaayaan kepindahan kulawarga karajaan bisa ditempo dina Pindahna Ratu Pajajaran.
Prabu Siliwangi Di Jawa Kulon, Sri Baduga ieu leuwih dipikawanoh kalayan ngaran Prabu Siliwangi. Ngaran Siliwangi geus kacatet dina Kropak 630 minangka lakon pantun. Naskah éta ditulis taun1518 sabot Sri Baduga masih hirup. Lakon Prabu Siliwangi dina sagala rupa vérsina nu intina carita inohong ieu jadi raja di Pakuan. Kajadian éta ti sagi sajarah hartosna waktu Sri Baduga miboga kakawasaan anu sarua badagna jeung Wastu Kancana (akina) landian Prabu Seungit (nurutkeun tetempoan para pujangga Sunda).
Nurutkeun talari lila, jelema ajrih atawa henteu kaci nyebutkeun gelar raja anu saéstuna, mangka juru pantun ngapopulerkeun sebutan Siliwangi. Kalayan ngaran éta pisan manéhna dipikawanoh dina pustaka Sunda. Wangsakerta ogé ngungkabkeun yén Siliwangi lain ngaran pribadi, manéhna nulis:
"Kawalya ta wwang Sunda lawan ika wwang Carbon mwang sakweh ira wwang Jawa Kulwan anyebuta Prabhu Siliwangi raja Pajajaran. Dadyeka dudu ngaran swaraga nira". Indonésia: Ngan urang Sunda sarta urang Cirebon sarta kabéh urang Jawa Kulon anu nyebutkeun Prabu Siliwangi raja Pajajaran. Jadi ngaran éta lain ngaran pribadina.
Mangsa ngora Wayah ngorana Sri Baduga kaceluk minangka ksatria pemberani sarta tangkas, komo hiji-hijina anu kungsi ngéléhkeun Ratu Japura (Amuk Murugul) wayah bersaing memperbutkan Subanglarang (pamajikan kadua Prabu Siliwangi anu ngagem agama Islam).
Dina sagala rupa hal, jelema sazamana kainget ka kagedéan mendiang buyutna (Prabu Maharaja Lingga Buana) anu gugur di Bubat anu digelari Prabu Seungit.
Ngeunaan hal éta, Pustaka Rajyarajya i Bhumi Nusantara II/2 ngungkabkeun yén urang Sunda nganggap Sri Baduga minangka gaganti Prabu Seungit, minangka silih anu geus leungit. Naskahnya ngeusi kieu (hartina waé):
"Di medan perang Bubat, manéhna loba membinasakan satruna alatan Prabu Maharaja pohara ngawasa élmu pakarang sarta mahér berperang, henteu daék nagarana diparéntah sarta dijajah batur.
Manéhna wani nyanghareupan pasukan badag Majapahit anu dipingpin ku sang Patih Gajah Mada anu jumlahna henteu kaitung. Ku alatan éta, manéhna babarengan kabéh pengiringnya gugur henteu cangkaruk.
Manéhna sok ngarep-ngarep kamakmuran sarta karaharjaan hirup rahayatna di sakumna bumi Jawa Kulon. Kemasyurannya nepi ka ka sawatara nagara di pulo-pulo Dwipantara atawa Nusantara ngaranna anu séjén. Kemashuran Sang Prabu Maharaja membangkitkan (rasa reueus ka) kulawarga, menteri-menteri karajaan, angkatan perang sarta rahayat Jawa Kulon. Ku alatan éta, ngaran Prabu Maharaja mewangi. Saterusna manéhna di sebut Prabu Seungit. Sarta turunanana tuluy disebut kalayan ngaran Prabu Siliwangi. Demikianlah nurutkeun penuturan urang Sunda".
Perang Bubat Kesenjangan antara pamadegan urang Sunda jeung kanyataan sajarah kawas anu diungkabkeun di luhur gampang dijajagi. Pangéran Wangsakerta, penanggung jawab penyusunan Sajarah Nusantara, nganggap yén inohong Prabu Seungit nyaéta Maharaja Linggabuana anu gugur di Bubat, sedengkeun gagantina ("silih"na) lain Sri Baduga melainkan Wastu Kancana (aki Sri Baduga, anu nurutkeun naskah Wastu Kancana disebut ogé Prabu Wangisutah).
Tah, urang Sunda henteu nengetan béda ieu ku kituna nganggap Prabu Siliwangi minangka putera Wastu Kancana (Prabu Anggalarang). Tapi dina Carita Parahiyangan disebutkeun yén Niskala Wastu Kancana éta téh "seuweu" Prabu Seungit. Naha Déwa Niskala (ayah Sri Baduga) diliwat? Ieu disebabkan Déwa Niskala ngan jadi pangawasa Galuh. Dina hubungan ieu inohong Sri Baduga memang penerus "langsung" ti Wastu Kancana. Nurutkeun Pustaka Rajyarajya I Bhumi Nusantara II/4, ayah sarta mitoha Sri Baduga (Déwa Niskala sarta Susuktunggal) ngan boga gelar Prabu, sedengkeun Jayadewata boga gelar Maharaja (sarua kawas akina Wastu Kancana minangka pangawasa Sunda-galuh).
Ku kituna, kawas dikedalkeun Amir Sutaarga (1965), Sri Baduga éta dianggap minangka "silih" (gaganti) Prabu Seungit Wastu Kancana (ku Pangeran Wangsakerta disebut Prabu Wangisutah). "Silih" dina pengertian kakawasaan ieu ku para pujangga babad anu saterusna ditanggapi minangka pergantian generasi langsung ti ayah ka anak ku kituna Prabu Siliwangi dianggap putera Wastu Kancana.
.
Pustaka Nagara Kretabhumi parwa I sarga 2. Naskah ieu nyaritakeun, yén dina tanggal 12 bagian caang bulan Caitra taun1404 Saka, Syarif Hidayat ngeureunkeun pengiriman upeti anu sakuduna di bawa saban taunka Pakuan Pajajaran. [Syarif Hidayat masih incu Sri Baduga ti Lara Santang. Manéhna dijadikeun raja ku uana (Pangeran Cakrabuana) sarta jadi raja merdika di Pajajaran di Bumi Sunda (Jawa Kulon)] Sabot éta Sri Baduga cikénéh menempati karaton Sang Bhima (saméméhna di Surawisesa). Saterusna diwartakeun, yén pasukan Angkatan Sagara Demak anu kuat aya di Palabuhan Cirebon pikeun menjada kamungkinan datangna serangan Pajajaran.
Tumenggung Jagabaya reujeung 60 anggota pasukanana anu dikirimkeun ti Pakuan ka Cirebon, henteu nyaho kehadiran pasukan Demak di ditu. Jagabaya teu berdaya nyanghareupan pasukan gabungan Cirebon-demak anu jumlahna pohara badag. Sanggeus berunding, pamustunganana Jagabaya menghamba sarta asup Islam.
Kajadian éta membangkitkan kaambek Sri Baduga. Pasukan badag geura-giru disiapkeun pikeun narajang Cirebon. Tapi pengiriman pasukan éta bisa dicegah ku Purohita (pendeta pangluhurna) keraton Ki Purwa Galih. [Cirebon nyaéta wewengkon warisan Cakrabuana (Walangsungsang) ti mitohana (Ki Danusela) sarta wewengkon sakurilingna diwarisi ti akina Ki gedéng Tapa (Ayah Subanglarang).
Cakrabuana sorangan dinubarkan ku Sri Baduga (saméméh jadi Susuhunan) minangka pangawasa Cirebon jeung gelar Sri Mangana. Alatan Syarif Hidayat dinubarkan ku Cakrabuana sarta ogé masih incu Sri Baduga, mangka ékol pembolayan penyerangan éta bisa ditarima ku pangawasa Pajajaran].
Tah kitu kaayaan anu disanghareupan Sri Baduga dina mimiti mangsa pamaréntahanana. Bisa dimaklumi naha manéhna mencurahkan perhatian ka pembinaan ageman, pembuatan parit pertahanan, nguatkeun angkatan perang, nyieun jalan sarta nyusun PAGELARAN (formasi tempur). [Pajajaran nyaéta nagara anu kuat di darat, tapi lemah di sagara.
Nurutkeun asal Portugis, di sakumna karajaan, Pajajaran mibanda kira-kira 100.000 soldadu. Raja sorangan mibanda pasukan gajah saloba 40 buntut. Di sagara, Pajajaran ngan mibanda genep buah Kapal Jung 150 ton sarta beberaa lankaras (?) pikeun kapentingan perdagangan antar-pulonya (waktu éta perdagangan kuda jenis Pariaman ngahontal 4000 buntut/taun)]. Kaayaan beuki rangkeng sabot hubungan Demak-cirebon beuki dikukuhkan kalayan perkawinan putera-puteri ti kadua belah pihak. Aya opat pasangan anu dijodohkan, nyaéta:
Pangéran Hasanudin jeung Ratu Ayu Kirana (Purnamasidi). Ratu Ayu jeung Pangeran Sabrang Lor. Pangéran Jayakelana jeung Ratu Pembayun. Pangéran Bratakelana jeung Ratu Ayu Wulan (Ratu Nyawa).
Parkawinan Pangeran Sabrang Lor landian Yunus Abdul Kadir jeung Ratu Ayu lumangsung 1511. Minangka Senapati Sarjawala, panglima angkatan sagara, Karajaan Demak, Sabrang Lor pikeun samentara aya di Cirebon.
Persekutuan Cirebon-demak ieu pisan anu pohara mencemaskan Sri Baduga di Pakuan. taun1512, manéhna ngutus putera makuta Surawisesa menghubungi Panglima Portugis Alfonso d'Albuquerque di Malaka (sabot éta cikénéh gagal ngarebut Palabuhan Pasai atawa Samudra Pasai). Sabalikna usaha Pajajaran ieu geus ogé meresahkan pihak Demak.
Pangéran Cakrabuana sarta Susuhunan Jati (Syarif Hidayat) tetep ngahormatan Sri Baduga alatan unggal minangka ayah sarta aki. Ku alatan éta permusuhan antara Pajajaran jeung Cirebon henteu ngembang ka arah ketegangan anu melumpuhkan sektor-sektor pamaréntahan. Sri Baduga ngan henteu gumbira hubungan Cirebon-demak anu teuing, lain ka Karajaan Cirebon. Ka Islam, manéhna sorangan henteu membencinya alatan salah saurang permaisurinya, Subanglarang, nyaéta saurang muslimah sarta katilu anakna—Walangsungsang landian Cakrabuana, Lara Santang, sarta Raja Sangara—diidinan saprak leutik nuturkeun ageman indungna (Islam).
Alatan permusuhan henteu nerus ka arah pertumpahan getih, mangka séwang séwang pihak bisa ngamekarkeun kaayaan dina nagarina. Demikianlah pamaréntahan Sri Baduga dilukiskan minangka jaman karaharjaan (Carita Parahiyangan). Tome Pires milu nyatet kamajuan jaman Sri Baduga kalayan koméntar "The Kingdom of Sunda is justly governed; they are true nga" (Karajaan Sunda diparéntah kalayan adil; maranéhanana nyaéta jalma-jalma jujur).
Ogé diwartakeun kagiatan perdagangan Sunda jeung Malaka nepi ka ka kapuloan Maladewa (Maladiven). Jumlah pedes bisa ngahontal 1000 bahar (1 bahar = 3 pikul) sataun, komo hasil tammarin (asem) disebutkeunana mahi keur ngeusian muatan 1000 kapal.
Naskah Kitab Waruga Jagat ti Sumedang sarta Pancakaki Masalah karuhun kabéh ti Ciamis anu ditulis dina abad ke-18 dina basa Jawa sarta hurup Arab-pegon masih nyebutkeun mangsa pamaréntahan Sri Baduga ieu jeung mangsa gemuh Pakuan (kamakmuran Pakuan) ku kituna teu matak olohok lamun ngan Sri Baduga anu saterusna diabadikan kebesarannya ku raja gagantina dina jaman Pajajaran.
Sri Baduga Maharaja landian Prabu Siliwangi anu dina Prasasti Tambaga Kebantenan disebut Susuhuna di Pakuan Pajajaran, maréntah salila 39 taun(1482 - 1521). Manéhna disebut sacara anumerta Sang Lumahing (Sang Mokteng) Rancamaya alatan manéhna dipusarakan di Rancamaya.
Dongéng sasakala (Légénda)[édit | édit sumber]
Dongéng légénda nyaéta carita rayat anu dianggap (ku nu boga caritana) minangka hji kajadian nu bener-bener kungsi aya. Lumangsungna éta kajadian dina waktu nu can pati lila, sarta tempatna di lingkungan nu geus dipikawanoh ku urang ayeuna.Dongéng sasakala mngrupa golongan carita anu geus turun tumurun, sumebar sarta ku balaréa dianggap mibanda dasar kasajarahan atawa sakumna carita wandal kitu anu geus jadi milik sagolongan masarakat. Palaku utama dina legenda jalma biasa. Dongéng legenda biasana nyaritakeun asal-muasalna kajadian. Kajadian hiji tempat, tutuwuhan,sato, atawa bara. Papasingan Legenda :
- Legenda Agama nyaéta legenda jalma-jalam suci saperti para wali agama Legenda nu geus dikumpulkeun di antarana: Syéh Siti Jenar di Muka Pengdilan Agama, Sunan Geseng, Syéh Abdul Muhyi, Ki Pandan Arang dari Tembayat,
- Legenda Alam gaib nyaéta carita-carita pangalaman pribadi hiji jalma ngeunan mhluk-mahluk nu gaib.
- Legenda tokah jalma nyaéta carita ngeunaan tokoh-tokoh jalma nu dianggap kungsi aya kajadianana.
- Legenda tempat atawa legenda wewengkon nyaéta carita anu aya patalina jeung hiji tempat, ngaran wewengkon sarta wangun topografi, upamana ayana gunung, pasir-pasir, jurang, jsb. Contona saperti Sasakala Situ Bagendit, Sasakala Situ Patenggang, Sasakala Maribaya.
Sedengkeun dumasar kana palakuna dongéng téh kabagi jadi lima nyaéta dongéng fabél, dongéng legénda, dongéng sagé, dongéng parabél, Dongéng mité
Unsur-unsur pangwangun dongéng[édit | édit sumber]
- Téma, tema nyaéta ide, maksud atawa tujuan anu hayang dihontal ku pangarang dina hiji carita dongéng, anu baris kapanggih ku pamaca atawa pangreungeu sabada maca atawa ngadéngékeun dongéng.[17]
- Galur (plot) osok disebut ogé jalan carita atawa runtuyan carita, kajadian anu sambung-sinambung pikeun ngawangun jadi hiji lanjeureun carita.[17] Galur dihartikeun runtuyan jeung patalina kajadian anu dicaritakeun ku pangarang ti mimti nepi ka pungkasan jalan carita. Galur bisa dibagi jadi tilu rupa nyaéta galur merélé, galur mabok tengah, jeung galur campuran.[17]
- Tokoh carita atawa palaku nyaéta jalma atawa pihak anu ngalalakon dina hiji carita.[17]
- Latar (setting), nyaéta waktu jeung tempat kajadian hiji carita dongéng.[17]
- Amanat, nyaéta pesen pangarang nu hayang ditepikeun ka pamaca.[17] Umumna amanat dina dongéng mah tara nembrak, tapi karasa sanggeus réngsé maca atawa ngadéngékeun hiji carita nu sagemblengna.[17]
Ciri-ciri Dongéng[édit | édit sumber]
- Caritana pondok,[14] lanjeuran carita dina dongéng biasana basajan jeung pondok. Ari nu jadi alesanana nyaéta carita dongéng osok didongéngkeun ka barudak, nu tangtuna waé kamampuh nangkep basa jeung caritana kawatesanan.[18]
- Aya bagian anu pamohalan.[14]
- Asup kana wangun lancaran jeung ugeran.[14]
- Anonim atawa teu kapaluruh saha nu ngarangna.[14]
- Mibanda fungsi jeung kagungan salaku alat pikeun atikan, hiburan, protés sosial, atawa kahayang nu di sidem.[14] Sanajan dongéng ditepkeuna sacara malibir tapi miboga atikan anu utama ngeunaan kaluhungan budi jeung pieunteungeun.[18]
- Sipatna pralogis, nyaéta mibanda logika anu béda jeung logika umum.[14]
- Sipatna tradisional, nyaéta sumebarna turun-tumurun.[14]
- Pola ngadongéng sok angger [19]
Sajarah Kamekaran jeung Sumebarna Dongéng[édit | édit sumber]
Gelarna satra lisan di tatar Sunda kira-kira dina jaman buhun anu dicirian ku ayana pangaruh Hindu. Dina ieu jaman, sastra anu aya teu kapanggih ngaran pangarangna (anonim) kayaning carita-carita pantun, carita-carita mithologia, pabél-pabél, jangjawokan, asihan, jampé-jampé, kawih, jsté.[20] Tétéla pisan satra lisan leuwih ti heula ayana ti batan sastra tulis.[21] Sastra tulis aya saba’da urang Sunda wawuh kana tradisi tulis.[20] Ku sabab téknologi ayeuna beuki maju, nyaéta ku ayana pecitakan, loba dongéng anu dimuat dina majalah jeung surat kabar.[21] Lian ti éta ogé, aya anu dikumpulkeun jadi buku, di antarana: Dongéng disalin kana tulisan, sanggeus téknologi ngambah kana kasustraan sunda, loba dongéng anu dibukukeun di antarana :
- Carita Rayat Sunan Gunung Jati ku Yuliadi Soekardi jeung U.Syahbudin.[20]
- Carita Rayat Asal Mula Kasultanan Cirebon ku A.Setiawan jeung U.Syahbudin.[20]
- Babad Tanah Sunda Babad Cirebon ku P.S. Sulendraningrat.[20]
- Dongéng-dongéng Sunda, karangan D.K.Ardiwinata, terbit taun 1910.[21]
- Salawé dongéng-dongéng Sunda jeung pariboga, karangan C.N. Pleyte, duanana terbit taun 1991.[21]
- Warnasari Sunda I, karangan J.Kats, terbit taun 1991.[21]
- Dongéng-dongéng Sunda II, karangan R.H. Muhammad Musa (saduran), terbit taun 1912.[21]
- Dongéng-dongéng Sunda II, karangan Mas Saleh jeung Ardiwinata, terbit taun 1920.[21]
- Sakadang Peucang, karangan Sakadadibrata, terbit taun 1931.[21]
- Dongéng-dongéng Sasakala II, karangan Sakadibrata, terbit taun 1959.[21]
- Abu Nawas, karangan Mawarun (sadarun), terbit taun 1980.[21]
- Ganjaran Kanu Sabar, karangan M.O.Kusman, terbit taun 1980.[21]
- Beregejed (dongéng pikaseurieun), karangan Taufik Faturrahman, terbit taun 1982.[21]
Dongéng dirobah jadi wawacan, salain ditulis dongéng anu mimitina ngagunakeun basa lancaran bisa dirobah jadi wangun pupuh, nyaéta jadi wawacan.
Pungsi Dongéng[édit | édit sumber]
Kalungguhan dongéng kacida pentingna pikeun masarakat anu masih kénéh nyekel pageuh tradisi.[20] Dongéng henteu bisa di pisahkeun tina upacara ritual manusa nurutkeun kapercayaan. Pungsi dongéng ti jaman ka jaman robah.[20] Dina jaman masarakat buhun, dongéng téh henteu bisa dipisahkeun tina asal-usul upacara-upacara ritual manusa nurutkeun kapercayaan.[20] Dongéng sok dihartikeun alat pikeun ngabobodo budak céngéng.[20] Tapi mun seug dipaluruh leuwih jero, kalungguhan dongéng téh lain wates keur ngabobodo budak céngng hungkul, tapi mibanda tujuan séjén lamun ditétélakeun di handap:
- Ngarah anak incu urang nyaho kana turunan.[20]
- Ngarah anak incu urang nyaho kana pancakaki.[20]
- Ngarah anak incu urang nyaho kana asal muasalna tempat.[20]
- Ngarah anak incu urang nyaho kaayaan lemburna boh kaayaan alamna boh kaayaan tali parantina.[20]
- Ngarah anak incu urang manggih luang tina pangawéan karuhun pikeun bekel hirupna.[20]
- Ngarah pagawéan beurat karasa leuwih hampang.[20]
Dumasar kana hasil panalungtikan anu dilakukeun ku Bambang Sudarmoyo dina taun 1975 tétéla yén dongéng mampuh ngaronjatkeun Itelegence Question (I.Q) budak.[20] Budak kakeunaan ku Virus n Ach (need for Achievement) nyaéta virus nu ngamotipasin budak sangkan miboga cara mikir jeung paripolah anu leuwih épisién pikeun ngahontal hasil nu leuwih alus ti saméméhna tur salawasna bisa ngahontal préstasi kalayan optimal.[20] Panalungtikan séjén nu ngébréhkeun yén dongéng bisa méré kani'matan, kasugemaan batin jeung ngaronjatkeun kacerdasan pikeun nu macana.[20] Éta hal dibuktikeun ku panalungtikan di Amérika, anu nétélakeun yén barudak turunan Asia di Amérika leuwih cerdas ti batan barudak turunan urang Amérika, sabab warga Asia nu cicing di Amérika teu ninggalkeun tradisi karuhunna, utamana macakeun dongéng-dongéng ngeunaan karuhun ka budakna.[20]
catetan[édit | édit sumber]
- ↑ a b c d Suryani,Elis.(2010).Badingkut.Bandung: Danan Jaya.
- ↑ a b Definisi Dongeng (Dicutat tanggal 17 Oktober 2011)
- ↑ Suwondo, Dodo (2018). Pangajaran Basa Jeung Sastra Sunda: Panuyun Sangkan Bisa Ngajarkeun Basa Sunda Pikeun Mahasiswa jeung Guru PAUD/TIK. Jakarta: Penerbit YNHW. p. 39. ISBN 9786025069314. Diakses tanggal (disungsi – 22 Mei 2020).
- ↑ Danadibrata, R.A.2006.Kamus Basa Sunda. Bandung:PT Kiblat Buku Utama.
- ↑ Tamsyah, Budi Rahayu.(1997). Pangajaran Basa Sunda. Bandung: Pustaka Setia.(kaca 121)
- ↑ a b c Ruhaliah (2002) Sajarah Sastra Sunda.Bandung.Jurusan Pendidikan Bahasa Daerah
- ↑ a b Iskandarwassid.(1992).Kamus Istilah Sastra.Bandung: Geger Sunten. (kaca 40)
- ↑ Desny Maulida.2007.'Kamampuh Ngadongéng Siswa Kelas X SMK Kencana Bandung'.Skipsi.Universitas Pendidikan indonesia.
- ↑ a b c d Atin Solihat Rohmatus.2005.'Dongéng Rakyat Kacamatan Sukahaji pikeun Bahasa Pangajaran Sastra Di SMP Kacamatan Sukahaji'.Skripsi.Universitas Pendidikan Indonesia.
- ↑ Ruyana,Yus.1978.Panyungsi Sastra .Bandung: Gunung Larang. (Kaca 19)
- ↑ Shinta Iskandar.2005.Skripsi.Carita Rakyat di Kacamatan Ciparay pikeun bahan pangajaran sastra di SMP.UPI
- ↑ Faturohman, Taufik.1983.Ulikan Sastra .Bandung: Djatnika.
- ↑ a b Yopi Gunawan.(2009).Skripsi.Carita Rayat anu aya di Kacamatan Talaga pikeun Bahan Pangajaran di SMP.UPI.
- ↑ a b c d e f g h i j Danandjaja,James.(1994).Foklor Indonesia.Jakarta: Pustaka Baru.
- ↑ a b c Tamsyah,Budi Rahayu,Spk.1996.Pangajaran Sastra Sunda.Bandung: Pustaka Setia.
- ↑ a b c Aef Saeful Islam.(2011).Skripsi.Unsur Intrinsik Carita Rayat Kacamatan Cigasong Kabupatén Majaléngka pikeun Bahan Pangajaran Sastra di SMA.UPI.
- ↑ a b c d e f g Faturohman, Taufik, Drs.(1983).Ulikan Sastra(Pangajaran sastra Sunda pikeun Murid SMTP.Bandung:Djtnika.
- ↑ a b Shinta Iskandar.(2005).Skripsi.Carita Rakyat anu aya di Kacamatan Ciparay pikeun Bahan Pangajaran Sastra di SMP.UPI.
- ↑ Suherman,E.(1995).Basa jeung Sastra Sunda di Sakola Dasar.Bandung
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s Devi Rosita.(2010).Skripsis.Struktur Carita Rayat dina Kumpulan Buku Carita Rayat Cirebon pikeun Bahan Pangajaran Sastra di SMP kaca 16.UPI
- ↑ a b c d e f g h i j k l Andrian.2005.'Gaya Basa dina Kumpulan Dongéng Sakadang Peucang jeung Oray Héjo Karya Tasdik'.Skripsi.Universitas Pendidikan Indonesia.


c: text/html

text:
Hasil Pencarian
Hasil pencarian untuk kata kunci pangluhurna (4)
- Kampung Kuta Pantrang Nanggap Wayang
25 Jul 2004 - 9:51 pm
Hasil Lokakarya Aksara Sunda yang dilaksanakan atas prakarsa Pemda TK I Prop. Jabar dan Fakultas Sastra Universitas Padjadjaran, tanggal 21 Oktober 1997, adalah peristiwa budaya yang sangat besar dan mendasar "bagi" peradaban Sunda. Bangsa yang mempunyai sistem ortografis sendiri, berkemungkinan untuk menjadi bangsa yang "besar".
- TEMBANG SUNDA LARAS SOROG II
25 Oct 2002 - 4:25 pm
Kelanjutan dari artikel sebelumnya: "TEMBANG SUNDA LARAS SOROG I".
- TANGTUNGAN SUNDA EUSI PIKEUN NANJEURKEUN DEUI SUNDAKu: Eddy Nugraha
13 Jun 2002 - 6:45 am
Salian ti warna-warna kanyaho Urang Sunda ngeunaan sebutan Sunda eta, harti nu dipake ku para ahli ngeunaan Sunda oge robah-robah ti jaman ka jaman. Misalna, dina pustaka tahun 50-an harti sunda teh nepikeun ka leuwih ti 25 harti (Sajarah Sunda I, 1956). Satuluyna, dina kamus Basa Sunda timiti citakan ka 1 (LBSS, 1975) nepi ka citakan ka 7 (LBSS 1992) ngan dihartikeun sacara etnis sanajan ditambah katerangan ngeunaan harti asalna. Robah-robahna ieu nunjukkeun robahna pangartos para ahli Urang Sunda dina ngama'naan sunda jeung dina ngajelaskeun ngeunaan tangtungan sunda ka bangsana.
- THE CELESTINE PROPHECY(Manuskrip Celestine anu medar Konsep Evolusi Manusa jeung Kamanusaanana)
25 Apr 2002 - 3:54 am
Buku The Celestine Prophecy, karangan James Redfield ditarjamahkeun ku Alfons Taryadi. diterbitkeun ku Gramedia Pustaka Utama, 1999, citakan ka-3 kaitung buku nu laris, malah loba panganutna, kaasup di Indonesia oge. Ceuk beja mah ieu buku teh gambaran tina pamadeganana kelompok Greenpeace, anu miharep kapiarana lingkungan alam di sakuliah bumi.
Pamadeganana miang tina alam transenden - spiritual - pangpangna kamekaran spiritual personal anu cenah boh ku elmu pangaweruh, ku filsafat malah ku agama oge hal nu transenden spiritual ieu teh can bisa katerangkeun kalawan eces. Aya udagan anu dasar pisan nu rek dihontal ku The Celestine Prophercy nyaeta perlu ayana definisi anyar, pangpangna nu ngeunaan HAKEKAT TUHAN jeung HUBUNGAN URANG JEUNG TUHAN (kaca:51)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Rujak cingur
Rujak cingur nyaéta kadaharan anu bahan dasarna tina biwir jeung irung sapi beunang ngasakan.[1][2] Kaasup hiji kadaharan tradisional anu asalna ti daérah Jawa Timur, utamana ti kota Surabaya.[1][2] Kecap cingur sorangan dilarapkeun pikeun nyebut kana baham sapi jeung sabudeureuna, baham atawa cingur sapi beunang ngulub disiksikan laleutik satuluyna di kucuran sambel rujak.
Rujak cingur ilaharna diwuwuh ku rupa-rupa buah, kayaning bonténg, kerahi (bonténg anu has di Jawa Timur), bangkuang, buah ngora, ganas, kadongdong, tahu, témpé, bendoyo, jeung sayuran (togé, kangkung, jeung kacang panjang).[1] Pikeun ninyuh bahan-bahan rujak cingur, tayalain saos atawa sambel beunang ngarendos atawa ngabebek, bahanna kayaning: gula beureum, cabé, goréng suuk, uyah, cau manggala ngora, hurang, jeung cai asak saperluna.[1]
Mangsa disuguhkeun rujak cingur mah katempo henteu matak pikabitaeun, ku lantaran katembong guruntulan-guruntulan semu hideung anu taya lian ti cingur beunang nyiksikan.[1]


text:
Sex Simulator
Miluan masarakat sawawa peminat kaulinan
Kaulinan urang bisa diputer dina alat nu mana wae nu
Ngan klik jeung play, no pay, no ngadaptar
Lamun eta asalna pikeun nanaon loka porno, fitur pangpentingna kudu diversity. Simkuring sadaya beda jalma komo dina hiji tingkat individual urang geus sagala rupa nu beda-beda fantasies. Jeung urang diterapkeun ngan lamun urang dijieun kumpulan Gamcore Kaulinan. Euweuh urusan naon anjeun kink, anjeun bakal manggihan katuhu kaulinan keur maranehna di koleksi urang. Urang geus kaulinan keur unggal rasa, euweuh urusan naon anjeun seksualitas atawa leuwih sering dipake tinimbang anjeun dina cara pasangan anjeun kasampak., Ti nu sweetest jeung paling gairah kaulinan wildest hardcore porno kaulinan jeung paling twisted fetishes, sagalana bisa kapanggih dina kumpulan urang.
Di luhur nu, we datang jeung kaulinan anu bisa diputer dina alat nu mana wae. Sabab urang ngan ciri HTML5 kaulinan, urang koléksi nyaéta cross platform siap, sarta jadi loka urang. Anjeun bakal boga blast muter kaulinan ieu, sabab maranéhanana geus sagala ti generasi anyar, nu datang jeung grafik endah nu bakal nyieun anjeun ngarasa kawas anjeun keur ningali hiji film porno sedengkeun kaulinan. Jeung hal pangalusna ngeunaan loka urang nyaéta kanyataan yén sakabéh kaulinan urang bébas. Perkara teu di nu game anjeun nyokot, anjeun bakal muter langsung dina loka urang jeung no paywall. Anjeun teu kudu ngadaptar atawa ngundeur nanaon., Hiji-hijina hal anjeun kudu ngalakonan saméméh ngarasakeun kaulinan urang bakal pikeun mastikeun yén anjeun leuwih 18 heubeul taun. Lian ti nu, jeung anjeun geus alus pikeun muka. Hayu urang ngobrol leuwih ngeunaan jenis kaulinan anu datang dina loka urang dina ayat di handap ieu review urang.
Lamun datang ka kaulinan hardcore, urang boga sagalana anjeun kudu. Euweuh urusan naon ngajadikeun anjeun teuas jeung euweuh urusan naon bakal anjeun cumming, anjeun bakal manggihan kaulinan jeung katuhu kink pikeun anjeun. Urang geus sagalana ti masturbasi kaulinan di mana anjeun bakal mantuan sababaraha katresna imut squirt dina jadi sababaraha cara jeung di sisi séjén we boga sex orgy kaulinan jeung jadi loba chicks jeung ganteng guys fucking di kamar nu sarua., Lamun anjeun hayang hiji hal nyieun anjeun seuri, anjeun kudu coba kabogoh pangalaman kaulinan ti koleksi urang, di nu cutest anime katresna bakal muter peran anjeun asih gadis anu bakal mungkinkeun anjeun ngalakukeun nanaon maranéhanana awak. Dina waktu nu sarua, anjeun oge bakal manggihan wilder kaulinan dina loka urang. Mun anjeun geus sok hayang jadi dominator, anjeun boga kasempetan pikeun ngahukum sababaraha budak sex di alam liar tindakan ngajadikeun babu jeung disiplin sesi jeung urang BDSM kaulinan.
Jeung urang komo geus liar fetish kaulinan dina kumpulan urang. Ti suku ulin jeung humiliation kaulinan impregnation kaulinan jeung furry kaulinan, sagalana bisa kapanggih dina Gamecore Kaulinan. Dina waktu nu sarua, urang ogé boga queer kaulinan. Euweuh urusan lamun anjeun hayang nempo lesbi ngalakonan eta, ulin gay kaulinan tina sagala rupa atawa ngarasakeun sababaraha tranny jeung futanari kaulinan ieu, anjeun baris sanggup pikeun ngalakukeunana dina loka urang.
Jeung sadaya ieu kinks bisa ngarasakeun dina sagala rupa kaulinan genres. Ti simulators yén sadaya fokus dina hardcore sex bagian ka kaulinan petualangan jeung RPG kaulinan sex dina nu fokus disimpen dina carita ngan salaku loba nu geus disimpen dina fucking, anjeun bisa ngarasakeun unggal jenis kaulinan dina platform urang. Urang komo geus kaulinan teka pikeun ngajaga pikiran anjeun riweuh lamun anjeun geus bosen jeung lamun anjeun resep perang kartu kaulinan, urang boga sababaraha di mana anjeun bisa ngarasakeun multiplayer midangkeun.
Lamun urang dijieun ieu loka, urang tujuan utama ieu teu neukteuk juru. Jadi, urang ngaleungitkeun mana wae Flash porno kaulinan ti mimiti. Urang ngan ciri HTML5 kaulinan dina kumpulan ieu, jeung nu hartina grafik endah jeung kompléks midangkeun. Salah sahiji nu paling ngaapresiasi fitur nu dina sababaraha kaulinan urang nyaeta kanyataan yén anjeun moal bisa ngaluyukeun karakter anjeun bakal bangsat. Sababaraha kaulinan datang jeung saperti gede kustomisasi nu anjeun bakal bisa nyieun deui saha nyaho salaku karakter., Teu ngan éta, tapi lamun anjeun bakal muterkeun kaulinan, anjeun bakal ngarasa kawas nu chicks nu nyata, jeung éta alatan kabéh perhatian ka wincikan saeutik nu indit kana crafting kaulinan. Karakter datang jeung boobs jeung asses nu mumbul atawa meunang maca lamun anjeun spank jeung nyabok eta, maranehna datang jeung ungkapan raray jeung oge nyingkronkeun sora pikeun sadaya nu anjeun ngalakukeun eta jeung aya komo bersuara leuwih dialog dina sababaraha kaulinan. Kuring yakin yen unggal game di koleksi ieu bakal ngingetkeun anjeun., Sanajan urang kaulinan bisa dicoo dina platform naon wae, urang teu nyarankeun maen eta dina komputer, sabab dina cara nu anjeun bakal bisa ngahargaan grafik di maranéhanana bener nilai.
Urang moal ngabohong ka anjeun. Urang ulah boga sababaraha iklan dina loka urang. Tapi taya iklan ieu bakal mess nepi ka pituduh anjeun atawa pangalaman kaulinan. Nu iklan banner statis jeung maranéhanana disimpen dina nétral spot dina kaca. Anjeun moal meunangkeun jeung dialihkeun unggal malik, anjeun teu meunang bangor pop-up jeung urang teu kudu anjeun pikeun ngiluan situs saméméh anjeun muterkeun. Urang nawarkeun koleksi kaulinan éta sabenerna patut diputer jeung nu bakal ngajadikeun anjeun méakkeun loba wayah dina loka urang. Leuwih waktu méakkeun dina loka urang, nu leuwih hade urang meunang mayar, jeung urang bisa ganjaran birokrat tina kaulinan bener., Dina waktu nu sarua, urang nawarkeun anjeun alesan balik deui ka asalna urang. Koleksi ieu tumuwuh saban minggu. Urang boga kaulinan anyar pikeun anjeun terus, jeung nu naha urang nyarankeun bookmarking loka urang jeung datang deui ka us iraha wae anjeun kudu meunangkeun anjeun bangor juices ngalir. Urang bakal nungguan anjeun kapan anjeun kudu urang!


text:
Sebaran seragam
Dina matematik, sebaran seragam nyaéta probability distribution sederhana. Sebaran bisa discrete atawa continuous. Dina kasus diskrit, bisa di-karakterisasi ku nyebutkeun yén sakabéh nilai sarua kamungkinanna. Dina kasus kontinyu yén sakabéh panjang interval nu sarua mibanda kamungkinan nu sarua.
Kasus diskritÉdit
Variabel random nu mibanda unggal nilai n nu mungkin x1, x2, ..., xn mibanda kamungkinan nu sarua dina sebaran seragam diskrit, saterusna kamungkinan keur unggal hasil xi nyaéta 1/n. Conto gampang dina sebaran seragam diskrit nyaéta ngalungkeun dadu. Nilai nu mungkin x nyaéta 1, 2, 3, 4, 5, 6; dina unggal alungan, kamungkinan salah sahiji nilai muncul nyaéta 1/6.
Dina kasus nilai variabel random nu mibanda sebaran normal mangrupa riil, ngamungkinkeun keur ngagambarkeun fungsi kumulatif sebaran dina watesan degenarate sebaran, nyaéta
nu mana Héavyside step function θ(x) mangrupa CDF tina degenerate sebaran dina x = 0.
Kasus kontinyuÉdit
Dina kasus kontinyu, sebaran seragam disebut ogé sebaran bujursangkar sabab bentuk tina fungsi densiti probabiliti (tempo di handap). Hal ieu di-paraméterisasi ku nilai pangleutikna jeung panggedéna tina kaseragaman-sebaran random variable nu dicokot nyaéta a jeung b. Probability density function sebaran seragam nyaéta:
sarta cumulative distribution function nyaéta:
Grapik pungsi densiti probabiliti keur sebaran seragam siga di handap ieu:
Keur random variable nu nuturkeun sebaran ieu, nilai ekspektasi nyaéta (a + b)/2 sarta simpangan baku nyaéta (b - a)/√12.
Sebaran ieu bisa dipaké keur susunan nu leuwih kompleks tinimbang interval. Lamun S mangrupa susunan Borel positip, ukuran terhingga, sebaran probabiliti seragam dina S bisa dihusukeun ku nyebutkeun yén pdf nyaéta nol diluar S sarta sacara angger sarua jeung 1/K dina S, nu mana K ukuran Lebesgue tina S.
Standar sebaran seragamÉdit
Standard sebaran seragam nyaéta sebaran seragam kontinyu nu mibanda susunan nilai a jeung b nyaéta 0 jeung 1, mangka nilai variabel random ngan antara 0 jeung 1.
Sampling tina sebaran seragamÉdit
Waktu digawe maké probabiliti, karasa mangpaatna keur nga-run percobaan saperi dina simulasi komputer. Loba programming language nu mibanda kamampuan keur nyaruakeun pseudo-random numbers nu epektip kasebar dumasar kana standar sebaran seragam.
Lamun u mangrupa nilai sampel tina standar sebaran seragam , mangka nilai a + (b - a)u nuturkeun sebaran seragam nu di-paraméterisasi ku a jeung b, saperti nu dijelaskeun di luhur. Transpromasi séjénna bisa digunakeun keur nyaruakeun sebaran statistik séjénna tina sebaran seragam (tempo pamakean di handap)
Pamakean sebaran seragamÉdit
Dina statistik, lamun p-value dipaké salaku tes statistik keur null hypothesis sederhana, jeung sebaran test statistik kontinyu , mangka tes statistik bakal kasebar seragam antara 0 jeung 1 lamun null hypothesis bener.
Sanajan sebaran seragam teu ilahar kapanggih di alam, sabagéanna bisa dipaké keur sampling tina sebaran acak.
métodeu nu geus ilahar nyaéta inverse transform sampling method, nu maké cumulative distribution function (CDF) tina target variabel random. métodeu ieu kacida ngabantu dina pagawéan tioritis. Saprak simulasi maké métodeu ieu merlukeun inverting CDF tina variabel target, métodeu alternatipna geus dibagi keur kasus nu mana CDF teu dipikanyaho dina bentuk raket. Salah sahiji métodeu na nyaéta rejection sampling.
Sebaran normal mangrupa conto penting mangsa métodeu inverse transform teu episien. Sanajan kitu, éta mangrupa métodeu eksak, Box-Muller transformation, nu maké inverse transform keur konversi dua random variable seragam bébas ka dua sebaran normal random variabel bébas.


text:
11 Oktober
11 Oktober nyaéta poé ka-284 dina sataun (ka-285 dina taun kabisat) dina kalénder Gregorian, sésana 81 poé.
Kajadian[édit | édit sumber]
- 1030 - Pananggalan prasasti Sanghyang Tapak.
- 1634 - Banjir Buchardi ngahakan korban 1.500 jalma di Freisland Kaler, Dénmark jeung Jérman.
- 1811 - Kapal férry tanaga uap munggaran, Juliana, mimiti operasi di Palabuan New York.
- 1852 - Univérsitas Sidney diadegkeun di Ustrali.
- 1899 - Perang Boer Kadua di Afrika Kidul antara Britania ngalawan Bangsa Boer.
- 1932 - Presidén AS Franklin D. Roosevelt nampa surat ti Éinstéin ngeunaan bom atum.
- 1944 - Républik Rakyat Tuvan dianéksasi ku Uni Soviét.
- 1954 - Ho Chi Minh jeung Viet Minh mikawasa Viétnam Kalér.
- 1968 - NASA ngaluncurkeun Apollo 7, misi luar angkasa naje panumpang munggaran AS nu ngahasil.
- 1986 - Ronald Reagen panggih jeung Michael Gorbachev di Islandia, pikeun ngabahas pangwatésan Misil Balistik Jarak Nengah.
- 2002 - Serangan bom di hiji pusat balanja di Finlandia, 7 maot.
- 2013 - Parahu pangungsi Libya tikelebuh di Lampedusa Italia, 34 maot. Samemehna aya kajadian sarupa dina tanggal 3 Oktober.
Nu babar[édit | édit sumber]
- 1884 - Eleanor Roosevelt, ibu negara Amérika ka 39, Kota New York, AS. (td. 1962)
- 1937 - Bobby Charlton, manten pamaén bola jeung manajer tim nasional Inggris, Ashington, Northumberland, Inggris.
- 1942 - Amitabh Bachchan, béntang filem India, Utar Paradesh, India.
- 1961 - Amr Diab, tukang ngawih, aktor Mesir.
- 1965 - Rikishi, tukang gulat profésional Amérika
- 1966 - Luke Perry, aktor Amérika, Mansfield, Ohio, AS. (td. 2019)
- 1977 - Matt Bomer, aktor Amérika
Nu pupus[édit | édit sumber]
- 1862 - Pangéran Antasari, Pahlawan Nasional ti Kasultanan Banjar, maot di Bayan Begok, Hindia Walanda.
Poé peré / poé panginget-nginget[édit | édit sumber]
- Poé Parawan Intérnasional
- Poé Lopér Koran Intérnasional


text:
Sababaraha dinten ka pengker, kami nampi beja ti "GNU / Linux Distro Top dina DistroWatch" ku pangguna anu nganjang ka dinya. Sareng ieu henteu sanés "MX Linux". Anu parantos ngarilis béta kadua vérsi salajengna, nyaéta, "MX-21 Béta 2" pikeun diuji, boh ku pangguna biasa, sareng ku sadayana anu resep.
En "MX-21 Béta 2" Diantara seueur parobihan anu bakal urang tingali, aya ISOs anu sayogi tina 32 sareng 64 Bit jeung XFCE sareng Lingkungan Desktop Plasma, Jeung FluxBox Jandela Manajer.
Pikeun anu resep ngariksa berita naon MX-21 Béta 1 ISO, urang bakal langsung angkat di handap, tautan urang pos patali saméméhna sahingga saatos réngsé publikasi ieu aranjeunna tiasa sacara gampil ngaksésna:
"4 dinten kapengker (23/08/2021), halaman wéb resmi Distribusi GNU / Linux anu katelah "MX" masihan kami wilujeng sumping sareng warta anu ditunggu-tunggu ngeunaan kasadiaan versi béta anu munggaran tina MX Linux Distro ieu anu bakal rusak gratis, nyaéta, «MX-21». Sareng éta sadayana dimungkinkeun ku tim anu hébat dina pamekaran "MX", masihan kami ningali mimiti ISO anyarna dumasar kana "Debian 11 Bullseye", ngan sababaraha dinten saatos tim Debian GNU / Linux ngumumkeun hal ieu 14/08/2021 tanggal rilis sami." MX-21: Vérsi MX Linux beta 1 sayogi - Flor Silvestre / Wildflower
daptar eusi
MX-21 Béta 2: Ayeuna sayogi kanggo diuji
Warta ngeunaan MX-21 Béta 2
dumasar kana ieu publikasi anyar ti halaman wéb resmi tina MX Linux ieu anu asalna dina ISO anyar tina "MX-21 Béta 2":
¿Qué hay de nuevo?
- Rupa-rupa aplikasi anyar sareng anu diénggalan.
- Area pamilihan partisi installer énggal: Anu kalebet sababaraha dukungan lvm upami volume lvm parantos aya.
- Menu UEFI Live Boot Anyar: Anu ngamungkinkeun anjeun milih sababaraha pilihan boot langsung (kegigihan, sareng sajabana) tina menu boot sareng submenus tibatan nganggo ménu konsol anu sateuacanna.
- Lingkungan Desktop XFCE 4.16 sareng Plasma 5.20, ditambah manajer Fluxbox 1.3.7 Windows kalayan konfigurasi dina mx-fluxbox 3.0.
- Sandi pangguna (sudo) pikeun tugas administrasi sacara standar: Anu tiasa dirobih dina pilihan konfigurasi ieu: MX-Tweak + Tab sanés.
Parobihan naon anu anjeun lakukeun?
- Sistem installer sareng sistem langsung dianyarkeun kana vérsi anu pangénggalna.
- Sababaraha pembaruan tarjamahan, tapi seuseueurna masih dina prosés.
- Ménu langsung ayeuna kalebet fitur khusus sapertos pilihan rollback kanggo remastering.
- Ngagabungkeun supir mesa vulkan kana sakumpulan bungkus sacara standar.
- Téma "mx-comfortable" anyar kalebet.
- Pangrojong anu langkung saé pikeun sababaraha papan wifi realtek.
- Repo kaamanan Debian diaktipkeun sacara standar.
Salaku tambahan, ngeunaan ISO, ieu tiasa disebatkeun:
- ISO XFCE: Paket XFCE parantos diénggalan kana perbaikan bug anu pangénggalna. Plugin bagi Thunar Samba parantos ditambihan sareng plugin Docklike parantos diénggalan.
- ISO KDE / Plasma: Ngalereskeun masalah kacilakaan Dolphin File Manager nalika nganggo "Simpen parobahan kana desktop" nalika dipasang.
Tungtungna, pasti asup sabulan atanapi sakedik deui urang bakal ngaraos vérsi definitif sareng stabil tina "MX-21".
Resumen
Pondokna, pamekar ti "MX-21" teraskeun damel di ISO idéal mugia janten panerus pantes MX Linux ngaleupaskeun saga. Pribadi, éta nyaéta GNU / Linux Distro Kuring parantos nganggo sababaraha taun ayeuna, sareng éta sababna kuring nyarankeun pisan, sabab éta masihan kuring seueur nilai, kagunaan sareng kalenturan digarap.
Kami arepkeun yén ieu publikasi bakal kapaké pisan pikeun sadayana
«Comunidad de Software Libre y Código Abierto» sareng kontribusi ageung pikeun paningkatan, kamekaran sareng difusi ékosistem aplikasi anu sayogi
«GNU/Linux». Sareng tong lirén ngabagi éta ka batur, dina halaman wéb paporit, saluran, grup atanapi komunitas jaringan sosial anjeun atanapi sistem olahtalatah. Akhirna, buka halaman bumi kami di «TiLinux» pikeun neuleuman langkung seueur berita, sareng ngiringan saluran resmi kami Telegram ti DesdeLinux.


text:
daptar eusi
Pra-instalasi
Sateuacan anjeun tiasa masang Ubuntu 12.10 anjeun kedah ngalaksanakeun 3 léngkah:
- download gambar Ubuntu ISO. Upami anjeun henteu terang vérsi mana pikeun diunduh, kuring nyarankeun maca ieu heula bubuka kana sababaraha konsep dasar anu bakal ngabantosan anjeun milih distribusi naon waé.
- Kaduruk gambar ISO kana CD / DVD atanapi a kalam drive.
- Konpigurasikeun BIOS pikeun boot tina CD / DVD atanapi tina pendrive, gumantung kana naon anu anjeun pilih dina léngkah sateuacana.
Pamasangan léngkah-léngkah
Sakali BIOS parantos leres ngonpigurasi pikeun boot tina pendrive, balikan deui mesin ku pendrive dina tempatna. Saatos sababaraha saat, GRUB 2, anu boot boot loader Ubuntu, bakal muncul. Ieu dasarna aya 2 cara pikeun indit. Disarankeun pikeun nyobaan heula Ubuntu tanpa masang, pikeun ningali naha sistemna tiasa leres; nyaéta, upami perangkat keras anjeun ngadeteksi anjeun ogé, upami anjeun resep sistemna, jsb. Pilihan kadua masang sistem langsung.
Dina hal ieu, urang bade milih pilihan Coba Ubuntu tanpa masang.
Sakali sapatu Ubuntu, pencét kana ikon éta Pasang Ubuntu 12.10. Wizard instalasi bakal némbongan.
Hal anu mimiti dipilih nyaéta basa pamasangan. Milih Español, teras pencét tombol na Pasang Ubuntu.
Pastikeun yén anjeun nyumponan sarat pamasangan minimum ku ngaklik Teruskeun. Perhatoskeun yén hiji-hijina sarat penting nyaéta ngagaduhan ruang disk anu diperyogikeun.
Ngagaduhan konéksi Internét disarankeun tapi sanés sarat éksklusif sabab anjeun bakal tiasa leunduhan unduhan bungkus nalika langkung merenah pikeun anjeun.
Disarankeun ogé, sanaos sanés sarat éksklusif, kedah dihubungkeun sareng toko listrik. Ieu leres pisan upami anjeun nganggo laptop, kumargi prosés instalasi nyéépkeun seueur énergi sareng henteu kedah genius pikeun nyadar yén henteu saé mesin pareum di tengah-tengah pamasangan, langkung-langkung upami éta Éta ngeunaan pamasangan sistem operasi.
Salaku tambahan, dina bagian pamasangan ieu kami ditawarkeun pilihan pikeun milih upami kami badé ngaunduh pembaruan sistem nalika masang Ubuntu, pilihan anu kuring henteu nyarankeun pikeun mariksa sabab éta tiasa nunda prosés instalasi anu jauh.
Pilihan sanésna nyaéta ngaunduh perangkat lunak pihak katilu anu ngamungkinkeun urang maénkeun eusi multimédia gratis sapertos file mp3 atanapi ningali kontén multimedia dina wéb anu dikembangkeun dina Flash, sapertos sababaraha pidéo dina YouTube atanapi gim dina halaman wéb sapertos Facebook.
Kuring sacara pribadi resep masang sadaya perangkat lunak ieu sacara manual saatos prosés instalasi réngsé, tapi teu aya masalah upami anjeun hoyong parios pilihan ieu sareng ngalakukeun éta salami prosés pamasangan.
Ieu mangrupikeun bagian anu paling sesah: partisi disk.
Mimiti, kedahna diklarifikasi yén layar tiasa rada béda, gumantung kana sistem operasi atanapi sistem anu parantos dipasang dina mesin éta. Janten, contona, upami anjeun gaduh versi Ubuntu anu langkung lami dipasang, pilihan pikeun ngapdét sistem ogé bakal ditingalikeun.
Dina hal ieu, hayu urang nganggap skénario anu has: anjeun mésér komputer, éta ngagaduhan Windows 8, anjeun sadar yén éta kosong anjeun hoyong nyobian anu énggal.
Ieu 3 cara pikeun indit:
a) Cabut sistem operasi anu lami sareng pasang: ieu mangrupikeun pilihan anu paling gampang: ngahapus sadayana teras pasang di luhur. Henteu kedah hanas sirah anjeun ngeunaan partisi disk atanapi anu sapertos kitu.
b) Pasang Ubuntu sareng Windows: Pilihan ieu ngamungkinkeun urang ngalaksanakeun pamasangan babarengan sareng pamasangan Microsoft Windows ayeuna, nawiskeun kami pilihan pikeun nyiptakeun partisi pikeun Ubuntu Linux tina rohangan disk gratis anu dipiboga ku mesin urang, bahkan tiasa ngarobih ukuran ukuran partisi anu nyarios langsung tina dialog installer.
c) Pamisahan disk ku cara manual.
Upami anjeun milih pilihan katilu, wizard partisi disk bakal ngamimitian. Ku alatan éta, léngkah ieu opsional. Éta ngan ukur disarankeun pikeun pangguna panengah atanapi canggih anu terang naon ieu hartosna. Léngkah naon waé anu salah tiasa ngahasilkeun leungitna data dina disk. Upami anjeun henteu hoyong résiko, entong ngalakukeun éta.
Upami anjeun mutuskeun pilihan ieu, rekomendasi kuring pikeun ngabagi disk kana 3 partisi:
1.- Pamisahan akar. Dimana sistem bakal dipasang. Anjeun kedah dipasang dina /. Abdi nyarankeun format file EXT4. Ukuran minimum kedah sahenteuna 5 gigs (2GB pikeun sistem dasar sareng sésana pikeun aplikasi anu badé dipasang di payun). Kuring ngulang deui, ieu ukuran minimum, sanés anu ideal (anu tiasa 10/15 GB).
2.- Pamisahan imah. Dimana bakal sadayana dokumén anjeun. Anjeun kedah dipasang di / bumi. Abdi nyarankeun format file EXT4. Ukuranana mangrupikeun pilihan murni pribadi sareng gumantung kana sabaraha anjeun badé nganggo éta.
3.- Pamisahan swap. Spasi ditangtayungan dina disk pikeun mémori swap (nalika anjeun kehabisan RAM sistem nganggo ruang disk ieu "ngalegaan"). Partisi ieu teu tiasa disingkahkeun sareng kedah aya enya atanapi leres. Ukuran anu disarankeun nyaéta: a) pikeun partisi tina 1gb atanapi kirang, swap kedah janten dua kali memori RAM anjeun; b) pikeun partisi 2gb atanapi langkung, swap sahenteuna kedah 1gb.
Nalika sadayana parantos siap, klik OKÉ sareng sistem bakal naroskeun upami anjeun satuju kana perobihanna.
Pencét kana Pasang ayeuna. Hal anu pangpayunna nyaéta milih zona waktos:
Hal salajengna anu bakal kami atur nyaéta keyboard. Entong hilap pikeun nguji keyboard pilihan anjeun (khususna tombol rumit sapertos ñ, ç sareng Altgr + sababaraha kombinasi konci). Upami éta henteu tiasa dianggo leres, cobi perenah keyboard anu sanés.
Saatos ngonfigurasi kibor sumping konfigurasi pangguna.
Anjeun kedah ngalebetkeun nami pangguna sareng kecap akses, nami kanggo komputer sareng tangtoskeun naha kedah nyungkeun kecap akses pikeun lebet. Ti dieu ogé dimungkinkeun pikeun énkripsi folder pribadi, anu kuring henteu nyarankeun (sabab éta tiasa ngalambatkeun sistem) kecuali anjeun teuing paduli kaamanan dokumén anu disimpen dina mesin éta.
Saatos sababaraha saat, salinan file bakal réngsé. Samentawis éta, anjeun tiasa nikmati sababaraha gambar anu nunjukkeun sababaraha manpaat Ubuntu.
Sakali sadayana parantos siap, anjeun tiasa ngabalikan atanapi neraskeun uji coba sistemna.
Akhirna, balikan deui sareng cabut disk atanapi pendrive anu parantos anjeun anggo.


text:
1Ti Paulus, rasulna Isa Al Masih, — numutkeun pangersa Allah, Juru Salamet urang jeung Isa Al Masih, sumber pangharepan urang —
2Dumateng Timoteus, anak teges bapa dina iman. Muga-muga hidep ginuluran rahmat, welas asih, sarta karahayuan ti Allah — Rama — jeung ti Isa Al Masih, Gusti Jungjunan urang.
3Kahayang bapa mah hidep teh kudu aya di Epesus, sakumaha pamenta bapa basa keur arek ka Makedoni tea. Ari sababna, di ditu teh aya anu nyebar-nyebar pangajaran mahiwal. Perlu ku hidep dieureunkeun.
4Teges-tegeskeun ka maranehna, geura leungitkeun kituh eta dongeng-dongeng nataan berendelan ngaran karuhun-karuhun anu sakitu panjangna teh; lantaran ngan ngondang pacekcokan wungkul, lain nungtun kana katartiban hirup anu ti Allah, anu kudu dibeunangkeun ku iman.
5Bapa menta kieu teh seja ngahudang deui kanyaah anu bijil ti ati nu wening, kaluar tina pikiran nu mencrang, jeung tina iman anu iklas.
6Geus loba anu naringgalkeun sipat kieu teh, kalah ka ngaradu omong anu teu uni.
7Boro bae hararayang jadi guru Toret, ari heug kana omongan sorangan ge teu ngarti sarta kana sual nu dipadukeun teu nyaho.
8Memang urang nyaho, Toret teh hade, asal dipake jeung samistina.
9Papadaning kitu, kudu diingetkeun: Hukum Toret teh dijieunna lain keur jelema anu harade, tapi keur anu rerempak, keur penjahat, keur nu kupur jeung doraka, keur nu teu raresep kana nu suci atawa sual kabatinan, keur anu ngabinasa indung bapa, keur nu maehan,
10keur tukang rucah jeung jinah, keur anu bangkawarah, keur culik, keur tukang ngajualan jelema, keur tukang bohong, keur saksi palsu, jeung saterusna deui, nya eta anu papalingpang jeung ajaran anu bener.
11Ari ajaran anu bener teh dasarna mah, nya eta Injil nu nyaritakeun ka-Agungan jeung ka-Mulyaan Allah, nu dipercayakeun ka bapa sarta ku bapa keur diwawarkeun.
12Bapa muji sukur ka Isa Al Masih, Juru Salamet urang, anu geus maparin kakuatan ka bapa. Muji sukur, reh ku Anjeunna dipercanten ngemban ieu papancen.
13Padahal bapa teh, bareto mah, sakitu moyokna, ngahina, jeung nganiaya ka Anjeunna. Tapi Allah, anggur mikawelas ka bapa; ma'lum ku sabab bapa, bareto mah, teu percaya; jadi, teu nyaho yen kalakuan kitu teh salah.
14Ku Allah, nu maha welas, bapa teh digunturan sih kurnia, iman, jeung kanyaah tina sumberna pisan, nya eta Isa Al Masih.
15Picatur anu nyebutkeun yen: “Isa Al Masih sumping ka dunya pikeun nyalametkeun nu daroraka” teh, tetela benerna; bukti beunang dipercaya. Ti antara anu daroraka, nya bapa anu pangdoraka-dorakana.
16Tapi malah nya ku sabab eta pisan, Allah miwelas-Na ka bapa teh. Isa Al Masih, ka bapa, geus mintonkeun kasabaran anu luar biasa; nepi ka ieu pangalaman bapa teh, dijadikeun conto ka sakabeh anu palercaya ka Anjeunna sapandeurieun bapa, nya eta anu pada ngarep-ngarep geusan meunangkeun hirup anu langgeng.
17Kahormatan jeung kaagungan, kasanggakeun sapapaosna ka payuneun Raja nu langgeng, nu teu keuna ku binasa, jeung maha gaib, nya eta Allah Anu Tunggal! Amin.
18Timoteus, anaking! Tugas anu ku bapa dipercayakeun ka hidep teh, sajalan jeung hiji nubuwat anu bareto diucapkeun ka hidep ngeunaan tugas hidep kiwari.
19Puhit eta ucapan ti nubuwat teh ku sanubari hidep anu murni, supaya kuat iman kapercayaan hidep ngalakonan utamaning jurit. Aya sawatara jalma anu ngabarandel, nepi ka leungit iman kapercayaanana;
20upamana bae Himenius jeung Aleksander. Maranehna ku bapa mah geus diserenkeun ka setan, sina maranehna teh karapok ngahinakeun Allah.


text:
Hidroponik
Hidroponik nyaéta budidaya mélak nu ngamangpaatkeun cai tanjeung teu ngagunakeun taneuh kalawan mokuskeun dina nyumponan kapérluan nutrisi pikeun pépélakan.[1] Atawa hiji kagiatan tatanén nu ngamangpaatkeun cai pikeun gaganti taneuh dina tempat nyumponan kabutuhan nutrisina.[1] Kapérluan cai dina hidroponik leuwih saeutik tinimbang kapérluan cai dina budidaya maké taneuh.[2] Hidroponik ngagunakeun cai anu leuwih éfisién, jadi cocog dilarapkeun dina daérah anu ngabogaan kiriman cai anu kawates. [1][2]
Etimologi[édit | édit sumber]
Hidroponik (Inggris: hydroponic) asalna ti kata Yunani nyaéta hydro hartina cai jeung ponos hartina daya. Hidroponik ogé disébut soilless culture atau budidaya tanaman tanpa tanah. Jadi hidroponik miboga harti budidaya pepelakan nu ngamangpaatkeun cai kalawan teu ngagunakeun taneuh salaku média tanam atawa soilless.[1][3]
Sajarah[édit | édit sumber]
Téhnik melak sistem hidroponik ieu geus ditalungtik saprak puluhan taun ka tukang, atawa kurang leuwih saprak taun 1672. Perkara ieu dibuktikeun kalawan kaayaan buku nu nuliskeun ngeunaan téhnik penanaman hidroponik ,nyaéta buku karya Francis Bacom.[4]
Rupa-rupa hidroponik[édit | édit sumber]
Wick sistem[édit | édit sumber]
Wick sistém atawa sistém sumbu nyaéta sistém hidroponik nu pang sédérhanana sarta pang lobana dipaké dina sistém hidroponik, utamana pikeun nu munggaran.[1] Sistém iéu disébut sistém sumbu sabab ngamangpaatkeun sumbu atawa kaén flanel nu nyambungkeun antara larutan nutrisi kalawan média pelak. Wick system dijieun kalawan nyerepan larutan nutrisi ngagunakeun sumbu saterusna ngalirkeun na ka akar pepelakan.[5]
Water Culture System[édit | édit sumber]
Water Culture Systém atawa sistém kultur cai statis mangrupa sistém hidroponik sédérhan satérusna.[6] Sistém hidroponik ieu dijieun ku cara ngeueum pepelakan ku cai nu dicampur larutan nutrisi.[1][6] Minangka tempat nunda pepelakan biasana dipaké papan styrofoam nu ogé boga kagunaan keur nahan pepelakan sangkan bisa ngambang, ku kituna sistem ieu ogé disebut sistem rakit apung.[6]
NFT Sistem (Nutrient Film Technique)[édit | édit sumber]
NFT Sistém mangrupa sistém hidroponik nu dijieun ku cara ngabagikeun cai nutrisi di pépélakan ngaliwatan aliran cai nu leutik.[1] Nutrisi dijieun laju-menerus bersirkulasi ngagunakeun pompa tanpa ngagunakeun timér.[1] Di bagéan akar pépélakan teu kabéh kakeueum di jero cai nutrisi,ku kituna akar nu teu kakeueum cai éta dipalar sanggup nyokot oksigén keur pertumbuhan pépélakan.[6]
Ebb & flow system[édit | édit sumber]
Sistém ieu disébut ogé kalawan sistém pasang surut sabab pépélakan meunangkeun cai, nutrisi, sarta oksigén ti prosés pamompaan bak tampung nu èngkéna arék ngabaséuhan akar pépélakan. Wanci cai bahé ngabaseuhan akar ieu disebut pasang kawas pérkara na cai basisir nu keur bahé.[1][6]
Drip sistem[édit | édit sumber]
Drip sistem atawa disebut ogé sistem tetes mangrupa téhnik hidroponik ku cara meneteskeun larutan nutrisi sacara laju menerus ka jero media pelak ngaliwatan pipa atawa selang.[6] Larutan nutrisi ditampung di jero wadah atawa tandon cai saterusna dihubungkeun kalawan ngagunakeun selang nu terhubung kalawan media pelak kaliwat cai dikompa tepi ngawangun tetesan-tetesan di media pelak.[1][6]
Aeroponyc[édit | édit sumber]
Aeroponik mangrupa sistém hidroponik nu ngagunakeun nozzle atawa sélang pényébar keur nyieun butiran halimun lémbut keur ngahasilkeun oksigén.[6] Sistem aéroponik kagolong sistem canggih sarta arang ku kituna sistem ieu umumna dipaké ku balé panalungtikan sarta mahasiswa pertanian.[1] Di sistem ieu pepelakan arek nyerepan nutrisi nu ukuranana leutik sarupa kalawan halimun.[1][6]
Bubbleponics (Sistem Gelembung)[édit | édit sumber]
Métodé pépélakan hidroponik nu dipikawanoh minangka Deep Water Culture yakti numuwuhkeun pepelakan sacara mengambang diatas larutan nutrisi. Pepelakan ditahan ngagunakeun jaring kalawan akar pepelakan didalam cai. Larutan nutrisi aliri gelembung hawa nu memperkaya oksigen dina larutan nu aya gunana pikeun akar keur jadi. Di mangsa asal pertumbuhan akar,larutan nutrisi dipompakeun ngaliwatan pembentuk gelembung keur memperkaya kandungan oksigen didalam larutan nu kabuktian ngabantu pertumbuhan akar ti pepelakan. Ieu pisan nu dipikawanoh minangkamétodeuBubbleponic.
DFT Sistem (Deep Flow Technique)[édit | édit sumber]
DFT sistem nyaéta cara melak pepelakan kalawan mensirkulasikeun larutan nutrisi pepelakan sacara laju-menerus salila 24 jam di runtuyan aliran katutup. Larutan nutrisi pepelakan di jero tangki dikompa ku pompa cai keur bak penanaman ngaliwatan raramat irigasi pipa,saterusna larutan nutrisi pepelakan di jero bak penanaman dikocorkeun balik deui keur tangki.
Sistem Fertigasi[édit | édit sumber]
Sistem fertigasi tanaman hidroponik adalah téhnik aplikasi yang menggunakan unsur hara melalui sistem irigasi. Fertigasi merupakan singkatan dari fertilisasi atau (pemupukan) dan irigasi. Dalam menggunakan téhnik fertigasi biaya untuk pemupukan dapat dikurangi, karena pupuk diberikan bersamaan dengan penyirama.
Bioponic[édit | édit sumber]
Metode pelak bioponik mangrupa padika budidaya pepelakan hybrid nu ngumpulkeun antara sistem pelak hidroponik kalawan sistem pertanian organik. Padika ieu kapanggih keur nungkulan masalah-masalah sarta ngumpulkeun kauntungan ti dua padika pelak kasebut. Jadi,padika bioponik nyaéta sistem hidroponik nu ngagunakeun nutrisi organik nu asalna ti bahan-bahan alila.
Média pélak[édit | édit sumber]
Media pelak inert nyaéta media pelak nu teu nyadiakeun unsur hara. umumna media pelak inert boga fungsi minangka buffer sarta nu jadi seundak pepelakan. Sababaraha conto di antarana nyaéta :
- Arang sekam
- Spons
- Expanded clay
- Rockwool
- Sabut (Coir)
- Perlite
- Karang apung (Pumice)
- Vermiculite
- Keusik
- Kerikil
- Kekebul kayu atawa disebut kekebul ragaji
Kauntungan téknik hidroponik[édit | édit sumber]
- Teu merlukeun taneuh
- Cai arék laju bersirkulasi di jero sistem sarta bisa dipaké keur kaperluan sejen,contona dijadikeun akuarium
- Pengendalian nutrisi leuwih basajan ku kituna nutrisi bisa dibikeun sacara leuwih éféktifsarta efisien
- Relatif teu ngahasilkeun polusi nutrisi ka lingkungan
- Mikeun meunang nu leuwih loba
- Gampang dina manen meunang
- Steril sarta beresih
- Media pelak bisa dipaké remen
- Bebas ti tumbuhan pengganggu/gulma
- Pepelakan jadi leuwih gancang
Rujukan[édit | édit sumber]
- ↑ a b c d e f g h i j k l Istiqomag S.pd, Siti. Menanam Hidroponik. Ciracas, Jakarta2005: Ganeca. ISBN 9789791211482. Diakses tanggal 8 Nopember 2019.
- ↑ a b "Mengetahui Apa Itu Teknik Menanam Tanaman Hidroponik". Bibit Online (dalam id-ID). Diakses tanggal 2019-11-02.
- ↑ 'Alawiyah, Yasila. "Menanam Melon dengan Cara Hidroponik". dx.doi.org. Diakses tanggal 2019-11-02.
- ↑ Suprijadi, Suprijadi; Nuraini, N; Yusuf, M (2011-01-03). "Sistem Kontrol Nutrisi Hidroponik Dengan Menggunakan Logika Fuzzy". Jurnal Otomasi Kontrol dan Instrumentasi 1 (1): 49. doi:10.5614/joki.2009.1.1.6. ISSN 2460-6340. http://dx.doi.org/10.5614/joki.2009.1.1.6.
- ↑ Salamah, Nina; Riyanto, A (2018-01-30). "TEKNIK BERCOCOK TANAM HIDROPONIK PADA LAHAN SEMPIT DI DUSUN TARUBAN WETAN, TUKSONO, SENTOLO, KULONPROGO". Jurnal Pemberdayaan: Publikasi Hasil Pengabdian Kepada Masyarakat 2 (1): 15. doi:10.12928/jp.v2i1.388. ISSN 2580-2569. http://dx.doi.org/10.12928/jp.v2i1.388.
- ↑ a b c d e f g h i Wachdijono, Wachdijono; Wahyuni, Siti; Trisnaningsih, Umi (2019-10-28). "SOSIALISASI URBAN FARMING MELALUI BUDIDAYA TANAMAN SAYURAN SECARA VERTIKULTUR DAN HIDROPONIK DI KELURAHAN KALIJAGA, KECAMATAN HARJAMUKTI, KOTA CIREBON". QARDHUL HASAN: MEDIA PENGABDIAN KEPADA MASYARAKAT 5 (2): 90. doi:10.30997/qh.v5i2.1928. ISSN 2550-1143. http://dx.doi.org/10.30997/qh.v5i2.1928.


text:
Mark Zuckerberg
Mark Elliot Zuckerberg nyaéta saurang programer komputer sarta pangusaha asal Amérika Sarikat anu ngadegkeun loka jejaring sosial nomer 1 nyaéta Facebook.com.[1] Mark lahir di wewengkon ngaranna Dobbs Ferry, Westchester County, kota New York, anak ti Edward sarta Karen Zuckerberg, manéhna nyaéta anak kadua ti opat duduluran ti kolot pasangan dokter huntu - psikiater.[1] Saprak leutik Zuckerberg resep ngutak-ngatik komputer, mecakan sagala rupa program komputer sarta diajar nyieunana.[1] Bapana sorangan melikeun komputer saprak manéhna umurna dalapan taun.[1]
Kahirupan Mark Zuckerberg[édit | édit sumber]
Zuckenberg nyaéta anggota Alpha Epsilon Pi, dina awalna Mark Zuckerberg saukur saurang mahasiswa ti Universitas Harvard, Zuckerberg tuluy nyieun hiji sistem jejaring sosial pikeun kelasna, tapi sanggeus manéhna nyieun sistem kasebut, tétéla beuki loba waé jelema anu kagabung dijerona.[1] Sistem éta lila-lila geus menjaring universitas pangdeukeutna ti tempatna kuliah, sarta ieu nu mimiti Facebook ku urang wawuh ayeuna.[1] Tina kaayaan ieu, Zuckerberg berinisiatif pikeun ngamekarkeun sistem jejaring kasebut.[1] Mula-mula Zuckerberg ngamekarkeun sistem ieu sarta méré ngaran Facebook, Zuckerberg sarta kawan-kawanna tuluy nyéwa tempat di Palo Alto, California minangka tempat pikeun ngamekarkeun Facebook.[1] Alatan pogot pikeun ngamekarkeun proyék Facebook, mangka Zuckerberg poho ngeunaan kuliahna.[1] Zuckerberg nyanghareupan dina pilihan-pilihan anu hésé antara milih atikanana atawa bisnis proyék anu keur manéhna kembangkeun, jeung semangat anu optimis Zuckerberg sarta kawan-kawanna milih pikeun ninggalkeun kuliah maranéhanana, sarta fokus diri dina proyék Facebook kasebut.[1] Baheula, Waktu di sakola tengahan Phillips Exeter Academy, manéhna sarta baturna, D'Angelo, nyieun plug-in pikeun MP3 player Winamp.[1] Plug-in nyaéta program komputer anu bisa berinteraksi kalayan aplikasi host kawas ramat browser atawa surélék pikeun kaperluan nu tangtu.[1]
Zuckerberg sarta D'Angelo nyieun plug-in pikeun menghimpun kesukaan jelema ka rupa-rupa jenis lagu sarta saterusna nyieun play list-nya luyu seléra maranéhanana.[1] Maranéhanana ngirimkeun program éta ka sagala rupa pausahaan kaasup ka AOL (American Online) sarta Microsoft.[1] Dina taun terakhirna di Phillips manéhna direkrut ku Microsoft sarta AOL pikeun hiji proyék.
Asal-muasal ayana Facebook[édit | édit sumber]
Waktu nuluykeun sakola ka paguron luhur duanana kudu pisah.[1] D'Angelo asup Caltech sedengkeun Zuckerberg asup Harvard.[1] Di Harvard Zuckerberg manggihan ideu nyieun buku direktori mahasiswa online alatan universitasna teu ngabagikeun facebook (buku mahasiswa anu memuat poto sarta identitas mahasiswa di universitas éta) dina mahasiswa anyar minangka ajang pertemanan di antara maranéhanana.[1] Tapi unggal manéhna nawarkeun diri nyieun direktori éta, Harvard nampik.[1] "Maranéhanana ngomong boga ékol pikeun henteu ngumpulkeun informasi (mahasiswa) ieu," ceuk Zuckerberg saterusna.[1]
Cacak ditampik manéhna sok néangan cara pikeun ngawujudkeunana. "Kuring hayang némbongkeun lamun hal éta bisa dipigawé," terusna soal kengototanna nyieun direktori éta.[1] Proyék kahijina nyaéta Coursematch (www.coursematch.com) anu matak bisa sakabéh balad sakelasna berkomunikasi. Hiji peuting di taun kadua manéhna kuliah di Harvard, Zuckerberg nyabot data mahasiswa Harvard sarta ngasupkeun kana website anu manéhna jieun ngaranna Facemash.[1] Sajumlah poto batur mahasiswana terpampang di dinya.[1] Teu poho manéhna ngabubuhkeun kalimah anu ménta nu datangna nangtukeun mana ti poto-poto ieu anu pang "hot".[1] Pancinganna ngena, dina témpo opat jam saprak manéhna ngaluncurkeun website éta kacatet 450 jelema ngadatangan Facemash sarta saloba 22.000 poto maranéhanana buka.[1] Pihak Harvard nyahoeun sarta sambungan internet ogé dipegat, Zuckerberg diperkarakan alatan dianggap maok data.[1] Anak ngora rambutan keriting ieu ogé ménta hampura ka batur-batur anu potona asup di Facemash.[1] Tapi manéhna teu menyesali tindakanna. "Disangka ku kuring informasi kawas éta kudu sadia (online)," ujarnya.[1]
Alih-alih kapok manéhna kalahka nyieun website anyar kalayan ngaran Facebook (www.thefacebook.com).[1] Website ieu manéhna luncurkeun dina Pebruari 2004.[1] Facebook mangrupa penyempurnaan ti Facemash.[1] Sasaranna tetep minangka tempat pasamoan sasama mahasiswa Harvard, dina guaran di website-na ayeuna disebutkeun yén Facebook nyaéta hiji pakakas sosial pikeun mantuan jelema berkomunikasi leuwih efisien jeung batur, kulawarga, atawa batur gawéna.[1] Facebook nawarkeun navigasi anu gampang pikeun para pamakéna. Saban nu boga account boga rohang pikeun memajang potona, babaturanana, network, sarta ngalakonan hal séjénna kawas bisa berkirim talatah sarta séjén sajabana.[1]
Lobana aplikasi anu bisa dipaké ku anggotana nyieun Facebook digandrungi loba jelema.[1] Konon nepi ka ayeuna geus leuwih ti 20.000 aplikasi diasupkeun kana Facebook anu bisa dipaké para anggotana.[1] Sahenteuna 140 aplikasi kakara ditambahkeun ka Facebook saban poéna sarta 95% nu boga account Facebook geus ngagunakeun saeutikna hiji aplikasi.[1]
Penyertaan loba aplikasi ieu nyieun Facebook béda kalayan website jejaring sosial tiheula kawas Myspace.[1] Tuluy jelema ngabrul ngadatangan website na sarta ngadaptar jadi anggotana.[1] Dina waktu dua minggu sanggeus diluncurkeun, sapamatuk mahasiswa Harvard geus mibanda account di Facebook.[1] Tétéla teu ngan mahasiswa Harvard anu kabetot, sawatara kampus ogé ménta diasupkeun dina jejaring Facebook.[1] Ieu nyieun Zuckerberg kawalahan, manéhna tuluy ménta bantuan dua baturna pikeun milu ngamekarkeun Facebook.[1] Dina témpo opat bulan Facebook geus bisa menjaring 30 kampus, nepi ka ahir 2004 jumlah pamaké Facebook geus ngahontal hiji juta.[1]
Pamaké Facebook terus ngaronjat, kalahka aya sajumlah jelema anu teu deui jadi mahasiswa atawa anu masih di sakola hayang ngagabung.[1] Gedéna desekan ieu nyieun Zuckerberg sarta parakanca megatkeun Facebook muka raramat pikeun para siswa sakola tengahan (di dieu SMU) dina Séptember 2005.[1] Teu lila saterusna maranéhanana ogé muka jejaring para pagawé kantoran.[1] Kasibukan anu rongkah ieu nyieun Zuckerberg kudu megatkeun kaluar ti Harvard.[1] "Naon anu kuring hayang geus aya di leungeun, kuring henteu hayang boga ijazah saterusna digawé.<[1] Nurutkeun kuring, pakasaban saukur pikeun jalma-jalma anu lemah," cenahna dina Majalah Current.[1] Zuckerberg sarta parakanca saterusna ngamekarkeun Facebook leuwih laér deui.[1] Dina Séptember 2006 Facebook muka pendaftaran pikeun jejaring umum jeung sarat mibanda surélék, saprak éta pisan jumlah anggota Facebook melesat.[1]
Ayeuna jumlah anggota aktipna ngahontal 70 juta di sakumna dunya.[1] Jejaring anu dihimpunna ngahontal genep juta raramat (jumplukan pertemanan) ngawengku 55.000 raramat dumasar démografi, pakasaban, sakola, kolegial, sarta sajabana.[1] Saban poéna aya 14 juta poto di-upload (diasupkeun ka Facebook).[1] Sarta dina hal jumlah trafik pengakses Facebook jadi website pangaktipna ka-6 di dunya sarta jadi website jejaring sosial kadua pangbadagna vérsi camscore.[1]
Kakayaan Zuckerberg[édit | édit sumber]
Hilir mudik warta ngeunaan perombakan loka utama Facebook henteu nyieun Céo Facebook, Mark Zuckerberg “merugi”.[2] Salah sahiji majalah terkemuka di dunya, Forber anu rutin merilis daptar kakayaan para pangawasa dunya maya, Zuckerberg junun jadi jelema mimiti bisa ngéléhkeun kakayaan dua pangadeg Google, Sergey Brin sarta Larry Page.[2] Saméméhna Zuckerberg aya dina nomer 35 taun ka tukang, kiwari manéhna aya di posisi 14 kalayan total jumlah kakayaan pribadi ngahontal USD 17,7 milyar.[2] Dina posisi 13 di luhur Zuckerberg aya CEO Amazon, Jeff Bezos, anu mibanda kakayaan USD 19,2 milyar. Kawas dikutip ti loka Mashable, Jumaah (23/9), pangadeg Google sorangan unggal mibanda kakayaan sagedé USD 16,7 milyar atawa aya dina posisi 15.[2] Tuluy saha waé daptar milyuner jagad maya séjénna di ”Richest People in America” kasebut? Aya pangadeg Microsoft, Bill Gates anu masih aya di posisi kahiji, tuluy CEO Oracle, Larry Ellison di nomer 3.[2] Samentara éta, urutan CEO Apple, Steve Jobs aya cukup laér di posisi 39 anu sempet mengejutkan ogé lamun nempo pausahaan Apple anu mangrupa salah sahiji pausahaan bernilai di dunya, saterusna aya Michael Dell (18), Steve Ballmer (19), Paul Allen (23), pangadeg ebay, Pierre Omidyar (50), Eric Schmidt (51), George Lucas (107) sarta Mark Cuban (171).[2]
Referensi[édit | édit sumber]
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak al am an ao ap aq ar as at au av aw ax ay az ba (id)Biografi Mark Zuckerberg (diaksés tanggal 12 Nopember 2011)
- ↑ a b c d e f (id)Kekayaan Mark Zuckerberg Kalahkan Pendiri Google (diaksés tanggal 12 Nopember 2011)


text:
Tanggal 8 Désémber, Quzhou khususna tiis dina usum salju anu parna. Kira-kira jam 5 sore, Chen Zhonghua, wakil kepala redaksi eksekutif Hebei Cabang kantor berita Xinhua, Wang Min, diréktur Menteri urusan ékonomi, Yan Qilei, wakil diréktur Menteri urusan ékonomi, sareng lima urang sanés ngadamel khusus perjalanan ti Shijiazhuang ka biologi Chenguang pikeun ngawawancara Lu Qingguo, manajer umum Hebei "transformasi sapuluh rebu perusahaan".
Di rohangan konferensi kaopat perusahaan grup biologis Chenguang, para tamu sareng tamu nyandak korsi na. Saatos nonton pilem fitur biologis Chenguang, Chen Zhonghua nunjukkeun imut dina rarayna anu ditangtoskeun. Dibaturan ku Lu Qingguo, Chen Zhonghua leumpang asup ka aula paméran. Lu Qingguo ngenalkeun kaayaan umum, kursus pamekaran, distribusi produk sareng basa bahan baku, sareng posisi dina industri biologi Chenguang. Sateuacan panel distribusi anak perusahaan, nalika Lu Qingguo ngenalkeun yén Chenguang biologis mésér langkung ti 100000 mu bumi di Zambia salaku basa bahan baku pikeun ngadamel "ban cadang" kanggo pamekaran kahareup perusahaan, Chen Zhonghua sababaraha kali muji: "visi ! Anjeun gaduh pabrik peralatan nyalira. Anjeun gaduh hak cipta intelektual nyalira dina prosés, téknologi sareng alat. Teu aya anu sanés anu tiasa diajar sareng néwak anjeun. Ngawangun dasar bahan baku di Afrika ogé persiapan pikeun dinten hujan. Éta pikeun ngajaga perenah munggaran di dunya pikeun ka hareup. ”
"Produk anu kami produksi ayeuna dijual ka Amérika Serikat salaku bahan baku (produk perawatan kaséhatan), teras dibungkus kana kapsul di Amérika Serikat sareng dijual ka Cina. Kami ngajualna pikeun hiji yuan, sareng kami mésér éta deui ti Amérika Serikat pikeun 100 yuan. Naha anjeun pikir kami tiasa rugi? " Lu Qingguo teras nyarios: "hayu urang ngiringan kana industri kaséhatan ageung modéren produk perawatan kaséhatan sareng ubar tradisional Tiongkok, sareng ngajantenkeun produk terminal, supados masarakat biasa tiasa ngahakanana. Balukarna saé sareng mirah. " Chen Zhonghua nyandak kecap sareng nyarios, "ku cara ieu, urang henteu kedah angkat ka luar negeri pikeun didaur ulang!"
Duanana mikir yén éta waktos anu saé pikeun bio Chenguang pikeun nyiptakeun tuangeun kaséhatan. Dina 10 atanapi 20 taun ka hareup, tingkat konsumsi masarakat bakal naék, kasadaran kaséhatanana bakal ningkat, sareng aranjeunna bakal gaduh pamahaman anu langkung saé pikeun merek Cina. Ku waktos éta, bakal wajar pikeun perusahaan janten langkung ageung sareng kuat.
Lu Qingguo ngenalkeun produk perusahaan ka wartawan hiji-hiji, anu ngajantenkeun wartawan seger sareng seger. Chen Zhonghua nyarios, "Teu sangka éta pabrik alat tulis." Lu Qingguo humoris ngajawab: "dua puluh taun ka pengker, urang ngadamel perangkat keras." Nunjuk kana piagam "pusat téknologi perusahaan anu dikenal nasional" dina témbok, saurna: "kami parantos dipeunteun langkung saé diantara langkung ti 1000 pusat téknologi perusahaan di Cina, sareng ngan aya puluhan anu unggulan, kalebet Huawei, ZTE, jsb Yan Qilei, anu sering ngayakeun rapat panitia Partéy propinsi sareng pamaréntah propinsi, nyarios ka Lu Qingguo, "Gubernur Xu Qin parantos ngiklankeun Chenguang pikeun anjeun dina dua taun ka pengker. Perkara teu sakedik rapatna, anjeunna nyarios, ”Oh! Kuring henteu ngarep yén Quzhou, daérah tatanén sapertos kitu, bakal ngagaduhan juara anu teu katingali!
Pos waktos: Jan-15-2021


text:
Layur
Layur (Trichiurus lepturus) nyaéta lauk laut anu gampang dipikawanoh tina bentukna anu manjang sarta ipis. Ieu lauk sumebar di parairan tropika atawa sedeng. Jenis nu kapanggih di Samudra Pasifik jeung Samudra Atlantik dikanyahoankeun mangrupa populasi nu béda.[1]
Ukuran awakna bisa nepi ka panjang 2 m, kalawan beurat maksimum kacatete 5 kg jeung umurna bisa nepi ka na 15 taunan. Ari karesepna dina pabeubeurang kukulintingan di cai nu déét deukeut basisir nu euyeub ku plankton krustasea. Dina waktu peuting ieu lauk ngadeukeutan ka dasar parairan.
Layur gampang dipanggihan di pasar lauk di Indonésia. Lian ti diolah minangka lauk asin, layur ogé jadi eupan pancing. Urang Jepang mah nyebutna tachiuo sarta ngadaharna atah-atah (minangka sashimi) atawa dibeuleum. Mun urang Koréa mah nyebutna galchi sarta ngasakanana ku digoréng atawa dibeuleum. Ieu lauk dipikaresep lantaran dagingna nu geunyal, teu pati hanyir, teu minyakan, sarta gampang dipisahkeun tina tulangna.
Rujukan[édit | édit sumber]
- Trichiurus lepturus (TSN 172385). Integrated Taxonomic Information System. Dibuka ping 11 March 2006.
- Trichiurus lepturus. FishBase. Ranier Froese & Daniel Pauly (éd.), vérsi January 2006. N.p.: FishBase, 2006.
- Layur sebagai umpan
- ↑ Jonathan, Rigg (1862). A Dictionary of the Sunda Language of Java. Universitas Harvard: Bataviaasch Genootschap van Kunsten en Wetenschappen.


text:
Hasil Pencarian
Hasil pencarian untuk kata kunci pipirakanana (1)
- UPACARA NGARAS INgawasuh Dampal Sampean Ibu & Rama ku Putrana dina Runtuyan Upacara Nikah Adat Sunda
7 Oct 2002 - 1:39 am
Dina danget ayeuna, upacara Ngaras, parantos prah diaranggo, pangpangna ku juru rias, sareng para ahli nu ngajejeran upacara nikah adat Sunda boh di dayeuh boh di pilemburan. Malah parantos ngawitan aya seler bangsa (etnis) non Sunda, anu "kabita" ku upacara ngaras. Dugi ka-anjeunna palay ngalaksanakeun upacara ngaras nalika nikahkeun putra-putrana. Sim kuring pribadi nyiptakeun upacara ngaras teh taun 1983. Ti harita mah kaetang sering ngajejeran acara ngaras di lingkungan urang Sunda, kantos oge ngalaksanakeun upacara ngaras di lingkungan kulawarga (etnis) Betawi, Jawa, Padang, Batak, Menado, Bengkulu, Palembang, malah kantos nu salasawios pangantenna bangsa Perancis, Amerika, Jepang sareng Cina, nanging anu parantos ngagem agama Islam; margi ieu upacara ti awitna mula pamianganana teh tina ajen-inajen anu Islami.


text:
Jurassik
Jurassik mangrupa waktos jeung sistem géologi anu lega ti taun 201,3 ± 0.6 Jp (juta taun ka tukang) ka 145 ± 4 Jp; ti tungtung Trias ka awal Cretaceous. Jurassik mangrupa periodé pertengahan jaman Éra Mésozoikum, óge katelah Jaman Réptil. Awal periodé ditandaan ku peristiwa kapunahan massal Trias-Jurassik utama. Dua kajadian punah sanésna kajadian dina periodé eta: Dina ahir Piensbachian / Kapunahan massal Toarchian awal di Jurassik awal, jeung kapunahan massal Titonian ahir dina ahir; nanging,teu aya peristiwa anu kaasup dina kapunahan massal "Gedé Lima". Jurassik dingaranan Pagunungan Jura di Pagunungan Alpén Éropa, di mana strata batu kapur di jaman munggaran dikenalkeun.
Dina awal Jurassik, superbuana Pangéa geus ngamimitian ramping ka dua daratan, Laurasia di beulah kalér jeung Gondwana di beulah kidul. Ieu nyiptakeun leuwih pantai jeung ngarobah iklim buana ti garing ka beueus, jeung loba gurun garing di Trias diganti ku hutan hujan subur. Di darat, fauna beralih ti fauna Trias, dikuasai ku arkosaurus dinosauromorph jeung crocodylomorph, pikeun dikuasa ku dinosaurus hungkul. Manuk anu pangheulana ogé muncul di Jurassik, saatos geus mekar ti dahan dinosaurus tetrapoda. Kajadian utama sanésna nyaéta penarimalan bijil pangheulana, jeung évolusi mamalia theria, kaasup prasenta primitip. Crocodylians ngadamel transisi tina mode kahirupan pikeun cai. Samudra dicicingan ku réptil laut saperti ichthyosaurus jeung plesiosaurus, sedengkeun pterosaurus mangrupa vértébrata ngalayang anu dominan.[1]
Étimologi[édit | édit sumber]
Istilah Kronostratigrafik "Jurassik" langsung aya hubunganna jeung Pagunungan Jura. Alexander von Humboldt ngaku gunung anu didominasi batu kapur di Pagunungan Jura salaku formasi aanu kapisah anu henteu geus kalebeut dina sistem statigrafik anu ditetepkeun ku Abraham Gottlob Werner, jeung anjeunna ngaranna "Jurakalk" dina 1795. Ngaran "Jura" asalna tina akar Celtic "jor". Anu disebut Latin jadi "Juria", hartosna leuweung (ieu "Jura" mangrupa leuweng gunung leuweung).
Réferénsi[édit | édit sumber]
- ↑ Page, Geology. "Jurassic Period". Geology Page (dalam en-US). Diakses tanggal 2019-11-13.


text:
Nu ngagem kapercayaan Sunda buhun:
Urang Sunda Kanekes (ngaran topna: Baduy).
Kanekes teh ngaran hiji tempat di Banten.
Ngaran Agama & Kapercayaan:
Sunda Wiwitan. Wiwitan teh hartina mimiti, asal, poko, jati.
Ngaran sejen: Sunda Asli, Jatisunda (jati, sanes mahoni)
Ngaran Pangeran:
Sang Hiyang Keresa (Nu Maha Kuasa), Nu ngersakeun (Yang Maha Menghendaki).
Sebutan sejen:
Batara Tunggal (Tuhan Yang Maha Esa),
Batara Jagat (Tuhan Penguasa Alam)
Batara Seda Niskala (Tuhan Yang Maha Gaib)
Tempat Pangeran:
Buana Nyungcung, Kabeh dewa dina konsep agama Hindu (Brahmana, Syiwa, Wisnu, Indra, Yama,jrrd) tunduk ka Batara Seda Niskala.
Konsep Alam ceuk mitologi atawa kosmologi urang Kanekes aya tilu:
Buana Nyungcung, tempat linggih Sang Hiyang Keresa, pangluhurna
Buana Panca Tengah, tempat jelema, sato, tatangkalan (kaasup tangkal jengkol jeung peuteuy) jeung sadaya mahluk sejena (sireum, tongo, tumbila,jeung sajabana)
Buana Larang , naraka. Panghandapna.
Antara Buana Nyungcung jeung Buana Panca Tengah, aya 18 lapisan (langit tea meureun). Lapisan pangluhurna, ngarana Buana Suci Alam Padang, nu ceuk koropak 630 (sigana nomer lomari paranti nunda naskah kuno di Arsip Nasional Jakarta) disebut Alam Kahiyangan atawa Mandala Hiyang atawa mun ceuk islamna mah Sidrotulmuntaha, tempat linggihna Nyi Pohaci Sanghiyang Asri jeung Sunan Ambu. (Sunan Ambu ieu ayeuna dijadikeun ngaran gedong teater di Sekolah Tinggi Seni Indonesia Bandung (STSI) Buah Batu.
Sang Hiyang Keresa nurunkeun tujuh batara di Sasaka Pusaka Buana. Nu pangkolotna, Batara Cikal, dianggap karuhun urang Kanekes (Baduy). Turunan batara sejenna marentah di daerah Karang, Jampang, Sajra, Jasinga, Bongbang, Banten.
Kapangaruhan Hindu Saeutik Mun noong ngaran2 batara (utusan Sang Hiyang Keresa: Wisawara, Wisnu, Brahma), tetela aya pangaruh ti Hindu kana ieu sistem kapercayaan urang Kanekes. Tapi kapercayaan Urang Kanekes ieu lain Hindu.
Buana Panca Tengah:
Ieu wilayah jelema jeung mahluk sejenna, dibagi numutkeun tingkat kasucianana:
Sasaka Pusaka Buana, dianggap paling suci, ampir ngarendeng jeung Sasaka Domas (atawa Salaka Domas). Ieu pusat dunya.
Kampung Jero, Pusat lingkungan Desa Kanekes
Kampung Luar/panamping/penyangga/bumper, Desa Kanekes, jadi pusat Banten
Banten, jadi pusat Sunda
Tanah Sunda
Luar Tanah Sunda
Aturan Hirup:
Titahan jeung Pamali (basa urang dinya, Buyut) ti karuhun. Kabuyutan, tempat nu ngandung rupa-rupa pamali. (Teu meunang anu, teu meunang anu tea bisi anu)
Ritual/Upacara:
ngukus, muja, ngawalu, ngalaksa.
Muja
Muja diayakeun di Sasaka Pusaka Buana jeung Sasaka Domas dina waktu nu beda. Di Sasaka Pusaka Buana sataun sakali, lilana tilu poe, tiap tanggal 16, 17, 18 bulan Kawolu (bulan kalima numutkeun sistim kalender Urang Kanekes. US boga sistem kalender sorangan tah!). Muja dipingpin ku Puun (sigana sarupaning kepala adat) Cikeusik, jeung jalma2 kapercayaanana (baris kolot-sesepuh meureun). Poe kahiji, rombongan upacara angkat ka ranggon (Talahab- saung). Ngendong di dinya. Isukna, mandi jeung karamas, terus angkat ka ka Sasaka Pusaka Buana ti arah kaler. Upacara muja dilakukeun di undakan kahiji, ngadep ka pasir/bukit SPB, nepi ka tengah poe. Terus mersihan salira, bari memeres palataran undakan. Beres kitu, ngumbah leungeun jeung suku ti batu Sang Hiyang Pangumbahan. Terus naek ka puncak pasir/bukit. Di dinya rombongan ngala lukut nu napel dina batu. Lukut (lumut) eta disebut komala (permata), dibawa mulang jeung dipercaya bisa ngadatangkeun berkah jang nu merlukeun.
Buyut/Pamali Aya dua jinis:
Buyut Adam Tunggal, pamali nalian urang Tangtu (warga kampung jero). Buyut ieu pamali nu nalian hal poko jeung nu sejenna / rinci.
Buyut Nuhun, pamali nu berlaku jang orang Panamping jeung Dangka (warga Kanekes Luar). Buyut ieu mah ngan jang nu poko. Jadi nu di Panamping atawa Dangka kaci dilakukeun, tapi di daerah Tangtu/Kampung Jero mah teu kaci.
Pamali bin buyut ieu ngandung udagan:
melindungi kasucian jeung kamurnian suka manusa
melindungi kamurnian mandala/tempat cicing
melindungi tradisi
Buyut atawa pamali (tabu) diayakeun bisa jadi jang melindungi mandala Kanekes, karena ti samet Karajaan Sunda ancur (1579 Masehi), teu aya deui karajaan nu ngalindungi. Malah sok aya pertentangan kapentingan antara urang Kanekes jeung Kasultanan Banten oge pamarentah kolonial. Tah, ceunah, cara jang melindungi diri sendiri teh make eta pamali atawa buyut! Teu kawasa, ucapan nu kaluar mun kudu ngarempak buyut.
Hukuman atawa sanksi jang nu ngarempag buyut:
dikaluarkeun /dipiceun /ditamping ti lingkungan asal dina jangka waktu nu tangtu, biasana 40 poe. Upacara pelaksanaan hukuman disebut Panyapuan.
Konsep Daur Hirup:
Sukma atawa roh jelema asalna ti Kahiyangan, mun hirup di Buana Panca Tengah angges, sukma balik deui ka Kahiyangan (ngahiyang tea meureun!).
Waktu sukma turun ti Kahiyangan ka Buana Panca Tengah, kondisina rahayu, alus, balik oge kudu kitu. Mun henteu beresih tapi kotor alatan loba buyut/pamali nu dirempag, nya ka naraka. Alus gorengna sukma waktu rek mulang gumantung kana amal perbuatan di Buana Panca Tengah saluyu jeung tugas hidup masing2. Dina raraga mancen tugas, sukma dibekelan 10 indra. Enyaan, sapuluh, lain salah nulis!
Catetan:
Meunang niron ti Edi S. Ekadjati, Kebudayaan Sunda (Suatu Pendekatan Sejarah), Pustaka Jaya, 1995. (Bukuna meunang nginjem ti Arie Kusuma Argadipa, urut mahasiswa si kuring, teu kaburu dibalikeun, da si eta na geus lulus manten, hehe)
Agama jeung Kapercayaan Sunda Asli
Rating: 4.5
Diposkan Oleh: Andi AF Studio