text:
Sasakala Kahirupan
(TAUN IV No.8) SASIH MARET 2007:
SASAKALA KAHIRUPAN
Ditilik tina jihat élmu kimia
k u
IRFAN ANSHORY
Anjeunna ngaluarkeun mahluk hirup tina barang paéh jeung ngaluarkeun barang paéh tina mahluk hirup. Anu kitu téh Allah! Naha maranéh bet nyéléwéng?
(Al-Qur’an, Surat Al-An`am 95)
RUPA-RUPA métodeu isotop radioaktif dina ngitung umur batuan météorit nu ragrag ka bumi sakabéhna ngahasilkeun angka nu sarua, nyaéta 4,6 miliar taun. Ku sabab panonpoé tur sakur eusina tatasurya (planét, satelit, asteroid, météorit, komét, jsté) baheula dijieun tina awan gas jeung partikel lebu nu sarua dina waktu nu sarua, tangtu baé 4,6 miliar taun téh umurna bumi urang ogé. Batuan sédimén pangkolotna di bumi nu kanyahoan tepi ka ayeuna nyaéta déposit Fig Tree jeung Onverwacht di Afrika Kidul, umurna masing-masing 3,4 tur 3,6 miliar taun. Duanana éta déposit téh sihoréng ngandung mikrofosil baktéri jinis cyanobacteria. Tina ieu data kabuktian yén mahluk hirup téh geuningan geus aya di bumi ngan ukur kurang leuwih samiliar taun sabada planét urang ngajanggélék.
Tah, kumaha kahirupan jleg narojol di bumi téh? Siga naon wujudna ieu planét basa éta prosés dimimitian? Hiji hal nu tétéla: wiati (atmosfér) teu acan ngandung gas oksigén (O2), sabab gas oksigén di wiati ayeuna dihasilkeun tina fotosintésis mahluk hirup nu miboga klorofil. Matérial-matérial organik nu kudu ngajumpluk pikeun bahan baku mahluk hirup henteu panceg (stabil) tur gancang ruksak dina wiati nu aya oksigénan. Urang nu sapopoé nyeuseup oksigén tina wiati sok poho yén oksigén téh saéstuna gas racun tur korosif deuih, nu matak manusa jeung mahluk hirup nu séjén kudu ditangtayungan ku rupa-rupa mékanismeu kimiawi dina waruga maranéhna. Seuseueurna mahluk hirup ayeuna ‘ngaduruk’ dahareun jeung oksigén, sabab ieu prosés ngahasilkeun leuwih réa énérgi ti batan prosés férméntasi anaérobik (tanpa oksigén). Énzim-énzim katalase, péroksidase tur superoksida-dismutase kudu nyampak pikeun nangtayungan mahluk hirup nu maké oksigén tina éfék-gigir nu picilakaeun. Ari baktéri-baktéri anaérobik mah teu bogaeun sistim panangtayungan siga kieu, nu matak gas oksigén taya gunana, malah jadi racun ka maranéhna mah.
John Burdon Sanderson Haldane (1892-1964) ti Inggris élmuwan nu pangheulana nétélakeun yén “wiati tanpa oksigén” (non-oxydizing atmosphere) mangrupa prasyarat pikeun lumangsung diyugakeunana mahluk hirup nu pangmimitina. Basa di wiati tacan aya gas oksigén, tangtu baé tacan aya ogé lapisan ozon (molékul oksigén nu atomna tilu siki) di bagian luhur wiati nu meungpeunan radiasi ultraviolét tina panonpoé siga ayeuna. Éta radiasi ultraviolét nu pohara réana nyayagikeun énérgi pikeun sintésis molékul-molékul organik tina molékul-molékul anorganik. Ku sabab di wiati taya gas oksigén nu bisa ngaruksak maranéhna, éta sanyawa-sanyawa organik téh panceg ngumpul di sagara nepi ka (dina kalimah Haldane sorangan) “the primitive oceans reached the consistency of hot dilute soup.”
Pamadegan Haldane dipublikasikeun dina majalah ilmiah Rationalist Annual taun 1929, ngan duka teuing ku naon henteu dipiroséa ku élmuwan-élmuwan nu séjén. Kakara taun 1953 Harold Clayton Uréy (1893-1981) ti Amérika Serikat ngopénan éta tésis Haldane téh. Uréy jeung mahasiswana, Stanley Lloyd Miller (lahir 1930), ngayakeun ékspérimén di Universitas Chicago pikeun nalungtik naha enya énérgi nu nyampak nalika bumi “orok” kénéh ngamungkinkeun sintésis sanyawa-sanyawa organik pikeun kahirupan tina gas-gas nu aya di wiati baheula. Duanana manggihan yén silalatu listrik (simulasi laboratorieum pikeun kilat alamiah) dina campuran gas-gas hidrogén (H2), métana (CH4), amonia (NH3) jeung cai (H2O) sihoréng tiasa ngahasilkeun sanyawa-sanyawa aldéhida (RCHO), asam-asam karboksilat (RCOOH) tur asam-asam amino (RCHNH2COOH). Tah, éta ékspérimén ngahudangkeun deui minat para élmuwan kana panalungtikan asal-muasalna kahirupan.
Prosés narojolna mahluk hirup tiasa dibagi kana opat tahap: (1) diyugakeunana planét bumi jeung gas-gas di wiati; (2) sintésis monomér-monomér (molékul-molékul dasar) cara asam-asam amino, gula ribosa tur basa-basa organik; (3) ngagabungna éta monomér-monomér jadi rantay-rantay polimér (molékul-molékul paranjang) kayaning protéin tur asam nukléat; (4) munculna sél-sél nu miboga kamampuh métabolismeu jeung sistim régenerasi.
JAGAT MARCAPADA diwangun ku unsur hidrogén (92 persén) tur hélium (7,9 persén), jeung saeutik pisan oksigén, karbon, nitrogén tur sakumna unsur-unsur séjén. Aya dua fakta nu penting dicatet: (1) beuki nambahan ajén nomer atom (jumlah proton dina inti atom), beuki ngurangan jumlahna éta unsur di jagat marcapada; (2) unsur nu boga nomer atom jangkep sihoréng leuwih réa jumlahna ti batan unsur tatanggana dina sistim periodik nu boga nomer atom gangsal. Duanana éta data ngabuktikeun yén unsur-unsur nu leuwih beurat dijieun tina unsur-unsur nu leuwih hampang, jeung sintésis éta unsur-unsur umumna mangrupa panéwakan partikel alfa (inti hélium) nu boga dua siki proton. Unsur-unsur nu nomer atomna jangkep atuh leuwih réa jumlahna sabab maranéhna aya dina arus-utama (mainstream) sintésis. Ari unsur-unsur nu nomer atomna gangsal tangtu baé leuwih saeutik, da maranéhna mah dijieun ngalangkungan réaksi-réaksi gigir (side reactions).
Beusi dina getih, kalsium dina tulang jeung huntu, tur oksigén nu minuhan bayah urang—pokona mah sakabéh unsur salian hidrogén tur hélium—diyugakeun dina béntang-béntang, tuluy diawurkeun ka rohang angkasa basa éta béntang-béntang paéh (carem) ku sabab geus béak bahan bakar hidrogén. Tah, kitu ogé engké nasibna panonpoé urang téh minangka salah sahiji béntang leutik di jagat marcapada! Nu matak teu lepat-lepat teuing lamun aya manusa nu ngagulkeun manéh ngaku “seuweu-siwina langit”, sabab saéstuna mah sakabéh unsur nu nyusun waruga urang téh mémang baheula dijieunna di langit saméméh tatasurya urang jol ngajanggélék. Sakumaha béjana ilmuwan Carl Sagan (1934-1996), “We are stardust made flesh and were literally made in heaven!”
Panonpoé jeung planét-planét tatasurya diwangun tina awan gas tur partikel lebu sésa-sésa béntang nu jadi raket ku sabab rotasi. Réréana éta awan gas téh ngumpul di puseur jadi panonpoé. Awan-awan gas nu leuwih leutik nyieun agrégasi dina anggang nu béda-béda ti panonpoé pikeun jadi planét-planét. Planét-planét luar nu gedé—Yupiter (Respati), Saturnus, Uranus, Néptunus—mangrupa sampel tina komposisi awan asli nu ngawangun tatasurya. Maranéhna diwangun ku hidrogén tur hélium. Ari planét-planét jero nu leutik—Mérkurius, Vénus (Sukra), Bumi, Mars (Anggara)—leuwih réa miboga unsur-unsur nu beurat jeung saeutik ngandung gas-gas hidrogén tur hélium nu babari lésot tina betotan gravitasi.
Kombinasi gravitasi nu héngkér jeung suhu nu gedé ngaleungitkeun gas-gas ti bumi ka rohang angkasa sanggeusna planét urang kawangun. Untung oksigén geuwat kasimpay dina mineral-mineral silikat nu teu tiasa nyaab, nu matak oksigén téh jadi unsur nu pangréana dina kulit bumi. Nalika kawangun, bumi urang téh kacida panasna tur garing kénéh deuih, tuluy komét-komét gancang méré cai ka bumi. Mimitina mah cai téh mangrupa saab. Lila-lila suhu bumi nyirorot turun tepi ka éta saab bisa ngibun jadi cai nu ngawangun sagara-sagara. Saterusna rupa-rupa prosés dina kulit bumi kayaning vulkanismeu jeung panguréyan mineral-mineral ngabébaskeun gas-gas nu ngawangun wiati baheula, nyaéta gas-gas nitrogén, hidrogén, saab cai, métana, karbon dioksida, amonia, tur hidrogén sulfida.
DIYUGAKEUNANA MONOMÉR-MONOMÉR (molékul-molékul dasar) tina gas-gas di wiati baheula babari kaharti, sabab réaksi-réaksina tiasa ditiron di laboratorieum ayeuna. Stanley Miller nyieun “wiati purba” tina campuran gas-gas hidrogén, métana, amonia jeung cai. Éta gas-gas disirkulasikeun ngalangkungan silalatu listrik. Sihoréng campuran hasil-hasil reaksina ngawengku sawatara asam amino pikeun mahluk hirup. Rupa-rupa variasi ékspérimén geus dicoba ku para élmuwan, cara substitusi karbon dioksida pikeun métana, nitrogén pikeun amonia, jeung radiasi ultraviolét pikeun silalatu listrik. Sakabéhna éta ékspérimén ngabuktikeun yén 20 rupa asam amino nu ngawangun protéin dina mahluk hirup ayeuna geus disintésis tina gas-gas di wiati baheula.
Aya fakta nu nepi ka ayeuna jadi pipanasaraneun para élmuwan. Simulasi laboratorieum lain ngan ngahasilkeun asam-asam amino nu aya dina protéin wungkul, tapi ogé ngahasilkeun asam-asam amino nu tara aya dina mahluk hirup ayeuna! Contona, ékspérimén Miller ngasintésis tilu rupa isomér asam amino nu rumus kimiana C3H7NO2, nyaéta alanin, béta-alanin tur sarkosin. Tapi ngan ukur alanin nu aya dina protéin mahluk hirup. Tina tilu isomér asam amino nu rumusna C5H11NO2: valin, isovalin tur norvalin, ngan ukur valin nu muncul dina protéin ayeuna. Tujuh isomér asam amino nu rumusna C4H9NO2 kawangun dina ékspérimén, tapi taya hiji-hiji acan nu kapilih pikeun nyusun protéin. Naha nu kapilih pikeun nyusun protéin téh ngan ukur 20 rupa asam amino nu ayeuna, lain asam-asam amino nu séjén? Boa-boa baheula kungsi aya saparangkat asam-asam amino nu béda, tuluy musnah ku sabab kawon dina kompetisi ngalawan saparangkat asam-asam amino nu ayeuna unggul? Tah, éta téh takdir Nu Murbéng Alam nu hésé kahontal ku élmu pangaweruh.
Pikeun sintésis asam-asam nukléat, kudu aya dua rupa gula (ribosa tur déoksiribosa) jeung lima rupa basa organik (adénin, guanin, sitosin, urasil, tur timin). Lima molékul formaldéhida (HCHO) ngagabung jadi hiji molékul ribosa (C5H10O5), tuluy sawaréhna ribosa ngalaman réaksi jeung gas hidrogén jadi déoksiribosa bari ngabébaskeun cai. Di antara basa-basa organik, adénin nu munggaran disintésis. Lima molékul hidrogén sianida (HCN) ngawangun adénin (C5H5N5). Mimitina opat molékul HCN ngagabung jadi diaminomaléonitril (CNNH2C=CNH2CN), tuluy nambah HCN hiji deui jadi adénin. Dina jalur réaksi nu séjén, diaminomaléonitril ngalaman hidrolisis, tuluy jeung sianogén ngawangun guanin. Para élmuwan ogé geus paham kana sintésis sitosin, urasil, tur timin (métil urasil). Saterusna ieu basa-basa organik ngagabung jeung ribosa atawa déoksiribosa bari néwak gugus fosfat pikeun ngawangun nukléotida-nukléotida, nyaéta monomérna asam-asam nukléat (DNA tur RNA).
RÉAKSI-RÉAKSI POLIMÉRISASI, nyaéta diyugakeunana polimér-polimér (molékul-molékul gedé) tina ngagabungna momomér-monomér, geus kaharti pisan ku para élmuwan. Éta réaksi-réaksi bisa dilaksanakeun di laboratorieum ayeuna. Asam-asam amino ngagabung jadi protéin, tur nukléotida-nukléotida ngagabung jadi asam nukléat. Ngan kumaha éta réaksi baheula munggaran lumangsung di sagara purba, tah éta mah rada hésé nétélakeunana! Dina réaksi polimérisasi, ngagabungna monomér-monomér pikeun manjangan rantay polimér téh kudu ngaleupaskeun komponén cai (H tur OH) tina ujung-ujung monomér nu ngagabung. Ku sabab réaksina bolak-balik, atuh cai sagara téh leuwih ngadorong réaksi hidrolisis nu nguréykeun polimér (istilah kimiana mah réaksi “ka kénca”) ti batan réaksi polimérisasi nu ngawangun polimér. Pikeun ngadorong réaksi polimérisasi dina sagara, konséntrasi monomér-monomér kudu digedékeun.
Dina basisir sagara purba, monomér-monomér téh sihoréng diserep ku taneuh lempung nepi ka konséntrasina gedé. Taneuh lempung téh diwangun ku ion-ion silikat nu miboga muatan négatif jeung ion-ion aluminieum nu miboga muatan positif. Muatan-muatan positif jeung négatif dina taneuh lempung téh lain ngan ukur nyimpay monomér-monomér, tapi ogé mangrupa katalis nu ngagancangkeun réaksi polimérisasi (ngagabungna éta monomér-monomér ngawangun polimér).
Dina taneuh lempung, asam-asam amino silih nyambung ngawangun protéin-protéin, tur nukléotida-nukléotida silih nyambung ngawangun asam-asam nukléat. Lamun teu aya taneuh lempung, réaksi polimérisasi nu pangmimitina dina sagara baheula pamohalan kajadian. Paingan Gusti Nu Maha Suci nétélakeun dina Al-Qur’an Surat Ar-Rahman 14 yén urang téh diyugakeun ku Anjeunna tina taneuh lempung (shalshaal)! Protéin-protéin jeung asam-asam nukléat ngajumpluk dina taneuh lempung di basisir sagara purba bari ngantosan réaksi-réaksi saterusna.
SAÉSTUNA MAH ngan aya tilu rupa sanyawa kimia nu jadi prasyarat pikeun kahirupan téh, nyaéta cai, protéin tur asam nukléat. Sakabéhna mahluk hirup kudu bogaeun ieu tilu rupa barang dina warugana. Tah, kumaha mimitina cai, protéin jeung asam nukléat ujug-ujug ngawangun sel anu hirup, masalah éta téh mangrupa mistéri nu teu kahontal ku élmu pangaweruh. Ceuk para élmuwan, dina ieu tahap aya nu disebut destiny of nature. Urang nu miboga agama tangtu nyebutna takdir ti Gusti Nu Maha Suci.
Mahluk hirup nu pangmimitina narojol di bumi mangrupa organismeu sel tunggal nu gumantung kana molékul beunghar-énérgi (rich-energy molecules) nu diwangun ku radiasi ultraviolét ti panonpoé. Interaksi antara protéin jeung asam nukléat ngahasilkeun prosés transkripsi (panyalinan) tur translasi (panarjamahan) génétika nu ngamungkinkeun hiji sél tiasa ngawariskeun kamampuh biokimiana kana katurunanana. Mahluk-mahluk hirup nu munggaran téh mangrupa konsumén zat-zat organik, sanés produsén. Tangtu baé lila-lila dahareun di alam lingkungan beuki ngurangan. Éta kondisi ngayugakeun prosés fotosintésis, nu ngamungkinkeun sawatara mahluk hirup jadi produsén zat-zat organik, ku sabab mampuh néwak énérgi sinar panonpoé pikeun nyieun molékul nu beunghar-énérgi.
Dina prosés fotosintésis, énérgi sinar panonpoé ditéwak ku klorofil pikeun nguréykeun molékul cai (H2O), tur atom hidrogénna dianggo pikeun ngaréduksi gas karbon dioksida jadi glukosa. Atom oksigén tina cai dipiceun ka wiati dina wangun molékul gas oksigén (O2). Saméméh aya prosés fotosintésis mah oksigén téh kasimpay dina wangun sanyawa-sanyawa, utamana dina cai jeung mineral-mineral. Tah, sanggeusna gas oksigén jol mangrupa unsur bébas, ieu gas ngarobah komposisi wiati tuluy ngaleungitkeun kondisi nu ngamungkinkeun diwangunna kahirupan tina bahan-bahan organik. Ku sabab aya oksigén bébas (O2), atuh bahan-bahan organik téh teu panceg deui, gancang ruksak ku prosés oksidasi.
Di dieu sawala urang tepi ka cyanobacteria, nu fosil karuhun manéhna kapanggih dina sédimén di Afrika nu umurna 3,6 miliar taun. Dua miliar taun sabadana lumangsung parobahan dina wiati planét bumi: tina reducing atmosphere nu taya gas oksigén jadi oxidizing atmosphere nu 20% eusina téh gas oksigén. Salah sahiji balukarna nyaéta kawangunna lapisan ozon (O3) di bagian luhur wiati nu meungpeunan radiasi ultraviolét ka bumi. Ieu nyababkeun eureunna sintésis zat-zat organik ngalangkungan prosés non-biologis. Salajengna, évolusi kimiawi diteruskeun ku évolusi biologi.
Allah nurunkeun cai ti langit, tuluy hirup ku éta cai ieu bumi sabada matina. Saéstuna dina hal éta téh aya ayat-ayat pikeun kaom nu ngadarangukeun (Surat An-Nahl 65). Teu aya hiji organismeu di bumi anging Allah nu nanggung rejekina. Anjeunna uninga kana lingkungan jeung konsérvasina. Sakabéhna kaunggel dina Kitab nu tétéla (Surat Hud 6).***


c: text/html

text:
Ciri Wangunan Adat/Has Sunda
Panggung
Ciri has imah Sunda nyaéta panggung (aya kolongna). Bedana jeung imah panggung sélér bangsa séjén (Batak, Dayak, Minangkabau), nyaéta kolong imah Sunda mah henteu pati luhur (40-60cm), siga kolong imah urang Jepang. Upama aya imah di Tatar Sunda anu lain panggung, tapi ngupuk saperti di daerah Tatar Kalér eta mah pangaruh Budaya Jawa.
Suhunan/Hateup
Suhunan jolopong: suhunan nu lempeng. Mun basa Indonesia mah, atap pelana. Siga pelana kuda. Bisa disebut oge suhunan panjang, gagajahan, jeung régol.
Jogo Anjing: Wangunan anu bentukna siga anjing keur jogo. Suhunan hareup (nu siga bangus anjing) ngiuhan émpér imah.
Badak heuay: Dedegna imah badak heuay rada deukeut ka jogo anjing, ngan luhureun sirahna aya ceulian-susuhunan tambahan, kahareup.
Parahu kumureb: Potonganana siga tangkuban parahu pisan, trapésium tibalik.
Capit Gunting: Potongan imah anu tungtung suhunanana maké kai atawa awi dicagakeun saperti gunting rék nyapit.
Julang ngapak: Julang ngapak mun ditempo ti hareup, suhunan kénca katuhuna siga jangjang manuk, julang-suhunanana opat nyambung nu di sisi nyorondoy. Sambunganana di tengah, maké tambahan siga gunting muka di punclutna.
Buka palayu: suhunan siga imah Betawi aya téras panjang di hareup.
Buka pongpok: rada mirip buka palayu, ngan pantona dirobah ka arah jalan
Ciri Sejen
Ciri sejenna ayana capit hurang (cagak gunting), nyaéta babagian tungtung hateup (suhunan) anu dirupakeun cagak atawa bisa oge saperti tanduk munding, malah aya anu dibuleudkeun , biasana tina kai, atawa awi anu dibulen ku injuk. Gunana cagak gunting diantarana pikeun nyegah cai hujan bocor ka jero imah, jadi siga pungsi talang. Jaba ti éta cagak gunting téh dianggap ogé ngandung tanaga gaib pikeun nyegah pangaruh négatip.
Ari wangun imah, biasana pasagi panjang. Lanténa make palupuh awi, bilikna tina awi dianyam atawa ku sasag. Rangkay imah dijieunna tina kai. Maké tatapakan tina batu. Rohangan imah dibagi nurutkeun babagian anu husus. Nyaeta bagian hareup tepas (émpér) pikeun ngumpulna semah lalaki. Enggon (kamar saré) jeung bagéan dapur (hawu jeung padaringan gudang tempat neundeun béas = pabéasan), bagean tukang ieu mah pikeun awéwé. Pangpangna padaringan (goah, pabéasan) kacida dilarangna lalaki asup ka daérah éta.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Karinding
Karinding
Keur nu can pernah ningali karinding, rada hese memang keur ngagambarkeunana. Tapi mun hayang ningali wangun atawa bentuk karinding coba di siar dina google, insya Alloh murudul.
Karinding ceuk beja (duka bener atawa henteu), mangrupakeun waditra (alat musik) nu dipaenkeun pas nunggu sawah nu sumedeng beukah. Lian ti tamba kesel tunggu pare, dipercaya oge keur nyingkahkeun hama. Sabab, sora nu kaluar tina karinding aya frekuensi nu nyababkeun hama nyaringkah.
Dina prak-prakan kadituna, lian ti dipaenkeun bari tunggu sawah. Para nonoman jaman baheula biasa ngagunakeun Karinding minangka pamikat atawa kode keur ngagentraan bebenena (kabogoh). Maklum jaman baheula mah, mun hayang panggih jeung kabogoh teh susulumputan, ngadepongan lintar pipireun imah awewe. Si awewe nonghol dina jandela nalika dikodean ku sora karinding (asa hese jaman baheula mah hayang panggih jeung kabogoh teh nya?? teu jiga ayeuna tinggal di "Hallow...", matakna sok atuh tinggal kawanina...pan geus teu hese jiga baheula,he..he.. naha kalahka ngacapruk, balik deui kana Topik Kadar Nurdaya, he..he..)
Dina jaman Islam asup ka tatar Sunda, wurahma nu dipaenkeun jiga sora nu keur ngaji.
Aya dua bahan nu dipake keur nyieun Karinding, aya nu tina awi aya nu tina daun lontar. Dipaenkeunana aya nu di toel ku jempol aya nu nu dibetot make tali.
Salangkungna mangga ditambihan ku nu sanes,
Tabe pun.....!!!
gprayoga
- P M A
-
Jumlah posting : 11
Age : 34
Lokasi : Di dieu yeuh......
Registration date : 01.02.09
-
Re: Karinding
ieu ge basa ngeusianana bari ningal ka kamus basa sunda, heu...
ieu aya gambarna saeutik
ieu aya sababaraha tempat nu katelah ngadamel karinding :
- wewengkon Citamiang, Pasirmukti, Tasikmalaya nu nyieunna tina palapah kawung
- aya oge di Cililin nu nyieunna tina awi, tapi nu makena para istri, saba ningali tina wangunna nu jiga susuk ngarah gampil ditanceubkeun dina gelungan rambut
- upami nu dipake lalaki mah biasana make bahan kawung
tah,, ka nu panasaran hoyong ningal karinding dina hareupeunana pisan, mangga pilarian,,
aya tilu bagian tina karinding teh:
- nu jiga jarum nu di tengah eta ngaranna cecet ucing
- wates jarumna
- sareng nu pang tungtungna disebat paneunggeul. upami ditepak gunana kanggo ngagerakkeun jarum
sakitu heula ah kang,, mangga kanggo nu sanes upami bade nambihan,, bade kuliah,, heu2
YEEEE,, postingan ka hiji
dj_oko
- P M A
-
Jumlah posting : 6
Age : 30
Lokasi : cimahi, batujajar, padalarang
Registration date : 10.02.09
-
Sina
- Staff Pengurus
- Jumlah posting : 384
Registration date : 28.04.07
-
Re: Karinding
_________________
PLGD apa lu mau gw ada
Sesungguhnya kehidupan dunia hanyalah permainan dan sendagurau. Dan jika kamu beriman dan bertaqwa, Allah akan memberikan pahala kepadamu dan Dia tidak akan meminta harta-hartamu. (QS.47:36).
ainKobra
- Staff Pengurus
-
Jumlah posting : 492
Age : 31
Lokasi : .:luhurgunungnyanghareupkakulon duapuluhtilusetengahdarajatkakaler:.
Registration date : 21.04.07
-
Re: Karinding
_________________
ayo Revenant!!
HAJAR!!!
Muy_Abi
- Jabur
-
Jumlah posting : 1243
Age : 34
Lokasi : .:: dimana ada dirimu ::.
Registration date : 21.04.07
-
Sponsored content
-


text:
DONGENG SUNDA
1. Hayam Kongkorongok Subuh
Kacaritakeun jaman baheula aya oray naga geus lila ngalamun hayang nyaba ka kahiyangan. Unggal isuk eta oray teh osok dangdan mapantes maneh. Tapi keukeuh teu ngarasa ginding lantaran teu boga perhiasan, mangkaning arek ngadeheus ka dewa.
Sanggeus mikir manehna inget ka sobatna sakadang titinggi, maksudna arek nginjeum tanduk ka sakadang jago haritamah jago teh aya tandukan menta di anteur ka titinggi. Sanggeus aprok dicaritakeun sakabeh pamasalahan naga ka jago. Maksudnamah nginjeum tanduk ka jago, engke dianteurkeuna deui ku sakadang titinggi cak sakadang naga.
Hayam jago teu nembalan lantaran apal jahat jeung licikna naga. Lila-lila naga ngarayu, jago oge merekeun tandukna ka sakadang naga. Cak naga ka jago “engke tandukna dibalikeun deui dianteurkeun ku titinggi samemeh balebat, lamun balebat can balik wae bisi kaula poho ngawangkong jeung dewa, anjeun mere tanda weh kongkorongok sing tarik.”
Geus kitumah jung weh naga jenug titinggi the arindit. Isukna samemeh balebat hayam jago kongkorongok satakerna. Sakali dua kali titinggi teu datang wae, terus jago teh kongkorongok sababaraha kali deui, tapi tetep titinggi teu dating keneh bae. Nepi ka brayna berang titinggi teu datang-datang.
“Keun sugan cenah peuting engke” pok hayam teh. Tapi weleh ditunggu nepi kasubuh titinggi teu dating keneh wae. Pohara ambekna hayam jago nepi ka nyancam lamun titinggi dating arek di pacok nepikeun ka paehna.
Ti harita hayam jago teh tiap-tiap subuh kongkorongok sarta mun papanggih jeung titinggi sok langsung dipacok nepi ka paehna, males pati dumeh kungsi ngabobodo.
Rincian Dongeng:
- Judulna : Hayam Kongkorongok Subuh
- Bahasana : Kasar
- Palakuna : Hayam Jago, Titinggi jeung Oray Naga
- Watek palakuna :
Oray Naga = jahat, sok nipu, teu sukur, sok hayang nu batur.
Titinggi = Daek wae di titah sanajan salah, teboga pamadegan.
Hayam Jago = Babari percaya, gampang dibobodo.
- Tempat/latar : Hiji tempat jaman bahela nyaeta di leuweung
- Eusi/hikmah nu bisa di cokot :
Ari hirup teh ulah sombong, adigung, ulah sok nipu, jiga Oray Naga. Ulah sok daek wae di titah lamun salah jiga Titinggi. Ulah gampang di bobodo bisi kaduhung, ulah gampang percaya ka jalma jiga sakadang Hayam Jago.
2. Gagak Jadi Hideung
Kacariotakeun baheula dina hiji tempat aya oray naga keur nawu balong. Sungutna ngegel kana tangkal huni, buntutna dibrlitkeun kana pancuh tambakan beulah dieu. Awakna malang dina balong tea, tuluy di ayun keun goplak, goplak, goplak dipake nawu baloing tea.
Teu kungsi lila balong teh saat laukna sing kocopok loba. Jol datang gagak kadinya haritamah gagak teh buluna bodas ngeplak. Ujug-ujug corokcok weh laukna dipacokan nepi beak lauk nu baradagnamah.
Ku oray sanca katempoen gagak maling lauk, geuwat digenggereuhkeun, tapi gagak ngalah beuki ngahajakeun. Atuh oray ambek sebrut bae diudag gagakteh. Gagak teh hiber kuorang diobrot, gagak teh bingung da diberik wae sieunen katewak. Kabeneran aya nu keur neleum, gebrus bae gagak teh asup ka jero pijanaan. Atuh ari muncul deui teh geus lestreng .
Barang jol oray sanca teh panglingeun, da jadi hideung lestereng. Pok weh oray sanca nanya, “mahlik hideung maneh nempo sakadang gagak teu bieu liwat kadieu?”
Gagak teh sorana digedekeun, ngomongna oge basa Betawi, da sieunen katara, “Engga, gaaaa!”
Tah kitu sasakalana manuk gagak buluna hideung jeung sorana gaaa, gaaaak!
Rincian Dongeng:
- Judulna : Gagak Jadi Hideung
- Bahasana : Kasar
- Palakuna : Gagak jeung Oray Sanca
- Watek palakuna :
Gagak = Badeur, sok daek nyopet, te bisa digenggereuhkeun.
Oray Sanca = Getol, daek usaha, rajin.
- Tempat/latar : Caritana jaman baheula di hiji balong nu loba laukan
- Eusi/hikmah nu bisa di cokot :
Ari jadi jalma teh kudu getol daekan, ulet, usaha lamun hayang bog amah kos sakadang Oray Sanca. Ulah jiga Gagak baong, haying ngenah doing embung gawe.
3. Selat Sunda Jeung Gunung Krakatau
Kacatur jaman baheula di Pulo Jawa Beulah kulon, aya hiji karajaan anu rajana Prabu Rakata. Sang Prabu gaduh dua putra. Anu cikal Raden Sundana anu bungsu Raden Topobrana. Haritamah Pulo Jawa sareung Sumatra teh ngahiji.
Kumargi Prabu Rakata parantos sepuh pisan, mangka karajaan teh di titipkeun ka putra-putrana, tur di bagi dua belah wetan ku Raden Sundana, belah kulon Raden Topobrana. Terus Sang Prabu teh indit ngabagawan anu tempatna dibates dua nagara nu dibagi dua tea, anjeunna teu nyandak nanaon tibang guci pusaka nu dicandak.
Hiji mangsa dina taun ka genep Sang Prabu teh ngadangu yen putrana parasea Raden Sundana ngarugrug karajaan raina Raden Topobrana. Sang Prabu teh ceg ka guci anu gtos dieusi cai laut tea, terus indit ka medan laga kasampak dua putrana keur perang campuh atu bendu pisan snjeunanana.
Ningali ramana sumping reg weh perang liren, dua putrana langsung nyampeurkeun cedok weh nyareumbah ka Prabu Rakata kitu dei para parajuritna. Atuh dua putrana beak bersih diseukseukan pampangnaman Raden Sundana nu wani ngarug-gug nagara raina.
Dua putrana anu tarungkul teh nyarek, atuh Sang Prabuteh langsung ngadeg, ceg kana guci pusaka tea. Terus cai laut anu dina guci dikucurkeun disapanjang wates dua nagara, teras guci anu tos teh kosong teh disimpen ditapal bates dua karajaan tea, anjeunanana indit deui ka tempat pang tapaanana. Teu lami eta bates anu tilas disiram ku cai laut teh ngajanggelek jadi selat. Nu kiwari disebut Selat Sunda.
Nu mawi dinamian Selat Sunda lantaran Raden Sundana sarakah hoyong wilayah anu raina. Dugi ramana ngadamel wates nganggo guci pusaka anu caina dikucurkeun terus jadi selat. Tur guci anu disimpen dina wates teh ngajanggelek jadi gunung, nu katelah Gunung Rakata atanapi Gunung Krakatau. Tah kitu sasakala Selat Sunda sareng Gunung Krakatau teh.
Rincian Dongeng:
- Judulna : Selat Sunda Jeung Gunung Krakatau
- Bahasana : Lemes
- Palakuna : Prabu Rakata, sareng dua putrana: Raden Sundana sareng Raden Topobrana
- Watek palakuna :
Prabu Rakata = Arip, adil, tur bijaksana.
Raden Sundana = Sarakah
Raden Topobrana = Embung ditindes
- Tempat/latar : Jaman baheula di Pulo Jawa belah kulon.
- Eusi/hikmah nu bisa di cokot :
Jadi jalma kudu arif, jujur, adil tur bijak sana kawas Prabu Rakata, ulah Sarakah jiga Raden Sundana.
4. Cai Laut Asin
Kacatur jaman baheula aya dua jalma adi lancek. Nu cikal ngarana Jana, ari nu bungsu Jani.
Ki Jana ka asup jelema benghar, lega sawah lega kebon. Tapi koret, tara barang bere jeung tutulung. Tapi Ki Jani mah bari jeung miskin oge ari boga rejeki teh sok mere kanu butuh.
Hiji poe Ki Jani nginjem beas ka Ki Jana tapi manan dibere malah dicarekan. Untung pamajikan Ki Jana karunyaeun. Susulumputan ti salakina mere beas ka Ki Jani sacangkir jeung lauk asin. Bari nalangsa Ki Jani balik ditengah jalan aprok jeung aki-aki awakna begang lempangna rumanggieung atu karunyaeun diajakan ka imahna. Nepi imah beas dibubur saenggeus asak didalahar bareng.
Isuk-isuk keneh aki-aki teh geus pamitan. Memeh indit aki-akit eh mere jiman ka Ki Jani mangrupa lilisungan jeung haluna tina perak. “Naon wae anu dipikahyang ku ujang, sebutkeun wae bari nyebut Tutu! Tutu! Tutu!’tilu kali,” ca kaki-aki teh, engke tangtu haluna nutu sorangan, sarta anu dipikahayang kaluar tina jero lisung. Ngereunkeunana lisung kudu dibere taneuh saetik.
Gancangna carita Ki Jani geus benghar, tapi tetep resep ngabantu jeung tutulung kanu susah.
Barang Ki Jana ngadenge adina beunghar manehna siri , bari boga niat jahat hayang miboga jimat eta. Hiji peuting Ki Jana datang Ka Jani, ku Ki Jani dicaritekeun kabeh ka Ki Jana carana make lisung. Terus dibawa minggat ku lanceukna ka alas pentas. Mangsa dina kapal geus eweuh uyah Ki Jana menta kalisung uyah kaluar uyah teh teu ereun-ereun, Ki Jana poho teu mawa taneuh. Nepi ka kapalna kelebuh teleum. Ti harita cai laut jadi asin.
Rincian Dongeng:
- Judulna : Cai Laut Asin
- Bahasana : Kasar
- Palakuna : Dua urang adi lanceuk: lanceukna Ki Jana, Adina Ki Jani.
- Watek palakuna :
Ki Jana = Sarakar, koret, embung tutulung kanu susah.
Ki Jani = Bageur, berehan, daek tutulung kanu susah.
- Tempat/latar : Jaman baheula di hiji lembur.
- Eusi/hikmah nu bisa di cokot :
Jadi jalma ulah koret jeung jahat, siga Ki Jana anu tung-tungna bakal cilaka. Kudu kos Ki Jani bageur sok daek nulungan batur, hirupna jadi senang tur tentrem.
5. Kuya Ngagandong Imahna
Jaman baheula aya Kuya imah-imah di sisi muara. Gawena ngahuma, ngahumateh indit isuk datang sore magrib.
Hiji poe Kuya keur di huma, aya hujan geode bari jeung angina. Tatangkalan rarungkad imah Kuya oge kaapungkeun murag ka leuwi brus ti teleum. Sakadang Kuya sedih kacida, isukana manehna ngieun dei anu leuwih keker supaya te kabawa angina.
Hiji poe manehna balik ti hima, Kuya teh masak pikeun dahar sore. Sabot masak Kuya kacai hela, keur di cai katingali hasep ngebul dina suhunan imahna ku Kuya diburu tapi imah geus angus seneuna gede nakeranan. Kuya teh ceurik.
Keur kitu jol bae Monyet kolot. Monyet ngomong ka sakadang Kuya, “tong ceuri sakadang Kuya ngieun deui imahmah!”
“Anu matak sakadang Monyet lain sakali wae kacilakaan imah teh bareto kabawa angina. Kudu kumaha akalnanya supaya imah awet?” cak sakadang Kuya! Sakadang Monyet ngajawab, “gampang atuh, ngarah imah ulah cilakamah dibawa bae, ulah ditinggalkeun. Pek ngieun dei anu alus tur kuat ke lamun geus anggeus arang tangkodkeun kana tonggong anjeun, pantone sakira asup sirah supaya gampang ngelokeun sirah ka jero.
Eta papatah teh ku Kuya diturutkeun, saenggeus anggeus prak ditengkodkeun dina tonggongna, monyet anu memenerna. Nah ti haritamah imah sakadang Kuya teh sok dibabawa bae, digagandong.
Rincian Dongeng:
- Judulna : Kuya Ngagandong Imahna
- Bahasana : Kasar
- Palakuna : Sakadang Kuya jeung sakadang Monyet
- Watek palakuna :
Sakadang Kuya = Getol daek digawe, gampang putus asa an, te kuat kena musibah.
Sakadang Monyet = Daek babantu jeung mere saran
- Tempat/latar : Baheula dihiji kebon deket walungan
- Eusi/hikmah nu bisa di cokot :
Jadi jalma kudu getol kos sakadang Kuya tapi tong gampang putus asa jeung tong bodo. Jeung kudu daek babantu ka batur kos sakadang Monyet.
ASAL USUL NGARAN TEMPAT
1. Siluman
Jaman baheula dihiji tempat/werwengkon didinya teh kacaritakeun lembur anu kacida sarienen nana jelema ngaliwat kadinya, yen beja didinya ari peting tara aya lampu, pokona paroek jeng loba begal. Lamun aya jalma peting-peting liwat kandinya cak beja sok dicegat garong/begal pokona sakumaha harta nu dibawa ku jalma teh kudu dibikeun ka garong lamun hente diancam bakal dipaehan atawa disiksa.
Caritana yen brgal/garong anus sok nyegat ditempat etateh nyaeta jalma anu cicing di tempat eta, penduduk didinya kusabab kitu jalma sarieuneun liwat kadinya teh. Jeung deui anu jalma anu nempatan tempat eta teh jaragoan utamana jago kadugalan.
Kusabab kitu jalma nyarebutna eta tempat Siluman, lembur Siluman terusnamah.
Eta tempat teh aya di Kabupaten Subang, Kecamatan Pabuaran. Tah ayenamah Silumanteh jadi ngaran Desa nyaeta Desa Siluman. Da ayeunamah aman biasa wae kos daerah nu sejenna eweuh begal eweuh garong, kecuali katukangeun lembur etateh aya trotoang panjang da nepi ayeunage sok sarieuneun jalma liwat kadinya tipeuting mah.
Tah kitu caritana kunaon eta tempat teh disebut Siluman, nu ayeuna Desa Siluman.
2. Cipeucang
Kacatur kacaritakeun cak kolot, dihiji tempat anu ayana di Kabupaten Bekasi, Kecamatan Bojongmangu, Desa Sukamukti aya hiji lembur nu ngarana Cipeucang. Kunaon eta lembur teh dingaranan Lembur Cipeucang, cak kolot baheula diieu lembur teh loba sasatoan terutama Peucang, Sato bangsaning embe anu awakna letikan ti embe.
Di ieu tempat teh aya cai anu ngocor titungtung kidul nepi tungtung kaler nu di sebut Cipamingkis. Tah di Cipamingkis ieu bangsaning sasatoan ngarinum terutama Peucang. Kusabab cai teh jadi tempat kahirupan mahluk anu harirup sato, tatangkalan oge jalma kabeh ngabutuhkeun cai.
Tah kusabab kitu ieu Lemburteh dingaranan Lembur Cipeucang. Asalna tina ngaran sato nyaeta Peucang jeung cai anu ngalir di eta tempat, Ci = Cai anu ngalir di eta tempat, Peucang = sato anu loba baheula didinya. Disebut weh Cipeucang.
Nepikeun kiwari oge masi aya keneh Cipamingkis anu ngalir di Cipeucang, jeung masi loba jalma lamun usum halodo kacarainateh ka Cipamingkis eta.
Jeung hiji deui di ieu lembur teh lahir saurang jajaka nu ganteng ngalempereng koneng loba nu resep jeung nu bogoh. Tepatna kaping 16 sasih Mei warsih 1987 di lahir keunana. Dugi ayeuna eta jajakateh aya keneh ayeuna kuliah di UPI Kampus Purwakarta nu jenenganana Ojim Suryana tea.
PIDATO/CERAMAH
(Amal-amal anu bakal nulungan urang di jero kubur)
Assalamualaikum Wr.Wb.
Aujubillah himinassyaiton nirojim. Bismilah hirohman nirohim. Ashadu ala ilaha illeloh wa ashadu ana Muhamaddarosululoh. Allah huma soli ala syaidina muhammadi abdika warosulika nabiyil umiyil wa ala alihi wasohbihi wasalim, ama ba’du.
Sagala puji urang sanggakeun ka gusti nu maha suci dzat nu ngatur sagala eusi dunya katut eusina, nyaeta Allah Subhanahu Wata Ala. Sakumaha hidayah sareng inayahna urang masi dipaparin nikmat sehat oge nikamat iman sareng nikmat islam nyaeta nikmat anu pang ageung-ageungna. Solawat sareng salam urang curehkeun ka baginda anu mulya nyaeta Nabi Muhammad Selewlohiu Alaihi Wasallam. Kusabab anjeunanana urang sadaya tiasa ngaraos nikmat iman sareng nikmat islam. Jeung mudah-mudahan urang sadayana ka asup umatna amin yarobal alamin.
Teu hilap nu di pikahormat bapa…………….,
Nu di pikahormat bapa………………,
Nu di pikahormat bapa……………..
Dina kasempetan ayeuna sim kuring bade ngababarkeun yen naon-naon wae anu bakal ku urang di bawa maot, naon wae anu bakal nulungan urang eungke di jero kubur. Anu bakal nulungan urang ke di jero kubur teh cak hadis rosul aya tilu, hiji elmu nu manpaat, nyaeta elmu anu ku urang diamal keun diwaktu hirup mamagahan batur, mamagahan barudak, jeung sajabana bari jeung urang ngalaksanakeunana. Nu kadua nyaeta amal sodakoh atawa jariah anu suci tur iklas, dimana utang sawaktu hirup sok barang bere kanu butuh, mere dahar kanu kalaparan mere ka nu pakir, nu miskin jeng mere sumbangan keur pembangunan masjid jeung sajabana amal-amal anu soleh bari jeung rido iklas sodakoh karma Allah Subhanahu Wata Ala. Nu terakhir nyaeta nu katilu amal nubakal nulungan urang teh nyaeta anak anu soleh, nyaeta budak anu ngadoakeun indung bapana, sakumaha keur hirupna dididik dititah ngaji ,sakola, ngala elmu jeung sajabana, tah dimana kolotna maot eta budak ngadoakeun kakolotna.
Mudah-mudahan urang sadayana tos siap, tos manteng, tos amal sodakoh, tos ngadidik barudak, tos ngamalkeun elmu jeung sajabana. Lamu anu euncan hayu urang mimitian ti ayeuna ti detik ieu ti poe ieu, sakumaha amal-amal anu di pikarido ku gusti Allah Subhanahu Wata Ala.
Mung sakitu wae wawaran ti sim kuring bilih aya carita anu teu genah didangu, bilih aya cariosan anu teu mernah dina manah, neda dihapunteun. Da sadaya kasaen eta datangna ti gusti Allah jeung kasalahan eta ti sim kuring pribadi. Sakali deui nyuhunkeun dihapunteun.
Bilahi taofik walhidayah.
Wassalamu alaikum Wr.Wb.


text:
Detik
Detik atawa sékon (Basa Inggris: second Basa Walanda: seconde) nyaéta hijian waktu dina sistem internasional (SI), anu ditetepkeun minangka selang waktu salila 9.192.631.770 kali période radiasi transisi atom cesium-133 ti dua tingkat hyperfine dina kaayaan ground state dina suhu enol kelvin.
Dina pamakéan anu pangilaharna, hiji detik nyaéta 1/60 ti 1 menit, sarta 1/3600 ti 1 jam.
Daptar eusi
Sajarah[édit | édit sumber]
Mimitina, istilah second dina basa Inggris dipikawanoh minangka "second minute" (menit kadua), anu hartina bagian leutik tina 1 jam. Bagian anu kahiji dipikawanoh minangka prime minute (menit perdana) anu sarua jeung menit kawas anu dipikawanoh ayeuna. Babagian ieu maku maku kana 1/60, nyaéta, aya 60 menit dina jero 1 jam sarta aya 60 detik dina jero 1 menit. Ieu meureun dilantarankeun ku pangaruh urang Babilonia, anu ngagunakeun itungan sistem dumasar kana basis 60 (sexagesimal). Istilah jam sorangan geus kapanggih ku urang Mesir nu netepkeun puteran bumi minangka 1/24 ti rata-rata poé. Ku kituna itungan detik jadi 1/86.400 ti rata-rata poé.
Dina taun 1956, International Committee for Weights and Measures (CIPM), dumasar mandat anu dibikeun ku General Conference on Weights and Measures (CGPM) ka sapuluh dina taun 1954, ngawincik detik dina période puteran bumi ngurilingan panonpoé dina waktu epoch, alatan dina waktu éta geus jadi kasadaran yén puteran bumi dina sumbuna teu cukup saragem pikeun dipaké minangka standar waktu. Gerak bumi éta digambarkan dina Newcomb's Tables of the Sun (Daptar panonpoé Newcomb), anu méré rumusan pikeun gerak panonpoé dina epoch dina taun 1900 dumasar kana observasi astronomi nu dijieun salila abad ka dalapanbelas sarta salapanbelas. Ku kituna detik didéfinisikan minangka
- 1/31.556.925,9747 bagian tina taun panonpoé dina tanggal 0 Januari 1900 jam 12 waktu ephemeris.
Ku dijieunana jam atom, mangka ditetepkeun pamakéan jam atom minangka dasar pikeun nangtukeun detik, lain deui ku puteran bumi.
Tina hasil gawé sababaraha taun, dua astronom di United States Naval Observatory (USNO) jeung dua astronom di National Physical Laboratory (Teddington, Inggris) nangtukeun hubungan antara frékuénsi atom caesium transisi hyperfine jeung detik ephemeris. Minangka hasilna, dina taun 1967, General Conference on Weights and Measures netepkeun detik ti waktu atom dina SI minangka
- Selang waktu salila 9.192.631.770 période tina radiasi transisi antara dua tingkat hyperfine ti ground state atom caesium-133.
Ground state téh didéfinisikeun salaku euwuehna (enol) médan magnét. Detik anu didéfinisikan kasebut nyaéta sarua jeung detik ephemeris.
Définisi detik anu saterusna nyaéta disampurnakeun dina pasamoan BIPM pikeun nambahan kalimah:
- Définisi ieu nujul kana atom caesium anu cicing dina suhu 0 darajat K.
Rujukan[édit | édit sumber]
- Second ti wikipedia berbahasa Inggris. Dicokot tanggal 28 Juli 2005.


text:
Bali
-
Pikeun kagunaan séjén, tempo Bali (disambiguasi).
Bali nyaéta salah sahiji pulo sakaligus propinsi di Indonésia. Bali aya di antara Pulo Jawa jeung Pulo Lombok. Di dunia, Bali kawentar minangka tujuan pariwisata hususnya keur urang Jepang sarta Australia. Bali kasohor ogé minangka Pulo Déwata.
Daptar eusi
Géografi[édit | édit sumber]
Pulo Bali nyaéta bagian tina Kapuloan Sunda Leutik sapanjang 153 km sarta sarubak 112 km kira-kira 3,2 km ti Pulo Jawa. Sacara astronomis, Bali perenahna di 8°25′23″ Lintang Kidul sarta 115°14′55″ Lintang Wétan anu nyababkeun pulo ieu boga iklim tropis kawas bagian Indonésia anu séjén.
Gunung Agung nyaéta titik pangluhurna di Bali saluhur 3.148 m. Gunung seuneuan ieu pamungkas bitu dina Maret 1963. Gunung Batur ogé salah sahiji gunung anu aya di Bali. Kira-kira 30.000 taunka tukang, Gunung Batur bitu sarta ngahasilkeun musibah anu pohara di bumi. Béda jeung di bagian kalér, bagian kidul Bali nyaéta dataran handap anu diliwatan walungan-walungan.
Puseur dayeuh Bali nyaéta Dénpasar. Tempat-tempat penting séjénna nyaéta Ubud minangka puseur seni perenahna di Kabupatén Gianyar; sedengkeun Kuta, Sanur, Saminyak, Jimbaran sarta Nusa Dua nyaéta sawatara tempat anu jadi tujuan pariwisata, boh wisata basisir boh tempat peristirahatan.
Sajarah[édit | édit sumber]
Penghuni kahiji pulo Bali diperkirakeun datang dina 2500 SM anu pindah ti Asia. Jaman prasejarah saterusna lekasan ku datangna jalma-jalma Hindu ti India dina 100 SM.
Di jaman karajaan Majapahit, ampir sakumna nusantara ngagem agama Hindu tapi ngiringan datangna Islam, ngadeg karajaan Islam di nusantara anu ngabalukarkeun runtagna Majapahit kira-kira taun1500. Jalma-jalma Hindu réa anu nyingkir ti Pulo Jawa ka Bali.
Jelema Éropa anu mimiti manggihan Bali nyaéta Cornelis de Houtman ti Walanda dina taun 1597. Walanda liwat VOC ogé mimiti ngalaksanakeun pangjajahanana di taneuh Bali, ngabalukarkeun lumangsungna perang puputan anu ngalibetkeun sakumna rahayat boh lalaki boh wanoja kaasup rajana.
Saprak ngadegna Republik Indonésia, Bali geus jadi bagian ti nagara kahijian kasebut.
Dina 12 Oktober 2002, Bali dibom di wewengkon Kuta anu ngabalukarkeun kira-kira 202 jelema maot sarta ratusan séjénna tararatu. lolobana korban maot nyaéta warga Australia.
Démografi[édit | édit sumber]
Pangeusi Bali kira-kira sajumlah 4 yuta jiwa, mayoritas 93% ngagem ageman Hindu. Ageman lianna nyaéta Islam, Protéstan, Katolik, jeung Buda.
Lian ti séktor pariwisata, pangeusi Bali hirup tina tatanén jeung perikanan. Sabagian deui milih jadi seniman. Basa nu digunakeun di Bali nyaéta Basa Indonésia, Bali, jeung Inggris hususna keur nu digawé di séktor pariwisata.
Transportasi[édit | édit sumber]
Umum[édit | édit sumber]
Di Pulo Bali, henteu aya rel karéta seuneu tapi raramat jalan geus sadia hususna ka wewengkon-wewengkon tujuan wisatawan. lolobana nu nyicingan ngabogaan tutumpakan pribadi sarta milih makéna alatan jalur tutumpakan umum henteu sadia kalawan alus kajaba taksi.
Jenis kedaraan umum di Bali di antarana:
- Délman (Tutumpakan nu ngagunakeun sato kuda minangka pakakas penarik)
- Ojég (Tutumpakan umum kalawan ngagunakeun sapédah motor)
- Bémo (Tutumpakan umum sajenis mikrolet)
- Bemo di jero dayeuh
- Bemo luar dayeuh (jenisna leuwih badag)
- Taksi
- Beus antar dayeuh atawa kabupatén.
- Beus luar pulo.
Ti sarta ka[édit | édit sumber]
Antara Pulo Bali sarta Jawa, sadia jasa panyabrangan laut ngaliwatan palabuan Gilimanuk nuju ka Ketapang ngagunakeun kapal ferry anu ngadahar waktu antara 30 menit nepi ka 45 menit. Kitu deui panyabrangan antara Pulo Bali jeung Lombok, nyabrang laut ngaliwatan palabuan Padang Bay nuju ka Lembar ngadahar waktu kira-kira 4 jam.
Pikeun transportasi hawa dilayanan ku Bandara Internasional Ngurah Rai. Landas pacu sarta pesawat ngapung anu datang sarta indit bisa katémbong kalawan écés ti basisir.
Pamaréntahan[édit | édit sumber]
Daptar Daérah Tingkat II di Bali[édit | édit sumber]
- Kabupatén Badung
- Kabupatén Bangli
- Kabupatén Buleleng
- Kabupatén Gianyar
- Kabupatén Jembrana
- Kabupatén Karangasem
- Kabupatén Klungkung
- Kabupatén Tabanan
- Kota Denpasar
Daptar Gubernur[édit | édit sumber]
Wawakil di Jakarta[édit | édit sumber]
- I Wayan Sudirta, SH (DPD)
- Nyoman Rudana (DPD)
- Ida Bagus Gede Agastia, Drs. (DPD)
- Ida Ayu Agung Mas, Dra., (DPD)


text:
Sakilas cutatan rasa katineungna urang sunda di pangumbaraan anu hoyong ngamumule budaya karuhun ulah leungit dugi ka incu-buyut Jeung impian jadi inohong dinagri luar...
Senin, 28 Februari 2011
Mimpi Malam Jum'at
Orang Jawa : "Mas abdi wengi ngimpen
Orang Sunda : "ngimpen naon mas?"
Orang Jawa : "Ngimpen bobo jeung nu geulis."
Orang Sunda : "Kumaha dina jero impenannana?"
Orang Jawa : "Pokona endah pisan ngan pas abdi gugah nu geulis teh hento aya, pan abdi teh kesel ah abdi teh bobo deui we."
Orang Jawa : "Eh ngimpen deui."
Orang Sunda : "Bari kerung, ngimpen naon deui mas?"
Orang Jawa : "Ngimpen gaduh acis seueur pisan. Pas abdi gugah dicabakan dina pesak calana, acisna hento aya ah abdi teh kesel bobo deui we."
Orang Jawa : "Eh abdi ngimpen deui"
Orang Sunda : "Ngimpen naon deui mas?"
Orang Jawa : "Ngimpen ee"
Orang Sunda : "Kumaha tah?"
Orang Jawa : "Pas abdi gugah, dicabak teh aya ee teh. Hahahahahahaha...."
dicandak ti : http://ketawa.com


text:
Jelema Pang Bodona Sadunya
Deden: "Dan! Ari jelema pang bodona di dunya ieu jelema naon?"
Dadan: "Anu gelo!"
Deden: "Lain!"
Dadan: "Diajak ulin, diajak dahar!, dibere duit, diajak ngew... teu daek!"
Deden: "Lain!"
Dadan: "Naon atuh! taluk aing mah!"
Deden: "Jelema nu pang bodona di dunya ieu aya tilu: anu kahijina tukang delman, anu kadua tukang ngangon munding, anu katiluna anu ngapdreuk pas photo."
Dadan: "Naha kumaha kitu?"
Deden: "Pek tempo ku maneh eta tukang delman, ari awewe geulis jeung sarareungit di tukangan!, ari bool kuda sakitu sareukseuk jeung bau teh disanghareupan, lamun tukang ngangon munding, ari dahar jeung lauk asin, ari daging anu sakitu gedena ditumpakan bae, lamun anu ngapdreuk pas photo, pek bandungan ku maneh: 'Mang! bade ngapdreuk pas photo! (ceuk anu ngapdreuk), sabaraha? (Ceuk tukang pas photo), 6 x 4 lima! (Ceuk anu ngapdreuk), mangga antosan (Ceuk tukang pas photo)', pan kitu pokna teh!, sakanyaho aing mah 6 x 4 teh pan 24!"
Dadan: "Sugan aing mah anu paling bodona sadunya teh anu diomongkeun ku maneh wungkul, gening maneh oge sarua bodona, maksudna pas photo 6 x 4 lima teh hartina lima lambar. Bisa bae ka batur ngomong bodo!, ari sorangan leuwih oon, oneng , jeung tolol."
Dadan: "Giliran aing lah mere tarucing ka maneh! Den! Cik ari pang panasna di dunya ieu naon?"
Deden: "Panon poe!"
Dadan: "Terus!"
Deden: "Nya enggeus!"
Dadan: "Salah!"
Deden: "Terus naon?"
Dadan: "Pang panasna di dunya ieu nyaeta: 'Moe maneh diluhur seng tengah poe ereng-erengan bari ngadurukan jeung nginum kopi panas. terus kabogoh direbut batur'"
Deden: "Sakalian siana diduruk ku aing!"
Dadan: "!!!????????"


text:
Kabupatén Bogor
- Pikeun artikel kota nu ngaranna sarua, tempo Kota Bogor.
Kabupaten Bogor mangrupa salah sahiji Kabupatén di Propinsi Jawa Barat, Indonésia. Puseur dayeuhna nyaéta Cibinong. Kabupatén ieu diwatesan ku Kabupatén Tangerang (Banten), Kota Dépok, Kota Bekasi, jeung Kabupatén Bekasi di beulah kalér; Kabupatén Karawang di beulah wétan, Kabupatén Cianjur jeung Kabupatén Sukabumi di beulah kidul, sarta Kabupatén Lebak (Bantén) di beulah kuloneunana. Kabupatén Bogor kawengku ku 40 kacamatan, nu dibagi deui ku désa jeung kalurahan.
Nilik tina wilayahna, Kabupatén ngawengku ogé Kota Bogor nu perenahna di tengah Kabupatén Bogor. Sedengkeun beulah kidul aya Kota Dépok nu harita asup kénéh Kabupatén Bogor minangka kota kacamatan. Kaping 15 April 1991 ngaliwatan kaputusan pamaréntah Dépok ditingkatkeun statusna jadi kota administratif, Kota Dépok sacara resmi misah ti Kabupatén Bogor.
Kabupatén Bogor minangka kawasan pangrojong pangwangunan DKI Jakarta.
Daptar eusi
- 1 Sajarah
- 2 Asal Kecap
- 3 Harti Lambang Kabupatén Bogor
- 4 Babagian Administratif
- 5 Strategi Wilayah Pangwangunan di Kabupatén Bogor
- 6 Sosial Budaya
- 7 Sarana jeung Prasarana
- 8 Pariwisata
- 9 Daptar Bupati Bogor
- 10 Tumbu Luar
Sajarah[édit | édit sumber]
Kabupatén Bogor nyaéta salah sahiji wilayah nu jadi puseur karajaan pangkolotna di Indonésia. Numutkeun catetan Dinasti Sung di Cina jeung prasasti nu kungsi kapanggih di Tempuran walungan Ciaruteun jeung walungan Cisadané yén dina abad ka-5 di daérah ieu geus aya pamaréntahan. Dinasti Sung nyatét taun 430, 433, 437 jeung 452 Karajaan Holotan ngirimkeun utusan ka CIna. Holotan disebut-sebut minangka Karajaan Hindu nu pangkolotna di Pulo Jawa hususna di Jawa Kulon.
Dina sajarahna, Kabupatén Bogor teu bisa leupas tina sajarah Karajaan Tarumanagara, Karajaan Sunda, Karajaan Pajajaran, Karajaan Galuh atawa Kawali. Kabupatén Bogor disawang salaku puseur pamaréntahan karajaan-karajaan éta. Cikal bakal ngadegna Kabupatén Bogor teu leupas tina tokoh Tanuwijaya nu mangsa harita disebut Kepala Kampung Baru dina dokumén kaping 7 Nopémber 1701. Tanuwijaya ngadegkeun kampung nu dibéré ngaran Parung Angsana (Kampung Baru), Parakan Panjang, Parung Kujang, Panaragan, Bantar Jati, Sempur, Baranang Siang, Parung Banténg jeung Cimahpar kalawan Parung Angsana salaku puseur pamaréntahan.
Taun 1745 salapan kampung éta dihijikeun sarta Kepala Kampungna dibéré gelar Demang ku alpukahna Gubernur Jenderan Baron van Imhoff. Salapan kampung éta dibéré ngaran Regentschap Kampung Baru nu satuluyna disebut Regentschap Buitenzorg. Wilayah ieu jadi wilayah pangirutan disagédéngeun Batavia. Kabuktian taun 1873 dibuka jalur karéta api ti Batavia ka Buitenzorg.
Kaping Milangkala Bogor boh Kabupatén boh Kota nyaéta kaping 3 Juni 1482 nyoko kana diistrénana Sri Baduga Maharaja sarta puncak acara Kuwérabakti atawa acara méré upeti karajaan handap ka Pajajaran.
Asal Kecap[édit | édit sumber]
Asal kecap Bogor masih jadi padungdengan ku sabab lobana pamadegan nu béda alesan. Pamadegan kahiji nyaéta ti kecap Buitenzorg. Sedengkeun nu séjén aya nu nyebut ti Bahai nu hartina Sapi nyoko kana patung sapi nu aya di Kebon Raya Bogor. Sedengkeun pamadegan katilu nyaéta Bokor nu hartina mangkok tambaga. Iwal ti éta nu disawang bener nyaéta ti kecap Bogor nyoko kana pagawéan Pabogoran nu hartina nyadap tunggul kawung. Ti dinya Bogor disawang boga harti tunggul kawung.
Harti Lambang Kabupatén Bogor[édit | édit sumber]
Lambang Kabupatén Bogor dibagi ku 6 unsur nyaéta:
- Bagéan Inti
- Bagéan Tengah
- Bagéan Luar
- Makna Warna
- Taméng, jeung
- Runtuyan Kecap
Bagéan Inti[édit | édit sumber]
- Kujang, nyaéta sanjata khas masarakat Sunda idéntik jeung kahadéan sarta kaagungan Sunda bihari. Kujang ngalambangkeun kaperwiraan hartina teu gedag kaanginan dina nanjeurkeun kahadéan.
- Pakujajar, mangrupa lambang kateguhan nu salilana jadi tradisi karajaan Pajajaran.
- Harupat nu dilambangkeun ku gagang kujang nu aya dina beungkeutan pakujajar ngalambangkeun hiji hal nu kuat, simbol kakuatan masarakat Bogor dina mertahankeun jatidirina.
- Budeuran nu eusina kujang, harupat jeung pakujajar disebut ogé boga atawa endog nu ngalambangkeun awal atawa inti kahirupan nu didasaran ku kasucian.
Bagéan Tengah[édit | édit sumber]
- Puncak gunung di bagéan tengah nunjukeun Gunung Salak jeung Gunung Pangrango nu sacara géografis duanana mangrupa patok wilayah Kabupatén bogor di beulah kidul, Puncak gunung ngalambangkeun tujuan atawa cita-cita nu luhur. Dua puncak nu luhurna béda ngalambangkeun tangga pikeun ngahontal tujuan.
- Walungan ngalambangkeun walungan Ciliwung jeung Cisadané ngalambangkeun kasuburan.
- Segitilu sarua sisi boga makna kautamaan, ngalambangkeun yén kasuburan jeung kabeungharan alam kudu diolah sarta dimangpaatkeun kalawan dasar niléy kautamaan.
Bagéan Luar[édit | édit sumber]
- Budeuran ngalambangkeun kasampurnaan, hartina pajoangan hirup kudu dituluykeun ka arah kasampurnaan lahir tumekaing batin tampa cacad.
Warna[édit | édit sumber]
- Hideung jeung Bodas ngalambangkeun perjuangan hirup. Bodas lambang kasucian, kahadéan jeung kabersihan sedengkeun hideung lambang kagoréngan. Dua warna ieu disebut salaku panyaimbang dina laku lampah hirup masarakat Kabupatén Bogor.
- Konéng mangrupa warna emas, lambang kajayaan jeung kaagungan.
- Héjo digunakeun pikeun warna dasar nu ngandung ma'na kasuburan.
- Bulao mangrupa warna kaéndahan.
- Coklat warna taneuh ngalambangkeun lemah cai.
Taméng[édit | édit sumber]
- Tilu sudut dina taméng ngalambangkeun tilu komponén nangtukeun kasejahteraan umat dina hiji kawasan atawa nagara anu sok disebut ogé Tri Tangtu di Bumi nyaéta Rama, Resi, Ratu atawa dina hal ieu nyaéta masarakat, ulama jeung pamaréntah. Tilu garis sisi ngawangun taméng ngalambangkeun iman, ilmu jeung amal nu mangrupa bénténg kahirupan umat.
Runtuyan Kecap[édit | édit sumber]
- Prayoga hartina utama, Tohaga hartina kuat atawa kokoh jeung Sayaga hartina siap siaga. Runtuyan kecap éta ngabogaan maksud pamadegan jeung pajuangan masarakat. Pamadegan jeung pajuangan masarakat Kabupatén Bogor kudu dimimitian jeung dijiwaan kalawan kautamaan sangkan beuki kokoh, kuat jeung siap dina nyanghareupan tantangan pikeun ngahontal cita-cita.
- Kuta hartina kota, Udaya hartina fajar, bangkit sarta Wangsa hartina bangsa. Tilu kecap éta boga maksud yén Bogor mangrupa asal mimitina lahirna bangsa di buana sarta dipiharep salaku puseur kabangkitan pajuangan pangwangunan pikeun ngahontal kamajuan jeung kamakmuran
- TEGAR BERIMAN nyaéta ungkara tina Tertib, Segar, Bersih, Indah, Mandiri, Aman jeung Nyaman. Dipiharep sangkan masarakat Kabupatvn Bogor bisa ngahontal kana jargon éta.
Babagian Administratif[édit | édit sumber]
Kabupatén Bogor kawengku ku 40 Kacamatan, anu kabagi deui ku 411 désa jeung 17 kalurahan. Ngawengku 3.639 RW jeung 14.403 RT. Puser pamaréntahana nyaéta di Cibinong.
Daptar Wewengkon[édit | édit sumber]
Di handap ieu mangrupa daptar kacamatan anu aya di Kabupatén Bogor dumasar kana Peraturan Daérah No 3 taun 2003 ngeunaan Pembentukan jeung Perda No 40 taun 2004 ngeunaan OTK kacamatan Kabupatén Bogor:
Topografi jeung Géografis[édit | édit sumber]
Kalawan lega 298.939,30 hektar, Kabupatén Bogor boga topografi jeung géografis nu rupa-rupa. Beulah kalér Kabupatén Bogor mangrupa dataran handap (lembah Walungan Ciliwung jeung Walungan Cisadané), sedengkeun beulah kidulna mangrupa pagunungan, nu puncakna nyaéta: Gunung Halimun (1.764 m), Gunung Salak (2.211 m), sarta Gunung Pangrangro (3.019 m), mangrupa gunung kadua pangluhurna di Jawa Barat sanggeus Gunung Ciremai di Majalengka. Kabupatén Bogor perenahna aya di koordinat 6o18' 6o47'10" LS jeung 106o23'45"-107o13'30" BT nu diwatesan ku:
- Kalér: Kabupatén Tangerang (Banten), Kabupatén Bekasi, Kota Bekasi jeung Kota Dépok (Jawa Kulon)
- Wétan: Kabupatén Cianjur jeung Kabupatén Karawang
- Kidul: Kabupatén Sukabumi jeung Kabupatén Cianjur
- Kulon: Kabupatén Lebak (Banten)
- Tengah: Kota Bogor
Di Kabupatén Bogor, aya 6 aliran walungan nu disebut Daérah Aliran Sungai (DAS) nyaéta DAS Cidurian, DAS Cimanceuri, DAS Cisadané, DAS Ciliwung, DAS Kali Bekasi jeung DAS Citarum. Walungan di unggal DAS ngabogaan pungsi jeung peran salaku sumber cai pikeun irigasi, imah tangga jeung industri sarta boga pungsi drainaseu utama wilayah. Disagédéngeun éta, Kabupatén Bogor boga 94 sétu kalawan legana 496,28 Ha sarta 63 séké.
Komposisi digunakeuna lahan di Kabupatén Bogor nyaéta 42.175 Ha (13,30%) pikeun alas lindung, 56.888 Ha (17,94) pikeun lahan baseuh, 47,756 (15,06%) pikeun lahan garing, 24.797 (7,82%) pikeun kawasan pepelakan taunan, 51.529 Ha (16,25%) pikeun alas produksi, 1.681 Ha (0,53%) kawasan pariwisata, 20.326 Ha (6,41%) kawasan padésaan, 52.036 Ha (16,41%) kawasan pakotaan, 14.527 Ha (4,60%) kawasan pamekaran pakotaan sarta 5.327 Ha (1,68%) kawasan pikeun industri.
Strategi Wilayah Pangwangunan di Kabupatén Bogor[édit | édit sumber]
Numutkeun stratégi wilayah pangwangunan nu ditetepkeun dina Rencana Tata Ruang Wilayah (RTRW) Kabupatén Bogor, Kabupatén Bogor dikelompokeun ku 3 wilayah pangwangunan nyaéta:
- stratégi percepatan di wilayah Bogor Barat ngawengku 13 kacamatan nyaéta kacamatan Nanggung, Leuwiliang, Leuwisadéng, Pamijahan, Cibungbulang, CIampéa, Ténjolaya, Rumpin, Cigudeg, Sukajaya, Jasinga, Ténjo jeung Parungpanjang kalawan total wilayah 128.750 Ha;
- strategi pengendalian di wilayah Bogor Tengah ngawengku 20 kacamatan nyaéta kacamatan Dramaga, Ciomas, Tamansari, Cijeruk, Cigombong, Caringin, Ciawi, Cisarua, Mégamendung, Sukaraja, Babakan Madang, Citeureup, Cibinong, Bojonggedé, Tajurhalang, Kemang, Rancabungur, Parung, Cisééng, jeung kacamatan Gunung Sindur kalawan legana 87.552 Ha;
- stratégi pemantapan di wilayah Bogor Timur ngawengku 7 kacamatan nyaéta kacamatan Sukamakmur, Cariu, Tanjungsari, Jonggol, Cileungsi, Klapanunggal jeung kacamatan Gunung Putri kalawan total wilayah 100.800 Ha.
Sosial Budaya[édit | édit sumber]
Penduduk[édit | édit sumber]
Dumasar hasil Éstimasi Penduduk 2013 jumlah pangeusi Kabupatén Bogor nyaéta 5.202.097 nu disebut-sebut minangka Kabupatén pangpadetna di Jawa Kulon. ti jumlah éta 2.659.306 lalaki jeung 2.542.791 awéwé kalawan seks rationa 105. Padetna Kabupatén Bogor taun 2013 nyaéta 20jalma/Ha. Wilayah pangpadetna nyaéta kacamatan Ciomas kalawan 100jalma/Ha jeung wilayah paling saeutik nyaéta kacamatan Tanjungsari kalawan 4jalma/Ha
Agama[édit | édit sumber]
Lamun ditilik tina agama nu diaku ku nagara, pangeusi Kabupatén Bogor kawengku ku Islam panglobana kalawan jumlahna 4.206.687 (97,76%), Katholik 25.818 (0,60%), Protéstan 46.472 (1,08%), Hindu 2.155 (0,05), Buddha 14.199 (0,33%), Kong Hu Chu 6.884 (0.16) jeung séjéna 860 jalma (0,02%).
Sarana jeung Prasarana[édit | édit sumber]
Jalan[édit | édit sumber]
Panjang jalan di Kabupatén Bogor nyaéta 1.758,056 km, kawengku ku jalan Nagara 122,836 km (5 jalur), jalan Propinsi 126,809 km (5 jalur) jeung jalan Kabupatén 1.748,915 km (371 jalur). Iwal ti dinya, aya ogé nu teu boga nomor ruas atawa jalan désa. Nepi ka taun 2006, jalan Kabupatén Bogor aya dina kondisi mantep (kondisi hadé nepi ka sedeng) nyaéta 928,2 km atawa 61,61% sedengkeun sésana 578,37 atawa 38,39% kaasup ka jalan rusak.
Jambatan[édit | édit sumber]
Jumlah jambatan nu aya di Kabupatén Bogor nyaéta 682 jambatan nu kawengku ku jambatan nagara 25 jambatan, propinsi 98 jambatan, jeung jambatan dina jalan Kabupatén nu boga nomor ruas aya 559 jambatan kalawan total panjang 5.784,4 m. Ti 559 jambatan, 392 jambatan (70,13%) dina kondisi hadé, 132 jambatan (23,61%) dina kondisi sedeng jeung 35 jambatan (6,26%) dina kondisi rusak.
Transportasi[édit | édit sumber]
Nepi ka kiwari Kabupatén Bogor boga 87 trayék kalawan 6.797 unit angkutan. Jaringan transportasi darat ngawengku jaringan jalan, jaringan jalur karéta api, terminal jeung stasion. Kabupatén Bogor ogé diliwatan ku jalan tol Jakarta - Bogor - Ciawi nu sakapeung disebut ogé Jagorawi.
Angkutan Kota[édit | édit sumber]
- Angkutan Kabupatén Bogor D64 ka Jonggol
- Angkutan Kabupatén Bogor D121 ka Kampung Rambutan
- Angkutan Kabupatén Bogor D121A Ka Kampung Rambutan
- Angkutan Kabupatén Bogor 44A Ka Sentul City
- Angkot D56 ka UKI
- Angkot P01 ka Gas Alam
- Angkot 02B Trayék Terminal Cileungsi - Pondok Gede Kota Bekasi
- Angkot 02 Trayék Cikéas-Ciawi
- Angkot 01 Trayék Cipaku - Merdéka
- Angkot 02 Trayék Cisarua - Sukasari
- Angkot 02a Trayék Cicurug - Sukasari
- Angkot 03 Trayék Ciapus - Ramayana
- Angkot 04 Trayék Rancamaya - Ramayana
- Angkot 04a Trayék Cihideung - Ramayana
- Angkot 05 Trayék Ciampéa - Terminal Bubulak/Laladon
- Angkot 06 Trayék Parung - Terminal Merdéka
- Angkot 06a Trayék Bantar Kambing - Terminal Merdéka
- Angkot 07 Trayék Bojonggedé - Pasar Anyar
- Angkot 07a Salabenda - Pasar Anyar
- Angkot 08 Trayék Citeureup - Pasar Anyar
- Angkot 32 Trayék Cibinong - Terminal Bubulak
- Angkot 49 Trayék Terminal Cileungsi - Bojong Kulur
- Angkot 64 Trayék Cileungsi - Karadénan
Bus[édit | édit sumber]
- Kosub Bersama ka Kampung Rambutan (via Citeureup -Tol Jagorawi)
- Kosub Bersama 3/4 ka Tanjung Priok (via Citeureup-Tol Jagorawi-Cempaka Putih-Plumpang)
- Metromini x1 patas ka Senen (via Cibubur - Tol Jagorawi - Cempaka Putih)
- Metromini x1 patas ka Kampung Melayu (via Citeureup - Tol Jagorawi - Prumpung - St.Jatinegara)
- Mayasari Bakti AC42 patas ka Tanjung Priok (via Cibubur - Tol Jagorawi - Sunter)
- Mayasari Bakti AC42A patas ka Kalideres (via Cibubur - Tol Jagorawi - Komdak - Slipi - Grogol - Daan Mogot)
- Mayasari Bakti AC70A patas ka Tanah Abang (via Cibubur - Tol Jagorawi - Komdak - Sudirman - Thamrin)
- Maya Raya MYR AC patas ka Kalideres (via Cibubur - Tol Jagorawi - Slipi - Grogol - Daan Mogot)
Angkutan Perbatasan Terintegrasi Busway (APTB)[édit | édit sumber]
Halte 3[édit | édit sumber]
- APTB Agra Mas Bubulak - Cililitan
Halte 15[édit | édit sumber]
- APTB Sinar Jaya Bubulak - Rawamangun
- APTB Sinar Jaya Sentul City - Rawamangun
Halte 16[édit | édit sumber]
- APTB Sinar Jaya Ciawi - Tanah Abang
- APTB Sinar Jaya Rancamaya - Tanah Abang
Halte 17[édit | édit sumber]
- APTB Sinar Jaya Bubulak - Blok M
- APTB Sentul City - Blok M
- APTB Mayasari Bakti CIleungsi Blok M
Halte 18[édit | édit sumber]
- APTB Mayasari Bakti Cibinong - Grogol
- APTB Agra Mas Ciawi - Grogol
- APTB Sinar Jaya Sentul City - Grogol
- APTB Sinar Jaya Bubulak - Grogol
Halte 20
- APTB Agra Mas Ciawi Senén
DAMRI[édit | édit sumber]
- Cibinong - Bandara Internasional Soekarno Hatta
Karéta Api (Commuter Line)[édit | édit sumber]
- Stasion Jakarta Kota - Stasion Bogor (JAKARTA KOTA ←→ Jayakarta ←→ Mangga Besar ←→ Sawah Besar ←→ JUANDA ←→ Gambir ←→ GONDANGDIA ←→ Cikini←→ MANGGARAI ←→Tebet ←→ Cawang ←→ Duren Kalibata ←→Pasar Minggu Baru ←→ Pasar Minggu ←→ Tanjung Barat ←→Lenteng Agung ←→ Universitas Pancasila ←→ Universitas Indonesia←→ Pondok Cina ←→ Depok Baru ←→ DEPOK ←→Citayam ←→Bojonggede ←→ Cilebut ←→ BOGOR)
- Stasion Jatinegara - Stasion Bogor (JATINEGARA ←→ Pondok Jati ←→ Kramat ←→ Gang Sentiong←→ PASAR SENEN ←→ KEMAYORAN ←→ Rajawali ←→KAMPUNG BANDAN ←→ Angke ←→ DURI ←→ TANAH ABANG←→ Karet ←→ Sudirman ←→ Mampang ←→ MANGGARAI←→Tebet ←→ Cawang ←→ Duren Kalibata ←→ Pasar Minggu Baru ←→ Pasar Minggu ←→ Tanjung Barat ←→ Lenteng Agung←→ Universitas Pancasila ←→ Universitas Indonesia ←→ Pondok Cina ←→ Depok Baru ←→ DEPOK → Citayam → Bojonggede ←→Cilebut ←→ BOGOR)
- Stasion Duri - Stasion Nambo (DURI ←→ TANAH ABANG ←→ Karet ←→ Sudirman ←→Mampang ←→ MANGGARAI ←→Tebet ←→ Cawang ←→ Duren Kalibata ←→ Pasar Minggu Baru ←→ Pasar Minggu ←→ Tanjung Barat ←→ Lenteng Agung ←→ Universitas Pancasila ←→Universitas Indonesia ←→ Pondok Cina ←→ Depok Baru ←→DEPOK → Citayam ←→ Pondok Rajeg ←→ Cibinong ←→ Gunung Putri ←→ NAMBO)
Nu kasup ka Stasion nu aya di Kabupatén Bogor nyaéta:
- Stasion Citayam
- Stasion Bojonggedé
- Stasion Cilebut
- Stasion Pondok Rajeg
- Stasion CIbinong
- Stasion Gunung Putri
- Stasion Nambo
Pariwisata[édit | édit sumber]
Taman Wisata[édit | édit sumber]
- Taman Safari
- Taman Wisata Mekarsari
- Taman Wisata Matahari
- Jungleland
- Wisata Désa Kampoeng Bamboe
- Kebon Wisata Pasir Mukti
Curug[édit | édit sumber]
- Curug Cilémbér
- Curug Cigaméa
- Curug Seribu
- Curug Nangka
- Curug Ngumpet
- Curug Luhur
- Curug Bidadari
- Curug Panjang
- Curug Naga
- Curug Ciismun
- Curug Cibeureum
Wisata Alam Kawasan Puncak[édit | édit sumber]
- Melrimba
- Masjid Attaawun
- Panorama Alam Riung Gunung
- Kawasan Puncak
- Kawah ratu
- Kebon Téh Gunung Mas
- Bukit Gantolé
Sétu, Alam jeung Cai Panas[édit | édit sumber]
- Gunung Salak Éndah
- Danau Lido
- Ékowisata Bodogol
- Gunung Bunder
- Wana Wisata Jaya Giri
- Gunung Pancar
- Guha Gudawang
- Cai Panas Cisééng
Museum jeung Sirkuit[édit | édit sumber]
- Sirkuit Sentul
- muséum Mobil jeung Keramik


text:
Kiwari nitih wanci, lalaki pajajaran, hudang berjuang gandang pertentang, gulung tangan tandang deui..ayeuna datang mangsa, lalaki pajajaran, gulung tangan tandang deui, ajeg samakta deui..ragasukma pinuh tangtungan ageman, kula datang gaganti nu lawas mulang, demi ajen galeuh ageung pajajaran
Monday, June 18, 2012
Rupa-Rupa Wangunan Imah Sunda Buhun
Badak heuay : potongan wangunan saung anu teu make wuwung, pasambungna hateup tukang jeung hareup saperti badak keur heuay
Capit gunting : potongan wangunan imah anu tungtung suhunanana make awi atawa kai dicagakkeun kawas gunting rek capit
Julang ngapak : potongan wangunan imah nu di hareup jeung di tukangna make sorondoy kawas jangjang julang keur ngapak
Suhunan jolopong : potongan wangunan imah anu suhunananangajolopong manjang, sok aya nu nyebut oge suhunan panjang atawa gagajahan
Tagog anjing : potongan wangunan saung anu meh samodel jeung potongan badak heuay ngan tungtung usukna patepung jeung tungtung usuk nu hareup, jadi wangunna ngeluk, kawas anjing keur nagog atawa keur jogo, sok aya nu nyebut oge jogo anjing


text:
Pamedal : PT Duta Rakjat.
Alamat : Djl. Karyawan No. 3 (luhur), Bandung.
Pingpinan Umum : Prof. Dr. Achmad Sanuasi SH.
Girang Rumpaka/Panangkes: Ajip Rosidi.
Rumpaka : Jus Rusamsi; Us Tiarsa R.; Rachmat M. Sas. Karana.
Juru Gambar : Nana Banna; Ai Abdul Rachim; Kadarisman.
Tata Usaha: Wigandi; Lalan Ramlan S.
Motto : Ngabela Martabat Rahajat, Kadaulatan Nagara Djeung Komara Agama.
Media bulanan ieu payus lamun disebut majalah kulawarga. Kabeh eusina ditulis dina basa Sunda. Aya profil inohong, beja sabengbatan, konsultasi dokter, jeung sajabana. Tapi anu onjoy tina majalah ieu teh saestuna rubrik budayana. Carita fiksi dina hiji majalah kadang-kadang nepi ka aya tiluna, ditambah ku sajak/puisi.
Majalah anu aya gambarna di dieu teh Majalah Sunda No. 50/Taun II/ Djuli 1966.
Harga : Rp. 2.50,-
Jilid Hareup: Major Djenderal HR. Dharsono.
Dicutat tur ditarjamahkeun tina artikel di Koleksi K. Atmojo
Hak Cipta ditangtayungan ku undang-undang. Salira diwenangkeun nyutat ieu tulisan - boh sapalih atanapi sagemblengna - kalawan sarat kedah nyerat ngaran nu nulis sareng live link (tumbu anu tiasa di-klik) ka SundaBlog. Mugi janten perhatosan.
Manawi kalandep, mangga tingali seratan sanesna:


text:
1Tan-taretan! E bakto kaula entar ka sampeyan ngabarragi rancanana Allah se gi' ta' ekaonenge sareng dunnya, kaula ta' ngangguy kabicaksana'anna dunnya paneka otabana acaca ngangguy oca' se gus-bagus. 2Sabab kaula ampon nekat, saabidda apolong sareng sampeyan kaula ta' acaca'a pa-ponapa kajabana parkara Isa Almasih; kusussepon ja' Salerana ampon seda e salib. 3E bakto kaula akompol sareng sampeyan, kaula ta' gadhuwan kakowadan, sareng ngetter katako'en. 4Kabar se epanapa' kaula ka sampeyan bi' kaula ta' epanapa' ngangguy ca'-oca' se ngapencot ate menorot kabicaksana'anna manossa. Kaula manapa' berta ganeka kalaban cara se abukteyagi ja' Errohna Allah paneka kobasa. 5Kaula ngangguy cara se kadi ganeka sopaja kaparcaja'anna sampeyan ka Almasih ta' adhasar ka kabicaksana'anna manossa, tape adhasar ka kobasana Allah. 6Maske sapaneka, e antarana reng-oreng se karohaniyanna ampon mateng, kaula pajat acaca parkara kabicaksana'an. Nangeng kabicaksana'an ganeka banne kabicaksana'anna dunnya, otaba kabicaksana'anna pangobasa-pangobasana jaman paneka, se kakobasa'anna bakal mosna'a. 7Kabicaksana'an se etotorragi kaula enggi paneka kabicaksana'an dhari Allah. Kabicaksana'an ganeka ta' ekaonenge sareng manossa, nangeng ampon esadhiya'agi sareng Allah kaangguy kasennengnganna sampeyan sareng kaula sadaja sabellunna dunnya paneka ebadhi. 8Tadha' settonga dhari para pangobasa jaman paneka se oneng parkara kabicaksana'an ganeka. Sabab ja' sakenga reng-oreng ganeka oneng, tanto ta' kera nyalib Guste Isa se molja ka'issa'. 9Sabaligga, parkara ganeka padha sareng se esebbuttagi e dhalem Alketab, "Apa se ta' tao etangale otaba ekaedhing manossa, ban ta' tao kalowar dhari pekkeranna manossa, jareya se esadhiya'agi Allah kaangguy reng-oreng se taresna ka Salerana." 10Nangeng Allah ampon anyata'agi parkara ganeka ka sampeyan sareng kaula sadaja kalaban parantara'anna Errohepon. Errohna Allah ganeka nalektegi ponapa'a saos, kantos ka ke'-lekke'na na-rancanana Allah. 11Sabab se oneng ka essena atena oreng enggi paneka errohna oreng ganeka dibi', ta' enggi? Sapaneka jugan parkara Allah. Se ngagali ka panggaliyanna Allah namong Errohna Allah gapaneka dibi'! 12Ban sampeyan sareng kaula sadaja ta' narema errohna dunnya paneka, nangeng Erroh se dhari Allah, sopaja sampeyan sareng kaula sadaja padha oneng ka sadajana se eparengngagi Allah ka sampeyan sareng kaula sadaja. 13Daddi, mon kaula sakanca nerrangngagi pa-ponapa parkara Allah ka reng-oreng se gadhuwan Errohna Allah, kaula sakanca ta' notorragi menorot kabicaksana'anna manossa, namong menorot pangajaranna Errohna Allah. 14Oreng se ta' gadhuwan Errohna Allah, ta' bisa narema pa-ponapa se enyata'agi sareng Erroh gapaneka. Sabab monggu ka oreng ganeka sadajana parkara ganeka akadi kabudhuwan saos. Oreng ganeka ta' bisa ngarte, sabab parkara ganeka namong bisa enilay sacara rohani. 15Oreng se gadhuwan Errohna Allah bisa anilay ponapa'a saos, nangeng tadha' oreng settonga se gadhuwan ha' anilay oreng ganeka. 16E dhalem Alketab esebbuttagi, "Sapa se tao ka panggaliyanna Pangeran? Ban sapa se bisa la-malae Salerana?" Sampeyan sareng kaula sadaja se gadhuwan pekkeran se padha sareng Almasih!
Copyright
Learn More


text:
I (kana)
い dina hiragana atawa イ dina katakana (romanisasi i) nyaeta salah sahiji kana basa Jepang nu ngagambarkeun hiji mora. い dumasar kana gaya sōsho kanji karakter 以, sarta イ dina bentuk radikal (beulah kenca) tina karakter kanji 伊. Dina sistim alpabet Basa Jepang modern, ngarupakeun hurup kadua dina susunan alpabet, antara あ jeung う. Sejenna, ngarupakeun hurup mitmiti dina Iroha, samemeh ろ. Di susunan nulis hiragana い, gambar hiji kurva, teu asup henteu siga parenthesis, tarik garis ti luhur ka handap, jeung teruskeun ku gambar leutik, kurva sajajar di sisi sejenna. Unicode keur い nyaeta U+3044, sarta Unicode keur イ nyaeta U+30A4.
Cara ngejana [i].
Variasi bentuk[édit | édit sumber]
Dina skala kana nu leuwih leutik (ぃ, ィ) dipake keur ngagambarkeun mora kecap sejen dina Basa Jepang, saperti フィ (fi).
Strokes[édit | édit sumber]
Alternatif bentuk[édit | édit sumber]
Dina Japanese Braille, い or イ digambarkeun ku:
Morse code keur い atawa イ, nyaeta ・-.
Dina Japanese phonetic alphabet, disebut "いろはのイ" (Iroha no I.)


text:
Yuharno Uyuh ONod
Di lembur mah geus ilahar lamun aya hiburan tatanggapan dinu hajat, memeh prung teh sok loba sambutan ti aparat desa, pihak kamanan, tokoh/kokolot lembur jeung wawakil tinu boga hajat. Ari sambutanana sok ngacapruk kamana karep matak pikakeuheuleun nu lalajo. Pas bagean sambuta kepala desa.
" Punten ka para panongton supaya diregepkeun, aya hiji hal anu ku simkuring disampaikeun.., nyaeta salila simkuring ngajabat jadi Kades can pernah curang atawa koropsi..., lain pedah hayang dipilih deui, lain eta tujunana. Ngan sakali deui simkuring mah salila ieu can pernah nggagasab duit ra'yat... sajongjongan jep hadirin jempling. Na atuh bet aya nu aya ngagorowok, sihoreng budak lurah kelas genep SD. "Bohong ketang si bapa mah ngawadul..., ari duit keur nambahan mayar motor si AA, apan tina beas raskin... Budak nyaritana bari lumpat. Lurah kaget reuwas asa diwiwirang ku budakna. Pok deui nyarita. "Hampura ka hadirin.., tong percaya ka budak, percaya mah ka simkuring, sakali deui..., simkuring can pernah koropsi sakumha anu digorowokeun ku pun anak tadi, eta mah gosip, da anu sabenerna meuli motor lain tina raskin tapi tina duit pajeg..... Atuh ari ger teh anu lalajo seuri bari pating gorowok.


text:
1. Ieu anu rek digurit, lalakon jaman ayeuna, hal salira anu jongkot, ngawincik aturannana, supaya jadi kabuka, kabuka tunggalna wujud, dipapay ti memeh aya.
2. Nepi kana aya bukti, tina taya kana aya, geus aya bet ngalalakon, ngalaman di alam dunya, nyorang kana karamean, ayeuna baris diatur, urang papay ti asalna.
3. Tina tadi asal sepi, dina alam memeh aya, ari geus aya bet jadi cekcok. Sepi dina jaman Kun Dzat, cekcok jaman Kun Fayak, Kun Mutlaq geus sidik wujud, rupa sarupa-rupana.
4. Rupa teu kenging disalin, kitu tandana Kun Mutlaq, saperti rupa awewe, mun kitu sidik rupana, teu kenging dirobah, rupa pameget nyakitu, teu beunang dipindah-pindah.
5. Rupa istri pikeun istri, pameget keur rupa lanang, henteu salah kituna teh, eta tandana Kun Mutlaq, tapi ieu ayeuna, ku jisim kuring diatur, ku carita sangkan terang .
6. Kahijina ku pamilih, kaduana ku umpama, bade didamel lalakon, geura kieu cariosna, pang ieu urang gumelar, kersana Gusti Yang Agung, ngadegna gumelar sifat.
7. Hanteu ujug-ujug bukti, ngersakeunnana gumelar, sasat ngadamel lalakon, kieu ceuk papayannana, namung upami mufakat, rempug sareng dulur-dulur, mun teu cocog sae cempad.
8. Tapi pamugi sim kuring, upama aya nu lepat, mugi kersa mere hartos, nyakitu deui basana, tangtos seueur nu lepat, mugi neda tawakup, margi ngarang nembe pisan.
9. Kocap aya hiji Nagri, ngaran Nagri Raga Taya, ari nu mangku Bupatos, anu nyepeng Raga Taya, nelah jenengannana, kamashur ka unggal Ratu, sang Prabu Jasadiah.
10. Dupi anu jadi Meswari, jenengan Ratna Atiyah, tunggal turunan Bupatos, teges terahing Kusumah, estu layeut sami pisan, siang wengi tara jauh, babarengan tara pisah.
11. Kocap eta Kangjeng Gusti , geus kagungan dua putra, pameget langkung karasep, kacatur jenengannana, Raden Muslimin cikalna, kaduana anu bungsu, katelah Raden Muslimat.
12. Teu kinten-kinten diasih, ku Ibu rawuh ku Rama, teu pilih kasih dienod, duanana dipalajar, Agama sareng Elmuna, raka rai sami suhud, ngesto ka piwejang Rama.
13. Naon bae sakaliring, sakur pangwuruk ramana, hanteu aya anu mencog, dihartikeun ku duaan, sarta geus kamaranah, geus sumurup kana qalbu, sadaya wuruk ramana.
14. Saparantosna mangarti, kana sadaya piwejang, dua putra lajeng wae, amit ti payuneun Rama, ngalih ka sejen tempat, caralik di tempat singkur, ngahusukeun wuruk rama.
15. Nu mimiti naros rai, nyaeta Raden Muslimat, ka rakana bari mando, hormat tumaros ka raka, saur Raden Muslimat, mugi engkang ulah bendu, rehna rai kumalancang.
16. Kumawantun naros rai, kumargi raos pisan, rai masih keneh bodo, moal sapertos engkang, dina perkawis Agama, nu ku Ama dipitutur, rai tacan paham pisan.
17. Ngawalon Raden Muslimin, duh rai taya pamengan, ka engkang bade tumaros, naon sakapaham engkang, moal arek dikilungan, kajabi anu teu acan mafhum, pun engkang moal tiasa.
18. Perkawis Agama suci, geura kieu sayaktosna, ku engkang baris ditektek, diterangkeun mimitina, geuning kieu dalilna, dina hadist geus kamasyhur, dalil teh kieu unina.
19. Mimitina Awwalu Dinni, lajengna Ma’rifatullah, sundana kieu eta teh, lamun rek lalakon agama, wajib ma’rifat heula, kana dzat Allah nu Maha Agung, supaya sah ibadahna.
20. Tapi rai sanes deui, hal ma’rifat ka dzat Allah, eta teh lain sapertos, nganyahokeun kanu anyar, Hawadist basa arabna mah, hawadist teh nu ngajentul, nu nyata aya buktina.
21. Tatapi masing kaharti, atawa ka elmu tea, sabab Allah ta’ala teh, ceuk saksina Dzat Laesa, Kamislihi terasna, hartina dzat yang agung, hanteu aya umpamana.
22. Ngan dawuhan Kangjeng Nabi, wajib nganyahokeunnana, nganyahokeun diri maneh, diri anu sajatina, sabab kieu ceuk Hadistna, Waman aroffa nafsahu, faqod aroffa robbaha.
23. Jeung aya lajengna deui, Man aroffa robbaha, Faqod jahilan nafsah teh, kieu pihartieunnana, saha-saha jelema, nyaho ka dirina kitu, tangtu nyaho ka pangeran.
24. Jeung saha nu nyaho deui, geus nyaho ka pangeranna, dirina geus tangtu bodo, tah eta kitu hartina, mangga geura manahan, dalilna eta teh kitu, pikeun saksi ngelmu tea.
25. Malah dawuhan Jeng Nabi, Illa anna awallanafsah, terasna teh fardu ‘ain, kieu eta teh sundana, mimitina hal ibadah, sing terang jatining hirup, masing tepi ka ‘aena.
26. Sasat kudu katinggal, sifat hirup sing kapendak, jatining sahadat eta teh, bibitna sagala rupa, nya hahekat Muhammad, awalna Muhammad kitu, nya eta Sagara Hayat.


text:
1.
PODUKSI UJARAN
Saencan
ngabahas produksi ujaran, urang flash back heula kana bahasan tindak ujaran,
sangkan urang bisa paham kana istilah-istilah nu aya.
Numutkeun
Austin (dina Leech terjemahan Oka 1993: 306), sakumaha dikutip ku Nur Aini aya
tilu jenis tindakan ujar nya éta: (1) tindak lokusi (locuitionary act), (2)
tindak ilokusi (ilocuitionary act), jeung (3) tindak perlokusi (perlocuitionary
act).
Salasahiji
wangenan production/produksi nya éta kagiatan atawa proses nyieun hiji hal
sacara alami (Hornby, A.S. Oxford Advanced Learner’s Dictionary. 2000.p.1051.).
menurut Soenjono Dardjowidjojo, produksi kalimah merlukeun prosés psikologis
pikeun “ngaramu” unsur-unsur nu bakal diucapkeun dina urutan nu wajar jeung
koordinasi nu pas jeung neurobiology manusa (2010.p.115).
1.1
Keterangan Umum
Pengungkapan Pikiran (Production atawa Expression)
Nu dimaksud
ngébréhkeun pikiran di dieu nya éta kamampuhan hiji jalma pikeun ngébréhkeun
pikiranna ngaliwatan alat vocal atawa tulisan. Umumna psikolinguistik leuwih
nyoko kana pamahaman daripada ébréhan pikiran hiji jalma. Alesanna, yén para
ahli leuwih gampang pikeun nalungtik pamahaman (ti sudut pangregep) daripada
ébréhan pikiran (ti sudut panyatur) sabab ékspérimén-ékspérimén bisa méré hasil
(output) nu relative gampang pikeun diukur ku pakakas-pakakas di laboratorium
nu canggih.
Tapi, jiga
nu geus diébréhkeun di luhur, aya ogé sababaraha ékspérimén nu rélatif saeutik
nu dijieun ku para panalungtik pikeun mutolaah kamampuhan nyarita. Loba ahli
psikolinguistik nu boga pamadegan yén hiji “pemroses bahasa” (language
processor) bisa dipaké kalayan éféktif pikeun nalungtik sacara langsung
kamampuh nyarita hiji jalma. Tina sababaraha eksperimen éta, lolobana nya éta
dina “nyarita” jeung saeutik dina “ngarang”. Kusabab téori-téori ngeunaan ébréhan
lisan bisa dipaké pikeun rékaman (cassette recorder), ari pikeun nalungtik
“ngarang” kudu dipaké téknik-téknik nu leuwih hésé, ogé ngalibetkeun
aktivitas-aktivitas mekanis kawas otot-otot mana ti leungeun, pergelangan
tangan jeung ramo nu digawé, intensitasna baraha, jrrd. Iwal ti éta,
nyarita nya éta aktivitas nu leuwih spontan daripada ngarang, kusabab pola-pola
temporalna leuwih ngagambarkeun prosés-prosés linguistik ébréhan pikiran hiji
jalma.
Dina
ngaproduksi ujaran, kadang urang ngarasa loba hal nu mangaruhan tindak ujaran.
Hal ieu sering teu dipikaharti, kusabab posisi urang salaku panyatur, nu dina
komunikasi téh merlukeun perencanaan mental.
Aya
sababaraha aspék dina prosés ieu. Aspék kahiji aya pakaitna jeung pangaweruh
interlocutor (jalma nu diajak nyarita). Hiji kalimah teu miboga ma’na keur
pangregep, mun sakabéh informasi nu aya di jerona téh informasi anyar.
Aspék kadua
nya éta yén dina komunikasi unggal “peserta” miboga prinsipel kooperatif.
Salian ti éta, urang ge dituntut pikeun merhatikeun aspék-aspék pragmatic tina
omongan-omongan urang. Sedengkeun bahan pertimbangan dina ngalakukeun
perencanaan dina produksi nyarita numutkeun Clark & Clark (1977.p.225,226)
nya éta: (1) pangaweruh pangregep; (2) prinsip gawe bareng; (3) prinsip kanyataan;
(4) kontéks social; (5) ayana perangkat linguistik
Yule
nétélakeun, sakumaha dikutip Subuki, “Pragmatik mangrupa (1) bidang nu medar
ma’na panyatur; (2) bidang nu medar ma’na numutkeun kontéksna; (3) bidang nu
salian ti medar ma’na nu diucapkeun, leuwih nyoko medar ma’na nu
dikomunikasikeun atawa “terkomunikasikan” ku panyatur; jeung (4) bidang nu
medar bentuk ekspresi numutkeun jarak social nu ngawatesanan partisipan nu
kalibet dina hiji paguneman.
1.2. Léngkah Umum
dina Ngaproduksi Omongan
Bock & Levelt
(dina Soenjono. 2010. P.117) ngabagi prosés produksi omongan kana 4 tahapan.
(1) pesan (message), di mana pesan nu bakal ditepikeun diprosés; (2)
fungsional, dimana wangun léksikal dipilih tuluy dibéré peran jeung fungsi
sintaksis; (3) posisional, dimana konstituen diwangun jeung afiksasi
dilakukeun; (4) fonologi, dimana struktur fonologi omongan éta diwujudkeun.
1.
Dina tingkat pesan
(message), panyatur ngumpulkeun nosi-nosi
tina ma’na nu rék ditepikeun. Sakumaha ieu conto:
Noni keur ngahuapan anakna
Nosi-nosi nu aya dina benak
pembicaraan nya éta: (a) ayana hiji jalma; (b) jalma ieu téh awéwé; (c)
manéhna geus kawin; (d) manéhna geus boga anak; (e) manéhna keur ngalakukeun
hiji hal; (f) hiji hal éta nya éta ngahuapan anakna
2.
Dina tingkat fungsional, nu diprosés aya dua hal. Kahiji,
milih wangun leksikal nu saluyu jeung pesan nu rék ditepikeun jeung informasi
gramatikal pikeun masing-masing nu manéhna kenal, awéwé nu dukamsud téh Noni,
jeung kecap ieu nya éta ngaran hiji awéwé; hiji hal nu dilakukeun diwakilan ku
verba dasar huap; antara argument
Noni jeung anakna, Noni nya éta palaku ngalakukeun hiji hal sedengkeun anakna
nya éta resipienna.
3.
Dina tingkat pemrosésan posisional, diruntuykeun wangun léksikal pikeun ujaran
nu bakal dikedalkeun. Prosés ngaruntuykeun ieu lain dumasar kana leunjeuran
linear tapi hiji beungkeutan ma’na nu hierarkhis. Dina conto éta, kecap keur
patali jeung anak, jeung lain kana Noni atawa ngahuapan. Hierarki konstituen ieu nu jadu dadasar diagram pohon.
Sanggeus ngaruntuykeun réngsé, diprosés
afiksasi nu relevan. Dina basa Indo-Eropa kawas Basa Inggris, verba ngahuapan (to feed) pikeun kalimah éta
kudu meunangkeun afiks infleksional –ing
(feeding). Pikeun basa Indonesia, verba dasar huap kudu ditambah jeung suffix –i
(disagédéngeun perfiks meN-
sacara opsional).
4.
Hasil tina pemrosésan posisional ieu
“dikirim” ka tingkat fonologi keur diwujudkeun dina wangun sora. Prosés
fonologis ieu teu basajan sabab aya pakaitna ogé jeung prosés biologis
neurologis.
2. RINCIAN
PRODUKSI UJARAN
Masih numutkeun Clark &
Clark, kagiatan nyarita dibagi jadi dua, nya éta Planning/perencanaan jeung
eksekusi/pelaksanaan (1977.p.224). Kahiji, si
panyatur ngarencanakeun naon nu bakal diomongkeunna dumasar kumaha manéhna
hayang ngarobah mental state pangregepna. Tuluy, rencana éta diteruskeun ka
tahap eksekusi, omongan bagian-bagian, kekecapan, frasa-frasa, jeung
kalimah-kalimah nu ngahasilkeun perencanaan. Hal ieu ngawengku rencana
artikulasi jeung kumaha ngaartikulasikeunna.
Clark &
Clark ngadéfinisikeun prosedur ieu, sakumaha dikutip Djarwowodjodjo, sakumaha
di handap ieu:
a.
Wacana
Perencanaan
b. Kalimah
c.
Konstituen
Produksi
a.
Program artikulasi
Pelaksanaan
b.
Artikulasi
2.1. Proses Perencanaan jeung Eksekusi Nyarita
Sacara gurat badag prosés
perencanaan jeung éksékusi nyarita nya éta:
1.
Discourse plans/ perencanaan wacana.
Léngkah kahiji si pangregep nya éta nangtukeun
paguneman nu kumaha nu bakal dilakukeun. Unggal jenis paguneman miboga struktur
nu béda, jeung manéhna kudu ngarencanakeun omongan mana nu saluyu jeung kondisi
éta jeung unggal omongan kudu nepikeun pesan nu bener.
2.
Perencanaan kalimah
Si panyatur kudu milih kalimah jeung pesan nu pas nu bakal dipaké saluyu jeung niat jeung
wacana nu dipikahayang.
3.
Perencanaan konstituen
Nalika si panyatur geus netepkeun
karakteristik umum hiji kalimah, manéhna geus bisa mulai ngarencanakeun
konstituenna. Panaytur kudu milih kecap, frasa atawa idiom nu pas pikeun
nempatan unggal konstituen jeung diteundeun dina susunan nu pas.
4.
Program artikulatori
Nalika kecap dipilih, kecap éta
diwangun jadi hiji “program artikulatori” dina memori “buffer/ penyangga” nu bisa
diringkes kabéh kecap konstituen nu sakaligus direncanakeun. Hal ieu miboga
representasi bagian-bagian fonetik tekanan/stress jeung pola intonasi nu
dieksekusi dina léngkah satuluyna
5.
Artikulasi
Léngkah terahir nya éta
ngaéksékusi eusi program artikulatori. Hal ieu dilakukeun ku mekanisme kucara
nambahkeun runtuyan jeung ketepatan program artikulatori, ngarahkeun otot-otot
artikulatori naon kudu dilakukeun
satuluyna. Léngkah ieu ngahasilkeun sora nu bisa didéngé, nya éta paguneman nu
dipikahayang.
Hal nu kudu
diperhatikeun nya éta kasalahan pamahaman ngeunaan nyarita téh ngan mangrupa
kabalikan tina prosés ngaregepkeun. Hubungan prosés diantara dua éta nya éta
dina nyarita, ma’na dirobah jadi sora jeung dina ngadéngé sora dirobah jadi
ma’na. Bebedana, dina ihwal sora, nyarita merlukeun aktivasi motorik
organ-organ nyarita. Sedengkeun ngaregepkeun mah mangrupa analisa tanda-tanda
nyarita. Dua aktivitas ieu ngalibetkeun organ-organ nu béda. Dina hal ma’na,
nalika nyarita si panyatur dimimitian ku nita rék mangaruhan si pangregep jeung
ngarobah niat éta jadi rencana pengucapan. Sedengkeun nalika ngaregepkeun, si
pangaregep nyaho rencana si panyatur jeung nyindekkeun niat si panyatur éta.
2.2. Perencanaan
Produksi Wacana
Umumna wacana
dibagi jadi 2: (a) dialog jeung (b) monolog (Soenjono. 2010.p.120 jeung Clark
& Clark. 1977.p.227). Dina dialog, si panyatur kudu nyaluyukeun obrolanna
jeung obrolan batur nu séjén. Sedengkeun dina monolog, si panyatur kudu
ngarencanakeun sakabéh wacana tanpa ayana campur leungeun ti nu séjén. Jadi
bébéda utama antara dialog jeung monolog téh dina aya henteuna interaksi antara
panyatur jeung pangregep.
2.2.1.
Wacana dialog
Aya opat unsur dina
monolog: (1) personalia/personel (2) latar bersama/ common ground (3) perbuatan
bersama/ join action (4) kontribusi (H. Clarrk dina Soenjono. 2010. P.
212-125).
2.2.1.1. Personalia
Dina unsur ieu minimal kudu aya dua paartisipan, nya éta
panyatur jeung interlucator (jalma nu diajak nyarita). Aya ogé side participant
(jalma nu milu dina obrolan éta). Ogé bystander (partisipan nu miboga aksés
kana naon nu keur diobrolkeun panyatur jeung interlucator jeung kehadiranna diakui). Terakhir
eavesdroppers (pangregep. Jalma nu miboga aksés ogé dina éta paguneman tapi
ayana teu diaku).
2.2.1.2 Latar Bersama
Ieu konsép nyoko kana sawangan nu maca
jeung jalma anu diajak nyarita ngabogaan prasuposisi jeung pangaweruh anu sarua
ngeunan wacana anu dicaritakeun. Kasaruaan ieu anu dingaranan common
ground/latar bersama.
2.2.1.3 Perbuatan Bersama
Boh panyatur, boh interlokutorna
ngalakukeun hiji hal anu dina dasarna ngabogaan aturan anu dipikawanoh ku
babarengan. Misalna, hiji paguneman anu ngabogaan tilu unsur struktur: Bubuka,
eusi, jeung panutup anu masing-masing ngabogaan aturan séwang-séwangan. Conto:
Kalimah “Hai, Mr. Kasmudin” bakal dijawab “Hai juga Mr. Mas’ud. Apa kabar?”
jeung saterusna. Kalimah dina unggal unsur jeung antara unsur éta sorangan
ngabogaan patali ma’na. Lantaran ayana conditional relevance (relevansi
kondisional), ku kituna bakal muncul dua ujaran tina dua pamaca atawa leuwih
anu ngabogaan patali semantik anu disebut adjacency pair (pasangan dampingan)
2.2.1.4 Kontribusi
Kontribusi ngabogaan dua tahap: (1)
Presentasi, panyatur nepikeun hiji hal pikeun dipikapaham ku interlocutor, (2)
Pamahaman (acceptance), interlocutor geus maham naon n u ditepikeun ku
panyatur.
Prosés pikeun nyumponan latar bersama
disebut grounding. Grounding tumuwuh sacara akumulatif, nya éta mekar (bisa
robah) ti hiji kalimah k kalimah séjén, gumantung eusi paguneman
2.2.2 Wacana Monolog.
Monolog ngabogaan aturan anu béda jeung dialog. Aya opat factor anu
ngabogaan peran, nya éta: (1) Tina segi informasi anu bakal ditepikeun, jalma
bakal milih naon nu pantes jeung teu pantes pikeun diasupkeun dina paguneman.
(2) Panyatur ogé kudu mikir deui sapenting naon éta informasi ditepikeunna.
Faktor séjénna nya éta (3) Runtuyan penyajian, jeung nu terahir (4) Hubungan
antara hiji unsur jeung unsur séjén. Kaopat paktor ieu bakal ngawujudkeun
wacana monolog anu koheren, salaras yina segi ma’na.
2.3.
Perencanaan Produksi Kalimah
Dina tahap ieu, aya tilu kategori anu perlu diprosés, nya éta: (a)
Propositional content (b) Illocutionary content (c) Thematic structure (Clark
& Clark. 1977. p. 237 jeung Soenjono. 2010. p. 129)
2.3.1 Prpositional Content
Inti tina kalimah aya dina proposisina, anu mangrupa unit
ma’na anu ngarefleksikan ide-ide anu bakal ditepikeun ku si panyatur. Deskripsi
ngeunaan hiji apartement misalna, sigana bisa dipasing-pasing siga ieu
runtuyan:
Anda memasuki pintu
Pintunya berada di depan
Tempat tudurnya berada disebelah kiri pintu masuk
Dan sebagainya
Aya sababaraha hal anu
perlu diperhatikeun: (1) Pemilahan peristiwa atawa kaayaan. (2) Perencanaan
kalimah bisa dipangaruhan ku kodrat basa. Conto dina basa Sunda, nalika si
panyatur nanya ka jalma anu dianggap leuwih kolot, Bapa badé angkat kamana?
Béda jeung lamun jalma nu ditanyana dianggap sarua/saumur atawa leuwih ngora,
Manéh rék indit kamana? (3) Umumna jalma nurutan cara nepikeun anu paling
basajan, iwal aya alesan pikeun ngalakukeun hal séjén, misalna: lantaran
sherriff umumna lalaki, jadi lamun aya sherriff awewe jalma pasti ngomong the
sherriff here is not a man lain the sherriff here is a woman. (3) umumna manusa
nitih tolak pamadegan tina sisi positif ka sisi negatif, saperti how tall is
your new boyfriend? Lain how short is your new boyfriend?
2.3.2 illocutionary content
Dina ngarencanakeun hiji kalimah, panyatur kudu megatkeun muatan
ilokusionerna. Nya eta ma’na nu bakal ditepikeun eta bakal diwujudkeun dina
kalimah saperti naon. Di dieu peran tindak ujaran timbul (Soenjono, 2010:131).
Conto proposisi : john will be here. Ieu proposisi bisa dijieun dina loba
tindak ujaran
Udin rék
kadieu. (hiji pernyataan)
Udin rék kadieu? (hiji patalékan)
Udin rék kadieu! (hiji peringatan)
Jrrd.
Pilihan mangrupa hal anu penting dina éta wacana. Ieu tindak ujaran bisa
dijieun kucara anu béda ogé.
2.3.3 Themtic Structure
Ieu konsép patalina jeung ayana penentuan rupaning unsur dina kaitanna
jeung fungsi gramatikal atawa semantik dina kalimah. Masalah nu kudu
direngsekeun ku panyatur nya eta piihan ma’na nu kuduna dipilih pikeun tujuan
satuluyna. Misalna :
Pa samsul maledog eta anjing (aktif)
Eta anjing dibaledog ku pa samsul (pasif)
Sanajan katingalina sarua, dua kalimah diluhur teh beda. Kalimah nu kahiji
panyatur boga anggapan yen pa samsul miboga informasi heubeul jeung informasi
anyar nu keur ditepikeun nya eta maledog eta anjing. Sedengkeun kalimah nu
kadua eta anjing nu keur dibaledog ku pa samsul.
2.4
Perencanaan produksi konstituen
Dina ieu tahap kecap nu ma’nana saluyu bakal dipilih tepat saperti nu
dipikahayang. Rea hal anu aya di dieu. Misalna, hiji referen miboga “landihan”
leuwih ti hiji. Ir. Soekarno, bisa ditunjuk salaku (a) presiden kahiji RI, (b)
proklamator bangsa, (c) pendiri partai nasionalis indonesia (d) penentang gigih
penjajahan belanda (e) penggemar wanita, (f) ayah dari megawati jeung sajabana.
Faktor séjén diantarana nu boga peran penting nya
eta konteks kalimah. Contona:
Kamari Asri anyar meuli sapatu
eta sapatu warnana kayas
Lamun panyatur nyebutkeun hal saperti sapatu (jiga kalimah nu kahiji) tuluy
panyatur bakal nyoko ka sapatu nu sarua eta, maka nyokona kana barang nu geus
disebutkeun samemehna. Eta kudu ditandaan ku urang (jiga kalimah nu kadua).
Lamun kecap eta diganti jadi hiji hal, misalna hiji hal sapatu warna kayas.
Jeung lain sapatu eta, ku kituna panyatur henteu keur ngobrol ngeunaan sapatu
nu anyar dibeulu ku asri.
Lamun nu diacu nya eta bagean wajibna tina sapatu, (misalna sol, tali) ku
kituna nu dipakena lain eta tapi saperti dina kecap ieu :
Solna geus lecet
Talina geus kotor
Milih kecap oge sok ditangtukeun ku prinsipel kaayaan/distinguishability
principle
Conto : (clark & clark, 1977 : 251 jeung soenjono, 2010 : 135)
3.
NGÉBRÉHKEUN PIKIRAN
SACARA LISAN
Dina ékspérimén-ékspérimén nu
diayakeun ku para ahli psikolinguistik pikeun néangan jawaban tina naon
ciri-ciri ébréhan pikiran sacara lisan, aya sababaraha pertanyaan nu
ditanyakeun nya éta:
Sajauh mana, dina
ngébréhkeun pikiran sacara lisan atawa nyarita, ciri-ciri sintaksis jeung
semantic hiji kalimah ditangtukeun saencan kalimah diucapkeun?
Apa wangun hiji
klausa dianggeuskeun saencan klausa éta diucapkeun atawa aya sababaraha bagian
ti éta klausa diwangun sambil diucapkeun?
Kumaha perencanaan
hiji kalimah dina nyarita?
“Nyarita” dipelajari kucara tilu metode, nya éta
Panalungtikan-panalungtikan
nyarita nu menyimpang (kurang bener);
Panalungtikan-panalungtikan
jeung réspondén nu normal atawa séhat pikiranna; jeung
Dijieunna
programming nu dibantuan ku program computer (artificial intelligence).
Sistem nyarita nu menyimpang (kurang bener). Sistem
nyarita hiji jalma bisa teu berfungsi sakumaha kuduna (teu lancar) kusabab
sababaraha factor. Sakabéh sora ucap éta aya kahenteu-lancaran, jeung ieu
bervariasi ti panyatur nu hiji jeung panyatur nu séjén; tina kontéks nu hiji
jueng kontéks nu séjén. Ieu masih dianggap hal nu wajar, jeung lamun teu
kaliwat ékstrim kasalahan (penyimpangan)
sora ucap éta, moal nyababkeun problem dina pamahaman ti pihak pangregep atawa
lawan nyarita. Tipe-tipe nu paling umum dina “kasalahan” atawa teu lancarna nya
éta: keraguan, jeda, pembetulan, awal nu salah, pengulangan, kegagapan
(stuttering) jeung létah nu “keseleo”. Hal-hal éta masih dianggap hal nu wajar
jeung bisa ditarima ku lawan nyarita, sabab ngan saeutik atawa teu sama sekali
ngaganggu komunikasi. Kasalahan-kalasahan nu geus disebutkeun tadi mangrupa
ciri-ciri “wacana otentik”, nya éta nu dipaké ku para panyatur nu teu nyiapkeun
topik obrolan saméméhna, atawa kusabab pikiranna teu dupuserkeun kana topic
obrolan salila nyarita. Nu leuwih sérius nya éta mun teu lancar nyarita kusabab
“poho basa” (aphasia).
Masih dina topic kasalahan dina
nyarita, tadi geus disebutkeun kasalahan keragu-raguan
jeung jeda, kajeun teuing ieu
lain kasalahan dina harti nu sabenernakusabab ieu ciri-ciri basa nu oténtik.
Tapi mun ditilik tina sudut psikolinguistik, ieu mangrupa tanda-tanda ayana
“kesaratan beban” (overloading) nya éta didorong ku perasaan nu was-was (contona nyanghareupan ujian
atawa papanggih jeung jalma nu dipikasieun) atawa kusabab kurang ngawasaan
matéri nu bakal diobrolkeun ku panyatur. Dua gejala éta bisa disababkeun
panyatur kaganggu perhatianna ku hiji hal nu nyababkeun konsentrasina buyar.
Kasalahan-kasalahan kawas
“pembetulan”, “permulaan nu salah”, “gagap” jeung létah nu “keseleo”,
tilu-tiluna téh gejala nu bisaana aya dina komunikasi. Nu nayababkeunna
rupa-rupa, nya éta kapangaruhan teuing ku perasaan aféktif nepi ka pikiran
jeung ucapan teu kasambung sacara bener; héséna dina ngucapkeun kekecapan nu
teu sering didéngé; jeung kurang ngawasaan topic.
Panalungtikan jeung responden nu
sehat pikiranna. Lamun dina pamahaman atawa persepsi sora ucap informasi éta
diolah jadi “representasi” dina pikiran atawa hiji “model mental” ti akayaan
hiji dunya nu sabenerna atawa dunya jieunan (imajinasi), ku kituna dina
ngébréhkeun pikiran (= nyarita) éta prosés nu sabalikna kajadian
Hiji teori umum tina nyarita nu
sok disebut ku ahli psikolinguistik nya éta yén nyarita téh diatur ku
tujuan-tujuan umum panyatur, nu nunjukkeun topik-topik nu bakal diébréhkeun ku
éta panyatur. Salasahiji aspék tina kaparigelan nyarita nya éta ngagunakeun/
ngamangpaatkeun situasi jeung kontéks sangkan naon diomongkeun éta wajar jeung
bisa ditarima ku alwan nyaritana (panyatur). Dumasar kontéks éta, jeung hal nu
bakal ditepikeun, saurang panyatur ngagunakeun pangaweruh semantic jeung
pragmatikna pikeun milih wangun-wangun basa nu bisa ngébréhkeun ma’na nu
dimaksud ku panyatur. Umumna, ahli psikolinguistik miboga asumsi yén aya basa
mental nu miheulaan ma’na-ma’na nu diébréhkeun dina wangun-wangun basa. Ieu
disebut ku Fodor (1976) nu dilaporkeun Garret (1970) “basa pikiran” (language
of thought) atawa mentalese. Basa
ieu, numutkeun Fodor, nya éta deukeut jeung “basa alamiah”, jeung miboga loba
unsur-unsur semesta pikeun panyatur-panyatur rupa-rupa basa.
Pancén nu terahir tina
sistem kognitif tina ébréhan ieu nya éta ngolah ma’na harfiah nu geus dipilih
panyatur éta jadi kecap, frasa, kalimah atawa saperangkat kalimah. Pikeun
ngahontal tujuan ieu bagian sistem kognitif make aturan-aturan sintaksis jeung fonologi
tina basa, ogé kandaga kecap basa. Iwal ti éta, unsure - unsur sintaksis jeung
semantic ge kudu dimangpaatkeun pikeun milih kekecapan pikeun ngébréhkeun
ma’na-ma’na nu husus.


text:
Ramatloka
Ramatloka (tina ramat jeung loka, Ing. website) nyaéta sakumpulan ramatkaca (webpage), nyaéa dokumén HTML/XHTML nu bisa dibuka ngaliwatan HTTP na Internét. Kaca-kaca ramatloka dibuka tina akar umum (common root) URL, imahkacana (homepage), nu biasana aya/diteundeun dina server fisik nu sarua. URL nyusun kaca-kacana dina rupa hambalan-hambalan/hirarki, najan hyperlink di antarana nangtukeun kumaha nu maca nangkep struktur beuleugeunjeurna sarta kumaha lalu lintas ramat (web traffic) ngalir di antara bagian-bagian lokana.
Sababaraha (bagian) ti ramatloka merlukeun daptar, nu kudu dibayar, misalna, unggal bulan, atawa gratis. Contonya nyaéta loka-loka pornografi Internét, warta, judi/kaulinan, jeung loka nu nyadiakeun data pasar modal real-time.


text:
Nafsu,
nyaéta cahaya beureum tangtungan seuneu kasajatian juhud, nu hirup rumingkang di sakur alam nu jadi tangtungan jatidiri sareng wangunan kasajatian adam (akma–sukma). Jadi amparan lampah, ngupama nu ngabuahkeun tanaga ngalahirkeun kakuatan, numutkeun adab lampah kasajatian dina kajuhudan.
Akal,
nyaéta cahaya bodas tangtungan cai kasajatian tuhu, nu hirup rumingkang di sakur alam nu jadi tangtungan jatidiri sareng wangunan kasajatian adam (akma, sukma). Jadi amparan lampah, ngupama nu ngabuahkeun kabersihan, ngalahirkeun kasucian numutkeun adab lampah kasajatian dina katuhuan.
Waruga,
nyaéta cahaya hideung tangtungan bumi kasajatian rusiah. nu hirup rumingkang dina jatidiri sareng wangunan kasajatian adam (salaku manusa/jalma), jadi tutunggangan lampah, ngupama nu ngabuahkeun darma ibadah ngalahirkeun amalan lampah karusiahan.
Kinasihan,
nyaéta cahaya kalangkang hérang tangtungan wening kasajatian Alloh, nu hirup rumingkang dina jatidiri sareng wangunan kasajatian diri adam ( kalbu). Jadi amparan lampah, ngupama nu ngabuahkeun kadeuheusan ngalahirkeun kacintaan, num adab lampah nyawa dina kasanggupan élmu sajatina.
Karahayuan,
nyaéta cahaya ngeplak tangtungan bodas kasajatian Rosul, nu hirup rumingkang dina jatidiri sareng wangunan kasajatian diri adam ( kalbu). Jadi amparan lampah, ngupama nu ngabuahkeun darma agung ngalahirkeun asah, asih-asuh simbul wawangi sajati basta silihwangian, numutkeun adab lampah mimpin (ngakhalifah). dina kasanggupan élmu kasajatianana.
Khalifah,
nyaéta enggon gumilang, tangtungan nabi kasajatian mimpin, lampah tapané sajatining hurip, Jadi amparan lampah ngupama nu ngabuah lampah ngangon diri ngawuluku sakur kasajatian, Jadi amparan lampah ngangon diri nu ngabuah laku ngatik ngadidik, ngasuh ngabimbing, ngabina. Jadi amparan laku ngawuluku kasajatian diri, ngabuah lampah ngaji diri neuleuman kasajatian ngolah diri ngalampahkeun kasajatian.
Ibadah,
Nyaéta darma nu hirup rumingkang dina hirup sareng kahirupan adam (salaku manusa/jalma), jadi dandanan kasa-jati-an khalifah nu ngabuahkeun darma ngalahirkeun amalan, numutkeun adab lampah kasanggupan dina ngawurkeun wawangi sajatina.
Kautamaan adam salaku khalifah bumi :
Lain sawates kajuhudan kasajatian nafsu tangtungan iblis, lain saukur katuhuan kasajatian akal tangtungan malaikat, tapi aya dina kasanggupan mimpin, kasingeran ngangon sakur kasajatian nu aya dina diri (bumi) sareng kasurtian, katalitian sareng ngarti kana wawangi sajati dina wujud adab–adaban sareng panarat nu jadi tatali paranti kasajatian Gusti Mahasajati, para sajati, diri sajati jeung makhluk sajati.
Kautamaan manusa dina lampah ibadah ka Gusti :
Lain dina kajuhudan kasajatian nafsu tangtungan iblis, lain dina katuhuan kasajatian akal tangtungan malaikat, tapi aya dina kaweningan-kasajatian élmu sajati. Nu ngalahirkeun kadeuheusan ka Gustina (manunggal sajatining abdi kaula Gusti) sareng kacintaan ka makhluk-Na. (manunggal sa jati ning abdi kaula makhluk), Nu ngabuah laku lampah cageur, bageur, bener, pinter sareng singer. (jembar manah - asak hampura, handap haté/asor - syukur nikmat, pasrah sumerah - luhur tarékah).
Kasampurnaan darma adam salaku khalifah bumi sareng adam salaku manusa ibadah ka Gusti
Nyaéta :
- Di jero Mahasajatina (Alloh) , di tengah kasajatiana-Na (Muhammad), di luar makhluk.
- Di jero Kitab Suci Mahasajati, di tengah Kitab Diri Mahasajati, di luar Kitab diri sajati.
- Di jero nitis ngama’rifat, di tengah nyukma ngahakékat, di luar ngusumah nyaré’at.
- Di jero ruh/nyawa, di tengah akma sareng sukma, di luar jiwa sareng raraga.
- Di jero kalbu - akal - nafsu, di tengah hate-pikir, di luar indra - pangawakan.
- Di jero élmu sajati, di tengah élmu kasajatian, di luar pangarti sajati.
- Di tukang kalbu, di tengah akal, di hareup haté.
- Di tukang akal, di tengah pikir, di hareup dama.
- Di jero haté, di tengah pikir, di luar pangawakan - indra.
- Di jero ngaji diri, di tengah ngagali diri, di luar guyang diri.
- Di jero ngadorong, di tengah nyampur, di luar ngaluluguan.
- Di jero dzikir, di tengah mikir, di luar singkil.
- Di jero asah, di tengah asih, di luar asuh.
- Di jero kajuhudan, di tengah katuhuan, di luar kacintaan.
- Kajuhudan ka-sa-jati-NA, katu-HU-an kana ka-sa-jati-an-NA, kacintaan ka makhluk ciptaan-NA. Manunggal sajatining abdi kaula, sampurnaning adam numutkeun adab kasajatian salaku manusa


text:
Larapkeun rarangken barung pang-na kana kecap di handap!
1
Ini adalah Jawaban Tersertifikasi
a. pinter = pangpinterna = Si Ujang téh ceuk béja santri pangpinterna di pasantrén éta.
b. bageur = pangbageurna = Si Ujang téh ceuk béja santri pangbageurna di pasantrén éta.
c. soméah = pangsoméahna = Si Ujang téh ceuk béja santri pangsoméahna di pasantrén éta.
d. getol = panggetolna = Si Ujang téh ceuk béja santri panggetolna di pasantrén éta.
e. wani = pangwanina = Si Ujang téh ceuk béja santri pangwanina di pasantrén éta.