text:
Thursday, July 25, 2013
Monday, December 19, 2011
Bewara
Monday, November 14, 2011
Ebook Sunda: Dalem Boncel
Angger, eBook basa Sunda nepi ka kiwari masih keneh samporet jumlahna. Dalah dikumaha, memang kitu kayaanana.
Tibatan terus-terusan humandeuar bari jeung teu ngayakeun tarekah sama sakali, mending oge nyieun sorangan. Nu kagiliran dijieun ebook ayeuna nyaeta seratan karya Ki Umbara anu judulna Dalem Boncel. Mun urang Sumatera boga Malin Kundang, urang Sunda mah boga dongeng Dalem Boncel.
Kumaha tungtungna nasib Dalem Boncel? Mangga aos bae nyalira. Dijamin moal hanjakal, margi dongengna rame tur ngandung misi pikeun ngalemesan budi.
Undeur eBook Dalem Boncel
Ceramah Agama Islam Dina Basa Sunda
Seueur nu naroskeun perkawis ceramah Islam dina basa Sunda, hapunten nembe tiasa katedunan ayeuna. Nyanggakeun, mugia sing ageung mangpaatna.
- Drs. Jujun Junaedi - Nikah
- KHAF Ghozali - Tugas Risalah
- KHAF Ghozali - Syukur Nikmat
- KHAF Ghozali - Sabagean Ciri Agungna Islam
- KHAF Ghozali - Merangan Napsu
- KHAF Ghozali - Ayat-Ayat Allah
- Drs. Jujun Junaedi - Khitan
- Ceramah Kang Ibing
- Kang Ibing & KH Athian Ali 1
- Kang Ibing & KH Athian Ali 2
- Kang Ibing & KH Athian Ali 3
- Kang Ibing & KH Athian Ali 4
- KH Zakaria - Ni'mat-Ni'mat Allah
Sunday, November 13, 2011
Lebaran poe Juma'ah 2

ku: Ahmad Bakri

C ilamping teh desa gegek tapi sikluk, jauh ka ditu-ka dieu. Pernahna di lamping gunung. Tara pati kasaba ku urang beh tengah, da nya eta jalanna rumpil. Urang dinyana nya kitu tara pati laliar ari lain barudak mah nu ngadugdag ngadon sakola ka desa sejen, da di dinya mah taya sakola. Kitu ge teu loba, ukur hiji-dua.

Imah-imahna kabaheulaan keneh, hateup injuk julang ngapak, bilikna kepang anyam satampah. Masjidna nya kitu deuih, ka cungcung-cungcungna ku injuk. Kawilang gede sakitu mah, ngan teu pati kapiara, da nu ngeusianana oge Lebe wae jeung nu dareukeut ka dinya. Barudak lembut waeh nu ngadon ngaji tepung magrib. Ka-peutingnakeun pinuh ku barudak bujang nu ngadon marondok.

Tapi dina tanggal lilikuran Puasa mah masjid nu sasarina cakueum tiiseun teh ngadak-ngadak hegar, bilikna dikapur, buruanana dikored lening.
Tanggal tujuh likur pasosore loba jelema ngarariung di bale malang bari gorgar ngawarangkong. Di juru deukeut bedug sawatara urang ngadareluk ngaromean terebang pakeeun engke ari nyalawat maleman Lebaran. Lebe andekak nyarande kana tihang, ngagigirkeun boboko tilu wadah beas jeung blek urut minyak tanah, wadah duit.

"Seg-seg atuh rek saletor pitrah mah, meungpeung beurang," cek Lebe, "sor ka dieu, Arjangi, tong asa-asa …. Sabaraha jiwa nya? Tujuh lain?"

"Tilu, Kiai …. Kuring, budak nu cikal jeung indungna …."

"Ari nu opatan deui?"

"Har, ari Kiai, pan can manjing puasa eta mah …. Pitrah kuma urusanana, bolon keneh sasatna!"

"Nya atuh, kuma nyaneh wae ari kitu mah …," cek Lebe, "tilu kulak nyah rek meuli teh?"
"Tilu," cek Arjangi bari ngudar cangreud rajut, dicicikeun, borolo benggol wungkul. Milihan genep, sesana diasupkeun deui, purilit ret dicangreudkeun deui. "Tah, Kiai, kuring seja meser beas tilu kulak ku duit limalas sen …."

"Genep benggol kitu, pan eta duitna ge benggol wungkul!" cek Lebe bari kerung.

"Seug atuh …, kana duit genep benggol," cek Arjangi mindo ijab bari ngentepkeun benggol dua-dua, sakulakeun-sakulakeun.

"Kula ngajual beas tilu kulak kana duit genep benggol …. Tah rawatan, tilu boboko …. Sing percaya, geus meunang ngayon eta teh, jejeg sakulak-sakulak …. Sok ayeuna geura setorkeun deui ka kaula …. Setor pitrah kitu!"

"Kuring setor pitrah tiluaneun …. Ieu kawajiban kuring, ngaran Arjangi …. Nu ieu kawajiban awewe, Si Narti …., tah nu ieu kawajiban anak nu cikal, Si Awisah …. Lain kawajiban popotonganana keneh, Kiai…? Dan can lubar idah!" cek Arjangi bari tanggah neuteup beungeut Lebe, "teu datang-datang si selud teh, katempuhan bapana wae tungtungna teh!"

"Tarima kaula pitrah Arjangi jeung Nyi Narti jeug Nyi Awisah …. Sok kadinyah amin urang dungaan," cek Lebe bari nandekeun dampal leungeun duanana.
"Ke heula, Kiai, tobat sanes nyanyahoanan …. Ulah ku dunga indal-maot, kuring mah sok kukurayeun …."

"Ari geus …. Dunga naon kahayang teh …?"

"Indal-salamet wae atuh sugan, ambeh salamet panjang umur …."

Lebe kapaksa ngelehan. Beres ngadunga, benggol nu genep teh dirawatan, goloprak-goloprak diasupkeun kana blek tea.

Geus dimimitian ku Ki Arjangi mah sungsong paheula-heula, rata ukuran sakulak lima sen. Nu ngurung budak wae aya, nu geus rada enyay-enyay ngarti mah, nu nurutan Ki Arjangi wae loba.

"Punten, ah, kuring mah ti dieu wae ti luar, sangeuk sibanyo," cek lalaki tengah tuwuh bari melenyun udud. Leungeunna ngarongkong nyodorkeun duit lima sen ka nu diuk pangdeukeutna, menta ditepikeun ka Lebe.
"Geuning sia geus udud, Adma? Kakara ge asar ahir, deulu!" cek Lebe.

"Har, ari Kiai, lalay geus rabeng ti tadi tukangeun imah kuring mah …," cek Adma bari ngenyot rokona.

"Baruk lalay …? Lain gugueun, deuleu, nu kitu mah! Da kudu geus reup-reupan …. Malah cek sakaol mah kudu geus teu kadeuleu bulu bitis …!"

"Ari kitu …, matak batal deuih udud teh?" cek Adma bengong.

"Puguh wae, deuleu!" cek Lebe nyereng.

"Ke … ke … ke … Kiai, da cek nu nyarios mah sami sareng nyusur cenah …. eta duit kuring ulah dipesakan, Harip, bisi kapopohokeun," cek Adma bari ngareret ka nu mangnampanankeun duitna tadi.
"Dipesakan soteh lain rek diarah, bisi Kiai kaliru kaasupkeun kana kaleng, pajar geus diijabkeun," cek Sanharip morongos, teu ngeunah disangka boga niat goreng.

"Euh …, heug … heug … atuh …. Bisi wae kuring mah, bisi poho," cek Adma ngelemes era.

"Sarua jeung nyusur kumaha tadi teh, Adma?" cek Lebe panasaran.

"Sumuhun … sami … bako-bako keneh …. Bedana teh dikemil jeung diseuneuan …."

"Ari kitu … teu batal ari nyisig?"

"Pedah wae Pa Mukasan nyisig wae sapopoe bari puasa teh …."
"Paingan atuh ari nyanghulu ka dinya mah …. Pan si eta mah manggih gaang ge sok dideang dina cempor, ditambul harita keneh …. Sia beuki nya, gaang?"

"Yey … palias nagir, keuyeup ge loba keneh, teu kudu nambulan gaang …. Diturutan soteh pedah wae tukang bilal tukang ngunggahkeun, sahenteuna meureun aya taram-taram kana ajian …."

"Sok dititah nunggahkeun soteh tamba wudu, pedah taya deui nu daekeun," cek Lebe, "baliju-baliju ge lumayan ku sonagarna."

"Mun nyana batal mah, nyatu wae sakalian tadi teh," cek Adma bari miceun rokona.

"Unggal poe nya sia sok udud teh?"

Teu nembal, anggur malik ka Sanharip. "Sok, Harip, serenkeun duit kuring ka Kiai …. Ijabkeun sakalian, kawajiban Si Anisah kituh!"
"Ari kawajiban sia mana, Adma?" cek Lebe.

"Moal tulus kuring mah, Kiai …. Pan cek Kiai ge bareto, pitrah teh nyampurnakeun puasa, sanes? Ari kapalang batal balas udud, nyampurnakeun naon atuh …? Pengkolkeun wae ka Si Anisah …. Tadina mah manehna nu moal, da cek mitoha ge rubiah mah karawu kapangku ku salakina …. Ari geus kieu mah jadi teu bisa mangku kuring teh. Nu matak manehna ayeuna mah nu ka hareup …."

"Deulu ituh, Juragan Kuwu ka dieu!" cek nu diuk tukangeun Lebe. Sarerea tinglalieuk ka jalan. Lebe ngesod rada mundur, nu sejen-sejen nyedek ngumpul di juru. Sup Juragan Kuwu ka masjid, jemprak sila nyarande kana sarigsig.

"Geuning sisinarieun Juragan angkat ku anjeun?" cek Lebe, "pan sasarina ge sok diteang ku abdi ka bumi."

"Ah, entong, da rek ditajongkeun …. Dipikir-pikir asa renced. Ayeuna kami setor ka Lebe, engke bulan Hapit, usum dibagikeun, kami narima pancen ti Lebe. Kadang-kadang duit kami keneh pulang deui ka kami …. Tajongkeun wae ayeuna mah. Kawajiban kami jeung Nyi Kuwu potong engke tina pancen …."

"Dupi ijabna kumaha atuh ayeuna?" cek Lebe sanggeus ngahuleng sajongjongan.
"Geuning belet Lebe mah …. Ayeuna mah kami bere nganjuk beas dua kulak, bayarna engke nyontang pancen kami keneh …!"

"Euh … leres …, mangga!" cek Lebe bari ngeserkeun boboko dua ka hareupeun Kuwu.

Dirongkong, dirampa beasna dipuruluk-puruluk kawas nu hayang naksir bear-bearna, pok nyarita, "Tarima kami nganjuk beas dua kulak, bayareun engke nyontang tina pancen kami nu sok katarima dina bulan Hapit …."

Dijawab ku Lebe, "Tarima abdi nganjukkeun beas dua kulak kana harga dua kali lima benggol …."

"Lain dua kali lima sen …? Pan ka batur ge sakitu, lain?" cek Kuwu nyelang.

"Ka Juragan mah ngabantun pangaos pasar, margi … margi …."
"Pedah nganjuk …? Seug atuh, kuma dinya wae, da bayarna oge ti dinya-dinya keneh …."

"Ngeunah kadengena ari kieu mah …. Mun ka urang diragragkeun sarega pasar, kana luput meureun moal setor, nya Harip!" cek Adma ceuleungeung ti luareun bilik cabol.

"Ka somah mah diragragkeun lima sen sakulak soteh sarat wungkul. Wajibna pitrah teh sakulak, ari saletor lima sen wae ti baheula. Diijabkeun waeh kana sakitu …."

"Tuda enya kudu kitu, kudu heman ari ka somah," cek Adhani ti juru, "malah mun nuluy mah unggal poe Kiai dagang beas murah, sarerea ge moal ngaleok ka nu sejen, nya Harip …. Malaur jauh ka pasar ari di dieu aya nu murah mah."

Lebe ngalieuk ka lebah nu ngomong bari seuri koneng. "Dibere sajeungkal hayang sasiku, dirugal-rigel dieentengan sataun sakali hayang mayeng unggal poe …. Ku salebaran sakali ge sabaraha pirugieunana. Kurang-kurang bisa ngatur laporan mah, rugi tilu benggol tina sajiwa, jaba barudak nu can manjing puasa loba nu teu dipitrahan, malah Si Adma mah angkohna rubiahna ge moal disetoran …."

"Tuda cek mitoha kitu …, geus karawu kapangku ku kuring …. Ayeuna onaman da enggeus, lain?"
"Heueuh, meunang mengkolkeun …! Pan salakina belaan henteu!"

"Ari kitu sia teu setor, Adma?" cek Kuwu bari ngareret ka nu nyangheuy dina bilik cabol.

"Ah juragan, da abdi mah puasana ge lapur …. Sugan ari udud teh cara nyisig teu matak batal …."

Ger pada nyeungseurikeun, kayungyun ku beletna.

"Aeh-aeh …, na ieu beas dikukucel wae …. Reungeukeun, Lebe, kami setor kawajiban kami jeung kawajiban Nyi Kuwu, sakulak sewang," cek Kuwu bari nyodor-nyodorkeun boboko beas.

"Nampi …," cek Lebe bari nampanan. Gorolang, ngadunga, diaminan ku sarerea.
"Horeng babari ari menak mah, teu make duit ge hade ditujang-tajong," cek Si Adma teu kireum-kireum kawas nu euweuh wae kaserab ku dunungan teh.

"Babari soteh lebah dieuna, pedah boga pancen sampeureun, kituna ge pan regana sabaraha tikeleun ka batur. Kadenge lain tadi?"

"Kakuping …," cek Si Adma, "ngan leuheung wae soteh, Juragan mah teu kudu ngodok saku …."

"Heueuh, lebah dinyana meureun pikabitaeun sia teh, Adma. Tapi lebah gawena mah paralun ampun, aing teh nepi ka kuru cileuh kentel peujit balas mikiran somah sadesa …. Nepi ka teu kaduga … aeh, teu meunang puasa-puasa acan Kuwu mah, da eta cenah matak panas heabna ka somah …."

"Tah geuning, Kiai," cek Si Adma bangun giak, "hadena atuh puasa kuring teu kaci, mangkaning pamajikan keur bulan alaeun. Mun seug teh cara batur, mana teuing heabna ka si utuh ka si inji …."

"Hih, sia onaman teu ngurung batur, da anak-pamajikan sia ge dina seuhseuhanana mah angger tanggungan aing, pupuhu sadesa ieu …!"
"Rugi atuh nya abdi mah, Juragan. Hanas lentah-lenteh, teu nyatu teu nginum, puasa teu jadi, da kagoda ku udud …," cek Si Adma kerung bangun sedih, "cek abdi ge tadi …, sugan kawas nyisig pedah sarua bako …, kacek diseuneuan wungkul. Duka upami seuneuna nu matak batal teh, nya Juragan!"

"Nyao ah, hese ngomong jeung sia mah!" cek Kuwu bari ngalieuk ka Lebe, "ngadenge guyur-guyur di bale desa pajar Lebaran ninggang kana poe Jumaah?"

"Leres …," cek Lebe.

"Angsrodkeun kana Saptu, ulah sina ninggang poe Jumaah, pamali!"

"Atuh langkung panginten puasana jadi tilupuluh hiji dinten. Teu kenging ongkoh puasa poean Lebaran …."

"Kana Kemiskeun atuh, kajeun ngurangan sapoe …. Matak naon?"
"Panginten moal jejeg sasasih …. Hanas kental-kentel salapan likur dinten …. Abot ongkoh ka abdina, margi seuseueurna nu setor pitrah teh dintenan ka tilupuluhna pasosonten. Ninggang dinten Kemis panginten taun ieu mah. Upami dilebarankeun dinten eta teh, mana teuing hapana moal aya setorkeuneun ka ditu …."

"Enya … tapi kami teu idin Lebaran poe Jumaah," cek Kuwu kereng, "meureun kudu hutbah dua kali. Hutbah raya ongkoh, hutbah Jumaah ongkoh. Pantang di desa urang mah, matak dilongokan maung …. Pan aya maung ngamuk gajah meta mah Kuwu bagianana. Mangkaning kami geus kolot, teu cara baheula keur ngora, diganda lengoh ngudag maung sasiki mah …."

"Kitu wae atuh, Kiai, sered kana Kemis, ti batan kaanjangan urang leuweung mah. Hampang ongkoh ka somah …," cek Adtari.

"Ngomong naon tateh, Tari?" cek Lebe bari malik ka nu ngomong di juru.

"Muhun kitu, Kiai, sakumaha kasauran Juragan Kuwu …. Sae disered kana Kemis …. Hampang ongkoh ka somah, moal harengheng ongkoh, da sahanteuna kaanjangan ku urang leuweung mah pisakumahaeun, ari cadu mah di urang sapoe hutbah dua kali …. Leres kitu eta teh, Juragan?" cek Adtari bari neuteup ka Kuwu.

"teu percaya sia ka aing?" cek Kuwu rada kereng. Adtari tungkul, serab ku nu siga nyeuneu.
"Kieu atuh," cek Arjangi bari ngesod meueusan, "urang sina eled wae salasahiji. Hutbah raya atuh entong ari rek ngarah sakali wae mah, boh Jumaahan nu entong teuing, remen ieuh …."

"Ari Jumaahan ka mana ngeunteupkeunana …? Lumrah ti mana Jumaahan poe Kemis atawa Saptu …! Talung Lebaran, bisa dikasar-keser, da baheula ge tara angger," cek Lebe.

"Tah geuning enteng ari Lebaran bisa poe naon wae mah …. Geus wae lah poe Kemis, kurang sapoe mah itung-itung nyombo wae ka anu tas kental-kentel sakitu lilana …," cek Arjangi.

"Bisa kasar-keser soteh teu kudu matok poena, deuleu, lain hade dikabiri. Lumrah ti mana puasa teu jejeg tilu puluh …. Pan cek kitab ge, rumadon salasin …, eu … kuma geuning, poho deui ….. Salasin atawa salasun …?" cek Lebe rada rampang-reumpeung bari neuteup nu dariuk di juru saurang-saurang.

"Kuring mah angot atuh nyaho ti mendi …. Boro-boro maca, sakieu kakolotan kangaranan kitab mah neuleu ge can kawenehan …," cek Anjangi.

"Heueu …, kitu wae …. Kami manggih dalil dina kitab, romadon salasin … nyao … salasun … atawa salasatun kitu …? Aya poho-poho teuing …. Ngan kitu waeh maksudna mah …." Cek Lebe.
"Ah sanes Salasa ieuh," cek Adtari bari ceuleungeung, "inget pisan kuring mah, poe Rebo ngamimitian puasa teh, da basa munggah teh kuring muru saur ka warung Si Iboh, sakalian ka pasar …."

"Lain poe Salasa, deuleu, ari salatun teh. Mun rek basa urang mah hartina tilu puluh. Jadi bulan puasa teh umurna jejeg tilu puluh …. Geura urang itung … Rebo-Rebo Kemis Jumaah …. Sapuluh tah …. Saptu-Saptu Ahad Senen …, sapuluh deui, jadi dua puluh jeung nu tadi …. Salasa-Salasa Rebo Kemis …, sapuluh deui, jadi tilu puluh …. Jejeg waeh dina poe Kemis teh, nu matak Lebaranana ninggang poe Jumaah …. Tah, dalilna aya rengkolna, diitung teu geseh ninggang poe eta … rek kumaha deui …?"

"Jadi keukeuh wae nyah kudu poe Jumaah?" cek Kuwu kereng.

"Sumuhun, upami numutkeun dalil eta mah," cek Lebe.

"Tapi kami teu idin ari kudu hutbah dua kali mah …. Pamali di desa urang mah, pamali, matak dilongokan maung …. Talung ari semet lolongok wungkul, da cek pacaduanana oge tara daekeun balik lengoh."

"Perkawis hutbah dua kali mah teu jadi pambengan. Juragan, da cek jenatna pun bapa ge pantang soteh upami dihenggoy ku sorangan. Ambeh teu ngarempak pacaduan, hutbah lebaranana kedah ku pupuhu lembur …. Kapungkur ge sanggem jenatna pun bapa teh … aeh baheula ketah, jaman tuang eyang ngeuyeuk desa ieu kantos lebaran dinten Jumaah. Hutbah teu dikirangan, hutbah raya hutbah Jumaah ge taya nu dilangkung, salamet wae teu sakara-kara, da hutbah Lebaranana ku tuang eyang tea …. Ayeuna ge mangga wae nyanggakeun hutbah lebaranana mah …," cek Lebe bari ceuleungeung.
"Baruk kami kudu maca hutbah ..? Teu … kami mah teu sararanggup teuing …. Enya wae aki mah jenatna pinter bejana, da kungsi masantren ka Demak ka Jombang naon ku hanteu cenah …. Ari kami apal ti mana aksara Arab, da teu ngaji teu masantren? Teu … kami mah teu sanggup, kajeun ngurangan puasa sapoe kana poe-Kemiskeun, dunya-aheratna tanggungan kami!" cek Kuwu, beungeutna euceuy.

"Hih ari Juragan, perkawis padamelan mah tiasa diwakilkeun ieuh. Keur naon seueur ponggawa? Pan seba distrik ge ari aya pambengan mah sok ngawakilkeun ka Jurutulis. Nu matak naon ieu oge digentenan ku nu sanes nu sakira sanggemeun, asal ponggawa desa wae nu merenah ngawakilan Kuwu," cek Lebe ngabongbolongan.

"Meunang kitu disulurkeun ka batur …?" cek Kuwu, beungeutna marahmay, "kuma cik carana sangkan punah kawajiban kami …! Boa kudu mere panajir kawas ari sulur seba?"

"Kieu sanggem jenatna pun bapa mah," cek Lebe bari ngesod maju, "ponggawa nu bade ngawakilan tea kedah didangdanan, sina nyeples anggoan Juragan ari nuju dines kanagaraan. Udengna, raksukan hideungna katut solempang emasna, kebat naon ku hanteu. Kitu deui tudung polet teu kenging lesot …. Turun ti rorompokna, muru ka masigit teh dipapag pajeng kamantren, digondeng ku ponggawa-ponggawa nu sanes. Kapaksa Juragan ge harita mah kedah ngiring ngagondeng, ngagentenan gawe itu …. Memeh bring, ikrarkeun heula sing asak … dijenengkeun cindekna mah …. Kitu sanggem pun bapa mah jenatna."

"Saha atuh ponggawa di urang nu bisaeun hutbah?" cek Kuwu, tarangna kerung, "asa euweuh deui ari lain Lebe mah …."

"Hih, abdi onaman pan siangna dina Jumaahan kedah hutbah deui."
"Heueuh pan harita mah geus jadi Lebe deui …! Turun imbar ge gawe Kuwu mah geus bubar, lain?"

"Aeh muhun nya …. Kitu sae atuh …," cek Lebe eleh deet.

"Heueuh, kitu wae, pek embarkeun ka sadesa, Lebaran engke mah Kuwu kitu nu rek hutbah teh, nyingkahan pacaduan, pedah lebaran ninggang poe Jumaah," cek Kuwu bari cengkat, leos balik.

"Sihoreng loba pisan unak-anikna nya ari agama teh," cek Adtari ka batur-baturna.

"Rumasa balilu puguh ge kami mah, da teu ngaji, teu nyaho alip bingkeng-alip bingkeng acan …, tembal Arjangi.

"Tapi kawilang pinter nya Lebe teh …. Juragan Kuwu mah siga nu geus poekeun kacida tadi teh …, ieu mah hih kawas nu babarieun pisan mesek mas'alah teh …," cek Sanharip.
"Tuda teu samanea, ti buyutna keneh turun-tumurun jadi Lebe. Piraku wae mun teu kakocoran komara teh," cek Adtari.

Lebe jongjon wae mulungan beas nu marurag kana palupuh. Api-api tu ngadenge pada muji teh. Tapi kaciri irungna mah beukah.

***

Malem Jumaah, maleman lebaran. Lembur Cilamping nu sasarina combrek tiiseun teh ngadak-ngadak haneuteun. Di unggal buruan raang palita dina duwegan sabeulah, malah nu werat meuli minyak lantung mah aya nu nyieun damar sewu naon ku hanteu. Kolot-budak pada bungah. Nu puasana belang-betong atawa nu teu pisan oge, nu ngalap cukup ku setor pitrah lima sen ka Lebe, peuting eta mah kawas nu dikariaankeun. Geus lir nu kasebut leket mah, najan loba nu bari udud atawa nyisig oge.

Di masjid caang mabra diseungeutan lampu gambreng sadua-dua. Barudak lembut ngagonyo di hareup, ciweuh narewakan siraru, jorojos-jorojos direrab dina damar, belewek ditambul bari cingeus neangan deui tewakeun.

Barudak bujang maturan kolot di tengah masjid, takbiran ditabeuhan ku terebang. Luluguna Ki Mukasan, biwirna ngajendol ngemil sisig. Nu nerebang kawas bari narundutan, awak lenjong ngenca-ngatuhu nuturkeun lagu. Beda jeung nu nabeuh dogdog, jaringas pisan eta mah. Dogdog dihompet ku suku kenca, leungeun pakupis duanana, awakna reureundeukan kawas nu ngigel.
Ka-peutingnakeun takbiran ditunda, diganti ku lagu-lagu tandak buhun nu ilahar dina gembyungan. Tamba tunduh cenah. Lagu Dongdonghejo, Rincik Manik, Karembong Lokcan jeung rea deui. Naek kana lagu Kewer-kewer

Juljol nu nganteuran dahareun, aya lalawuh aya sangu katut tumas-tumisna, paalus-alus pangeunah-ngeunah, da niatna ge hayang katuang ku nu ibadah di masigit.

Brak dalahar balakecrakan. Nu geus seubeuh mundur ngadon nyarande kana bilik. Rek malikan deui, nerebang kaburu ku tunduh, tinggoledag saurang-saurang, tungtungna gempar samasigit. Nu pandeuri kabagean beberes, sesa dahareun dikumpulkeun, diwadahan ku dogdog.

Tengah peuting loba nu lilir kagebah, ngadenge nu ribut-ribut. Rek hudang hoream ku tunduh, reup waeh tibra deui, parat nepi ka subuh.

Lebaran gede taun eta mah cek sarerea oge. Ti jaman akina Kuwu nu ayeuna, kakara harita pareng deui ninggang poe Jumaah. Nu sasarina tara mantra-mantra ka masigit oge harita mah merlukeun indit, panasaran hayang ngadenge Kuwu hutbah.

Ti janari keneh masigit geus pinuh, barudak bujang kabagian di tukang, ditema ku nu lembut ngadeukeutan bedug. Nu talakbir loba nu geus peura balas ti peuting keneh. Perbawa poe Lebaran, sora kitu, laguna kitu, ngagalindeng wanci kitu, tingsariak waas pabaur jeung ketir, rusras inget ka nu geus taya di kieuna. Loba nu teu kawawa ku cipanon.
Wanci carangcang tihang rombongan nu didadago teh datang, srog ka lawang. Pangheulana Kuwu digondeng kenca-katuhu, make papakean dines. Raksukan takwa kamhar hideung, kancing welem duawelas, solempang ermas, sinjang kebat lepe satampah. Dibendo ongkoh, didudukuy ongkoh, dudukuy dines polet ermas, jaba dipayungan deuih.

Sup ka masigit, nu asa rek kaliwatan hideng meled merean jalan. Jelema-jelema tingkecewis tingharewos pada baturna. Srog ka hareupeun paimbaran, ngajanteng heula ngadagoan anu komat.

Na atuh ari pok teh aya nu ngomong kalepasan, "Geuning siga kiai Lebe …? Lain Juragan Kuwu nu rek hutbah teh?"

Ditembalan ku baturna ti juru, "Puguh heueuh deudeuleuan teh siga Kiai Lebe …. Nanahaonan cenah make dangdanan Kuwu?"

Ari porongos teh nu ngagondeng beulah kenca nyenghor ka nu ngomong pandeui, "Ngomong naon? Baruk Kia Lebe …? Deuleu tah kadinesanana! Nu make dangdanan kitu Kuwu ngaranna …!"

"Ke … ke … ke …," cek nu panasaran ngaludeung-ludeung maneh, "sanes eta Juragan Kuwu mah nu sasauran …?"
"Lain …! Kami mah keur teu jadi nanaon …! Tah ieu Kuwu mah nu disolempang …!"

"Naha da rarasaan mah awas keneh amta teh," cek nu keukeuh panasaran awahing ku handeueul asa dibobodo, tepung jeung Lebe unggal poe, piraku make kalinglap."

"Heueuh ieu ge Lebe … Lebe …! Tapi geus dijenengkeun Kuwu kamari, disaksian ku kokolot-kokolot …!"

"Euh …, duka atuh ari kitu mah …. Teu kawartosan ti tadina."

"Tuda lalawora pisan ngajenengkeun jelema teh, tingharewos maranehanana wae. Mun di dieu mah hareupeun sarerea, moal cekcok," cek nu di gigireunana kukulutus lalaunan.

Reres salat sunat, imam ngalieuk ka tukang nitah ngunggahkeun.
Srog Ki Mukasan ka paimbaran, tumpa-tempo, katatang-koteteng ….

"Lain geuwat …! Neangan naon?" cek nu diuk panghareupna.

"Ecis …! Ecisna euweuh!" tembal Ki Mukasan.

"Beu edas, gogoda teh aya-aya wae …! Gara-gara Lebaran poe Jumaah!" cek tukang gondeng, "ka manakeun ecis, barudak?"

Taya nu nembal. Barudak tingkecewis bari nunjuk buni ka Si ekom.

"Aya naon …, aya naon?" cek nu panasaran ngaharewos.
"Ku Si ekom peuting dipake ngarojok anjing. Bongan tuda ngadon ungas-ingus ka masigit. Digebah, nyelap kana sarigsig, rojok waeh!"

"Ari ecisna ka manakeun?"

"Dipiceun …! Geuleuh tuda mani lamokot, da kitu sakadang asuna kabeuratan …. Kasima meureun!"

"Kumaha ari geus kieu?" cek tukang gondeng teh.

"Kumaha upami diganti wae heula ku itu …? Siga aya halu meujeuhna di saung lisung Madsahri," cek Ki Mukasan bari nunjuk ka saung lisung tukangeun paimbaran.

Tukang gondeng nu nyeples Kuwu tulen teh gogodeg bari camberut. "Gogoda Lebaran poe Jumaah …! Hade kitu digantian ku halu?"
"Tibatan luput mah atuh …. Hutbahna ge teu kaci teu make ecis mah, sanes?" cek saurang ti jajaran panghareupna.

Ki Mukasan kalur ti lawang gigireun paimbaran, milihan halu di saung lisung, neangan nu hampang.

"Rek dikamanakeun eta halu kuring?" cek pamajikan Madsahri norojol ti pawon.

"Nginjeum sakeudeung rek dipake ecis!"

"Ulah nu eta, rek dipake nutuan kopi ayeuna …. Tah nu eta, halu panguguran, nganggur eta mah."

Ki Mukasan balik deui ka masigit, manggul halu panguguran, nya badag nya panjang. Telenjeng ka paimbaran rek ngunggahkeun.
"Ke heula ulah satorojogna teuing ti saung lisung …. Urang ijabkeun heula ambeh rengrem kana hate," cek nu nyeples Kuwu tulen teh bari ngarewak halu tina leungeun Ki Mukasan. Ned … rempod awakna doyong ka hareup, teu nyangka halu sakitu beuratna. "Kaula neda panyaksen," cenah bari tipepereket ngacungkeun halu, ku lantaran ecis leungit, kapaksa diganti ku ieu …. Saayeuna ieu ecis ngaranna!"

"Nyakseniiii …!!!"

"Sebut ku sarerea, ulah kurang ti opat puluh urang ambeh sah …. Ieu naon ngaranna …?"

"Eciiiiissss …!!!"

"Kurang loba nu nyebutna …! Sakali deui …!"

"Eciiiiiiissssss …!!!"
"Hey … tah barudak nu deukeut bedug! Sia hareureuy wae teu milu ngomong …! Deuleu ka dieu …! Ieu naon …?"

Nu ditanya tingraringeuh.

"Naon ieu …?"

"Haluuuuu !!!"

"Cungur sia! Lain halu, deuleu! Sakali deui sing bener …. Naon?"

"Paranti nutuuuu …!"
"Bangus sia …! Kitu tah ari teu ngajedingkeun teh …! Ecis …. Ecisss cekeng ge egis …! Pok sebut deui ku sarerea …!"

"Eciiiiissss ….!" Cek samasigit mani ngegeder.

"Tah kituh …. Pok geura ngunggahkeun, Mukasan! Yeuh haluna … … eh … ecisna!" cenah bari ngelemes, era tisoledat letah.

"Annutuuu bilhaluuuu walbakaaaatul …!" cek Si Sukri di tukang ditompokeun kana ceuli baturna.

"Cungur sia …!" cek kolot nu diuk gigireunana, "doraka siah!"

Batur-batur Si Sukri narungkup sungut.
Reres hutbah brak dalahar, da ti tadi ge nu nganteuran dahareun geus ngaredes di luar nyaruhun baki. Samasigit recok parewog-rewog. Sidekah Lebaran cenah.

Desa Cilamping salamet teu kungsi kaanjangan maung.

Lebaran Poe Juma'ah
Kanggo anu nineung kana karya-karya Ahmad Bakri (alm.), pangarang moyan teureuh Ciamis, kasanggakeun salah sahiji carpon anu diserat ku anjeunna.
ku: Ahmad Bakri
Cilamping t� d�a gegek tapi sikluk, jauh ka ditu-ka dieu. Pernahna di lamping gunung. Tara pati kasaba ku urang b� tengah, da nya �a jalanna rumpil. Urang dinyana nya kitu tara pati laliar ari lain barudak mah nu ngadugdag ngadon sakola ka d�a s��, da di dinya mah taya sakola. Kitu g�teu loba, ukur hiji-dua.
Imah-imahna kabaheulaan k��, hateup injuk julang ngapak, bilikna k�ang anyam satampah. Masjidna nya kitu deuih, ka cungcung-cungcungna ku injuk. Kawilang ged�sakitu mah, ngan teu pati kapiara, da nu ngeusianana oge Leb�wa�jeung nu dareukeut ka dinya. Barudak lembut wa� nu ngadon ngaji tepung magrib. Ka-peutingnakeun pinuh ku barudak bujang nu ngadon marondok.
Tapi dina tanggal lilikuran Puasa mah masjid nu sasarina cakueum tiiseun t� ngadak-ngadak h�ar, bilikna dikapur, buruanana dikor� lening.
Tanggal tujuh likur pasosor�loba jelema ngarariung di bal�malang bari gorgar ngawarangkong. Di juru deukeut bedug sawatara urang ngadareluk ngarom�n terebang pak�un engk�ari nyalawat maleman Lebaran. Leb�andekak nyarand�kana tihang, ngagigirkeun boboko tilu wadah b�s jeung bl� urut minyak tanah, wadah duit.
��-s� atuh r� saletor pitrah mah, meungpeung beurang,�c� Leb� �or ka dieu, Arjangi, tong asa-asa � Sabaraha jiwa nya? Tujuh lain?�BR>
�ilu, Kiai � Kuring, budak nu cikal jeung indungna ��BR>
�ri nu opatan deui?�BR>
�ar, ari Kiai, pan can manjing puasa �a mah � Pitrah kuma urusanana, bolon k�� sasatna!�BR>
�ya atuh, kuma nyan� wa�ari kitu mah ��c� Leb� �ilu kulak nyah r� meuli t�?�BR>
�ilu,�c� Arjangi bari ngudar cangreud rajut, dicicikeun, borolo b�ggol wungkul. Milihan genep, s�ana diasupkeun deui, purilit ret dicangreudkeun deui. �ah, Kiai, kuring seja m�� b�s tilu kulak ku duit limalas s� ��BR>
�enep b�ggol kitu, pan �a duitna g�b�ggol wungkul!�c� Leb�bari kerung.
�eug atuh � kana duit genep b�ggol,�c� Arjangi mindo ijab bari ng�t�keun b�ggol dua-dua, sakulakeun-sakulakeun.
�ula ngajual b�s tilu kulak kana duit genep b�ggol � Tah rawatan, tilu boboko � Sing percaya, geus meunang ngayon �a t�, jejeg sakulak-sakulak � Sok ayeuna geura setorkeun deui ka kaula � Setor pitrah kitu!�BR>
�uring setor pitrah tiluaneun � Ieu kawajiban kuring, ngaran Arjangi � Nu ieu kawajiban aw�� Si Narti �, tah nu ieu kawajiban anak nu cikal, Si Awisah � Lain kawajiban popotonganana k��, Kiai� Dan can lubar idah!�c� Arjangi bari tanggah neuteup beungeut Leb� �eu datang-datang si selud t�, katempuhan bapana wa�tungtungna t�!�BR>
�arima kaula pitrah Arjangi jeung Nyi Narti jeug Nyi Awisah � Sok kadinyah amin urang dungaan,�c� Leb�bari nand�eun dampal leungeun duanana.
��heula, Kiai, tobat san� nyanyahoanan � Ulah ku dunga indal-maot, kuring mah sok kukurayeun ��BR>
�ri geus � Dunga naon kahayang t� ��BR>
�ndal-salamet wa� atuh sugan, amb� salamet panjang umur ��BR>
Leb�kapaksa ng��an. B�� ngadunga, b�ggol nu genep t� dirawatan, goloprak-goloprak diasupkeun kana bl� t�.
Geus dimimitian ku Ki Arjangi mah sungsong paheula-heula, rata ukuran sakulak lima s�. Nu ngurung budak wa�aya, nu geus rada enyay-enyay ngarti mah, nu nurutan Ki Arjangi wa�loba.
�unten, ah, kuring mah ti dieu wa�ti luar, sangeuk sibanyo,�c� lalaki tengah tuwuh bari melenyun udud. Leungeunna ngarongkong nyodorkeun duit lima s� ka nu diuk pangdeukeutna, m�ta ditepikeun ka Leb�
�euning sia geus udud, Adma? Kakara g�asar ahir, deulu!�c� Leb�
�ar, ari Kiai, lalay geus rabeng ti tadi tukangeun imah kuring mah ��c� Adma bari ngenyot rokona.
�aruk lalay � Lain gugueun, deuleu, nu kitu mah! Da kudu geus reup-reupan � Malah c� sakaol mah kudu geus teu kadeuleu bulu bitis ��BR>
�ri kitu � matak batal deuih udud t�?�c� Adma bengong.
�uguh wa� deuleu!�c� Leb�nyereng.
���k��k�� Kiai, da c� nu nyarios mah sami sareng nyusur c�ah � �a duit kuring ulah dip�akan, Harip, bisi kapopohokeun,�c� Adma bari ngar�� ka nu mangnampanankeun duitna tadi.
�ipesakan sot� lain r� diarah, bisi Kiai kaliru kaasupkeun kana kal�g, pajar geus diijabkeun,� c� Sanharip morongos, teu ngeunah disangka boga niat gor�g.
�uh � heug �heug �atuh � Bisi wa�kuring mah, bisi poho,�c� Adma ng��� �a.
�arua jeung nyusur kumaha tadi t�, Adma?�c� Leb� panasaran.
�umuhun �sami �bako-bako k�� � B�ana t� dikemil jeung diseuneuan ��BR>
�ri kitu �teu batal ari nyisig?�BR>
��ah wa�Pa Mukasan nyisig wa�sapopo�bari puasa t� ��BR>
�aingan atuh ari nyanghulu ka dinya mah � Pan si �a mah manggih gaang g�sok did�ng dina cempor, ditambul harita k�� � Sia beuki nya, gaang?�BR>
�� �palias nagir, keuyeup g�loba k��, teu kudu nambulan gaang � Diturutan sot� p�ah wa� tukang bilal tukang ngunggahkeun, sahenteuna meureun aya taram-taram kana ajian ��BR>
�ok dititah nunggahkeun sot� tamba wudu, p�ah taya deui nu da�eun,�c� Leb� �aliju-baliju g�lumayan ku sonagarna.�BR>
�un nyana batal mah, nyatu wa�sakalian tadi t�,�c� Adma bari miceun rokona.
�nggal po�nya sia sok udud t�?�BR>
Teu n�bal, anggur malik ka Sanharip. �ok, Harip, serenkeun duit kuring ka Kiai � Ijabkeun sakalian, kawajiban Si Anisah kituh!�BR>
�ri kawajiban sia mana, Adma?�c� Leb�
�oal tulus kuring mah, Kiai � Pan c� Kiai g�bar�o, pitrah t� nyampurnakeun puasa, san�? Ari kapalang batal balas udud, nyampurnakeun naon atuh � P�gkolkeun wa�ka Si Anisah � Tadina mah man�na nu moal, da c� mitoha g�rubiah mah karawu kapangku ku salakina � Ari geus kieu mah jadi teu bisa mangku kuring t�. Nu matak man�na ayeuna mah nu ka hareup ��BR>
�eulu ituh, Juragan Kuwu ka dieu!�c� nu diuk tukangeun Leb� Sar�� tinglalieuk ka jalan. Leb�ng�od rada mundur, nu s��-s�� nyedek ngumpul di juru. Sup Juragan Kuwu ka masjid, j�prak sila nyarand�kana sarigsig.
�euning sisinarieun Juragan angkat ku anjeun?�c� Leb� �an sasarina g�sok dit�ng ku abdi ka bumi.�BR>
�h, entong, da r� ditajongkeun � Dipikir-pikir asa r�c�. Ayeuna kami setor ka Leb� engk�bulan Hapit, usum dibagikeun, kami narima panc� ti Leb� Kadang-kadang duit kami k�� pulang deui ka kami � Tajongkeun wa�ayeuna mah. Kawajiban kami jeung Nyi Kuwu potong engk�tina panc� ��BR>
�upi ijabna kumaha atuh ayeuna?�c� Leb�sanggeus ngahuleng sajongjongan.
�euning belet Leb�mah � Ayeuna mah kami b��nganjuk b�s dua kulak, bayarna engk�nyontang panc� kami k�� ��BR>
�uh �leres � mangga!�c� Leb�bari ng��keun boboko dua ka hareupeun Kuwu.
Dirongkong, dirampa b�sna dipuruluk-puruluk kawas nu hayang naksir b�r-b�rna, pok nyarita, �arima kami nganjuk b�s dua kulak, bayareun engk�nyontang tina panc� kami nu sok katarima dina bulan Hapit ��BR>
Dijawab ku Leb� �arima abdi nganjukkeun b�s dua kulak kana harga dua kali lima b�ggol ��BR>
�ain dua kali lima s� � Pan ka batur g� sakitu, lain?�c� Kuwu nyelang.
�a Juragan mah ngabantun pangaos pasar, margi �margi ��BR>
��ah nganjuk � Seug atuh, kuma dinya wa� da bayarna og�ti dinya-dinya k�� ��BR>
�geunah kad�g�a ari kieu mah � Mun ka urang diragragkeun sarega pasar, kana luput meureun moal setor, nya Harip!�c� Adma ceuleungeung ti luareun bilik cabol.
�a somah mah diragragkeun lima s� sakulak sot� sarat wungkul. Wajibna pitrah t� sakulak, ari saletor lima s� wa�ti baheula. Diijabkeun wa� kana sakitu ��BR>
�uda enya kudu kitu, kudu heman ari ka somah,�c� Adhani ti juru, �alah mun nuluy mah unggal po�Kiai dagang b�s murah, sar�� g�moal ngal�k ka nu s��, nya Harip � Malaur jauh ka pasar ari di dieu aya nu murah mah.�BR>
Leb�ngalieuk ka lebah nu ngomong bari seuri kon�g. �ib�� sajeungkal hayang sasiku, dirugal-rigel di殚nt�gan sataun sakali hayang mayeng unggal po�� Ku salebaran sakali g�sabaraha pirugieunana. Kurang-kurang bisa ngatur laporan mah, rugi tilu b�ggol tina sajiwa, jaba barudak nu can manjing puasa loba nu teu dipitrahan, malah Si Adma mah angkohna rubiahna g�moal disetoran ��BR>
�uda c� mitoha kitu � geus karawu kapangku ku kuring � Ayeuna onaman da enggeus, lain?�BR>
�eueuh, meunang m�gkolkeun � Pan salakina b�aan henteu!�BR>
�ri kitu sia teu setor, Adma?�c� Kuwu bari ngar�� ka nu nyangheuy dina bilik cabol.
�h juragan, da abdi mah puasana g�lapur � Sugan ari udud t� cara nyisig teu matak batal ��BR>
Ger pada nyeungseurikeun, kayungyun ku beletna.
��-a� � na ieu b�s dikukucel wa�� Reungeukeun, Leb� kami setor kawajiban kami jeung kawajiban Nyi Kuwu, sakulak s�ang,�c� Kuwu bari nyodor-nyodorkeun boboko b�s.
�ampi ��c� Leb�bari nampanan. Gorolang, ngadunga, diaminan ku sar��.
�oreng babari ari m�ak mah, teu mak�duit g�had� ditujang-tajong,�c� Si Adma teu kireum-kireum kawas nu euweuh wa�kaserab ku dunungan t�.
�abari sot� lebah dieuna, p�ah boga panc� sampeureun, kituna g�pan regana sabaraha tikeleun ka batur. Kad�g�lain tadi?�BR>
�akuping ��c� Si Adma, �gan leuheung wa�sot�, Juragan mah teu kudu ngodok saku ��BR>
�eueuh, lebah dinyana meureun pikabitaeun sia t�, Adma. Tapi lebah gaw�a mah paralun ampun, aing t� nepi ka kuru cileuh kentel peujit balas mikiran somah sad�a � Nepi ka teu kaduga �a�, teu meunang puasa-puasa acan Kuwu mah, da �a c�ah matak panas h�bna ka somah ��BR>
�ah geuning, Kiai,�c� Si Adma bangun giak, �ad�a atuh puasa kuring teu kaci, mangkaning pamajikan keur bulan alaeun. Mun seug t� cara batur, mana teuing h�bna ka si utuh ka si inji ��BR>
�ih, sia onaman teu ngurung batur, da anak-pamajikan sia g�dina seuhseuhanana mah angger tanggungan aing, pupuhu sad�a ieu ��BR>
�ugi atuh nya abdi mah, Juragan. Hanas lentah-lent�, teu nyatu teu nginum, puasa teu jadi, da kagoda ku udud ��c� Si Adma kerung bangun sedih, �� abdi g�tadi � sugan kawas nyisig p�ah sarua bako � kacek diseuneuan wungkul. Duka upami seuneuna nu matak batal t�, nya Juragan!�BR>
�yao ah, h��ngomong jeung sia mah!�c� Kuwu bari ngalieuk ka Leb� �gad�g�guyur-guyur di bal�d�a pajar Lebaran ninggang kana po� Jumaah?�BR>
�eres ��c� Leb�
�ngsrodkeun kana Saptu, ulah sina ninggang po�Jumaah, pamali!�BR>
�tuh langkung panginten puasana jadi tilupuluh hiji dinten. Teu k�ging ongkoh puasa po�n Lebaran ��BR>
�ana Kemiskeun atuh, kajeun ngurangan sapo�� Matak naon?�BR>
�anginten moal jejeg sasasih � Hanas kental-kent� salapan likur dinten � Abot ongkoh ka abdina, margi seuseueurna nu setor pitrah t� dintenan ka tilupuluhna pasosonten. Ninggang dinten Kemis panginten taun ieu mah. Upami dilebarankeun dinten �a t�, mana teuing hapana moal aya setorkeuneun ka ditu ��BR>
�nya �tapi kami teu idin Lebaran po� Jumaah,�c� Kuwu kereng, �eureun kudu hutbah dua kali. Hutbah raya ongkoh, hutbah Jumaah ongkoh. Pantang di d�a urang mah, matak dilongokan maung � Pan aya maung ngamuk gajah meta mah Kuwu bagianana. Mangkaning kami geus kolot, teu cara baheula keur ngora, diganda l�goh ngudag maung sasiki mah ��BR>
�itu wa�atuh, Kiai, sered kana Kemis, ti batan kaanjangan urang leuweung mah. Hampang ongkoh ka somah ��c� Adtari.
�gomong naon tat�, Tari?�c� Leb�bari malik ka nu ngomong di juru.
�uhun kitu, Kiai, sakumaha kasauran Juragan Kuwu � Sa�dis�� kana Kemis � Hampang ongkoh ka somah, moal har�gh�g ongkoh, da sahanteuna kaanjangan ku urang leuweung mah pisakumahaeun, ari cadu mah di urang sapo�hutbah dua kali � Leres kitu �a t�, Juragan?�c� Adtari bari neuteup ka Kuwu.
�eu percaya sia ka aing?�c� Kuwu rada kereng. Adtari tungkul, s�ab ku nu siga nyeuneu.
�ieu atuh,�c� Arjangi bari ng�od meueusan, �rang sina �� wa�salasahiji. Hutbah raya atuh entong ari r� ngarah sakali wa�mah, boh Jumaahan nu entong teuing, remen ieuh ��BR>
�ri Jumaahan ka mana ngeunteupkeunana � Lumrah ti mana Jumaahan po� Kemis atawa Saptu � Talung Lebaran, bisa dikasar-k��, da baheula g�tara angger,�c� Leb�
�ah geuning �t�g ari Lebaran bisa po�naon wa�mah � Geus wa�lah po�Kemis, kurang sapo�mah itung-itung nyombo wa�ka anu tas kental-kent� sakitu lilana ��c� Arjangi.
�isa kasar-k�� sot� teu kudu matok po�a, deuleu, lain had�dikabiri. Lumrah ti mana puasa teu jejeg tilu puluh � Pan c� kitab g� rumadon salasin � eu �kuma geuning, poho deui �. Salasin atawa salasun ��c� Leb�rada rampang-reumpeung bari neuteup nu dariuk di juru saurang-saurang.
�uring mah angot atuh nyaho ti mendi � Boro-boro maca, sakieu kakolotan kangaranan kitab mah neuleu g�can kaw��an ��c� Anjangi.
�eueu � kitu wa�� Kami manggih dalil dina kitab, romadon salasin �nyao �salasun �atawa salasatun kitu � Aya poho-poho teuing � Ngan kitu wa� maksudna mah ��C� Leb�
�h san� Salasa ieuh,�c� Adtari bari ceuleungeung, �nget pisan kuring mah, po�Rebo ngamimitian puasa t�, da basa munggah t� kuring muru saur ka warung Si Iboh, sakalian ka pasar ��BR>
�ain po�Salasa, deuleu, ari salatun t�. Mun r� basa urang mah hartina tilu puluh. Jadi bulan puasa t� umurna jejeg tilu puluh � Geura urang itung �Rebo-Rebo Kemis Jumaah � Sapuluh tah � Saptu-Saptu Ahad Sen� � sapuluh deui, jadi dua puluh jeung nu tadi � Salasa-Salasa Rebo Kemis � sapuluh deui, jadi tilu puluh � Jejeg wa� dina po� Kemis t�, nu matak Lebaranana ninggang po�Jumaah � Tah, dalilna aya r�gkolna, diitung teu g�� ninggang po��a �r� kumaha deui ��BR>
�adi keukeuh wa�nyah kudu po�Jumaah?�c� Kuwu kereng.
�umuhun, upami numutkeun dalil �a mah,�c� Leb�
�api kami teu idin ari kudu hutbah dua kali mah � Pamali di d�a urang mah, pamali, matak dilongokan maung � Talung ari semet lolongok wungkul, da c� pacaduanana og�tara da�eun balik l�goh.�BR>
�erkawis hutbah dua kali mah teu jadi pambengan. Juragan, da c� jenatna pun bapa g�pantang sot� upami dih�ggoy ku sorangan. Amb� teu ngarempak pacaduan, hutbah lebaranana kedah ku pupuhu lembur � Kapungkur g�sanggem jenatna pun bapa t� �a� baheula k�ah, jaman tuang �ang ngeuyeuk d�a ieu kantos lebaran dinten Jumaah. Hutbah teu dikirangan, hutbah raya hutbah Jumaah g�taya nu dilangkung, salamet wa�teu sakara-kara, da hutbah Lebaranana ku tuang �ang t� � Ayeuna g�mangga wa�nyanggakeun hutbah lebaranana mah ��c� Leb�bari ceuleungeung.
�aruk kami kudu maca hutbah ..? Teu �kami mah teu sararanggup teuing � Enya wa�aki mah jenatna pinter b�ana, da kungsi masantr� ka Demak ka Jombang naon ku hanteu c�ah � Ari kami apal ti mana aksara Arab, da teu ngaji teu masantr�? Teu �kami mah teu sanggup, kajeun ngurangan puasa sapo�kana po�Kemiskeun, dunya-ah�atna tanggungan kami!�c� Kuwu, beungeutna euceuy.
�ih ari Juragan, perkawis padamelan mah tiasa diwakilkeun ieuh. Keur naon seueur ponggawa? Pan s�a distrik g�ari aya pambengan mah sok ngawakilkeun ka Jurutulis. Nu matak naon ieu og�digent�an ku nu san� nu sakira sanggemeun, asal ponggawa d�a wa�nu merenah ngawakilan Kuwu,�c� Leb�ngabongbolongan.
�eunang kitu disulurkeun ka batur �� c� Kuwu, beungeutna marahmay, �uma cik carana sangkan punah kawajiban kami � Boa kudu m��panajir kawas ari sulur s�a?�BR>
�ieu sanggem jenatna pun bapa mah,�c� Leb�bari ng�od maju, �onggawa nu bad�ngawakilan t� kedah didangdanan, sina nyepl� anggoan Juragan ari nuju dines kanagaraan. Udengna, raksukan hideungna katut sol�pang emasna, kebat naon ku hanteu. Kitu deui tudung pol� teu k�ging l�ot � Turun ti rorompokna, muru ka masigit t� dipapag pajeng kamantr�, digondeng ku ponggawa-ponggawa nu san�. Kapaksa Juragan g�harita mah kedah ngiring ngagond�g, ngagent�an gaw�itu � M�� bring, ikrarkeun heula sing asak �dijenengkeun cind�na mah � Kitu sanggem pun bapa mah jenatna.�BR>
�aha atuh ponggawa di urang nu bisaeun hutbah?�c� Kuwu, tarangna kerung, �sa euweuh deui ari lain Leb�mah ��BR>
�ih, abdi onaman pan siangna dina Jumaahan kedah hutbah deui.�BR>
�eueuh pan harita mah geus jadi Leb�deui � Turun imbar g�gaw�Kuwu mah geus bubar, lain?�BR>
�� muhun nya � Kitu sa�atuh ��c� Leb��� d殚t.
�eueuh, kitu wa� pek �barkeun ka sad�a, Lebaran engk�mah Kuwu kitu nu r� hutbah t�, nyingkahan pacaduan, p�ah lebaran ninggang po� Jumaah,�c� Kuwu bari cengkat, l�s balik.
�ihor�g loba pisan unak-anikna nya ari agama t�,�c� Adtari ka batur-baturna.
�umasa balilu puguh g�kami mah, da teu ngaji, teu nyaho alip bingkeng-alip bingkeng acan � t�bal Arjangi.
�api kawilang pinter nya Leb�t� � Juragan Kuwu mah siga nu geus po�eun kacida tadi t� � ieu mah hih kawas nu babarieun pisan mes� mas�lah t� ��c� Sanharip.
�uda teu samanea, ti buyutna k�� turun-tumurun jadi Leb� Piraku wa�mun teu kakocoran komara t�,�c� Adtari.
Leb�jongjon wa�mulungan b�s nu marurag kana palupuh. Api-api tu ngad�g�pada muji t�. Tapi kaciri irungna mah beukah.
***
Malem Jumaah, maleman lebaran. Lembur Cilamping nu sasarina combr� tiiseun t� ngadak-ngadak haneuteun. Di unggal buruan raang palita dina duwegan sabeulah, malah nu werat meuli minyak lantung mah aya nu nyieun damar s�u naon ku hanteu. Kolot-budak pada bungah. Nu puasana belang-betong atawa nu teu pisan og� nu ngalap cukup ku setor pitrah lima s� ka Leb� peuting �a mah kawas nu dikariaankeun. Geus lir nu kasebut leket mah, najan loba nu bari udud atawa nyisig og�
Di masjid caang mabra diseungeutan lampu gambr�g sadua-dua. Barudak lembut ngagonyo di hareup, ciweuh nar�akan siraru, jorojos-jorojos dir�ab dina damar, belewek ditambul bari cingeus n�ngan deui t�akeun.
Barudak bujang maturan kolot di tengah masjid, takbiran ditabeuhan ku terebang. Luluguna Ki Mukasan, biwirna ngajendol ngemil sisig. Nu nerebang kawas bari narundutan, awak l�jong ng�ca-ngatuhu nuturkeun lagu. B�a jeung nu nabeuh dogdog, jaringas pisan �a mah. Dogdog dihomp� ku suku k�ca, leungeun pakupis duanana, awakna reureundeukan kawas nu ngigel.
Ka-peutingnakeun takbiran ditunda, diganti ku lagu-lagu tandak buhun nu ilahar dina gembyungan. Tamba tunduh c�ah. Lagu Dongdongh�o, Rincik Manik, Karembong Lokcan jeung r� deui. Na� kana lagu K��-k��
Juljol nu nganteuran dahareun, aya lalawuh aya sangu katut tumas-tumisna, paalus-alus pangeunah-ngeunah, da niatna g�hayang katuang ku nu ibadah di masigit.
Brak dalahar balak�rakan. Nu geus seubeuh mundur ngadon nyarand�kana bilik. R� malikan deui, nerebang kaburu ku tunduh, tinggol�ag saurang-saurang, tungtungna gempar samasigit. Nu pandeuri kabag�n b���, s�a dahareun dikumpulkeun, diwadahan ku dogdog.
Tengah peuting loba nu lilir kagebah, ngad�g�nu ribut-ribut. R� hudang hor�m ku tunduh, reup wa� tibra deui, parat nepi ka subuh.
Lebaran ged�taun �a mah c� sar�� og� Ti jaman akina Kuwu nu ayeuna, kakara harita pareng deui ninggang po�Jumaah. Nu sasarina tara mantra-mantra ka masigit og�harita mah merlukeun indit, panasaran hayang ngad�g�Kuwu hutbah.
Ti janari k�� masigit geus pinuh, barudak bujang kabagian di tukang, dit�a ku nu lembut ngadeukeutan bedug. Nu talakbir loba nu geus peura balas ti peuting k��. Perbawa po�Lebaran, sora kitu, laguna kitu, ngagalindeng wanci kitu, tingsariak waas pabaur jeung ketir, rusras inget ka nu geus taya di kieuna. Loba nu teu kawawa ku cipanon.
Wanci carangcang tihang rombongan nu didadago t� datang, srog ka lawang. Pangheulana Kuwu digondeng k�ca-katuhu, mak� papak�n dines. Raksukan takwa kamhar hideung, kancing welem duawelas, sol�pang �mas, sinjang kebat l��satampah. Dibendo ongkoh, didudukuy ongkoh, dudukuy dines pol� �mas, jaba dipayungan deuih.
Sup ka masigit, nu asa r� kaliwatan hideng m�� m��n jalan. Jelema-jelema tingkecewis tinghar�os pada baturna. Srog ka hareupeun paimbaran, ngajanteng heula ngadagoan anu komat.
Na atuh ari pok t� aya nu ngomong kalepasan, �euning siga kiai Leb�� Lain Juragan Kuwu nu r� hutbah t�?�BR>
Dit�balan ku baturna ti juru, �uguh heueuh deudeuleuan t� siga Kiai Leb�� Nanahaonan c�ah mak� dangdanan Kuwu?�BR>
Ari porongos t� nu ngagond�g beulah k�ca nyenghor ka nu ngomong pandeui, �gomong naon? Baruk Kia Leb�� Deuleu tah kadinesanana! Nu mak�dangdanan kitu Kuwu ngaranna ��BR>
���k��k��� c� nu panasaran ngaludeung-ludeung man�, �an� �a Juragan Kuwu mah nu sasauran ��BR>
�ain � Kami mah keur teu jadi nanaon � Tah ieu Kuwu mah nu disol�pang ��BR>
�aha da rarasaan mah awas k�� amta t�,�c� nu keukeuh panasaran awahing ku handeueul asa dibobodo, tepung jeung Leb�unggal po� piraku mak�kalinglap.�BR>
�eueuh ieu g�Leb��Leb�� Tapi geus dijenengkeun Kuwu kamari, disaksian ku kokolot-kokolot ��BR>
�uh � duka atuh ari kitu mah � Teu kawartosan ti tadina.�BR>
�uda lalawora pisan ngajenengkeun jelema t�, tinghar�os maran�anana wa� Mun di dieu mah hareupeun sar��, moal c�cok,�c� nu di gigireunana kukulutus lalaunan.
R�� salat sunat, imam ngalieuk ka tukang nitah ngunggahkeun.
Srog Ki Mukasan ka paimbaran, tumpa-tempo, katatang-kot��g �
�ain geuwat � N�ngan naon?�c� nu diuk panghareupna.
�cis � Ecisna euweuh!�t�bal Ki Mukasan.
�eu �as, gogoda t� aya-aya wa�� Gara-gara Lebaran po� Jumaah!�c� tukang gondeng, �a manakeun ecis, barudak?�BR>
Taya nu n�bal. Barudak tingkecewis bari nunjuk buni ka Si �om.
�ya naon � aya naon?�c� nu panasaran ngahar�os.
�u Si �om peuting dipak�ngarojok anjing. Bongan tuda ngadon ungas-ingus ka masigit. Digebah, nyelap kana sarigsig, rojok wa�!�BR>
�ri ecisna ka manakeun?�BR>
�ipiceun � Geuleuh tuda mani lamokot, da kitu sakadang asuna kabeuratan � Kasima meureun!�BR>
�umaha ari geus kieu?�c� tukang gondeng t�.
�umaha upami diganti wa�heula ku itu � Siga aya halu meujeuhna di saung lisung Madsahri,�c� Ki Mukasan bari nunjuk ka saung lisung tukangeun paimbaran.
Tukang gondeng nu nyepl� Kuwu tul� t� gogodeg bari camberut. �ogoda Lebaran po�Jumaah � Had�kitu digantian ku halu?�BR>
�ibatan luput mah atuh � Hutbahna g�teu kaci teu mak�ecis mah, san�?�c� saurang ti jajaran panghareupna.
Ki Mukasan kalur ti lawang gigireun paimbaran, milihan halu di saung lisung, n�ngan nu hampang.
�� dikamanakeun �a halu kuring?�c� pamajikan Madsahri norojol ti pawon.
�ginjeum sakeudeung r� dipak�ecis!�BR>
�lah nu �a, r� dipak�nutuan kopi ayeuna � Tah nu �a, halu panguguran, nganggur �a mah.�BR>
Ki Mukasan balik deui ka masigit, manggul halu panguguran, nya badag nya panjang. Telenjeng ka paimbaran r� ngunggahkeun.
��heula ulah satorojogna teuing ti saung lisung � Urang ijabkeun heula amb� rengrem kana hat��c� nu nyepl� Kuwu tul� t� bari ngar�ak halu tina leungeun Ki Mukasan. Ned �rempod awakna doyong ka hareup, teu nyangka halu sakitu beuratna. �aula neda panyaks�,�c�ah bari tipepereket ngacungkeun halu, ku lantaran ecis leungit, kapaksa diganti ku ieu � Saayeuna ieu ecis ngaranna!�BR>
�yaks�iiii �!!�BR>
�ebut ku sar��, ulah kurang ti opat puluh urang amb� sah � Ieu naon ngaranna ��BR>
�ciiiiissss �!!�BR>
�urang loba nu nyebutna � Sakali deui ��BR>
�ciiiiiiissssss �!!�BR>
�� �tah barudak nu deukeut bedug! Sia hareureuy wa�teu milu ngomong � Deuleu ka dieu � Ieu naon ��BR>
Nu ditanya tingraringeuh.
�aon ieu ��BR>
�aluuuuu !!!�BR>
�ungur sia! Lain halu, deuleu! Sakali deui sing bener � Naon?�BR>
�aranti nutuuuu ��BR>
�angus sia � Kitu tah ari teu ngajedingkeun t� � Ecis � Ecisss cek�g g�egis � Pok sebut deui ku sar�� ��BR>
�ciiiiissss �!�C� samasigit mani ngegeder.
�ah kituh � Pok geura ngunggahkeun, Mukasan! Yeuh haluna ��� �ecisna!�c�ah bari ng���, �a tisol�at l�ah.
�nnutuuu bilhaluuuu walbakaaaatul ��c� Si Sukri di tukang ditompokeun kana ceuli baturna.
�ungur sia ��c� kolot nu diuk gigireunana, �oraka siah!�BR>
Batur-batur Si Sukri narungkup sungut.
R�� hutbah brak dalahar, da ti tadi g�nu nganteuran dahareun geus ngar�� di luar nyaruhun baki. Samasigit r�ok parewog-rewog. Sidekah Lebaran c�ah.
D�a Cilamping salamet teu kungsi kaanjangan maung.
Saturday, October 22, 2011
Kareueus
Mun seler sejen bisa ngarasa reueus jadi bagian tina seler pituin manehna, naha urang Sunda make jeung teu bisa kitu? Tembongkeun yen urang teh urang Sunda, anu karasep, anu gareulis, anu handap asor (kade, sanes handap asoy..), anu satata jeung seler sejen, anu sarua dahar sangu :) Cara nembongkeun kareueus tangtu rupa-rupa. Soal eta mah tangtu geus teu kudu dibejaan deui. Nu penting mah niat, bari jeung prakna, ulah diengke-engke.
Ngamumule basa Sunda sangkat teu tumpur ku jalan ngabiasakeun ngajak nyarita ku basa Sunda ka anak-anak urang, upamana, bisa dimimitian ayeuna keneh. Teu perlu biaya jeung insya Allah moal matak miskin :) Lian ti ngaraksa basa, oge minangka salah sahiji cara nembongkeun identitas diri yen urang teh urang Sunda.
Prung ah, urang mitembeyan!


c: text/html

text:
Sababaraha dinten ka pengker GitHub ngumumkeun sababaraha parobihan ka jasa anu aya hubunganana sareng ketang protokol indit, anu dianggo nalika git push sareng operasi tarik git via SSH atanapi skéma "git: //".
Disebutkeun yén pamundut ngalangkungan https: // moal kapangaruhan sareng sakali parobihanana diberlakukeun, sahenteuna versi 7.2 tina OpenSSH bakal diperyogikeun (dirilis dina 2016) atanapi vérsi 0.75 ti PuTTY (dileupaskeun dina Méi taun ieu) pikeun nyambung ka GitHub ngalangkungan SSH.
Salaku conto, dukungan pikeun klien SSH tina CentOS 6 sareng Ubuntu 14.04, anu parantos lirén, bakal rusak.
Halo ti Git Systems, tim GitHub anu mastikeun kode sumber anjeun sayogi sareng aman. Kami ngalakukeun sababaraha parobihan pikeun ningkatkeun kaamanan protokol nalika anjeun ngalebetkeun atanapi nimba data tina Git. Kami arepkeun sakedik jalma anu bakal aya perhatosan kana parobihan ieu, sabab kami nerapkeunana kalayan lancar, tapi kami tetep hoyong masihan bewara sateuacanna.
Dasarna disebatkeun éta parobihan ngagolak dugi ka lirénkeun bantosan pikeun telepon Git anu teu énkripsi ngalangkungan "git: //" sareng nyaluyukeun sarat pikeun konci SSH anu dianggo nalika ngaksés GitHub, ieu pikeun ningkatkeun kaamanan koneksi anu dilakukeun ku pangguna, kumargi GitHub nyebatkeun yén cara ngalaksanakeunana parantos lami sareng teu aman.
GitHub moal ngadukung deui sadaya konci DSA sareng algoritma SSH warisan, sapertos CBC cipher (aes256-cbc, aes192-cbc aes128-cbc) sareng HMAC-SHA-1. Salaku tambahan, sarat tambahan dikenalkeun pikeun konci RSA énggal (panandatanganan SHA-1 bakal dilarang) sareng dukungan pikeun tombol host ECDSA sareng Ed25519 dilaksanakeun.
Naon anu robih?
Kami ngarobah konci mana anu patuh SSH sareng ngaleungitkeun protokol Git anu teu énkripsi. Husus kami:
Nyoplokkeun dukungan kanggo sadaya konci DSA
Nambahkeun Syarat pikeun RSA Keys Anyar Ditambahkeun
Ngaleungitkeun sababaraha algoritma SSH warisan (HMAC-SHA-1 sareng CBC ciphers)
Tambahkeun tombol host ECDSA sareng Ed25519 pikeun SSH
Pareuman protokol Git anu teu énkripsi
Ngan ukur pangguna anu nyambungkeun via SSH atanapi git: // anu kapangaruhan. Upami jarak jauh Git anjeun dimimitian ku HTTPS: // moal aya tulisan ieu anu mangaruhan éta. Upami anjeun pangguna SSH, baca pikeun detil sareng jadwal na.
Kami nembé lirén ngadukung kecap konci dina HTTPS. Parobihan SSH ieu, bari sacara téhnisna teu aya hubunganana, mangrupikeun bagian tina drive anu sami pikeun ngajaga data nasabah GitHub sakumaha aman-gancangna.
Parobihan bakal dilakukeun laun sareng tombol host anyar ECDSA sareng Ed25519 bakal dihasilkeun tanggal 14 Séptémber. Pangrojong pikeun penandatanganan konci RSA nganggo Hash SHA-1 bakal diteruskeun dina 2 Nopémber (konci anu dihasilkeun sateuacanna bakal teras jalan).
Tanggal 16 Nopémber, dukungan pikeun konci host anu berbasis di DSA bakal dilirénkeun. Tanggal 11 Januari 2022, salaku ékspérimén, dukungan pikeun algoritma SSH anu langkung lami sareng kamampuan aksés tanpa énkripsi bakal ditunda samentawis. Tanggal 15 Maret, dukungan pikeun algoritma warisan bakal ditumpurkeun sacara permanen.
Salaku tambahan, disebatkeun yén kedah dicatet yén basis kode OpenSSH parantos dirobih sacara standar pikeun nganonaktipkeun penandatanganan konci RSA nganggo Hash SHA-1 ("ssh-rsa").
Dukungan pikeun SHA-256 sareng SHA-512 (rsa-sha2-256 / 512) tandatangan hash tetep henteu robih. Ahir dukungan pikeun tanda tangan "ssh-rsa" disababkeun kanaékan épéktip serangan tabrakan ku awalan anu dipasihkeun (biaya tebak tabrakan diperkirakeun sakitar $ 50).
Pikeun nguji panggunaan ssh-rsa dina sistem anjeun, anjeun tiasa nyobian nyambungkeun via ssh sareng pilihan "-oHostKeyAlgorithms = -ssh-rsa".
Akhirna sUpami anjeun resep terang langkung seueur perkawis éta ngeunaan parobihan anu dilakukeun ku GitHub, anjeun tiasa mariksa detil na Dina tautan ieu.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Carpon Suryatno Suharma
TI Bandung mah miang teh jam 10-an. Tujuhan samobil. Supirna teu Si Emas, tapi ku Pa Ahmad.
Bring ti Sarijadi mapay jalan leucir. Puguh we mani ngabelesat ngebut naker. Ngajugjug ka Buah Batu nyampeur Ceu Ati nu jangji amprok di dinya. Geseh sapuluh menit sigana, heula mobil. Jol Ceu Ati turun tina motor.
Biur muru Garut ngaliwat Nagreg. Mengkol ngatuhu teu pinuh teuing patalimarga. Jajauheun kana macet. Kuring teu nundutan da paur. Pa Ahmad leuwih wani batan Si Emas.
Di Rumah Makan eureun. Makan sambel lada jeung goreng hayam. Lalabna pucuk jambu mede jeung daun gedang. Inget keur budak di lembur. Kuring nu sok ngala lalab teh. Pan di kebon kolot nyampak nu kitu mah. Harita tea sagala nyampak.
Reureuh cukup. Miluan ngaroko sapotong. Nguntungkeun. Indit deui ka Garut kota. Rada rame ayeuna mah. Loba nu daragang deui sarengse usum covid. Mobil mengkol ka katuhu. Anjog we ka wewengkon nu endah. Deuh, waas lalega keneh sawah.
Sarerea muru cai kokocok. Cuci tangan. Masker masih marasang keneh. Saurang pagawe tutuduh ka tatamu nu harita datang. Unggal juru wawangunan imeut diteuteup. Ku endah ieu alam. Kolam renang, musola, dapur, jamban kapapay. Kamar tidur, rohang tengah, katut tempat lianna aya ku raresik pikabetaheun.
“Cocog!”
Ceuk Rumi bari acung jempol.
“Pas!”
Tembal Wiwi. Imutna bangun sugema.
Pijadieun ieu mah.
Kitu sora Suta.
Da geuning DP oge ditransfer kamari. Cacakan karek nenjo tina youtube ge langsung satuju.
Tatangkalan subur. Hejo karembangan. Angin ngahiliwir.
Kungsi marejeng heula. Cetrek. Poto hp sababaraha kali. Bangun bungah nu tutuduh oge. Guide, eta teh. Budak ngora kasep, cenah urang eta lembur pituin.
Karyawan nu diajak ngobrol ge majar urang dinya. Kitu deui nu boga eta tempat, urang dinya keneh.
“Sabaraha miliar ieu ngawangunna? Jaba lahanna ge, beuh lega kieu. Boa triliun.”
Jul-jol tamu nambahan. Plat mobilnya ge aya Batawi, Bandung, jeung lianna.
Kuring ge helok. Ieu tempat teh estu matak reueus sarerea. Pamandangan, gunung, sawah, katut palemburan nu sakitu endahna.
Sajam satengah Bandung-Garut, keur supir mah citil. Ari keur kuring mah hadeuh … Ngadegdeg.
“Tong ngebut teuing!”
Teu kaur reup nundutan ge.
Jalan mulus tuda. Katambah suasana kakulawargaan nu sakitu raketna. Puguh bae galumbira kacida. Kadaharan jero mobil lengkep. Upadi mulangna mah, da burayot ge kabeuli.
“Lada eta sambel!”
Ceu Ati ngomen.
“Bener!”
Tembal kuring.
Isukan deui mah asa hayang ngajak balad ti Bandung. Rek ngojay sawaregna.
Waas tuda, pazamanan covid masih keneh saruka-bungah. Mana kitu ge meureun tetep baretah di dunya teh. Naon deui mun lain sukur ka Gusti!
Ngan ka Anjeunna urang sumerah!***
Suryatno Suharma, alumni SMEA Negeri Banjar. Resep tulas-tulis ti bubudak. Alesanna mah, ari otak muter dipake mikir teh endahna dunya ge asa beuki nambahan.
Redaksi didikpos.com menerima karya sastra dari pembaca berupa cerpen, carpon, puisi. Karya sastra dikirimkan melalui email: didikposmedia@gmail.com.


text:
The Whip and the Body mangrupikeun angsuran anu menarik dina kanon éksténsif pembuat pilem Italia Mario Bava. Dina hal carita, éta jauh tina karyana anu pangsaéna. Gerak lalaunan, kalayan plot anu tiasa saderhana ogé matak lieur. Nanging, sacara éstétika, usaha 1963 mangrupikeun prestasi hébat Bava - sareng éta nyarios seueur pikeun sutradara anu sacara lega dipasihkeun pikeun gaya visualna anu unik sareng pangaruh.
Naskahna, ditulis ku Ernesto Gastaldi (Torso), Ugo Guerra sareng Luciano Martino, dimaksudkeun janten waleran Itali pikeun adaptasi klasik Edgar Allan Poe milik Roger Corman - sareng éta kalolobaanana hasil. Henteu lami saatos balik ti pengasingan ka istana kulawarga, bangsawan sadis Kurt Menliff (Christopher Lee) dibunuh. Tapi siksa kulawargana jauh ti bérés, sabab misteri rajapati sadomasochistic kajadian. Panonton kéngingkeun patarosan naha hantu Kurt haunts manor atanapi upami salah sahiji pangeusi na jawab rajapati dendam.
The Whip and the Body lumangsung dina abad ka-19, janten éta euyeub ku suasana Gothic, henteu benten sareng debut langsung Bava, Black Sunday. Tapi éta ditémbak dina warna anu mulya, nekenkeun warna biru sareng ungu kalayan aksen beureum. Dileupaskeun taun anu sami sareng Hideung Sabat anu sami ambisius na, The Pecut sareng Awak ngabantosan nyiapkeun dasar pikeun masa depan Bava. Sinematografer Ubaldo Terzano (Deep Beureum) pastina maénkeun bagian dina gaya visual, tapi Bava, henteu diragukeun, gaduh seueur masukan.
Kumisan ti visual, Pecut sareng Awak ogé kapuji pikeun pamaén gamelan na. Christopher Lee (The Wicker Man) nampi kiridit headlining pikeun peran pivotal na. Peminat pilem Italia bakal mikawanoh sababaraha anggota pemeran anu sanés sareng biasa Bava, kalebet Harriet Medin (Getih sareng Hideung Lace), Luciano Pigozzi (Getih sareng Hideung Renda), Gustavo De Nardo (Hideung Sabat) sareng Tony Kendall (Mulang tina Jahat Maot).
The Whip and the Body mangrupikeun tambahan pangénggalna pikeun koleksi Kava klasik's Bava, kalayan siaran Blu-ray anu leres-leres ngahirupkeun visual anu beunghar. Gambar definisi tinggi langkung saéna langkung poék tibatan siaran DVD sateuacana, tapi, nunjukkeun rékaman Kino, kuring condong yakin yén transfer bayangan mangrupikeun gambaran anu langkung akurat pikeun pilem éta. Kumisan ti gandeng, fitur khusus lone mangrupikeun koméntar audio anu dirékam sateuacanna ku Video Watchdog's Tim Lucas. Lagu anu pinuh ku inpormasi, sapertos biasa, tapi éta ogé tanggalna lucu (sapertos Lucas nyebatkeun peran Lee "anu bakal datang" dina Star Wars: Episode II).
Sapertos seueurna produksi Italia dina jaman éta, pilem éta ditémbak kalayan palaku nyarios basa asli na teras diculik. Cakram kalebet versi Italia (kalayan judul anu cocog) sareng dub Inggris (nampilkeun batur anu ngalakukeun kesan Christopher Lee anu pangsaéna - sanés lalaki éta sorangan). Sora audio remastered na garing, kalebet skor kenangan Carlo Rustichelli (Kill Baby, Kill).
Fans debat The Whip sareng rengking Badan di antara pilemografi Bava anu terkenal, tapi sinematografi anu narik ati na henteu tiasa ditolak. Sanaos panginten sanés perkenalan anu hadé pikeun karyana, The Whip and the Body kedah diperhatoskeun pikeun ningali calon direktur fotografi. Témbak éndah leungeun hantu Lee, dimandian biru, lalaunan ngahontal tina kalangkang kana kaméra mangrupikeun salah sahiji kasaéan anu luar biasa.


text:
Catetan DHIPA GALUH PURBA
MEUNANG hayang ti baheula nulis naskah drama Basa Sunda pikeun Féstival Drama Basa Sunda (FDBS). Tapi tara anggeus baé da teu jelas saha-sahana nu rék ngagarap. Kuring mémang sok kudu pasti, ngarah kajurung motivasi. Mani hayang nepungan Kang Dadi P. Danusubrata, rék nawaran naskah drama Sunda keur dipaké dina FDBS. Tapi teu wani, da éra. Sieun teu ditarima. Pangpangna mah kurang “PD” deuih. Nya ku ayana Saémbara Ngarang Drama Sunda anu diayakeun ku PPSS (Paguyuban Panglawungan Sastra Sunda), asa mobok manggih gorowong. Gutrut wé nyieun naskah drama, sarta diilukeun kana lomba ngarang drama Sunda.
Mimitina mah pesimis, teu pati gedé harepan pikeun jadi pinunujul. Malah asa teu ngimpi jadi juara harepan-harepan acan. Tapi Alhamdulillah dina putusanna kapilih jadi juara III, kalayan jurina Arthur S. Nalan, Dadi P. Danusubrata, jeung Godi Suwarna. Ku kituna, naskah kuring dipaké salahsahiji naskah pilihan dina Festival Drama Basa Sunda X.
Acara FDBS téh kalintang ngadidik jeung muneul mangpaatna. Ieu kagiatan mimiti taun 1990 digelar saban dua taun sakali. Tapi saterusna dgelar saban taun. FDBS X lumangsung di Gedong Kasenian Rumentangsiang, Jl. Baranangsiang No.1, Bandung, ti tanggal 11 Februari nepi ka 1 Maret 2008.
Katingalina, aya dua rupa re-generasi anu dibaladah ku lumangsungna FDBS X di Gedong Kasenian Rumentangsiang Bandung. Taya lian re-generasi para praktisi téater, anu sakaligus diimbangan ku proses re-generasi nu lalajona. Aya 71 kelompok anu daptar jadi patandang FDBS X. Puguh baé leuwih undak batan FDBS IX (53 patandang).
Tina 71 kelompok téh, leuwih ti satengahna diwengku ku para rumaja anu masih kénéh diuk dina bangku SMP jeung SMA. Para rumaja beuki réa nu kahudang sumangetna pikeun milu ngamumulé basa Sunda, nya salahsahijina ku cara aub ngagarap téater anu ngagunakeun basa Sunda. Basa Sunda ogé bisa dijieun basa gaul anu henteu dianggap tinggaleun jaman. Kalayan “PD”, para rumaja ngasongkeun ngaran-ngaran kelompokna, kayaning “Wawanén”, “Téroris”, “Gémbél Élite”, “Patih”, “Senapati”, jsté.
Lain baé jumlah patandangna anu undak téh, da kualitas pagelaranana ogé milu undak. Hartina, lain saukur hayang méjéng dina panggung, da kaciri ladang tina prosés anu daria, inopatip, reumbeuy ku kréativitas, tur réa impropisasi anu calakan. Sajabana ti kitu téh, dibarengan ku ngagedurna sumanget “getih ngora”. Godi Suwarna, juri FDBS, mindeng nembrakeun rasa kareueus nyaksian karancagéan para patandang FDBS ti kalangan rumaja. Sajabana ti Godi, dua juri séjénna nyaéta Rachman Sabur jeung Ayi Kurnia.
Para rumaja téh datang ti sawatara kota jeung kabupatén di Jawa Barat. Aya anu ti Tasikmalaya, Garut, Ciamis, Subang, Sukabumi, jsté. Kanyahoan masih kénéh diuk dina bangku SMP jeung SMA téh lantaran ngaran kelompokna diréndéngkeun jeung ngaran almamaterna.
Contona ti SMA Pasundan 3 & 7 Bandung, SMAN 1 Subang, SMAN 1 Cicurug Sukabumi, SMAN 1 Tarogong Garut, SMA Santiyama Tasikmalaya, jsté. Réréana marilih ngagarap naskah “Rorongo” karya Arma Djunaédi (Dadan Sutisna). Tina 71 patandang téh, aya 23 kelompok anu mintonkeun “Rorongo”, 13 kelompok milih naskah “Badog”, 11 kelompok milih “Karikatur Nu Gélo” karya Arthur S. Nalan, 9 kelompok milih “Jeblog” karya Nazaruddin Azhar, sarta sésana milih “Randu Jalaprang” karya Tatang Sumarsono jeung “Akalna Si Apin” anu mangrupa saduran bébasa Rosyid É Abby tina naskah “Akal Bulus Scapin” karya Moliere.
Téater “Bolon” ogé henteu tinggaleun milu ngaramékeun FDBS X. Luyu jeung ngaran kelompokna, pamaénna ogé barudak leutik. Matak hélok tur kataji ngabandungan barudak anu umurna rata-rata antara 7-12 taun, geus mahér nabeuh gamelan, ngahaleuang, tur tangtu baé ékting téater. Mangkaning naskah anu digarapna téh “Randu Jalaprang” karya Tatang Sumarsono. Dialogna pararanjang tur kaitung bangga pikeun digarap ku nu tacan réa pangalaman manggung mah. Tapi Téater “Bolon” wani ngagarap éta naskah, kalayan hasilna leuwih ti nyugemakeun. Barudak leutik anu sakitu riabna, bisa gawé bareng dina hiji tim kalayan mintonkeun pagelaran anu pikayungyuneun. Dialogna lalancar, apal cangkem, luyu jeung naskahna. Dina ngatur séting ogé, henteu perelu ngalibetkeun budak gedé, da cukup ku ngamangpaatkeun waditra kendang. Saban ganti adegan, kendang ditumpukeun dina wanda nu béda tur imajinatif.
Anu matak ngaranjug sakaligus pikareueuseun, FDBS X ogé diiluan ku kelompok “Palagan”, anu sutradara jeung pamaénna tuna nétra. Sanajan teu bisa ningali, tapi pagelaran anu dirojong ku 14 urang tuna nétra téh kaitung mulus jeung suksés. Upama nyawang kasangtukangna anu tuna nétra téa, ieu pintonan téh geus leuwih ti hadé. Sakur pamaén bisa merankeun tokoh-tokoh dumasar kana naskah anu digarapna. Perkara kaseriusanna, henteu éléh ku nu ningali.
Wisnu Handaka, ngaran sutradarana (l. Jakarta, 11 April 1976). Saméméhna mah henteu tuna nétra. Malah kungsi nganggeuskeun kuliah di Jurusan Téater STSI Bandung. Nurutkeun Wisnu, prosés latihan téh ukur 1,5 bulan. Kaitung singget teuing. Sabab anu idéalna mah tilu bulan. Pangna ukur 1,5 bulan téh, lantaran nampa informasina rada leuir. Dina waktu sakitu singgetna, Wisnu ngaluluguan para tuna nétra séjénna pikeun latihan drama Sunda. Carana, naskah dibacakeun ku nu panonna normal kalayan dirékam. Satuluyna para pamaén ngapalkeun naskah téh tina hasil rékaman. Anu rada banggana mémang ngatur bloking, kitu ceuk Wisnu. Kilang kitu, tuna nétra ogé mibanda kaeukeutan rasa. Tuna nétra bisa nganyahoankeun aya jalma atawa euweuh di sabudeureunana ku ngararasakeun angin. Ieu para pamaén tuna nétra téh sapopoéna aya dina binaan Yayasan Wiyataguna Bandung.
Puguh deui kelompok téater anu geus kasebut senior mah, kaciri leuwih asak dina ngagarap pagelaran téh. Tangtu baé ogis, da geus euwih kalatih tur geus nambahan pangalaman manggungna. Ku kituna, aya hadéna upama FDBS téh kahareupna mah dibagi dua katégori, pikeun tingkat pelajar jeung pikeun tingkat umum. Kelompok mahasiswa asupkeunana kana tingkat umum. Husus pikeun pelajar, lamun geus ngarasa nguntup mah bisa baé sina milih kana pasanggiri tingkat umum. Sabab lamun teu dipisahkeun mah kalintang lebarna. Dina FDBS X, persaingan téh justru raraména mah natrat di antara kelompok téater kalangan rumaja. Malah nilik antusias rumaja kana téater Sunda dina taun ieu, teu pamohalan upama taun 2010 mah jumlah patandangna bisa nikel deui. Pangaruhna kana kalumangsungan basa Sunda tangtu baé kalintang rongkah. Kaum rumaja bakal leuwih reueus kana basa indung, sarta henteu ngarasa éra dipaké komunikasi dina kahirupan sapopoé.
Salila FDBS lumangsung, Gedong Kasenian Rumentang Siang Bandung, teu weléh haneuteun ku nu lalajo. Ari nu lalajona, lolobana mah para pelajar SMP jeung SMA. Bisa jadi mimitina mah dikeprak ku guruna pikeun diajar ngaprésiai pintonan kasenian. Mémang kudu digiringkeun heula, anu maksudna diwanohkeun ka Gedong Kaenian, pintonan téater Sunda, jeung dibina jadi penonton nu sopan. Sabab, lamun henteu diaping heula mah, tangtu bakal rada bangga nyambungkeunana. Ari geus wanoh mah, teu saeutik geuningan para pelajar anu mikalandep, sarta dina poé-poé séjénna datang deui ka GKRS pikeun ngaprésiasi pagelaran séjénna, kalayan henteu kudu dikeprak ku guruna.
Ku kituna, peran guru kalintang diperelukeunana dina ngawanohkeun murid sakola kana téater Sunda. Lantaran sapopoé mah anu gampil dipikawanoh téh ukur anu mindeng disaksian dina layar télévisi. Mangkaning téater Sunda mah apan langka pisan ditayangkeun. Dina FDBS X ogé, TVRI Jabar (anu diwaragadan ku pamaréntah) henteu kahudang pikeun ngayakeun acara husus, saperti siaran langsung FDBS X. Keun ari tivi sawasta lokal mah, da henteu ngagunakeun anggaran pamaréntah ieuh. Sanajan ngarakuna hayang milu miara, ngamumulé jeung ngamekarkeun kabudayaan Sunda, tapi taya hiji ogé tivi swasta lokal anu katarik ati pikeun ngemas acara FDBS X tur dijieun tayangan acara istiméwa anu husus nyiarkeun sakur pintonan para patandang, ngaguar kasangtukang saban kelompok (profilna), atawa saban poé ngaberitakeun tur sacara husus ngoméntaran patandang anu maridang, kalayan ngondang panyatur ahli, siga anu sok jadi koméntator maén bal.
Jadi aktor atawa aktris téater téh perelu latihan anu daria. Tapi jadi nu lalajo ogé perelu latihan. Dina FDBS X, saméméh pintonan dimimitian, panitia sok macakeun tata-tartib lalajo téater, anu enas-nasna mah ulah nepi ka ngaganggu konséntrasi para pamaén. Nu lalajo kudu tartib, ngajénan ka nu dilalajoanan. Ku cara kitu, teu pamohalan dina lalajo naon baé ogé bakal tartib, da geus kalatih disiplin téa. Lalajo téh perelu tartib, pikeun nyingkahan picilakaeun.
FDBS geus lumangsung kalayan suksés. Kalintang merenahna TSK dilélér Hadiah Sastra Rancagé 2008 dina widang jasa. Ieu pakumpulan Téater asuhan R. Dadi P. Danusubrata téh gedé jasana dina miara jeung ngamekarkeun Basa jeung Sastra Sunda. Sajabana ti Hadiah Sastra Rancagé, TSK ogé dilélér Anugrah Budaya Kota Bandung 2008. Malah dilengkepan ogé ku dilélér sertifikat ti MURI (Musieum Record Indonesia) minangka pangajén kana kagiatan FDBS X nu diayakeun 20 poé noron, ti tanggal 11 Februari-1 Maret 2008, atawa sebut baé féstival drama basa daérah panglilana.
Téater Sunda Kiwari (TSK) diadegkeun ku R Dadi Danusubrata, R Hidayat Suryalaga, jeung sababaraha urang séjénna dina taun 1975 di Bandung. Ti harita TSK ngayakeun pintonan téater moderen dina basa Sunda, najan pangurus katut anggotana ngarasa kakurangan naskah pikeun dipanggungkeun, lantaran para pangarang Sunda ngan saeutik nu sok nulis naskah drama. Ti 1988 TSK ngayakeun FDBS dua taun sakali.
Basa mimiti diayakeun, grup nu milu kana FDBS téh aya salapan, tapi taun-taun saterusna tuluy nambahan. Taun 2006 nu marilu téh aya 53. Dina taun 2008, beuki réa baé anu miluan Féstival Drama. Nu marilu féstival téh terus nambahan ti taun ka taun, najan tacan hasil ngadorong lahirna grup-grup téater Sunda profesional. Lolobana nu marilu FDBS téh barudak sakola, lantaran TSK boga niat hayang ngahudang minat katut kacintaan barudak kana basa indung.
**
Alhamdulillah deuih, réa kelompok téater nu “percaya” kana naskah kuring ku milih ngagarap naskah Badog. Ku kituna, kuring ngahaturkeun nuhun ka réngréngan Toneel, Téater PATIH SMA Pasundan 7 Bandung, LISMA UNPAS Bandung, Potrét 19 SMAN 19 Bandung (najan teu jadi minton, lantaran aya halangan), Téater M. O. Yuu, Téater SENAPATI SMA Pasundan 3 Bandung, Lorong Téater SMAN 1 Subang, Téater Mars Subang, Lorong Téater 204 Subang, Téater Teroris C.13 SMKN 13 Bandung, TERASE 06 SMAN 6 Bandung, Palagan Téater Bandung (Kelompok Téater Tuna netra), jeung Téater Sado STKIP Garut.
Saméméhna kuring mémang kungsi nyieun naskah longsér sababaraha judul, kalayan kungsi dipagelarkeun ku Sanggar Seni Damar Bumi Citraloka, Téater Mekar Arum, jeung Téater Bumi Greha Bubat 66. Pon kitu deui, nulis naskah skenario FTV pidangkeuneun dina télévisi swasta, anu kungsi disutradaraan ku Prawoto Soeboer Rahardjo, Purnomo Cakil, Amrin Lubis, jeung Acok. Tapi nulis naskah drama Sunda mah minangka pangalaman munggaran.
Sapanjang lumangsungna FDBS X, kuring nyieun catetan rupaning pamanggih ngeunaan pintonan ti sawatara patandang. Ceuk Miftahul Malik, redaktur KSM Galura, kuring téh nyieun kajuaraan sorangan, di luareun panitia FDBS X. Teu pisan-pisan, da ieu mah ukur catetan pribadi, ngan sakadar ngaaprésiasi. Sasaha ogé taya nu mahing pikeun ngedalkeun pamanggihna séwang-séwangan. Komo deui, kuring geus nandeskeun yén pamadegan kuring mah taya patula-patalina jeung panitia FDBS X. Éstuning ukur sawangan kuring salaku anu masarakat nu lalajo. Ku kituna, dina hasilna ogé kalintang kacina lamun béda jeung putusan juri FDBS X, sabab déwan juri mémang moal kapangaruhan ku pamadegan kuring.
Catetan-catetan kuring di internét tétéla réa nu ngoméntaran, boh ti sugri anu matuh di tatar Sunda pon kitu deui urang Sunda anu keur ngumbara di luar nagri. Kaasup aya diantarana anu ngadebat, ngritik, tur ngananaha kuring alatan pamadegan kuring henteu sapagodos jeung manéhna. Tangtu baé dibagéakeun pisan ku kuring sanajan henteu sapamadegan ogé, da puguh kalintang wajarna. Kuring boga argumén, manéhna boga argumén.
Contona basa madungdengkeun pintonan Téater Dongkrak Tasikmalaya. Ceuk sawangan kuring mah Téater Dongkrak téh kalintang hadéna, dipapantes téh bakal jadi pinunjul katilu-tilu baé mah. Tapi kanyataanna Téater Dongkrak henteu kapilih jadi nominasi-nominasi acan. Lebah dieu kuring rada kerung, sabab geus kadung mikagum kana pintonan Téater Dongkrak anu mintonkeun Jeblog. Malah sanggeus lalajo, peutingna kuring langsung nulis anu eusina muji bébéakan kana pintonan Téater Dongkrak. Resep pisan, pangpangna ka nu merankeun tokoh “Wanoja”.
Doni Muhamad Nur tumanya, naon hartina tulisan kuring ngeunaan Téater Dongkrak? Ceuk kuring, lalajo Téater Dongkrak téh kakara poé kalima FDBS X. Hartina, dina poé kagenep, katujuh, jeung saterusna, gedé pisan kamungkinan ngalalajoanan deui pintonan nu leuwih hadé batan Téater Dongkrak. Diantarana kuring muji kana properti ranté anu ngabakutet tilu tokoh (Sarwani, Burhan, jeung Dalka). Ku ayana éta ranté, jadi nimbulkeun ajén éstétika visual. Sajabana ti éta, ranté ogé sakaligus jadi musik nu kalintang ngarojongna kana suasana pangbérokan.
Tapi béda deui jeung pamadegan Arma Djunaédi mah. Ceuk Arma, kurang réalistis mun di pangbérokan jaman kiwari nepi ka diranté siga kitu. Asa dina abad VI venah. Pon kitu deui, Kang Godi Suwarna ogé kungsi ngedalkeun pamanggihna ngeunaan hal anu sarupa jeung Arma Djunaédi, Ceuk Kang Godi, siga dina jaman Romawi baé. Puguh baé kuring ngajénan pamadegan Arma jeung Kang Godi. Komo deui Kang Godi sasatna juri Féstival Drama Basa Sunda X, anu tangtu leuwih weruh kanyahona ngeunaan drama Sunda. Ari kuring mah tetep husnuzon tur yakin yén putusan juri henteu salah.
Kilang kitu, ari perkara pamadegan mah apan kaci béda. Pikeun kuring mah tetep wé tilu pamaén anu diranté téh réalistis. Sabab, tilu tokoh anu diranté téh mangrupa roh, lain jalma. Kuring nyawang ranté téh lain ranté alam dunya, tapi ranté di alam roh. Maranéhna diranté sangkan teu bisa turut campur deui kana urusan alam pawenangan.
Dina enyana deuih, nu geus maot mah apan teu bisa pipilueun deui (balik deui) ka alam dunya. Hartina, kuring mah nyawang ranté téh saukur simbul panyengker nu misahkeun éta tilu tokoh jeung alam dunya. Taya nu apal kalayan écés, siga kumaha jeung kumaha suasana kaayaan di alam roh. Ukur dikira-kira.
Nu ngarangna ogé sigana moal terangeun kalayan jinek kaayaan manusa di alam kalanggengan. Ku kituna, kuring mah tetep nganggap merenah ku ayana properti ranté nu nyangreud éta tilu tokoh. Nyebut henteu réalistis ukur bisa ditarima ku kuring, lamun éta tilu tokoh téh mangrupa jengléngan jalma hirup siga tokoh sipir. Kangaranan roh mah rék diranté, rék digantung, rék ditiir ogé, sigana moal aya nu bisa nyalahkan, da puguh hésé ngabuktikeunana. “…Mangsa mendak jawabna: kuring taya dikieuna…” kitu ceuk rumpaka lagu bandungan “Sakaratul Maut” garapan Dasentra, anu rumpakana diserat ku Kang Ganjar Kurnia.
Kuring panuju kana putusan juri Féstival Drama Basa Sunda X. Sabab kuring yakin, sawangan juri leuwih seukeut batan kuring. Téater Dongkrak mémang mibanda kualitas nu punjul, tapi dina poé-poé satuluyna FDBS X, aya deui nu leuwih punjul tur pantes nyangking jawara FDBS X. Mémang ari hadena mah aya sabangsaning BÉJÉR PANGAJÉN DÉWAN JURI, anu ngabahas sapanjang pintonan sacara rinci, lebah mana kahéngkéran jeung kapunjulan saban grup téater, kaasup alesan pangna déwan juri mutuskeun TTM, Toneel, jeung Sketsa 18 mangrupa pinunjul kahiji, kadua, jeung katilu. Ku cara siga kitu, mangpaatna bakal kalintang réa pikeun masarakat. Sabab ari kuring mah ukur bisa nyebutkeun: RESEP jeung TEU RESEP dumasar kana pangaresep sorangan. Ari déwan juri mah apan teu bisa kitu, da kudu obyéktip dibarung ku élmuna, sarta nyieuhkeun hal-hal anu sipatna subyéktif.
Di hiji riungan wanoja, kuring kungsi disebut lalaki anu pangkasépna. Puguh baé éta pamadegan téh salah kacida, sabab dina éta riungan, lalakina ukur kuring hiji-hijina. Pantes wé kuring disebut kasép, da lalakina ukur kuring. Manéhna teu bogaeun bahan keur babandingan. Coba lamun dina éta riungan téh aya Agus Bebeng, Miftahul Malik, Dadan Sutisna, Lugiena Dea, Djadjas Djasepudin, Toni Lesmana, Godi Suwarna, jeung sajabana… tangtu baé anu bakal disebut pangkasépna téh aya kamungkinan Miftahul Malik. Sabab Miftahul Malik mah tarangna lénang, nandakeun jalma nu weruh sadurung winarah. Kabuktian karesepna ogé masak jeung ngukut sarupaning kekembangan.
**
Sapanjang FDBS X lumangsung, aya kalana kuring henteu bisa lalajo alatan aya kaperluan séjén. Lebah dieu, tong boroning kuring anu saukur lalajo, apan Kang Ayi sareng Pa Rachman Sabur ogé kungsi absén lantaran aya kaperluan anu teu bisa ditinggalkeun. Juri anu nagen mah ukur hiji, Kang Godi Suwarna.
Dina mangsana kuring teu bisa lalajo, tarékahna taya deui iwal ti tatanya atawa lalajo “siaran ulang” ti nu haat ngadokuméntasikeun. Ari anu sok ditanya téh diantarana Kang Godi Suwarna, Kang Yusef Muldiyana, Kang Ayi Kurnia, Kang Rosyid E. Abby, Miftahul Malik, Agus Bebeng, Dadan Sutisna, jeung sajabana. Aya diantarana “ïnforman” anu teu daékeun ditulis ngaranana.
Sakitu anu kapihatur. Mugia baé ieu catetan téh aya mangpaatna. Sakurang-kurangna jadi salahsahiji saksi lumangsungna FDBS X.
Putusan Juri Festival Drama Basa Sunda X
Réngréngan Déwan Juri Féstival Drama Basa Sunda X, anu diwengku ku Rachman Sabur (Pupuhu), Godi Suwarna (anggota), jeung Ayi Kurnia (anggota), mutuskeun aktor pinunjul, aktris pinunjul, panata musik pinunjul, panata artistik pinunjul, jeung pintonan pinunjul.
Aya
urang anu kapilih
jadi nominasi Aktor Pinunjul, diantarana: lima
- Chandra Kudapawana (nu merankeun tokoh Burhan dina naskah “Jeblog” karya Nunu Nazarudin Azhar, produksi TTM Bandung).
- Ijang Rapol (nu merankeun tokoh Ulis Oding dina naskah “Rorongo” karya Arma Djunaédi, produksi Téater Polos Tasikmalaya.
- Ardi Gumilar (nu merankeun tokoh Pa Kumis, dina naskah “Karikatur Nu Gélo” karya Arthur S. Nalan, produksi SKETSA 18 SMAN 18 Bandung)
- Komara (nu merankeun RT Darman dina naskah “Rorongo” karya Arma Djunaédi, Produksi LISES Citraresmi UNWIM Sumedang
- Agus Toa (nu merankeun tokoh Apin dina naskah “Akalna Si Apin” saduran bébas Rosyid É. Abby tina naskah “Akal Bulus Scapin” karya Moliere, produksi Téater Awal 2 Garut.
Tina
nominasi aktor
pinunjul, ahirna déwan juri netepkeun Chandra Kudapawana, minangka Aktor
Pinunjul Festival Drama Basa Sunda X. lima
Dina widang aktri pinunjul, aya
urang anu kapilih jadi nominasina: lima
- Yéty Anzar (nu merankeun tokoh Nini Asmi dina naskah “Rorongo” karya Arma Djunaédi, produksi Bandung Theaterical Company).
- Hj. Dian (nu merankeun tokoh Nini Asmi dina naskah “Rorongo” karya Arma Djunaédi, produksi Poss Theatron Garut)
- Sophia Hapsah (nu merankeun tokoh Nini Asmi, dina naskah “Jeblog” karya Nunu Nazaruddin Azhar, produksi TTM Bandung)
- Sugianti Ariani (nu merankeun Iswari dina naskah “Badog” karya Dhipa Galuh Purba, Produksi Toneel Bandung)
- Sanny (nu merankeun tokoh Nini Asmi dina naskah “Akalna Si Apin” saduran bébas Rosyid É. Abby tina naskah “Akal Bulus Scapin” karya Moliere, produksi Téater Awal 2 Garut.
Tina
nominasi aktris
pinunjul, ahirna déwan juri netepkeun Sugianti Ariani, minangka Aktor Pinunjul
Festival Drama Basa Sunda X. lima
Dina widang panata musik pinunjul, aya
urang anu kapilih jadi nominasi panata musik Pinunjul, diantarana: lima
- Andi (Téater Cermin SMAN 1 Cicurug Sukabumi, dina naskah “Rorongo” karya Arma Djunaédi).
- Ayi Itah (Téater TTM Bandung, dina naskah “Jeblog” karya Nunu Nazaruddin Azhar.
- Rorongo Crew (Bandung Theaterical Company, dina naskah “Rorongo” karya Arma Djunaédi)
- Aldi M. Ismail (Téater SKETSA 18 SMAN 18 Bandung, dina naskah “Karikatur Nu Gélo” karya Arthur S. Nalan)
- Dédén Buleng (Téater Toneel Bandung, dina naskah “Badog” karya Dhipa Galuh Purba).
Tina
nominasi musik
pinunjul, ahirna déwan juri netepkeun Aldi M. Ismail, minangka panata musik
Pinunjul Festival Drama Basa Sunda X. lima
Dina widang panata artistik pinunjul, aya
urang anu kapilih jadi nominasi panata artistik Pinunjul, diantarana: lima
- Cah Pitu (Téater Simpay Galuh Rahayu Yogyakarta, dina naskah “Akalna Si Apin” saduran bébas Rosyid É. Abby tina naskah “Akal Bulus Scapin” karya Moliere)
- Dewi W & Roni Karoang (Téater Toneel Bandung, dina naskah “Badog” karya Dhipa Galuh Purba.
- Zacky Bahar (Téater Skétsa 18 SMAN 18 Bandung, dina naskah “Karikatur Nu Gélo” karya Arthur S. Nalan)
- Chandra Kudapawana (Téater TTM Bandung, dina naskah “Jeblog” karya Nunu Nazaruddin Azhar)
- Rorongo Crew (Téater Bandung Theaterical Company, dina naskah “Rorongo” karya Arma Djunaédi).
Tina
nominasi panata
artistik pinunjul, ahirna déwan juri netepkeun Chandra Kudapawana, minangka
panata artistik Pinunjul Festival Drama Basa Sunda X. lima
Dina widang sutradara pinunjul, aya
urang anu kapilih jadi nominasina, diantarana: lima
- Nugraha Soekari (Téater Skétsa 18 SMAN 18 Bandung, dina naskah “Karikatur Nu Gélo” Karya Arthur S. Nalan)
- Gusjur Mahésa (Téater TTM Bandung, dina naskah “Jeblog” karya Nunu Nazaruddin Azhar).
- Asép Kusmana (Téater Bandung Theaterical Company, dina naskah “Rorongo” karya Arma Djunaédi)
- Giri Mustika (Téater Toneel Bandung, dina naskah “Badog” karya Dhipa Galuh Purba)
- Rano Sumarno (Téater Simpay Galuh Rahayu Yogyakarta, dina naskah “Akalna Si Apin” saduran bébas Rosyid É. Abby tina naskah “Akal Bulus Scapin” karya Moliere).
Tina
nominasi sutradara
pinunjul, ahirna déwan juri netepkeun Gusjur Mahésa, minangka sutradara
Pinunjul Festival Drama Basa Sunda X.\ lima
Dina widang pintonan pinunjul, aya
kelompok anu kapilih jadi nominasina, diantarana: lima
- Téater Skétsa 18 SMAN 18 Bandung, dina naskah “Karikatur Nu Gélo” Karya Arthur S. Nalan.
- Téater TTM Bandung, dina naskah “Jeblog” karya Nunu Nazaruddin Azhar.
- Téater Bandung Theaterical Company, dina naskah “Rorongo” karya Arma Djunaédi.
- Téater Toneel Bandung, dina naskah “Badog” karya Dhipa Galuh Purba.
- Téater Simpay Galuh Rahayu Yogyakarta, dina naskah “Akalna Si Apin” saduran bébas Rosyid É. Abby tina naskah “Akal Bulus Scapin” karya Moliere.
Tina
nominasi pintonan
pinunjul, ahirna déwan juri netepkeun tilu kelompok pinunjul, diantarana: lima
Pinunjul 1: Téater TTM Bandung, dina naskah “Jeblog” karya Nunu Nazaruddin Azhar.
Pinunjul 2: Téater ToneelPinunjul 3: Téater Skétsa 18 SMAN 18 Bandung, dina naskah “Karikatur Nu Gélo” Karya Arthur S. Nalan..
,
dina naskah “Badog” karya Dhipa Galuh Purba. Bandung
***
Suku Gunung Manglayang, 25 Maret 2009


text:
Kumaha nganonaktipkeun Windows 10? Windows 10 mangrupikeun salah sahiji softwares anu dianggo pikeun ngatur komputer, janten nganonaktifkeun ieu bakal hartosna runtuyan konsékuansi Dina komputer urang, ayeuna, upami naon anu anjeun badé lakukeun nyaéta nganonaktifkeun sababaraha fungsina kusabab komputer anjeun tiasa dianggo langkung laun atanapi éta ngan saukur pungsi anu anjeun henteu anggo, maka kami bakal nunjukkeun cara ngalakukeun ieu.
daptar eusi
Pareuman Windows 10
Upami anjeun hoyong uninstall perangkat lunak ieu kusabab anjeun henteu resep kumaha jalanna, atanapi anjeun ngan saukur henteu ngagaduhan supir anu diperlukeun pikeun ngatur éta, tong hariwang, kami bakal nunjukkeun anjeun kumaha carana ngalaksanakeunana. Émut yén upami anjeun uninstall perangkat lunak anjeun kedah ngalaksanakeunana pamasangan anu sanés pikeun PC anjeun tiasa dianggo leres.
Ieu masihan anjeun dua pilihan tina vérsi anu sateuacanna Windows 7 atanapi Windows 8.1, Boh ieu, sistem bakal ngamungkinkeun anjeun balik kana salah sahiji vérsi ieu dina cara saderhana tanpa kedah seueur komplikasi. Gumantung kana versi anu anjeun balik, sistem bakal nunjukkeun program mana anu anjeun kedah perbarui atanapi balikan deui anu mana anu henteu diperyogikeun pikeun anjeun ngabalikan atanapi ngapdet.
Balik deui kana vérsi sateuacana
Upami anjeun masang parangkat lunak ieu tina vérsi anu sateuacanna tina Windows uninstall Éta rada saderhana, anjeun bakal ngalaksanakeunana ku cara ieu:
- Pencét pilihan na ménu mimiti. Lebetkeun konfigurasi sistem.
- Pencét dina alternatipna update na kaamanan. Ieu bakal nembongkeun séri alternatip, pilih anu saluyu sareng pamulihan.
- Upami, sakumaha parantos kami nunjukkeun, anjeun masang vérsi ieu tina pembaruan vérsi anu sateuacanna, anjeun ngan ukur kedah pencét dina alternatip balik deui ka vérsi anu sateuacanna.
- Pencét dina pilihan pikeun ngamimitian, sistem bakal hoyong terang alesan pikeun dinonaktipkeun, sareng tangtosna éta bakal masihan anjeun béwara peringatan anu saluyu ngeunaan konsékuansi tina dinonaktipkeun vérsi ieu.
- Sakali anjeun parantos maca sadayana inpormasi ieu, pencét kana alternatif na Balik kana vérsi anu sateuacanna, sistem bakal ngurus prosés na.
Pilihan anu sanés
Dina acara anu pamasangan Windows 10 ti pembaruan tina vérsi sateuacana alternatip nyaéta balikkeun alat-alatna kana suhunan pabrik, penting pikeun terang yén ieu bakal nganteurkeun alat-alat pikeun konfigurasi anu dipimilik nalika mésér, kalayan sistem operasi dasar.
Balik deui ka fungsi pabrik
- Nuju bagian setélan.
- Pilarian teras pilih alternatif tina update na kaamanan.
- Pencét dina pilihan pikeun cageur.
- Diantara pilihan anu sistem masihan, pencét on ngareset PC ieu, pencét mimiti.
- Peta ieu bakal nembongkeun a jandela dialog dimana éta bakal nunjukkeun anjeun sababaraha pilihan:
- Anjeun tiasa tetep file anjeun.
- Dipiceun sadayana file na.
- sarta pamustunganana ngareset setélan tina lawon. Pencét kana ieu.
Ngémutan
Upami anjeun milih cara ieu pikeun uninstall, hal anu paling hadé nyaéta Jieun cadangan tina sadaya file anu kami henteu hoyong leungit, sabab ku alternatip ieu kami bakal mupus masing-masing file, program sareng aplikasi anu urang gaduh dina DD.


text:
Nalika pésta dina kaayaan konflik sareng henteu tiasa méréskeun masalah éta ku nyalira, bakal ka pengadilan biasana bakal ngalengkepan. Nanging, konflik antara pihak-pihak tiasa kabéréskeun ku sababaraha cara. Salah sahiji metode resolusi sengketa ieu nyaéta arbitrase. Arbitrase mangrupikeun wujud kaadilan pribadi sahingga alternatif pikeun cara hukum.
Tapi naha anjeun milih arbitrase tibatan jalur hukum anu biasa?
Prosedur arbitrase béda sacara dasar tina prosedur yudisial. Hal-hal ieu henteu ngan ngajelaskeun bédana antara dua modél resolusi sengketa, tapi ogé nyorot mangpaat arbitrase:
- kaahlian. Béda sareng cara hukum nyaéta dina arbitrase konflik diputus di luar pangadilan. Pihak-pihak tiasa nunjuk (sajumlah ganjil) ahli bebas nyalira. Aranjeunna ngawangun panitia arbitrase (atanapi dewan arbitrase) anu ngadalikeun konflik. Beda sareng hakim, para ahli ahli, atanapi para arbiter, damel dina hubungan anu sasarengan dina pasuluan lumangsung. Hasilna, aranjeunna gaduh aksés langsung kana kanyaho sareng kaahlian khusus anu dipikabutuh pikeun ngarengsekeun konflik anu ayeuna. Sareng sabab hakim biasana henteu gaduh kanyaho khusus sapertos kitu, éta sering kajadian dina cara hukum anu hakim nganggap yén perlu dipasihkeun ku para ahli ngeunaan bagian-bagian anu tangtu. Panaliti sapertos kitu biasana nyababkeun reureuh penting dina prosedur sareng ogé dihubungkeun sareng biaya anu luhur.
- Waktos leuleus. Salian ti telat, contona ku ngalibetkeun para ahli, prosedur éta biasana biasana lila pisan sateuacan hakim biasa. Barina ogé, prosedur sorangan rutin ditunda. Éta sering kajadian yén hakim-hakim, pikeun alesan anu teu dikenal ka pihak-pihak, mutuskeun nundutan pengadilan sakali atanapi sababaraha kali ku genep minggu. Ku sabab prosedur rata tiasa gampang nyandak hiji atanapi dua taun. Arbitrase butuh waktu kurang sareng sering ditetepkeun dina genep bulan. Aya ogé henteu kamungkinan pikeun ngajantenkeun banding di timbang-timbang. Upami panitia arbitrase parantos damel kaputusan, konflikna réngsé sareng kasus éta bakal ditutup, anu ngajaga prosedur anu panjang sareng mahal. Ieu ngan ukur béda lamun pihak-pihak anu jelas satuju saling dina kamungkinan banding.
- Dina kasus arbitrase, pihak-pihak sorangan nanggung biaya prosedur sareng panggunaan ahli arbiter. Dina conto anu pangheulana, biaya ieu janten tétéla langkung luhur pikeun pihak-pihak tibatan biaya angkat ka pengadilan biasa. Barina ogé, para arbiter biasana kudu dibayar per jam. Nanging, dina waktos anu langkung lami, biaya dina cara arbitrase pikeun pihak-pihakna tiasa langkung handap tina biaya dina cara ngagawe hukum. Barina ogé, henteu ngan ukur pengadilan prosedur nyandak langkung waktos sareng janten tindakan prosedural, tapi dina hal ahli éksternal tiasa diperyogikeun hartosna naékna ongkos. Upami anjeun kéngingkeun prosedur arbitrase, para aréktor ogé tiasa nransfer sadaya atanapi bagian tina biaya anu anjeun lakukeun dina prosedur ka pihak séjén.
- Dina hal cara pengadilan biasa, sidang sacara langsung dibuka ka umum sareng kaputusan cara ngagawe sering diterbitkeun. Ieu kagiatan acara tiasa waé teu pikaresepeun dina kaayaan anjeun, upami dibere bahan anu tiasa atanapi ruksakna non-material. Dina acara arbitrase, pihak-pihak tiasa mastikeun yén eusi sareng hasilna kasus tetep Rahasia.
Patarosan anu sanésna nyaéta iraha tiasa wijaksana pikeun milih kanggo ditimbang-timbang tinimbang jalan hukum anu biasana? Ieu meureun pasualan nalika aya konflik dina dahan anu khusus. Barina ogé, kusabab sagala rupa alesan, konflik sapertos biasana meryogikeun henteu ngan ukur dina jangka waktu anu pondok, tapi ogé sareng sadayana kaahlian anu tiasa dijamin sareng disayogikeun dina prosedur arbitrase supados ngahontal solusi. Hukum arbitrase nyaéta cabang olahraga anu misah anu sering dianggo dina usaha, konstruksi, sareng perumahan.
Dina pandangan poin-nas anu di luhur, éta penting pikeun pihak-pihak, nalika nyepetkeun hiji perjanjian, pikeun nengetan henteu ngan ukur kana aspék komersil atanapi finansial, tapi ogé mertimbangkeun kaayaan resolusi sengketa. Naha anjeun ngalebetkeun sengketa sareng pihak séjén ka pangadilan biasa atanapi milih pikeun ditimbang-timbang? Upami anjeun milih pikeun ditimbang-timbang, wijaksana pikeun netepkeun hiji klausa arbitrase dina tulisan dina kontrak atanapi istilah umum sareng kaayaan di mimiti hubungan sareng pihak anu sanés. Hasil tina klausa arbitrase sapertos nyaéta pangadilan biasa kedah nyatakeun sorangan henteu gaduh yurisdiksi upami, sanajan fasal arbitrase anu ngariung, hiji pihak ngalebetkeun sengketa pikeun éta.
Salajengna, upami arbiter bebas parantos masihan kaputusan dina kasus anjeun, penting pikeun diémutan yén kaputusan ieu ngariung pikeun parpol. Ieu ngandung harti yén kadua pihak kedah taat kana kaputusan komite arbitrase. Upami aranjeunna henteu, panitia arbitrase tiasa naros ka pengadilan pikeun nangtang pihak-pihak pikeun ngalakukeun éta. Upami anjeun henteu satuju sareng putusanana, anjeun moal tiasa ngalebetkeun kasus anjeun ka pengadilan saatos prosedur arbitrase parantos réngsé.
Naha anjeun teu yakin naha satuju kana arbitrasi mangrupikeun pilihan anu saé dina kasus anjeun? Punten wartosan Law & More spesialis. Anjeun tiasa ogé ngahubungi Law & More upami anjeun hoyong ngadamel kasepatan arbitrase atanapi parantos dipariksa atanapi upami anjeun gaduh patarosan ngeunaan timbang-timbang. Anjeun ogé tiasa mendakan inpormasi langkung seueur ngeunaan arbitrase dina kami situs hukum arbitrase.


text:
gambaran
Fitur
Kumaha Pulih
Émbaran leuwih
Produk Biomédis
kunaon DataNumen Oracle Recovery?
# 1 Pamulihan
Meunteun
10+ Juta
pamaké
20+ taun tina
pangalaman
100% Kapuasan
Jaminan
Interface Pohara Sederhana
Fitur Utama di DataNumen Oracle Recovery v1.0
- Pangrojong pikeun Windows 95/98 / ME / NT / 2000 / XP / Visa / 7/8 / 8.1 / 10 sareng Windows Server 2003/2008/2012/2016/2019.
- Ngarojong sadaya vérsi Oracle database DBF payel.
- Dukungan pikeun pulih DBF file dina média rusak, sapertos disket, Zip disk, CDROM, jst.
- Dukungan pikeun ngahanca sakumpulan DBF payel.
- Terpadu sareng batok Windows, janten anjeun tiasa pulih a DBF file kalayan menu kontéks dina Explorer kalayan gampang.
- Dukung operasi sered & serelek.
- Paréntah parameter paréntah.
maké DataNumen Oracle Recovery pikeun cageur Korup Oracle basis data
Nalika anjeun DBF file rusak atanapi rusak sareng anjeun teu tiasa muka sacara normal, anjeun tiasa anggo DataNumen Oracle Recovery pikeun nyeken dina DBF file sareng pulih saloba data ti aranjeunna sabisa.
Start DataNumen Oracle Recovery.
Catetan: Sateuacan cageur sagala ruksak atanapi rusak DBF file sareng DataNumen Oracle Recovery, punten tutup aplikasi sanés anu tiasa ngarobih DBF payel.
Pilih anu rusak atanapi rusak DBF file pikeun dipulihkeun:
Anjeun tiasa masangkeun DBF nami file langsung atanapi klik dina tombol pikeun ngotéktak teras pilih file na. Anjeun tiasa ogé klik dina tombol pikeun milarian DBF file pikeun dipulut dina komputer lokal.
Sacara standar, DataNumen Oracle Recovery bakal ngahemat pulih DBF file kana file énggal namina xxxx_recovered.DBF, dimana xxxx mangrupikeun nami sumberna DBF file. Salaku conto, pikeun sumber DBF file USERS01.DBF, nami standar pikeun file anu dipulihkeun bakal USERS01_recovered.DBF. Upami anjeun hoyong nganggo nami sanés, punten pilih atanapi setkeun saluyu na:
Anjeun tiasa ngalebetkeun nami file anu dipulihkeun langsung atanapi pencét kana tombol pikeun ngotéktak teras pilih file anu kapok.
Klik tombol, jeung DataNumen Oracle Recovery bakal start scanning sareng ngala sumberna DBF file. Bar kamajuan
bakal nunjukkeun kamajuan pamulihan.
Saatos prosés pamulihan, upami sumberna DBF file tiasa hasil deui, anjeun bakal ningali kotak pesen sapertos kieu:
Ayeuna anjeun tiasa muka anu kapok DBF berkas di Oracle.
Émbaran leuwih
DataNumen Oracle Recovery 1.0 dileupaskeun dina Pébruari 22nd, 2019
- Ngarojong sadaya vérsi Oracle database DBF payel.
- Dukungan pikeun pulih DBF file dina média rusak, sapertos disket, Zip disk, CDROM, jst.
- Dukungan pikeun ngahanca sakumpulan DBF payel.
- Terpadu sareng batok Windows, janten anjeun tiasa pulih a DBF file kalayan menu kontéks dina Explorer kalayan gampang.
- Dukung operasi sered & serelek.
- Paréntah parameter paréntah.


text:
Jentréng kacapi kahirupan ngawirahma mulutan katresna. Nyulusup na dada mentok muru jajantung nu ngadadak ratug. Rasa kadeudeuh bet jadi nyaliara. Meulit kana uteuk ngabatek kahayang, jadi poho sagalana.
Padahal ukur sapira, wirahma rasa ngahaleuangkeun panineungan. Basa harita mimiti wawuh ka salira.
“Punten bapa, kénging enéng ngiring diajar ngajentréngkeun kacapi?”
Éta pertarosan nu ngajentréngkeun sagala rasa. Témbok sakola nyakséni, kacapi daria bisa mawa bibit rumpaka keur ngagayuh dunya.
Sanajan sareng salira teu junun ka balé nyungcung. Tapi rasa nu ngajorélat dina lamunan, ngawangun kasono nu teu bisa dilisankeun. Ngagayuh ka janari, kacapi ditangkeup bari lalaunan diusapan.


text:
Pasifik Surya sareng Énergi Risin desain lengkep & pamasangan sistem atap surya komérsial 500KW.
Penilitian situs lengkep & analisis Energi Surya penting pikeun urang pikeun nyaluyukeun desain sistem pikeun nyumponan sarat énergi khusus anjeun.
Kami di dieu pikeun mastikeun unggal bisnis sadar tabungan maksimal tina inpormasi kana énergi terbarukan.
Daérah spesialis kami kalebet di gudang logistik ageung, fasilitas panyimpenan tiis, pusat distribusi, pengiriman barang, sareng seueur deui +++
Waktos Post: Sep-21-2020


text:
Ékék
Ékék (suku Cacatuidae) nyaéta jenis manuk hias anu mibanda bulu anu éndah kalayan lengkingan sora anu lumayan tarik.[1] Spésiés ieu kaasup salah sahiji manuk anu miboga kacerdasan anu lumayan alus, ku kituna mindeng dipaké pikeun acara-acara hiburan di kebon binatang atawa tempat hiburan séjénna.[1] Spésiés ieu hirup dina jangkungna 0-1520 méter ti permukaan laut, biasana hirupna berkelompok.[1] Kakatua umumna umurna panjang, nepi ka ngahontal 60 taun sarta bisa leuwih.[1]
Jenis-jenis Ékék[édit | édit sumber]
Jenis Ékék-leutik Jambul-konéng (basa Inggris: Yellow-crested Cockatoo) biasana hirupna pasangan atawa kelompok dina jumlah leutik.[2] Pohara mencolok sabot hiber, kalayan kepakan jangjang anu gancang sarta kuat diselingan ku gerakan ngalayang.[2] Lamun keur soraan ti tempat bertenggér, jambul ditegakkeun tuluy diturunkeun.[2] Jenis ieu tertekan kalayan ledakan populasi anu ngejutkeun salila 10-15 taun terahir, alatan prosés néwak anu kaleuleuwihan pikeun perdagangan manuk dina kurung, sarta ayeuna langka alatan kagiatan ieu.[2]
Habitat[édit | édit sumber]
Ékék cicingna di leuweung primér sarta sekundér anu luhur sarta di tepi leuweung; ogé leuweung monsun (Nusa Tenggara), leuweung anu luhur bersemak, semak anu tangkalna jarang sarta lahan budidaya anu tangkalna jarang.[2] Ti permukaan laut nepi ka jangkungna 900 m (Sulawési), 1520 m (Lombok), 1000 m (Sumbawa), 700 m (Florés), 950+ m (Sumba) sarta 500+ m (Timor).[2] sedengkeun pikeun jenis Ékék Maluku (basa Inggris: Salmon-crested Cockatoo) biasana hirup sorangan, berpasangan sarta jumplukan leutik; baheula di tangkal saré berkelompok nepi ka 16.[2] Umumna henteu mencolok, kajaba dina waktu hiber ka sarta ti lokasi tangkal saré sabot soré sarta nyanghareupan fajar.[2] Sanajan kasampak hiber di luhur kanopi tapi lolobana hiber di handapeun wates kanopi.[2] Néangan dahar kalayan tenang di kanopi sarta lapisan tengah kanopi sarta mibanda sebaran lokal di daérah Seram, Ambon, Haruku sarta Saparua.[2] Ékék ieu cicing leuweung primer sarta sekunder anu luhur, leuweung anu garah sarta hirup diluhur permukaan laut nepi ka jangkungna 1000 m.[2]