text:
Sasakala Gunung Tangkuban Parahu
Posted by bujanggamanik dina Januari 12, 2009
Kacaturkeun di hiji leuweung aya bagong putih. Éta bagong téh gawéna ngan tatapa baé, geus mangpuluh-puluh taun. Ari anu ditapaan ku manéhna, hayang boga anak awéwé sarta bangsa manusa.
Dina hiji waktu bagong putih ngarasa hanaang. Manéhna indit ka hiji tegalan, deukeut walungan Citarum. Barang datang ka dinya, manggih batok balokan, hartina urut anu meulah duwegan. Loba pisan éta batok balokan téh, urut nu moro uncal ka dinya. Aya hiji batok balokan urut tuang Kangjeng Prabu. Éta batok téh aya caian, nyaéta cikahampangan Kangjeng Prabu. Barang geus marulang, kapanggih ku bagong putih. Lantaran hanaang, leguk baé cai nu ngemplang dina batok téh diinum. Ari geus nginum kawas aya nu nyaliara kana awak bagong putih, kawas nu ngandeg reuneuh baé.
Lila-lila bagong putih téh reuneuhna beuki gedé. Ari gubrag orokna jelema sarta awéwé geulis. Pohara baé bagong putih téh atoheunana. Anakna diciuman, digaléntor bari disusuan. Éta orok téh tuluy dingaranan Dayang Sumbi.
Nalika geus gedé, pok Dayang Sumbi téh nanyakeun bapa, “Ibu, ari bapa kuring téh saha? Naha jelema kawas kuring atawa bagong saperti Ibu?”
“Euh, Nyai anu geulis anak Ibu! Nyai mah henteu boga bapa. Mun enya mah boga bapa, meureun aya di dieu,” témbal bagong putih.
“Euh, piraku Ibu, sakabéh mahluk gé kapan pada boga bapa, boh manusa boh sato héwan. Ngan bangsa kakaian anu henteu boga bapa mah.”
Lantaran anakna pok deui pok deui nanyakeun saban waktu, ahirna bagong putih téh balaka. “Bapa hidep mah Kangjeng Prabu, di ditu ayana di karaton,” cék bagong putih. Ngadéngé kitu Dayang Sumbi pohara reuwaseunana, jeung ujug-ujug panasaran, hayang nepungan bapana.
“Lamun kitu mah ayeuna kénéh ku kuring rék ditepungan,” cék Dayang Sumbi.
Dayang Sumbi kebat baé indit, ngajugjug ka karajaan. Ku Kangjeng Prabu tuluy diaku anak, diperenahkeun di hiji tempat sarta dititah diajar ninun ka tukang ninun. Teu lila ogé Dayang Sumbi geus mahér ninun kaén. Ku Kangjeng Prabu tuluy dipangnyieunkeun saung ranggon anu luhur di tengah leuweung. Ari baturna ngan ukur anjing hideung nu ngaran Si Tumang.
Dina hiji waktu nalika Dayang Sumbi keur ninun, taropongna murag ka kolong saung. Lantaran seunggah kudu turun, pok baé manéhna ngomong sorangan.
“Leuh, mun aya nu daék mangnyokotkeun éta taropong, tangtu bakal diaku salaki ku kuring.”
Kabeneran pisan di kolong saung téh aya Si Tumang, anu ngadéngékeun omongan Dayang Sumbi. Éta taropong téh dicokot ku Si Tumang sarta tuluy dibikeun ka Dayang Sumbi. Karuhan baé Dayang Sumbi pohara reuwaseunana, teu nyangka yén anu mangnyokotkeun taropong téh anjing, lain manusa. Mangkaning manéhna geus kedal ucap, rék ngaku salaki.
Dayang Sumbi rumasa geus kapalang kedal ucap. Kawas geus kitu katangtuan ti Déwata, manéhna tuluy hirup paduduaan jeung Si Tumang. Tepi ka hiji waktu kakandungan. Brol ngajuru, anakna lalaki, dingaranan Sangkuriang.
Sangkuriang sok resep ulin lulumpatan kadua Si Tumang. Sakapeung bari mamawa tumbak. Belewer dilempagkeun, cleb nanceb kana tangkal kai. Sangkuriang surak sorangan, bungah lantaran tumbakna meneran. Si Tumang dihucuhkeun. Sebrut lumpat, ngudag kana tangkal kai, bangun keur ngudag sato boroan.
Sangkuriang beuki mahér baé ngalempagkeun tumbakna. Tuluyna mah lain saukur ulin lulumpatan, tapi mimiti diajar ngasruk ka leuweung, néangan sato boroeun. Moro sato naon baé, careuh, peucang, atawa mencek.
“Jung geura moro ka leuweung, Ibu mah hayang dahar jeung ati mencek,” cék Dayang Sumbi hiji waktu.
Sangkuriang tuluy indit ka leuweung, dibarengan ku Si Tumang.
Anéh pisan poé éta mah sasatoan téh henteu aya nu katénjo ngaringkang hiji-hiji acan. Padahal ilaharna mah sok katénjo uncal atawa mencek keur rendang nyaratuan di tegalan. Poé harita mah kawas ngaleungit ka mana boa. Sangkuriang geus asruk-asrukan ka saban tempat, ka lamping ka tegalan. Lapur sasatoan téh teu kasampak tapak-tapakna acan. Ari Si Tumang bet ngadak-ngadak kebluk deuih, henteu daék lulumpatan néangan sato boroeun.
Awahing ku jéngkél teu beubeunangan, ngan lékék baé Si Tumang téh dipeuncit ku Sangkuriang. Atina dibawa balik sarta dipasrahkeun ka indungna. Dayang Sumbi puguh baé kacida atohna, dagdag-dégdég ngasakan éta ati. Ngan barang Sangkuriang balaka yén éta ati téh ati Si Tumang lain ati mencek, Dayang Sumbi pohara ambekna. Sangkuriang ditoktrok sirahna ku sinduk tepi ka ngucur getihan.
Sangkuriang tuluy pundung, indit ti imahna ngajugjug ka tebéh wétan. Mangtaun-taun leuleuweungan tepi ka ahirna bras anjog ka nagara siluman. Di dinya Sangkuriang guguru élmu kasaktén ka siluman nu wujudna oray naga. Sangkuriang ngulik élmu Tumbul Muda. Jalma anu miboga éta élmu bakal bisa meruhkeun sakumna jin jeung siluman. Sanggeus élmuna kataékan, Sangkuriang dijurungan sina indit deui ngalalana.
Dina hiji waktu manéhna anjog deui ka nagara siluman. Lantaran geus boga élmu kasaktén, Sangkuriang bisa ngéléhkeun jin jeung siluman nu aya di éta nagara. Éta mahluk bangsa lelembut téh tuluy tunduk ka Sangkuriang.
Demi Dayang Sumbi, sanggeus ditinggalkeun ku anakna, manéhna ngarasa kaduhung kabina-bina. Hirupna éstu nunggelis. Manéhna tuluy indit ka tebéh kulon, rék néangan Sangkuriang. Ngaprak ngalalana tepi ka anjog ka Gunung Halimun. Di dinya Dayang Sumbi patepung jeung raja jin anu keur tatapa. Dayang Sumbi tuluy diajar rupa-rupa élmu kasaktén. Sanggeus tamat guguruna, manéhna dijurungan sina indit deui ka tebéh wétan. Di hiji tempat nu katelah Gunung Bohong manéhna nganjrek bumetah.
Kocapkeun Sangkuriang terus baé ngalalana. Mileuweungan migunungan tepi ka puluh-puluh taun, tepi ka ahirna anjog ka hiji gunung. Manéhna patepung jeung awéwé anu kacida geulisna. Sangkuriang bogoh sarta ngajak kawin ka éta awéwé, anu saenyana éta awéwé téh Dayang Sumbi, indungna sorangan. Dayang Sumbi nya kitu deui, bubuhan geus papisah mangpuluh-puluh taun, manéhna kalinglap. Méh baé daék diajak kawin. Ngan basa Sangkuriang keur disiaran rék diala kutu, dina sirahna katénjo bet aya céda. Dayang Sumbi ngagebeg, reuwas lain dikieuna. Manéhna kakara inget, moal salah ieu lalaki téh anak aing gerentesna, Sangkuriang anu baheula kungsi ditoktrok sirahna ku sinduk.
Sanajan geus ditétélakeun yén manéhna téh anak pituin, Sangkuriang teu percaya sarta keukeuh baé ngajak kawin. Mireungeuh anakna kitu, geuwat baé Dayang Sumbi nyiar akal.
“Heug kami daék dikawin, asal dipangnyieunkeun talaga jeung parahuna keur lalayaran urang papangantén. Éta talaga jeung parahu téh kudu anggeus dijieun sapeuting,” ceuk Dayang Sumbi. Ku Sangkuriang disanggupan éta paménta anu kacida banggana téh.
Harita kénéh Sangkuriang tuluy ngabendung walungan Citarum. Digawé teu eureun-eureun sapeupeuting, dibantuan ku bangsa jin jeung siluman. Nincak janari, talaga téh geus ngemplang. Kari nyieun parahuna. Kabeneran aya tangkal kai gedé, gedok dituar. Kai téh tuluy ditilasan régangna sarta dipapas dijieun parahu.
Dayang Sumbi yakin yén paméntana moal katedunan. Pimanaeun teuing nyieun talaga jeung parahu bisa anggeus sapeuting, cék pikirna. Tapi basa katénjo talaga geus ngemplang jeung parahuna geus ngabagug rék anggeus, manéhna kacida reuwasna. Dayang Sumbi bingung liwat saking. Kudu kumaha carana, sangkan aing teu tulus kawin, cék pikirna. Ras manéhna inget kana boéh rarang. Geuwat baé éta boéh téh dicokot tuluy dibawa ka mumunggang. Ku manéhna dikebut-kebutkeun, tepi ka bijil cahaya bodas kawas balébat di beulah wétan. Dadak sakala sasatoan leuweung disarada. Manuk récét. Hayam raong kongkorongok, da disangkana geus beurang.
Sangkuriang ngagebeg barang nénjo di wétan geus bijil balébat. Manéhna nu keur ngageduk nganggeuskeun parahu tuluy ngahuleng awahing ku reuwas. Bijil balébat tandana geus beurang. Mangka parahuna can anggeus, hartina manéhna moal tulus papangantén jeung Dayang Sumbi.
Bakating ku handeueul kabina-bina, ngan jedak baé parahuna ditajong satakerna. Bubuhan jalma sakti, parahu téh mangpéng jauh pisan. Gubrag di hiji tempat, parahu téh nangkub. Jleg salin rupa jadi gunung. Éta gunung téh kiwari katelah Gunung Tangkuban parahu. Ari talaga nu ngemplang ku Sangkuriang didupak tepi ka caina saat ngolétrak. Éta urut talaga téh kiwari jadi padataran Bandung anu ngampar lega pisan. Tunggul kai urut nuar Sangkuriang tuluy ngajanggélék jadi Gunung Bukit Tunggul, wétaneun Gunung Tangkuban Parahu. Ari régang kai anu ngahunyud sarta geus rangrang teu daunan, tuluy ngajanggélék jadi Gunung Burangrang di béh Kulon.
Tina Mahér Basa VII, Karya Drs. Ahmad Hadi, Spk.
23 Balesan to “Sasakala Gunung Tangkuban Parahu”
-
Juli 21, 2009 at 8:13 pm
hatur nuhun kana dongeng na…
_________________________________________________________________________________________________
Binekas, Sami2 hatur nuhun oge kana kasumpingan sareng komentarna.
-
Agustus 13, 2009 at 4:49 pm
Asalamu’alaikum
teh abdi penggemar berat carita sunda,teh singse eur carita kabayan
________________________________________________________________________________________________
Waalaikumsalam, seueur carita Si Kabayan mah. Insya Allah engke urang posting deui. Nuhun kana kasumpinganana.
-
Nopémber 7, 2009 at 4:23 pm
hatur nuhun dongeng. jadi bahan contoh tugas putra abdi rifky kelas 5 SD
-
Maret 2, 2011 at 8:29 pm
aduh meni sunda pisan……….
ngke mah kedh aya dongeng nu judulnateh sasakala uncal tandukan dicutat tinu piwulang basa kelas 3
- Maret 2, 2011 at 8:29 pm
-
Juni 3, 2011 at 12:27 am
hmm rame nya gening
-
Oktober 2, 2011 at 9:54 pm
mana deui dongeng sasakalana ?
-
Januari 15, 2012 at 6:58 pm
Ih meni asa gareuleuh karuhun sunda teh sato haram wungkul atuh kaya kitumah.
-
Maret 5, 2012 at 6:33 pm
Maaf, saya tidak mahir berbahasa Sunda yang halus. Jadi komentarnya dalam Bahasa Indonesia saja ya…
Salut sekali, ada blog yang ditulis dalam bahasa Sunda. Jadi semangat belajar bahasa Sunda yang baik dan benar nih…
Semoga kebudayaan Sunda tetap lestari. :)
-
Agustus 15, 2012 at 12:01 pm
hatur nuhun sagede gunung tos dipangdongengkeun carios sasakala gunung takuban parahu,abdi teh mani gumbira pisan,aya deu teu carios sunda anu lucu
-
Oktober 15, 2012 at 9:49 am
gunung tangkuban prahu teh meni ka cida endah na,,,
-
Nopémber 4, 2012 at 9:35 am
hatur nuhun caritana ngabantosan abi ngerjakeun tugas
-
April 9, 2013 at 7:30 pm
hoho
-
Nopémber 22, 2013 at 8:29 am
alhamdulillah nuhun pisan….. caritana ngabantosan abi ngerjakeun tugas
-
Méi 1, 2014 at 8:17 pm
ngiring nukil ceu…!
-
Juni 26, 2014 at 8:21 pm
Asalamualaikum..
.Meni Rame Geningan Dongen Teh..
-
Agustus 18, 2014 at 9:21 am
Hi Dear, are you truly visiting this web pagge on a regular basis,
if soo after tgat you will definitely get good know-how.
-
Séptémber 5, 2014 at 9:27 pm
There is definately a great deal tto find out about this issue.
I really like alll of the points you made.
-
Oktober 1, 2014 at 4:27 pm
Have you ever considered writing an e-book or guest authorinjg
on other websites? I have a blog based on the same topics you
discuss and would really like to have yyou share some stories/information. I know
mmy visitors would appreciate your work. If yyou are even remotely interested, feel frse to shoot
mee an e mail.
-
Oktober 2, 2014 at 10:57 pm
Wonderful blog! I found it whie browsing on Yahoo
News. Do you have any tips on how to get listed in Yahoo
News? I’ve been trying for a while but I never seem to get there!
Thanks
-
Oktober 5, 2014 at 1:09 am
hi!,I love your wrriting very much! percentage we keep up a correspondence
extra abot your post on AOL? I require a specialist in this hhouse to solve
my problem. Maybe that is you!Looking ahesd to ssee you.
-
Oktober 6, 2014 at 12:06 pm
You can certainly see your expertise in the article yyou write.
The sector hopes for more passionate writers like you
who are not afraid to say how they believe. All the time
follow your heart.
-
Nopémber 23, 2014 at 5:07 pm
bingo game
Sasakala Gunung Tangkuban Parahu « Rohang Kalam jeung Daluang
-
Pébruari 19, 2015 at 5:22 am
abdi hyong dongeng lutung kasarung anu aya dina buku piwulang basa kelas 6 sd bu , duupi upami aya caritana hyong diposting :)


c: text/html

text:
Vaksin
Vaksin nyaéta préparasi nu dipaké pikeun ngaronjatkeun imunitas kana hiji kasakit inféksi. Istilah ieu diturunkeun tina istilah cacar sapina Edward Jenner ("vacca" téh basa Latin nu hartina sapi), nu mun disuntikkeun ka manusa bakal ngajaga manusa tina kasakit cacar. Vaksin téh dumasar kana konsép variolasi nu asalna ti Cina, nyaéta prakprakan népakeun cacar anu watekna lemah. Jenner sadar yén para wanoja anu ngolah susu sapi (jaman baheula di kulon biasana wanoja anu disebut milkmaid) anu katépaan cacar sapi, henteu kabancén ku cacar.
Rujukan[édit | sunting sumber]
Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]
- Vaccines and Antisera di Open Directory Project
- "Immunization". MedlinePlus. U.S. National Library of Medicine. 27 Désémber 2007. Diakses pada Éror: titimangsa teu valid.
- VIOLIN: Vaccine Investigation and Online Information Network

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kimia
Kimia ngarupakeun élmu ngeunaan struktur, sipat, wangunan, jeung réaksi unsur jeung sanyawa kimiawi.
Daptar eusi
Cabang-cabang kimia[édit | sunting sumber]
Kimia sacara husus dibagi kana sababaraha cabang utama, sababaraha nu sipatna meuntas-disiplin, sarta cabang-cabang nu leuwih husus.
- Kimia organik
- Kimia organik ngarupakeun élmu struktur, sipat, wangunan, jeung réaksi sanyawa organik.
- Kimia anorganik
- Kimia anorganik ngarupakeun cabang kimia nu patali jeung sipat sarta réaksi sanyawa anorganik. Béda antara disiplin organik jeung anorganik sipatna teu mutlak, malah loba tumpang tindihna, utamana dina subdisiplin kimia organologam.
- Kimia fisik
- Kimia fisik ngarupakeun ulikan ngeunaan dasar fisik sistem-sistem jeung prosés kimiawi. Kimia modern kalawan teges ngadeg dina dadasar fisika sarta kimia fisik salaku tumbu langsungna. Widang ulikan nu penting di antarana térmodinamik kimiawi, kinetik kimiawi, kimia kuantum, mékanik statistis, jeung spéktroskopi.
- Biokimia
- Biokimia ngarupakeun ulikan ngeunaan bahan, réaksi, jeung interaksi kimiawi nu aya na organisme hirup.
- Kimia analitis
- Kimia analitis ngulik analisis sampel/conto bahan pikeun mikanyaho wangunan jeung struktur kimiawina.
- Cabang Minor
- Élmu bahan, Kimia polimér, Kimia lingkungan, Farmakologi, Térmokimia, Kimia inti, Éléktrokimia, Kimia komputasional
Konsép dasar[édit | sunting sumber]
Tata ngaran[édit | sunting sumber]
Artikel utama: Tata ngaran zat kimia.
Tata ngaran dimaksudkeun kana sistem pikeun méré ngaran sanyawa kimiawi. Sanyawa organik dingaranan nurutkeun sistem tata ngaran organik. Sanyawa anorganik dingaranan nurutkeun sistem tata ngaran anorganik.
Atom[édit | sunting sumber]
Artikel utama: Atom.
Atom ngarupakeun bagéan tina sistem kimiawi pangleutikna nu teu bisa dibeulah/dibagi-bagi deui.
Unsur[édit | sunting sumber]
Artikel utama: Unsur kimiawi.
Unsur ngarupakeun bahan nu ngawengku atom-atom nu boga wilangan/jumlah proton nu tinangtu dina intina. Wilangan ieu dipiwanoh salaku wilangan atom unsur. Conto, sakabéh atom nu boga 6 proton na intina disebut atom unsur karbon, sedengkeun sakabéh atom nu boga 92 proton na intina disebut unsur uranium.
Pintonan nu pangmerenahna pikeun unsur-unsur aya dina tabel periodik, nu ngagolongkeun unsur-unsur dumasar kamiripan sipat kimiawina. Daptar unsur ogé bisa ditempo dina susunan Daptar unsur dumasar ngaran, dumasar lambang, jeung dumasar wilangan atom.
Sanyawa[édit | sunting sumber]
Artikel utama: Sanyawa kimiawi
Sanyawa ngarupakeun zat nu dibentuk tina dua atawa leuwih unsur dina babandingan nu tetep nu nangtukeun wangunanna. Misal, cai ngarupakeun sanyawa nu ngandung hidrogén jeung oksigén dina babandingan dua ka hiji. Sanyawa dibentuk jeung dibeulah ku réaksi kimiawi.
Molekul[édit | sunting sumber]
Artikel utama: Molekul.
Molekul ngarupakeun bagéan pangleutikna nu teu bisa dibeulah deui tina hiji sanyawa kimiawi nu mibanda sipat kimiawi jeung fisik unik nu tinangtu. Hiji molekul diwangun ku dua atawa leuwih atom nu kabeungkeut.
Beungkeutan[édit | sunting sumber]
Artikel utama: Beungkeut kimiawi.
Beungkeut kimiawi ngarupakeun gaya nu nahan ngabeungkeut atom-atom dina molekul atawa kristal. Dina loba sanyawa basajan, tiori beungkeut valénsi jeung konsép wilangan oksidasi bisa dipaké pikeun ngaduga-duga struktur jeung wangunan molekular. Nu sarupa, tiori-tiori tina fisika klasik bisa dipaké pikeun ngaduga-duga struktur-struktur ionik. Mun diterapkeun ka sanyawa nu leuwih pajeulit, samodél kompléks logam, tiori beungkeut valénsi gagal, jeung kudu aya pangaweruh nu leuwih jero nu dumasar kana mékanika kuantum.
Wujud zat[édit | sunting sumber]
Artikel utama: Fase (zat).
Fase ngarupakeun hiji wujud sistem fisik makroskopis nu mibanda wangunan kimiawi jeung sipat fisik nu rélatif sarua/saragam (nyaéta dénsiti, struktur kristal, indéks réfraktif, jsb.). Conto fase nu urang paling wawuh nyaéta padet, cair, jeung gas. Fase nu teu pati dipikawanoh di antarana plasma, kondensat Bose-Einstein, kondensat fermionik, jeung fase bahan magnetik paramagnetik sarta ferromagnetik.
Réaksi[édit | sunting sumber]
Artikel utama: Réaksi kimiawi.
Réaksi kimiawi ngarupakeun transformasi/parobahan dina struktur molekul. Réaksi kieu bisa ngahasilkeun napelna hiji molekul ka nu séjénna pikeun ngawangun molekul nu leuwih gedé, beulahna molekul jadi dua atawa leuwih molekul nu leuwih leutik, atawa wangun-ulang atom-atom dina jero molekul. Réaksi kimiawi salawasna ngalibetkeun dibentuk atawa dipegatkeunana beungkeut kimiawi.
Tiori kuantum[édit | sunting sumber]
Artikel utama: Tiori kuantum.
Tiori kuantum ngagambarkeun paripolah zat dina skala nu heureut pisan. Ieu téh, prinsipna mah, ngamungkinkeun pikeun ngagambarkeun sakabéh sistem kimiawi ngagunakeun tiori ieu, tapi sacara matematis rumit sarta teu bisa diduga-duga. Praktékna, ukur sistem kimiawi nu pangbasajanna nu bisa réalistis ditalungtik dina kontéks mékanika kuantum murni, ieu gé lumangsung maké loba pendekatan/perkiraan (misalna Density functional theory). Ku sabab éta, pangaweruh mékanika kuantum nu leuwih jero tur mérélé teu pati perlu pikeun kalolobaan kimia, da penting aubna tiori ieu (hususna pendekatan orbital) bisa dilenyepan sarta diterapkeun dina kontéks nu leuwih basajan.
Hukum[édit | sunting sumber]
Hukum-hukum kimiawi sabenerna ngarupakeun hukum fisika hu diterapkeun na sistem kimiawi.
Konsép paling fundaméntal dina kimia nyaéta Hukum konservasi massa nu ngunikeun yén teu aya parobahan kuantitas zat nu kaukur dina hiji réaksi kimiawi biasa. Fisika modern mintonkeun yén tétéla énergi nu conserved, jeung yén énergi jeung massa raket patalina. Konservasi énergi saterusna nungtun kana konsép penting ngeunaan kasatimbangan, térmodinamik, jeung kinetik.
Sajarah kimia[édit | sunting sumber]
- Alkémi
- Papanggihan unsur-unsur kimiawi
- Timeline of chemical element discovery
- Hadiah Nobel widang kimia
Étimologi[édit | sunting sumber]
Prancis Kuna: alkemie; Arab al-kimia: seni transformasi.
Tempo ogé[édit | sunting sumber]
- Daptar jejer kimia
- Kimiawan jeung Daptar kimiawan
- American Chemical Society
- International Union of Pure and Applied Chemistry
- Téhnik kimiawi
- Tabel periodik
- Daptar sanyawa
- Daptar publikasi penting widang kimia
Tumbu kaluar jeung sumber séjén[édit | sunting sumber]
Tumbu[édit | sunting sumber]
- Buku téks kimia umum na Bukuwiki
- Rohangan Tata ngaran IUPAC, tempo hususna "Gold Book" nu ngandung pedaran ngeunaan istilah-istilah kimiawi baku
- Lambaran bahan kasalametan pikeun rupa-rupa bahan kimiawi
Bacaeun salajengna[édit | sunting sumber]
- Raymond Chang. 1998. Chemistry. éd. ka-6. Boston: James M. Smith. ISBN 0-07-115221-0.


text:
Huntu
Huntu mangrupakeun wangun anu aya dina rahang kalolobaan vertebrata. Guna huntu anu utama nyaéta pikeun nyewir/nyoéh jeung ngagayem dahareun, sarta, di sababaraha sato hususna karnivora, pikeun jogol atawa mertahankeun hirup.
Huntu téh kaasup salah sahiji ciri pangbéda pikeun spésiés-spésiés mamalia katut fosilna. Para ahli paléontologi migunakeun huntu pikeun nangtukeun spésiés fosil katut pancakakina, kusabab bentuk huntu mah luyu jeung kadaharan mangkelukna. Pikeun conto, dahareun tina tutuwuhan mah hésé dicerna, ku kituna hérbivora boga loba geraham pikeun ngagayem. Sabalikna, karnivora nu kadaharanana daging butuh sihung pikeun maéhan jeung nyewiran daging.
Béda jeung manusa nu huntuna mekar jadi dua sét sapanjang hirupna (diphyodont), sasatoan mah aya nu monophyodont, aya ogé anu polyphyodont. Hiu, pikeun conto, huntuna téh jadi unggal dua minggu. Béda deui jeung sato pangokos, huntu sato golongan ieu mah huntuna terus-terusan tumuwuh, sahingga kudu salawasna dipaké ngokosan.
Huntu manusa[édit | sunting sumber]
Manusa kaasup diphyodont, nu hartina ngalaman dua hambalan kamekaran huntu sapanjang hirupna. Sét kahiji (huntu "susu" atawa "primér") ilaharna mah mimiti bijil dina umur genep bulan, najan aya ogé nu geus katémbong huntuna ti saprak dibabarkeun Huntu susu ieu lobana dua puluh nu sumebar rata sapanjang kuadran baham. Unggal kuadran lima huntu mibanda:
Kamekaran huntu[édit | sunting sumber]
Aya tilu hambalan dina kamekaran émbrionik huntu: Hambalan Bud, Hambalan Cap, jeung Hambalan Bell. Hambalan Bud dimimitian dina minggu katujuh kahirupan jero kandungan.
Kanyataan ngeunaan huntu sasatoan[édit | sunting sumber]
- Huntu séri rodénsia terus tumuwuh sapanjang hirupna.
- Huntu répril jeung hiu terus-terusan ganti; buhaya ganti huntu leuwih ti opat puluh kali sapanjang hirupna.
- Gading gajah mangrupakeun huntu husus pikeun ngali dahareun jeung tarung.
- Kuya jeung penyu mah teu huntuan.
- Huntu kuda bisa dipaké pikeun ngira-ngira umur satona.
Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]
- An overview of dental anatomy
- Tips for healthier teeth
- A website on teeth
- Tooth eruption chart
- Stories from people who have grown a third set of teeth
- New Technology to Regrow Teeth - Azonano.com


text:
Hida, Gifu
Kota Hida (飛騨市 Hida-shi?) nyaeta salah sahiji kota di Préféktur Gifu, Jepang.
Sajarah[édit | sunting sumber]
Kota ieu diresmikeun dina taun 2004 ku ngahijikeun kota-kota Furukawa, Miyagawa, Kawai, jeung Kamioka.
Ngeunaan ngaran resmi[édit | sunting sumber]
Ngaran resmi Hida dina tulisan Kanji nyaeta "飛驒" lain "飛騨" tapi dina Kanji JIS, teu bisa nembongkuen karakter Kanji Jepang heubeul(upamana 單, bentuk Kanji Jepang heubeulna 単). Sanggeus ngaresmikeuk Kota Hida, Departemen Dalam Negeri jeung Komunikasi Jepang, ngidinan keur Kota Hida ngagunakeun format kanji kiwari.
Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]
- ramatloka resmi (Basa Jepang)


text:
Bodas
Bodas atawa putih nyaéta pawujudan ayana sakabéh warna dasar dina kaayaan maksimum kalawan proporsi sarua kuatna. Sabenerna bodas, bareng jeung hideung sarta kulawu, henteu bisa disebutkeun minangka warna.
Fungsi[édit | sunting sumber]
Bodas geus ditarima sacara umum minangka standar warna keretas dina pakakas tulis. Alatan éta bodas dipaké ku juru citak pikeun nangtukeun widang anu henteu kakeunaan mangsi.
Dina nyieun karya seni rupa, seniman biasana nyampur bodas jeung warna séjén pikeun ngahasilkeun warna-warna anu disebut warna pastél. Sajaba ti éta dina pamakéan pastél atawa akrilik, bodas anu ditimpahkeun sacara kuat dina luhureun warna anu geus garing baris ngahasilkeun éfék ngagencalngna cahaya.
Pangaruh[édit | sunting sumber]
Pamakéan cét bodas dina interior ngahasilkeun gambaran nu lega. Alatan sipatna anu caang, mangka cét bodas sakapeung disingkahan alatan gampang kakotoran ku warna séjén.
Sacara psikologis, pangaruh bodas bisa rupa-rupa. Hal ieu dipangaruhan utamana ku kabudayaan satempat. Contona di Éropah bodas dianggap minangka hiji hal anu nenangkeun, tiis, sarta langgeng alatan pakait jeung warna salju. Samentara di Indonésia, bodas bisa mecenghulkeun gambaran pikasieuneun alatan pakait jeung lawon kafan.


text:
Biokimia
Biokimia ngarupakeun kimia kahirupan. Biokimiawan ngulik unsur-unsur, sanyawaan, jeung réaksi kimia nu dikontrol ku énzim-énzim na jero awak sakabéh organisme.
Biokimia museur kana struktur jeung pungsi komponén sélular kayaning protéin, lipid, karbohidrat, asam nukléat, jeung biomolekul séjénna. Kaayeunakeun biokimia leuwih museur kana kimia réaksi nu dimédiasi énzim jeung sipat-sipat protéin.
Biokimia métabolisme sél geus digambarkeun sacara éksténsif. Widang biokimia séjénna di antarana sandi genetik (DNA, RNA), sintésis protéin, transpor mémbran sél, transduksi sinyal, jeung siklus dékomposisi énergi.
Kamekaran biokimia[édit | sunting sumber]
Biokimia mitambeyan tumuwuh sigana dimimitian ku ayana papanggihan énzim munggaran, diastase, taun 1833 ku Anselme Payen. taun 1828, Friedrich Wöhler medalkeun tulisan ngeunaan sistésis uréa, nu ngabuktikeun yén sanyawa organik bisa dijieun sacara artifisial, kontras jeung pamadegan harita yén sanyawa organik ngan bisa dijieun ku organisme. Saprak harita, biokimia maju ninggalkeun nu séjén, utamana mimiti panengah abad ka-20, ku kapanggihna téhnik anyar kayaning kromatografi, difraksi sinar-X, NMR, panyiri radioisotop, mikroskop éléktron, jeung simulasi dinamik molekular. Téhnik ieu jadi ngagampangkeun papanggihan jeung analisis nu detil rupa-rupa molekul jeung jalur métabolik sél, kayaning glikolisis jeung siklus Krébs.
Ayeuna, papanggihan-papanggihan na widang kimia dipaké dina loba widang, ti genetik nepi ka biologi molekular jeung ti tatanén nepi ka tatamba. Biokimia bisa jadi munggaran diterapkeun dina nyieun roti migunakeun kapang, kira-kira 5000 taun katukang.
Kategori[édit | sunting sumber]
Biokimia sacara prinsip patali jeung kimia zat-zat nu bisa digolongkeun kana sababaraha kategori utama:


text:
Kelenjar Tiroid
Kelenjar Gondok (Kelenjar Tiroid) nyaéta kelenjar anu diwangun ku dua lobus.[1] Hormon anu disékresikeun ku kelenjar tiroid antara séjén hormon kalstinonin atawa tiroid. Hormon tiroid aya dua macem, nyaéta tiroksin sarta triodotironin.[1] Kelenjar tiroid ngahasilkeun hormon tiroksin anu mangpaatna pikeun ngatur réaksi métabolisme karbohidrat, ngatur pamakéan oksigén sarta karbondioksida nu mangaruhan kamekaran awak sarta méntal.[2] Hipertiroid (kaleuwihan hormon tiroid) nyababkeun tanda-tanda hipermetabolisme nu ditandaan ku rasa waswas, nadi sarta napas jadi gancang sarta teu kaatur, baham jadi muka, sarta panon jadi rubak (eksoftalmus).[1] Tanda-tanda kalainan ieu disebut morbus basedoei.[1] Hipotiroid (kakurangan hormon tiroid) saacan déwasa bisa nyababkeun krétinisme (boncél) nyaéta nu ngalaman krétinisme ieu teu bisa ngahontol kamekaran fisik sarta mental nu normal, sarta dina kelenjar tiroid jadi ngabareuhan.[1] Hipotiroid dina jalama dewasa nyababkeun miksedema kalayan tanda-tanda lumajuna metabolisme anu handap, beurat awak jadi naek, rupa awak jadi nagedean, sarta rabut jadi rontok.[1] Tiroksin loba ngandung iodin.[2] Kakurangan iodin dina waktu nu lila bisa ngakibatkeun bareuhna kelenjar tiroid.[2] Bareuh ieu bisa lumangsung alatan kelenjar kudu bener-bener digawé ambéh produksi tiroksin kajamin.[2] Balukarna kelenjar gondongeun jadi ngagedéan, sarta kaluar panyakit gondok atawa gondongen.[2] Panyakit ieu mindeng kapanggih di daérah-daérah anu kakurangan iodin, contona di wewengkon pagunungan atawa di wewengkon perbukitan.[1] Cara nyegahna bisa dipigawé kalayan ngadahar kadaharan anu ngandung cukup iodin, contona lauk laut atawa kadaharan nu ngagunakeun uyah iodin.[2]


text:
Bali
-
Keur kagunaan séjén, tempo Bali (disambiguasi).
Bali nyaéta salasahiji pulo sakaligus propinsi di Indonésia. Bali aya di antara Pulo Jawa jeung Pulo Lombok. Di dunia, Bali kawentar minangka tujuan pariwisata hususnya keur urang Jepang sarta Australia. Bali kasohor ogé minangka Pulo Déwata.
Daptar eusi
Géografi[édit | sunting sumber]
Pulo Bali nyaéta bagian tina Kapuloan Sunda Leutik sapanjang 153 km sarta sarubak 112 km kira-kira 3,2 km ti Pulo Jawa. Sacara astronomis, Bali perenahna di 8°25′23″ Lintang Kidul sarta 115°14′55″ Lintang Wétan anu nyababkeun pulo ieu boga iklim tropis kawas bagian Indonésia anu séjén.
Gunung Agung nyaéta titik pangluhurna di Bali saluhur 3.148 m. Gunung seuneuan ieu pamungkas bitu dina Maret 1963. Gunung Batur ogé salah sahiji gunung anu aya di Bali. Kira-kira 30.000 warsih ka tukang, Gunung Batur bitu sarta ngahasilkeun musibah anu pohara di bumi. Béda jeung di bagian kalér, bagian kidul Bali nyaéta dataran handap anu diliwatan walungan-walungan.
Puseur dayeuh Bali nyaéta Dénpasar. Tempat-tempat penting séjénna nyaéta Ubud minangka puseur seni perenahna di Kabupatén Gianyar; sedengkeun Kuta, Sanur, Saminyak, Jimbaran sarta Nusa Dua nyaéta sawatara tempat anu jadi tujuan pariwisata, boh wisata basisir boh tempat peristirahatan.
Sajarah[édit | sunting sumber]
Penghuni kahiji pulo Bali diperkirakeun datang dina 2500 SM anu pindah ti Asia. Jaman prasejarah saterusna lekasan ku datangna jalma-jalma Hindu ti India dina 100 SM.
Di jaman karajaan Majapahit, ampir sakumna nusantara ngagem agama Hindu tapi ngiringan datangna Islam, ngadeg karajaan Islam di nusantara anu ngabalukarkeun runtagna Majapahit kira-kira warsih 1500. Jalma-jalma Hindu réa anu nyingkir ti Pulo Jawa ka Bali.
Jelema Éropa anu mimiti manggihan Bali nyaeta Cornelis de Houtman ti Walanda dina taun 1597. Walanda liwat VOC ogé mimiti ngalaksanakeun pangjajahanana di taneuh Bali, ngabalukarkeun lumangsungna perang puputan anu ngalibetkeun sakumna rahayat boh lalaki boh wanoja kaasup rajana.
Saprak ngadegna Republik Indonésia, Bali geus jadi bagian ti nagara kahijian kasebut.
Dina 12 Oktober 2002, Bali dibom di wewengkon Kuta anu ngabalukarkeun kira-kira 202 jelema maot sarta ratusan séjénna tararatu. Kalolobaan korban maot nyaéta warga Australia.
Démografi[édit | sunting sumber]
Pangeusi Bali kira-kira sajumlah 4 yuta jiwa, mayoritas 93% ngagem ageman Hindu. Ageman lianna nyaéta Islam, Protéstan, Katolik, jeung Buda.
Lian ti séktor pariwisata, pangeusi Bali hirup tina tatanén jeung perikanan. Sabagian deui milih jadi seniman. Basa nu digunakeun di Bali nyaéta Basa Indonésia, Bali, jeung Inggris hususna keur nu digawé di séktor pariwisata.
Transportasi[édit | sunting sumber]
Umum[édit | sunting sumber]
Di Pulo Bali, henteu aya rel karéta seuneu tapi raramat jalan geus sadia hususna ka wewengkon-wewengkon tujuan wisatawan. Kalolobaan nu nyicingan ngabogaan tutumpakan pribadi sarta milih makéna alatan jalur tutumpakan umum henteu sadia kalawan alus kajaba taksi.
Jenis kedaraan umum di Bali diantarana:
- Délman (Tutumpakan nu ngagunakeun sato kuda minangka pakakas penarik)
- Ojég (Tutumpakan umum kalawan ngagunakeun sapédah motor)
- Bémo (Tutumpakan umum sajenis mikrolet)
- Bemo di jero dayeuh
- Bemo luar dayeuh (jenisna leuwih badag)
- Taksi
- Beus antar dayeuh atawa kabupatén.
- Beus luar pulo.
Ti sarta ka[édit | sunting sumber]
Antara Pulo Bali sarta Jawa, sadia jasa panyabrangan laut ngaliwatan palabuan Gilimanuk nuju ka Ketapang ngagunakeun kapal ferry anu ngadahar waktu antara 30 menit nepi ka 45 menit. Kitu deui panyabrangan antara Pulo Bali jeung Lombok, nyabrang laut ngaliwatan palabuan Padang Bay nuju ka Lembar ngadahar waktu kira-kira 4 jam.
Pikeun transportasi hawa dilayanan ku Bandara Internasional Ngurah Rai. Landas pacu sarta pesawat ngapung anu datang sarta indit bisa katémbong kalawan écés ti basisir.
Pamaréntahan[édit | sunting sumber]
Daptar Daérah Tingkat II di Bali[édit | sunting sumber]
- Kabupatén Badung
- Kabupatén Bangli
- Kabupatén Buleleng
- Kabupatén Gianyar
- Kabupatén Jembrana
- Kabupatén Karangasem
- Kabupatén Klungkung
- Kabupatén Tabanan
- Kota Denpasar
Daptar Gubernur[édit | sunting sumber]
Wawakil di Jakarta[édit | sunting sumber]
- I Wayan Sudirta, SH (DPD)
- Nyoman Rudana (DPD)
- Ida Bagus Gede Agastia, Drs. (DPD)
- Ida Ayu Agung Mas, Dra., (DPD)


text:
Facebook nyaéta ramatloka jaringan sosial anu dipedalkeun dina 4 Pebruari 2004 sarta diadegkeun ku Mark Zuckerberg, saurang lulusan Harvard. Kaanggotaanana mimitina diwatesan keur para siswa Harvard College. Dua bulan saterusna, kaanggotaanana dilegaan ngawengku sakola séjén di wewengkon Boston (Boston College, Boston University, MIT, Tufts), Rochester, Stanford, NYU, Northwestern, sarta kabéh sakola anu jadi anggota Ivy League. Satuluyna, loba paguron luhur séjén anu diasupkeun jadi anggota dina mangsa sataun sanggeus diadegkeunana ramat loka ieu. Pamustunganana, jalma-jalma anu ngabogaan alamat surat éléktronik atawa email sahiji universitas (kawas .edu, .ac.uk, dll) ti sakumna dunya bisa ogé ngagabung jeung ramat loka ieu.
Saterusna, ieu ramat loka dimekarkeun sahingga ngawengku ogé sakola-sakola tingkat luhur sarta sawatara pausahaan badag. Saprak 11 Séptémber 2006, jelema nu boga email naon waé bisa ngadaptar pikeun jadi anggota Facebook. Pamaké bisa milih pikeun ngagabung jeung hiji atawa leuwih ramat loka anu sadia, kawas ramat loka nu dumasar kana sakola tingkat luhur, tempat gawé, atawa wewengkon géografis.
Nepi ka bulan Juli 2007, ramat loka ieu ngabogaan jumlah pamaké panglobana ti antara ramat-ramat loka jaringan sosial lianna kalayan leuwih ti 34 juta anggota aktip anu boga tumbu kana eta website ti sakuliah dunya. Ti bulan Séptember 2006 nepi ka bulan Séptember 2007, réngkingna naék ti posisi ka-60 ka posisi ka-7 ti antara ramat loka anu panglobana didatangan, sarta mangrupakeun ramat loka nomer hiji pikeun poto di Amérika Sarikat, ngungkulan loka umum séjénna kawas Flickr, kalayan 8,5 juta poto nu dimuat saban poéna.


text:
Pamayang
Pamayang nya éta pakasaban hiji jelma anu gawéna ngala lauk di basisir atawa sagara.[1] Pakakas anu utama pikeun ngala lauk nya éya parahu mayang anu mangrupa parahu husus pikeun pamayang ngala lauk di sagara, jeung jaring.[1]
Di Indonésia aya kelompok pamayang, anu sok disebut Persatuan Nelayan Tradisional Indonesia.[2] Persatuan Nelayan Tradisional Indonésia Disingget PNTI nya éta organisasi profesi pamayang sarta masarakat basisir anu diadegkeun nurutkeun akta notaris Ny. Lilik Kristiwati SH no 08 ping 29 april 2003.[2] Organisasi ieu lumaku di wewengkon hukum Nagara Republik Indonésia kalayan kepengurusan organisasi mimitian tingkat puseur ibukota kacamatan sarta désa.[2] Minangka lembaga masarakat, PNTI minangka babaturan sarta mantuan pamaréntah dina palaksanaan program pangwangunan di widang kalautan sarta perikanan. [2] PNTI miboga komitmen pikeun kanaékan kesejahtraan pamayang sarta masarakat basisir sarta kelestarian lingkungan sagara sarta perairan séjénna.[2] Ngadegna organisasi pamayang PNTI ieu alatan kaayaan Indonésia tacan sugema minangka Nagara kepulaun boh dina konteks masih relative pendékna budaya bahari pikeun masarakat boh fakta yén jumplukan masarakat pamayang masih aya dina kaayaan sacara umum tacan sejahtera. [2]


text:
§ Judul Buku : Si Kabayan Jadi Dukun
§ Pangarang : Moh.Ambri
§ Penerbit : PT Kiblat Buku Utama
§ Taun medal katut citakanana :
ΓΌ Citakan ka-5, Muharram 1430 H./Januari 2009
§ Kandel Buku : 72 kaca
§ Harga Buku : Rp.25.000
§ Rangkuman :
Jadi dukun sotenan kapaksa Si Kabayan mah. Saikem, pamajikanana, nu sasat jadi cukang lantaranna mah. Manehna hayang males kanyeri ka salaki pedah kungsi ditampiling. Basa kadatangan semah nu neangan dukun lepus, Saikem nyebutkeun yen Si Kabayan teh dukun anu kamatihanana moal aya bangsana. Ngan cenah ku lantaran jalma mahiwal, Si Kabayan tara daek ngaku jadi dukun kajaba mun ditampilingan heula.
Nya sanggeusna disiksa ku deungeun-deungeun bari jeung teu nyaho naon kasalahanana, Si Kabayan kapaksa daek dititah ngajiad Nyi Hasanah, anak sudagar, anu katarajang kasakit pireu barang rek dikawinkeun ku bapana. Ari saenyana mah Nyi Hasanah teh pipireuan. Manehna teu suka dikawinkeun ka Haji Latip, da puguh geus pakait piker jeung Agus. Agus nyamur jadi pangiring Embah Dukun, nepi ka bisa paamprok jeung bebenena. Teu sakara-kara Nyi Hasanah bisa ngomong deui, ngan orokaya terus dibawa kabur ku Agus. Atuh puguh guyur.
Kabayan akhirna kayahoan lain dukun asli. Isukna burudul pulisi, kapala-kapala desa jeung menak ti dayeuh rek nangkep si Kabayan. Akhirna Si Kabayan dibawa ka dayeuh teus diabuskeun ka bui. Pamajikanana datang ka dayeuh nembo Si Kabayan bari ceurik rumasa salah. Kabayan dibebaskeun ti bui, Kabayan jeung Agus indit ka imah Sudagar. Menta si Agus diijinan kawin jeung Nyi Hasanah. Ki Haji bapana Nyi Hasanah teu satuju. Tapi, Nyi Hasanah menta restu ti bapana dikawinkeun jeung Agus. Kusabab Nyi Hasanah ngan cinta ka Agus saurang. Akhirna Ki Haji mere restu ka budakna. Agus jeung Nyi Hasanah akhirna kawin jeung hirup bagja.
§ Kalemahan Buku : Bahasa nu digunakeun lobana bahasa kasar. Bahasa anu teu patut diconto
§ Kalebihan Buku : Ngagunakeun bahasa sapopoe anu gampang dibaca, kabeh kalangan bisa maca,aya unsur pikaseurieunana


text:
Seureuh seuri
Pinang
nanggeng
Apuna galugaet angen
Gambirna pamuket angen
Bakona galuge sari
Coh nyay, parupat nyay, loeko lenyay
Cucunduking aing taruk harendong
Cucunduking aing taruk paku hurang
Keuna asihan awaking
Asihan si leuget teureup
Kalimah diluhur mangrupa jangjawokan anu dawam dipaké urang sunda buhun sabot rék nyepah (nyeupah), digerenteskeun atawa di ucapkan dina haté. Jangjawokan dipaké dina unggal kagiatan, komo jadi lantip hirup. Contona pikeun bergaul, digawé sapopoé, sarta du'a Laku kitu dimungkinkan alatan faktor masarakat Sunda anu agraris sok ngajaga harmonisasi jeung alam. Konon ogé sakumna nu kumelendang dialam dunya dianggap ngabogaan jiwa.
Lantip sarta krama hirup contona nyambung jeung paré (béas). Aya jangjawokan anu dipaké saprak melak bibit, ngaseuk, tandur, panén, nyiuk beas, nyangu, mawa beas ticai, ngisikan, kawas salah sahiji conto dihandap ieu:
Jampe Nyimpen Beas
Mangga Nyi Pohaci
Nyimas Alame Nyimas Mulane
Geura ngalih ka gedong manik ratna inten
Abdi ngiringan
Ashadu sahadat panata, panetep gama
Iku kang jumeneng lohelapi
Kang ana teleking ati
Kang ana lojering Alloh
Kang ana madep maring Alloh
Iku wuju salamaet ing dunya
Salamet ing akherat
Asahadu anla ila haileloh
Wa ashadu anna Muhammaddarrasolullah
Abdi seja babakti kanu sakti, agung tapa
Nyanggakeun sangu bodas sapulukan
Kukus konéng purba herang
Tuduh kang seseda tuhu
Datang ka sang seda herang
Tepi ka kang seda sakti
Nu sakti neda kasakten
Neda deugdeugan tanjeuran
Conto séjénna,
Jampe Ngisikan (kukumbah béas):
Mangga Nyimas Alene Nyimas Maulene
Geura siram dibanyu mu’min
Di Talaga Kalkaosar
Abdi ngiringan
Nyi Pohaci Budugul Wulung
Deui jail babawaan kaula
Heug
Nyi Pohaci Barengan Jati
Kalakuan jail kaniaya
Ka Nyi Pohaci Sukma Jati
heug
Ieu pisan conto lantip hirup masarakat agraris anu nyiptakeun harmonisasi adapt jeung alam.
Para Sastrawan Sunda umumna, kawas Wahyu Wibisana, Rus Rusyana, Ajip Rosidi menggolongkan Jangjawokan minangka wangun puisi sunda. Yus Rusyana nyicikeunana dina buku Bagbagan Puisi Mantra Sunda (1970), sedengkeun Ajip Rosidi dina Jangjawokan (1970). Kuring piker, ucul ti bener atawa salah ngeunaan pamahaman unggal ka jangjawokan, tapi ku cara katagorisasi jadi cabang ti puisi, sahenteuna bisa diwariskeun kegenarasi saterusna, yén di tatar ieu kungsi aya bagian ti budaya Sunda anu disebut Jangjawokan.
Nurutkeun Wahyu Wibisana: "Jangjawokan saluyu jeung maksud puisi magis anu diungkabkeun Yus Rusyana sarta pamadegan Rachmat Subagya dina Ageman Pituin Indonésia. Kalayan mantra jelema berangsur-angsur memulangkan kawasa-kawasa imajiner anu dianggap ngarémpak luhur wewenangnya anu imajiner ka tempat asal wajar maranéhanana anu imajiner ogé".
Pengertian imajiner berpusat dina pamikiran anu nyambung kalayan makhluk gaib anu dianggap miboga kakawasaan sarta kewenangan sarta aya di tempat nu tangtu. Ku kituna, hal ieu aya dina tataran kayakinan sarta kapercayaan yén ku cara nu tangtu, kakawasaan sarta kewenangan makhluk gaib éta bisa dimangpaatkeun manusa pikeun tujuan-tujuan anu dikehendakinya. Cara éta pisan kalayan ngagunakeun mantra sarta sagala katangtuanana.
Naha Istilah Jangjawokan?
Wahyu Wibisana dina SASTRA LAGU: Néangan Hubungan Larik sarta Lirik ngécéskeun:
Dua buah wangun puisi sunda anu bisa disebutkeun boga sipat arkais ialah ajimantra sarta wangun puisi dina carita pantun. Istilah ajimantra dicokot ti naskah kuna Siksa Kandang Karesyan. Sedengkeun puisi dina pantuan aya warsih 1518, sarua hartina kalayan istilah mantra ayeuna. Sedengkeun puisi dina carita pantun aya dua nyaéta rajah sarta nataan”.
Jangjawokan hiji harti kecap séjén ti ajimantra. Istilah ajimantra dipaké dina Naskah Siksa Kanda Ng Karesyan, ditulis dina warsih 1518 M. Tapi istilah Jangjawokan henteu dipikanyaho saprak iraha. Tapi Urang Sunda Tradisional leuwih loba ngagunakeun istilah Jangjawokan atawa ajian tinimbang ajimantra. Meureun kadua sebutan anu ngabogaan kesaman harti ieu nandakeun ayana adaptasi pamahaman, nganggap Jangjawokan (Sunda Buhun) eufimisme ti ajimantra (Sanksekerta).
Ajip Rosidi dina buku Jangjawokan leuwih menekankan dina istilah ieu tinimbang ngagunakeun kalimah ajimantra, jeung ékol: Istilah ajimantra asalna ti India sarta dina basa Sunda henteu kungsi dipaké. Ditempo ti sagi eusina, Jangjawokan éta mangrupa paménta atawa paréntah ambéh kahayang sipengguna jangjawokan dilaksanakeun ku nu gaib “makhluk gaib”.
Tapi tanpa ngoréksi paradigma diluhur, timbul patarosan, naha bener Jangjawokan éta ajimantra anu dimintakan ka Makhluk Gaib?.
Adaptasi basa atawa kayakinan?
Sabenerna pikeun ngahartikeun harti tujuan permohonan ti palaku jangjawokan perlu ogé disusud ngaliwatan pamahaman ngeunaan Hyang Tunggal; Hyang Keresa atawa Kapangéranan Anu Maha Esa sarta sajarah diri dina Paradigma Sunda. Alatan pamahaman istilah nu gaib henteu salawasna berkonotasi dina makhluk gaib, kawas jin atawa makhluk lemes, tapi aya ogé sarupaning cara membangkitkan spiritulitas dina dirina, kawas paradigma ngeunaan badan ; bathin sarta kuring.
Negasi ka paradigma diluhur bisa dicontohkan, kieu:.
Ka Indung nu ngandung
Ka Rama nu ngayuga
Ka Indung nu teu ngandung
Ka Rama nu ngayuga
Kadulur opat kalima pancer
Pangnepikeun ieu hate
Ka Indungna anu nagnadung
Ka Ramana anu ngayuga
Ka Indungna nu teu ngandung
Ka Ramana nu ngayuga
Kadulur opat kalima pancer
Kalawan kanu ngurus jeung ngaluis si …. (anu) ……
Dst … dst …….
Kuring henteu nempo ayana eksistensi nu gaib ti luar dirina. Dina perkara séjén, bisa jadi ditujukan pikeun nguatkeun bathinnya, atawa sarupaning aya paréntah ingsun ka bathinnya pikeun berkomunikasi kalayan ingsun batur.
Lamun waé anu dimaksud dina kandungan jangjawokan sarua jeung anu dimaksud dina Pantun Sunda, nginget duanana ogé dikatarogikan minangka puisi arkais, gemi kuring bisa ogé diperbandingkan kalayan référénsi ti Buku Jakob Sumardjo ngeunaan ‘Khasanah Pantun Sunda’, utamana ngeunaan ‘arkeologi pemkiran’ Urang Sunda Buhun ka ‘Trias Pulitik Sunda’. Tanpa pamahaman anu écés niscaya “Urang Sunda” ngeunaan kaleungitan sajarah pamikiranana anu hakiki.
Signal ti paradigma sarta muara pernmohonan bisa ogé dikaitkeun kalayan strata pengabdian dina hirarki pamaréntahanana. Contona Wado tunduk ka Mantri ; Mantri tunduk ka nangganan ; nangganan tunduk ka mangkubumi ; mangkubumi, tunduk ka ratu ; ratu tunduk ka dewata ; dewata tunduk ka Hyang. Ku kituna Hyang lah anu pangluhurna.
Nurutkeun Edi S Ekajati, dina Kabudayaan Sunda – Ageman sarta kapercayaan:
Kakawasaan pangluhurna aya dina Sahyang Keresa (Anu Mahakuasa) atawa Nu Ngersakeun (Anu Menghendaki). Manéhna disebut Batara Tunggal (Pangéran Anu Maha Esa), Batara Jagat (Penguasda Alam), sarta Batara Seda Niskala (Anu Gaib). Jadi dina pamahaman kuring, anu ngabédakeun masalah Kaésaan Pangéran dina Paradigma Urang Sunda Wiwitan jeung anu saterusna perenahna dina Saréatna. Hal ieu wajar, nginget unggal ageman ngabogaan sajarah sarta perkembangannya sorangan.
Dina talari Jangjawokan saterusna kapanggih aya sebutan Alloh ka anu dimohonkan. Urang sunda biasana maca jeung Alloh. Konsonan “O” na mani lekoh - has. Komo aya jangjawokan ti Urang Baduy anu ngagunakeun istilah anu dipaké para pangagem ageman islam, kawas dina Sawer Panganten, kawas dihandap ieu:
Bismillahirohmanirohim.
Panggpunten kasadaya,
Kau nu kolot ka nu anom,
Sumawon kanu sipuh mah,
Kaula bade nyembahkeun,
Nyi panganten sareng ki panganten.
Atawa dina Sadat Islam:
Sadat Islam aya dua,
Ngislamkeun awak kalawan nyawa,
Dat hirup tangkal iman,
Ngimankeun awak sakujur,
Hudang subuh banyu wulu,
Parentah Kangjeng Gusti,
Nabi Adam pangyampurnakeun awak awaking,
Sir suci,
Sir adam,
Sir Muhammad,
Muhammad Jaka lalana,
Nu aya di saluhuring alam.
Istilah dina jangjawokan anu loba disebut-sebut urang sunda Buhun, kawas Alloh – Adam sarta Muhammad tinangtu henteu bisa dilepaskan ti paradigma ngeunaan Dzat – Sipat – sarta Manusa éta sorangan. Meureun ogé nandakeun ayana unsur kahijian anu hakiki antara badan, bathin sarta kuring-na manusa. Memang jadi hésé pikeun kuring ngabédakeun lamun masih aya istilah: Jangjawokan éta hiji permohonan (ngan) ka Makhluk Gaib, lain ka Anu Maha Gaib. Tapi syah-syah waé lamun dipaké dina raraga katagorisasi puisi arkais.
Conto séjénna do’a pikeun diajar, atawa ambéh dicerahkan pikiran. Conto ieu kuring dapatkan ti Almarhum Bapa Nunung Setiya, kitu:
Allahuma hujud bungbang
Nu hurung dina jajantung
Nu ruhay dina kalilipa
Remet meteng dina angen
Bray padang ….. Alllah.
Pangmukakeun kareremet nu aya didiri kula
Bray padang,
Brya caang,
Caangna salalawasna
Lawasna Saumur kula.
Sanggeus Bapa Nunung maot saterusna kuring coba telusuri ti mana asal jangjawokan éta, sarta kumaha ogé basa aslina. Dina pamustunganana kuring manggihan ti salah sahiji asal, konon baheulana ngeusi, kitu:
Hujud bungbang
Nu hurung dina jajantung
Nu ruhay dina kalilipa
Remet meteng dina angen
Bray padang,
Pangmukakeun kareremet nu aya didiri kula
Bray padang,
Brya caang,
Caangna salalawasna
Lawasna Saumur kula.
Lamun waé anu kadua diluhur diyakini bersumber ti jangjawokan anu kahiji sarta henteu kapanggih kalimah Tauhid, tapi dina wangun dihandap ogé henteu kapanggih ayana unsur anu memintakan ka makhluk gaib dina harti diluar (kakuatan) dirina. Kajaba lamun indung mu ngandung sarta nu teu ngandung ; bapa nu nungayuga kalawan nu teu ngayuga ; dulur opat kalima pancer dianggap makhluk gaib?.
Kuring malahan menafsirkan, kalayan dicantumkannya kalimah Tauhid didina jangjawokan kasebut, malahan dimekarkeun ku urang sunda saterusna, boga tujuan memintakan legitimasi sarta idin ti anu Maha Gaib. Sahenteuna boga tujuan pikeun ngurangan tudingan menduakan Pangéran. Tapi aya benerna lamun urang kolot tiheula berujar “antara Gusti jeung makhlukna euweuh watesna, leuwih deukeut jeung naon wae, kalahka laér kénéh antara hate jeung urat beuheung”.
Ciri-ciri Janjawokan
Jangjawokan didina koridor satra puisi arkais didefinisikan, minangka: paménta atawa paréntah ambéh kahayang (jelema anu ngagunakeun jangjawokan) dilaksanakeun ku nu gaib “makhluk gaib” sawates ieu gampang dipahaman, nyaéta para pamaké jangjawokan ngagunakeun makhluk gaib pikeun ngahontal kahayangna. Tapi henteu bisa dipungkiri lamun kapanggih ogé jangjawokan anu ngagunakeun bacaan sakumaha lajimnya dipaké ku urang sunda anu ngagem agama islam (tempo Sadat Buhun), dikatagorikan do’a, lain jangjawokan. Tapi naha euweuh jangjawokan lain do’a?.
Pemilahan jangjawokan kalayan do’a dimungkinkan lumangsung lamun jangjawokan dikatagorikan minangka bagian ti puisi sunda (arkais), sarta dibahas dina tasma sastra. Indikator jangjawokan ditangtukeun dumasar tasma sastra. Tapi kaci waé lamun jangjawokan ditempo ti tasma séjénna. Alatan sabot hiji jalma ngedalkeun jangjawokan tangtu tujuanana lain pikeun maca puisi.
Jangjawokan diyakini ngabogaan kakuatan magis. Kamungkinan kakuatan ti kandungan magis anu dirasakeun merenah ngabalukarkeun jangjawokan ditularkan sacara turun temurun. Jangjawokan mustahil bisa tahan sarta terkabarkan nepi ka ayeuna lamun henteu dirasakeun mangpaatna sarta diyakini kakuatanana. Anu écés aya harmoni manusa kalayan alamna sabot jangjawokan éta dibacakeun.
Peran jangjawokan bisa diasumsikan keberadaanya saméméh saterusna dibikeun ka para penyembuh modern, kawas dokter ; psikolog ; atawa profesi naon waé anu patali jeung masalah penyembuhan fisik sarta psikis. Jangjawokan dipaké ogé dina kasapoé jeput, minangka bagian ti lantip hirup, kawas dina kagiatan saméméh piceun cai sarta kagiatan séjénna.
Jangjawokan dina jenis ieu bisa kapanggih dina Jampe Kahampangan (Jampé rék piceun cai leutik) ; Jampe Kabeuratan (rék piceun cai badag) ; Jampe Neda (Jampé saméméh dahar) ; Jampe Masamon (Jampé natamu) dll. Konon béja, kakuatan ti magisnya perenahna dina kaberesihan haté si pelafalnya sarta kanyaan pikeun para penggunannya. Tapi kuring henteu bisa laér teuing asup pikeun nyaho pangaruhna, biarlah ieu mangrupa bagian ti widang l.ainnya.
Wahyu Wibisana, mengkatagorikan: ”ajimantra (baca: Jangjawokan) mangrupa sastra arkais anu kungsi mecenghul saterusna sanggeus sastra sunda kuna. Disebutkeun ’kungsi dipaké’ sarta ’kungsi mecenghul’, alatan memang ayeuna lolobana jelema sunda geus henteu ngagunakeun sarta sakaligus henteu mercayaan ajimantra. Ngan waé, minangka karya sastra (anu umumna ngawangun lisan) tetep mangrupa genre pangsoranganna dina sastra Sunda kawas ogé dina sastra wewengkon séjénna di Nusantara.”.
Ti pernyataan diluhur, kuring yakin Kang Wahyu masih nganggap yén masih aya masarakat Sunda anu ngagunakeun jangjawokan. Kitapun saterusna henteu bisa menafsirkan masarakat pamaké jangjawokan minangka masarakat tinggaleun jaman, alatan realitasnya merenah kénéh pikeun dipaké. Kalayan dimasukannya ajimantra minangka bagian ti puisi mangka masih bisa disusud sarta terkabarkan wartana ka generasi saterusna. Sahenteuna katagorisasi ieu bisa nyalametkeun jangjawokan minangka asset budaya bangsa, sekalipun ngan dinikmati minangka karya seni, henteu dina unsur magisnya.
Jangjawokan nurutkeun Wahyu Wibisana ngabogaan ciri-ciri, nyaéta:
- Nyebutkeun ngaran kawasa imajiner, kawas: Pohaci Sanghiyang Asri, Batara, Batari dll.
- Dina kalimah atawa frase anu nyatakeun si pengucap janjawokan aya dina posisi anu leuwih kuat, otomatis pahareup-hareup kalayan pihak anu lemah.
- Nyambung kalayan konsvensi puisi, mangrupa katerusan ti gaya Sastra Sunda Buhun sarta carita Pantun, nyaéta ayana desekan atawa paréntah, digigireun / sabeulah himbauan, tegesna boga sipat imperative sarta persuasif.
- Masih nyambung kalayan konvensi puisi, ayana rima-rima dina jangjawokan. Rima-rima dimaksud ngabogaan fungsi estetis ; ngawangun wirahma ; fungsi magis ; fungsi nyieun ingatan jelema anu ngedalkeun.
- Ayana lintas kode basa dina ajimantra anu hirup di Parahiangan sarta Baduy. Basa jangjawokan kasebut diserep seutuhnya atawa disaluyukeun jeung létah pengucapnya.
- Reueus minangka sastra arkais anu kungsi mecenghul saterusna sanggeus sastra sunda.
Ciri-ciri diluhur tinangtu ditempo ti katagori Jangjawokan minangka bagian ti puisi arkais sunda. Jadi wajar lamun aya tekanan tujuan ti materi jangjawokan ; gaya sastra sarta gaya basa ; rima-rima ; sarta kalahiranana paska sastra sunda.
Penyebutan Kawasa Imajiner
Pengertian imajiner berpusat dina pamikiran anu nyambung kalayan makhluk gaib anu dianggap miboga kakawasaan sarta kewenangan sarta aya di tempat nu tangtu. Dina tataran kayakinan sarta kapercayaan yén ku cara nu tangtu, kakawasaan sarta kewenangan makhluk gaib éta bisa dimangpaatkeun manusa pikeun tujuan-tujuan anu dikehendakinya, sakumaha dina Jangjawokan.
Ngaran-ngaran kawasa imajiner anu dimaksudkan tinangtu pohara patali jeung istilah-istilah anu dipaké urang Sunda Buhun. Kawas Pohaci Sanghyang Asri ; Batara sarta Batari ; Sri Tunggal Sampurna ; Malaékat Incer Bodas ; Raden Angga Keling ; Ratu Teluh ti Galunggung ; Sang Ratu Babut Buana. Penyebutan kawasa imajiner kasebut, kawas conto dihandap ieu:
Jampe Masamoan
Nu ngariung jiga lutung
Nu ngarendeng jiga monyét
Na aing mandaha!
Maung pundung datang turu
Badak galak datang depa
Galudra di tengah imah
Kakeureut kasieup ku pohaci awaking.
Jampe masamoan diluhur boga tujuan ambéh ngabogaan kakuatan anu tersinari pohaci anu aya didina dirina. Komo aya sarupaning paréntah bathin ka saha ogé anu aya ditempat pasamoan kasebut pikeun tunduk sarta narima datangna. Meureun ogé bisa ditapsirkeun ayana paréntah bathin jelema anu rék natamu ka bathin pihak”nu dipasamoan’.
Conto paréntah bathin ieu bisa ditempo ti asihan asihan kawas dihandap ieu, kieu:
Ka Indung anu ngandung
Ka Rama anu ngayuga
Ka Indung nu teu ngandung
Ka Rama anu teu ngayuga
kadulur opat kalima pancer
Pang nepikeun ieu hate
Ka Indung na anu ngandung
Ka Rama na anu ngayuga
Ka Indung na nu teu ngandung
Ka Rama na anu teu ngayuga
Kadulur na opat kalima pancer
Kalawan kanu ngurus ngaluis hirup jeung huripna... (sianu).......
Pamugi sing....................................................
Jangjawokan diluhur terasakan ayana paréntah bathin (rasa) ti pamaca jangjawokan ka bathin (rasa) jelema anu dituju pikeun ngalaksanakeun naon anu dikehendakinya. Paréntah sarta urusan koridor bathin ieu pohara nampak sabot pemohon maréntahkeun bathinnya pikeun nepikeun ka bathin tujuanana. Kawas aya eksistensi indung sarta bapa anu ngandung kalawan nu teu ngandung. Saterusna disebut ogé eksistensi ti baraya anu opat sarta pancernya.
Dina konteks anu sarua kapanggih ogé istilah-istilah spiritual anu lajim dipaké jelema sunda panganut ageman islam. Ku kituna kawasa imajiner lamun ditapsirkeun minangka hiji hal anu gaib atawa makhluk karasaeun jadi rancu lamun urang maca jangjawokan kawas dihandap ieu.
Jampe Unggah
Ashadu sahadat bumi
Ma ayu malebetan
Bumi rangsak tanpa werat
Lan tatapakan ing Muhammad
Birahmatika enya arohmana rohomin
Jampe Turun
Allohuma ibu bumi
Medal tapak tatapakan
Turun wawayanging ing Muhamad
Birahmatika enya arohma rohimin.
Lamun waé ditelaah saterusna ti kadua jangjawokan pamungkas, kuring sorangan jadi ma`lum, yén permohonan bathin ka hiji hal ”Anu Gaib” dimintakan idin leuwih tiheula ka ”Anu Maha Gaib”, atawa bisa ogé disimpulkan yén luhur karék anu Maha Gaib mangka Anu Gaib éta bisa diperintahkan.
Istilah ”Nu Gaib” di dieu tinangtu ngabalukarkeun patarosan, Nu Gaib anu mana?. Meureun alangkah leuwih bijaknya lamun mendefinisikan jangjawokan ku cara ngagunakeun paradigma ti para pamakéna, nyaéta masarakat Sunda Buhun. Dina paradigma masarakat Sunda Buhun, utamana sabot mengkaji sarta manggihan sajarah diri baris kaungkab aya tilu unsur anu ngabalukarkeun manusa hirup jeung hurip, nyaéta unsur lahir (badan) ; bathin (hirup) sarta kuring (kuring). Kuring atawa kuring bertindak minangka driver pikeun lahir sarta bathin, pikeun badan jeung hirupna. Kuring ogé anu memanaje badan sarta bathin.
Ti paradigma kasebut tinangtu bisa disimpulkan, yén nu gaib éta lain sesosok makhluk anu aya diluar dirina, melainkan nu ngancik dina dirina.
Pamaké Jangjawokan minangka pemberi paréntah
Dina jangjawokan, si pamaké bertindak minangka pemberi paréntah bathin, sahenteuna minangka pihak anu ‘hayangeun’ hiji hal. Ku para sastrawan diposisikan minangka pihak anu leuwih kuat ka panarima paréntah. Contona:
Nu ngariung jiga lutung
Nu ngarendeng jiga monyét
Na aing mandahna
…………..
kakeureut ka sieup ku pohaci awaking
Atawa:
Curuk aing curuk angkuh
Bisa ngangkuh putra ratu
……
mangka reret soreang
soreang ka awak awaking
Sipemberi paréntah gemi kuring henteu salawasna memposisikan diri minangka pihak anu leuwih kuat, alatan aya ogé kecenderungan kalimah anu bisa ditapsirkeun minangka permohonan atawa himbauan, lain paréntah. Lamun perhadapkan jeung anu kuat sarta anu lemah, mangka pohara pas lamun manéhna minangka pihak anu leuwih pendék sarta keur hayangeun hiji hal.
Tipe jangjawokan sarupaning diluhur, kawas dihandap ieu:
Jampe nyimpen Beas
Mangga Nyi Pohaci
Nyimas Alane Nyimas Mulane
Geura ngalih ka gedong manik ratna inten
Abdi ngiringan
…………….
Ti kalimah kasebut leuwih laér ti unsure maréntah. Sekalipun menaruh harepan badag pikeun ngalakonan. Tapi leuwih tepay lamun dikatagorikan membujuk pikeun ngalakonan. Conto séjénna, kawas dina Jampe ngisikan: Mangga Nyimas Alene Nyimas Mulane - Geura siram dibanyu mu’min - Di Talaga Kalkaosar - Abdi ngiringan ……dst”
Kuring manggihan sawatara perkara. Pikeun jenis jangjawokan nu tangtu, kawas pangabaran atawa asihan, penyatuan bathin sarta kandungan jangjawokan dipigawé ngaliwatan prosés ‘kuru cileuh kentel peujit’. Meureun ieu pikeun numuwuhkeun kanyaan sarta keteguhan haté sarta kayakinan ambéh tujuan kasebut bisa dihontal. Dina timuan kuring (meureun hiji pareng), dipigawé ogé ku masarakat anu lain panganut ajaran Sunda Buhun.
Cara-cara sarta budaya kitu lain ngan dipigawé ku ‘urang sunda buhun’ komo nepi ka ayeuna masih aya anu ngalakonanana. Contona ngalakonan ku cara puasa dina jumlah poé nu tangtu ; ngalakonan wirid ; atawa ngalakonan solat peuting. Sedengkeun ukuran keberhasilannya henteu sarua kalayan peta pangalaman kawas dahar rawit, langsung karasaeun ladana, atawa bisa dinikmati.
Penekanan paréntah
Dina jangjawokan mindeng kapanggih pengulangan paréntah atawa sarupaning ‘penegasan paréntah pikeun dilaksanakeun’. Paréntah ieu boga sipat imperatif atawa persuasif, contona:
Bray padang, Bray caang
Caangna salalawasna,
lawasna Saumur kula
……………………………
mangka langgeng mangka tetep
mangka hurip kajayaan
Kalimah ieu tinangtu lain saukur penegasan, tapi bisa ogé diartikeun minangka kanyaan pikeun ngahontal naon anu dikehendakinya.
Panutup
Sabenerna pohara hésé mendifinisikan jangjawokan, kajaba ti kandungan kahayang anu termaktub didina jangjawokan éta sorangan. Lamun dinyatakeun ménta ka makhluk gaib, tapi anu kapanggih nyaéta usaha nguatkeun bathinnya, komo aya negasi ngeunaan eksistensi Pangéran. Saterusna, lamun waé dinyatakeun minangka paréntah, itupun hésé diderfinisikan, nginget aya ogé janjawokan anu eusina memohon atawa menghimbau.
Jangjawokan nyaéta hasil cipta, karsa sarta rasa manusa Sunda. Ngabogaan akar kesejarahan anu teuneung. Saluyu kalayan perkembangan sarta sajarah pamahaman ngeunaan kayakinan sarta sajarah diri, komo kungsi dirasakeun mangpaatna. Jangjawokan lain saukur puisi anu bisa dinikmati kata-katanya, tapi minangka hiji hal anu diyakini ngabogaan kakuatan. Biarlah jangjawokan ‘diampihan’ minangka puisi, ambéh henteu leungit sarta bisa terkabarkan disaterusna poé.
Mun seug tea mah aya nu nyungsi rusiah jangjawokan, dipaluruh nepi ka wates wangenna. Tinangtu bakal panggih jeung sajatining hirup jeung huripna. Nu gaib séjén makhluk nu misah tina ingsunna. Nu ngulon, ngaler, ngetan jeung ngidul, séjén nu nyengkal tina pancerna. Sakabehna aya na hate jeung rasana, aya dina uteuk jeung pikiranana. Ibarat gula jeung amisna, uyah jeung asinna, ngajirim ngajadi hiji, kalawan tinekenan bakal
kabuka rusiah, saha ari urang? timana ari urang? jeung rek kamana ari
urang?. Sabab mun manusa geus wawuh jeung dirina tinangtu bakal wawuh ka Gunti na.(Cag).


text:
Ambit, Situraja, Sumedang
Ambit nyaéta salasahiji désa di Kacamatan Situraja, Kabupatén Sumedang, Propinsi Jawa Barat, Indonésia.
Daptar eusi
Sajarah[édit | sunting sumber]
Ambit mangrupakeun hasil pamekaraan Désa Sukaambit, anu waktu harita nu jumeneng janten Kuwu (Kepala Desa), nyaeta Bapa Sukon. Salajengna dimekarkeun jadi 2 désa, Désa Sukatali jeung Desa Ambit. Kuwu hasil pinilih rakyat nyaéta Soma Sukayat, Iling Supandi, Rudiana,S.IP, jeung Yeyet Mimih Kusmiati. Rudiana mangrupakeun kuwu pangorana, anu diistrénan jadi kades dina umur 27 taun. Sedengkeun Yeyet Mimih Kusmiati mangrupakeun awéwé munggaran anu jadi Kuwu Ambit.


text:
Bima (wayang)
Bima (Sansakerta: भीम, bhīma) atawa Bimaséna (Sansakerta: भीमसेन, bhīmaséna) nyaéta salah saurang inohong protagonis dina wiracarita Mahabarata. Manéhna mangrupakeun anakna Déwi Kunti sarta dipikawanoh sabagé inohong Pandawa anu kuat, boga sipat sok dugal sarta dipikasieun ku musuh, sanajan sabenerna haténa mah lemah lembut. Manéhna mangrupakeun kulawarga Pandawa nu kadua ti lima sadulur. Bima satia kana hiji sikep, nyaéta henteu resep basa-basi sarta teu kungsi laku ngadua haté sarta henteu kungsi ngalétak ciduhna sorangan.
Daptar eusi
Harti ngaran[édit | sunting sumber]
Kecap bhīma dina basa Sansekerta hartina kurang leuwih nyaéta "pikasieuneun". Sedengkeun ngaran séjén Bima nyaéta Werkudara nu dina basa Sansakerta vṛkodara sarta boga harti "beuteung serigala" nujul kana sipatna nu rampus dahar.
Kalahiran[édit | sunting sumber]
Dina wiracarita Mahabarata dicaritakeun yén alatan Pandu henteu bisa boga turunan (alatan supata ti saurang resi), mangka Kunti (pamajikan Pandu) ménta dibéré anak ku Bayu, déwa angin. Tina hubungan Kunti jeung Bayu, lahir Bima. Ku kasinugrahan ti Bayu, Bima jadi jelema anu pangkuatna sarta pinuh kaasih jeung kadeudeuh.
Mangsa ngora[édit | sunting sumber]
Dina mangsa keur budak, kakuatan Bima euweuh nu bisa nandingan. Kakuatan kasebut mindeng dipaké pikeun ngajailan dulur-dulurna, nyaéta Kurawa. Salah sahiji anggota Kurawa nyaéta Duryodana, pohara ceuceub kana peta Bima anu sok jail. Kaceuceub kasebut tumuwuh subur sahingga Duryodana boga niat pikeun maéhan Bima.
Dina hiji poé sabot para Kurawa jeung Pandawa indit ulin ka wewengkon walungan Gangga, Duryodana nyuguhan Bima kadaharan sarta inuman anu saméméhna geus dicampuran racun. Alatan Bima tara curigaan ka hiji jalma, manéhna ngadahar kadaharan anu disuguhkeun ku Duryodana. Teu lila ti harita, Bima kapidara. Tuluy awakna ditalian sakuatna ku Duryodana ngagunakeun pepelakan nu ngarambat, sanggeus éta dipalidkeun ka walungan Gangga maké rakit. Waktu rakit anu mawa Bima nepi ka tengah walungan, oray-oray anu hirup di sabudeureun walungan kasebut macok awak Bima. Ngan ajaib, peurah oray kasebut robah jadi penangkal pikeun racun anu didahar ku Bima. Waktu geus sadar, Bima langsung ngalaan iketan pepelakan nu dibeulitkeun kana awakna, tuluy manéhna maéhan oray-oray anu ngégél awakna. Sawatara oray nyalametkeun diri sarta nepungan rajana, nyaéta ...........poho deui.....
Waktu ...........poho deui.... ngadéngé béja yén anak Pandu anu ngaranna Bima geus maéhan anak buahna, manéhna geura-giru ngabagéakeun Bima sarta méré inuman sakti. Inuman kasebut diinum sababaraha mangkok ku Bima, sahingga awakna jadi pohara kuat. Bima cicing di karaton ...........poho deui.... salila dalapan poé, sarta sanggeus éta manéhna balik. Waktu Bima balik, Duryodana kaluman alatan jelema anu dipikaceuceubna masih hirup. Sabot para Pandawa sadar yén kaceuceub dina haté Duryodana mimiti tumuwuh, maranéhanana mimiti ati-ati.
Atikan[édit | sunting sumber]
Dina mangsa rumaja, Bima sadulur dididik sarta dilatih dina widang militer ku Dorna. Dina neuleuman élmu ngagunakeun pakarang, Bima leuwih museurkeun perhatianana kana élmu ngagunakeun gada, kawas Duryodana. Duanana jadi murid Baladéwa, nyaéta baraya Kresna anu pohara mahér dina ngagunakeun pakarang gada. Baladéwa leuwih mikanyaah Duryodana manan Bima, sarta Duryodana ogé satuhu ka Baladéwa.
Kajadian di Waranawata[édit | sunting sumber]
Sabot Bima jeung indung sarta dulur-dulurna ulin di Waranawata, manéhna jeung Yudistira sadar yén imah pamondokan anu disadiakeun pikeun maranéhanana, geus dirarancang pikeun maéhan maranéhanana. Badéga Duryodana, nyaéta Purocana, geus ngawangun imah kasebut sakitu rupa maké bahan nu kawas lilin sahingga gancang kabeuleum. Bima rék geura-giru indit, tapi ku bongbolongan Yudistira maranéhanana tumetep di dinya salila sawatara bulan.
Dina hiji peuting, Kunti ngayakeun pésta sarta saurang wanoja anu deukeut jeung Purocana milu hadir dina éta pésta babarengan jeung Pandawa. Sabot Purocana jeung wanoja kasebut sarta Pandawa saré tibra alatan kadaharan anu disuguhkeun ku Kunti, Bima geura-giru ngajurung ambéh indung sarta dulur-dulurna lumpat nyalametkeun diri kalawan ngaliwatan torowongan anu geus dijieun saméméhna. Satuluyna, Bima mimiti ngaduruk imah lilin anu ditinggalkeun ku maranéhanana. Ku alatan indung sarta dulur-dulurna ngarasa tunduh sarta capé, Bima manggul maranéhanana sakaligus kalawan kakuatanana anu rongkah. Kunti digéndong dina tonggongna, Nakula sarta Sadewa aya dina pingpingna, sedengkeun Yudistira sarta Arjuna aya dina leungeunna.
Mangsa geus kaluar ti tungtung torowongan, Bima sarta barayana anjog di walungan Gangga. Di dinya maranéhanana dianteur meuntas walungan ku badégana Widura, nyaéta patih Astinapura anu hariwang kana kaayaan maranéhanana. Sanggeus meuntasan walungan Gangga, maranéhanana ngaliwatan Sidawata nepi ka Hidimbawana. Dina lalampahan kasebut, Bima manggul kabéh barayana sarta indungna ngaliwatan jarak nu jauhna kurang leuwih tujuh puluh dua mil.
Kajadian di Hidimbawana[édit | sunting sumber]
Di Hidimbawana, Bima papanggih jeung Hidimbi anu kapentang asmara ku manéhna. Lanceuk Hidimbi anu ngaranna Hidimba, jadi ambek alatan Hidimbi geus ragrag asih ka hiji jalma anu sakuduna jadi hakaneun maranéhanana. Satuluyna Bima jeung Hidimba tarung. Dina tarung kasebut, Bima unggul sarta hasil maéhan Hidimba ku leungeunnya sorangan. Tuluy, Bima ngadahup ka Hidimbi. Tina lakirabi kasebut, lahir budak anu dibéré ngaran Gatotkaca. Bima sarta kulawargana tumetep di dinya salila sawatara bulan babarengan jeung Hidimbi sarta Gatotkaca, sanggeus éta maranéhanana neruskeun lalampahan.


text:
Pedaran dina basa Indonesia disebut oge Eksposisi, nyaeta wacana nu eusina ngajentrekeun tur medar hiji objek, prosesna, tujuanana jeung gunana.
Wacana pedaran ditujukeun pikeun ngajembaran pangaweruh hiji jalma, nu sakapeung disebut oge wacana prosedural.
Disebut wacana prosedural kulantaran dina eta wacana ngagambarkeun cara ngalaksanakeun hiji pagawean, upamana wae :
1. Resep kueh,
2. Resep kadaharan,
3. Cara nyieun karajinan tina sampah organik, jsb.
Aya rupa-rupa teknik anu bisa dipake dina nyusun wacana eksposisi, nyaeta :
1. Identifikasi
2. Babandingan
3. Ilustrasi
4. Klasifikasi
5. Definisi
6. Proses
Conto pedaran :
Kasenian Daerah
Indonesia teh kaasup nagri anu beunghar ku budaya, hususna budaya daerah, saban seler bangsa, anu nyicingan rebuan pulo di Indonesia, mibanda kabudayaan sewang-sewangan. Diantarana kasenian daerah.
Naon ari kasenian daerah teh? Tangtu bae, kasenian anu lahir sarta hirup di daerah. Ieu kasenian teh perlu diipuk jeung di mekarkeun lantaran mangrupa salah sahiji kakayaan bangsa. Kasenian daerah anu hirup, dipikawanoh, tur dipikaresep ku seler bangsa kabeh, sarta anu nyiptakeunana disebut kasenian nasional. Jadi, kasenian daerah teh mangrupa unsur pangwangun kasenian nasional.
Kasenian Jaipongan umpamana, ieu kasenian asal Jawa Barat teh geus jadi kasenian nasional. Lain bae urang Sunda nu mikaresep Jaipongan teh, tapi oge dipikaresep ku bangsa lain. Lamun ditalungtik kasenian Sunda teh kacida lobana. Tapi dina wanci kiwari kasenian Sunda teh nungtut ngurangan, lantaran generasi ngora teu ngilu neruskeun miara kasenian.
Kasenian Indonesia teh loba, misalna bae : wayang golek, jaipongan, cianjuran, angklung, calung, kendang penca, ketuk tilu, kuda lumping, reog, sandiwara, longser, kakawihan, kawih, jeung dombret. Eta kasenian Sunda nu ditataan teh karek anu kacatet wungkul.
Babaran Kecap
1. Saban seler : unggal jalma
2. Sewang-sewangan : masing-masing
3. Diipuk : dipupuk
4. Ditalungtik : ditilik, diperhatikeun
5. Wanci kiwari : waktu ayeuna
6. Bangsa deungeun : bangsa ti nagara lain


text:
Original Posted By Bajurombeng
Isi surat ini Wallahu’alam bener apa tidak nya mah, , bisa jadi hanya sekedar lamunan, bisa jadi pula itu bener kenyataanya, karena tidak ada artefak-2 sajarah yang mendukung. Oleh karenanya silahkan maknai masing2 sesuai hati nurani masing2 juga …)[/I]
Berikut surat-surat yg beliau kirimkan ke milis-2 sunda di internet :
15 July 2008 • 11:49PM -0400
(Serat :1) SILIWANGI & KI SANTANG
by Nonggerak
Siliwangi geus tilar dunya, henteu tilem, teu rubah jadi maung atawa nu mistik lain na. Siliwangi jalma biasa, raja pajajaran, bangsa manusa, nu pernah hirup di alam dunya, mingpin tatar sunda. Boga batur deukeut ngarana Santang, pamingpin negri sancang, bangsa jin, lain bangsa manusa, nepi ka ayeuna aya keneh, lain sakti, tapi geus fitrahna
sakabeh bangsa jin umurna leuwih panjang.
Ulah nyampurkeun dongeng jeung carita enya. Carita nu aya ayeuna ngan dongeng wungkul, di kira-kira, padahal teu sarua. Euweuh sahiji-hiji acan sesa pajajaran nu geus kapanggih nepi ka danget ieu. Mun hayang nyaho carita sabenerna nanya ki santang, ulah nanya ka jalma, loba di kira-kira.
Siliwangi, ki santang lain maung, lain turunan maung atawa robah jadi maung. Maung ngan saukur ciri. Jadikeun diri rakyat sunda jiga ka gagahan maung. Ulah kalah ngaku-ngaku bangsa maung atawa turunan maung. Jiga nagara anjeun ayeuna nu nyieun ciri nagara, Manuk Dadali. Lain anjeun turunan manuk dadali.
Kuring nonggerak, unggal poe sabenerna aya dihareupeun aranjeun.. Kuring hariwang jeung karunya aranjeun rahayat sunda ngan loba ngobrolkeun ngimpi.. geura hudang, baca... baca... baca alam jeung diri...
(Serat :2) SILIWANGI & KI SANTANG - Jangji-Amanat
Kuring lain kaiket ku jangji, ngan kaamanatan ngajaga nu beunang di jaga Ulah di udag ku akal jeung indra, sabab loba kajadian alam nu ku urang teu bisa ka baca, Tarima ku hate, asal ulah nyalenggor akidah kanu kawasa
Ayeuna geus mangsana aranjeun jadi urang sunda lain bangsa anu ngan bisa cumarita
geura narindak jiga nu diamanatkeun batur kuring harita
Kajadian nu kaalaman ku aranjeun ayeuna geus kabaca di jaman harita maka geura balik jadi urang sunda saenyana
Salila aranjeun jauh tina kamusyrikan kuring bakal aya ngabarengan sugan anu di baca ku raja aranjeun harita kajadian kuring nyaksian di dieu
17 July 2008 • 9:54PM -0400
(Serat :7) SILIWANGI & KI SANTANG_- Maung Pajajaran
Maung - Pajajaran
Salah sahiji nyaritakeun zaman harita,aya 3 macan nu dijadikeun ciri.:
Macan bodas, ciri elmu2 nu ngajurus kana ngubaran. Teu make menyan, sajen,atawa wirid.Ditungtungan ku muntang jeung nyerahkeun diri ka Allah SWT. Elmu nyieun ubar tina dangdaunan,akar jeung sajabana. Ubar panyakit katempo jeung teu katempo. Pajajaran geus ti baheula ngarti jeung nyaho kumaha ngubaran. Teu dicampur ku mistik. Teu ngalanggar akidah..
Macan Hideung, ciri elmu2 nu ngajurus kana kadunyaan,ngatur hate jalma,ngahijikeun salaki pamajikan nu pipisahan,ngoprek hate jalma,miceun hate jalma nu kedul, bedegong, harak,jeung sajabana…Sarua teu make sajen, menyan, atawa kudu wiridan atawa puasa… Istuning tina kakuatan diri…
Macan loreng, lodaya, maung loreng, ngajurus kana elmu2 heuras,saperti silat pamacan, sinuwun tilu jeung sajabana,nempo ti kajauhan,ngoet ti kajauhan, ngarusak jeung ngajaga supaya teu rusak…Teu make menyan,sajen atawa ngawirid jeung puasa. Estuning tina kakuatan diri…
Kunaon teu make wirid atawa puasa ? Saba eta mah jang ibadah ka Gusti Allah.. Teu meunang dipengkolkeun kana tujuan eta. Kunaon teu make menyan atawa sajen ? Kusabab lain menta bantuan jin,jeung kudu make aturan muslim.. Dimana ayeuna eta elmu2 teh ? Di nu tiluan…Teu bisa diteangan,ke oge datang…Datang ka saha ? Ka jalma2 nu geus ka ukur ka alusan jerona…Akidahna… Nu tiluan dimana ? Boa-boa nu sapopoe aya hareupeun anjeun…Wallahu’alam…
26 August 2008 • 8:07PM -0400
(Serat :27)(SILIWANGI & KI SANTANG)_- Deudeuh Teuing Sunda.
Deudeuh Teuing Sunda
Kajadian kaluar tina kepungan geus lain kaanehan,loba kaalaman ku jalma-jalma kiwari nu milu peperangan,kunaon bet dianggap carita bobodoan,padahal ngaleungitna eusi dayeuh harita bener kanyataan. Teu kudu bingung kunaon Cirebon menta pipisahan,kajeun sarua Islam tapi besa prakprakan,katambah aya hiji jalma nu hayang kakawasaan,nepi ka tega menta bantuan raja nu ngamusuhan. Teu kudu disumput-sumput ratu laut kidul milu ngarusak Sunda,da kajeun kumaha geus loba pisan buktina,komo dicampur-campur jiga ajaran agama,beuki jauh mengkol hate jalma. Ka sakabeh urang Sunda,nu ngaku atawa henteu anjeun Sunda,sakeudeung deui moal aya bangsa Sunda,sakeudeung deui Sunda tinggal carita. Kuring ngan ukur bisa ngajak nempo diri,kuring ngan ukur nitah geura nempo ciri,saencan leungit ieu nagari,jiga beuki leungitna ngaran Dewi Sri. Geura sosonoan kana kecap Sunda,sabab Sunda bakal euweuh dikieuna,jiga kacontoan ku loba bangsa di dunya,nu ayeuna ngan ukur tinggal
ngarana. Deudeuh teuing sobat kuring Siliwangi,sakitu kungsi boga ngaran anu wangi,geuning bangsa anjeun bakal leungit ti ieu bumi,ngabarengan leungitna dayeuh diteureuy bumi. Pileuleuyan Sunda,pileuleuyan Baduga,nasib anjeun teu beda,ngan ukur jadi legenda. Geuning nu wani teu loba,ngan ukur saeutik nu nyaah ka Sunda,moal cukup jang ngalawan angkara,nu hayang keungit ieu Sunda.
Ki Santang lain mahluk abadi,sarua jeung urang sarerea teu abadi,kawatesan ku umur nu ditangtukeun ku Gusti,boa isuk geto Ki Santang mulang ka Gusti
Deudeuh teuing Siliwangi sobat kula, geuning nu ceuceub ka anjeun beuki dieu beuki
loba, geuning ngan saeutik urang Sunda nu masih keneh ngarasa anjeun urut raja Sunda
nepi ka euweuh rahayat Sunda nu apal anjeun dimakamkeun dimana.
Geura ngaca ka nagari Cina, nepi ayeuna apal tulisanana, bari susulumputan na jero hatena ngajungjung carita raja-rajana, teu kawas urang Sunda nu teu apal tulisan Sunda
kumaha, jeung na jero hatena embung ngaku carita rajana.
Kuring ngan ukur bisa ngalengis bari nyurucud cimata, ngaheruk nuturkeun carita anjeun ayeuna, mun anjeun ayeuna aya keneh dikieuna, istuning anjeun bakal ngahelas kungsi
diborojolkeun ka dunya.
Haturan simkuring Suadma, Haturnuhun kuring disebut Aswatama, kuring bungah disangka ngarang-ngarang carita, kuring ngan ngajak aranjeun geura nyaring jadi
urang Sunda jiga baheula.
~Wassalamu’alaikum wr wb..
Kuring Nonggerek~


text:
Y
Y nyaéta hurup Latin modérn anu ke-25. Dina basa Indonésia disebut ye; dina basa Inggris disebut wye atawa wy (dibaca [ˈwaɪ], loba: wyes).[1] Dina sagala rupa basa, Y ngabogaan peunteun sada anu berbeda-beda. Alfabét Fonétis Internasional maké hurup Y leutik minangka lambang sada vokal buleud hareup katutup.
Daptar eusi
Sajarah[édit | sunting sumber]
Karuhun asal hurup Y mangrupa hurup Yunani upsilon.
Pamakéan hurup Y dina alfabét Latin berawal ti abad kahiji SM. Hurup éta dipaké pikeun nulis kecap pinjaman ti basa Yunani, ku kituna Y lain hurup pikeun nulis kosakata pituin basa Latin sarta biasana dilafalkan /u/ atawa /i/. Pelafalan anu kadua jadi umum dina mangsa klasik sarta dipaké ku loba jelema kajaba golongan terpelajar. Claudius, Kaisar Romawi ngawanohkeun hurup anyar ka dina alfabét Latin pikeun melambangkan naon anu disebut sonus medius (vokal pondok saméméh konsonan biwir), tapi kadangkala dina prasasti ditulis minangka hurup upsilon ti Yunani.
Dina mangsa Yunani Kuna, hurup Y (Upsilon) melambangkan [u], saméméh pindah ka [y] (vokal hareup katutup buleud). Mulanya bangsa Romawi Kuna mengadaptasi hurup ieu jadi hurup V, pikeun nandakeun sada vokal /u/ sarta konsonan /w/, tapi henteu lila saterusna, ku alatan sebutan Ypsilon dina basa Yunani beranjak ka vokal /y/, mangka bangsa Romawi meminjam hurup Yunani kasebut luyu wangun asalna kaasup gurat vértikal di handapna, hususna pikeun menandai ngaran-ngaran sarta kecap-kecap pinjaman basa Yunani. Y dingaranan Y Graeca, 'Y Yunani'. Teu diragukan deui yén pelafalannya I Graeca, 'I Yunani', alatan penutur basa Latin hésé ngedalkeun vokal hareup [y], anu henteu aya dina kosakata pituin basa Latin. Dina rungkun basa Roman, pelafalannya jadi ngaran anu umum: i griega dina basa Spanyol, i grec dina basa Perancis, sarta sajabana.
Hurup Y dipaké dina basa Inggris Kuna sarta Latin pikeun melambangkan foném /y/; tapi, aya anu menganalisa pamakéan ieu mangrupa kréasi pangsoranganna di Inggris kalayan ngagabungkeun V ka luhur I, tanpa nyambungkeun pamakéan hurup ieu dina basa Latin. Meureun ogé yén hurup Y, sanajan dingaranan Y Græca (dibaca [u gre:ka]) atawa 'u Yunani' ambéh dibédakeun ti /u/ dina basa Latin, tetep dianalisa minangka hurup V (disebut /uː/) di luhur hurup I (disebut /iː/). Mangka hurup Y digeroan [uː iː]; sanggeus /uː/ jadi /w/ sarta sanggeus pergeseran vokal gegedéan dina basa Inggris mangka sebutanana jadi /waɪ/.
Dina mangsa basa Inggris Pertengahan, kabunderan vokal /y/ (vokal hareup katutup "buleud") memudar ku kituna sadana jiga kalayan vokal /iː/ (vokal hareup katutup "teu buleud") sarta /ɪ/. Mangka ti éta, loba kecap anu awalna dieja jeung I saterusna dieja jeung Y, sarta kitu sabalikna. Penggantian sarupa lumangsung dina kosakecap Latin: kecap pituin silva ("kai") dieja jeung Y dina kecap Pennsylvania.
Kitu ogé, Y vokal dina basa Inggris Modérn dilafalkan jiga I, tapi basa Inggris modérn makéna ngan dina kecap-kecap nu tangtu, henteu kawas basa Inggris Pertengahan sarta mimiti Modérn. Hurup éta ngabogaan tilu pamakéan: gaganti upsilon dina kecap serapan ti basa Yunani (system; Yunani: σύσtnua), di ahir kecap (rye, city; bandingkan cities, anu hurup pamustunganana nyaéta S), sarta dina kecap dasar bersuku kecap hiji kalayan ahir vokal (dy-ing).
Thorn[édit | sunting sumber]
Waktu mesin citak diwanohkeun ti daratan utama Éropa, William Caxton sarta tukang citak ti Inggris séjénna ngagunakeun Y minangka gaganti Þ (thorn: sarimbag kalayan th dina basa Inggris Modérn), anu henteu sadia dina tipe hurup ti daratan utama Éropa. Ti cara ieu munculah parobahan éjahan "the" jadi "ye" dina umpatan kuna "Ye Olde Shoppe". Leupas ti éjahan, pelafalannya tetep sarua kawas "the" mangsa kiwari (/ðiː/ atawa /ðə/). Ye (/jiː/) mangrupa pelafalan éjahan modern pituin.[2]
Konsonan[édit | sunting sumber]
Pamakéan hurup Y pikeun sada konsonan [j] (year, Jahr, yang) kamungkinan henteu patali jeung pamakéanna minangka hurup vokal. Kamungkinan hurup éta mangrupa gaganti hurup yogh (Ȝȝ) dina basa Inggris Pertengahan anu melambangkan sada /j/. Yogh anu melambangkan sada séjénna, [ɣ] (konsonan desis wiati-wiati tukang), saterusna ditulis kalayan dwihuruf gh dina basa Inggris Modérn.
Pamakéan[édit | sunting sumber]
Basa Jermanik[édit | sunting sumber]
Dina basa Spanyol, hurup Y disebut i/y griega, dina basa Katalan i grega, dina basa Perancis sarta Romania i grec, dina basa Polandia igrek anu kabéhanana hartosna "I Yunani"; dina lolobana basa Éropa séjénna, ngaran Yunani asalna masih dipaké; dina basa Jerman, ngaranna Ypsilon (atawa "Üpsilon") sarta dina basa Portugis ípsilon atawa ípsilo.[3] Mulanya hurup Y diciptakeun minangka hurup vokal, tapi lila-lila dijadikeun konsonan dina lolobana basa.
Lamun henteu dibaca minangka vokal kadua dina diftong, hurup ieu ngabogaan peunteun sada /y/ dina rungkun basa Skandinavia sarta /ʏ/ dina basa Jerman. Y henteu kungsi dianggap minangka konsonan (kajaba dina kecap serapan), tapi dina diftong, kawas dina ngaran Meyer, hurup éta berperan minangka variasi "i".
Dina basa Walanda, Y ngan mecenghul dina kecap serapan sarta ngaran anu biasana melambangkan sada /i/. Hurup ieu biasana diabaikan dina alfabét basa Walanda sarta digantikeun ku ligatur "IJ". Dina basa Afrikaans, perkembangan basa Walanda, Y melambangkan diftong [ɛi], kamungkinan alatan percampuran hurup leutik i sarta y atawa meureun asalna ti ligatur IJ.
Dina basa Faroe sarta Islandia, hurup éta sok dilafalkan i. Dina kadua basa kasebut, hurup éta ogé jadi bagian ti pengejaan diftong: ey (duanana) sarta oy (ngan basa Faroe).
Basa Spanyol[édit | sunting sumber]
Dina basa Spanyol, Y dipaké minangka inisial gaganti hurup I ambéh leuwih gampang dibédakeun (sedengkeun Jerman ngagunakeun hurup J alatan ékol anu sarua). Mangka ti éta "el yugo y las flechas" nyaéta simbol anu babagi inisial Isabella I ti Castilla (Ysabel) sarta Ferdinand II ti Aragon. Éjahan ieu diréformasi ku Royal Spanish Academy sarta kiwari ngan kapanggih dina ngaran diri anu diéja sacara kuna, kawas Ybarra atawa CYII, simbol Canal de Isabel II. X ogé masih dipaké dina basa Spanyol kalayan pengucapan béda dina sawatara éjahan kuna.
Minangka hiji kecap, hurup Y mangrupa kecap penghubung anu hartosna "sarta" dina basa Spanyol sarta dilafalkan [i].
Dina marga Spanyol, y bisa misahkeun marga ayah kalayan marga ibu, contona "Santiago Ramón y Cajal"; conto séjénna "Maturin y Domanova", ti séri novel karya Jack Aubrey. Ngaran dina basa Katalan ngagunakeun i pikeun hal ieu. Sajaba ti éta, Y melambangkan sada [ʝ] (konsonan desis wiati-wiati bersuara) dina basa Spanyol. Waktu mecenghul saméméh sada vokal [i], Y digantikeun ku E, conto: "español e inglés". Hal ieu pikeun nyingkahan pelafalan [i] dua kali.
Basa Séjénna[édit | sunting sumber]
Dalam Finlandia dan Finlandia, Y biasanya dilafalkan [y]
Saméméh warsih 1972, basa Indonésia ngagunakeun hurup J minangka lambang sada [j] (konsonan hampiran wiati-wiati). Sanajan kitu, hurup Y ogé dipaké minangka lambang sada anu sarua tapi arang dipanggihan; contona dina ngaran Mohammad Yamin, sarta Pramoedya Ananta Toer (pikeun nyingkahan kekeliruan alatan "dj" dilafalkan [d͡ʒ] atawa [ɟ]). Sanggeus ditetepkeunana Éjahan Anu Disampurnakeun, mangka hurup Y ngagantikeun posisi J. Kitu ogé dina dwihuruf "nj" digantian kalayan "ny".
Dina basa Italia, Y (i greca atawa ipsilon) dipaké dina sawatara kecap serapan.
Dina basa Polandia sarta Guaraní, hurup éta melambangkan sada vokal [ɨ] (vokal madya katutup takbulat).
Dina Lithuania, Y nyaéta hurup ke-15 sarta mangrupa hurup hirup. Hurup éta disebut i panjang sarta dilafalkan [iː] kawas kecap see dina basa Inggris.
Dina Welsh hurup éta dilafalkan [ə] (vokal madya) dina kecap bersuku kecap tunggal atawa suku kecap teu ahir, sarta [ɨ] atawa [i] (gumantung aksen) dina suku kecap ahir.
Waktu dipaké minangka hurup hirup dina Viétnam, hurup y melambangkan vokal hareup katutup takbulat. Waktu dipaké minangka monoftong, fungsinya sarimbag jeung hurup i dina alfabét basa Viétnam. Aya usaha pikeun ngaganti pamakéan i sakumnana, tapi kasampak sawaréh besra gagal. Minangka sada konsonan, hurup éta melambangkan sada hampiran wiati-wiati.
Dina Aymara, Malayu, Turki, Quechua sarta Romanisasi Jepang, hurup Y nyaéta konsonan wiati-wiati, hususna [j] (konsonan hampiran wiati-wiati).
Alfabét Fonétis Internasional[édit | sunting sumber]
Dina Alfabét Fonétis Internasional, [y] ngawakilan sada vokal hareup katutup buleud, sarta hurup anu rada béda nyaéta [ʏ] melambangkan vokal ampir hareup ampir katutup buleud.
Mangrupa indikasi kalangkaan vokal buleud hareup alatan [y] nyaéta sora panglangkana dina Alfabét Fonétis Internasional anu diwakilan ku hurup Latin, kurang ti satengah pamakéan [q] atawa [c] sarta ngan kira-kira saparapat pamakéan [x].
Kode komputasi[édit | sunting sumber]
Tempo ogé[édit | sunting sumber]
Catetan suku[édit | sunting sumber]
- ↑ "Y" Oxford English Dictionary, 2nd edition (1989); Merriam-Webster's Third New International Dictionary of the English Language, Unabridged (1993); "wy," op. cit.
- ↑ Burchfield, R.W., ed. (1996), "Ye", The New Fowler's Modern English Usage (edisi ke-3rd), Oxford: Clarendon Press, hlm. 860
- ↑ Omniglot


text:
Kongrés Basa Sunda
Kongrés Basa Sunda, disingkat KBS, mangrupakeun kongrés pikeun nyawalakeun rupa-rupa hal anu pakait kana kamekaran jeung kajembaran basa Sunda. KBS diayakeun ku alpukahna Lembaga Basa jeung Sastra Sunda (LBSS). Kiwari, KBS geus diayakeun 8 kali, diantarana:
- Kongrés Basa Sunda I
- Kongrés Basa Sunda II
- Kongrés Basa Sunda III
- Kongrés Basa Sunda IV
- Kongrés Basa Sunda V
- Kongrés Basa Sunda VI
- Kongrés Basa Sunda VII di Garut, 10 - 12 Nopémber 2001
- Kongrés Basa Sunda VIII di Subang, 28-.. Juni 2005


text:
Rabu, 17 April 2013
Contoh Naskah Susunan Acara dengan B.Sunda
20.23 Imran Iim No comments
Pangersa Bapa miwah ibu guru anu ku sim kuring dipihormat,
Pangersa bapa miwah Ibu rawuh teteh oge kakang Alumni MAS Nurul Huda anu ku sim kuring dipihormat,
Langkung ti payun sumangga urang sanggakeun puji sinareng sukur ka Gusti nu maha suci rehna Alhamdulillah ku Rahmat sareng Inayah manten-Na , dina danget ieu urang sadaya dipaparin kasehatan sareng ni’mat islam dugi ka urang sadaya tiasa tiasa kempel ngarium, patepung lawung paamprok jonghok di ieu patempatan dina ieu acara anu ku urang sadaya diantos-antos, nyaeta acara tepang sono Akbar MAS Nurul Huda.
Solawat miwah salam mugia salamina ngocor ka jungjunan urang Nabi Agung Muhammad SAW, Ka kulawargina, ka para sahabatna, ka para tabi’in-tabi’ina dugi ka urang salaku umatna mugi di yaumil ahir kenging sapa’at ti manten-Na.
Hadirin sadaya hormateun sim kuring!
Nepangkeun wasta pu iim imron rosadi Alumni angkatan 2011. Sim kuring ngadeg cumarios di payuneun hadirin sadaya wireh kapancenan salaku panata acara dina ieu acara, nyaeta acara tepang sono Akbar MAS Nurul Huda ti kawit sakola ieu ngadeg dugi ka wanci ayeuna. Sim kuring neda widi tina kaweningan galih neda jembar setra manah seja nyanggakeun wilujeng sumping ka hadirin sadaya anu parantos kersa ngaluuhan ieu acara, sewu nuhun laksaketi kabingahan. Sumangga lalinggih dina tempat anu parantos disayogikeun. Mugia sing genah betah.
Anapon runtuyan acara tepang sono Akbar, nyaeta :
1. 1. Bubuka
2. 2. Ngaoskeun ayat suci Al-Qur’an dilajengkeun solawat nabi
3. 3. Kedal pamappag ti pupuhu panata calagara tepang sono Akbar
4. 4. Nembangkeun Nasyid
5. 5. Biantara pangbagea ti Bapa pupuhu sakola
6. 6. Biantara pangbagea ti pupuhu OSIS MAS Nurul Huda
7. 7. Biantara pangbagea ti wawakil Alumni
8. 8. Bewara forum alumni
9. 9. Do’a
1 10. Panutup
Hadirin bapa miwah ibu rawuh teteh oge kakang Alumni anu ku sim kuring dipihormat!
Supados teu nyangkolong kana waktos , sumangga ieu acara urang buka ku maos basmallah sasarengan, bismillahirrahmanirrahim..
Mugia ku ngalangkungan aosan basmallah ieu kagiatan kenging barokah sareng rido Allah SWT.
Salajengna, sim kuring ngahaturanan ka saderek ..... kanggo maoskeun ayat suci Al-Qur’an dilajengkeun mingpin solawat nabi. Sumangga dihaturanan!
Hatur nuhun ka saderek ...... anu parantos ngaoskeun ayat suci Alqur’an sareng mingpin solawat nabi, Tos lami acara tepang sono ieu di antos-antos, urang sadaya paturay tineung saparantos sakola tilu taun lamina nungtut elmu di MAS Nurul Huda. Emut ka sakola, emut ka rerencangan saparakanca, emut ka bapa sinareng Ibu guru. Tangtos moal hilap.
Acara Salajengna nyaeta biantara pangbagea ti bapa pupuhu sakola. Sumangga kersana Bapa H. Moh. Patoni, S. Ag, M. Pd. I. dihaturanan
......
Hatur nuhun ka Bapa H Endng Rahmat anu parantos ngadugikeun biantara pangbageana. Pamugi rupi-rupi piwejang sareng pepeling anu nembe didugikeun ku anjeuna, sing janten ranggeuyan mutiara, pibekeleun urang sadaya enggoning ngawangun kahirupan anu dipikahoyong.
Salajengna sumangga urang ngabandungan deui biantara pangbagea anu bade didugikeun ku pupuhu osis. Sumangga saderek Yogi K.P dihaturanan.
.........
Hatur sewu nuhun ka pupuhu Osis MAS Nurul Huda anu parantos ngadugikeu biantara kalayan singget mung teges maksadna.
Acara salajengna nyaeta biantaa pangbagea ti wawakil Alumni. Sumangga kersana bapak Sudrajat, dihaturanan.
Hatur sewu nuhun ka Bapak Sudrajat anu parantos ngadugikeun sababaraha kecap anu janten wawakil eusi tina manah alumni.
Hadirin sadaya hormateun sim kuring!
Saparantos ngabandungan biantara pangbagea, urang kupingkeun hariring nasyid anu bade dipintonkkeun ku group nasyid MAS Nurul Huda anu janten kareureueusan di sakola MAS Nurul Huda. Sumangga dihaturanan!
........
Hatur nuhun ka group nasyid MAS Nurul Huda anu parantos maparin hariring nasyid anu kacida halimpuna. Alhamdulillah Group Nasyid ieu teh tos janten pinunjul dina lomba Nasyid sapriangan Timur. Mugia group Nasyid SMAS Nurul Huda langkung mekar, nyandak nami MAS Nurul Huda langkung seungit. Amin ya Allah ya Rabbal ‘alamin.
Hadirin sadaya, sateuacan nincak kana acara inti, urang susun heula panitia forum Alumni dilajengkeun bewara hasil panyusunan. Sumangga pupuhu forum Alumni, Bapa sudrajat dihaturanan!
.....
Alhamdulillahirabbil A’lamin panitia forum Alumni parantos diwangun, ku kituna tiasa langkung gampil upami ngayakeun deui acara reuni.
Hadirin sadaya, cunduk waktosna kana acara anu diantos-antos ku sadayana nyaeta sawala antawis alumni pikeun kenging hiji kamufakatan anu bade dipingppin ku moderator. Sumangga kersana ibu Ramni dihaturana!
.......
Hatur nuhun ka Ibu Ramni anu paratos mingpin sawala, alhamdulillah urang sadaya parantos kenging hiji kamufakatan.
Bapa miwah ibu, kalih hadirin alumni sadaya anu sami rawuh!
Alhamdulillah acara demi acara parantos lekasan. Minangka acara pamungkas nyaeta ramah tamah. Nanging sateuacana urang pungkas heula ieu acara ku du’a. Sumangga bapa Ustad Mahmud Ramli dihaturanan kanggo mingpin du’a
............
Hatur nuhun ka kersana bapa Ustad Mahmud Ramli anu parantos mingpin du’a, mugia du’a urang sadaya di kobul ku AllaH swt. Amin.
Sumangga ieu acara urang pungkas ku aosan hamdalah. Alhamdulillahirabbil ‘alamin.
Ti simkuring, rupina sakitu anu kapihatur. Sim kuring ngahaturkaeun nuhun ka rerengrengan panitia OSIS anu parantos ngabantosan tina sagala rupi hal pikeun ngalancarkeun acara ieu, mugia kasaean sareng bantosan pangurus OSIS MAS Nurul Huda di wales ku Alloh SWT. Amin. Hapunten bilih aya basa anu lkirang merenah. Bobo sapanon carang sapakan, luhur saur bahe carek, mugia kersa ngahapunten. Billahi taufik wal hidayah wassalamu’alaikum wr.wb.


text:
Napoleon Bonaparte
Napoleone di Buonaparte atawa anu aksohor Napoleon Bonaparte nya éta jéndral dina mangsa révolusi Perancis jeung konsul Perancis (11 Nopémber 1799 - 18 Méi 1804) anu gumelar tanggal 15 Agustus 1769 di kota Ajaccio, Corsica, Perancis[1][2]. Napoleon anu jenius ieu nya éta teureuh ménak ti kulawarga Bounaparte asal Italia[2]. Napoleon kasohor alatan kamampuh dina mingpin Perancis nepi ka bisa ngawasaan sabagéan wilayah Éropa boh ngaliwatan jalur diplomasi atawa perang[1][2]. Nagara-nagara anu kungsi dikawasa ku Napoleon Walanda, Swedia, sabagian wilayah Italia anu direbut ti Austria jeung Polandia[2].
Napoleon jadi siswa di Akademi Militer Brienne taun 1779 dina umur 10 taun, tuly lulus dina umur 15 taun[2]. Karir militérna mulai naék sabada ngéléhkeun Austria jeung Prusia[1][2]. Pébruari 1800, Napoleon diangkat jadi konsul Perancis, tuluy ngabebenah sistem nu aya di Perancis[1]. Napoleon diangkat jadi kaisar di Katedral Notre-Dame, taun 1812, Napoleon diasingkeun ka Elba lantaran éléh perang[1]. Dina peperangan Waterloo, tenatara Perancis diéléhkeun ku gabungan tentara Inggris, Walanda, jeung Prusia anu nyababkeun Napoleon diasingkeun ka pulau Saint Helena salaku tawanan perang Inggris[2][1]. Dina bulan Méi 1821, Napoleon maot alatan kanker beuteung[1].


text:
Fosil
Fosil (tina basa Latin fossus, hartina "beunang ngagali") nyaéta sésa-sésa atawa tapak sasatoan, tutuwuhan, atawa organisme naon baé nu geus ngalaman mineralisasi sahingga kaawétkeun.
Daptar eusi
Fosil hirup[édit | sunting sumber]
Fosil hirup mangrupakeun istilah nu dipaké pikeun spésiés-spésiés hirup nu raket pisan hubunganana jeung spésiés nu kapanggih salaku fosil.
Baca ogé[édit | sunting sumber]
Sumber rujukan[édit | sunting sumber]
- Fossil, Wikipédia édisi basa Inggris per 14 Januari 2006.


text:
Asar
Solat Asar (Basa Arab: عصر) nya éta solat beurang nu diadegkeun ku Muslim. Solat ieu mangrupakeun solat katilu tina sola lima waktu. Solat lima waktu sacara lengkep mangrupakeun salasahiji tina lima Rukun Islam dina Islam Sunni, atawa salasahiji tina (sapuluh) Furuu'-ad-diin dina Islam Si'ah. Solat Asar jumlahna opat roka'at sarta bacaannana dilapalkeun kalayan sora nu anca (saperti solat sorangan1). Nalika indit-inditan, numutkeun sababaraha madhab, solat ieu bisa diqoshor jadi dua rokaat, atawa dijama' jeung Lohor, boh dilakukeun dina wanci Lohor (jama'taqdim) atawa dina wanci Asar (jama' ta'khir).
Solat Asar disebutkeun dina Al Qur'an Q.S 2:238, sarta mangrupakeun salasahiji ngaran surat pondok dina Al Qur'an (surat Al Ashr). Hal ieu nempatkeun solat Asar jadi solat nu utama.
Daptar eusi
Islam Si'ah[édit | sunting sumber]
Wanci Asar nyaéta:
- Mimiti: liwat Lohor.
- Lekasan: surupna sarangéngé.
Islam Sunni[édit | sunting sumber]
Wanci Asar numutkeun Sunni nyaéta:
- Mimiti: Madhab-madhab Sunni béda-béda dina nangtukeun wanci. Madhab Maliki, Syafi'i, jeung Hanbali nerangkeun yén wanci Asar dimimitian nalika panjang hiji barang sarua jeung panjang kalangkangna ditambah panjang kalangkang barang nalika tengah poé. Sedengkeun pamanggih madhab Hanafi nyaéta, Asar dimimitian nalika panjang kalangkang hiji barang dua kalina panjang barang éta ditambah panjang kalangkang nalika tengah poé.2
- Lekasan: Nalika sarangéngé surup ka handapeun cakrawala. Kacida goréngna (sarta dosana dina madhab Maliki) lamun heug nunda-nunda solat tanpa sabab musabab nu bener nepikeun ka katingalina sarangéngé robah warna jadi beureum atawa oranyem sanajan wanci éta kaasup kénéh wanci Asar.
Ku kituna, kacida pentingna pikeun ngadegkeun solat nalika munggaran wanci solat asup.
Catetan[édit | sunting sumber]
- 1 Pikeun nu solat nyorangan, sora bacaannana anca, kajaba takbir nu nandaan tiap tahap dina solat.
- 2 Lamun panjang hiji obyék 'x' cm sarta panjang kalangkang 'y' cm, mangka kalolobaan pamanggih nangtukeun yén wanci Asar nalika panjang kalangkang 'x+y' cm. Sabagéan leutik golongan ngamimitian Asar nalika panjang kalangkang '2x+y'cm.


text:
Gonore
Gonoré mangrupa panyakit anu dibalukarkeun ku baktéri Neisseria gonorrhoeae sarta bisa ngainféksi anggota awak sajaba organ kelamin kawas sungut, panon, éngsél, sarta tulang.[1] Dina lalaki, sakapeung kaluar cairan rada koneng ti organ réproduksina.[1] Dina awéwé, kaluar cairan ti organ réproduksina warna konéng rada kahejo-hejoan.[1] Baktéri Neisseria dipikawanoh gampang bermutasi jadi resistén kana antibiotik.[1] Mangsa inkubasi gonore 2-10 poé sanggeus jaram asup dina awak.[2] Awéwé sarta lalaki homoséksual anu ngalakonan hubungan séks ngaliwatan bujur (anal séx) bisa ngalaman gonore dina rektumna. Nu gering baris ngarasakeun teu merenah di bujurna sarta ti rektumna kaluar cairan. Daérah bujurna kasampak beureum sarta garihal, sarta taina kabungkus ku lendir sarta nanah. Hubungan seksual ngaliwatan sungut (oral sex) jeung nu gering gonore biasana baris ngabalukarkeun gonore dina genggerong (faringitis gonokokal). Umumna infeksi kasebut henteu ngabalukarkeun tanda-tanda, tapi sakapeung ngabalukarkeun nyeri genggerong sarta gangguan pikeun nelen. Tanda-tanda panyakitna nyaéta karasa nyeri, beureum, bareuh, sarta aya nanahan dina rarangan.[2] Dina lalaki mecenghul rasa nyeri waktu kiih, tungtung sirit bareuh sarta jadi beureum.[2] Dina awéwé 60% perkara teu ngalurkeun tanda-tanda.[2] Tapi aya ogé anu ngalaman rasa nyeri dina waktu kiih sarta keputihan kentel anu warnana téh rada kakonéng-konéngan. Panyakit gonore dina lalaki atawa awéwé mindeng pisan ngabalukarkeun kamandulan.[2] Dina awéwé mindeng lumangsung ogé radang bujur.[2] Gonoré anu ditepakeun ti indung ka anakna sabot ngalahirkeun bisa ngabalukarkeun jadi lolong. Ku alatan iru, gonore kudu geura-giru ditungkulan kalayan intensif.


text:
Inti sél
Inti sél atawa nukleus nyaéta organél nu kapanggih dina sél éukariotik. Organél ieu ngandung kalolobaan materi génétik sél jeung wangun molekul DNA liniér panjang nu nyieun kromosom babarengan kalayan rupa-rupa jenis protéin. Gen di jero kromosom-kromosom ieu nu nyieun genom inti sél.
Fungsi utama nukleus nyaéta pikeun ngajaga integritas gen-gen kasebut sarta ngadalikeun aktivitas sél kalayan ngokolakeun éksprési gén. Sajaba ti éta, nukleus ogé boga fungsi pikeun mengorganisasikan gen waktu lumangsung pembelahan sél, mroduksi mRNA pikeun mengkodekan protein, minangka tempat sintesis ribosom, tempat lumangsungna réplikasi sarta transkripsi ti DNA, sarta mengatur iraha sarta di mana éksprési gen kudu dimimitian, dijalankeun, sarta dipungkas.


text:
Selasa, 13 November 2012
Dongeng Bahasa Sunda : Hayam Kongkorongok Subuh
Do you like this story?
Sanggeus mikir manehna inget ka sobatna sakadang titinggi, maksudna arek nginjeum tanduk ka sakadang jago haritamah jago teh aya tandukan menta di anteur ka titinggi. Sanggeus aprok dicaritakeun sakabeh pamasalahan naga ka jago. Maksudnamah nginjeum tanduk ka jago, engke dianteurkeuna deui ku sakadang titinggi cak sakadang naga.
Hayam jago teu nembalan lantaran apal jahat jeung licikna naga. Lila-lila naga ngarayu, jago oge merekeun tandukna ka sakadang naga. Cak naga ka jago “engke tandukna dibalikeun deui dianteurkeun ku titinggi samemeh balebat, lamun balebat can balik wae bisi kaula poho ngawangkong jeung dewa, anjeun mere tanda weh kongkorongok sing tarik.”
Geus kitumah jung weh naga jenug titinggi the arindit. Isukna samemeh balebat hayam jago kongkorongok satakerna. Sakali dua kali titinggi teu datang wae, terus jago teh kongkorongok sababaraha kali deui, tapi tetep titinggi teu dating keneh bae. Nepi ka brayna berang titinggi teu datang-datang.
“Keun sugan cenah peuting engke” pok hayam teh. Tapi weleh ditunggu nepi kasubuh titinggi teu dating keneh wae. Pohara ambekna hayam jago nepi ka nyancam lamun titinggi dating arek di pacok nepikeun ka paehna.
Ti harita hayam jago teh tiap-tiap subuh kongkorongok sarta mun papanggih jeung titinggi sok langsung dipacok nepi ka paehna, males pati dumeh kungsi ngabobodo.
This post was written by: Franklin Manuel
Franklin Manuel is a professional blogger, web designer and front end web developer. Follow him on Twitter


text: 1Surat ti simkuring, kokolot jamaah. Kahatur saderek Gayus, kanyaah simkuring dina bebeneran. 2Paneda simkuring, mugi saderek tetep sehat walafiat lahir batin. 3Aya wartos ti dulur-dulur anu daratang ka simkuring, yen saderek pohara pageuhna kana bebeneran: Sakumaha aranjeun geus nohonan pamentana kayaktian. 4Pikeun simkuring mah, taya deui anu matak leuwih bungah, lian ti upama ngadenge nu jadi anak aya dina jalan anu bener. 5Kumaha pageuhna saderek kana kayaktian, tembong, nya eta basa kadatangan ku dulur-dulur saiman anu can wawuh tea; kapan ku saderek teh pohara diuruskeunana. 6Tah perkara eta, anu dicaritakeun ku dulur-dulur di dieu teh, di jamaah. Kacida hadena, manawi saderek kersa deuih ngabantu maranehna pikeun neruskeun perjalanana ku jalan ngabantu mangusahakeun pibekeleunana. Asal bae, hal eta teh, kamanah ku Pangeran. 7Sabab maranehna, laleumpangna teh keur nohonan kawajiban ti Al Masih tur ti anu henteu saiman mah, pamohalan meunang pitulung. 8Nya urang anu wajib ngabantu maranehna; eta teh, tandaning urang milu digawe babarengan nyebarkeun kayaktian. 9Simkuring geus ngirim surat pondok ka jamaah. Tapi jelema anu ngaran Diopretes teu resepeun, dumeh manehna hayang jadi pamingpin. 10Engke, upama simkuring ka dinya, kalakuanana rek dibolekerkeun. Gawena, ka ditu ka dieu, ngan ngomongkeun bae simkuring sarta omonganana, mani nyararugak. Teu anggeus ku sakitu bae sabab ka dulur-dulur anu anyar datang oge, mani embung narima. Aya anu arek narima ge, ku manehna dihalang-halang; malah antukna dikaluarkeun pisan ti jamaah! 11Lain turutaneun, nu goreng kitu mah. Wajib ditiru soteh, lamun alus. Jelema nu hade lampah memang asal ti Allah. Ari goreng lampah mah kalakuan jelema anu can nyaho ka Allah. 12Tapi nu saurang deui, — anu ngaran Demetrius — eta mah ku itu ku ieu pada ngaluskeun tur memang bener bukti yen manehna jelema hade. Manehna mah, ku simkuring oge diaku pisan. Saderek tangtu percaya kana benerna ieu omongan simkuring. 13Rea keneh picaritaeun simkuring teh, tapi moal ku jalan surat. 14Engke bae ari urang geus tepung, pahareup-hareup; hal eta, urang omongkeun. Sabab simkuring, geus aya niat hayang buru-buru nepungan. 15Mugi saderek marendak kawilujengan. Aya salam ti sobat-sobat anjeun. Pangnepikeun oge salam simkuring ka sakabeh sobat-sobat sarta kawawuhan-kawawuhan.