text:
Saroja
Saroja (Nelumbo nucifera Gaertn.) nyaéta spesies tutuwuhan cai ti genus Nelumbo (taraté) anu asalna ti India. Di Indonésia, tutuwuhan ieu ogé mindeng disebut taraté anu sabenerna mangrupa genus Nymphaea. Saroja kungsi dipikawanoh kalawan ngaran binomial Nelumbium speciosum (Willd.) atawa Nymphaea nelumbo.
Gagangna ngawangun silinder anu kosong di tengahna pikeun jalan ngaliwat hawa. Daunna aya dina beungeut cai, kaluar tina gagang anu asalna tina akar anu aya dina jero leutak atawa dadampar balong, walungan atawa ranca. Luhur ieu tutuwuhan kira-kira hiji méter nepi ka hiji satengah méter.
Daunna tumuwuh ka luhur, luhureun beungeutcai. Daun ngawangun bunderan tanpa potongan, rérégéan di bagian sisi, kalawan urat daun nu ngariung ka tengah daun. Garis tengah daun bisa ngahontal 60 cm. Beungeut daun ngandung lapisan lilin sahingga cai anu murag kana beungeut daun ngabentuk buleudan cai.
Kembangna boga garis tengah nepi ka 20 cm, boga warna bodas beresih, konéng atawa kayas, kaluar tina gagang anu kuat nyongcolang di luhureun beungeut cai. Kembang mekar dina bulan Juli nepi ka Agustus.
Aya sawatara rupa kultivar pikeun saroja jeung wangun sarta warna kembang anu rupa-rupa. Taraté (genus Nelumbo) mangrupa lambang nagara India.
Daptar eusi
Mangpaat[édit | édit sumber]
Kembang saroja éndah ditempo sahingga réa dipaké minangka panghias balong di taman-taman. Akarna ngeunah didahar sarta réa dipaké dina asakan Jepang, asakan Tionghoa, sarta asakan India. Akar anu didahar atah bisa jadi sumber népana parasit Trematoda.
Sikina beunghar ku tipung sahingga bisa didahar atawa dikokolakeun jadi bahan kadaharan. Siki anu dikulub, dilemeskeun sarta dicampur gula jadi eusi kuéh bulan anu didahar dina Festival Pertengahan Musim Gugur (Mooncake festival). Di Tiongkok, siki anu masih ngora diinum minangka gaganti entéh. Bongkol anu barolong kawas kandang nyiruan dijual dina bentuk garing minangka palengkep dina seni ngararangkén kembang garing.
Daunna rubak sahingga mindeng dipaké minangka pamungkus, utamana pamungkus lauk di pasar tradisional saméméh pamakéan kantong palastik jadi populer.
Téknik melak[édit | édit sumber]
Pepelakan bisa tmuwuh tina siki anu geus kolot atawa akar. Saroja bisa dipelak dina pot nu eusina taneuh leutak anu caian.
Sajarah[édit | édit sumber]
Di jaman Mesir kuno, seroja kapanggih tumuwuh babarengan jeung taraté spésiés Nymphaea caerulea di sisi walungan Nil. Bangsa Mesir jaman Firaun pohara ngamuliakeun tangkal saroja, ku kituna kembang, buah, sarta daunna dijadikeun motif dina arsitektur candi. Ti Mesir, saroja dibawa ka Assiria sarta sumebar ka Pérsia, India, sarta Tiongkok. Dina taun 1787, Sir Joseph Banks mawa saroja ka Éropa Kulon pikeun dipelak dina jero imah kaca di kebon raya
Tempo ogé[édit | édit sumber]
Rujukan[édit | édit sumber]
- (en) The Sacred Lotus (Nelumbo nucifera)
- (en) Plant Cultures: botany, history and uses of sacred lotus
- (en) Lotus: From a Pond to a Palace Dome ku Prof. P.C. Jain sarta Dr Daljeet.
- (en) Pacific Island Ecosystems: Nelumbo nucifera


c: text/html

text:
Sirah
Sirah atawa hulu téh nujul ka bagian rostral (tina posisi anatomis) nu ilaharna ngandung uteuk, panon, ceuli, irung, jeung baham (masing-masing boga pancén, kayaning nempo, ngadéngé, ngambeu, jeung ngasaan). Aya sababaraha sato nu teu boga hulu, tapi bentuk simétri bilateral mah lolobana boga. Sirah dina basa lemesna disebut mastaka.[1]
Daptar eusi
Anatomi manusa[édit | édit sumber]
Bagian hareup (ventrum) sirah tempat perenahna panon, ceuli, jeung baham disebut beungeut. Luhureun panon disebutna tarang, handapeun baham disebutna gado. Normalna, di bagian luhur jeung tukangeun sirah téh sok aya rambut.
Di kalolobaan sato kompléks, hulu téh nyambung ka bagian awak lianna ngaliwatan beuheung.
Sirah teh bahasa sae na disebatna mastaka. Dina mastaka teh aya panon nu dianggo pikeun ningali, aya pangambung nu dianggo pikeun ngambu seuseungitan, aya cepil nu dianggo pikeun ngadangu sora, aya baham nu dianggo pikeun nyarios atanapi tuang, aya lambe, alis, jeung nu sanesna. ari bagian payun mastaka nu aya nu tadi disebatkeun teh namina pamenteun. ( http://dewi.staff.ipb.ac.id)
Tulang sirah[édit | édit sumber]
Tulang sirah manusa sacara koléktif disebut tangkorék atawa tangkorak, nu kabagi kana cranium (sakabéh tulang tangkorak) jeung rahang. Fitur tangkorak pangbéda antara mamalia jeung non-mamalia nyaéta ayana tilu tulang ceuli (disebut osikel):
Osikel ieu mangrupakeun komponén penting pangrungu mamalia. Sato lianna boga tulang tunggal nu umumna disebut columella.
Cranium bisa dibagi kana tutup tangkorak (atawa calvarium) jeung basa. Cranium ngawengku sababaraha tulang nu ngahiji dina sambungan nu disebut sutures; sababaraha sutures ngahiji jadi pterion. Prosés ngahijina tulang ieu lumangsung in utero pikeun ngabungkus organ pangpentingna: uteuk. Najan ngagabungna tulang-tulang ieu téh geus lengkep méméh borojol, aya bagian jaringan serat (disebut fontanelle) nu kakara ngahiji kalawan sampurna dina mangsa puber.
Rujukan[édit | édit sumber]
- Head, Wikipédia édisi basa Inggris (6 Juli 2006)
- Mike Hunt, Human Evolution: An Introduction to Man's Adaptations (4th edition), ISBN 0-202-02042-8

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Téktonik
Téktonik lémpéng (tina kecap basa Yunani pikeun "hiji hal anu ngawangun", tektwv, tekton) nyaéta hiji téori dina géologi nu dimekarkeun pikeun nerangkeun kajadian ngisedna buana, jeung ayeuna ieu téori geus ditarima ku mayoritas élmuwan anu icikibung dina jero éta widang. Dina téori téktonik lémpéng ieu, bagéan pangluarna tina interior Bumi diwangun ku dua lapis, lapis beulah luar litosfir jeung bagéan beulah jero asténosfir.
Litosfir dasarna "ngambang" dina asténosfir tur paparisah jadi sapuluh lémpéng utama: lémpéng Afrika, Antartika, Australia, Érasia, Amérika Kalér, Amérika Kidul, Pasifik, Cocos, Nazca, jeung India. Lémpéng ieu (sarta sababaraha lémpéng leutik séjénna) gerak kalayan silih patali di antara maranéhannana dina salah sahiji tina tilu wangun wates lémpéng: konvergén (dua lémpéng silih surung), divergén (dua lémpéng gerak silih jauhan), jeung robah (dua lémpéng silih dorong nepi ka gésér, patumpang-tindih). Kajadian lini, aktivitas gunung berapi, wangun pagunungan, jeung jungkrang sagara aya di sapanjang wates-wates lémpéng éta (hususna di sabudeureun "Cingcin Api Pasifik").


text:
Monyét
Monyét mangrupa anggota dua ti tilu golongan primata simian. Dua golongan ieu nya éta Monyét Dunya Anyar jeung Monyét Dunya Kuna nu kabéhna ngawengku 200-an spésiés. Monyét ogé dibédakeun jeung kera (Ing. ape) kayaning simpanseu jeung gorila.
Ukuran monyét rupa-rupa pisan, ti mimiti Marmosét Pigmi nu jangkungna 10 cm (kaasup buntut) sarta beurat 120 g, nepi ka Mandril jalu nu jangkungna saméter sarta beurat 35 kg. Aya nu hirup na tangkal (arboréal), aya ogé nu hirup di lapang jukut/sabana. Kadaharanana rupa-rupa gumantung ka spésiésna, tapi ilaharna mah bungbuahan, daun, kakacangan, sisikian, kembang, serangga, lancah, endog, jeung sato leutik.
Sababaraha ciri nu ngabédakeun dua golongan monyét di antarana buntut préhénsil (bisa 'nyepeng', meulit) monyét Dunya Anyar nu teu dipiboga ku monyét Dunya Kuna.
Daptar eusi
Monyét na kandang[édit | édit sumber]
Na kapal laut[édit | édit sumber]
Nalika bangsa Inggris munggaran ngaranjah Aprika, anak monyét sok dibawa kana kapal salaku hiburan, nu satuluyna aya nu diasupkeun ka kebon binatang. Monyét kukutan jaman kiwari di Inggris, loba di antarana nu mangrupa turunan ti monyét jaman Viktoria tadi. Kajadian modél kitu sigana lumangsung ogé jaman Perang Napoléon.
Sato ingon[édit | édit sumber]
Najan katémbongna pikalucueun, loba nu nganggap yén monyét mah lain ingueun, utamana mah kusabab monyét mah hésé dilatihna. Malah mun kaganggu atawa teu disenangkeun, monyét bisa robah jadi galak sarta ngaganggu.
Sato percobaan[édit | édit sumber]
Monyét mindeng dipaké dina percobaan laboratorium, utamana mah kusabab sarua jeung manusa salaku primata.
Klasifikasi[édit | édit sumber]
Béréndélan di handap ieu merenahkeun rupa-rupa famili monyét (dikandelan) dina klasifikasi primata. Catet yén golongan pangleutikna nu ngawengku monyét nyaéta Simiiformes, simian nu ogé ngawengku kera.
- ORDO PRIMATA
- Subordo Strepsirrhini: prosimian non-tarsier
- Subordo Haplorrhini: tarsier, monyét jeung kera
- Infraordo Tarsiiformes
- Famili Tarsiidae: tarsier
- Infraordo Simiiformes: simian
- Platyrrhini: monyét Dunya Anyar
- Famili Cebidae: marmosét, tamarin, kapucin jeung 'monyét bajing'
- Famili Aotidae: 'monyét peuting', 'monyét bueuk', douroucoulis
- Famili Pitheciidae: titis, sakis, jeung uakaris
- Famili Atelidae: 'monyét howler', 'monyét lancah', jeung 'monyét woolly'
- Catarrhini
- Superfamili Cercopithecoidea
- Famili Cercopithecidae: monyét Dunya Kuna
- Superfamili Hominoidea
- Famili Hylobatidae: gabon ('kera leutik')
- Famili Hominidae: manusa jeung kera badag lianna
- Superfamili Cercopithecoidea
- Platyrrhini: monyét Dunya Anyar
- Infraordo Tarsiiformes
Sioh[édit | édit sumber]
Monyét mangrupa sioh ka salapan dina daur 12 taun dina kalénder Cina.
Rujukan[édit | édit sumber]
- Monkey, Wikipédia édisi basa Inggris (8 Maret 2006).
- "The Impossible Housing and Handling Conditions of Monkeys in Research Laboratories", by Viktor Reinhardt, International Primate Protection League, August 2001
- Inside the monkey house at Covance, shot undercover by the British Union for the Abolition of Vivisection
- The Problem with Pet Monkeys


text:
Entri Populer
-
Sisindiran Panggeuing keur ummat (I) Oleh Fikri Aqsmaul Gholassahma di "Nyunda Tur Nyantri"_(ᮑᮥᮔ᮪ᮓ ᮒᮥᮁ ᮑᮔ᮪ᮒᮢᮤ_) · SISINDIRAN P...
-
Maskumambang Dikintun: koryati (202.51.230.139) Kaping: 17.02.2004 09:52 Pupuh 11: Maskumambang Duh manusa mana kaniaya teuing teu aya ...
-
SISINDIRAN PANGGEUING KEUR UMMAT ( II ) # R é k nyaba ka lembur binbul Ngaborongkol ti Mang Yaya r é a jalma ngaku rosul barong tong ...
-
Kumpulan Pribahasa (Babasan/Paribasa) Sunda Jeung Hartina Ditulis oleh Administrator Selasa, 26 Janu...
-
Pandangan Hirup Urang SUNDA Kintunan : Mang Alip (Tina Dokumen SALAKANAGARA) 1.Urang Sunda sabage pribadi ((Kudu hade gogog hade tagog...
-
“TINA jeung TI NU, DINA jeung DI NU, KANA jeung KA NU” Oleh Iing Firmansyah di NYARIOS SUNDA (NGAMUMULÉ BASA SUNDA) · Antara tina jeung...
-
“Menulis Artikel”(chapter: one) 1. Pengertian Artikel. M enulis Artikel pada hakikatnya merupakan pengungkapan Pendapat atau ...
-
zSHARE video - Naruto Movie - The Lost Tower_2_.mp4.flv
-
Asmarandana Laras: Salendro Watek: silih asih silih pikanyaah atawa mepelingan. 1 Pada := 7 padalisan. Pupuh 1: Asmarandana Eling eling...
-
SALAT ZUHUR KETIKA IED HARI JUMAT SALAT ZUHUR KETIKA IED HARI JUMAT Oleh: Amin Saefullah Muchtar [ Ibnu Muchtar] Ketika Nabi mengalami...
Jumat, 22 April 2011
Carita Pondok " Imut Tingtrim"
RET deui ras deui, ret deui ras deui. Enya kitu, ret deui ka Indung, ras kana rupa-rupa yasana ka sorangan sakulawarga jeung rupa-rupa kahadeanana ka sasama jalma nu lian, sarta kapengkuhanana dina ngalaksanakeun papagon agama. Nuluy rus-ras teh, kana kalakuan sorangan ka kolot, hususna ka Indung sorangan, nepi kana hiji pananya, "Kumaha ari aing? Geus nepi ka mana ngugung-ngugung jeung nulung Indung teh? Diimpleng-dipeleng; kabeh jalan nu geus kaliwatan dipapay disawang, dilenyepan dirarasakeun, tapi pananya tacan bisa kajawab, kalah kateug deui dina pananya lianna: Naon wae tanda, yen diri teh geus cukup babakti ka Indung anu ngakandung? Nya, nepi ka pananya panungtung: Naha diri teh kaasup golongan nu mana? Kaasup ka golongan nu dirahmat ku Alloh atanapi anu dila'nat ku Mantenna?" Leng, bray, leng, bray, kolebat, kolepat, jorelat, bruh-breh lengkah-lengkah kuleuheu. Aya saudat-saudat gurat-gurat barodas, tapi da meh kasilep ku lengkah-lengkah nu teu atra beresihna; boa saukur nyesakeun titik-titik-hideung nu ancal-ancalan tur munasabah, mun dikumpulkeun bakal ngalimpudan gurat-gurat bodas nu teu sabaraha reana.
Kolebat, ngolebat mangsa keur budak-mangsa geus inget jeung tenget, tapi mun disawang ti ayeuna, harita kaasup nu tacan boga wiwaha: Hirup teu kaopan, kahayang teu kacumponan, ka kolot ngabarungsinang. Tacan eureun gogoakan mun kolot tacan ngupahan. Pantes mun harita kolot keuna ku aral-subaha, da adat sorangan beda ti nu lian. Tapi nu karasa harita, geuning kolot mah, hususna Indung ngan sabar jeung sabar we. Ngan dina enyana sorangan pikeuheuleun ge, meureun kolot mah lautan hampura, da sorangan harita jajauheun keneh kana bisa mikir panjang tur rangkepan cara ayeuna.
Kolepat sajorelat ngolepat mangsa rumaja-mangsa dinangna-dinengne dipikanyaah ku sarerea: sagala dicukupan ku Indung jeung Bapa;disuwuk ongkoh ku dulur jeung baraya nu geus darewasa jeung rarumah tangga. Batur jauh cararunduk, sobat-sobat nu deukeut nu anggang dararatang.Di sakola di pangulinan didareukeutan ku batur saumur, jadi pangimpungan batur saentragan. Ari diri asa aing pangpangna : pangbenerna, pangbisana, pangjugalana, jeung pangsagala lianna;padahal mun harita disawang ti ayeuna bisa jadi harita teh pangsombongna, pangbedegongna, pangbedang-wangkelangna, jeung pangteubenerna lianna. Sarerea kudu ngagugu kana kahayang sorangan: ceuk sorangan hideung, kabeh babaturan kudu milu hideung; ceuk sorangan beureum kabeh kudu milu beureum, jeung sajabana. Kabeh babaturan kudu implut ka sorangan dina sagala perkara.Mun babaturan teu biluk, teu euleum-euleum disieuhkeun. Sirung-sirung takabur patingpecenghul, kembang-kembang deleka ka nu teu dipisuka laligar, kabedang-kawangkelang ka kolot mimiti ngaracunan kahirupan mangsa harita. Tara ieuh dipikiran dilenyepan, yen ka mana wae sorangan indit, Iblis teu weleh ngingiclik-ngukuntit, maksud ngagoda luyu reujeung sumpahna. Rasa kaduhung kana hiji perkara nu karasa salahna ukur datang saliwatan-saliwatan, henteu namperkeun kakuatan pikeun ngarobah kalakuan sorangan. Tapi, dina kaayaan diri kitu, Indung mah tetep dina tangtunganana: sabar, tawekal, dina nyiraman ku kanyaahna lahir jeung batinna. Lahirna taya basa karugian ku matrerina, dina cisoca kaihlasanana teu weleh ngagolontor du'ana keur kajembaran sorangan.
Umur sorangan nambahan, atikan ngajembaran, boh atikan umum boh atikan agama, da
geuning Indung mah estu mentingkeun pisan kana atikan keur sorangan teh, sanajan tina ladang dug cinetek miceunan kesang sorangan, sab kayaayaan ekonomi kulawarga sanggeus Bapa ninggalkeun tiheula karasa beuratna. Indung mah eces ludeungna, sanajan kudu nyanghareupan gulungan ombak kahirupan anu sakapeung kacida gangasna. Bisa jadi enya, ku kuatna pangaruh atikan jeung pangaruh lingkungan gaul sabudeureun tempat cicing, sanggeus kuring jeung Indung pindah ti lingkungan samemehna ka lingkungan anyar nu aya di sabudeureun Pondok Pasantren At-Taqwa, karasa ku sorangan mimiti aya robahan-robahan kabiasaan. Najan kitu tetep karasa, gegedena mah robahan-robahan dina sikep hirup sapopoe teh ku alatan yasa Indung, anu teu pegat-pegat nyimbeuhan ku kanyaah anu merenah.Nya ti harita kasongong, kasombong, kabedegong, kabedang-wangkelang teh, boh ka Guru, boh ka babaturan, jeung ka nu lianna mimiti ngurangan, da geuning loba conto, boh nu kajadian di lingkungan kulawarga, lingkungan sakola atawa lingkungan campur gaul lianna; boh conto hade keur turutaneun, boh conto goreng pikeun singkaheun. Najan kitu harita ge rumasa, jauh tangeh keneh, ari kudu kaasup anak anu "waladun solihun yad'u lahuma" mah.
Ret deui ka Indung, ras deui kana kahadeanana jeung ras kana kalakuan sorangan mangsa rumaja, malah geus jadi pamuda;mangsa keur ngawula kana pangaresep, hususna kana olah raga voli.
"Den, wayahna isukan mah milu gotong royong melur jalan heula!" ceuk Indung hiji waktu.
"Ih, ari Ema, apan Deny bade latihan!" tembal teh bari jejebris.
"Atuh nyelang we sapoe mah, Kasep! Sapoe ge henteu cenah, paling nepi ka memeh wanci lohor," ceuk Indung deui.
"Ema, latihan isukan teh penting pisan, ngahangkeutkeun, bade aya pamilihan pamaen voli kanggo tim kacamatan!" cekeng ngayakinkeun Indung.
"Euh kitu, hanjakal atuh, nya. Enya lebar atuh ari rek aya pamilihan pamaen mah, mangka bejana Deny mah kaasup anu hade volina!"
"Enya, Ma, kitu," atoh we nu aya, Indung nyarita kitu teh.
"Enya, keun bae atuh. Satadina mah pedah bae, Bapa keur teu sehat, jeung biasaana Deny voli teh sok sore," ceuk Indung deui. "Ari kitu mah nya keun bae, Ema rek sasadu we ka Ketua RW!"
"Keun bae, Ma, ari Deny rek aya pamilihan pamaen voli mah, " ceuk Bapa ka Indung bari norojol ti kamar, jigana ngadangueun harita teh.
"Muhun, atos eta oge," tembal Indung "Deny mah jongjon bae rek voli mah, muga-muga kapilih jadi anggota tim kacamatan," pokna deui ka sorangan.
"Enya kitu, Den, ulah galideur rek voli mah," Bapa oge ngajurung pisan harita teh. "Muga-muga bae isukan mah Bapa sehat pisan. Dina henteuna oge keun bae, kerja bakti
mah rek ngeureuyeuh bae, sakadugana."
Isaukna ge teu nolih ieuh ka jalma-jalma nu geus karumpul rek melur jalan mah, najan kaliwatan, ngungkug bae ngidul harita teh, rek ka lapang voli. Biasanma ge unggal latihan voli teh lungsur-langsar, naha atuh harita mah bet kudu ngalaman kajadian nu teu dipiharep: Sa-set ge tacan rengse voli teh, sorangan dibere "umpan" ku babaturan gigireun, bola melentung luhureun net, sorangan ngawahan, jleng luncat sataker tanaga bari leungeun katuhu siap nyemes; naha atuh samemeh bola nepi ka ukuran semeseun teh, leng sirah dumadakan lieur lain meumeueusan, titingalian asa tingburinyay. Atuh puguh we memeh bola semeseun digebot ku sorangan ge geus kapiheulaan ku nu nga-blok. Basa suku antel deui kana taneuh, jolongjong teh, asa aya nu nyurungkeun ti tukang, jedak tarang kana tihang net tina beusi, leng, leng, koleang, les teu inget di bumi alam.Duka geus sabaraha menit lilana, da basa inget deui teh geus dina ranjang, bari tarang nu diperban karasa nyut-nyutan.
"Ema, hapunten Deny...kamari ngab....," ceuk sorangan teu kebat, diantelan manten dua ramo indung bari carinakdak. Sababaraha keclak cisocana murag kana dada sorangan.
"Geus, tong loba pikiran..., ti kamari keneh ge ku Ema geus dihampura...," pokna bari neuteup. "Nu penting muga-muga hidep buru-buru cageur."
Gusti Nu Agung, meureun Indung mah ti poe memehna oge geus terangeun, sorangan ngabohong teh. Reup panon dipeureumkeun, era kacida neuteup raray anjeunna teh, rumasa geus nyieun dosa.
Eta mah ngan salasahiji kajadian. Lain sakali duakali boga laku lampah goreng anu matak ngajaheutkeun Indung teh. Tapi angger bae geuning, Indung mah dina deudeuhna dina asihna, jeung dina kamelangna ka sorangan, anu mudal tina batinna anu putih-beresih. Kadeudeuh, kaasih, kamelangna teh manjang deuih, nepi ka kiwari-nepi ka ayeuna keur ngoconan Si Bungsu, anu cikeneh dieengklek. Nepi ka ayeuna ku sorangan keur ret deui ret deui ka anjeunna, diserangkeun tina bangku nu keur didiukan.
Ret deui, tuluy nu keur ngoconan Si Bungsu teh ditelek-telek: Rambutna nu geus meh ngeplak bodas; socana nu geus ngelok jero;kulitna nu beresih geus ngariut-karijut, katambahan ku titik-titik hideung laleutik. Tapi ku kersaning Alloh SWT, salirana mah kaitung sehat jeung sehat bae, sanajan leumpang geus teu bisa gancang. Deudeuh..., dina waruga geus kitu, bisa keneh mere mangpaat, boh keur anak-incu jeung buyutna, boh keur jalma lianna. Istiqomah dina ibadahna taya babandinganana. Jasana? Wah, pimanaeun teuing sorangan mah bisa mulang tarima. Anu sidik mah ka kolot teh, hususna ka Indung, boa leuwih loba ngajaheutkeunana. Komo meureun ka Nu Maha Agung, rumasa hirup teh loba keneh rereged. "Astaghfirulloohal'adziim, Alladzii laa ilaaha illa huwal hayyul qoyyuumu wa atuubuu ilaih", ceuk hate.
"Bungsu, ieu cepeng heula, Si Asep!" ceuk Indung.
"Eu mang...ga, Ema," nembalan teh bari rada reuwas, da puguh Indung nyarita, bari sorangan keur maling teuteup, jeung rus-ras ka mangsa lawas.
"Ema bade netepan heula, ah," pokna deui bari jung nangtung, sanggeus sorangan ngadeukeutan budak nu keur diuk bari ngulang-ngulangkeun leungeun jeung haoh-haohan. "Saleng Apa heula, nya, Nini bade Alloh..., saleng bade bobo heula," nyarita ka budak teh, jiga ka nu geus bisa cacarita bae.
"Mangga, Nini, mangga....," cekeng bari mangku Si Bungsu, tuluy nyeta-nyeta budak
nyarita, mamagahan, bari jinisna moal ngartieun oge. "Wilujeng leleson, Nini....," bari ngulang- ngulangkeun leungeun Si Bungsu ka ninina.
Indung ngaleos ka jero. Sabot nungguan Lasmiati nu keur ka tampian mawa seuseuhan jeung isikaneun, sorangan mawa Si Bungsu ka Ceuk Arwinah. Mawa budak oge nyalse bae: Kahiji, kebeneran keur teu boga gawe, da borongan geus rengse. Kaduana, najan Lasmiati keur ka tampian, warung mah teu kudu ditungguan ieuh, da geus aya tilu poena ge henteu dibuka. Enya, wawarungan modal leutik, tuda, dibarung bari ngawulaan nu baralanja ngaranjuk, pantes mun kakara tanggal lilikuran ge geus runtang-ranting. Paling-paling euyeub deui ku barang-barang jualeun teh engke, awal bulan, sabada nu ngararanjuk malayar hutang. Sakitu oge alhamdulillah ketak, nepi ka ayeuna mah nu ngaranjuk teh jalujur, tara nyengsar tina jangjina, umumna mah. Nya ari saurang-urangeun mah jamak bae, da teu kituna ge apan sok bari sasadu, tur ku sorangan ge kama'lum alesanana mah. Keun bae sakitu mah, itung-itung nulungan saheulaanan bae, da sorangan ge apan sok butuh ku kahadean nu lian.
Balik ti Ceuk Arwinah teh, Si Bungsu diais ku indungna, sorangan mah jongjon bae ngosrek di pakarangan, nepi ka dur-dur bedug Ashar. Basa anak nu katilu jeung kaopat balik latihan Pramuka oge, sorangan jeung Lasmiati mah keur nyalse di bale harerupeun imah. Bari ngadayagdag na korsi males beunang nyieun sorangan tina awi, panon neuteup sababaraha hiji kenteng nu geus rarengat, ras ka Indung nu keur leleson di kamarna: Naha wayah kieu Indung tacan nyaring? Apan biasana oge tara kosi kapiheulaan salat, sanajan dina kaayaan waruga geus sakitu kolotna. Meureun kapulesan. Rek digeuingkeun, karunya, bisi asa kaganggu;teu digeuingkeun, waktu salat Ashar geus nyedek ka ahir, numatak rada nimbang-nimbang sajongjongan mah. Ngan inget kana amanatna nu enggeus-enggeus, sok menta digeuingkeun bisi kapulesan sare dina geus manjing mangsana salat, hate teu nogencang deui, leos bae sorangan ka jero imah.
Lalaunan naker, sorangan nyinggraykeun hordeng jeung nyurungkeun panto anu melenge. Ngeteyep ngadeukeutan Indung nu bangun ngageubra sare dina ranjangna.
"Ma....," lalaunan pisan nyarita teh. Ngahaja, hayang ngageuingkeun, tapi Indung ulah nepi ka asa kabetak, anu antukna hudang teh sok tuluy leng-lengan rieut. Tapi hate ge ngama'lum, pantes sora sorangan teu kadangueun oge, da puguh nu pules tea, atuh. "Maa, Emaa!" cekeng sakali deui. Tapi tetep, teu katembong usik-usik acan. Gog sorangan cingogo gigireun mastakana, ngarah sora sorangan deukeut kana cepilna. "Ema, geura gugah, " naha pules-pules teuing, ceuk hate. Ditelek-telek rarayna, rada ngalieuk ka katuhu; lambeyna bangun imut dina kaayaan tingtrim. Panasaran, saeutik simbutna dibuka;dicekel puhu pananganana. "Ma, Maa, Maaa....," dibarengan teuteup kacuriga; disidik-sidik renghapna, tuluy dicabak lebah angenna, "Maaa!" bari dioyagkeun salirana. Hate geus beda rasa, diteken urat nadina, dak-dumadak sorangan ngoceak."Emaaaaa!" ***
((Ku Itto Cs. Margawaluya))
Pangancikan, Rewah 1429 H.
(Basa mieling nu imut tingtrim dina mangsana mulang)
Kolebat, ngolebat mangsa keur budak-mangsa geus inget jeung tenget, tapi mun disawang ti ayeuna, harita kaasup nu tacan boga wiwaha: Hirup teu kaopan, kahayang teu kacumponan, ka kolot ngabarungsinang. Tacan eureun gogoakan mun kolot tacan ngupahan. Pantes mun harita kolot keuna ku aral-subaha, da adat sorangan beda ti nu lian. Tapi nu karasa harita, geuning kolot mah, hususna Indung ngan sabar jeung sabar we. Ngan dina enyana sorangan pikeuheuleun ge, meureun kolot mah lautan hampura, da sorangan harita jajauheun keneh kana bisa mikir panjang tur rangkepan cara ayeuna.
Kolepat sajorelat ngolepat mangsa rumaja-mangsa dinangna-dinengne dipikanyaah ku sarerea: sagala dicukupan ku Indung jeung Bapa;disuwuk ongkoh ku dulur jeung baraya nu geus darewasa jeung rarumah tangga. Batur jauh cararunduk, sobat-sobat nu deukeut nu anggang dararatang.Di sakola di pangulinan didareukeutan ku batur saumur, jadi pangimpungan batur saentragan. Ari diri asa aing pangpangna : pangbenerna, pangbisana, pangjugalana, jeung pangsagala lianna;padahal mun harita disawang ti ayeuna bisa jadi harita teh pangsombongna, pangbedegongna, pangbedang-wangkelangna, jeung pangteubenerna lianna. Sarerea kudu ngagugu kana kahayang sorangan: ceuk sorangan hideung, kabeh babaturan kudu milu hideung; ceuk sorangan beureum kabeh kudu milu beureum, jeung sajabana. Kabeh babaturan kudu implut ka sorangan dina sagala perkara.Mun babaturan teu biluk, teu euleum-euleum disieuhkeun. Sirung-sirung takabur patingpecenghul, kembang-kembang deleka ka nu teu dipisuka laligar, kabedang-kawangkelang ka kolot mimiti ngaracunan kahirupan mangsa harita. Tara ieuh dipikiran dilenyepan, yen ka mana wae sorangan indit, Iblis teu weleh ngingiclik-ngukuntit, maksud ngagoda luyu reujeung sumpahna. Rasa kaduhung kana hiji perkara nu karasa salahna ukur datang saliwatan-saliwatan, henteu namperkeun kakuatan pikeun ngarobah kalakuan sorangan. Tapi, dina kaayaan diri kitu, Indung mah tetep dina tangtunganana: sabar, tawekal, dina nyiraman ku kanyaahna lahir jeung batinna. Lahirna taya basa karugian ku matrerina, dina cisoca kaihlasanana teu weleh ngagolontor du'ana keur kajembaran sorangan.
Umur sorangan nambahan, atikan ngajembaran, boh atikan umum boh atikan agama, da
geuning Indung mah estu mentingkeun pisan kana atikan keur sorangan teh, sanajan tina ladang dug cinetek miceunan kesang sorangan, sab kayaayaan ekonomi kulawarga sanggeus Bapa ninggalkeun tiheula karasa beuratna. Indung mah eces ludeungna, sanajan kudu nyanghareupan gulungan ombak kahirupan anu sakapeung kacida gangasna. Bisa jadi enya, ku kuatna pangaruh atikan jeung pangaruh lingkungan gaul sabudeureun tempat cicing, sanggeus kuring jeung Indung pindah ti lingkungan samemehna ka lingkungan anyar nu aya di sabudeureun Pondok Pasantren At-Taqwa, karasa ku sorangan mimiti aya robahan-robahan kabiasaan. Najan kitu tetep karasa, gegedena mah robahan-robahan dina sikep hirup sapopoe teh ku alatan yasa Indung, anu teu pegat-pegat nyimbeuhan ku kanyaah anu merenah.Nya ti harita kasongong, kasombong, kabedegong, kabedang-wangkelang teh, boh ka Guru, boh ka babaturan, jeung ka nu lianna mimiti ngurangan, da geuning loba conto, boh nu kajadian di lingkungan kulawarga, lingkungan sakola atawa lingkungan campur gaul lianna; boh conto hade keur turutaneun, boh conto goreng pikeun singkaheun. Najan kitu harita ge rumasa, jauh tangeh keneh, ari kudu kaasup anak anu "waladun solihun yad'u lahuma" mah.
Ret deui ka Indung, ras deui kana kahadeanana jeung ras kana kalakuan sorangan mangsa rumaja, malah geus jadi pamuda;mangsa keur ngawula kana pangaresep, hususna kana olah raga voli.
"Den, wayahna isukan mah milu gotong royong melur jalan heula!" ceuk Indung hiji waktu.
"Ih, ari Ema, apan Deny bade latihan!" tembal teh bari jejebris.
"Atuh nyelang we sapoe mah, Kasep! Sapoe ge henteu cenah, paling nepi ka memeh wanci lohor," ceuk Indung deui.
"Ema, latihan isukan teh penting pisan, ngahangkeutkeun, bade aya pamilihan pamaen voli kanggo tim kacamatan!" cekeng ngayakinkeun Indung.
"Euh kitu, hanjakal atuh, nya. Enya lebar atuh ari rek aya pamilihan pamaen mah, mangka bejana Deny mah kaasup anu hade volina!"
"Enya, Ma, kitu," atoh we nu aya, Indung nyarita kitu teh.
"Enya, keun bae atuh. Satadina mah pedah bae, Bapa keur teu sehat, jeung biasaana Deny voli teh sok sore," ceuk Indung deui. "Ari kitu mah nya keun bae, Ema rek sasadu we ka Ketua RW!"
"Keun bae, Ma, ari Deny rek aya pamilihan pamaen voli mah, " ceuk Bapa ka Indung bari norojol ti kamar, jigana ngadangueun harita teh.
"Muhun, atos eta oge," tembal Indung "Deny mah jongjon bae rek voli mah, muga-muga kapilih jadi anggota tim kacamatan," pokna deui ka sorangan.
"Enya kitu, Den, ulah galideur rek voli mah," Bapa oge ngajurung pisan harita teh. "Muga-muga bae isukan mah Bapa sehat pisan. Dina henteuna oge keun bae, kerja bakti
mah rek ngeureuyeuh bae, sakadugana."
Isaukna ge teu nolih ieuh ka jalma-jalma nu geus karumpul rek melur jalan mah, najan kaliwatan, ngungkug bae ngidul harita teh, rek ka lapang voli. Biasanma ge unggal latihan voli teh lungsur-langsar, naha atuh harita mah bet kudu ngalaman kajadian nu teu dipiharep: Sa-set ge tacan rengse voli teh, sorangan dibere "umpan" ku babaturan gigireun, bola melentung luhureun net, sorangan ngawahan, jleng luncat sataker tanaga bari leungeun katuhu siap nyemes; naha atuh samemeh bola nepi ka ukuran semeseun teh, leng sirah dumadakan lieur lain meumeueusan, titingalian asa tingburinyay. Atuh puguh we memeh bola semeseun digebot ku sorangan ge geus kapiheulaan ku nu nga-blok. Basa suku antel deui kana taneuh, jolongjong teh, asa aya nu nyurungkeun ti tukang, jedak tarang kana tihang net tina beusi, leng, leng, koleang, les teu inget di bumi alam.Duka geus sabaraha menit lilana, da basa inget deui teh geus dina ranjang, bari tarang nu diperban karasa nyut-nyutan.
"Ema, hapunten Deny...kamari ngab....," ceuk sorangan teu kebat, diantelan manten dua ramo indung bari carinakdak. Sababaraha keclak cisocana murag kana dada sorangan.
"Geus, tong loba pikiran..., ti kamari keneh ge ku Ema geus dihampura...," pokna bari neuteup. "Nu penting muga-muga hidep buru-buru cageur."
Gusti Nu Agung, meureun Indung mah ti poe memehna oge geus terangeun, sorangan ngabohong teh. Reup panon dipeureumkeun, era kacida neuteup raray anjeunna teh, rumasa geus nyieun dosa.
Eta mah ngan salasahiji kajadian. Lain sakali duakali boga laku lampah goreng anu matak ngajaheutkeun Indung teh. Tapi angger bae geuning, Indung mah dina deudeuhna dina asihna, jeung dina kamelangna ka sorangan, anu mudal tina batinna anu putih-beresih. Kadeudeuh, kaasih, kamelangna teh manjang deuih, nepi ka kiwari-nepi ka ayeuna keur ngoconan Si Bungsu, anu cikeneh dieengklek. Nepi ka ayeuna ku sorangan keur ret deui ret deui ka anjeunna, diserangkeun tina bangku nu keur didiukan.
Ret deui, tuluy nu keur ngoconan Si Bungsu teh ditelek-telek: Rambutna nu geus meh ngeplak bodas; socana nu geus ngelok jero;kulitna nu beresih geus ngariut-karijut, katambahan ku titik-titik hideung laleutik. Tapi ku kersaning Alloh SWT, salirana mah kaitung sehat jeung sehat bae, sanajan leumpang geus teu bisa gancang. Deudeuh..., dina waruga geus kitu, bisa keneh mere mangpaat, boh keur anak-incu jeung buyutna, boh keur jalma lianna. Istiqomah dina ibadahna taya babandinganana. Jasana? Wah, pimanaeun teuing sorangan mah bisa mulang tarima. Anu sidik mah ka kolot teh, hususna ka Indung, boa leuwih loba ngajaheutkeunana. Komo meureun ka Nu Maha Agung, rumasa hirup teh loba keneh rereged. "Astaghfirulloohal'adziim, Alladzii laa ilaaha illa huwal hayyul qoyyuumu wa atuubuu ilaih", ceuk hate.
"Bungsu, ieu cepeng heula, Si Asep!" ceuk Indung.
"Eu mang...ga, Ema," nembalan teh bari rada reuwas, da puguh Indung nyarita, bari sorangan keur maling teuteup, jeung rus-ras ka mangsa lawas.
"Ema bade netepan heula, ah," pokna deui bari jung nangtung, sanggeus sorangan ngadeukeutan budak nu keur diuk bari ngulang-ngulangkeun leungeun jeung haoh-haohan. "Saleng Apa heula, nya, Nini bade Alloh..., saleng bade bobo heula," nyarita ka budak teh, jiga ka nu geus bisa cacarita bae.
"Mangga, Nini, mangga....," cekeng bari mangku Si Bungsu, tuluy nyeta-nyeta budak
nyarita, mamagahan, bari jinisna moal ngartieun oge. "Wilujeng leleson, Nini....," bari ngulang- ngulangkeun leungeun Si Bungsu ka ninina.
Indung ngaleos ka jero. Sabot nungguan Lasmiati nu keur ka tampian mawa seuseuhan jeung isikaneun, sorangan mawa Si Bungsu ka Ceuk Arwinah. Mawa budak oge nyalse bae: Kahiji, kebeneran keur teu boga gawe, da borongan geus rengse. Kaduana, najan Lasmiati keur ka tampian, warung mah teu kudu ditungguan ieuh, da geus aya tilu poena ge henteu dibuka. Enya, wawarungan modal leutik, tuda, dibarung bari ngawulaan nu baralanja ngaranjuk, pantes mun kakara tanggal lilikuran ge geus runtang-ranting. Paling-paling euyeub deui ku barang-barang jualeun teh engke, awal bulan, sabada nu ngararanjuk malayar hutang. Sakitu oge alhamdulillah ketak, nepi ka ayeuna mah nu ngaranjuk teh jalujur, tara nyengsar tina jangjina, umumna mah. Nya ari saurang-urangeun mah jamak bae, da teu kituna ge apan sok bari sasadu, tur ku sorangan ge kama'lum alesanana mah. Keun bae sakitu mah, itung-itung nulungan saheulaanan bae, da sorangan ge apan sok butuh ku kahadean nu lian.
Balik ti Ceuk Arwinah teh, Si Bungsu diais ku indungna, sorangan mah jongjon bae ngosrek di pakarangan, nepi ka dur-dur bedug Ashar. Basa anak nu katilu jeung kaopat balik latihan Pramuka oge, sorangan jeung Lasmiati mah keur nyalse di bale harerupeun imah. Bari ngadayagdag na korsi males beunang nyieun sorangan tina awi, panon neuteup sababaraha hiji kenteng nu geus rarengat, ras ka Indung nu keur leleson di kamarna: Naha wayah kieu Indung tacan nyaring? Apan biasana oge tara kosi kapiheulaan salat, sanajan dina kaayaan waruga geus sakitu kolotna. Meureun kapulesan. Rek digeuingkeun, karunya, bisi asa kaganggu;teu digeuingkeun, waktu salat Ashar geus nyedek ka ahir, numatak rada nimbang-nimbang sajongjongan mah. Ngan inget kana amanatna nu enggeus-enggeus, sok menta digeuingkeun bisi kapulesan sare dina geus manjing mangsana salat, hate teu nogencang deui, leos bae sorangan ka jero imah.
Lalaunan naker, sorangan nyinggraykeun hordeng jeung nyurungkeun panto anu melenge. Ngeteyep ngadeukeutan Indung nu bangun ngageubra sare dina ranjangna.
"Ma....," lalaunan pisan nyarita teh. Ngahaja, hayang ngageuingkeun, tapi Indung ulah nepi ka asa kabetak, anu antukna hudang teh sok tuluy leng-lengan rieut. Tapi hate ge ngama'lum, pantes sora sorangan teu kadangueun oge, da puguh nu pules tea, atuh. "Maa, Emaa!" cekeng sakali deui. Tapi tetep, teu katembong usik-usik acan. Gog sorangan cingogo gigireun mastakana, ngarah sora sorangan deukeut kana cepilna. "Ema, geura gugah, " naha pules-pules teuing, ceuk hate. Ditelek-telek rarayna, rada ngalieuk ka katuhu; lambeyna bangun imut dina kaayaan tingtrim. Panasaran, saeutik simbutna dibuka;dicekel puhu pananganana. "Ma, Maa, Maaa....," dibarengan teuteup kacuriga; disidik-sidik renghapna, tuluy dicabak lebah angenna, "Maaa!" bari dioyagkeun salirana. Hate geus beda rasa, diteken urat nadina, dak-dumadak sorangan ngoceak."Emaaaaa!" ***
((Ku Itto Cs. Margawaluya))
Pangancikan, Rewah 1429 H.
(Basa mieling nu imut tingtrim dina mangsana mulang)
Diposkan oleh Niskala_wastu_Kancana di 03.21
Langganan: Poskan Komentar (Atom)


text:
Oman
Kasultanan Oman mangrupa hiji nagara di Jazirah Arab bagian kidul-wétan, Asia bagian kidul-kulon. Oman tepung wates jeung Uni Émirat Arab di kalér-kulon, Arab Saudi di kulon, jeung Yaman di kidul-kulon.
Kira-kira 98,8% populasi Oman pangagem agama Islam. Sultanna ayeuna nyaéta Qaboos bin Said Al Said nu nyingkirkeun bapana sorangan, Said bin Taimur, nu maréntah ti 1932 nepi ka 23 Juli 1970. Lega wewengkon Oman leuwih kirang saparo lega Pulo Sumatra.
Tempo ogé[édit | édit sumber]
Tumbu luar[édit | édit sumber]
Tingali ogé Oman di Wikivoyage
Nagara panénjo
Afrika Tengah • Bosnia jeung Hérzégovina • Muangthai
Organisasi jeung masarakat Muslim panénjo
Front Pangbébas Nasional Moro • Républik Turki Siprus Kalér
Organisasi panénjo internasional
Organisasi Sabilulungan Ékonomi • Uni Afrika • Liga Arab • Gerakan Non-Blok • PBB
Afrika Kidul · Républik Afrika Tengah · Aljazair · Apganistan · Angola · Antigua jeung Barbuda · Arab Saudi · Bahama · Bahrain · Bangladésh · Barbados · Belarus · Belize · Bénin · Bhutan · Bolivia · Botswana · Brunéi · Burkina Faso · Burundi · Chad · Chili · Djibouti · Dominika · Républik Dominika · Ékuador · Éritréa · Éthiopia · Filipina · Gabon · Gambia · Ghana · Grénada · Guatemala · Guinéa · Guinéa-Bissau · Guinéa Khatulistiwa · Guyana · Honduras · India · Indonésia · Iran · Jamaika · Kamboja · Kamérun · Kénya · Kolombia · Komoro · Républik Kongo · Républik Démokratik Kongo · Koréa Kalér · Kuba · Kuwait · Laos · Lésotho · Libanon · Libéria · Libya · Madagaskar · Maladéwa · Malawi · Malaysia · Mali · Mauritania · Mauritius · Mesir · Mongolia · Maroko · Mozambik · Myanmar · Namibia · Nepal · Nikaragua · Nigér · Nigéria · Oman · Pakistan · Paléstina · Panama · Pantai Gading · Papua Nugini · Peru · Qatar · Rwanda · Saint Lucia · Saint Vincent jeung Grenadines · Sao Tome jeung Principe · Sénégal · Seychelles · Siérra Léone · Singapura · Somalia · Sri Lanka · Sudan · Suriname · Swaziland · Suriah · Tanjung Vérdé · Tanzania · Thailand · Timor Lésté · Togo · Trinidad jeung Tobago · Tunisia · Turkménistan · Uganda · Uni Émirat Arab · Uzbékistan · Vanuatu · Vénézuéla · Viétnam · Yaman · Yordania · Zambia · Zimbabwé
Arménia · Azerbaijan · Brasil · Republik Rahayat Cina · Él Salvador · Kazakhstan · Kosta Rika · Kroasia · Kyrgyzstan · Méksiko · Monténégro · Sérbia · Ukraina · Uruguay


text:
Waisak
Waisak atawa Waisaka (Pali; Sanskrit: Vaiśākha वैशाख) nyaéta hiji poe suci agama Buddha. Waisak ogé disebut Visakah Puja atawa Buddha Purnima di India, Saga Dawa di Tibet, Vesak di Malaysia jeung Singapura, Visaka Bucha di Thailand jeung Vesak di Sri Lanka. Ngaran-ngaran ieu dicokot tina bahasa Pali "Wesakha", nu aya kakaitana jeung "Waisakha" tina bahasa Sanskerta.[1] Di sababaraha tempat disebut ogé minangka "Poe Buddha".
Waisak dirayakan dina sasih Mei waktu caang bulan 14 (purnama sidhi) minangka pangeling-ngeling tilu kajadian penting, nyaéta:
- Lahirna Pangeran Siddharta di Taman Lumbini dina taun 623 S.M.,
- Pangeran Siddharta ngengingkeun Pencerahan Agung jeung jadi Buddha di Buddha-Gaya (Bodhgaya) dina yuswa 35 taun dina taun 588 S.M. (Saacan Masehi).
- Parinibbana (mangkat) na Buddha Gautama di Kusinara dina yuswa 80 taun dina taun 543 S.M.
Tilu kajadian ieu disebut "Trisuci Waisak". Kaputusan ngarayakeun ieu Trisuci Waisak, diputuskeun dina Konferensi Persaudaraan Buddhis Sedunia (World Fellowship of Buddhists - WFB) nu kahiji di Sri Lanka dina tahun 1950. Pangeling-ngeling ieu diayakeun pas purnama kahiji bulan Mei.
Waisak saenyana ngaran hiji bulan dina kalender India Kuno.
Ngaran-Ngaran Waisak[édit | édit sumber]
Dina tradisi Mahayana, poe ieu dicokot tina basa Sanskerta, वैशाख (Vaiśākha), jeung tina variana. Vesākha dikenal ku ngaran Vesak atawa Wesak (衛塞節) dina basa Sinhala.
Waisak ogé dikenal maké ngaran:
- बुद्ध पुर्णिमा/বুদ্ধ পূর্ণিমা Buddha Purnima atawa बुद्ध जयंती/বুদ্ধ জয়ন্তী Buddha Jayanti di India, Bangladesh jeung Nepal
- 花祭 (Hanamatsuri) di Jepang,
- 석가 탄신일 Seokka Tanshin-il (Hanja: 釋迦誕身日) dina Korea,
- 佛誕 (Mandarin: Fódàn, Kantonis: Fātdàahn) di komunitas basa Cina,
- Phật Đản dina Vietnam,
- ས་ག་ཟླ་བ། Saga Dawa (sa ga zla ba) dina Tibet,
- វិសាខបូជា Visak Bochéa dina Khmer,
- วันวิสาขบูชา Visakah Puja (atawa Visakha Bucha) dina Thai,
- ကဆုန်လပြည့်ဗုဒ္ဓနေ့ (Kasone la-pyae Boda nei), arti sacerewelna "Purnama Kason", bulan kadua dina kalender tradisional Burma,
- ວິຊຂບູຊ Vixakha Bouxa dina Lao,
- වෙසක් පසළොස්වක පෝය Vesak (Wesak) di Sri Lanka jeung Malaysia.
Pangeling-ngeling Waisak[édit | édit sumber]
Di Indonesia[édit | édit sumber]
Pengeling-ngeling Waisak di Indonesia nurut kana kaputusan WFB. Biasana dipusatkeun sacara nasional di komplek Candi Borobudur, Magelang, Jawa Tengah.
Runtuyan pangeling-ngeling Waisak nasional pokok acarana jiga kieu :[2]
- Dicokotna cai berekat ti cinyusu nu aya di Jumprit Kabupaten Temanggung jeung diseungeutna obor maké seuneu abadi ti Mrapen Kabupaten Grobogan.
- Ritual "Pindapatta", hiji ritual nu eusina mere sedekah dahareun keur para biksu (bhiksu/bhikku) ku masyarakat (umat), maksudna nyaéta mere kasempetan jang masyarakat keur neunden hiji kabajikan.
- Tapa (Samadhi, Semedi) di waktu detik-detik puncak purnama. Bulan purnama ieu ditangtukeun maké elmu falak kumargi kitu, bisa waé purnama téh ayana dina waktu siang.
Salian ti tilu acara poko biasana dilakukeun ogé pradaksina, pawei jeung acara kesenian.


text:
Udud
Ditulis ku Kang Ndoell
Dihareupeun t o k o , aya budak ng o ra keur nangtung. Dangdananana m o del ayeuna, make calana jin bula o , ka o s, sapatu jangkung jeung jaket tina kulit. Kacamata hideung nangklek dina tarangna. Leungeun kenca-na diasupkeun kana kant o ng jaketna.
R o k o k nu aya dina ram o leungeun katuhuna dised o t bangun nu nikmateun pisan, tuluy haseupna dikaluarkeun lalaunan, meni nyerebung. Acan ge satengahna, lung we r o k o k teh dialungkeung tuluy dikekesek ku sapatuna.
Nemp o p o lah budak ng o ra kitu, bapa-bapa nu nangtung gigireunana mel o ng. Ngarasa dipel o ng, si budak ng o ra balik mel o ng deui. Papel o ng-pel o ng.
"Aya naon, Pa ?", budak ngora nanya bari cekres deui nyeungeut r o k o k.
"Ah henteu", ceuk bapa-bapa,
"Jang, lain...Bapa mah ngarasa nyaah we eta duit dibeuleuman kitu. C o ba geura nya, lamun sap o e beak dua bungkus we, pan sabulan pasti geus 60 bungkus. R o k o k sabungkusna saeutikna lima rebu, sabulan teh meureun tilu ratus rebu. Sataun geus sabaraha, k o m o deui sapuluh tahun geura we pek itung. Mun eta duit dikumpulkeun, b o a bisa kabeuli imah atawa mobil."
Si budak ng o ra teu nembalan. Sirahna unggut-unggutan, jiga nu ngartieun eta bapa-bapa teh. Biwirna manyun, maju aya kana lima senti mah
"Ari Bapa teu ngaroko ?", si budak ng o ra nanya.
"Henteu jang, ti bubudak ge can pernah"
"Bapa gaduh m o bil ?"
"Ah, boro -boro mobil, rompok ge ngontrak keneh jang."
"Abdi mah, mobil gaduh, rompok ge tos gaduh.", ceuk budak ng o ra bari ngaleos.
Si bapa ngan ukur olohok.
Abah Téa


text:
1Dina hiji poe, waktu Isa ngawuruk jeung nyarioskeun Injil ka jalma rea di Bait Allah, torojol imam-imam kapala, ahli-ahli Kitab, jeung para kokolot nyalampeurkeun. 2Terus maranehna teh nanya kieu, “Cik sebutkeun ka kaula, make hak naon Anjeun nyieun hal sarupa kitu, saha anu ngawasakeuna-Na?” 3Waler Isa, “Kaula oge arek nanya ka aranjeun. Cik sebutkeun: 4Ari pangbaptis Yahya ti sawarga atawa ti jelema?” 5Aranjeunna nimbang-nimbang, “Disebutkeun ti sawarga, meureun dijawab-Na ku naon atuh teu dipercaya? 6Disebutkeun ti jelema, bisa-bisa urang dirempug ku rayat dibaledogan ku batu. Sabab cek maranehna mah, Yahya teh nabi.” 7Tungtungna, aranjeunna ngawalon teu terang bae ti mana eta pangbaptis Yahya teh. 8Saur Isa ka aranjeunna, “Atuh Kaula oge moal nerangkeun make hak naon Kaula nyieun hal sarupa kitu.” 9Geus kitu, Anjeunna nyarioskeun ieu misil ka jalma rea, saur-Na, “Aya nu muka kebon anggur, tuluy disewakeun ka sababaraha urang; geus kitu, manehna nyaba ka nagri sejen rada lila. 10Dina musim panen, manehna ngajurungan pagawena ka nu nyararambut tanahna, sina nyokot hasil bagianana. Tapi jurungan teh, ku eta anu nyarambut dipahala, terus disina balik nyamos. 11Ngajurungan saurang deui; tapi anu ieu oge dipahala, diera-era ku maranehna, terus sina balik nyamos. 12Ngajurungan deui katilu kalina; tapi nya kitu keneh ditareunggeulan, terus dijongklokkeun ka luareun kebon. 13Cek nu boga tanah: ‘Kumaha akal? Keun ayeuna mah anak nu ngan hiji-hijina sina ka ditu. Sugan ku anak aing mah sarieuneun.’ 14Tapi barang nyaho yen ayeuna mah anakna pisan anu datang, nu nyarambut tanah teh buru-buru sakait pada batur: ‘Ayeuna mah ahli warisna pisan, urang paehan sakalian, urang rebut warisanana.’ 15Tuluy anak nu boga tanah teh digusur ka luareun kebon, bek dipaehan. Cik, rek kumaha kira-kirana nu boga kebon teh ka eta jelema-jelema anu ngagarap tanahna? 16Tangtu datang ngabinasakeun maranehna, ari kebon anggurna dipercayakeun ka nu sejen.” Anu ngabarandungan eta misil nempas, “Palias dugi ka kitu!” 17Tapi ku Isa diteuteup, terus ngalahir, “Lamun kitu, naon atuh maksud ayat ieu anu ungelna: ‘Batu anu geus dipiceun ku tukang tembok geus dijieun batu juru?’ 18Anu tibeubeut kana eta batu, tangtu remuk; nu katinggang, tangtu bubuk.” 19Tuluy ahli-ahli Toret jeung imam-imam kapala neangan jalan rek nangkep Anjeunna harita keneh. Sabab karasaeun pisan yen anu ditujul dina misil Anjeunna teh, aranjeunna pisan. Tapi maranehna teh, teu barisaeun nanaon lantaran sieuneun ku rayat. 20Ti harita ahli-ahli Kitab jeung imam-imam kapala teh teu weleh ngintip-ngintip Isa. Tuluy maranehna, nitahan mata-mata sina api-api anu niat hade pikeun mancing kalepatana-Na dina ngawaler pertanyaan-pertanyaan maranehna; ku jalan eta, Anjeunna bisa diselehkeun ka nu nyepeng kawasa jeung wewenang, nya eta gupernur. 21Kieu cek mata-mata teh, “Guru, simkuring sadaya terang, sugri anu disaurkeun sareng diwurukkeun ku Anjeun teh leres. Tebih tina pupujieun, Anjeun ngajarkeun jalan Allah kalayan sajujurna pisan. 22Kumaha, simkuring sadaya kenging mayar pajeg ka Prabu atanapi teu kenging?” 23Tapi niat maranehna anu licik teh, ku Isa oge kauninga. Ku Anjeunna diwaler kieu, 24“Cik mana duit dinarna, ka dieukeun. Gambar jeung ngaran saha dina ieu duit teh?” Tembalna, “Gambar sareng ngaran Prabu.” 25Saur Isa ka maranehna, “Anu wajib disanggakeun ka Prabu, sanggakeun ka Prabu; anu wajib disanggakeun ka Allah, sanggakeun ka Allah.” 26Diwaler kitu di hareupeun jalma rea, maranehna bati ngabetem jeung heran ku walerana-Na lantaran teu bisa mancing kalepatan Anjeunna. 27Datang deui sababaraha urang Saduki ka Isa. Ieu golongan jelema-jelema anu teu percaya yen nu paraeh baris dihudangkeun deui. Maranehna nanya kieu ka Anjeunna, 28“Guru, Nabi Musa ngadamel parentah kieu ka urang: Upama hiji lalaki maot ninggalkeun bojo, tapi teu boga anak; dulur eta lalaki kudu nikahan urut bojona, supaya nu geus maot teh boga turunan. 29Di urang aya tujuh lalaki padudulur. Nu kahiji kawin ka hiji awewe; geletuk, manehna maot bari teu gaduh anak. 30Urut bojona ditikah ku nu kadua; 31teras ku nu katilu; kitu sareng kitu bae patuturut, tujuhanana oge maot patuturut bari teu gaduh anak. 32Tungtungna, awewena oge maot. 33Kumaha engke dina poe kiamat, saha pisalakieunnana teh, margi parantos ditikahan ku tujuhanana?” 34Waler Isa, “Urang dunya mah, nikah jeung ditikahkeun. 35Sabalikna, maranehna anu dianggap layak meunang ganjaran sawarga, — ana geus dihudangkeun deui ti alam maot — moal narikah jeung moal ditarikahkeun. 36Sabab geus kawas malaikat-malaikat, tur jaradi putra-putra Allah lantaran geus dihudangkeun deui tea. 37Hal hudangna deui nu geus paraeh, Nabi Musa geus nerangkeun dina ayat anu ngeunaan rungkun cucuk tea; waktu Pangeran nyebatkeun Anjeun Allah nu disembah ku Ibrahim, Allah nu disembah ku Isak, jeung Allah nu disembah ku Yakub. 38Anjeunna lain Allah nu disembah ku jelema-jelema nu paraeh, tapi Allah nu disembah ku jelema-jelema anu harirup; da kabeh jelema teh, hirupna pikeun Mantenna.” 39Waleran Anjeunna kitu disambut ku sawatara ahli Kitab, pokna, “Guru, tepat eta waleran teh!” 40Saterusna, aranjeunna teu waranieun deui nanya kitu-kieu ka Isa. 41Tapi Isa nyarios kieu ka aranjeunna, “Ku naon jelema-jelema nyarebut yen Al Masih teh Putra Daud? 42Kapan Daud ku anjeun dina kitab Zabur ngangkenna kieu: Pangeran geus nimbalan ka Jungjunan kaula: Geura calik katuhueun Kami, 43nepi ka kabeh musuh-musuh Hidep, ku Kami dijadikeun jojodog suku Hidep. 44Ka Anjeunna, Daud teh nyebatna Jungjunan; jadi, kumaha bisana jadi putra ongkoh?” 45Waktu jalma rea ngabarandungan keneh kasaurana-Na, Anjeunna nyarios ka murid-murid-Na, saur-Na, 46“Sing waspada ka ahli-ahli Kitab; maranehna osok jalan-jalan mamake jubah panjang, malar dihormat di pasar-pasar; di tempat ibadat diukna di tempat anu terhormat, nya kitu deui dina perjamuan-perjamuan. 47Maranehna sok ngaleglegan kahirupan randa-randa jeung macikeuh ku doa-doa panjang. Maranehna pinasti dihukumna leuwih beurat.”
Copyright
Learn More


text:
SUMANGET JANGKRIK
Bismillahirrohmanirrohiim
SUMANGET JANGKRIK
Dina hiji waktu jangkrik-jangkrik kumpul di sisi leuweung. Maranehna silih curhat mudalkeun eusi hate. Aya nu ngadongengkeun harga BBM naek, aya oge nu keur pusing mikiran budakna nu keur gering teu abeuli ubar... Ceunah ceuk tukang obat dolarna luhur keneh. Padahal dolar geus turun oge da embungeun milu turun hargana teh.
Ari jangkrik nonoman ngan mikiran harga udud nu teu turun-turun sedengkeun beuki dieu kabutuhan udud beuki ngalobaan. Teu cukup sabungkus. Katambah biaya minyak seungit jeung mahugi lamun rek apel.Aya golongan jangkrik nu katampona teh anteng wae teu pusing. Malah maranehna teh kalahkah asik nyieunan stiker. Aralus stikerna kelirna rupa-rupa. Tulisanna: "Hoy..! Bangsa Jangkrik Hudang, euy" kitu tulisanna teh aya deui tulisan nu eusina: "Sakali Jangrik tetep Jangkrik. Hidup bangsa JANGKRIK..!" terus nu hiji deui keur mungkusan stiker nu tulisanna: "JANGKRIK Inside".
Salah sahiji jangkrik nu kolot ngadeukeutan nu keur mungkusann stiker bari nanya. "Jang, alus euy stiker teh. Keur naon ieu teh?"
"Keur di tapelkeun dina panto, Bah! Ieu bah sok tapelkeun, nya!" jawab jangkrik bari nyodorkeun salambar.
"Alus, euy. Naon maksudna ieu teh?"
"Taroskeun we kaditu, tuh.." tembalna bari nunjuk ka jangkrik kalung ngora nu pangawakanna tegep keur maca buku SBJs (Sajak, Banyol Jangkrik salawasna).
"Jang Anom nu kasep, keur naon ilaing teh?"
"Eh.. Abah.. Ieu, bah nuju maca... Rame, Bah.. tulisan dulur urang di pangumbaraan. Aya sajak jeung banyol. Bade peryogi naon, Bah?" tembalna bangun daria.
"Ieu Abah di bere stiker ku si ujang itu tuh.. Abah hayang nyaho naon maksudna?"Si Jangkrik ngora nu memang mangrupakeun pilot project-na, ngarenghap heula.
"Ngahaja sim kuring jeung babaturan hayang ngamajukeun bangsa jangkrik. Da goreng-goreng teh urang mangrupakeun hiji seler leuweung nu minabanda pangabisa jeung seler leuweung lianna."
"Geuningan make nyieun nu kieu sagala? Olok kejo... Nyaho urang teh keur seuseut hirup. hayoh kalahkah nyieunan nu kawas kieu. Da nu kieu mah teu bisa di dahar."
"Kieu Abah Jangkrik. Maksud sim kuring saparakanca teh hayang ngahudangkeun sumanget hirup dulur-dulur urang. Sabenerna hirup seuseut teh bisa disanghareupan mun urang gede hate jeung gede sumanget. Lantaran salila ieu urang teh seuseut hirup lain wae urang pedah bodo. Sajaba ti eta kulantaran seler Jangkrik eleh sumanget jeung seler sejenna. Pedah seler urang mah ngan ukur bisa disada, padahal ukur disada wae oge sugan jeung sugan bisa ngaronjatkeun wiwaha seler. Ulah urang teh diwowoy terus ku seler maung ceunah ceuk manehna seler urang teh sorana alus, kalem, terus we urang teh dilalaworakeun nu ahirna dina ilubiung kahirupan leuweung urang teh ngan ukur kabagean sesa. Ari bukurna geus tampur ludes ku seler manuk, peucang, kadal, jeung nu pang sangklengna eta beurit. Tah ayeuna dina raraga ngahudangkeun sumanget sina dina wowoyan, nya sim kuring teh nyieun nu kieu. Sabenerna lain stiker wae, Bah. Diantarana nyitak buku SBJs. Nu eusina sagala rupa sajak jeung banyol. Malah aya dulur urang di wewengkon sejen nu geus nyieun pabukon, nu buku-bukuna meunang mere ti dulur-dulurna keneh."
"Terus biayana ti mana?""Biayana nya sim kuring saparakanca ngumpulkeun dina kencleng. sapalih kanggo nyitak buku, sapalihna deui kanggo ngadamel stiker. Engke dibagikeun bari digantian ku artos. Mun nu boga duit leuwih hadena nyokot rada loba. Bagikeun kanu kira-kira kurang mampu. Sina hudang sumangetna..!"
"Hmmm... kitu, Jang? Abah satuju, lah mun kitu mah... Abah ge puguh aya kerep hayang siga kitu seler jangkrik teh teu tinggaleun ku seler leuweung lianna. Komo tah ka si Beurit, nu sok puak-paok duit anggaran leuweung."
"Tah sugan mun urang bisa hudang deui sumangetna, sora urang teh teu ukur disada pasosore nu jadi papaes leuweung. Tapi bisa jadi ngusiran beurit-beurit nu sangkleng."
"Mudah-mudahan, Jang. Tah abah menta deui stiker jeung bukuna. Abah ngan mawa duit sakieu, yeuh. Kira-kira meunang sabaraha siki? Engke urang bikeunan ka jangkrik-jangkrik nu teu bogaeun buku." Abah Jangkrik bari nyodorkeun duit 900 rebu.
Teu lila nuturkeun baladna si Abah jangkrik, salah sarebu jangkrik ti Ciamis hayang nyaho kana obrolan meuni katempo asik pisan. Barang diobrolkeun deui. Manehna oge kataji kana maksud stiker jeung buku. Tungtungna Jangkrik Ciamis teh kusiwel ngaluarkeun duit 850 rebu miluan "menta" buku.
Tisaprak harita ampir unggal imah jangkrik napel stiker. Jeung teu loba nu resep kana bacaan SBJs. Sababaraha taun ti harita seler Jangkrik jadi hudang sumangetna. Jangkrik-jangkrik ayeuna geus motekar. Teu saeutik jangkrik-jangkrik sarakola ka Babakan USA, aya oge nu muka usaha di Bojong RUSIA. Nu jaradi dosen. Wah pokona edun, lah.Ayeuna sora jangkrik teh geus bisa nyingsieunan beurit-beurit nu bareuki maokan duit anggaran leuweung. Teu saeutik beurit-beurit arasuk bui alatan jangkrik.--
Wassalam,
Best regards,
Om TEDDY
Satria Kasep ForeverNu Micinta SUNDA jeung KaADILAN
jeung resep JANGKRIK


text:
Kumpulan Babasan jeung Paribasa Sunda
Numutkeun keterangan dina kamus, Babasan teh “ucapan matok nu dipake dina harti injeuman”; dupi Paribasa nya eta “ucapan matok, saeutik patri nu mangrupa silokaning hirup (pituah, piluangeun jsb)”. Nanging wates eta dua rupi pakeman basa sering samar karaosna. Numawi rupina seueur oge babasan sareng paribasa anu paliron tempatna. Ku margi eta, upami salahsawiosna teu kapendak dina bagian babasan tiasa dipilari dina bagian paribasa atanapi sawangsulna.
KATERANGAN & PITUDUH
A. Sadayana babasan sareng paribasa disusun numutkeun abjad, mung teu aya anu nganggo aksara : F, Q, V sareng Z.
Nu dianggo patokan dina nempatkeun salahsawios babasan/paribasa, nya eta kecap anu tiasa dianggap mangrupi kecap poko tina eta pakeman basa. Dina paribasa anu panjang, kecap anu mangrupi poko the tiasa langkung ti hiji, upamina bae dina : ”Gunung luhur bisa diukur, laut jero bisa dijugjugan, tapi hate jelema najan deet moal kakobet”.
Kecap-kecap: gunung, laut, hate, kobet tiasa dianggap pokona, sarta ku kituna eta paribasa bakal kapendak dina bagian : G, H, K jeung L.
Dupi hartosna mung diterangkeun dina nu kapendak pangpayuna bae, dina nu sanesna mah dicekapkeun ku : il. GUNUNG (=ilikan/tingali GUNUNG).
Babasan/paribasa anu pokona mangrupi kecap-rundayan kedah dipilari dina leresan kecap-asalna, sapertos : “Ngajul bulan (bentang) ku asiwung”, kedah dipilari dina ADJUL; “Kaciwit kulit, kabawa daging” dina CIWIT sste.
B. Kecap-kecap wancahan nu dianggo mung:
At. = atawa
Il. = ilikan
Jsb. = jeung sabangsana
Jst. = jeung saterusna
Jste. = jeung sajaba ti eta
Sab. = sabangsana
Sap. = saperti
Sbl. = sabalikna
Up. = upama
BABASAN SUNDA
ABANG - Abang-abang lambe = beureum biwirna wungkul, ukur keur ngagenahkeun hate nu sejen.
ABONG - Abong biwir teu diwengku = sagala dicaritakeun teu jeung jeujeuhan.
- Abong letah teu tulangan = ngomong sangeunahna, kajeun matak teu ngeunah ka batur.
ACAK - Ngacak ngebur = kokomoan, mangpang meungpeung.
ACAN - Teu burik-burik acan = salamet teu kabeunangan ku musuh.
ADAM - Tapel adam = tempat dilahirkeun atawa tempat pinanggih jeung ajal.
ADIL - Adil palamarta = kacida adilna.
ADOL - Atah adol = kurang ajar.
‘AEN - Keuna ku ‘aen = meunang cocoba lantaran loba tuing nu muji, sarta tara nyebut “alhamdulliah”.
AJAK - Ajak jawa = tawar gatra, ngajak tamba teu hade.
AKAR - Nete akar ngeumbing jangkar = seseleket, jarang jalan rumpil.
AKI - Kawas aki-aki tujuh Mulud = kawas nu geus kolot pisan, padahal ngora keneh.
AKU - Aku-aku angga = ngaku barang batur, majar anuna.
ALA - Rambay alaeun, raweuy beuweungeun = subur ma’mur, loba dahareunhasil laut.
ALAH - Tarik alahbatan mimis = tarik pisan.
ALEUT - Ngaleut ngeungkeuy ngabandaleut, ngembat-ngembat nyatang pinang = ngaleut panjang pisan.
ALEWOH - Bodo alewoh = bodo tapi daek tatanya.
ALIP - Teu nyaho di alip bingkeng = buta hurup.
ALONG - Along-along bagja = teu tulus meunang bagja.
AMBA - Ditegalambakeun = dilurkeun, teu diurus, kebon jsb.
AMBEK - Ambekna sakulit bawang = babari ambek.
AMIS - Geus turun amis cau = geus tembong kawanitaanana, geus beger.
- Amis daging = mun raheut sok jadi radang (cara nu boga kasakit gula).
AMPAR - Saampar samak = (lahan) sagebleg jeung kaayanana meh sarua.
AMPROT - Bosongot bade amprotan = pikagimireun, pasemon jagoan.
ANAK - Anak tilu keur kumusut = upama geus boga anak tilu, awewe nu teu bisa ngurus awak katenjona sok karusut. ( Anak hiji keur gumeulis, anak dua keur gumunda [lumenjang], anak tilu keur kumusut).
- Teu sanak teu kadang = teu boga baraya pisan.
ANDEL - Matak andel-andeleun = matak ngurangan kapercayaan nepi ka handeueul nu nitah.
- Nyieun piandel = nyieun piheueuh, ngatur carita bohong ngarah dipercaya.
ANGEN - Ngeunah angeun, ngeunah angen = hirup cukup dahar pake serta runtut-raut jeung pamajikan.
ANGGEUS - Anggeus-anggeusan = bebeakan
ANGIN - Henteu unggut kalinduan, henteu gedag kaanginan = pageuh nyekel tangtungan sorangan, henteu kapangaruhan ku ruruba jsb.
ANGIR - Ka cai diangir mandi, batu lempar panuusan = lemah-cai, bali geusan ngajadi.
ANGKLUNG - Nu burung di angklungan, nu edan di kendangan = naggap carita gedebul rahul, malah dihaja sina leuwih ngabuih.
- Ngadu angklung = papaduan, parea-rea omong nu taya gunana.
ANJANG - Atah anjang = arang anjang.
ANJING - Kawas anjing kadempet lincar = keukeuleuweuhan teu puguh.
- Aya nu dianjing cai = aya nu diheroan.
- Ti kikirik nepi ka jadi anjing = ti bubudak nepi ka sawawa.
- Kawas anjing tutung buntut = ijigimbrang teu daek cicing.
- Pageuh kancing loba anjing = taki-taki mageuhan tulak, bisi aya bancang pakewuh.
ANJUK - Nganjuk kudu naur, ngahutang kudu mayar = sabalikna tina hutang-hatong.
- Nganjuk teu naur, ngahutang teu mayar = ngajeblug.
ANUT - Sapi anut ka banteng = awewe nurut ka salaki.
ANYAR - Dihin pinasti anyar pinanggih = sagala anu kaalaman ayeuna saestuna geus ditangtukeun ti heula ku Pangeran.
APAL - Geus apal luar jerona = geus nyaho kalakuan jeung tabeatna.
ARAH - Ngarah sahuap-sakopeun = usaha leuleutikan, neangan rejeki saharitaeun.
ARIT - Tumenggung sundung patih arit = lain turunan menak, sanajan jeneng (pamoyok).
ASEUPAN - Kawas bujur aseupan = diuk teu daek cicing.
- Matak tibalik aseupan = matak teu bisa nyangu.
ASIH - Taya dunya kinasihan = euweuh barang nu dikoretkeun pikeun kabagjaan jalma nu dipikanyaah.
sumber: jerry (abig)


text:
1Sakumaha baheula, umat Allah teh kadatangan ku nabi-nabi palsu. Kiwari, aranjeun ge baris kadatangan ulama-ulama palsu, anu ngasupkeun pangajaran-pangajaran teu uni nu balukarna matak nyilakakeun; lian ti eta, ulama-ulama palsu eta teh, nolak oge ka anu kudu dipi-Gusti, anu geus nebus maranehna. Tapi kalakuan maranehna teh, tangtu malindes ngabinasa ka maranehna keneh. 2Sakitu garorengna, eta lampah, tapi baris loba jalma anu biluk bari terus ngagogoreng Jalan Kayaktian. 3Bawaning ku rakus-rakusna nyiar kauntungan, eta ulama-ulama palsu teh moal euleum-euleum ngasong-ngasong dongeng anu teu aruni. Tapi hukumanana oge, keur maranehna teh, enggeus lila disampakkeun tur moal diengke-engke. 4Allah henteu ngantep ka malaikat-malaikat anu barontak: Kabeh digebluskeun ka naraka; dibarogod di alam poek pikeun ngadago waktu Poe Pangadilan. 5Allah ge henteu ngantep dunya purba, — dina jaman Enoh — tempat jelema-jelema nu marasiat nu ku Mantenna geus dibasmi ku caah gede tea; ngan Enoh jeung tujuh urang wungkul anu dirahayukeun; sabab Enoh mah, anggur ngajak supaya jelema-jelema anu marasiat teh tarobat. 6Allah ge ngahukum kota Sadumu jeung Gomora; kadua kota eta, ku Mantenna dibasmi ku seuneu pikeun jadi conto ka hareupna: Kitu temahna, mungguh jalma nu doraka mah. 7Anu dirahayukeun tina eta hukuman ngan Elut, jalma anu ibadah. Di eta nagara, Elut teu eureun-eureun asa kasiksa ku kalakuan-kalakuan urang dinya anu teu ngendahkeun hukum jeung ngan ngalajur napsu jahatna bae. 8Ma'lum anjeunna hirup di masarakat anu siga kitu, unggal-unggal poe nyaksian kalakuan anu jarahat, teu araruni, nepi ka jiwa Elut kacida kasiksana. 9Tina hal-hal anu bieu, tetela Pangeran teh uninga ka umat-Na anu kudu dilepaskeun tina kasukeranana sarta ngahukum ka jelema-jelema anu jahat; ku jalan ngagebluskeun maranehna ka jero tahanan pikeun ngadago Poe Pangadilan. 10Mantenna pohara ngahukumna ka jelema anu ngumbar napsu jahat, anu ngumbar pangajak badani, jeung ngahina kana pamarentahan Allah. Eta ulama-ulama palsu teh kacida garumedena, nepi ka taya pisan hormatna ka Nu leuwih kawasa ti batan dirina, malah teu euleum-euleum ngagorengkeun teh. 11Cacakan malaikat-malaikat anu jauh tangeh leuwih luhur jeung leuwih kawasa batan maranehna teh, teu warantuneun ngagogoreng maranehna di payuneun Allah. 12Tapi eta ulama-ulama palsu tea, jelema soteh ukur ngaranna, ari kalakuanana mah teu beda ti sato anu henteu boga akal. Maranehna teh, bleg sato bae, nya ngan pikeun boroeun jeung paehaneun wungkul. Maranehna ngagorengkeun perkara nu teu kaharti ku akalna. Nya kalakuanana keneh bae anu bakal ngalantarankeun maranehna binasa lir sato alas teh. 13Kajahatanana tangtu baris meunang pangwales. Kana ngumbar pangabeuki, makmak-mekmek sapanjang poe, geus ngabaju. Mutuh matak era, matak mawa cacad ku kalakuanana anu sasar mun pareng aranjeun dahar bareng jeung maranehna. 14Matana giras, pinuh ku geter birahi, nya eta kana hirup rucah sarta taya seubeuhna migawe dosa. Tukang ngolo ka nu barodo. Hatena kebek ku tabeat hawek. Jelema-jelema sapaeun Pangeran! 15Jalanna ngalalapruk, nepi ka maranehna teh sasab; nya tuluy bae nyokot jalan kawas anu dipake ku Balhum bin Beor anu sapongkol jeung musuh, pedah kagembang ku uang. 16Tuh geuning, Balhum ge geus ditegor ku Allah. Kalde tutumpakanana ngadak-ngadak bisa ngomong kawas jelema, megeg kapalunganana eta nabi. 17Eta ulama-ulama palsu teh, jeg hulu cai anu geus saat atawa kawas mega anu katebak ku angin barat. Pitempateunana teh, nya eta di nu poek mongkleng, nu geus disampakkeun ku Pangeran. 18Sungutna lir lodong kosong harus ngelentrung. Lampah rucahna, dipake ngabibita batur anu kakara bae lilir tina kabiasaan-kabiasaan anu aeb. 19Majar maneh bisa mere kamerdikaan, padahal soranganana jadi badegana napsu-napsu anu matak ngabinasa. Sabab sing saha anu kasoran, eta teh kudu kumawula ka anu ngelehkeunana. 20Upama jelema anu geus ucul tina pangaruh-pangaruh dunya anu ngaruksak ku lantaran geus wanoh ka Isa Al Masih, — Gusti Jungjunan urang sarta Juru Salamet urang — heug kabeulit deui ku nu karitu; kaayaanana teh baris leuwih cilaka tibatan tadina. 21Pikeun jelema anu kitu mah, saenyana leuwih hade ulah nyaho sama sakali kana jalan anu bener; tibatan nyaho, tapi balik deui nukangan parentah suci anu diwawarkeun ka manehna. 22Jelema anu kitu, ninggang kana paribasa: “Anjing ngaletakan deui utahna, babi nu beunang ngamandian ancrub deui kana pangguyangan.”
Copyright
Learn More


text:
Hémoglobin
Hémoglobin (nénéhna Hb) mangrupakeun métaloprotéin pangakut oksigén nu ngandung beusi dina sél beureum dina getih mamalia jeung sato lianna. Hémoglobin ngakut oksigén ti bayah ka sakujur awak, misalna otot.
Ngaran "hémoglobin" téh tina heme jeung globin, nu ngagambarkeun sub-unit hémoglobin nu mangrupa protéin globular nu meungkeut gugus hém (atawa hémé); tiap gugus hém ngandung hiji atom beusi, nu pancénna meungkeut oksigén. Umumna mah hémoglobin téh ngandung opat sub-unit nu masing-masing boga hiji gugus hém.
Mutasi dina gén nu nyandi protéin hémoglobin bisa ngabalukarkeun panyakit nurun nu disebut hémoglobinopati, misalna anémia sél sabit jeung talasémia.
Daptar eusi
Struktur[édit | édit sumber]
Molekul hémoglobin téh mangrupa susunan opat sub-unit protéin globular. Unggal sub-unit diwangun ku ranté protéin nu ngabeungkeut gugus hém non-protéin. Masing-masing ranté protéin ieu disusun dina struktur héliks alpa nu ngahiji jadi "myoglobin".
Gugus Hém ngandung atom beusi nu dibeungkeut dina cingcin hétérosiklik nu ngaranna porpirin. Atom beusi ieu mangrupa loka pameungkeut oksigén. Atom beusi kabeungkeut ku opat nitrogén di tengah cingcin nu aya dina hiji widang datar. Dua beungkeut tambahan ajeg di tengah widang datar, meungkeut atom beusi, sahingga nu hiji bisa nyantél pageuh ka protéin, sedengkeun nu lianna ngabeungkeut oksigén. Atom beusi bisa aya dina kaayaan Fe2+ atawa Fe3+, tapi férihémoglobin (méthémoglobin, Fe3+) teu bisa meungkeut oksigén.
Dina awak manusa sawawa, tipe Hb nu paling umum nyaéta tétramér nu katelah hémoglobin A, nu ngandung masing-masing dua sub-unit a (141 résidu asam amino) jeung B (146 résidu) nu teu kabeungkeut sacara kopalén, dilambangkeun ku a2B2. Dua rupa sub-unit ieu bentuk sarta ukuranana méh sarupa, beurat molekulna kira 16.000 dalton, sedengkeun tétramér totalna kira 64.000 dalton. Hémoglobin A mangrupakeun molekul hémoglobin nu pangmindengna ditalungtik.
Ranté polipéptida nu opat tadi dibeungkeut ku sasak garam, beungkeut hidrogén, jeung interaksi hidropobik. Aya dua rupa kontak antara ranté a jeung B: a1B1 jeung a1B2.
Tipe hémoglobin manusa[édit | édit sumber]
Dina émbrio:
- Gower 1 (E2e2)
- Gower 2 (a2e2) (Citakan:PDB)
- Hémoglobin Portland (E2Y2)
Dina fétus:
- Hémoglobin F (a2Y2) (Citakan:PDB)
Di nu sawawa:
- Hémoglobin A (a2B2) (Citakan:PDB) - tipe paling ilahar.
- Hémaglobin A2 (a2δ2) - sintésis ranté δ mitambeyan dina triméster katilu sarta nalika sawawa; kadar normalna 2,5%
- Hémoglobin F (a2Y2) - ukur aya dina sababaraha populasi sél beureum nu disebut sél F.
Degradasi hémoglobin[édit | édit sumber]
Nalika sél beureum nepi ka waktuna paéh alatan ngolotan atawa ruksak, sél ieu bakal diancurkeun, molekul hémoglobinna dibongkar, sedengkeun beusina didaur ulang. Nalika cingcin porpirin direcah, sésana téh disékrésikeun dina bili tina ati. Produk ahir degradasi hém téh nyaéta bilirubin téa.
Baca ogé[édit | édit sumber]
Rujukan[édit | édit sumber]
- Hemoglobin, Wikipédia édisi basa Inggris (3 Méi 2006)
Tumbu kaluar[édit | édit sumber]
- Interactive models of hemoglobin (kudu maké MDL Chime)


text:
Kataji pisan maca tulisan Mang Nano. S (ngaemangkeun baé nya, siga ka Mang Koko) nu dimuat dina Cupumanik édisi 78 No. 6 Januari 2010 nu dijudulan ‘Uyuhan Sakieu Gé’. Idé tulisan Mang Nano sanggeus maca buku Semangat Baru beunangna Mikihiro Moriyama (2005). Dina kateranganana, sajeroning maca téh susuganan anjeunna manggihan informasi ngeunaan lalaguan Sunda. Aya kahanjakal ti Mang Nano, nalika Mikihiro nyieun babandingan antara kawih jeung tembang. Éta cenah, pédah conto nu diasongkeun keur kawih téh nyaéta kawih-kawih kabéhdieukeun, nepi ka Miki boga kacindekan nu sarua jeung Van Zanten, yén kawih leuwih basajan batan tembang. Ieu cenah nu ceuk Mang Nano perelu dibuktikeun deui téh.
Peun lebah dinya mah, moal papanjangan. Nu rék dijieun pamiangan nu nulis pikeun ngabuktikeun naha enya kawih leuwih basajan batan tembang nyaéta tina naskah Sunda kuna (NSK) baé. Pangna kitu, taya lian, da asa saéta-étana nu sakurang-kurangna katalingakeun ku nu nulis. Kaduana, niat nuturkeun alur pikiran Mang Nano baé, anu ngarasa hanjakal kusabab babandingan Miki ngan dina kawih kadieunakeun baé lain kawih nu leuwih buhun sakumaha nu kaunggel dina Sanghyang Siksa Kandang Karesian (SSKK).
Kawih dina Naskah Sunda Kuna
Dina bagian ka-9 naskah lontar koropak 621, nu dijudulan Sanghyang Sasana Maha Guru (SSMG), kaunggel konsép ngeunaan caturupaya. Ieu bab téh dimimitian ku siloka dina basa Sangskreta:
‘alékiem sitem getem, jrebanem kadaranem
Sudem palaharasiem, nakabatéh guru mwatéh’ (Siloka ka-4)
Teu kaharti puguh ogé, da mémang lain kalimah nu ngaleunjeur sintaksisna, ukur gabungan kecap-kecap Sangskreta (disangskretakeun?) nu dibéjérbéaskeun dina paragraf-paragraf satuluyna. Tegesna, dina paragraf satuluyna dipedar naon anu disebut alékiem, sitem, getem, jrebanem, jsté. Husus dina pedaran ngeunaan getem ditétélakeun kieu:
Getem ngaranya, hanteu ngidung, ngawih, humaleuang, mangka nguni mikwanwakeun manéh bisa, preña wijaksana, di nu réya.
Pihartieunana leuwih kurang kieu:
Nu disebut getem téh, henteu ngidung, ngawih, ngahaleung, sumawonna akon-akon manéh bisa, rumasa wijaksana hareupeun jalma réa.
Tah, éta nu disebut getem. Salasahiji upaya tina opat upaya (caturupaya) nu kudu diupayakeun ku nu ngarabdi kana hukum (darma).
Kecap getem tangtu tina basa Sangskreta gīta nu hartina ‘lalaguan atawa nyanyian’, nu luyu jeung pedaran satuluyna. Dina éta pedaran kapanggih dua kecap nu ngahudang kapanasaran, nyaéta kecap ngidung jeung ngawih. Ngawih kecap asalna tina kawih, nu dina basa Sunda kiwari mah ngarujuk kana istilah ‘sora nu ngandung rumpaka sisindiran, sa’ir, atawa sajak boh kalawan ngagunakeun waditra boh henteu’ (Ensiklopédi Sunda, 2000: 334).
Pananyana, naha kecap kawih dina basa Sunda buhun ogé mibanda harti téknis sakumaha dina basa Sunda kiwari (ngandung metris rumpaka, sarat-sarat wirahma, jsté), lain lalaguan sacara umum? Tangtuna, pikeun ngarumuskeunana perelu ningali sababaraha data nu nyampak, dina ieu perkara mah nya naskah.
Dina koropak 408 (nu dijudulan Séwaka Darma) atra pisan dina padalisan awalna ditulis ‘Ini kawih panyaraman, pikawiheun ubar keueung’. Kawih panyaraman kapan kaasup salasahiji kawih nu dipidangkeun ku paraguna (juru kawih?) sakumaha nu kaunggel dina SSKK.
Hayang nyaho di sakweh ning kawih ma: kawih bwatuha, kawih panjang, kawih lalanguan, kawih panyaraman, kawih sisi(n)diran, kawih pengpeledan, bongbong kaso, pererane, porod eurih, kawih babahanan, kawih ba(ng)barongan, kawih tangtung, kawih sasa(m)batan, kawih igel-igelan; sing sawatek kawih ma, paraguna tanya.
Lain koropak 408 waé nu awalna disebutkeun kalawan teges yén éta karya téh mangrupa kawih. Koropak 615 dina awal téksna oge nyebutkeun yén ‘Ini Kawih Mahanyana, pikawiheun buat mangkuk’, samalah koropak 419 mah dijudulan ‘kawih paningkes atawa kawih panikis’.
Teks-teks Sunda kuna nu ditataan di luhur, sakaterang nu nulis mah, ditulis dina wangun puisi. Dina émprona, upama nyieun transkripsi, umumna bisa dipilah-pilah jadi dalapan engang sapadalisan. Metris puisi dalapan engang bawirasa méré kamungkinan nu gedé pikeun dilisankeun, dipidangkeun, dilagukeun, atawa dikawihkeun.
Tina katerangan di luhur bisa dicindekkeun, yén dina basa Sunda buhun, kawih ogé mangrupa istilah téknis, lain istilah lalaguan sacara umum. Kecap pagawéanna tina kawih nyaéta ngawih (ngalagukeun kawih), tur istilah pikeun jalma nu paham kana kawih disebut paraguna. Wangunna ogé henteu ‘basajan’ (copélna mun dibandingkeun jeung tembang), saupama ningali kanyataan yén téks Kawih Panyaraman (Séwaka Darma), Kawih Mahanyana, jeung Kawih Paningkes, rumpakana paranjang, mibanda fungsi nu béda (pikawiheun ubar keueung, pikawiheun buat mangkuk) tur ngandung eusi nu ragem deuih.
Keun sa deui éta mah, kitu ceuk Mang Nano ogé. Nu jadi kapanasaran deui téh, naha kecap ngidung dina teks SSMG tina kecap kidung dina harti téknis ogé, sakumaha nu harita geus dipikawanoh ku masyarakat Jawa jeung Bali umumna. Kidung dina harti téknis ogé mangrupa lalaguan nu kauger pola metris nu tangtu, turta polana téh méh sarua jeung naon nu ku urang (Sunda) disebut dangding! Éta hal bisa katitén tina ayana karya-karya kidung saperti Kidung Sunda, Kidung Wangbang Widéya, Kidung Rumeksa ing Wengi, jsté. nu diwangun maké patokan pupuh.
Perkara ngaraos seueulna mah, sed saeutik meureun jeung nu karaos ku Mang Nano. Komo narima kanyataan, yén kakara dina abad ka-19, urang Walanda kakara engeuh di Urang (Sunda) horéng boga basa sorangan. Komunikasi ménak nu geus kabawah ku Jawa (Mataram) meureun jadi salasahiji cukang lantaran tina salasaratusna.
Tapi kéla deuih, dihenteu-henteu saméméh Mataram ngabawah ka tatar Sunda, pangaruh basa Jawa (kuna) geus nerekab di Sunda. Copélna mun ningali basa dina naskah Sunda kuna nu geus aya saméméh Mataram. Bujangga Manik sorangan siga nu boga anggapan, yén basa Jawa (kuna) jadi salasahiji simbol kareueus, sabab upama geus ngawasa basa Jawa kuna, hartina weruh dina bab agama. Da risalah buhun kaagamaan réa nu ditulis dina basa Jawa kuna, upamana waé Sang Hyang Hayu (koropak 634, 1523 Maséhi), Serat Déwa Buda (koropak 638, 1435 Maséhi), Bimaswarga (koropak 623). Ceuk Bujangga Manik gé:
‘teher bisa carék Jawa
weruh dina eusi tangtu
aing bisa carék Jawa (baris 327-328)
Tegesna, meureun kajaba ti lingkungan pangagung birokrasi, méméhna ogé dina lingkungan kaagamaan téh geus kapangaruhan ku Jawa, nu matak teu anéh mun dina ulikannana kana tilu puisi Sunda buhun (Three Old Sundanese Poem, 2006 wedalan KITLV), Noorduyn jeung A. Teeuw merenahkeun Sunda kuna dina pigura ‘Jawa nu leuwih lega’. Deuh, jadi réa pisan kapanasaran téh, angot mun disanghareupkeun kana kanyataan yén réa kénéh sumber-sumber ngeunaan Sunda mangsa bihari nu can kaguar. Nu matak sapuk jeung Mang Nano, uyuhan sakieu gé.
Nu nulis, filolog, digawe di Perpustakaan Nasional R.I.


text:
Papaes pangreka lagu gelar lagu adu manis
Nyata dina rupi ibing katelahna jaipongan adu manis
ketuk tilu baheulana klasik jeung penca' silat
disadur direka-reka nuresep dimana meni
Kumargi aya tawisna dina ibing adu manis
Siih reret bari imut supados henteu pahili
Adu manis anu lucu pasangan istri pameget
Nu lami henteu patepang ayeuna patepang deui
gambaran istri pameget keur sumedeng birahina
silih simbeuh ku kadeudeuh sempal guyon gogonjakan
sok saha nu wani metik sadia ngayonan nana
sanajan tepika pati moal ngejat kawalahan
Alok( backing V ) :
aduh manis katelahna ketuk tilu Baheula na
gelar lagu adu manis nu ngibing mojang maranis


text:
Nagara kahijian
Hiji nagara kahijian nyaéta hiji nagara nu diparéntahan salaku kahijian tunggal di mana pamaréntah puseur aya dina tingkat pangluhurna sarta sadaya babagian administratif (unit sub-nasional) ngalaksanakeun kakawasaan ngan nu ditunjuk ti pamaréntah puseurna. Raloba nagara di dunya miboga sistim pamaréntahan kahijian.
Tingali ogé[édit | édit sumber]
Rujukan[édit | édit sumber]
- Open University – UK & Unitary state[tumbu nonaktif]
- Open University – The UK model of devolution
- Open University – Devolution in Scotland


text:
Saya takjub dengan seseorang, beliau adalah seorang guru Basa Sunda SMP di Cimahi, lulusan dari UPI (Universitas Pendidikan Indonesia) dulu sih IKIP namanya, makanya suka di plesetin UPI=Universitas Padahal IKIP :p
Apa yang takjub dari beliau? awalnya saya suatu waktu searching hal-hal yang menarik tentuk budaya Sunda, asal Suku saya dan keluarga saya di Bandung. Sampailah di blognya beliau..wow..tulisan-tulisannya bagus dan banyak sekali pelajaran dan hikmah positif. tentu saja semua dalam Basa Sunda, dan betul-betul basa sunda, bukan basa sunda yang sehari-hari saya pakai yang sudah tidak jelas undak unduk bahasanya.
Tulisannya ada yang memang cerita humor, ada pupuh (pantun sunda), ada cerita sasakala (legenda jaman dulu), dan lain-lain yang bila dicermati, hikmahnya positif dan bagus sekali. Orang mungkin menyebutnya kebijakan lokal (Local Wisdom), cocok sekali jika jadi bahan cerita sebelum tidur bagi anak-anak kita.. (kayak yang sudah punya anak aja, nikah aja belum :D), dan menariknya lagi, cerita-ceritanya Update dengan kondisi jaman sekarang dengan kemajuan teknologi informasi yang telah banyak merubah kebiasaan dan budaya masyarakat dengan produk-produknya, terutama dunia maya internet dan produk-produk didalamnya seperti Social Media Facebook dst
beberapa cerita pendek lucu yang menarik saya kutipkan disini :
Cerita 1
Ibu2 Facebooker keur paagul2.
Ibu I: “Ka akun abdi mah nu ngirim pesen via inbox téh aya ratusna.”
Ibu II: “Komo basa abdi ultah, nu ngawilujengkeun kana dinding akun abdi nepi ka rabul.”
Si Onah ngahuleng, da euweuh agulkeuneun manéhna mah, tapi milu nyarita ogé,“Puguh akun abdi mah rék dikontrakkeun tapi teu payu2.”
Ibu I & II: “ Naha?”
Onah: “Arembungeun meureun da di jerona ngabugbrug carita bohong wungkul!”
Cerita 2
Basa Onah ka lemburna (Garut), manéhna kakara nyaho, yén urang lembur gé geus loba nu mopohokeun basa Sunda ku cara ngajak nyarita ku basa Indonésia ka anak2-na, bari campur aduk jeung basa Sunda. Saperti caritaan hiji indung ka anakna, kieu cenah,
“Héy jangan lulumpatan di atas sasak, nanti tiporos!”
Nging téh si budak ceurik diciwit ku lanceukna, ceuk indungna deui,
“Jangan diheureuyan ajah atuh, Ujang!”
Cerita 3
Ma Unéh: “Kapan hajat ngawinkeun Nyi MIncreung téh sakeudeung deui, Nyi Onah. Naha geuning can katénjo olah, kuduna mah geus ngamimitian nyieun ulén, opak, ranginang, wajit, kolontong, meuyeum ketan jeung meuyeum cau, nyieun kuéh saroja nanahaon!”
Onah: “Ah nu kitu mah gampang Ma, ieu yeuh abdi mah keur riweuh kénéh nyetatus, ngoméntaran, ngabales koméntar, ngajempolan status batur, jeung ganti poto profil dina Pésbuk!”
Ma Unéh (keuheul): “Heueuh alus, engké téh sémah nu diondang kabéh suguhan nu kitu patut wé sakalian, méh teu olok kéjo!”
Cerita 4
Sardung jeung Onah mah mun keur pabaeud-baeud sok silih remove akun Pesbuk, mun geus akur deui silih add deui (berteman deui). Terus we kitu jeung kitu, ceuk Si Kucrit tea mah, “Uyuhan cinggir Si Abah jeung Si Ema teu lecet balas hantem-hanteman dipake pacantel!”
Cerita 5
Sardung: “Baheula mah barang nu dianggap anéh téh radio, nepi ka tatangga daratang ka imah nu bogaeun radio, rék milu ngadéngékeun siaranana.”
Onah: “Tuluy torojol TV. Najan harita ngan ukur TV hitam putih, pada ngarogrog ku nu teu barogaeun.”
Sardung: “TV geus teu anéh diganti ku internét. Di mamana boh budak boh kolot ngan OL jeung OL wé.”
Onah: “Mun internét geus teu anéh bakal diganti ku naon nya?”
Sardung: “Sigana mah bakal balik deui ka jaman baheula, boh budak boh kolot bakal ngariung deui hawu bari marubuy sampeu atawa mareuleum opak.”
Cerita 6
Jenong: “Ema, teu nanaon mun abi boga kabogoh ka anak band?”
Onah: “Pék baé, asal ulah ka anak maung wé, sieun dikerekeb!”
Sardung: “Pan Abah gé baréto téh kungsi jadi anak band, Jenong!”
Jenong: “Wah…piraku? Naha atuh kakara nyarita ayeuna? Abah bagian nyekel naon? gitar atawa dram?”
Sardung (bari ngabéléhém): “Bagian nyekel Kecrék!”
Sisindiran I
Kaayaan dina angkutan kota, kadang-kadang sok mancing pipasèaeun. Aya panumpang mayarna kurang, supir tèh sok langsung hahaok. Kitu deui lamun supir ngebut sakarep ingsun, panumpang loba nu ngambek. Tina kaayaan kitu ahirna sok ngahudang napsu pigeluteun. Sanajan kaayaan dina angkutan kota kitu, tapi lamun pamnumpang jeung supir nyaritana makè sisindiran mah moal kungsi ngondang pipasèaeun. Upamana baè aya supir ngebut, panumpang teu kudu ngambek, cukup ku sisindiran.
Melak suplir makè huut,
dibawa ka Cicalèngka,
Ari nyupir ulah ngebut,
kumaha lamun cilaka?
Lantaran panumpang nyaritana makè sisindiran, atuh supir tèh moal kasigeung. Malah langsung ngajawab ku sisindiran deui.
Kacapanon dina jukut,
geus ruksak rèk diomèan.
Ku naon abdi bet ngebut,
apan keur ngudag setoran.
Tuh nya pan aman? Nyarita ku sisindiran mah ngalantarankeun kaayaan dina jero angkot jajauheun kana pigeluteun.
Sisindiran 2
Sabada diterapkeun otonomi daèrah, asa mindeng kajadian dèmonstrasi nya? Teu sirikna ampir unggal poè aya baè anu dèmo tèh. Biasana kaayaan dèmo tèh sok harènghèng. Ngomong pacowong-cowong. Peureup pabuleud-buleud. Antukna sok nimbulkeun napsu nu ngagedur. Rombongan nu dèmo tèh sok terus patelak pisik jeung patugas kaamanan.Hoyong dèmo aman? Cobian geura cocorowokanana nganggo sisindiran. Upama aya rombongan PKL dèmo ka Pa Walikota, pingpinan dèmo dina nepikeun aspirasi tèh cukup makè sisindiran samodèl kieu:
Batu ali ti Cimindi,
Ngajul gedang makè gantar,
Pa Wali tulungan abdi,
Ngiring dagang di trotoar.
Ngabandungan pingpinan nu dèmo nyaritana makè sisindiran, Pa Walikota ogè ngawalerna tèh ku sisindiran deui. Saur Pa Wali:
Ti Cililin ka Sumedang,
surat kabar na karanjang,
Lain Bapa nyarèk dagang,
trotoar mah keur nu leumpang.
Aya ku kayungyun nya mun enya tèh nu dèmonstrasi saperti kitu.
Sisindiran 3
Di tempat nu loba prèman saperti di terminal, pigeluteun tèh mani narampeu. Tapi lamun sarèrèa nyaritana makè sisindiran mah, dijamin pigeluteun tèh moal aya. Saperti aya jalma nu katincak sukuna ku prèman, ari nyaritana ku sisindiran mah ahirna jadi misobat. Apan ceuk èta jalma tèh:
Nginum arak matak weureu,
ditotor tinggal sakeclak
Mata sia henteu neuleu,
suku aing bet katincak.
Sanajan pok-pokanana garihal, tapi ari nepikeunanan makè sisindiran mah asa teu nyentug kana hatè. Apan èta prèman gè ngajawabna tèh kieu:
Saninten buah saninten,
Sukajadi pamoroan,
Hapunten abdi hapunten,
Suku abdi teu panonan.
Cenah mah sabada hahampuraan tèh èta prèman langsung ngajak èta jalma dahar kupat tahu anu aya di jero terminal. Sagala gè jadi aman jeung tengtrem nya ku sisindiran mah?
Sumber :
http://bujanggamanik.wordpress.com
http://www.facebook.com/profile.php?id=1051634235#!/profile.php?id=1051634235


text:
REG Si Ujang ngarandeg hareupeun kios Mang Udin, hareupeun Termi¬nal Wanayasa. Capa-cipi kana tong¬gongna. Ceg nyokot suling anu diselap¬keun kana bagian tukang calanana. Tongkatna disarandékeun kana awak¬na. Tulat-tulit niup suling nyusurup wirahma. Gelik ngalagu. Karunya, aduh-aduh karunya, hayang ngapung ngawang-ngawang teu boga jangjang. Nu ngadéngékeun milu nuturkeun dina je¬ro haténa.
"Salagu deui, Jang!" ceuk Si Darto, supir mobil Sagalahérang.
Teu talangké Si Ujang niup deui su¬lingna. Somse Enéng mani somse som-bong sekali. Nu nalangkring di teras kios Mang Udin saregep ngadéngé¬keun. Malah nu tadina jauh ogé, nya¬lampeurkeun, lolobana supir jeung ke¬nék. Rengsé lagu "Somse".
"Deui Jang, tapi lagu dangdut," ceuk Si Édén, lembing di dinya. Tulit-tulit. Di dalam buku harian, tut-tut tulit-tut. Nu nanggap mimiti édég. Si Ujang anteng niup suling, lagu¬na "Dana Asmara". Si Édén nyokot sa¬pu nyéré ti pipir kios Mang Udin, dikep¬rak-keprak. Si Darto nakolan dreum sapotong wadah runtah. Si Uyo nabeuh tabeng mobil Sagalahérang nu keur ngetém hareupeun kios. Réngsé lagu “Dana Asmara".
"Teruskeun, Jang!" ceuk St Uyo nga¬gorowok. "Keun lah ku aing ditambah¬an cepé."
Si Ujang niup deui sulingna. Gelik la¬gu "Hitam di Atas Putih". Mimitina aya nu jogéd. Ditéma ku lagu "Sapu¬tangan Mérah". Beuki maraceuh, aréak-éakan, galumbira. Nu milu aub beuki loba. Hiburan murah meriah. Naék deui kana lagu "RT 5 RW 3".
Lagu can tutug, kapegat prus-pris. Sungsong ngeupeulan Si Ujang. Sara¬tus-saratus, aya kana lima ratusna. Breg hujan, buriak nu keur ngadang¬dut téh bubar.
***
KICIPRIT-kiciprit aya nu kikiciprit¬an ka kios Mang Udin, karék turun tina mobil nu ti Purwakarta.
"Mulih ti mana, Néng? Mani huhujanan atuh," Mang Udin nanya ka nu anyar datang.
"Wangsul ti Purwakarta, Mang," témbalna. "Puguh hilap teu ngabantun payung."
Si Ujang nu keur ngiuhan di teras kios, neges-neges sora awéwé nu anyar datang. Saha? Asa kungsi ngadéngé, tapi poho deui.
"Di lebet atuh!"
"Mangga."
"Hujan di lebak, Néng?"
"Rupina mah, da tadi téh tos ang¬keub. Abdi mah kahujanan téh di Ran¬ca Darah."
Si Ujang ngadedempés, nangkeup harigu bari ngadédéngékeun nu gunem catur. Saha nya?
"Bilih badé mulih mah, anggé wé atuh payung nu Emang."
"Muhun atuh upami teu dianggo mah."
"Lah, na dianggo naon. Da aya dua ieuh di dieu mah," ceuk Mang Udin bari ngaléos ka tukang, rék nyokot payung. Ké, asa-asa ieu téh, Si Ujang pana¬saran.
"Éh, geuning aya Kang Ujang? Nuju naon di dieu?"
Lakadalah, geuning wawuheun ka aing, nyebut Akang deuih. Si Ujang kagét.
"Ah, henteu, Néng," témbalna ukur kitu. Ngaenéngkeun nurutan Mang Udin.
"Mangga ieu Néng," ceuk Mang Udin, nyodorkeun payung.
"Aduh, kalah ngarérépot wé nya ieu téh."
"Ah, henteu Néng, ngarérépot naon barina gé," ceuk Mang Udin. "Geuning ayeuna mah katingalna téh aya baé di dieu, nuju libur?"
"Ari Emang, apan abdi téh tos ngalih ayeuna mah, ngajar di Purwakarta." Bray muka payung.
"Baruk Néng Tatin téh tos ngalih?"
"Muhun, tos badé saminggu."
"Nuhun wé atuh, nyaketan sepuh ayeuna mah panginten nya. Cép Iwan mah di Bandung wé nya?"
"Muhun, sareng Kang Hérman."
Néng Tatin? Cép Iwan? Kang Hér¬man? Néng Tatin lanceukna Cép Iwan adina Cép Hérman. Moal salah putra Pa Kohar. Néng Tatin putrana Pa Kohar. Enya, apan baréto téh sakola di Bandung, cekel gawé di Bandung. Ayeuna mah geus pindah ka Purwakarta cenah gawéna téh. Didugdag baé ti dieu meureun. Geus saminggu cenah. Tapi na bet kakara panggih? Pikiran Si Ujang norowéco sorangan.
“Mangga atuh, Mang, wios engké panginten miwarangan barudak ngawangsulkeun pajungna.”
“Mangga Néng, énjing deui gé teu sawios-wios atuh.”
Kukucuprakan nincak cileuncang. Karék gé tilu léngkah Néng Tatin ngarandeg hareupeun Si Ujang.
“Kang Ujang badé mulih ayeuna? Urang sareng wé yu sareng abdi!”
Lenyap téh, haté Si Ujang ngalenyap. Kakara gé nyieuhkeun kahayangna, hayang diajak balik bareng, da imah Si Ujang téh kaliwatan ku Néng Tatin. Teu nyangka bakal jadi kanyataan.
“Ah, wios Néng, mangga wé ti payun!”
“Lain wios-wios Sujang, meungpeung aya batur, apan sok laeueur jalan ka kalér téh ari hujan mah,” ceuk Mang Udin. “Dasar bodo manéh mah Sujang. Batur mah parebut haying sapayung jeung nu geulis téh!”
Néng Tatin mésem, Si Ujang balaham-béléhém.
***
POÉ pasar, teu wudu mucekil ogé beubeunangan ngamén téh. Si Ujang diuk dina téras warung Mang Udin. Ngelepus udud, sulingna ditunda dina lahunan.
“Jang, urang ngadangdut deui, ah!”
“Capé ayeuna mah, isuk deui wé lah.”
“Béda euy ari boga Néng Tatin mah, poho kana nyuling téh. Tong sieun Jang, dibayar ku aing gé!” ceuk Si Darto.
“Lain kitu, To, capé urang téh, geus nyuling di pasar, teuing sabaraha puluh lagu atuh.”
Si Ujang padangagonjak pédah kamari sapayung jeung Néng Tatin. Si Ujang cungar-cengir, jajauheun kana ambek. Nepi ka balikna. Si Ujang deuih, kawas ngahaja nu ngajalanan sangkan terus digonjak.
Si Ujang balik. Leumpang utag-atog. Jalan jeung barang-barang ukur katémbong belegbegna. Maké tongkat, sapatu botna semu digusur. Suling nogél dina tonggongna, diselapkeun kana bagian tukang calanana.
Di jalan mudun lebah imah Pa Lili, Si Ujang mapay sisi. Leumpang bari muntangan kana pager, sieun labuh. Jalanna leueur, tadi gé isuk-isuk, lebah dieu téh ditungtun ku Mang Andi nu rék ka pasar.
“Kang Ujang, kadé geubis, laleueur!”
Gebeg. Néng Tatin. Si Ujang seuri, ngalieuk ka lebah datangna sora, ngabelegbeg jangkung leutik. Gep leungeun Si Ujang dicekel ku Néng Tatin, terus ditungtun. Leumpang ati-ati.
“Mulih ti mana Kang Ujang téh?”
“Éhéh, ti pasar.”
“Na da abdi gé lirén téh di pasar, geuning teu pendak?”
“Éhéh, da tadi.”
Jep deui. Si Ujang norowéco saorangan na jero haténa. Bongan hayang galécok ngobrol hésé kedal. Hayang ngadéngékeun halimpuna sora Néng Tatin. Nu kamari gé masih kénéh dédéngéeun, da terus ngagalindeng dina haténa. Nu kamari gé masih kénéh karasa haneutna dampal leungeun Néng Tatin, da terus nyimbutan haténa. Nu kamari gé masih kénéh karasa lemesna kulit Néng Tatin, da terus nyayang di¬na haténa. Nu kamari gé masih kénéh kaambeu seungitna awak Néng Tatin, da terus nyaliara dina haténa. Ayeuna dipindo deui.
***
"KATÉNJONA téh balik bareng deui jeung Néng Tatin, Ujang?" indungna nanya.
"Enya, panggih di hareupeun imah Pa Lili."
"Néng Tatin mah kayungyun, keur geulis téh daréhdéh deuih. Soméah. Ka saha-saha téh teu weléh imut jeung sopan. Tara gudag-gideug cakueum ha¬seum. Abong nu berpendidikan nya, Ujang.”
"Enya."
Indungna, terus muji-muji Néng Ta¬tin. Si Ujang anteng neruskeun hanca sapeupeuting, nginget-nginget beu¬ngeut Néng Tatin. Geulis cenah, bodas cenah. Ngala ka indung? Da teu bodas Bu Kohar mah.
Apal Néng Tatin téh baréto, keur leu¬tik. Si Ujang sok ulin bareng jeung lanceukna, Cép Hérman, da sakelas. Hari¬ta manéhna ogé masih kénéh belejag. Masih kénéh bisa ningali, panonna ma¬sih kénéh normal. Saméméh gering pa¬nas mulan-malén, saméméh dlopna¬meu di Bayu Asih. Cenah manéhna kungsi dibawa ka kamar mati sagala, da geus taya harepan. Tapi bisa cageur. Ngan panonna teu nempo, aya lamad anu ngahalangan. Ti harita, sakolana gé karék kelas tilu SD, Si Ujang ukur bisa nénjo belegbegna hiji barang. Sa¬kolana teu laju. Ayeuna kudu nginget¬-nginget deui beungeut awéwé nu harita budak kénéh, sakola gé acan. Poék.
Indungna masih kénéh nyaritakeun kaalusan Néng Tatin.
"Ma!"
"Naon, Jang?"
"Ah, henteu kétang."
"Teu puguh manéh mah!"
***
ISUKNA, Si Ujang ngandangdut deui jeung barudak terminal di hareupeun kios Mang Udin. Tadi isuk, Néng Tatin ka Bandung cenah ceuk si Édén mah. Rék ka lanceukna meureun, aya uru¬seun, pikir Si Ujang. Nu ngadangdut ra¬mé, aréak-éakan. Teuing geus sabara¬ha lagu, Si Ujang teu katémbong capé niup sulingna. Lagu dangdut, lagu Sun¬da. Bari nyuling, bari ngadangdut, bari aya nu didagoan. Tapi weléh, nepi ka balikna, nu dianti-anti téh teu datang. Meuting meureun di Bandungna.
Isukna deui, Si Ujang geus mangkal di hareupeun kios Mang Udin. Nga-dangdut deui. Beuki ramé. Da ayeuna mah dibarung ku hitar jeung tamtam. Si Ujang sumanget nyulingna. Nu mén¬ta lagu naon baé ogé, asal dangdut jeung Sunda, teu dipersabenan. Bari ngadagoan nu kamari teu datang.
Keur meujeuhna ramé ngadangdut, celengkeung Si Darto.
"Jang, Néng Tatin!"
Plong, haténa asa ngemplong.
"Jeung saha nya?" Ceuk Si Darto deui.
"Kabogohna, urang Purwakarta. Nu matak pindah ogé gawéna, cenah mah rék ditanyaan pagéto," ceuk Mang Udin.
Gedug aya nu neumbrag kana haté Si Ujang. Baruk kabogohna? Baruk rék ditanyaan? Baruk? Néng Tatin, teung¬teuingeun....
"Nu balég atuh Jang nyulingna!" Si Adé nu ngahitar ngagebés.
"Heueuh lah sok ayeuna mah." Jung Si Ujang nangtung. Gelik nyu¬ling, laguna "Pagar Makan Tanaman". Genjréng hitar, dang-dang-dut ken¬dang. Si Ujang jogéd. Nu ngadangdut, nu narempokeun, kabawa sumanget. Beuki lila Si Ujang beuki mijah. Teu nolih ka nu narempokeun, teu nolih ka¬na itu-ieu. Néng Tatin jeung kabogoh¬na, ukur melong. Mésem. Duaan pa¬gégéye ka kalérkeun. Si Ujang beuki motah, beuki motah, beuki motah, beu¬ki mijah. Lagu demi lagu ngagelik tina sulingna.
Keur ramé-ramé, ujug-ujug reg Si Ujang eureun.
"Ku naon, Jang?"
Teu némbal. Galéong-galéong, bru rubuh.
"Mijah teuing atuda!"
Pahibut. Si Ujang pada mayang ka imahna.
***
GEUS dua poé Si Ujang nombrona. Ukur asup cai.
"Ujang, geura cageur atuh. Lah, aing mah ku aya-aya baé. Bapa manéh deuih geus dua minggu teu balik-¬balik," ceuk indungna.
Ras Si Ujang inget ka bapana anu keur kull némbok di Jakarta. Nepi ka kudu kitu. Cenah béak naon béak naonna téh basa manéhna gerlng. Sa¬wah, tanah, harta banda séjénna taya nu nyésa, dipaké waragad tatamba ma¬néhna. Can kagantian nepi ka ayeuna.
"Geus Ujang, ceuk Ema gé ulah nga¬mén deui. Da najan manéh teu kitu ogé, moal burung kaparaban ku Ema jeung Bapa téh."
Si Ujang teu némbal. Enya, kolotna mah nyaram manéhna ngamén téh. Ta¬pi, manéhna keukeuh. Embung hirup ngan jadi kabeungbeurat kolot baé. Hayang bisa usaha sorangan. Bisana ngan ukur nyuling. Da suling apan so¬batna anu satia téh, satia marengan dina kaayaan kumaha baé.
"Ari Suling mana, Ma?"
"Aya suling mah, diteundeun na lo¬mari ku Ema. Dahar heula Jang ambéh téréh cageur. Tah, aya pangirim ti Pa Kohar."
"Pa Kohar?"
"Enya, apan Néng Tatin téh aya nu nanyaan, bieu. Lah, Ujang, resep Pa Kohar mah boga minantu téh. Keur ka¬sép téh jeneng deuih. Nurub cupu jeung Néng Tatin mah. Éta wé Ujang, karék nanyaan ogé mani geus bro-broan."
Si Ujang ngabetem.
"Sok geura dahar heula, Jang," ceuk indungna bari ka dapur.
Si Ujang ngaheneng, panonna beueus. Sangu jeung rupa-rupa deu¬ngeunna pangirim ti Pa Kohar di gigi¬reunana. Si Ujang ngahuleng, leng-leng ngahuleng.
"Ma!"
"Naon, Jang?" ceuk indungna, noro¬jol ti dapur.
"Iraha cenah kawinna téh?"
"Saha? Néng Tatin?"
"Enya." Manéhna mah teu wasa nye¬but ngaranna gé.
"Bulan hareup. Naon kltu?"
"Ah, henteu, hayang mangnyuling¬keun wé," omong Si Ujang dareuda.
(Galura, Minggu I Désémber 1991)
SULING SI UJANGBudi Rahayu Tamsyah, Kamis, 24 Juli 2008
REG Si Ujang ngarandeg hareupeun kios Mang Udin, hareupeun Termi¬nal Wanayasa. Capa-cipi kana tong¬gongna. Ceg nyokot suling anu diselap¬keun kana bagian tukang calanana. Tongkatna disarandékeun kana awak¬na. Tulat-tulit niup suling nyusurup wirahma. Gelik ngalagu. Karunya, aduh-aduh karunya, hayang ngapung ngawang-ngawang teu boga jangjang. Nu ngadéngékeun milu nuturkeun dina je¬ro haténa.


text:
Assalammualaikum Sobat Blogger :) Apa Kabar? Pasti baik-baik saja! iyakan? :D oke, kali ini Saya akan Mempostkan Sebuah Cerpen (Cerita Pendek). Coba Tebak kali ini Saya Mempost Cerpen dengan Bahasa apa?? Ya! dengan Bahasa Sunda :-) Mohon maaf Apabila Cerpen Saya tidak Memuat Bahasa Sunda dengan Baik, dikarenakan Saya juga masih Belajar :-) Selamat Membaca? Baca gitu? hehehe..
Natasha Rizki teh ngaran Abdi, biasana Abdi sok
disebut Caca ku Sadayana. Abdi ayeuna calik di Kelas VIII (Dalapan) A, tepatna
di SMPN 45 Bandung. Abdi sabangku jeung Hilda Almaidah atawa tiasa disebut
Alma. Abdi sakelas sareng Alma teh ti kelas VII (Tujuh), calikna ge bareng wae.
Matakna, Alma tos terang kana watek Abdi, kitu oge sabalikna.
Cuek,
Jutek! Eta sebutan Babaturan ka Abdi. Pernah keur eta pas Palajaran Matematika,
yapz! Eta teh Palajaran favorit Abdi ti kelas 5 SD. Saking asyikna ngerjakeun
Matematika, Abdi ngahiraukeun Alma nu tos nanya ka Abdi.
“Ca,
mun Rumus Lingkaran teh kieu lain?” Tanyana ka Abdi, nu keur asyik ngerjakeun soal Matematika.
“Ca, kos kieu lain sih?” Tanyana kesel.
“Pikir
weh sorangan!” Bales Abdi sareng nembongkeun wajah nu sinis.
“Ya
Allah, cuman nanya oge wajahna meuni sinis kitu.” Jawabna jengkel.
“Nya
tudaan, Abdikan keur Belajar!” Bales Abdi embung eleh.
“Biasa
weh, Ca!” Balesna kesel.
Abdi
cuma cicing jeung kesel kana omongan Alma. Abdi lanjutkeun belajar Matematika
keur nahan emosi nu aya di pikiran Abdi.
Setengah
jam sateurasna, bel sasada dua kali nandakeun istirahat. Abdi ngan cicing di
tempat diuk, ngarep aya nu ngajakkan jajan.
“Heh,
Ca. Ngalamun wae, jajan yuk!” Ajak Saorang, ka Abdi.
“Eh,
Elah. Hayu!” Jawab Abdi ka Saorang, nu teu lain nyaeta Nurelah. Abdi ninggakeun
Alma nu keur calik sorangan wae di Kelas.
Pas
di Kantin, Abdi meser Cai Botol jeung Bakso samangkok, Elah ge sarua. Abdi emam
Bakso keur lahap-lahapna, tuluy Elah nanya ka Abdi.
“Ca,
tadi Maneh sareng Alma cekcoknya?” Tanyana
“Nya,
biasalah Sahabat mah henteu ngan lurus wae pasti aya tikunganna.” Ucap Abdi
sedih.
“Emang
masalahna naon sih?” Tanyana kos Wartawan.
“Biasalah,
ngan Sepele jadi Gede.” Jawab Abdi singkat.
“Oh...”
Ucapna paham.
Mulih
ti Sakolah Abdi sareng Alma ngan icing
wae, henteu kos biasana saling tunya-tanya. Barudak nu di Angkot ge pada
heran, lantaran Abdi sareng Alma nu biasana pangramena, ayeuna ngan ukur
caricing wae.
“Assalammualaikum.”
Ucap Abdi satibana di Imah.
“Waalaikumussalam,
ganti baju heulan tas eta emam gih” Jawabna.
“Enya..”
Ceuk Abdi nurut.
Saengges
emam selese, Abdi calik bari maen Hape. Panangan Abdi geus lihai ngutak-ngatikna,
sampe-sampe katuju kana Aplikasi “Facebook”.
“Dari
pada bengong teu jelas, mending Facebookkan ahh..” Gumam Abdi dina hate.
Kahiji
buka Facebook teh nulis Emailna heulan, karek Kata Sandina. Tos kabuka Abdi
nempoan Beranda weh, bosen ti eta langsung nulis Status nu tadi kajadian di
Kelas.
“Maafkeun
Abdi Sahabat, Abdi ngan Makhluk jeung Hamba Tuhan nu teu Sampurna. Mun Abdi aya
salah-salah kata, maafkeun Abdi J.” Gumam Abdi
sareng ngetik dina Status, tas eta dibagikeun di Beranda.
Kaesokkanana
Abdi mangkat leuwih awal batan biasana. Sabab Mamang nu biasana bareng
mangkatna, leuwih awal mangkat di gawena.
Sesampena
di hareupeun Kelas, Abdi eureun. Abdi ningali di jero teh tos aya Alma!
Anjeunna keur ngarapikeun tiungna. Aduuuh... Kumaha ieu? Asup teu, nya? Abdi
jadi bimbang. Abdi putuskeun tetep asup ka jero Kelas.
“Assalammualaikum,
eh aya Alma. Tos lami?” Sapa Abdi saramahna.
“Waalaikumussalam,
Enya yeuh. Titatadi Abdi mah.” Jawabna
ramah.
Satengah
jam sateurasna, Kelas teh geus mulai rame. Bel oge tos tisada dua kali
nandakeun geus dimulai kagiatan Belajar teh. Barudak oge keur siap-siap,
lantaran sakeudeung deui Guru rek asup Ngajar.
“Saencan
Belajar, alangkah saena Arurang Ngadoa! Doa dimulai..” Ucap KM pas Guru tos aya
di Kelas.
“Ucapkeun
Salam” KM ngaba-ngaba.
“Assalammualaikum
Wr. Wb. ...” Serentak Barudak ngucapkeun Salam
“Waalaikumussalam
Wr. Wb. Kumaha tos siap Ulangan?” Tanya Bu Guru ngamulai Palajaran di Kelas
VIII (Dalapan) A.
“Tos,
Bu.” Arurang sarentak ngajawab.
“Nyaentos,
mun kitu kaluarkeun Kertas Salembar. Buku Basa Sundana tong hilap
dikumpulkeun.” Ucapna
Abdi
ningali Alma ngaluarkeun Paltot jeung Karet Panghapus keur ditempatkeun di
luhur meja. Abdi sadar, Alat tulis Abdi acan disiapkeun titadi!
Abdi
buka tas jeung Abdi teangan Wadah Paltot dijerona. Teu aya! Di kantong bagian
hareup tas Abdi oge teu aya. Abdi yakinkeun sakali deui. Saluruh Buku
dikaluarkeun ti jero tas. Tetep weh Wadah Paltot nu ku Abdi diteangan teu
kapanggih. Aduuuh.. Pasti katinggaleun lantaran tadi Abdi mangkatna buru-buru
poe ieu!
Awak
Abdi ngageter. Abdi ngarasa kesang netes ti ta’ar Abdi, netes baseuh kana Meja.
Abdi mere isyarat ka Nurelah nu kabeneran keur noleh ka arah Abdi. Ditingali
jawaban nu di isyaratkeun ti Pananganna.
“Abdi
ngan mawa hiji!” Katingali dina gerakkan biwirna Nurelah, bari nunjukkeun
Paltot 2B nu warna berem kaarah Abdi. Abdi samakin gusar.
“Pake
nu Abdi weh!” Hareosan Alma bari nyodorkeun paltot ka arah Abdi.
Hate
karasa lega, dada Abdi nu samula ngarasa rek Bitu jeung Peupeus, ayeuna bisa
engapan bebas.
“Nuhunnya!
Abdi nambut heulan!” Jawab Abdi, bari ngabisik ongkoh.
Alma,
maafkeun Abdi. Abdi tos nganyia-nyiakeun Anjeun salami ieu. Nuhun kana Alat
Tulis nu diinjemkeun ka Abdi. Tanpa eta, Abdi teu tiasa nganggeskeun ulangan
Abdi.
Lima
Belas Menit sateuresna, Bu Meli Guru Basa Sunda marintah supaya Kertas
Ulanganna dikumpulkeun lantaran Waktuna geus seep. Barudak mulai raribut,
saengges Bu Meli ngomong kitu teh. Untungna Abdi sareng Alma tos angges
ngerjakeun ulanganna, jadi Abdi sareng Alma tinggal nyantai wae.
Saengges
Palajaran Basa Sunda teh Palajaran Penjas, Barudak oge geus rek siap-siap salin
pakean. Abdi naroskeun ka Alma nu rek ganti pakean.
“Alma,
salin pakean yuk!” Ajak Abdi ka Alma.
“Hayu!”
Jawab Alma sumanget.
Saengges
Palajaran Penjas, Alma ngajak Abdi salin Pakean.
“Ca,
salin Pakean yuk!” Ajakna ka Abdi.
“Kedap,
Abdi haus. Bade ka Koperasi heulan.” Jawab Abdi
“Oh,
hayu ku Alma anter!” Ajakna.
Abdi
ngan icing bari senyum.
“Alma,
nuhunnya tadi tas di injemkeun Paltotna. Terus tadi oge daek nganter Caca ka
Koperasi. Kunaon sih Alma bageur ka Caca? Padahalkan cariosan Caca sok nyieun
nyeri hate Alma?” Tanya Abdi panasaran
“Nyeri
Hate? Henteu Ca!” Jawabna singkat. “Manehkan Sahabat Abdi.” Lanjutna
“Nuhunnya
tos nganggep Caca Sahabat Alma, tapi Caca masih keneh panasaran. Kunaon Alma
tara nyeri hate kana cariosan Caca?” Nanya deui Abdi
“Sawangsulna.
Nyakan Sahabat nyaeta Jalmi nu Paham keur Arurang nyarios “Hehe, Abdi hilap”,
nungguan basa Arurang nyebut “Tungguan”, carerik babarengan keur Arurang ngadu
“Abdi diputuskeun”, teu boga dendem keur Arurang nyebut “Bawel ahh!”, osok
ngabantu ari arurang keur butuh “Bantuan Abdi”, jeung masih bisa senyum meski
ngomong “Hoream Abdi ka Anjeun” kitu Ca.” Jawabna sacara terang-terangan.
Abdi ngan ukur Senyum pas Alma ngomong kitu.
Nah, gimana Sobat dengan Cerpen Bahasa Sunda Saya? Bagus atau gimana nih? :P Silahkan Komentar, siapa tahu Saya bisa Menjadi Lebih Baik lagi dalam Mempost sesuatu!
Terima Kasih sudah Mampir di http://rizkifdi.blogspot.com :-)