text:
OBAT-OBAT TRADISIONAL DI TATAR SUNDA:
DINA DAUN, AKAR, SIKI, JEUNG GEUTAH GEDANG
ku
Kelompok 9§
Abstrak: ieu tulisan medar ngeunaan obat-obat tradisional nu aya ditatar Sunda. Obat-obatan mangrupa hiji hal anu gumelar dina kabudayaan masarakat. Kabudayaan ieu dipapaykeun ti generasi ka generasi sacara turun-temurun. Obat-obatan tradisional ilaharna dijieunna tina bahan-bahan nu nyampak di éta wewengkon. Di tatar Sunda réa pisan jenis obat-obatan tradisional anu ampir geus sababaraha generasi sumebar di masarakatna. Cara pikeun ngaracik sarta mikanyaho ngeunaan hasiat ngagunakeun éta obat dipimilik tina hasil pangajaran ti kolot-kolot baheula. Salasahiji obat tradisional anu sumebar di tatar Sunda sarta kacida pisan gedé mangpaatna nya éta gedang. Gedang loba pisan gunana timimiti daun, akar, siki, buah nepi ka getahna. Lian ti éta rupa-rupa obat tradisional ieu ogé kacida raket patalina jeung folklor di tatar Sunda.
Kecap Konci (Key Word): obat, tradisional, gedang, folklor.
Bubuka
ahirupan kadangkala teu salawasna tumetep dina hiji kaayaan. Ku ayana muterna waktu, muter ogé rupa-rupa kahirupan nu karandapan ku unggal jalma. Salasahijina dina masalah kaséhatan. Manusa teu salawasna aya dina kacageuran, tapi hiji mangsa tinangtu pinanggih atawa ngalaman katerap ku rupa-rupa kasakit. Kulantaran kitu pikeun ngungkulan éta panyakit, manusa satékah polah néangan piubareunana. Ubar anu paling mujarab sarta gampang dibeunangkeunana, taya lian iwal ti ubat alami anu asalna tina sumber daya alam biotik atawa abiotik. Sumber daya alam biotik ngawengku jasad rénik, flora jeung fauna sarta biota laut. Sedengkeun sumber daya biotik ngawengku sumber daya darat, lautan sarta langit anu nyakup sakabéh kakayaan/poténsi anu aya dijerona. Satiap barang anu diciptakeun ku pangéran, tinangtu sakabéhna ogé aya mangpaatna sarta bisa dijieun alat pikeun ngubaran panyakit. Pédah manusa can bisa maluruh hasiat-hasiat anu nyangkaruk dina éta barang. Ngaliwatan prosés nyoba jeung néangan kacindekan tina sakabéh pangalamanana, lila-lila bisa kapaluruh ogé rupa-rupa ubar nu bisa dimangpaatkeun pikeun ngubaran kasakit.
Poténsi kakayaan anu geus disadiakeun ku alam ieu, lamun henteu dimangpaatkeun kalawan maksimal geus tangtu moal mibanda mangfaat nu gedé, antukna bakal mubadir teu puguh. Tapi lian ti néangan mangpaatna, kudu dipikirkeun ogé dina ngagunakeun tanaman obat ieu kudu dibarengan ku usaha pikeun ngamumulé atawa ngalestarikeunana, anu dipiharep bisa ngilu ngarojong penggunaan anu tuluy-tinuluy (Padmawinata, 1995). Mekarkeun obat-obat alami ieu mémang sakuduna meunang perhatian anu leuwih lain ngan saukur lantaran poténsina anu hadé, tapi ogé maluruh kakawasaan sarta kajembaran ciptaan pangéran.
Pikeun ngaguar leuwih jero ngunaan obat-obatan tradisional, baris disusud timimiti harti ubar tradisional, cara ngolahna, jenis-jenisna, sarta leuwih disokokeun kana pedaran ubar tradisional dina gedang timimiti daun, akar, siki, jeung geutah gedang.
Ubar Tradisional
Ubar tradisional nya éta ubar nu diolah sacara tradisional, diwariskeunna sacara turun-tumurun, saperti resép karuhun baheula, adat-istiadat, kapercayaan atawa kabiasaan daérah éta sorangan. Ubar tradisional biasana diolah saluyu jeung pangaweruh nu nyieuna. antukna unggal daérah hususna unggal jalma mibanda karakteristik béda-béda dina tatacara ngolah éta ubar. Ubar tradisional raket patalina ogé jeung nu disebut ubat alami. Ubar alami dihartikeun salaku obat-obata anu asalna ti alam, taya rékayasa atawa buatan, sarta biasana bisa digunakeun sacara tradisional pédah dina ngolahna leuwih modéren. Ubar alami minangka tindak lanjut tina obat-obat tradisional. Tapi sanajan olahanana leuwih modéren tapi ari sumberna mah asalna tina alam.
Ubar tradisional anu pangréana digunakeun minangka sumber obat nya éta tutuwuhan (hayati). Hal ieu didadasaranan ku hasiat sarta mangpaat tutuwuhan anu kacida diperlukeunna pisan ku awak manusa, sangkan nahan kasaimbangan sarta ngalindungan kakuatan awak manusa. Zat anu pungsina ngawangun diri manusa sangkan kuat pikeun nadah panyakit bisa dibeunangkeun tina tutuwuhan. Kulantaran kitu tutuwuhan bisa dikatagorikeun minangka bahan piobateun kahiji dibandingkeun jeung bahan-bahan séjénna. Tutuwuhan lian ti gedé pisan mangpaatna. Lian ti éta di tatar Sunda leuwih jembar ti éta lantaran tempatna anu kawilang subur sarta méré kahirupan ka alam (tutuwuhan) pikeun loba nu jaradi di tatar sunda.
Cara ngolah ubar tradisional
Ubar tradisional diolah ku cara nu kawilang basajan (sederhana), teu loba di réka-réka. Dina cara ngolahna aya anu ngan ngagunakeun hiji bahan, tapi aya ogé dicampur jeung bahan séjén. Hal éta gumantung kana kakréatifan sarta pangalaman nu ngolahna. Tapi dina nyampurkeun bahan-bahan piobateun éta, teu bisa sagawayah, tapi kudu disaluyukeun jeung zat-zat anu terkandung dina éta bahan. Mun seug salah dina ngalakukeun pencampuran éta, balukarna bisa ngalantarankeun kasalahan nu dampakna bisa nyababkeun nu gering lain cageur tapi leuwih parna dina nandangan kasakitna atwa malahan bisa maot.
Jenis ubar tradisional
Nilik kana bahan dasar olahan atawa pembentukan nyieun ubar, ubar tradisional anu asalna tina bahan hayati bisa dibagi jadi genep jenis, nya éta ubar tradisional anu bahan asalna tina daun, kembang, siki, akar, beuti jeung kulit tutuwuhan.
- 1. Daun nu Bisa Dijieun Ubar
Salasahiji conto ubar tradisional anu bahan dasarna tina daun diantarana:
- Gedang
Gedang mangrupa salsahiji tutuwuhan anu jadi atawa aya di unggal daérah di lemah cai urang. Daun gedang umumna ku urang didahar minangka lalab atawa disayur. Anapon zat nu aya dina daun gedang, diantarana alkoid karpin, glukosa, karposida, saeutik dammar, jeung lazin proteolik papain. Daun gedang mangfaat pikeun ngubaran demam, disentri, sarta alat pikeun ngarangsang sumanget gawé.
- Kemuning
Daun kemuning ngandung zat-zat glukosa uwayin, minyak atsiri, damar, jeung zat penyamak. Daun kemuning alus pisan pikeun ngubaran panyakit haid teu teratur, keputihan, jeung rematik.
- Kumis Ucing
Tutuwuhan ieu biasana jadi di tempat nu rada baseuh. Dina ngamangmanfaatkeun daun kumis ucing biasana nalika keur kembangan. Kandungan zatna nya éta minyak atsiri jeung kalium (0,6%-3,5%) diperlukeun salaku bahan bakal ubar pikeun ngalancarkeun kaluarna cai kiih, batu ginjal, kencing manis katut nyeri cangkéng ku dosis 1-2 gram.
- Seureuh
Daun seureuh geus sacara tradisional digunakeun ku kolot urang. Daun ieu biasana jadi dipakarangan sarta ngareuy. Daun seureuh ngandung minyak atsiri, klavikal, seskriterpen, diastose, zat penyamak, gula jeung pati.
Daun seureuh bisa digunakeun salaku ubar batuk, antiseptic, ubar kekemu, sarta ogé alus khasiat pikeun éncok jeung ibu-ibu nu kakara ngalahir ku cara ngeueumna dina cai panas.
- Arbei
Tutuwuhan ieu jadi di sababaraha tempat di unggal daérah, utamana nu di nu alamna seger. Umumna jalma wanoh kana buahna waé, tapi daunna ogé miboga khasiat pikeun ubar.
Kandungan zat-zat dina daun ieu, diantarana: logam-logam alkali, alkali tanah, uyah, sitrat, molat, gula, jeung pektim. Daun ieu berkhasiat sababaraha bahan bakal ubar ngalancarkeun atawa ngalobakeun kaluarna cai kiih
- Salam
Salam loba jadi diunggal daérah. Masarakat urang dina umumna ngagunakeun daun salam salaku bahan panganteb dina kadaharan. Zat nu aya dina daun salam nya éta minyak atsiri jeung zat penyamak. Daun salam bisa ogé digunakeun jadi bahan bakal ubar astringensia ku dosis nu umum antara 5-15 gram.
- Jambu batu
Jambu batu loba pisan jaradi di tatar sunda. Masarakat lolobana leuwih mentingkeun buahna, padahal daun-daunna ogé miboga ajén ubar nu hadé. Daun-daun jambu batu ngandung zat-zat penyamak, minyak atsiri warnana semu héjo nu ngandung egenol, minyak lemak, damar, jeung uyah-uyah mineral. Daun jambu biji berkhasiat pikeun ngubaran panyakit méncrét jeung astringensia.
- Entéh
Daun entéh umumna geus dipikawanoh ku masarakat, utamana salaku minuman. Kandungan zat dina daun entéh nya éta kafeine, tatin, jeung saeutik minyak atsiri. Daun entéh, di sagigireun pikeun nyegerkeun minuman, ogé mibanda hasiat pikeun ubar autidotum dina karacunan ku logam-logam beurat jeung alkaloida.
- Cincau/Cangcauh
Cingcau atawa sok remen disebut ogé cangcauh, mangrupa salasahiji tutuwuhan anu ilaharna jadi di daérah lembab. Cingcau ieu dina basa laténna nya éta Cyclea barbata Miers. Daun cingcau bisa ngubaran Muriang, karacunan ngadahar hurang, radang lambung, tekanan darah tinggi, jeung tifus.
- Antanan
Antanan mangrupa tutuwuhan anu wangunna téh sok nutupan taneuh. Antanan kaasup tanaman hérba kalawan tangkalna nu horizontal, saperti buku (ruas) anu kaluar akar sarta ngayang na taneuh. Antanan bisa jadi ubar pikeun panyakit maag, beuteung kembung, muriang, bengek (asma), batuk, barusuheun, wasir, nambah napsu dahar, jeung disentri.
- Babadotan
Babadotan mangrupa tutuwuhan anu ilaharna jadi di reuma atawa daérah pagunungan. Dauna anu semu aya buluan sarta mibanda kembang nu warnana bungur. Babadotan bisa dijieun obat raheut.
- Eurih
eurih mangrupa tutuwuhan anu wangun tangkalna lir tangkal séréh. Eurih mibanda daun anu mararéncos tur paranjang sarta disisina aya cucukan. Eurih bisa digunakeun pikeun ngubaran raheut, kalikiben, jrrd.
- Jawér kotok
Jawér kotok mangrupa tutuwuhan anu ilahar jaradi di kebon atawa béh ka béh dieukeun mah sok dijadikeun tanaman hias. Jawér kotok sok digunakeun pikeun ubar radang usus jeung wasir.
- Jarong
Jarong mangrupa tutuwuhan nu loba jaradi di leuweung atawa di reuma. Jarong ilaharna jadina téh di daérah nu ieuh sarta dataran rendah. Jarong biasana digunakeun pikeun ngubaran panyakit nipas jeung haid
- Kélor
Kélor nya éta tutuwuhan anu tangkalna kurang leuwih 8 m. Jadina di daérah anu cukup caina, kalawan panon poé pinuh dina ketinggian 300-900 m. Daun kélor bisa digunakeun pikeun ubar nyeri sirah (rieut), rematik, jeung babareuhan (beri-beri).
- Katuk
Daun katuk wangunna buleud siga endog warnana héjo, nyiripit, sarta loba jumlahna. Warna buahna bodas, leutik sarta napel kana dahanna atawa régangna. Katuk bisa dimangpaatkeun pikeun ngubaran panyakit muriang, ngalancarkeun asi muriang, ngalancarkeun ASI.
- Lidah buaya
Lidah buaya ilaharna hirup di daérah anu hawana panas atawa dipelak dina pot di pakarangan imah minangka tanaman hias. Wangun daunna rada seukeut,kandel, getahan sarta rérégéan/cucukan laleutik, sarta warna kembangna semu beureum (jingga).
- 2. Kembang nu Bisa Dijieun Ubar
Salasahiji conto ubar tradisional anu bahan dasarna tina kembang diantarana:
- Cengkéh
Kembang cengkéh geus loba dipikawanoh jeung dikembangkeun di tatar sunda, sarta kembang éta boga hasiat minangka ubar. Kandungan zat-zat tina kembang cengkéh nya éta minyak atsiri, asetilegenol, kariofil, furfural, metal amilketon, vanillin, jeung zat penyamak. Kembang cengkéh bisa jadi ubar pikeun ngaleungitkeun nyalingit, seueul, sarta utah-utahan. Dosis kira-kira 100-600 miligram.
- Jagong
Kembang jagong geus teu anéh deui pikeun masarakat Sunda mah. Zat-zat anu dikandung dina buuk jagong (kembangna) nya éta asam maisenat, minyak lemak, damar, gula, jeung garam-garam mineral. Mun dikumpulkeun, digaringkeun, jeung dibubukeun éta buuk jagong ngabogaan rupa-rupa khasiat sarta alus pikeun jalma nu kaserang dimetika, ngandung dosis antara 4-12 gram.
- Kumis Ucing
Kumis ucing mangrupa tutuwuhan anu batangna téh baseuh, jangkungna bisa nepi ka 1,5 m. Warna kembangna bodas saperti kumis ucing, sarta batangna pasagi opat sarta gampang dipotongkeun. Kumis ucing bisa dimangpaatkeun pikeun ngubaran panyakit hese kiih, batu ginjal, kencing manis, nyeri cangkeng.
- 3. Siki nu Bisa Dijieun Ubar
Salasahiji conto ubar tradisional anu bahan dasarna tina siki diantarana:
- Jambé
Jambé bisa hirup dimana waé ogé. Tangkalna sok dimangpaatkeun dina lomba maén rebutan dina acara tujuh belas agustusan. Siki jambé nu asak mangrupa bahan piubareun. Kolot jaman baheula ngamangpaatkeun salaku campuran daun seureuh pikeun nyeupah. Siki jambé ngandung zat-zat alkaloida, tamim merah amuof, jeung lemak. Tipung siki jambé boga hasiat salaku ubar anteluitita, utamana pikeun ngabasmi cacing pita.
- Pala
Buah pala ngandung zat-zat saperti minyak atsiri, misistim, pinen, kamfer, dipentesafrol, eganol, alkohol, lemak, abu, zat putih telur jeung gula. Siki pala dimangpaatkeun pikeun bahan ubar karminativa jeung stimalnsia saluyu kana saluran pencernaan. Pala ogé digunakeun salaku ubar ngabius anu nyababkeun tunduh jeung ngendoran rénghapan. Dosis nu diperlukeun sakitar 0,2-1,2 gram. Pala bisa ogé digunakeun salaku bahan pewangi.
- Jarak
Kandungan nu aya dina siki jarak nya éta minyak lemak, zat beracun risin jeung risimin. Siki jarak berhasiat pikeun ubar nyeri kulit.
- 4. Buah nu Bisa Dijieun Ubar
Salasahiji conto ubar tradisional anu bahan dasarna tina buah diantarana:
- Cabé
Buah cabé biasa dipikawanoh salaku bumbu atawa samara pikeun masak. Tapi buah cabé garing nu dibubukeun mangrupa bahan campuran ubar gosok pikeun ngubaran panyakit éncok atawa reumatik, cararangkeul jeung asup angin. Kandungan zat nu aya dina cabé nya éta koprin, vitamin C, zat-zat warna kapsantin, akpsorukin, zaesantin, koiptosantin, lutein, jeung karoten.
- Katuncar
Zat-zat nu dikandung dina buah katuncar nya éta minyak atsiri, minyak lemak, jeung abu. Buah katuncar digunakeun ku nu menderita karminativa. Ngandung dosis 0,2-1 gram. Dina umumna masarakat ngagunakeun katuncar salaku samara penyedap masak.
- Dalima Bodas
Buah dalima wangunna buleud, diameterna antara 5-12 cm, sarta warnana héjo kakonéng-konéngan. Buah dalima bisa dimangfaatkeun pikeun ngubaran panyakit keputihan.
- Leunca
Buah leunca wangunna buleud, diameterna antara 0,8-1 cm, warnana héjo,tapi lamun geus asak warnana bungur semu hideung, hérang, sarta loba sikian. Rasana renyah sarta rada rangu. Leunca bisa dimangpaatkeun pikeun ubar muriangan, lemah sahwat.
- Jeruk Nipis
Jeruk nipis mangrupa buah anu wangunna buleud rata sarta kulitna ipis, warnana hejo kakonéng-konéngan lamun seug buahna geus kolot. Jeruk nipis bisa dimangpaatkeun pikeun ngubaran panyakit batuk, nyeri tikoro, nyeri haid, jeung muriangan.
- Kasumba
Buah kasumba wangunna mirip buah rambutan, katutupan buukna nu warnana téh meureum kolot atawa héjo, panjangna antara 2-4 cm, sarta loba sikian laleutik nu warnana téh kasumba. Kasumba bisa dimangpaatkeun pikeun ngubaran panyakit asup angin jeung muriangan.
- Kapulaga
Kapulaga loba pisan ngandung kandungan kimia saperti minyak terbang‑sineol, terpineol jeung alfaborneol, beta-kamper, protein, gula, lemak sarta silikat. Tanaman ieu rasa rada pait tapi haneut. Mangpaatna pikeun nurunkeun panas, anti tusif, ngéncérkeun reuhak dahak sarta anti muntah.
- 5. Akar nu Bisa Dijieun Ubar
Salasahiji conto ubar tradisional anu bahan dasarna tina akar, diantarana:
- Akar gedang
Salain daunna, akar gedang ogé ngabogaan hasiat pikeun dipaké ubar. Kandungan zat-zat dina akar gedang nya éta papalna, kaliun, midonat, midosim, papayatin, damar jeung tasin. Akar gedang boga hasiat pikeun ngabasmi cacing ku dosis kurang leuwih 6-12 gram.
- Konéng
Kandungan zat nu aya dina konéng nya éta zat kuning kurjunin, minyak atsiri, hidrat arang, damar, goum jeun pati. Konéng alus pisan pikeun ubar diaré, karnimaitva, kologoga jeung stabisida. Dosisna antara 8-12 gram.
- Cikur
Cikur biasa dipaké salaku samara tapi ngabogaan hasiat ogé pikeun ubar. Kandungan zat-zat nu aya dina cikur nya éta alkaloida, minyak atsiri, kanferim, mineral pati jeung goum. Cikur bisa digunakeun pikeun ngahampangkeun reuhak, ngalancarkeun késang, ngalancarkeun miceun hitut sarta ningkatkeun gairah.
- Jahé
Salain dipaké pikeun samara masak, jahé ogé bisa digunakeun pikeun ubar. Kandungan zat-zat dina jahé nya éta minyak atsiri, zingoten, zigibetol, zigi berin, borneol, kanfen, sineol, falandren, pati, damar, asam organic, okoresir jeung gingerim. Jahé alus pisan pikeun ubar ngalancarkeun hitut, ngalancarkeun késang jeung ningkatkeun gairah. Dosis kurang leuwih 0,5-1,1 gram.
Obat-Obat Tradisional dina Daun, Akar, Siki, jeung Geutah Gedang
Gedang mangrupa tutuwuhan nu bisa jadi dimana waé, ti mimiti daérah basisir nepi ka daérah pagunungan. Tangkal gedang ngawangun tangkal, geutah, anu ngalantarankeun bisa jadi ajeg. Jangkungna ntara 2,5-10 m, dahanna buleud aya liangan, dibelah luhur bisa aya sirungan, kulit dahan aya tanda urut gagang daun nu geus leupas.
Gedang ngabogaan rupa-pupa manfat, buahna nu asak bisa didahar sageus dahar atawa sok disebut ogé cuci mulut, lantaran loba vitaminna, sedengkeun buah nu atah atawa ngora kénéh sok disayur.
Salain buahna nu bisa dimanfaatkeun téh nya éta siki, akar, jeung daunna bisa ogé dimanfaatkeun pikeun ubar.
- I. Daun Gedang
- 1. Ubar Malaria
Cara Nyieunna :
– Satengah lembar daun gedang nu masih seger
– Daun dikumbah nepi ka bersih
– Daun gedang ditutu atawa digiling
– Daun nu geus ditutu atawa digiling ditambahan ¾ cangkir cai nu asak jeung uyah sagedé siki kapuk
– Cai tutuan tadi atawa cai gilingan diperes jeung disaring
– Hasilna siap diinum 3 x 1 gelas sapoé
- 2. Ubar Hésé Dahar
Cara Nyieunna :
– Satengah lembar daun gedang nu rada ngora jeung masih seger kénéh
– Daun dikumbah nepi ka bersih
– Daun ditutu nepi ka lemes
– Tambahkeun ¾ cangkir cai jeung madu 1 sendok
– Daun diperes jeung disaring
– Hasilna bisa diinum 2 atawa 3 kali sapoé.
- 3. Ubar Kanker
Cara Nyieunna :
– Satengah lembar daun gedang nu rada ngora
– Saparapat keupeul daun ceremé nu nora kénéh
– Satengah keupeul daun bayem beureum
– Dua siki wortel
– Saparapat keupeul daun balingbing
– Sakabéh bahan dikumbah
– Sakabéh bahan ditutu atawa digiling nepi ka lemes
– Bahan nu geus digiling ditambahan cai nu asak 1 ½ gelas biasa
– Bahan ditambahan madu murni 3 sendok
– Bahan dipereut.
– Bahan disaring
– Hasil ramuan éta diinum 3 kali sapoé ½ gelas
- 4. Ubar Asup Angin
Cara Nyieunna :
– Satengah lembar daun gedang
– Duabelas lembar daun sembung
– Limabelas lembar daun poko
– Satengah ramo rimpang jahé
– Séréh tilu
– Limabelas kuntum cengkéh
– Pala sasiki
– ¾ sendok teh kemukus
– Satengah sendok teh jinten
– Jeruk purut sasiki
– Dua kuntum kembang nu anyar
– Tilu ramo gula enau
– Sakabéh bahan dikumbah
– Bahan ditempatkeun kana panci
– Bahan ditambahan 4 gelas cai
– Bahan digodog atawa dipanaskeun nepi caina kari 2 ¼ gelas
– Cai godogan disaring. Inum 3 kali sapoé. Unggal nginum ¾ gelas.
- 5. Ubar pikeun Ngalancarkeun ASI
Cara Nyieunna :
– Sababaraha lembar daun gedang
– Daun gedang diremes-remes
– Daun nu geus diremes dilayukeun diluhur api
– Tapelkeun daun nu geus dilayukeun diluhur pinareup
- 6. Ubar ngarawat awak sanggeus ngalahirkeun
Cara nyieunna :
– Salembar daun gedang ngora nu masih seger
– Sasendok teh asem seger
– Gula jawa sapotong
– Sakabéh bahan diasupkeun kana panci
– Bahan-bahan digodog ku cai 2 gelas nepi caina jadi sagelas
– Sanggeus tiis cai godogan éta disaring sarta siap diinum.
- 7. Ubar kaki gajah
Cara nyieunna:
– Opat atawa lima lembar daun gedang
– Daun digodog
– Suku dikeueum dina cai godogan nu geus teu panas teuing
- 8. Ubar Jéjéngkoleun
Cara nyieunna :
– Sapertilu palepah daun gedang
– Sapuluh lembar daun kacang panjang
– Genep gagang daun sampeu amis
– Sakabéh bahan dijadikeun hiji
– Sakabéh bahan dikumbah
– Sakabéh bahan ditutu nepi ka lemes
– Bahan ditambah cai ½ cangkir
– Tambahan madu 1 sendok
– Bahan éta diperes jeung disaring. Caina siap diinum. Eueut 1 atawa 2 kali sapoé.
- II. Akar Tangkal Gedang
1. Ubar batu ginjal, radang ginjal, nyeri kandung kemih
Cara nyieunna :
– Tilu ramo akar gedang
– Akar –akar dikumbah
– Akar-akar diteukteuk saperluna
– Potongan-potongan akar digodog ku 4 ½ gelas cai nepi cain jadi 2 gelas
– Sanggeus tiis cai godogan éta disaring
– Tambahan madu
– Siap pikeun dieueuet. Eueutna 3 kali sapoé. Unggal eueut ¾ gelas
2. Ubar dipacok oray
Cara nyieunna :
– Lima ramo akar gedang
– Akar-akar dikumbah nepi ka bersih
– Akar-akar ditutu nepi ka lemes
– Ditambahan cai sacukupna nepi jadi bubur
– Bubur ieu ditempelkeun kana raheut atawa urut dipacok orayna
– Raheut atawa urut dipacok nu geus ditapelan bubur éta dibungkus. Bungkusan diganti sapoé 2 kali
3. Ubar cacing keremian
Cara nyieunna :
– Dua ramo akar gedang
– Tilu sihung bawang bodas
– Dua ramo gula enau
– Bahan-bahan dikumbah
– Bahan digodog ku 3 gelas nepi cai jadi 1 ½ gelas
– Sanggeus tiis, cai godogan disaring
– Eueut 2 kali sapoé. Sakali eueut ¾ gelas
4. Ubar éncok
Cara nyieunna :
– Dua ramo akar gedang
– Daun jeruk nipis 1/3 keupeul
– Sapertilu keupeul daun ketepeng cina
– Sapuluh lembar daun seureuh
– Sapertilu keupeul daun samiloto
– Hiji ramo kulit kayu tija
– Dua ramo akar kepayang
– Tilu ramo akar kelintang
– Sapuluh céngék
– Sakabéh bahan dikumbah
– Sakabéh bahan ditutu nepi ka lemes
– Hasil tutuan dikeueuem dina alkohol 1 liter salila 7 hari
– Sanggeus cukup dikeueum, bahan diperes jeung disaring
– Cai hasil peresan jeung saringan digosokeun jeung diurutkeun dina bagian nu nyeri. Lakukeun 2-3 kali sapoé
- III. Siki Gedang
- 1. Ubar huisan saencan waktuna
Cara ngajieunna:
– tilu puluh siki gedang.
- siki disangrai.
– siki gedang nu geus nang nyangrai ditutu nepi bubuk.
- tambahkeun minyak kalapa sasendok.
- aduk nepi ka rata.
- racikan éta tuluy digosokeun kana kulit sirah nu aya huisan.
- 2. Ubar cacing gelang
Cara nyieunna :
– Siki gedang 2 sendok
– Siki gedang dikumbah
– Siki ditutu nepi ka lemes
– Ditinyuh ku cai panas ½ cangkir jeung tambahan 1 sendok madu
– Inum waktu keur haneut kénéh.
- 3. Ubar Panas
Cara nyieunna :
– Siki gedang sacukupna
– Siki gedang ditutu nepi ka lemes
– Tambahan cuka sacukupna
– Dipaké pikeun ngabalur awak nu panas
- IV. Buahna Gedang nu Asak
- 1. Ubar hésé miceun atawa maag
Cara ngajieunna:
– buah gedang nu asak dina tangkal.
– gedang dipesék.
– gedang dikumbah ku cai asak nu ditambahan uyah.
– gedang dikereutan.
– dahar 2 poé sakali.
- 2. Ubar teu nafsu dahar
Prosedur nyieunna sarua jeung nu ngagunakeun daun gedang, nya éta nu dijelaskeun diluhur, nu béda nya éta bahanna nya éta ngagunakeun buah gedang.
- V. Geutah Gedang
- 1. Ubar Jarawat
Cara ngajieunna :
– Geutah gedang ngora
– Geutah diusapkeun kana jerawat
– Tong nepi ka geutah keuna kana panon
– Mun geutah gedang kana panon buru-buru dikumbah ku cai gula.
- Ubar Kabeuleum
Cara nyieunna :
– Geutah gedang ngora
– Geutah diusapkeun di tempat nu kabeuleum. Khasiatna nya éta pikeun ngaleungitkeun nyeri sarta nyegah munculna lepuh-lepuh.
Patalina Obat-obat tradisional jeung Folklor
Nilik kana sumebarna ubar tradisional di kalangan masarakat Sunda anu kacida réana, mun seug di susud bisa dipaluruh ngeunaan cara nyebarkeun atawa népakeun pangaweruh ngolah obat ieu ti generasi ka generasi penerusna. Dina tilikan folklor obat-obat tradisional mangrupa wangun folklor non lisan. Hal ieu dilantarankeun penyebaran ubar tradisiobal leuih disinekelkeun kana barang (wangun non lisan) hasil obat anu ngalaman prosés olahan (meramu). Padahal teu nutup kamungkinan, dina cara nepakeunna mah teu leupas tina unsur lisan, dina mamatahan jeung ngajéntrékeun sangkan nu narima pangaweruh bisa leuwih ngarti tur leuwih tapis deui.
Pewarisan obat-obat tradisional mun seug diteuleumann leuwih jero mibanda ciri-ciri anu teu béda jauh jeung ciri-ciri folklor. Saperti halna ubar tradisional mangrupa hasil warisan ti kolot-kolot saméméhna, sifatna tradisional, loba varian-varianna (gumantung kanu nyieunna), teu kapaluruh saha nu mimiti nyieun atawa nu manggihanana (anonim), hirup dina wangun nu boga pola nu tangtu (saperti dina cara ngolahna), ngandung fungsi-fungsi nu tangtu (ngubaran nu gering), polos atawa sederhana, sarta ubar tradisional mangrupa milik umum (bersama). Tina kamiripan ciri-ciri diluhur, sacara otomatis obat-obatan tradisional mangrupa salasahiji bagian tina folklor anu nepi ka kiwari masih kénéh aya wujud jeung masih di gunakeun ku masarakat.
Kacindekan
Ubar tradisional nya éta ubar nu diolah sacara tradisional, diwariskeunna sacara turun-tumurun, saperti resép karuhun baheula, adat-istiadat, kapercayaan atawa kabiasaan daérah éta sorangan. Cara ngolah ubar tradisinal kawilang basajan, aya anu ngan ngagunakeun hiji bahan, sarta aya ogé nu dicampur jeung bahan séjénna. Jenis-jenis ubar tradisional dumasar kana bahan tina tutuwuhan nu di gunakeun aya anu bahan asalna tina daun, kembang, siki, akar, beuti jeung kulit tutuwuhan.
Ubar tradisional bisa kapaluruh dina gedang. Gedang mangrupa salsahiji tutuwuhan anu réa jaradi di tatar sunda. Gedang kacida gedé mangpaatna ti mimiti daun, akar, siki, nepi ka geutahna. Ubar tradisional samodél kitu sacara umum mangrupa bagéan tina folklor anu nepi ka kiwari masih sumebar dina kahirupan masarakat.
Daftar Pustaka
Agustin, Widi. 2001. Pepaya sebagai Obat Tradisional. Jakarta. PT. Balai Pustaka (Persero)
Danadibrata. 2006. Kamus Basa Sunda. Bandung. PT. Kiblat Utama.
Danandjaja, James. 2002. Folklor Indonesia. Jakarta. PT. Pustaka Utama Grafiti
Marjo, Y.S. 1990. Aneka Resep Obat Kuno Mujarab.Surabaya. Bintang Timur
Muji, Musaro. ? . Resep Pusaka Tradisional Madura. Jakarta. ?
Murningsih. 2001. Budidaya Tanaman Berhasiat Obat Bagi Anak Luar Biasa. Jakarta. PT. Balai Pustaka (Persero)
- § Kelompok 9:
– Mahasiswa jurusan Pendidikan Bahasa Daerah
Globalisasi VS Kadaharan Sunda[i]
Ku: Kelompok 7[ii]
Abstrak
Zaman kiwari anu kasebutna zaman modern atawa globalisasi, geus loba pisan pangaruhna kana sagala aspék, ti mimiti téhnologi, budaya, agama, pulitik nepika hal anu kawilang leutik nya éta kadaharan geus beunang ku pangaruh globalisasi. Conto leutik dina kadaharan has urang Sunda geus loba pisan parobahan, ti mimiti resép nepi ka panyajian geus ngalaman parobahan. Surabi anu ku urang sok dijadikeun mumuluk ari isuk-isuk geus naék darajat anu biasana mung saukur tipung beas jeung kalapa, ayeuna mah geus loba rupana ti mimiti rasa coklat, keju, strawberry jeung sajabana.
Tangtuna baé éta mangrupa hiji bukti anu nyata ku ayana kamajuan zaman atawa ceuk istilah kerenna mah pangaruh globalisasi. Ku kituna kumaha carana kadaharan urang Sunda anu bisa dipertahankeun kahirupanana dina kaayan anu sakitu ngaglobalna.
Key word (kecap konci): kadaharan, pangaruh globalisasi, kamajuan jaman.
Pangjajap
- Kasang Tukang
Folklor nya éta kabudayaan atawa kabiasaan nu biasa dipaké di masarakat. Salasahiji bagéan tina folklor nya éta kadaharan. Kadaharan mangrupa wangun folklor non lisan nu aya di masarakat. Naon waé pasakan jeung kadaharan nu aya di masarakat nu patalina jeung tradisi, asup kana folklore. Nginjeum istilah tina hiji iklan kadaharan yen kadaharan saukur pasakan tapi geus jadi tradisi, hal ieu bener ayana kusabab dina kadaharan urang Sunda lain ngan saukur pikeun ngawaregkeun beuteung hungkul, tapi aya fungsi nu kakandung dina éta pasakan. Contona waé bubur lolos nu dipaké dina upacara adat nungguan kalahiran, ieu kadaharan dijieun jeung dibentuk supaya gampang pisan ngadaharna. Hal ieu jadi harepan sangkan indung anu ngandung gampang atawa lungsur-langsar dina ngalahirkeun budakna. Salian ti éta, kadaharan geus jadi hiji tradisi, kadaharan geus jadi kabeungharan budaya Sunda nu kacida unikna. Lebar temen saupama kadaharan urang Sunda geus euweuh di alam Sunda sabab kagéléng ku jaman modern. Ku sabab eta loba urang Sunda nu kréatip, manéhna ngahijikeun kadaharan tradisional urang Sunda jeung kadaharan modern, bari jeung teu leupas tina cirri aslina. Contona tina kakréatipan urang Sunda nya éta: ciréng isi, singkong kéju jrrd.
- Watesan Masalah
Dina jurnal ieu aya sababaraha hal anu bakal dipedar diantarana, nya éta:
a) rupa-rupa kadaharan Sunda
b) pangaruh globalisasi kana kadaharan Sunda
c) toponemi (asal-muasal ngaran) kadaharan Sunda
- Globalisasi VS Kadaharan Sunda
Salasahiji kadaharan bakal diaku ku para panguasa pasar anu luas tur ku masarakat umumna, lamun éta kadaharan téh nyumponan faktor panangtu ajén organoleptik anu ngawengku rasa, aroma jeung tampilan.
Rasa jeung aroma ditangtukeun ku bahan baku, sedengkeun panampilan ditangtukeun ku kreativitas anu masak dina ngarancang wangun jeung komposisi warna anu unik dina kemasanana. Ku kituna hiji produk bakal luas ambahan bisnisna jeung ditarima ku masarakat ti unggal nagara.
Dina hiji kasus produk kadaharan ngawasa pasar dunia, saperti conto anu konkrit di urang nya eta ngajamurna restoran-restoran atawa café-café anu ngajualan kadaharan bangsa deungeun. Misal hot dog, spaghetti, hamburger, kebab, jsb. Ku kituna tangtuna baé pangaruh globalisasi téh gedé pisan pangaruhna kana kadaharan Sunda (hususna) jeung kadaharan Indonesia umumna.
Ayeuna geus kabuktian dina masakan-masakan Sunda geus ngalaman anu ngarana modifikasi, misalna surabi anu urang apal dijieunna tina tipung beas anu rasana mung saukur gurih jeung amis, ayeuna mah geus ngalaman modifikasi timimiti rasa kéju, coklat, cheres, strawberry, jsb. Teu saukur dina modifikasi rasa hungkul anu ngalaman parobahan tapi dina masalah panyajian atawa kemasan, ku ayana globalisasi loba kadaharan sunda anu dimodifikasi, conto karedok anu biasana dibungkus make daun cau ayeuna mah geus teu dipaké, di jaman ayeuna mah bungkus karedok téh geus méwah ngagunakeun wadah tina plastik anu unik.
Ku ayana perbauran kahirupan antara séké sélér jeung séké sélér séjéna, nyababkeun ayana modifikasi dina rupaning folklor , kaasup kadaharan.hal ieu ogé dialaman ku kadaharan sunda nu kiwari mah geus loba ngalaman modifikasi dina hal:
- Bahan, dina jaman kiwari loba kadaharan-kadaharan sunda anu ngagunakeun bahan-bahan zat kimia, saperti pecin (penyedap), pangawét, pemanis buatan, cuka, jrd.
- Cara ngolahna, anu awalna dina prosés ngolah kadaharan sunda masih tradisional ayeuna mah geus ngagunakeun alat-alat éléktronik saperti: mixer, kompor gas anu baheula mah masih kénéh masak ngagunakeun hawu jeung songsong.
- Kemasan (bungkusan), loba dahareun sunda anu geus teu orisinil deui dina cara panyajianna, misalna anu tadina dibungkus maké daun cau ayeuna mah geus teu usum deui ngagunakeun hal-hal saperti kitu.
Contona deui kadaharan anu ngalaman modifikasi nya éta kadaharan singkong kéju, kadaharan ieu bahan dasarna sampeu dihijikeun jeung kéju, nu saacana mah dua kadaharan ieu saperti bumi jeung langit, atawa kacida pisan jauhna. Tapi sanggeus ayana pangaruh globalisasi ditambah ku daya kréatipitas urang Sunda, dua kadaharan ieu dihijikeun nepika ngahasilkeun hiji wanda kadaharan anyar tina sampeu, nyaéta singkong keju téa.
Ku ayana modifikasi éta ngajadikeun kadaharan sunda kiwari geus teu bener-bener nyunda, sok sanajan di réstoran-réstoraan nu make ngaran réstoran sunda, tapi teu bisa dijadikeun cecekelan yén réstoran éta ngajamin kadaharan sunda 100% nyunda, sabab geus aya modifikasi-modifikasi boh dina bahan, cara ngolahna, atawa kemasana (cara nyajikeunana). Dina hartian ésénsi nu dikandung ku éta kadaharan téh geus teu nyunda.
- Klasifikasi Kadaharan Sunda
Lamun urang rek ngabagi-bagi kadaharan Sunda, urang bisa nitenan tina sababaraha aspek tilikan, diantarana:
1) Dumasar kana ngaranna, kadaharan Sunda lamun ditilik tina ngaranna bisa diwincik deui jadi sababaraha bagian:
a) Akronim: cilok, comro, cimol, gehu, cireng, peucang, jrd.
b) Bahan: cilok (aci), comro (oncom), gehu (toge jeung tahu), jrd.
c) Taya hubungan: sorabi, kelepon, koci, papais, jrd.
2) Dumasar kana kemasana, kadaharan Sunda lamun ditilik tina kemasana bisa diwincik deui jadi sababaraha bagian:
a) Daun: leupeut, bacang, koci, papais, jrd.
b) Plastik: dodol, cingcaw, wajit, jrd.
c) Teu Pake: bala-bala, gehu, cilok, comro, basreng, jrd.
3) Dumasar kana olahana, kadaharan Sunda lamun ditilik tina olahana bisa diwincik deui jadi sababaraha bagian:
a) Digoreng: cireng, basreng, bala-bala, gehu, jrd.
b) Disangray: kacang, kurupuk miskin, sangray aron.
c) Dibubuy: boled, sampeu, hui.
d) Diseupan: papais, koci, leupeut, bacang, jrd.
e) Dipais: lauk cai, hayam, tahu, jrd.
f) Dibeuleunm: lauk, boled, sampeu.
4) Dumasar kana tempatna, kadaharan Sunda lamun ditilik tina asal tempatna diantarana:
a) Kecap Majalengka asalna ti Majalengka
b) Dodol Garut asalna ti Garut
c) Peuyeum Bandung asalna ti Bandung
d) Tahu Sumedang asalna ti Sumedang
e) Nasi jamblang asalna ti Jamblang (Cirebon)
- Toponimi (asal-muasal ngaran) Kadaharan Sunda
Aya sababaraha kadaharan sunda anu dingaranan dumasar kana bahan jeung cara nyajikeunana, dihandap ieu baris ditataan sababaraha kadaharan sunda anu ngaranna dumasar kana bahan, cara ngolah atawa nyajikeuna, jeung tempat, nya éta:
1) Ngaran Kadaharan Sunda Dumasar Kana Bahanna
– Cingcaw bahanna tia daun cingcaw
– Gulali bahanna tina gula
– Géhu bahanna tina togé jeung tahu
– Tutug oncom bahanna tina oncom jeung sangu
– Cipuk bahanna tina aci jeung kurupuk
– Rangginang bahanna tina béas ketan
2) Ngaran Kadaharan Sunda Dumasar kana Cara Ngolahna atawa Cara Nyajikeunana
– Cilok hartina aci anu dicolok
– Misro harina amisna di jero
– Comro hartina oncomna dijero
– Ciréng hartina aci digoréng
– Colénak hartina dicocol énak
– Peucang hartina sampeu jeung kacang
– Gehu hartina togé jeung tahu
– Sukro hartina suuk di jero
– Basréng hartian baso digoréng
– Cipuk hartina aci kurupuk
– Cimol hartina aci digemol
3) Ngaran Kadaharan Sunda Dumasar kana asal wewengkon (tempat)
– Kecap Majaléngka asalna ti Majaléngka
– Dodol Garut asalna ti Garut
– Peuyeum Bandung asalna ti Bandung
– Taleus Bogor asalna ti Bogor
– Tahu Sumedang asalna ti Sumedang
– Tarasi Cirebon asalna ti Cirebon
– Tauco Cianjur asalna ti Cianjur
– Wajit Cililin asalna ti Cililin (Bandung)
– Kue moci asalna ti Sukabumi
– Peuyeum ketan kuningan asalna ti kuningan
– Galéndoh Ciamis asalna ti Ciamis
– Empal gentong asalna ti Cirebon
– Simping Purwakarta asalna ti Purwakarta
– Nasi jamblang asalna ti Jamblang (Cirebon)
– Asinan asalna ti Bogor
– Borondong asalna ti Ciparay (Bandung)
– Gurilem asalna ti Cililin (Bandung)
- Rupa-rupa Kadaharan Sunda
Kadaharan Sunda kaasup “lalab jeung sambel” mangrupa kabudayaan dina kahirupan masarakat di kawasan Pasundan, eta kadaharan the geus panjang ditaratas ku karuhun urang Sunda baheula. Lamun urang Sunda geus lila ka hiji wewengkon, kasonoanna ka kadaharan Sunda tangtu moal leungit, atawa ngurangan loantaran ku lingkungan anu geus béda jeung wewengkonna baheula di tatar Sunda.
Misalna anu kajadian ka sababaraha jalma urang Sunda anu hirupna sukses di kota métropolitan (Jakarta), maranéhanana sanajan mindeng dahar dahareun méwah di luar negeri, tapi haténa mah teu bisa dibohongan kana kasonoana kana kadaharan Sunda.
Dihandap ieu baris ditataan sababaraha kadaharan urang Sundadi antarana:
1) Comro atawa combro nyaéta kadaharan has ti Tatar Sunda. Comro dijieun tina parudansampeu saterusna eta bahan buleud atawa “lonjong” anu bagian jerona dieusian sambel oncom nu saterusna digoréng, kunaon bet comro? Eta the singgetan tina oncom di jero.
2) Cilok atanapi aci dicolok eta ge kadaharan asli ti Tatar Sunda. Cilok dijieunna tina tipung aciwungkul atawa dicampur sareng tarigu terus dicampur cai tuluy dikulub. Pikeun nambahan rasa, umumna adonanna ditambahan bungbu, tai ogé uyah wungkul.
Ayeuna aya istilah anyar cilok gaul, nyaeta cilok anu aya eusina. Eusian bisa rupa-rupa, misalna:abon, sosis, gajih, urat, endog puyuh, jeung sajabana. Cilok biasa didahar jeung sambel kacangsareng kécap.
3) Ciréng wancahan tina aci digoréng, nyaéta kadaharan nu ilahar di Sunda, dijieun tina acisampeu, dibungbuan, tuluy digoréng.
Cara nyieun
Aduk tipung jeung cai, pedes, jeung uyah nepi ka rata. Tambahan ku bahan séjénna, galokeun sing rata. Goréng saséndok-saséndok nepi koneng jeung garing.
4) Koci nyaéta hiji katuangan nu ilahar kapendak di wewengkn pulo Jawa, didamelna tina ketanaya eusina ti parudan kalapa sareng gula beureum atanapi campuran kacang hejo sareng gula beureum, dibungkus ku daun cau. Di Madiun, Jawa Timur, koci katelah mbel-mbelan.
Bahan dasar
Bahan dasarna nyaéta adonan ketan jeung gula beureum (kawung) minangka kulitna, minangka eusina tina campuran parudan kalapa jeung gula beureum atawa campuran sari kacang héjo jeung gula beureum. Ari bungkusna, nyaeta daun cau. Bahan pangleuleueur nyaéta minyak kalapa.
Ngokolakeunana
Ngasakan ieu kadaharan téh ku cara diseupan (maké aseupan dina sééng atawa maké langseng).
Bentuk jeung rasa
Bentuk koci nyaéta limas (wangun ruang anu sisina opat segi tilu, bagian handapna segi opat.
Wanci nyieuna
Ari baheula mah koci teh sok dijieun dina waktu bulan puasa nyedek ka lebaran Syawal atawa nyedek ka lebaran Rayagung, tapi ayeuna mah iraha waé ogé sok dijieun, kasup dina hajatan.
5) Misro nyaéta kadaharan has ti Tatar Sunda. Misro dijieun tina parudan sampeu anu dibuleud-buleud lonjong sarta bagian jerona dieusian gula beureum nu saterusna digoréng. Alatan éta pisan kadaharan dingaranan Misro anu mangrupa singgetan tina amis di jero (basa Sunda). Ieu kadaharan leuwih ngeunah lamun didahar mangsa masih kénéh haneut.
6) Oncom nyaéta kadaharan tina kacang anu di-fermentasi-keun. Oncom mangrupakeun kadaharan has rahayat di Indonésia. Loba kamonésan tina oncom, diantarana oncom bisa jadi deungeun sangu ku jalan dipais, dibobotok, digoréng biasa, atawa dipasak jeung ulukutek leunca. Oncom bisa oge dikokolakeun jadi kiripik oncom.
Jenis oncom
Sacara garis badag, oncom aya dua rupa, nyaéta:
- Oncom beureum, ilaharna dijieun tina hampas tahu, nyaéta kacang kadelé nu geus dicokotprotéinna nalika nyieun tahu. Ku kituna, nu dijieun oncom teh mangrupa sésa nyieun tahu. Oncom jenis ieu nyieunna dibantuan ku jamur Neurospora sitophila.
- Oncom hideung, ilaharna dijieun tina bungkil suuk, nu kadang-kadang dicampuran ku hampas (onggok) sampeu atawa tipung sampeu, supaya téksturna leuwih alus jeung leuwih hipu. Bungkil suuk mangrupa hampas tina suuk nu geus dicokot minyakna ku cara diperes atawa diékstraksi Oncom hideung nyieunna dibantuan ku jamur Rhizopus oligosporus.
.
Kandungan gizi
Sanajan bahan-bahan oncom mangrupa panyésaan, tapi tina segi gizi mah masih kénéh padet ku gizi, nu matak kacida lebarna lamun heug dipiceun atawa ukur dibikeun ka ingon-ingon téh.
Bahan baku séjénna nu diperlukeun nalika nyieun oncom nyaeta kapang. Kapang oncom bisa ngaluarkeun enzim lipase jeung protéase nu aktip salila prosés férmentasi tur nyekel peranan penting dina ngawincik pati jadi gula, ngawincik bahan-bahan dinding sél kacang, ngawincik lemak, sarta ngawangun alkohol saeutik tur mangrupa-rupa éster nu bauna enak.
Loba jalma nu kurang ngahargaan oncom tibatan hasil ngokolakeun kakacangan lianna, saperti tahu atawa témpé. Hal ieu teh alatan oncom dijieunna tina hampas tahu atawa suuk. Padahal, sabenerna mah oncom miboga ajén jeung kualitas gizi nu alus minangka hasil tina prosés férmentasi. Lamun dibandingkeun, oncom bungkil suuk mibanda protéin, lemak jeung padetan nu ngaleyur leuwih loba tibatan oncom hampas tahu.
Ku ayana prosés férmentasi, struktur kimia bahan-bahan nu tadina kompléks, bakal kawincik jadisenyawa-senyawa nu leuwih basajan tug nepika leuwih gampang dicerna jeung dimangpaatkeun kuawak manusa. Proses férmentasi ku kapang ogé ngahasilkeun rasa nu dipikaresep ku konsumén.
7) Rangginang (atawa raginang, ranginang, basa Indonésia: rengginang, rengginang) mangrupakadaharan nu kasohor di Indonésia. Teu sirikna di unggal wewengkon, utamana di Pulo Jawa, miboga kamonésan ranginang gumantung kana wewengkonna masing-masing.
Kagunaan rangginang
Rangginang bisa didahar langsung, minangka susuguh keur sémah boh di imah boh dinu kariaan, atawa bisa ogé keur deungeun sangu.
Rupa-rupa rangginang
- Dumasar rasana, rangginang aya nu asin jeung amis. Nu pangilaharna mah rangginang asin.
- Dumasar bentukna, wangun rangginang bisa rupa-rupa, gumantung citakannana, bisa buleud atawa kotak, kadang-kadang henteu dicitak ku citakan, mung diréka-réka ku leungeun waé.
- Dumasar ukurannana, euweuh babagian ranginang nu pasti dumasar kana ukurannana, tapi rangginang bisa variatif ti ukuran pangleutikna nu diaméterna kurang leuwih tilu sénti, nepikeun ka rangginang-rangginang gede nu leuwih ti sapuluh sénti.
- Dumasar nu nyieunna, rangginang bisa dibagi jadi rangginang jieunan sorangan (biasana ibu-ibu di imah sorangan keur nyuguhan sémah atawa kadaharan sapopoé, nyieunna maké parabot saayana, citakannana kadang-kadang ukur dijieun tina awi), sarta rangginang jieunan pabrik (kiwari pabrik rangginang loba di mana-mana kalayan maké citakan nu leuwih hadé)
Bahan ranginang
Ranginang dijieun tina béas ketan anu diseupan sareng dibungbuan. Bungbuna bisa rupa-rupa gumantung kana rasa nu dipikaresep. Pikeun ranginang asin, uyah, bawang bodas jeung sajabana tangtu dibutuhkeun. Kadang-kadang ditambahan tarasi. Keur raginang amis, tangtu kudu makégula.
8) Tahu Sumedang nyaéta tahu nu asalna ti Sumedang, Tatar Sunda. Ieu tahu biasana digoréng nepi ka rada garing, semu coklat, tur asin. Cocog lamun didahar jeung lontong. Sanajan asalna ti Sumedang, tahu ieu kiwari geus loba dijieun di wewengkon lianna di Indonésia.
9) Sambel nya éta kadaharan anu dijieunna tina bahan-bahan, boh tutuwuhan saperti céngék, bawang, jahé, cikur, tarasi (ieu mangrupa bahan utama), oncom, jsb.
Sababaraha jenis sambel anu geus umum pikeun coéleun di masarakat Sunda, nya éta:
a) Sambel Tarasi
Pikeun meunangkeun sambel tarasi anu hadé, kudu dipilih jenis tarasi anu kualitasna alus. Sabab tarasi ogé aya sababaraha jenis.
Bahan pikeun ngieun sambel tarasi tangtuna wae tarasi, boh digoréng, dibeuleum atawa diseupan, terus céngék, bawang, uyah, gula (umumna gula beureum), jeung asem (pikeun panguat rasa jeung aroma anu has).
b) Sambel Oncom
Bahan pikeun nyieun sambel oncom diantarana: oncom (rék digoréng, dibeuleum, atawa langsung atahna), uyah, gula, kencur, cabé rawit, bawang beureum, bawang bodas, sarta asem.
c) Sambel Kemiri (muncang)
Bahan pikeun nyieun sambel kemiri (muncang) nya éta: ésé muncang (digoreng atawa dibeuleum), uyah, cabé rawit, gula beureum, tomat, jeung bawang beureum.
Tabel 1 : Kadaharan Sunda Sacara Alfabeth
- kacindekan
kadaharan lain waé dipandang salaku hal pikeun nohonana kabutuhan fisik manusa, tapi tina tilikan folklor, kadaharan mangrupa cicirén kabudayaan hiji séké sélér bangsa nu ngagambarkeun karakteristik bangsana, kahirupan sosialna, kaayaan jeung sumber daya alamna, sarta tradisi nu dianut ku maranéhna.
Ngaran-ngaran kadaharan di sunda lolobana nyokot tina ngaringkes tina bahan kadaharan (akronim), cara nyieuna atawa ngolahna jeung tempat asalna, misalna cingcaw anu bahanna tina daun cingcaw, comro (oncom dijero) jeung peuyeum Bandung, kécap Majalengka, jrd.
Kadaharan mangrupa hal nu ésénsial pikeun ngadukung kabudayaan hiji séké sélér bangsa. Hal ieu misalna bisa katitén tina upacara adat/ritual nu ngagunakeun kadaharan pikeun ngalaksanakeunana. Upamana waé dina hiji ritual parupuyan sok ngagunakeun cikopi, dawegan, bakak hayam jeung kadaharan téh mangrupa bagéan tina folklor. Hiji séké sélér nu teu bisa dipisahkeun tina kahirupan. Sok sanajan kitu, sakumaha foklor liana, kadaharan dina hiji séké sélér mungkin waé silih pangaruhan jeung kadaharan séké sélér séjenna, bahkan teu ngajadikeun hal nu mustahil hiji kadaharan nu mangrupa bagian tina hiji séké sélér, bisa leungit alatan kedéséh ku kadaharan séké sélér séjénna. Hal ieu nu geus karandapan ku kadaharan sunda kiwari. Dimana kadaharan sunda geus ngalaman parobahan alatan modérnisasi sarta kadéséh ku kadaharan modérn nu lolobana ti nagara deungeun.
- Daftar Pustaka
Danandjaja, James. 2002. Folkor Indonesia. Jakarta: Grafiti.
Ekadjati, Edi S. 1995. Kebudayaan Sunda. Jakarta: Pustaka Jaya
Mariko, Arata. 2001. Masyarakat Petani Sunda dan Acara Makan Bersama. Bandung
Sabana, Setiawan. 2001. Kemasan Makanan Tradisional di Jawa Barat. Bandung
Suriawiria, Unus. 2001. Makanan Sunda. Bandung


c: text/html

text:
Bank Negara Indonésia 1946
Bank Negara Indonésia mangrupa bank kahiji nu diadegkeun jeung dipiboga ku pamaréntah Indonésia.[1]Tanggal 19 September 1945 Présiden Soekarno ngaluarkeun kaputusan pikeun ngadegkeun Bank Negara Indonesia lantaran nagara kudu boga Bank Sentral.[2] R.M.Margono Djojohadikoesoemo ditugaskeun pikeun nataharkeun pembentukanana. [2]Nginget yén pikeun ngadegkeun hiji bank boga nagara bakal ngabutuhkeun undang-undang nu dina nyusunna butuh waktu nu teu sakeudeung, tuluy diputuskeun pikeun ngabentuk Jajasan Poesat Bank Indonésia ku akte notaris R.M.Soerojo No. 14 tanggal 9 Oktober 1945 tempatna di Jakarta. [2]Modal bank sagedé Rp 345.000,00 (duit mangsa jajahan Jepang) dicokot tina Fonds Kamerdekaan Indonésia.[2] Tanggal 5 Juli 1946 Bank Negara Indonésia resmi ngadeg minangka bank sirkulasi atawa bank sentral jeung perkréditan. [2]Dumasar kaputusan Konfrénsi Méja Bundar antara Karajaan Walanda jeung Républik Indonesia nu dipilih minangka bank sentral nya éta De Javasche Bank, jadi Bank Negara Indonésia ngan mangrupa bank umum keur pangwangunan ékonomi nasional.[2] Taun 1968 ngaran bank diganti jadi Bank Negara Indonésia 1946 (BNI 46).[2] Taun 1992 bentuk badan hukum BNI 46 ditetepkeun jadi pausahaan perséroan make ngaran PT Bank Negara Indonesia ([[Perséro]) atawa biasa disebut Bank BNI.[2].[1] Kantor cabang BNI mimitina aya di Jl.Raya Timur (Jl.Asia Afrika), tapi ti taun 2001 nempatan gedong anyar nu boga tingkatan jangkung nu biasa disebut BNI Tower. [2]Pembangunan BNI Tower ngabalukarkeun ruksakna wangunan kuno nu boga nilai sajarah keur kota Bandung, nya éta gedong urut percetakan A.C.Nix NV nu tuluy jadi NV Masa Baru.[2]

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Énzim
Énzim mangrupa protéin, atawa kompléks protéin, nu ngatalisan réaksi kimiawi dina awak organisme. Na jero sél biologis téh lumangsung loba pisan réaksi kimiawi, nu mun tanpa énzim bakal lambat pisan sahingga moal ngadukung kahirupan. Énzim ngagancangkeun réaksi nepi ka rébuan kali lipet. Énzim ogé hiji hal anu sakuduna aya dina kuantitas anu loba sarta kualitas anu pas dina awak mahluk hirup, henteu kacuali manusa, ambéh awak sok cageur sarta kajaga ti sagala macem serangan panyakit.[1]
Énzim RNA atawa "ribozim" dijieunna tina RNA, lain protéin. Umumna ribozim ukur ngatalisan RNA splicing.
Daptar eusi
- 1 Struktur
- 2 Pungsi
- 3 Modél mékanis-kuantum katalisis énzim
- 4 Énzim jeung kaséhatan
- 5 Énzim cerna jeung métabolik
- 6 Konvénsi ngaran énzim
- 7 Énzim jeung kelas-kelas énzim
- 8 Purifikasi
- 9 Étimologi
- 10 Rujukan
- 11 Tumbu kaluar
Struktur[édit | sunting sumber]
Hiji énzim bisa mangrupa protéin badag nu diwangun ku sababaraha ratus asam amino, atawa sababaraha protéin nu polah babarengan salaku hiji unit.
Énzim ngandung sisi aktif, sisi beungkeut nu meungkeut substrat nalika réaksi dikatalisan.
Unggal bagéan énzim biasana mibanda tujuan/pungsi pangatur atawa struktural.
Pungsi[édit | sunting sumber]
Énzim ngatalisan réaksi kimiawi.
Peran énzim dina réaksi kimiawi[édit | sunting sumber]
Énzim bisa ngagabungkeun dua atawa leuwih réaksi sahingga réaksi nu sacara térmodinamis nguntungkeun bisa dipaké pikeun "nyetir" réaksi séjénna nu sacara térmodinamis teu nguntungkeun. Salasahiji conto nu pangilaharna nyaéta énzim nu ngamangpaatkeun défosforilasi ATP pikeun réaksi kimiawi séjén nu teu patali.
Laju réaksi dimédiasi énzim[édit | sunting sumber]
Énzim bisa ningkatkeun laju réaksi ku jalan milih atawa narabas jalur réaksi nu énérgi aktivasina handap, sahingga leuwih gampang kajadian réaksina. Laju réaksi nu dimédiasi énzim sacara lengkep gumantung ka sababaraha faktor.
Diagram réaksi katalitis, nunjukkeun énergi nu dipikabutuh (E) ngalawan waktu (t).
Substrat (A jeung B) perlu énergi nu badag (E1) pikeun ngahontal kaayaan transisi A...B, nu saterusna jadi produk ahir (AB). Énzimna (E) nyiptakeun microenvironment sahingga A jeung B bisa ngahontal kaayaan transisi (A...E...B) kalawan leuwih gampang, ngurangan jumlah énergi nu dipikabutuh (E2). Hasilna, réaksina leuwih gampang sahingga ningkatkeun laju réaksi.
Kaspésifikan[édit | sunting sumber]
Énzim biasana spésifik dina réaksi nu dikatalisanana sarta substrat nu aub dina réaksina. Sipat struktur kompleméntér antara énzim jeung substrat ngarupakeun hal nu penting dina hal ieu (Gbr. 2).
Jalur métabolis[édit | sunting sumber]
Sababaraha énzim bisa gawé bareng ngawangun hiji susunan husus, nyiptakeun jalur métabolis. Dina hiji jalur métabolis, hiji énzim nyokot produk énzim séjén salaku substrat. Satutasna réaksi katalitis, produkna dibikeun ka énzim séjénna. Produk ahir jalur sarupa kitu kadang jadi inhibitor pikeun salasahiji énzim-énzim na awal jalur (biasana lengkah kahiji nu teu bisa balik, disebut committed step), sahingga ngatur jumlah produk ahir nu dijieun ku jalur éta.
Gambar:Feedback inhibition.png
Gambar 6: Mékanisme inhibisi eupan-balik nu ilahar.
- The basic feedback inhibition mechanism, where the product (P) inhibits the committed step (A->B).
- Sequential feedback inhibition. The end products P1 and P2 inhibit the first committed step of their individual pathway (C->D or C->F). If both products are present in abundance, all pathways fron C are blocked. This leads to a buildup of C, which in turn inhibits the first common committed step A->B.
- Enzyme multiplicity. Each end product inhibits both the first individual committed step and one of the enzymes performing the first common committed step.
- Concerted feedback inhibition. Each end product inhibits the first individual committed step. Together, they inhibit the first common committed step.
- Cumulative feedback inhibition. Each end product inhibits the first individual committed step. Also, each end product partially inhibits the first common committed step.
Modél mékanis-kuantum katalisis énzim[édit | sunting sumber]
Kuliah "Quantum Theory of some Biochemical Reactions" nu didugikeun na Kongrés Biofisis Internasional IV (Moscow, 1972) ku R.R. Dogonadze jeung Z.D. Urushadze ngarumuskeun modél mékanis kuantum munggaran ngeunaan bentuk pangbasajanna katalisis énzim. Taun 1972-1973, hasil gawé M.V. Volkenshtein, R.R. Dogonadze, A.K. Madumarov, Z.D. Urushadze, jeung Yu.I. Kharkats ngarumuskeun modél (fisik) mekanis-kuantum katalisis énzim. Karya ieu ngabuktikeun peran transformasi konformasional dina réaksi katalitis.
Énzim jeung kaséhatan[édit | sunting sumber]
Énzim dipikabutuh ku organisme hirup, gangguan na hiji énzim ti kira 2.000 nu aya na awak urang bisa ngakibatkeun kasakit parna nu bisa nepi ka tiwasna. Hiji conto kasakit nu disababkeun ku gangguan fungsi hiji énzim nyaéta fénilketonuria (PKU). Énzim fénilalanin hidroxilase, nu kuduna ngarobah asam amino ésénsil fénilalanin jadi tirosin teu bisa meta, sahingga fénilalanin numpuk nu ngakibatkeun rétardasi méntal.
Énzim na awak manusa bisa ogé dipangaruhan ku inhibitor. Aspirin, misalna, nyegah énzim nu ngahasilkeun prostaglandin (messenger inflamasi), sahingga suppressing pain and inflammation. Énzim ogé dimangpaatkeun dina produk sapopoé kayaning deterjén, nu nyepetkeun réaksi kimia meresihan papakéan (misalna, meresihan noda getih).
Énzim cerna jeung métabolik[édit | sunting sumber]
Gizi pikeun sato gumantung ka énzim cerna kayaning amilase, tripsin, jeung kimotripsin na ciduh. Peran utamana nyéta pikeun nyerna dahareun sahingga zat gizina sadia pikeun prosés na bagian awak nu mikabutuhna.
Golongan énzim séjénna nyaéta énzim métabolik, nu peranna pikeun ngatalisan réaksi kimia dina unggal prosés na jero awak. Kalolobaan sél urang (iwal ti éritrosit), bakal hanaang ku oxigén najan oxigénna ngalayah lamun énzimna, sitokrom oxidase teu meta. Énzim ogé dipikabutuh pikeun kontraksi jeung rélaxasi otot. Mémang nyatana, tanpa dua golongan énzim ieu, kahirupan (cerna jeung métabolik) moal aya.
Konvénsi ngaran énzim[édit | sunting sumber]
Dumasar konvénsi umum, ngaran hiji énzim ngawengku dadaran naon hancana, ditambah ahiran "-ase". Contona dehidrogénase alkohol jeung polimérase DNA. Kinase ngarupakeun énzim nu mindahkeun gugus fosfat. International Union of Biochemistry and Molecular Biology (IUBMB) geus ngembangkeun hiji sistim tatangaran pikeun énzim, nyéta nomer EC; unggal énzim digambarkeun ku hiji runtuyan opat angka nu dimimitian ku "EC". Nomer kahiji sacara lega ngagolongkeun énzim-énzim dumasar mékanismena:
- EC 1 Oxidoreduktase: ngatalisan réaksi oxidasi/réduksi
- EC 2 Transferase: mindahkeun gugus fungsi (misalna gugus métil atawa fosfat)
- EC 3 Hidrolase: ngatalisan hidrolisis rupa-rupa beungkeut
- EC 4 Liase: megatkeun rupa-rupa beungkeut ku cara nu lian ti hidrolisis jeung oxidasi
- EC 5 Isomérase: ngatalisan parobahan isomérisasi na hiji molekul
- EC 6 Ligase: ngagabungkeun dua molekul ku beungkeut kovalén
Tatangaran nu lengkep bisa disungsi di http://www.chem.qmul.ac.uk/iubmb/enzyme/
Énzim jeung kelas-kelas énzim[édit | sunting sumber]
- Adénilat siklase: meta dina transduksi sinyal ku jalan ngarobah ATP jadi AMP siklik
- Alkohol dehidrogénase: ngarecah alkohol jadi aldehid na ati jalma; nyiptakeun alkohol na férméntasi kapang
- Alkalin fosfatase
- Amilase: ngarecah aci jadi maltosa, aya na ciduh sarta ogé dikaluarkeun ku pankréas
- Énzim pangubah angioténsin
- ATPase: énzim-énzim nu ngahidrilosis ATP jadi ADP jeung fosfat anorganik pikeun ngarojong réaksi séjén nu sacara énergetik teu dipisuka
- ATP sintase: nyipta ATP tina ADP, fosfat anorganik, jeung énergi
- Autolisin: istilah umum pikeun énzim-énzim nu nyababkeun paéhna sél
- Béta-galaktosidase: tempo laktase.
- Beta-laktamase: ngancurkeun pénisilin, mangrupa faktor wedukna baktéri
- Katalase: ngarobah hidrogén péroxida jadi oxigén jeung cai
- Kitinase: ngarecah kitin
- Kolinésterase
- Kimosin: better known as rennet, contained in the stomachs of many animals and causes milk to curdle
- Kimotripsin: bisa nyerna protéin
- Koénzim Q - sitokrom c réduktase: meta dina ranté alih éléktron ku jalan ngaréduksi sitokrom c sarta ngompa proton meuntas mémbran
- Sitokrom c oxidase: titik ahir ranté alih éléktron, dimana oxigén diréduksi jadi cai
- Sitokrom c peroxidase takes reducing equivalents from sitokrom c sarta ngaréduksi hidrogén péroxida jadi cai
- Déiodinase: ngaktifkeun hormon tiroid ku jalan ngaleupaskeun iodin
- Diastase: ngarecah aci jadi glukosa
- Dihidrofolat réduktase: ngaréduksi asam dihidrofolat jadi asam tétrahidrofolat]]
- DNA girase
- Glutamat dékarboxilase: nyintésis neurotransmitter GABA na otak
- Glutation péroxidase: ngajaga sél ku jalan ngarobah hidrogén péroxida jadi cai
- Isomérase: sadaya énzim nu ngarobah molekul hiji jadi salasahiji bentukisomerna
- Kinase: sadaya énzim nu ngatalisan alih gugus fosfat
- Laktase (atawa béta-galaktosidase): ngarecah laktosa jadi galaktosa jeung glukosa
- Ligase: sadaya énzim nu bisa nyambungkeun ("ligate") dua molekul ku beungkeut kovalén
- Liase: sadaya énzim nu bisa ngaleungitkeun hiji gugus tina hiji molekul sahingga ngabentuk hiji beungkeut ganda atawa sabalikna.
- Monoamina oxidase (MAO): ngoxidasi certain neurotransmitters and biologically active amines
- NADH déhidrogénase: kompléx kahiji na ranté alih éléktron, mindahkeun éléktron ti NADH ka koénzim Q
- Nitrogénase
- Ornitin dékarboxilase: ngolah ornitin dina hambalan awal ngahasilkeun poliamina
- Péroxidase: golongan énzim nu bisa ngarobah hidrogén péroxida atawa sanyawa sabangsana
- Fénilalanin hidroxilase (PAH):
- Fosfolipase
- Polimérase: ngawangun ranté panjang polimér asam nukléat tina komponén-komponénna
- Protéase (péptidase): énzim nu neukteuk beungkeut péptida protéin
- Protéin kinase: énzim nu ngalihkeun hiji gugus fosfat ka hiji résidu asam amino na hiji protéin
- Protéin fosfatase: énzim nu nyokot gugus fosfat tina résidu asam amino hiji protéin
- Énzim réstriksi: énzim nu neukteuk DNA atawa RNA dina posisi nu tangtu
- Reverse transcriptase: digunakeun ku rétrovirus pikeun nranskripsikeun informasi tina RNA jadi DNA
- Ribulosa bisfosfat karboxilase: fixes carbon in green plants.
- RNAse: énzim nu bisa ngarecah RNA jadi nukléotida komponénna
- Superoxida dismutase: ngarobah superoxida jadi oxigén jeung hidrogén péroxida
- Tirosin kinase: énzim nu ngalihkeun gugus fosfat ka résidu tirosin na hiji protéin
- Tirosinase
- Uréase: ngahidrolisis uréa jadi karbon dioxida jeung amonia
- Xantin oxidase: ngoxidasi hipoxantin jadi xantin sarta salajengna jadi asam urat
Purifikasi[édit | sunting sumber]
Kusabab énzim ngarupakeun protéin, purifikasi énzim dimimitian ku purifikasi protéin. Unggal hambalan na prosedur purifikasi diponcorong kaaktifan énzimna.
Étimologi[édit | sunting sumber]
Tina basa Yunani: "in ferment".
Rujukan[édit | sunting sumber]
- Koshland D. The Enzymes, v. I, ch. 7, Acad. Press, New York, 1959
- Perutz M. Proc.Roy.Soc., B 167, 448, 1967
- M.V. Volkenshtein, R.R. Dogonadze, A.K. Madumarov, Z.D. Urushadze, Yu.I. Kharkats. Theory of Enzyme Catalysis.- Molekuliarnaya Biologia, Moscow, 6, 1972, pp. 431-439 (Basa RusiaI, ihtisar dina basa Inggris)
- M.V. Volkenshtein, R.R. Dogonadze, A.K. Madumarov, Z.D. Urushadze, Yu.I. Kharkats. Electronic and Conformational Interactions in Enzyme Catalysis.- In: E.L. Andronikashvili (Ed.), Konformatsionnie Izmenenia Biopolimerov v Rastvorakh, Publishing House "Nauka", Moscow, 1973, pp. 153-157 (Basa Rusia, ihtisar dina basa Inggris)
- R.R. Dogonadze, Z.D. Urushadze, V.K. Khidureli. Calculation of Kinetic Parameters of Reactions with the Conformational Transformations.- In: E.L. Andronikashvili (Ed.), Konformatsionnie Izmenenia Biopolimerov v Rastvorakh, Publishing House "Metsniereba", Tbilisi, 1975, pp. 368-375 (Basa Rusia)
Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]
- ExPASy enzyme database, tumbu ka data sekuens Swiss-Prot, éntri-éntri na database séjén sarta panéang pustaka nu patali
- PDBsum tumbu ka data struktur énzim 3-D nu dipikanyaho dina Bang Data Protéin
- BRENDA, comprehensive compilation of information and literature references about all known enzymes; requires payment by commercial users
- Weizmann Institute's Genecards Database, extensive database of protein properties and their associated genes.bling bling, fool


text:
Madrasah
Madrasah téh mangrupa kecap dina basa Arab nu hartina sakola. Asal kecapna tina darasa (baca: darosa) nu hartina 'ngajar'. Di Indonésia, madrasah dihususkeun minangka sakola anu kurikulumna ngandung pangajaran-pangajaran kaislaman. Madrasah Ibtidaiyah (MI) satata jeung Sekolah Dasar (SD), Madrasah Tsanawiyah (MTs) satata jeung Sekolah Menengah Pertama (SMP), jeung Madrasah Aliyah (MA) satata jeung Sekolah Menengah Atas (SMA).
Madrasah nu mimiti ngadeg dina sajarah Islam mah nyaéta imah Abu Abdillah al-Arqam bin Abi al-Arqam[1], nu dijadikeun tempat tolab nyiar élmu pangaweruh jeung amal soléh. Guru nu mimiti nyaéta Kangjeng Nabi Muhammad Rasulallah. tempat ilmu pengetahuan dan amal saleh diajarkan secara terpadu oleh sang guru pertama, Muhammad Rasulallah.
Catetan[édit | sunting sumber]
- ↑ Khadijah Ummul Mu'minin Nazharat Fi isyraqi Fajril Islam, hal. 96 dan 155.


text:
Wednesday, January 02, 2008
Majalah Mangle
Sejujurnya abah mah suka sedih, asal ngajak ngomong atao kirim mail ka urang Sunda boh ka anu ngakukeun urang tatar Pasundan, suka pada2 teu ngartieun. Padahal anu diomongkeun boh anu ditulis ku abah ngan sakadar bahasa Sunda ilahar wae, lain bahasa buhun cara si Lamsijan. Rek kumaha bisa ngamumule budaya ki Sunda coba, lamun ka bahasana wae henteu ngarti.
"Sayah mah suka karagok abah, klo bicara ato nulis ka abah memakai bahasa Sunda teh. Takut salah, entar dosa lalu doraka ka sepuh." Kituh, alasan klasikna mah. Tamtu saja abah morongos sembari ngahehe juga, "Duh encep eneng, ujang euis, enok kacung, aom juag. Dalam berbahasa mah jangan takut salah. Klo memang salah ya hayu atuh kita betulin bersama. Kapan abah juga masih belajar saumur umur sembari nyunyuhun hulu kok. Klo gak percaya nih buktinya. Abah masih maca majalah Mangle, bekas bacaan Aip anak abah dan neng Wiena minantu kebanggaan abah sama Gaby. Can deuih resep ngupingkeun kawih para mojang Sunda anu gareulis pisan tea.
1 comment:
- apus item said...
-
Punten ngiringan yeuh. Abdi: Tanti, maos 'mlm' anu janten "hanjakal" (menyesal ?).. namina oge usaha nya..? Upami bade terang latar belakang suatu usaha anu bade digeluti, mangga atuh diselidiki lewat "google"/"wikipedia" heula ti internet. Selidiki dengan baik nya. Entong percanten wae..
Mudah2an kapayunna urang teh lebih hati-hati... ayeuna mah seueur batur nu "memanfaatkan" kepolosan kita semua.
- 8:37 AM


text:
Pajeg
Pajeg numutkeun Undang-Undang RI Nomer 28 taun 2007 ngeunaan Parubahan Katilu UU Nomer 6 taun 1983 ngeunaan Katangtuan Umum jeung Tatacara Pamajegan nyaéta paméré nu dikudukeun (wajib) ka nagara nu diitung jadi hutang nu sipatna bisa dipaksakeun ka diri pribadi atawa unit usaha nu didadasaran ku Undang-Undang, anu éta paméré téh henteu ngabalukarkeun ayana paméré/imbalan langsung ti nagara jeung éta paméré nu diwajibkeun téh digunakeun keur kaperluan nagara pikeun kamakmuran nu panghadéna ka rahayat.
Aya oge harti pajeg nu dikedalkeun ku Prof. Dr Andriani dimana pajeg dihartikeun jadi iuran ka nagara nu didadasaran ku Undang-undang nu dianggep hutang ka nu diwajibkeun mayar anu nagihna bisa dipaksakeun jeung henteu nampa imbalan langsung kanu mayarna, sarta ieu pajeg gunana keur beaya umum pikeun ngajalankeun pamarentahan sarta ngalaksanakeun pangwangunan nasional nu kontinyu (terus-terusan).
Daptar eusi
Tujuan diterapkeun pajeg[édit | sunting sumber]
Numutkeun Kath Ninghtingale dina Pamajegan - Teori jeung Prakték, aya sababaraha tujuan nu jadi cukang dijieun jeung diterapkeun pajeg di hiji nagara, diantarana:
- 1. Keur ngamodalan barang jeung fasilitas keur umum, balaréa (publik)teu ngabédakeun saha-sahana, misalna baé ngamodalan jambatan, pakarang keur perang;
- 2. Keur ngabagi panghasilan jeung kakayaan ti nu leuwih boboga ka nu teu boga atawa kakurangan;
- 3. Keur ngadukung karaharjaan sosial jeung ékonomi ka sabagéan ti balaréa, teu kabéh nampa mangpaatna, misalna baé jaminan kaséhatan keur orok, jompo;
- 4. Jadi alat ngatur (régulasi) keur ngadukung stabilitas ékonomi, ieu tumali jeung kawijakan ékonomi upamana pajeg keur ngatur tingkat inflasi.
Kobong Pajeg[édit | sunting sumber]
Ogé ceuk Nightingale pajeg bisa dikobongkeun (klasifikasi) jadi 4 kobong, nyaéta:
- Numutkeun Dadasar (basis)nu ngawengku: (1) Pajeg Panghasilan - jalma pribadi jeung pausahaan; (2) Pajeg Modal - panambahan modal jeung warisan; (3) Pajeg konsumsi - pajeg panambahan niléy (PPN) jeung béa.
- Langsung / Teu Langsung, nu hartina yén pajeg langsung téh diterapkeun langsung ka jinisna (jalma/pausahaan) contona baé pajeg panghasilan nu langsung majeg panghasilan atawa pajeg warisan nu langsung majeg warisan. Lamun pajeg teu langsung mah diterapkeunana maké perantara nu ilahar disebut pihak nu mungut, contona baé pajeg panambahan niléy (PPN).
- Unit/ad valorem, dimana unit mah pajeg nu pakait jeung volume, jumlah nu dipajegan, sedengkeun ad valorem nangtukeun pajeg ka niléy nu dipajegan, misalna baé panghasilan nepi ka watas A dipajeg 10%, nepi ka wates B dipajeg 15% jst.
- Distribusi beban pajeg, nyaéta nangtukeun gedéna pajeg nu jadi beban, nyaéta: (1) progressive mun tarif pajeg lewih gedé, naék terus mun nu dipajeg niléyna naék terus ogé; (2) proporsionalmun tarif pajeg gedéna saimbang jeung kanaékan nu dipajeg; (3) regressive" mun tarif pajeg turun lamun nu dipajeg naék niléyna (kabalikan ti progressive")
Pajeg di Indonésia[édit | sunting sumber]
Pajeg di Indonésia dibédakeun jadi pajeg pamaréntah puseur nu ngawengku saindonesia. Lain ti éta aya ogé pajeg daérah nu dijieun jeung diterapkeun ngan di daérahna sewang-sewangan nu mindeng disebut rétribusi, pajeg pangwangunan daérah. Kawenangan mungut jeung ngokolakeun pejeg pamarentah puseur dilaksanakeun ku Departemen Keuangan.
Pajeg pamaréntah pusat aya 3 rupa, nyaéta:
- Pajeg Panghasilan nu diatur dina UU No. 17 taun 2000 ngeunaan Parubahan Katilu UU No. 7 taun 1983 ngeunaan Pajeg Panghasilan taun 1994
- Pajeg Panambahan Niléy (PPN) nu diatur dina UU No. 8 taun 1983 ngeunaan PPN jeung Pajeg Panjualan Barang Méwah (PPnBM) sakumaha nu Dirobah ku UU No. 11 taun 1994
- Pajeg Tanah jeung Wangunan
Sistem pamajegan di Indonesia make sistem self assessment, nu hartina masyarakat sorangan nu kudu aktif ngalaksanakeun kawajiban pajegna nu dumasar kana Undang-undang jeung paraturan pamajegan. Masyarakat sorangan nu kudu boga inisiatif ngadaftarkeun sorangan pikeun ngabogaan Nomor Pokok Wajib Pajeg (NPWP), ngitung sorangan jumlah kawajiban pajegna, nyetorkeun sorangan jumlah pajeg nu kudu dibayar ka bank nu geus ditangtukeun, jeung ngalaporkeun pajeg nu disetor ka Direktorat Jenderal Pajeg (DJP). Jadi beda pisan jeung sistem official dimana dina ieu sistem masyarakat karek bisa nyetor pajeg nu jadi kawajibanana sanggeus kantor pajeg nangtukeun sabaraha pajeg nu jadi kawajiban jeung kudu disetorkeun.
Istilah Pamajegan nu Sering Dipake[édit | sunting sumber]
Dihandap ieu aya sababaraha istilah pamajegan nu sering dipake, dicutat tina Pasal 1UU Katangtuan Umum & Tatacara Pamajegan nyaeta:
- 1. Pajeg nyaeta sumangan/kontribusi wajib ka nagara anu jadi hutang ka jalma pribadi atawa "badan" anu boga sipat ngamaksa dumasar UU kalawan henteu meunangkeun imbalan sacara langsung sarta dipaké pikeun kaperluan nagara pikeun sagedé-gedéna kamakmuran rahayat;
- 2. Wajib Pajeg (WP) nyaeta jalma pribadi atawa badan, ngawengku nu mayar pajeg, pamotong pajeg, sarta pamungut pajeg, anu miboga hak sarta kawajiban pamajegan luyu jeung katangtuan aturan perundang-undangan pamjegan;
- 3. Badan nyaéta sakumpulan jalma sarta/atawa modal anu mangrupa kahijian boh anu ngalakonan usaha boh nu henteu ngalakonan usaha anu ngawengku perseroan kawates, perseroan komanditer, perseroan séjénna, badan usaha milik nagara atawa awak usaha milik wewengkon kalawan ngaran sarta dina wangun naon ogé, firma, kongsi, koperasi, dana pangsiun, persekutuan, perkumpulan, yayasan, organisasi massa, organisasi sosial pulitik, atawa organisasi séjénna, lembaga sarta wangun awak séjénna kaasup kontrak investasi kolektif sarta wangun usaha tetep keur ngadukung karaharjaan;
- 4. Pangusaha nyaéta jalma pribadi atawa badan dina wangun naon ogé anu dina kageatan usaha atawa pagawéanana ngahasilkeun barang, ngaimpor barang, ngaekspor barang, ngalakonan usaha perdagangan, ngamangpaatkeun barang henteu berwujud ti luar wewengkon pabean, ngalakonan usaha jasa, atawa ngamangpaatkeun jasa ti luar wewengkon pabean;
- 5.Pangusaha Keuna Pajeg (PKP) nyaéta pangusaha anu ngalakonan seserahan barang keuna pajeg sarta/atawa seserahan jasa keuna pajeg anu dikeunaan pajeg dumasar kana undang-undang Pajeg Pertambahan Niley (PPN) 1984 sarta parobahanana;
- 6.Nomer Poko Wajib Pajeg (NPWP) nyaéta nomer anu dibikeun ka Wajib Pajeg minangka sarana dina administrasi perpajakan anu dipaké minangka tanda pengenal diri atawa identitas Wajib Pajeg dina ngalaksanakeun hak sarta kawajiban pamajegan;
- 7.Mangsa pajeg nyaéta jangka waktu anu jadi dasar pikeun Wajib Pajeg pikeun ngitung, yetor, sarta ngalaporkeun pajeg anu kapihutang dina hiji jangka waktu nu tangtu sakumaha ditangtukeun dina undang-undang ieu;
- 8.Warsih pajeg nyaéta jangka waktu 1 (hiji) warsih kalender kajaba lamun Wajib Pajeg ngagunakeun warsih buku anu henteu sarua jeung warsih kalender;
- 9.Bagian warsih pajeg nyaéta bagian ti jangka waktu 1 (hiji) warsih pajeg;
- 10.Pajeg anu terutang nyaéta pajeg anu kudu dibayar dina hiji waktu, dina mangsa pajeg, dina warsih pajeg, atawa dina bagian warsih pajeg luyu jeung katangtuan aturan perundang-undangan perpajakan;
- 11. Surat Béja (SPt) nyaéta surat anu ku wajib pajeg dipaké pikeun ngalaporkeun penghitungan sarta/atau pembayaran pajeg, objek pajeg sarta/atau lain objek pajeg, sarta/atau harta sarta kawajiban luyu jeung katangtuan aturan perundang-undangan perpajakan;
- 12. Surat Béja Massa (SPT Massa) nyaéta surat béja pikeun hiji mangsa pajeg;
- 13. Surat Béja Taunan (SPT Taunan) nyaéta surat béja pikeun hiji warsih pajeg atawa bagian warsih pajeg;
- 14. Surat Setoran Pajeg (SSP) nyaéta bukti mayar atawa setoran pajeg anu geus dipigawé kalawan ngagunakeun formulir atawa geus dipigawé ku cara séjén ka kas nagara ngaliwatan tempat keur mayar anu geus ditangtukeun ku Menteri Kaduitan;
- 15. Surat Katetapan Pajeg (SKP) nyaéta surat katetapan anu ngawengku surat katetapan pajeg kurang bayar, surat katetapan pajeg kurang bayar tambahan, surat katetapan pajeg nihil, atawa surat katetapan pajeg leuwih bayar;
- 16. Surat Ketetapan Pajeg Kurang Bayar (SKPKB) nyaéta surat ketetapan pajeg anu nangtukeun badagna jumlah poko pajeg, jumlah kredit pajeg, jumlah kakurangan pamayaran poko pajeg, badagna hukuman administrasi, sarta jumlah pajeg anu masih keneh kudu dibayar;
- 17. Surat Ketetapan Pajeg Kurang Bayar Tambahan (SKPKBT) nyaéta surat ketetapan pajeg anu nangtukeun tambahan kana jumlah pajeg anu geus ditetepkeun;
- 18. Surat Ketetapan Pajeg Nihil (SKPN) nyaéta surat ketetapan pajeg anu nangtukeun jumlah poko pajeg anu sarua badagna eujeung jumlah kredit pajeg atawa pajeg henteu terutang sarta euweuh kredit pajegna;
- 19. Surat Ketetapan Pajeg Leuwih Bayar (SKPLB) nyaéta surat ketetapan pajeg anu nangtukeun jumlah kaleuwihan pamayaran pajeg alatan jumlah kredit pajeg leuwih badag batan pajeg anu terutang atawa sakuduna teu terutang;
- 20. Surat Tagihan Pajeg (STP) nyaéta surat pikeun ngalakonan tagihan pajeg sarta/atawa hukuman administrasi mangrupa bunga sarta/atawa denda;
- 21. Surat Paksa (SP) nyaéta surat paréntah mayar sambetan pajeg sarta waragad panagihan pajeg;
- 22. Kredit Pajeg (KP) pikeun pajeg panghasilan nyaéta pajeg anu dibayar sorangan ku wajib pajeg ditambah kalawan poko pajeg anu terutang dina surat tagihan pajeg alatan pajeg panghasilan dina hiji warsih nu geus jalan henteu atawa kurang dibayar, ditambah jeung pajeg anu dipotong atawa dipungut, ditambah jeung pajeg kana panghasilan anu dibayar atawa terutang di luar nagari, dikurangi jeung pangbalikan tihareup tina kaleuwihan pajeg, anu dikurangkan ti pajeg anu terutang;
- 23. Kredit Pajeg pikeun Pajeg Panambahan Niley nyaéta pajeg asupan anu bisa dikreditkan sanggeus dikurangkeun kalawan mulangkeun kaleuwihan pajeg nu disetor tiheula atawa sanggeus dikurangi pajeg anu geus dikompensasikeun, anu dikurangkeun ti pajeg anu terutang;
- 24. Pagawéan bébas nyaéta pagawéan anu dipigawé ku jelema pribadi anu miboga kaahlian husus minangka usaha pikeun meunang pangasilan anu henteu kaiket ku hiji hubungan gawé;
- 25. Pamariksaan nyaéta sauntuyan kageatan ngahimpun sarta ngokolakeun data, katerangan, sarta/atawa bukti anu dilaksanakeun sacara objektif sarta profésional dumasar kana hiji standar pamariksaan pikeun nguji kapatuhan nyumponan kawajiban pamajegan sarta/atawa pikeun tujuan séjén dina raraga ngalaksanakeun katangtuan aturan perundang-undangan perpajakan;
- 26. Bukti permulaan nyaéta kaayaan, gawéna, sarta/atau bukti mangrupa katerangan, tulisan, atawa barang anu bisa mikeun pituduh ayana dugaan kuat yén keur atawa geus lumangsung hiji tindak pidana di widang pamajegan anu dipigawé ku saha waé anu bisa ngabalukarkeun rugi dina pendapatan nagara;
- 27. Pamariksaan bukti permulaan nyaéta pamariksaan anu dipigawé pikeun meunangkeun bukti permulaan ngeunaan ayana dugaan geus lumangsung lampah pidana di widang pamajegan;
- 28. Pananggung pajeg nyaéta jelema pribadi atawa badan anu tanggung jawab dina mayaran pajeg, kaasup wawakil anu ngajalankeun hak sarta nyumponan kawajiban wajib pajeg luyu jeung katangtuan aturan perundang-undangan pamajegan;
- 29. Pembukuan nyaéta hiji prosés pencatatan anu dipigawé sacara teratur pikeun ngumpulkeun data sarta informasi kaduitan anu ngawengku harta, kawajiban, modal, pangasilan sarta waragad, sarta jumlah harga perolehan sarta penyerahan barang atawa jasa, anu ditutup kalawan nyusun laporan kaduitan mangrupa neraca, sarta laporan laba rugi pikeun période warsih pajeg kasebut;
- 30. Panalungtikan nyaéta sauntuyan kageatan anu dipigawé pikeun meunteun kalengkapan ngeusian surat béja sarta lampiran-lampiranana kaasup pameunteunan ngeunaan kabenaran panulisan sarta panghitunganana;
- 31. Penyidikan lampah pidana diwidang pamajegan nyaéta sauntuyan tindakan anu dipigawé ku penyidik pikeun néangan sarta ngumpulkeun bukti anu jeung bukti éta nyieun caang lampah pidana di widang pamajegan anu lumangsung sarta manggihan kasangkana;
- 32. Penyidik nyaéta pajabat pagawé nagari sipil nu geus ditangtukeun di lingkungan direktorat jenderal pajeg anu dibéré wewenang husus minangka penyidik pikeun ngalakonan penyidikan lampah pidana di widang pamajegan luyu jeung katangtuan aturan perundang-undangan;
- 33. Surat kaputusan pembetulan nyaéta surat kaputusan anu ngabenerkeun deui kasalahan tulis, kasalahan ngitung sarta/atawa kakaliron nerapkeun katangtuan nu tangtu dina aturan perundang-undangan pamajegan anu aya dina surat katetapan pajeg, surat tagihan pajeg, surat kaputusan pembetulan, surat kaputusan kabeuratan, surat kaputusan pangurangan hukuman administrasi, surat kaputusan panghapusan hukuman administrasi, surat kaputusan pangurangan katetapan pajeg, surat kaputusan pangabatal katetapan pajeg, surat kaputusan pangbalikan ti heula tina kaleuwihan pajeg, atawa surat kaputusan pamerean imbalan bunga;
- 34. Surat Kaputusan Kabeuratan nyaéta surat kaputusan ngeunaan kabeuratan kana surat ketetapan pajeg atawa ka pamotongan atawa pamungutan ku pihak katilu anu diajukan ku wajib pajeg;
- 35. Putusan Banding nyaéta putusan badan peradilan pajeg ngeunaan banding nu tumali jeung surat kaputusan kabeuratan anu diajukan wajib pajeg;
- 36. Putusan Gugatan nyaéta putusan badan peradilan pajeg ngeunaan gugatan kana hal-hal anu dumasar tina katangtuan aturan perundang-undangan pamajegan nu bisa diajukeun gugatan;
- 37. Putusan Peninjauan Balik nyaeta putusan Mahkamah Agung keur permohonan paninjauan balik anu diajukan ku wajib pajeg atawa ku diréktur jenderal pajeg tumali jeung putusan banding atawa putusan gugatan ti badan paradilan pajeg;
- 38. Surat Kaputusan Pangbalikan Pendahuluan Kaleuwihan Pajeg nyaéta surat kaputusan nangtukeun jumlah pangbalikan pendahuluan kaleuwihan pajeg pikeun wajib pajeg nu ditangtukeun;
- 39. Surat Kaputusan Pemberian Imbalan Bunga nyaéta surat kaputusan nangtukeun jumlah imbalan bunga anu kudu dibikeun ka wajib pajeg;
- 40. Tanggal Dikirim nyaéta tanggal stempel pos pangiriman, tanggal faksimili, atawa dina hal ditepikeun sacara langsung nyaéta tanggal dina waktu surat, kaputusan, atawa putusan ditepikeun sacara langsung;
- 41. Tanggal Ditarima nyaéta tanggal stempel pos pangiriman, tanggal faksimili, atawa dina hal ditarima sacara langsung nyaéta tanggal dina waktu surat, kaputusan, atawa putusan ditarima sacara langsung;
Tempo ogé[édit | sunting sumber]
- Direktorat Jenderal Pajak
- Undang Undang Katangtuan Umum jeung Tatacara Pamajegan
- Undang Undang Pajeg Panghasilan (PPh)
- Undang Undang Pajeg Panambahan Niley (PPN)
- Nomor Pokok Wajib Pajak
- Jurusita Pajeg
Cutatan[édit | sunting sumber]
1. UU RI Nomer 28 taun 2007 ngeunaan Parubahan Katilu UU RI No. 6 taun 1983 ngeunaan Katangtuan Umum jeung Tatacara Pamajegan (Lembaran Nagara RI taun 2007 Nomer 85 jeung Tambahan Lembaran Nagara Nomer 4740)
2. Pamajegan-Teori jeung Praktek, Kath Nightingale, Financial Times - Prentice Hall, Edisi ka-3, 2000
Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]
- WikiCPA.com tax articles
- Wikinvestopedia Tax Glossary
- The chart at the bottom allows us to overview in India


text:
Sebaran binomial
Dina matematik, sebaran binomial ngarupakeun probability distribution diskrit nu ngajelaskeun angka keberhasilan tina sekuen n independent percobaan enya/heunteu, unggal nu hasil mibanda probabiliti p. Saperti oge hasil/gagalna percobaan disebut oge percobaan Bernoulli atawa Bernoulli trial. Sebaran binomial ngarupakeun dasar nu kawentar keur binomial test tina statistical significance.
Conto tipikalna nyaeta: 5% populasi ngarupakeun positif HIV. Anjeun nyokot 500 urang sacara acak. Kumaha cara yen anjeun meunang 30 atawa leuwih HIV-positip? Jumlah HIV-positip nu dicokot ku anjeun ngarupakeun variabel random X nu nuturkeun sebaran binomial mibanda n = 500 sarta p = .05. Hartina urang museurkeun kan probabiliti Pr[X ≥ 30].
Sacara umum, lamun variabel random X nuturkeun sebaran binomial mibanda paramater n sarta p, dituliskeun X ~ B(n, p). Probabiliti nu pasti sukses k dirumuskeun ku
dimana
ngarupakeun koéfisién binomial "n milih k" (oge dilambangkeun ku C(n, k)), ti mana ngaran sebaran. Rumus bisa dipikaharti saperti kieu: urang hayang k sukses (pk) sarta n − k gagal ((1 − p)n − k). Sanajan kitu, sukses k bisa kajadian dimana wae diantara n percobaan, sarta dimana C(n, k) beda jalan kasebarna sukses k dina sekuen n percobaan.
Lamun X ~ B(n, p), mangka nilai ekspektasi X nyaeta
sarta varian nyaeta
Nilai nu leuwih siga atawa mode X diberekeun ku integer panggedena kurang atawa sarua jeung (n+1)p; lamun m = (n+1)p ngarupakeun interger sorangan, mangka m − 1 sarta m duanana ngarupakeun mode.
Lamun X ~ B(n, p) sarta Y ~ B(m, p) ngarupakeun variabel binomial bebas, mangka X + Y oge ngarupakeun variabel binomial; sebaranna nyaeta
Dua sebaran penting nu ngadeukeutan sebaran binomial nyaeta:
- Lamun np sarta n(1 − p) leuwih gede ti 5 atawa sejenna, mangka pendekatan panghadena (dumasar kana continuity correction nu mungkin dipake) ka B(n, p) dirumuskeun ku sebaran normal
- Pendekatan ieu ngarupakeun huge time-saver; sajarahna, ieu mimiti dipake sebaran normal, dimimitian ku Abraham de Moivre dina bukuna The Doctrine of Chances taun 1733. Kiwari, bisa ditempo sabab tina central limit theorem, B(n, p) ngarupakeun jumlah n bebas, identically distributed 0-1 indicator variable. Inget: ieu pendekatan hasilna teu akurat lamun teu make continuity correction.Catetan: gambar nembongkeun normal and binomial probability density function (PDF) sarta lain cumulative distribution function.
- Contona, anggap anjeun nyokot sampel random n ti masarakat nu populasi loba sarta nyebutkeun ten maranehna satuju kana hiji pernyataan. Proporsi masakarat nu satuju tangtu gumantung kana sampel. Lamun grup sampel n masarakat diulang sarta bener-bener random, proprosi bakal nuturkeun sebaran normal nu mibanda mean sarua kana proporsi satuju sabenerna p dina populasi sarta mibanda simpangan baku σ = (p(1 − p)/n)1/2. Ukuran sampel n badag ngarupakeun hal nu hade sabab simpangan baku bakal jadi leutik, nu ngijinkeun keur estimasi nu hade keur paramater p nu teu dipikanyaho.
- Lamun n badag sarta p leutik, mangka np ukuranna sedeng, mangka Poisson distribution mibanda parameter λ = np ngarupakeun pendekatan nu hade keur B(n, p).
Rumus keur Bézier curves kailhaman ku sebaran binomial.


text:
Sistim parleméntér
Sistim parleméntér nyaéta hiji sistim pamaréntahan démokrasi di mana pamaréntah éksekutif diangkat/dipilih jeung miboga tanggung jawab kana badan législatif (parlemén). Dina sistim parleméntér, pajabat pupuhu nagara biasana béda jeung pupuhu pamaréntahan. Hal ieu béda jeung sistim présidénsial, di mana pupuhu nagara ogé minangka pupuhu pamaréntahan.
Nagara nu maké sistim parleméntér bisa mangrupa monarki konstitusional, di mana saurang raja minangka pupuhu nagara samentawis perdana mentri minangka pupuhu pamaréntahan (contona Britania Raya, Swédia, jeung Jepang), atanapi républik parleméntér, di mana présidén minangka pupuhu nagara samentawis perdana mentri minangka pupuhu pamaréntahan (contona Irlandia, Jérman, Italia). Dina sababaraha républik parleméntér, saperti Afrika Kidul jeung Botswana, pupuhu pamaréntahan ogé minangka pupuhu nagara, nanging tetep dipilih jeung mibanda tanggung jawab kana parlemqxzn.


text:
Album
Tunggara
Artis
Evie Tamala
Penata Musik
Adjie Benno / Yan Ahim
Produksi
Blackboard / PT ASKM
Tahun
2001
Daftar lagu
Side A
• Asih, cipt. Nano S
• Tunggara, cipt. Evie Tamala
• Cumantel Bae, cipt. Deddy Odoy
• Kantong Hate, cipt. Yaya Rombeng
• Micinta, cipt. Deddy Odoy
Side B
• Cenah, cipt. Deddy Odoy
• Emut Heula, cipt. Ade Ms
• Lalaki, cipt. Wan AS
• Rungsing, cipt. Iin S
• Salam Kangen, cipt. Yayat S / Cucun Z
Syair Lagu
• Asih, cipt. Nano S
Munggaran kedal cintana, cenah bumi jeung langit saksina. Tapi bumi langit eta keneh, cintana duka kamana.
Harita tigin jangjina, cenah cinta keur kuring sorangan. Tapi sanggeus hirup babarengan, cintana duka keur saha.
*Cinta, di ayun kaheman di uji tangtungan.
Cinta, rasa was was rasa kangen awor jeng hareupan.
Horeng kitu ari asih, horeng kitu ari cinta. Tepung di rungum mamanis, papisah pinuh kapeurih.
Cinta, digoda ku rupa ku harta ku tahta.
Cinta, jodo pati jeng cilaka takdir ku kersa Na.
• Tunggara, cipt. Evie Tamala
Kasaha abdi nyalindung nandakeun nguyung, gering ngalanglayung.
Kasaha abdi nya muntang, diri nunggelis hirup nyorangan.
Cuang cieung abdi keueung, gupuy gapay taya pamuntangan.
Cuang ciueng abdi keueung, takdir diri pinganggih kapeurih.
* Engkang rek saati, engkang rek satia. Engkang jalir jangji, luas bibilasan
Engkang bade bela, engkang bade nyaah. Engkang nu sulaya, tega pepegatan.
Cinta engkang saliwatan, asing enkang ukur pupulasan. Cinta engkang nu mawa tunggara
• Cumantel Bae, cipt. Deddy Odoy
Langgeng galindeung katineung. Manteg galeuhna kadeudeuh urang. Nu endah mamanis ka asih. Nu endah leahna kanyaah. Nu endah kageugeut kadeudeuh. Duh engkang.
Manjang nyimpayna kaheman. Natrat nyandingna kacinta urang. Nu endah teu weleh mepende. Nu endah nu masket na hate. Nu endah teu weleh cumantel. Duh engkang
* Sanajan urang paanggang, sanajan urang pajauh.
Tapi hate cumantel bae, aduh engkang.
Sanajan urang paturai, sanajan urang papisah
Tapi cinta manteng bae. Teu beunang dihalang-halang. Teu beunang diulah-ulah. Teu beunang dibebenjoken. Aduh engkang.
• Kantong Hate, cipt. Yaya Rombeng
Kantong hate dina jero dada. Aya jangji, jangji urang duaan.
Kantong hate dina jero dada. Nyimpen rusiah, rusiah duaan
Kanyaahna, kamelangna. Matri pageuh nyimbutan duriat urang.
Kanyaahna, kamelangna. Nandakeun rasa, cinta duaan.
* Bulan nu nyaangan, bentang nu baranang saksi nyata mimitina cinta urang.
Bulan nu nyaangan, bentang nu baranang ngaping rasa, rasa cinta nu duaan.
Dina kantong hate, cinta ngajangji. Dina kantong hate, rusiah duaan.
• Micinta, cipt. Deddy Odoy
Cinta kuring ka anjeuna nu tetep manteng dina rasa duh…..Anjeun nu jadi lamunan, da buktosna emut bae.
Cinta kuring ka anjeuna nu tetep manteng din hate duh…….Anjeun nu jadi impian, da buktosna emut bae.
* Nya anjeun kembang impian, nya anjeun kembang pujaan. Nya anjeun geus bibilasan, nya anjeun luas ikhlas pipisahan.
Nya anjeun kembang impian, nya anjeun kembang pujaan. Nya anjeun geus bibilasan, nya anjeun luas ikhlas pipisahan.
Cinta kuring ka anjeuna ku hanjakal boa laksana. Mungguh geus lain mangsana, cinta geus aya nu boga.
• Cenah, cipt. Deddy Odoy
Siang wengi abid ngantosan, teu kawawa ku rasa kangen, ku teu kawawa ku rasa sono.
Siang wengi abdi ngantosan, teu kawawa hoyong patepang. Ku teu kawawa hoyong paamprok. Sono……..
Aduh ieung kunaon bet harianeun, kunaon teu ngaraoskeun ieu hate nu leungiteun
Kamana atuh kamana nepikeun katineung rasa, na atuh kedah kamana……….kamana..
Aduh engkang cenah moal teungteungen, cenah moal mopohokeun ieu hate nu leungiteun.
Iraha atuh iraha nepungkeun ku deudeuhna. Nineung ku belana, nineung ku bohongna, nineung ku heureuyna.
• Emut Heula, cipt. Ade Ms
Estu sanes maksad abdi nampik pangersa salira. Duh henteu aya maksad ngalalangkungan.
Mugi ulah lepat sangki tangtos salira uninga, boh bilih abdi janten pamengan.
Kaasih lilir teu mungkir, katresnan teu wasa nilar. Estu abdi nyanggakeun sabalakana.
Nanging sok sanaos kitu, mugi ulah janten bendu. Langkung sae mah diemut heula.
* Emut heula ku salira, mungguh abdi batan sakieu buktosna.
Emut heula ku salira, abdi rempan sok inggis janten mamala.
Emut heula mangga geura emut heula, bilih hanjakal dina akhirna.
Tangtos isin mah kantenan, rumaos diri miheman. Naha atuh dabongan urang patepang. Rumaos abdi tibelat da mungguh kapiduriat, nanging teu luput tina salempang
• Lalaki, cipt. Wan AS
Dasar ari ngaran lalaki nu kasebut pinter ngarayu. Mun teu telik jeung teu taliti, hate mantak gancang kataji.
Mun nyarita jiga nu enya, mun geus jangji jiga nu pasti. Sakapeung hate sok percaya, jeung sok boga rasa karunya.
Tapi mun ras inget kadiri, anu pernah meunang kanyeri. Balas diri teu ati ati, kana jangji anu teu pasti.
Hate murung sok emung wawuh, hayang buru-buru pajauh jeung lalaki nu model kitu, sebab ahirna nganyenyeuri.
• Rungsing, cipt. Iin S
Kalimpudan indung peuting nu ngadingding. Rehe simpe taya sora nu sumanding. Lir poekna hate abdi rungsing pusing, gulang guling di kamar nyorangan.
Hawar-hawar ngagelikna sora suling. Jiga-jiga nu ngajakan ngahariring. Ngirim beja, beja hate ti panutan, diri rungsing mikiran nu didagoan.
Poe deui, minggu deui, bulan deui. Taya hibar banglilipur ti manehna.
Kembang-kembang nu nyambuang ngadalingding, kiwari tos ngawitan layu muguran.
Lara diri balas mikiran panutan, batin nyeri taya pisan papadana.
• Salam Kangen, cipt. Yayat S / Cucun Z
Dina peuting nu jempling hate anteng mikangen ka salira nu janten kakasih. Buah ati penyileukan siang jeung wengi.
Dina lirihna angina titip salam kakasih. Salam kangen salam rasa deudeuh mugi dugi ka salira.Teu hilap ucap wilujeng wengi kanggo salira aduh panutan.
* Mugi gambarna diri sing ngajadi kembangna. Nu mapaes endahna iImpenan salira.
Mugi gambarna diri sing ngajadi kakangen
Sing ngawujud harepan pikeun peteupang.
( gambar diambil dari site evitamala.com )


text:
Tajimi, Gifu
Kota Tajimi (多治見市 Tajimi-shi?) nyaeta hiji kota nu aya di Préféktur Gifu, Jepang.
Dina taun 2003, populasina 103,736 tur kapadetanna 1,333.54 jiwa per km². Legana nyaeta 77.79 km². Tajimi aya di wewengkon Tono di Préféktur Gifu, di Walungan Toki. Tajimi kawentar ku keramik, hususna gaya Oribe jeung Seto. Unggal dua tahun aya festival keramik, Mino International Ceramics Festival diayakeun unggal tilu taun.
Tajimi oge tempatna Eihō-ji, nu boga Nanzenji tina sakola Rinzai ajaran Budha Zen. Eihoji ayana di Kokeizan, di beulah kalereun kota. Tajimi oge tempat biara Katolik nu boga Pakumpulan Divine Word. Biara nu kawentar ku wine. Kota ieu diadegkeun dina tanggal 1 Agustus, 1940.
Tajimi boga kota sobat nu raket jeung Terre Haute, Indiana, USA saprak taun 1960-an.


text:
Wétan Tengah
Wétan Tengah mangrupakeun hiji daérah nu pulitisna jeung budayana mah mangrupakeun bagian ti buana Asia, atawa Afrika-Eurasia. Puseur ti daérah ieu nya étaq daratan di antara Laut Tengah jeung Teluk Pérsia sarta daérah nu manjang ti Anatolia, Jazirah Arab, jeung Samenanjung Sinai. Kadang disebutkan ogé aréa éta ngawengku daérah ti Afrika Kalér di beulah kulon nepi ka Pakistan di beulah wétan jeung Kaukasus jeung/atawa Asia Tengah di beulah kalér.
Wates[édit | sunting sumber]
Istilah 'Wétan Tengah' ngarah ka daérah budaya, jadi teu miboga wates katangtu. Définisi nu umum dipaké nya éta daérah nu diwangun ti: Bahrain, Siprus, Mesir, Turki, Iran (Pérsia), Irak, Paléstina, Yordania, Kuwait, Libanon, Oman, Qatar, Arab Saudi, Suriah, Uni Émirat Arab, jeung Yaman.
Umumna nu disebut Wétan Tengah harpiah mangrupakeun daérah-daérah nagara ieu:
Lalu negara-negara Afrika Utara juga diikutsertakan:
Nagara-nagara ieu kadang ogé dipilukeun:
Tempo ogé[édit | sunting sumber]
- Wétan Deukeut
- Wétan Jauh
- Timor Tengah Kalér, kabupatén di Indonésia
- Timor Tengah Kidul, kabupatén di Indonesia


text:
Twitter nya éta salasahiji 'jejaring sosial' anu keur booming dina danget ieu.[rujukan?] Dina taun 2010 waé, jumlah pamaké twitter di dunya aya kana 224 juta pamaké.[rujukan?] di Indonésia sorangan, twitter loba pisan pamakéna. masarakat Indonesia nyumbang kira-kira 15% tina total tweets di dunya.[rujukan?] Masarakat Indonésia sering nyieun atawa nyiptakeun 'Trending Topic' anyar dina twitter, hal éta anu ngabalukarkeun sababaraha kali topik-topik urang Indonésia asup dina réngking kahiji.[rujukan?] Kitu ogé Urang Sunda, kiwari Urang Sunda geus teu jaman dui gagap téhnologi atawa gapték dina kahirupanna.[rujukan?] Urang Sunda ogé geus ilubiung dina twitter, hal ieu bisa kataji dina yén dina twitter aya @tekatekisunda, jeung sajabana.[rujukan?]
Ti Wikipédia, énsiklopédia bébas


text:
Printable View
Barudak, engke lamun urang kumpul (gathering) ulah poho, kudu make pakean sunda. Baju pangsi make iket, wah pasti gagah pisan. Teu usah nyoren bedog bisi batur sarieuneun. Ari istri dikabaya bae.
Bener, jang. Ulah nyewa-nyewa, ngerakeun kolot bae. Cik saha bae nu manggihan tempat nyieun pakean kitu urang sawalakeun didieu. Kudu konsekwen kana identitas, pan ari bangsa teh aya cara-cirina. Keun bae nu pangkasepna saha, aki teu paduli, nu penting AKI PANGGAGAHNA. Ulah ngalawan bisi disupata. Aeh, enya, pan di Sukabumi aya panday (jalan ka arah Cibadak), engke jang Hanu pesen bedogna didinya. Ari pangsimah tnya ka tukang penca/silat. Ari nu lainna ka tukang rias panganten.


text:
Shche ne vmerla Ukraina
"Shche ne vmerla Ukraina" (Basa Ukraina: Щe He BMepлa ykpaïHa, atawa "[Kajayaan] Ukraina tacan pupus") nya éta lagu kabangsaan Ukraina deui ti 1992 (instruméntal ; pra-2003 sora ).
Rumpakana nyandak stanza asli kahiji nu saeutik dirobih ti sair patriotik nu ditulis dina 1862 ku Pavlo Chubynsky, saurang étnograper nu kawentar ti Kiév, jeung dipangaruhan ku kecap-kecap jeung téma lagu kabangsaan Polandia, Mazurek Dąbrowskiego.[1] Dina 1863, Mykhailo Verbytsky, hiji komposer Ukraina kulon jeung hiji pandéta Katolik-Yunani ngarang musik pikeun nyarengan téksna Chubynsky.[2] Lagu ieu mangrupakeun lagu kabangsaaan kahiji ti Républik Rahayat Ukraina, Carpatho-Ukraina, jeung teras Ukraina merdika paska-Soviét.
Daptar eusi
Républik Rahayat Ukraina[édit | sunting sumber]
Dina 1917, Shche ne vmerla Ukraina (Ukraina tacan pupus) jadi lagu kabangsaan Républik Rahayat Ukraina. Tapi dina 1920, lagu ieu dilarang ku datangna rézim Soviét.
Rumpakana saméméh 2003[édit | sunting sumber]
Alih aksara Latin (pra-2003)[édit | sunting sumber]
Šče ne vmerla Ukrajina, ni slava, ni voľa,
Šče nam, bratt'a-ukrajinci, usmichnet'śa doľa.
Zhynut' naši vorižeńky, jak rosa na sonci,
Zažyvemo i my, bratt'a, u svojij storonci.
RÉFRAIN
Dušu j tilo my položym za našu svobodu,
I pokažem, ščo my, bratt'a, kozaćkoho rodu!
Stanem, bratt'a, vsi za voľu, vid Śanu do Donu
V ridnim kraju panuvaty ne damo nikomu.
Čorne more šče vsmichnet'śa, did Dnipro zradije,
Šče na našij Ukrajini doleńka dospije.
RÉRAIN
A zavźatt'a praća ščyra svoho šče dokaže,
Šče śa voli v Ukrajini pisń hučna rozľaže.
Za Karpaty vidibjet'śa, zhomonyt' stepamy,
Ukrajiny slava stane pomiž narodamy.
RÉFRAIN
Rumpaka aslina[édit | sunting sumber]
Ukraina Merdika[édit | sunting sumber]
Shche ne vmerla Ukraina dipaké sacara de facto salaku lagu kabangsaandina pangistrénan Présidén Leonid Kravchuk dina 5 Désémber 1991.
Pasal 20 dina Konstitusi Ukraina (28 Juni 1996) nunjuk musikna Verbytsky salaku téma lagu kabangsaan:
-
Lagu Kabangsaan Nagara Ukraina nya éta lagu kabangsaan nu dumasar kana musikna M. Verbytskyi, kalawan kecap-kecap nu dienyakeun ku hukum diadopsi ku teu kirang ti dua per tilu komposisi konstitusional Verkhovna Rada Ukraina.
Rumpakana ayeuna[édit | sunting sumber]
Dina 6 Maret 2003, Verkhovna Rada (parlemén) Ukraina ngadopsi rumpaka di handap ieu, kalawan ngarobih saeutik stanza kahijina kecap-kecap original Chubynsky. Sanésna nyebutkeun "Ukraina tacan pupus, boh kajayaanna, boh kamerdikaanna", konsép kabinasaan Ukraina salaku hiji bangsa geus dihupus: baris pamukana ayeuna nyebutkeun "Kajayaan Ukraina tacan pupus, ogé kamerdikaanna".[3]
Tempo ogé[édit | sunting sumber]
- Lagu Kabangsaan Ukraina Soviét
- Molytva za Ukrainu
- Mazurek Dąbrowskiego (Lagu Kabangsaan Polandia)
Réferénsi[édit | sunting sumber]
- ↑ "Ukraine - Shche ne Vmerla Ukraina". NationalAnthems.me. Diakses pada 5 Nopémber 2011.
- ↑ Cerkwa.net - Father Mykhailo Verbytsky
- ↑ Hukum Ukraina dina Lagu Kabangsaan Nagara - Loka Verkhovna Rada (basa Ukraina)
Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]
- Informasi jeung sumber dina Shche ne Vmerla Ukraina
- Shche ne vmerla Ukrainy dina MP3.
- Konstitusi Ukraina, Bab 1, Prinsip Umum - Pasal 20 dina bab ieu ngurus simbol-simbol nasional. Loka ieu, bagian ti lokar resmi Verkhovna Rada, aya ogé vérsi vokalna lagu kabangsaaan ieu ngagunakeun rumpaka pra-2003


text:
Video Lucu Lagu India Sunda Ieu Asli karya anak tatar pasundan numana dina ieu video model na urang india tapi lagu na lagu lucu sunda hasil ( dubbing ), Judul lagu asli india na nyaeta SAWAN KA MAHINA di haleuangkeun ku Sunil Dutt & nutan-milan. dijamin lucu tur enakeun didangukeuna.Mangga wilujeung nonton wilujeung ngadangukeun wilujeung ceuceuleukeuteukan gogoleran,,, heuheuheu. eiiittthh nu peryogi mp3 atanapi 3gp kanggo di HP mangga kantun di download di Palih Handap:
LINK KANGGO DOWNLOAD NA
Download lagu MP3 India Sunda Lucu.MP3
Via 4shared.com
Download Lagu Sunda india Lucu.3gp
Via 4shared.com
BOBODORAN SUNDA EUUYYY


text:
1. Atah anjang : langka silih anjang
2. Adigung adiguna : takabur, sombong
3. Ambek nyedek, tangga midek : nafsu gede tapi tanaga euweuh
4. Anjing ngagogongan kalong : mikahayang nu lain-lain
5. Adat ka kurung ku iga : lampah goring hese leungitna
6. Anu borok dirojok, anu titeuleum di simbeuh : mupuas kanu keur cilaka
7. Aya jurig numpak kuda : aya milik nu teu di sangka-sangka
8. Aya jalan komo meuntas : aya kahayang aya nu ngajak
9. Awewe dulang tinande : awewe nurutkeun kahayang lalaki
10. Abong letah teu tulangan : sagala dicaritakeun najan pikanyerieun batur
11. Ari umur tunggang gunung, kalakuan pecat sawed : ari umur geus kolot, ari kahayang siga budak ngora
12. Agul ku paying butut “ agul ku turunan
13. Asa ditonjok congcot : ngarasa bungah pisan
14. Adean ku kuda beureum : ginding ku pakean nu meunang nginjeum
15. birit supaheun : teu daek cicing
16. Biwir nyiru rombengeun : resep nyaritakeun rusiah atawa kagorengan batur
17. Bengkuk ngariung bongkok ngaronyok : sauyunan, ngariung
18. Bali geusan ngajadi : lemah cai kalahiran
19. Balumbang timur : nuduhkeun hate beresih
20. Bobot sapanon babat sapakan : aya kakurangan
21. Bilatung ninggang dage : bungah pisan
22. Batok bulu eusina madu : ninggang lain pitempateunnana
23. Bonteng ngalawan kadu : nu hengker ngalawan nu bedas
24. Bali pepeh : nu gearing teu daek cicing
25. Balik ka temen : asal banyol jadi pasea
26. Bodo alewoh : bodo tapi daek tatanya
27. Beja mah beje : beja ulah waka dipercaya
28. Budak keur meujeuhna dulang : keur meujeuhna beuki dahar
29. Beak dengkak : sagala ikhtiar geus diusahakeun tapi teu hasil bae
30. Batan kapok kalah gawok : batan eureun kalah maceuh
31. Buruk-buruk papan jati : hade goring dulur sorangan
32. Deukeut-deukeut anak taleus : deukeut tapi aya nu nyahoeun
33. Dihin pinasti anyar pinanggih : papasten geus ditangtukeun ku Gusti Allah
34. Elmu ajub : bias mapatahan ka batur, ari sorangan teu bias ngamalkeun
35. Gede gunung pananggeuhan : boga andelan pedah boga dulur beunghar
36. Goong saba karya : nonjolkeun maneh sangkan ka pake ku dunungan
37. Gurat batu : pageuh kana jangji atawa mawa karep sorangan
38. Hambur congcot murah bacot : goring carek tapi berihan
39. Hurung nangtung siang leumpang : nu beunghar pangabogana dipake
40. Hejo tihang : sok pundah pindah pagawean
41. Halodo sataun lantas ku hujan sapoe : kahadean mang taun-taun leungit ku kagorengan sapoe
42. Kawas bueuk meunang mabuk : ngeluk taya tangan pangawasa atawa jempe teu nyarita
43. Kawas beusi atah beuleum : beungeutna beureum awahing ku ngambek
44. Kokolot begog : budak pipilueun kana urusan kolot
45. Kejot borosot : gancang nyokot kaputusan henteu di pikir heula
46. Kahieuman bangkong : jiga beunghar pedah katitipan barang batur
47. Katempuhan buntut maung : batur nu boga dosana, urang nu katempuhannana
48. Kelek jalan : deukeut tapi jalana taya nu lempeng
49. Kaciwit kulit kabawa daging : anak nu boga dosana kolot nu kababawana
50. Kalapa bijil ti cungap : rusiah dicaritakeun ku sorangan
51. Kawas kacang ninggang kajang : nyaritana cepetan tur gancang
52. Kulak canggeum : milik nu geus ditangtukeun ku gusti Allah
53. Kawas cucurut kaibunan : goring patut pisan, kulimis
54. Leutik-leutik ngagilitik : awakna leutik tapi gede kawani
55. Lodong kosong ngalentrung : jalma loba ngomong pangartina kosong
56. Mindingan beungeut ku saweuy : ngarusiahkeun hiji perkara padahal batur nyahoeun
57. Miyuni kembang : loba nu mikaresep
58. Miyuni kohkol : nasibna diteunggeulan wae ku batur
59. monyet dibere sesengked : nu rek jahat dibere parabot
60. Monyet ngagugulung kalapa : boga elmu teu nyaho maksudna
61. Nu asih dipulang seungit : kahadean di bales ku kahadean
62. Ngeungeut dammar di suhunan : barang bere haying kapuji
63. Nyalindung ka gelung : nu teu boga kawin ka awewe nu beunghar
64. Ngeupeul ngahuapan maneh : ngaluskeun hiji perkara pikeun kauntungan pribadi
65. Nangkep mawa eunyeuh : ditulungan akhirna nyilakakeun nu nulungan
66. Oray nyampeurkeun paneunggeul : nyampeurkeun pi bahayaeun
67. Panjang lengkah : jauh panyabaannana, loba pangalamannana
68. Paeh teu hos hirup teu neueut : gering ngalanglayung
69. Piit ngeundeuk ngeundeuk pasir : jalma lemah ngalawan nu kuat
70. Pagiri-giri calik pagirang-girang tampian : pakia-kia teu daek sauyunan
71. Silih jenggut jeung nu gundul : silih tulungan jeung nu teu boga
72. Sibanyo laleur : ngan saliwat geus beak deui
73. Saur manuk : ngajawab bareng
74. Titip diri sang-sang badan : miharepkeun maneh
75. Teu beunang dikoet kun u keked : medit pisan
76. Tingongkoak tepi ka ngungkleuk : ti ngora nepi ka kolot
77. Teng manuk teng anak merak kukuncungan : kalakuan kolot nurun ka anakna
78. Tuturut munding : sagala rupa nurutkeun batur
Babasan Dan Paribasa Sunda
1. Atah anjang : langka silih anjang


text:
Alexander Graham Bell
Alexander Graham Bell (Edinburgh, 3 Maret 1847–Nova Scotia, 2 Agustus 1922) nyaéta élmuwan, panimu, sarta nu ngadegkeun pausahaan telepon Bell. Sajaba karyana dina téknologi telekomunikasi, manéhna ogé méré sumbangan penting kana kamajuan dina téknologi aviasi sarta hidrofoil.[1]
Bell umumna dipikawanoh salaku panimu telepon, sanajan Kongrés AS dina bulan Juni 2002 netepkeun yén Antonio Meucci anu manggihan telepon téh.
Tempo ogé[édit | sunting sumber]
Catetan suku[édit | sunting sumber]
Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]
- (en) Bell Homestead, National Historic Site
- (en) Alexander Bell.com - Telecom Pionneers by Phonebook of the World.com
- (en) Biantara Bell di hareupeun American Association for the Advancement of Science di Boston dina ping 27 Agustus 1880, mintonkeun fotopon. Dimuat kalayan judul "On the Production and Reproduction of Sound by Light" dina American Journal of Sciences, Third Series, vol. XX, #118, Oktober 1880, kaca 305 - 324; sarta "Selenium and the Photophone" dina majalah Nature, Séptember 1880