text:
URANG SUNDA MAH TEU HEUREUT DEULEU
Rully Indrawan
Plato (427 – 347 SM) netelekan yen puluhan rebu taun katukang aya daratan raksasa anu kaitung rohaka disabudeureun Samudera Atlantik sakuloneun Laut Tengah rahayatna geus kaetung maju dina sagala widang. Maranehna geus mampu ngahasilkeun emas kalawan perak anu kaetung reana. Kakawasaanana ngawengku daratan eropa jeung daratan nu aya di afrika. ATLANTIS digambarkeun miboga peradaban teknologi nu geus maju kacida. Malahan mah, ceuk sakaol kapal terbang ge geus aya harita. Ku alatan kajadian alam, utamana bituna gunung-gunung, nu di susul ke lini jeung banjir anu kaetung rohaka sarta leehna es di sabaraha bagian wilayah. Jadi musabab sabagian daratana titeuleum diteureuy bumi, sakitar 11.600 taun katukang. Bagian anu leungit eta nu ku sabagian ahli kakoncara disebut ”Benua yang hilang atawa Atlantis”. Perkara eta kaunggel dina catatan dialog Plato, ngaliwatan buku Critias jeung Timaeus. Tug nepi kaayeuna para ahli nitenan kalayan imeut dilebah mana wilayah Benua Atlantis anu tilem eta saestuna.
Salah sahiji panaluntikan nu dilakukan ku Aryso Santos salila 30 tahun, negeskan yen Atlantis teh wilayah anu ayeuna disebut Indonesia. Hal eta kaunggeul dina bukuna The Lost Continent Finally Found, The Definitifve Localization of Plato‘s Lost Civilization (2005). Santos oge boga kayakinan anu dirojong sabagian arkeolog Amerika Serikat (AS), yen benua Atlantis teh, baheulana hiji daratan gede anu disebut Sunda Land, wilayahna anu ngawengku Sumatra, Jawa dan Kalimantan. Pantes pisan baheula Indonesia teh dibagi jadi Sunda Besar jeung Sunda Kecil, saacan Mohamad Yamin salaku menteri pendidikan ngahapus istilah eta. Lamun panaluntikan Aryso Santos teh bener, beu teu ku henteu reueus kacida. Geuning sunda teh jembar boga karuhun anu sakitu onjoyna.
Naha urang Sunda kahareup bakal digjaya siga karuhunna? Kuring mah yakin, bisa pisan. Sumber daya alam kaasup lubak-libuk upama dibanding daerah lianna. Sumberdaya manusia, karuhan lembaga pendidikannana oge hararade. Matak ITB, IPB, IPDN, IKOPIN (paguron anu khas, sanes universitas) aya di tatar sunda oge ciciren urang langkung siap. Kari modal sosial, har apan aya Paguyuban Pasundan, anu pancenna mere syiar budaya malar urang sunda boga tetekon keur kahirupanana. Dina sajarah, sumbangan Paguyuban Pasundan kana kamekaran bangsa teu kinten gedena, ngan asa can kaguar kabeh.
Basa menang pancen mupuhuan kagiatan milangkala Paguyuban Pasundan ka 89 asana namah. Ngahaja mukaan ensklopedia heubeul, ari gorehel teh menang info nu sakitu alusna. Yen Ir H.Djuanda teh kantos mancen janten sekjen Paguyuban Pasundan. Mantenna urang Sunda mah geus apal ti leleutik, atuh yasanya kana lemah cai di araku ku seke seler lianna di lemah cai urang. Can lila sabada kuring menang tugas mupuhuan IKOPIN, karak engeuh yen nu mokalan koperasi di Indonesia teh geuning oge tokoh Paguyuban Pasundan. Dina satiap Hari Koperasi 12 Juli, ngaran Niti Somantri pasti disebut-sebut, disebut dina inyana mangsa eta jadi Wakil Sekjen Paguyuban Pasundan. Sabada dipaluruh teu loba nu apal perkara eta di lingkungan Paguyuban Pasundan. Heueuh keun wae, ngan jadi leuwih panceg yen urang teh boga sajarah anu jembar.
Jembarna Sunda Kiwari
Kang Ibing pernah nganaha-naha ka sim kuring basa ngariung saacan acara walimahan puterana, “Teu rido kang amah mun urang Sunda punta penta kadudukan, kuduna oge di rebut ku kamampuh”, kuring mah mesem wae da ngarti pamaksudanana. Harita Kang Ganjar (Rektor Unpad) mairan ku harepan. Kuring sapamadegan, yen urang sunda teu kudu nungguan dibere kesempatan tapi kudu neangan jeung nyiar kasempeten. Salian ti dibere mah wirang ongkoh, tapi pan urang mah turunan karuhun nu unggul.
Aya dua kesempatan keur kuring tepung jeung tokoh dunia ngawakilan nagara. Kahiji taun 2008 basa ngarencangan Pa Ginandjar Kartasasmita, salaku ketu DPD-RI, nepungan PM Jepang harita, Fukuda. Harita salian kuring jeung Dubes RI keur Jepang, Yusuf Anwar, urang Singaparna. Diajak oge Iwan, penterjemah ti Kedubes RI di Jepang, manehna ngaharewos “Ieu mah utusan ti nagara Pasundan”, bari ngaheheh da manehna oge urang Cianjur pituin.
Kadua, basa awal bulan Juli taun ieu, nyarengan ka Timor Leste (TL), Ibu Menteri Perencanaan Pembangunan/Ketua Bappenas Prof.Dr.Armida Alisyahbana (kuring mah asa lebih anteb keneh nyebut Armida Kusumaatmadja, bari heureuey, wani heureuy teh pedah dina acara informal diantara anggota delegasi mantenna nyebat kuring sobat nu geus lila wawuh); tepung jeung Ramos Horta (presiden TL) jeung Xanana (PM TL). Harita kuring ditugaskan ku Kementerian Koperasi dan UKM, sedeng nu ditugaskeun ti Bappenas salasawiosna Kang Dida, ari ti utusan Menko Perekonomian dipimpin ku Kang Yudi, sarua jeung kang Dida, papada urang Bandung. Atuh Sabatae, di ditu teh ngobrol make basa Sunda wae. Sok komo rombongan ti Unpad nu dipimpin ku Pa Zul (Pembantu Rektor IV) oge ceu Erni (Dekan FE) nyandak balad teh urang sunda pisan. “Kongres urang Sunda” di Timor Leste, di jengkepan ku Kang Dedi, Dubes RI di ditu, anu oge pituin Sunda lulusan FH Unpad. Tuh ceuk saha urang sunda teu ngambah nagara. Sigana silaturahmi papada urang kudu ditingkatkeun boh kuantitas oge kualitasna.
Salah saurang sobat sim kuring, manehna jadi deputi di salah sahiji kementerian, pernah ngageuri ku kabiasaan urang Sunda. Dilahirkeun di Cirebon, sakola di Jogja, lila NTB, tapi ngarasa urang Sunda. Inyana humandeuar, hayang pisan ngariung jeung batur salembur ti tatar Sunda, sok sanajana kalan-kalan mah sok jadi deukeut kana pipaseaeun oge, majar teh. Jadi inget ka ibu Eti, urang Cipetir Sukabumi, muka warung timbel di kota Medan bari teu petot-petot ngembarakeun Wargi Pasundan keur riung mungpulung ngumbar katineung ka lemah cai banjar pamidangan; kalawan mayeng di bumina.
Dina dua bulan ieu (Juni-Juli) sok remen ider-ideran salian ti medan, kota-kota lianna nu datangan sok bari ngahaja nepungan urang sunda nu keur bubuara. Hasilna, teu weudeu ngajenghokna. Dina babasaan, prototife urang sunda mah heureut deuleu, pondok lengkah, jeung sok nyalindung ka gelung. Geuning henteu kitu, transmigran urang boh nu aya di Bolaang Mongodow (Sulut), jeung Namlea (Pulau Buru) kaitung arulet pisan. Khusus nu di Namlea, hiji kabupaten pamekaran tapi maju ngelehkeun kabupaten asalna. Ceuk bupati na ka kuring, “Kuncinya saya di dukung oleh Korpri”. Can ditembalan, inyana nyambung “Korpri itu Korp Priangan” bari gumujeng. Pantes wae geuning, sekda na urang Tasik, kadisna urang Sumedang, Dandim na urang Subang, Kajari jeung Kapolresna lila di Sukabumi. Ampir sarua jeung nu pernah diomongkeun ku Fadel Muhamad 3 (tilu) taun ka tukang ka kuring di bumina pa Ginandjar, di Gorontalo ceuk inyana sering rapat teh make basa sunda wae, da loba pajabatna urang sunda cenah. Geuning simana horeng, kabuktian urang sunda lain hayam pelung, nu ngan bisa kongkorongok di lembur sorangan sabada di usapan, tapi satria-satria pinilih anu paningalna jembar, teuneung ludeung tandang makalangan lain ngan saukur jago kandang.
Kasaksen pisan jembarna urang sunda mangsa kiwari oge mangsa bihari keur pieunteungeun urang ka hareup. Boa enya, jeung anggap enya wae, yen urang teh turunan seke seler nu pernah jugala rebuan taun katukang. Pagawean nalikung maneh, bari sisiku ka papada dulur, heureut deuleu pondok tenjo; eta lain watek urang. Namung da teu rek wuri-wuri kanu bade ngemut mung saukur. Wilujeng


c: text/html

text:
Selasa, 18 September 2012
PUPUH
Pupuh mangrupa salah sahiji kasenian di daerah Suku Sunda nu kasenianna make seni suara atawa lagu tea.Pupuh kawilang hese ku sabab nada jeung ritme na cukup hese tapi eta jadi gampang lamun urang daek diajar ngeunaan pupuh. Naon anu di maksud pupuh ? Pupuh teh nyaeta sapertos puisi lisan tradisional nu make basa Sunda nu tujuana atawa eusi pupuh teh mangrupa nasehat nu di tepi keun liwat lagu. Jadi nyayi keun pupuh mah teu sakedar nyayi bae tapi nyayi na make rasa jeung kedah ngerti kana maksud eusi lagu na, eta tujuan na supados urang lewih ngahayati kana lagu na. Pupuh teh aya 17. Di Jawa oge aya nu namina kasenian pupuh teh ngan biasa na sok di sebat macapat. Pupuh teh kauger ku guru wilangan jeung guru lagu. Guru wilangan nyaeta patokan jumlah padalisan dina unggal pada, sarta lobana engang dina unggal padalisan. Sedengkeun nu di maksud guru lagu nyaeta patokan sora vokal dina tungtung unggal padalisan atawa dang ding dung na sora vokal dina engang panungtung.
Conto pupuh jeung aturana:
ASMARANDANA
Aya nu lumpuh musapir
Bari sila sisi jalan
Kadupak ku anu lolong
Anu ekeur balang siar
Neangan sandang pangan
Anu lolong gebut labuh
Nu kadupak katindihan
Pupuh di luhur gaduh tujuh padalisan (jajar)
· Padalisan ka hiji ngagaduhan guru lagu na 8 hartos na engangna guru wilangan na nyaeta( i ) hartos na sora tungtung anu huruf vokal.
· Padalisan ka dua ngagaduhan guru lagu na 8 hartos na engangna guru wilangan na nyaeta( a ) hartos na sora tungtung anu huruf vokal.
· Padalisan ka tilu ngagaduhan guru lagu na 8 hartos na engangna guru wilangan na nyaeta( o ) hartos na sora tungtung anu huruf vokal.
· Padalisan ka opat ngagaduhan guru lagu na 8 hartos na engangna guru wilangan na nyaeta( a ) hartos na sora tungtung anu huruf vokal.
· Padalisan ka lima ngagaduhan guru lagu na 7 hartos na engangna guru wilangan na nyaeta( a ) hartos na sora tungtung anu huruf vokal.
· Padalisan ka genep ngagaduhan guru lagu na 8 hartos na engangna guru wilangan na nyaeta( u ) hartos na sora tungtung anu huruf vokal.
· Padalisan ka opat ngagaduhan guru lagu na 8 hartos na engangna guru wilangan na nyaeta( a ) hartos na sora tungtung anu huruf vokal.
Di handap ieu rupa-rupa pupuh nu 17 nyaeta:
1. Asmarandana: Unggal pada di wangun kutujuh padalisan.
2. Balakbak: Unggal pada di wangun kutilu padalisan.
3. Dangdanggula: Unggal pada di wangun ku sapuluh padalisan.
4. Jurudemung: Unggal pada di wangun ku lima padalisan.
5. Durma: Unggal pada di wangun ku tujuh padalisan.
6. Gambuh: Unggal pada di wangun kulima padalisan.
7. Gurisa: Unggal pada di wangun kudalapan padalisan.
8. Kinanti: Unggal pada di wangun kugenep padalisan.
9. Ladrang: Unggal pada diwangun ku opat padalisan.
10. Lambang: Unggal pada di wangun kuopat padalisan.
11. Magatru: Unggal pada di wangun ku lima padalisan.
12. Maskumambang: Unggal pada di wangun ku opat padalisan.
13. Mijil: Unggal pada di wangun ku genep padalisan.
14. Pangkur: Unggal pada di wangun kutujuh padalisan.
15. Pucung: Unggal pada di wangun ku opat padalisan.
16. Sinom: Unggal pada diwangun ku salapan padalisan.
17. Wirangrong: Unggal pada di wangun ku genep padalisan.
Conto lirik pupuh :
PUCUNG
Hayu batur, urang di ajar sing suhud
Ulah lalawora
Bisi engke henteu naek
Batur seuri urang sume gruk nalangsa
BALAKBAK
Aya warung sisi jalan rame pisan citameng
Awewena luwas lewis geulis pisan ngagoreng
Lalaki na lalaki na los kapipir nyo’o monyet nyangereng
MASKUMAMBANG
Itu kusir bangun ambek-ambek teuing
Turun tina delman
kuda di pecutan tarik
Teu aya pisan ras-rasan
DANGDANGGULA
Lambang RI jero ngandung harti
Lamun bener di amalkeunnana
Persatuan tangtu tembong
Teu cukup ku di sebut
Atawa na apal na biwir
Bhineka tunggal ika
Maksudna gumulung
Kabeh seler-seler bangsa
beda-beda tatapi asal sagetih
Beda tapi saasal
SINOM
Harta pada nareangan
Harti pada nyararungsi
Sabab dua nana guna
Harti bisa mere bukti
Harta pon kitu deui
Bisa ngabul nu di maksud
Nedunan sakahayang
Tapi harta gampang leungit
Mungguh harti mangpaat dunya akherat
Langganan: Poskan Komentar (Atom)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
PEDARAN NOVEL
NOVEL kaasup salah sahiji carita rekaan (fiksi), eusi jalan caritana panjang tur loba bagian-bagianana, Diwangun ku basa lancaran, Palaku nu ngalalakonna loba, Mangsa anu kacaturna lila. Sanajan kaasup carita fiksi; palaku, jalan carita, tempat, jeung waktu kajadianana bisa katarima ku akal, persis siga kajadian anu sabenerna.
Carita dina novel sagemblengna mangrupa hasil rekaan jeung imajinasi pangarangna. Sanajan eusina kaharti tapi kalolobaanna lain carita nu sabenerna. Judul Novel nu pangheulana medal nyaeta “Baruang ka nu Ngarora”, pangarangna Daeng Kanduruan Ardiwinata, anu medalna dina taun 1914. Eusina nyaritakeun kahirupan rumah tangga Ujang Kusen jeung Nyi Rapiah, palaku lainna aya Aom Kusman jeung Nyi Dampi. Novel lain diantarana “Rusiah Nu Goreng Patut” atawa nelahna mah “Karnadi Bandar Bangkong”, anu ngarangna Joehana (Yuhana) jeung Achmad Bassaeli. Kadieunakeun loba pangarang novel nu ngarora, diantarana Eddy D.Iskandar “Cinta Pabaliut”.
Unsur Novel meh sarua jeung unsur carita wangun lancaran sejenna, nyaeta aya : Palaku, Alur/Galur, Latar/Kasang tukang, Tema, Ringkesan eusi, jeung Amanat.
PEDARAN CARPON (CARITA PONDOK)
Carpon wancahan (singgetan) tina carita pondok. Carita Pondok nyaeta carita rekaan nu mere kesan lir enya-enya kajadian tur ukuranana pararondok. Lebah ukuran pondok aya nu diukur ku jumlah kecapna nyaeta antara 5.000-10.000 kecap. Aya oge anu diukur ku waktu macana, nyaeta kurang leuwih saparapat jam. Tapi umumna carita pondok Sunda, upama diketik dua spasi make kretas ukuran polio, antara 4-8 kaca, kaasup kana wangun lancaran (prosa).
Kulantaran pondok tea, kajadian anu dicaritakeun oge henteu rea, biasana ngan diwangun ku hiji kajadian utama. Kitu deui palakuna, umumna tara loba, sarta latarna boh tempat boh latar waktuna sarua deuih henteu loba.
Bedana jeung dongeng, carita pondok mah mere kesan kanu macana yen kajadian, palaku, tempat, jeung mangsa anu dicaritakeun teh henteu pamohalan, kajadiaan sapopoe oge mindeng dicaritakeun dina carita pondok mah.
Wangun carita pondok asup kana sastra Sunda teh mangrupa pangaruh tina sastra deungeun, Walanda, jeung Indonesia, istilah sejen tina carpon nya eta short story. Mimiti hadir dina pajemuhan sastra dina majalah Parahiangan taun 1920. Ari kumpulan carpon anu munggaran nyaeta Dogdog Pangrewong karangan G.S anu medal taun 1930. jadi leuwih tiheula genep taun, upama dibandingkeun jeung buku carita pondok munggaran dina sastra Indonesia, Teman Duduk karangan M.Kasim, anu terbit taun 1996.
Ceuyahna carita pondok sastra Sunda pangpangna sabada merdeka. Umumna sumebar ngaliwatan majalah-majalah jeung koran Sunda.
Pangarang Carita Pondok jeung karyana nu geus dibukukeun :
R.A.F (Rahmatullah Ading affandi) ; Carita Biasa (Balai Pustaka,1959) Dongeng Enteng ti Pasantren (BP,1961),Ayatrohaedi ; Hujan Munggaran (BP,1960)Caraka ; Neangan (Kiwari,1962) Tini Kartini ; Jurig, Nyi Karsih (Kiwari,1963) Yus Rusamsi ; Parawan (Komara,1964) Ermas ; Tamiang Meulit ka Bitis (Pustaka Sunda,1965) Yus Rusyana ; Jajaten Ninggang Papasten (Rahmat Cijulang,1988), Di luhureun Jukut Reumis (Pustaka Sunda,1965) Ki Umbara ; Diwadalkeun ka Siluman, Iskandarwassid ; Halimun Peuting (Rahmat Cijulang,1989) Karna Yudibrata ; Kanyaah Kolot (Rahmat Cijulang,1985) Aam Amilia : Panggung Wayang, Taufik Faturahman : Kun Fayakun.
Salian ti eta, aya antologi (kumpulan karangan ti sababaraha urang pangarang) kayaning ;
· Kanjut Kunang (dihijikeun antar Puisi jeung sempalan Novel) : Ajip Rosidi jeung Rusman Sutia sumarga.
· Sawidak Carita Pondok : Duduh Durahman, Abdullah Mustapa, jeung Karna Kartadibatra (1983)
· Guriang Tujuh : Kumpulan karya Pangarang wanita “Patrem” (1984)
· Salumar Satra : Hadiah Sastra LBSS (dihijikeun jeung Puisi katut Essey)
Unsur Carpon meh sarua jeung unsur carita wangun lancaran sejenna, nyaeta aya : Palaku, Alur/Galur, Latar/Kasang tukang, Tema, Ringkesan eusi, jeung Amanat.


text:
Conto Wawangsalan
- Anu siram kokojayan, abdi pamoyokan badis = ngoyok
- Angeun somah pakampungan, kajeun bedo ti kamari = bodo
- Areuy leuweung mérang daun, ulah sok japilus galih = pulus
- Aringgis sok nyatang bolang, kapongpongan siang wengi = lompong
- Asal hiji jadi dua, temah matak sesah ati = walimah
- Awi ngora téh jaradi, temah matak jadi liwung = iwung
- Aya nu dianjang cai, aya nu dihéroan = séro
- Aya mesin bisa ngapung, kapidara diri abdi kapal = udara
- Ayeuna gé sérah tegal, engkang mah sok matak peurih = eurih
- Baku sok ngalebu badag, reueus keur sareng jeung istri = areng
- Balandongan ngujur jalan, sok hayang geura los indit = elos
- Balé diréka masjid, nya pikir bati rumajug = tajug
- Bangkong lodor meuntas jalan, titis tulis bagja awak = bayawak
- Bango héjo hérang jangjang, piraku engkang ka abdi = merak
- Bango leutik bodas hulu, mo samar ka diri abdi = camar
- Baréto gé batur pirus, juragan geuning pelekik = akik
- Batuk eungap hésé damang, saé sumping baé wengi = mengi
- Béas ditutuan deui, iraha atuh patepung = tipung
- Bedil langit handaruan, engkang sapertos kalinglap = gelap
- Bedog urang Darmaraja, kawantu abdi mah miskin = sekin
- Belut sisit saba darat, kapiraray siang wengi = oray
- Bendi panjang roda opat, ulah kalah ka Carita = kareta
- Béntang baranang di imah, samar bisa tepung deui = darma
- Bedug wedalan Eropa, abdi teu asa dipuji = tanji
- Beulit cinggir simpay réma, ulah lali ka sim abdi = ali
- Beunying leutik sisi cai, ari ras sok cimataan = amismata
- Beusi bodas cingcin kecrik, cumah baé dipicinta = timah
- Biasa ngadodol gula, abdi henteu dipaduli = gulali
- Bibika tipung tarigu, ku engkang tacan kaharti = roti
- Buah kawung raranggeuyang, curuluk cisoca bijil = caruluk
- Bulu panon wates taar, itu nyai mani geulis = halis
- Cacangkir bahana beling, masing welas lahir batin = gelas
- Cakcak gedé kadal bilik, ulah dipaké mokaha = toké
- Careuh beureum pasawahan, nu dusun leuwih ti misti = lasun
- Catetan bulan jeung taun, juragan ménak utami = almenak
- Cau gedé ngan sasikat, taya teuing bagja diri cau = bagja
- Cék lémék Jawa sumuhun, hayang téh ulah kapanggih = enggih
- Cikur jangkung pamuraan, kapalay siang jeung wengi = panglay
- Cisusu kentel dimasak, ulah téga-téga teuing = mantéga
Posted on 5 April 2010 at 5:43 am in Basa Sunda | RSS feed
|
Balas |
Trackback URL
-


text:
Ku Drs. H. Hidayat Suryalaga
PURWA WACANA
Luyu sareng udagan nu bade dihontal ku ieu “diskusi” nu diayakeun ku Balai Kajian Sejarah dan Nilai Tradisional Bandung, nyaeta “Sebuah Upaya Pewarisan Budi Pekerti kepada Siswa Sekolah” nu diluuhan ku para pangatik widang studi agama, hususna Agama Islam; sim kuring ngararancang bahan haturkeuneun dina ieu riungan teh diwangun ku sawatara lelengkahan/sistematika:
- Rawayan Jati – konsep “Cecekelan Hirup Kasundaan” anu Islami.
- Sad Kamanusaan – (6 Akhlak Kamanusaan).
- Metode Ngaanalisis Ajen-inajen anu Aya dina Seni Budaya Sunda.
- Tarekah Ilmiah kanggo Ngamangpa’atkeun Ajen-inajen nu Dikandung dina Seni Budaya Sunda.
- Ajen Inajen Sad Kamanusaan anu Dikandung dina Seni Budaya Sunda.
- Kacindekan.
Tujuan tina ieu pajemuhan teh pikeun milari tarekah geusan ngabekelan siswa ku ahlak, budi pekerti, katut tatakrama kamanusaan Islami anu dikandung dina seni-budaya Sunda. Ku sim kuring dihaturkeun cara-cara ngaanilisna dina Bab III sareng bab V.
I. Rawayan Jati, Konsep “Cecekelan Hirup Kasundaan” anu Islami.
Anu enas-enasna mah nyaeta kasadaran yen sakumna mahluk teh keur lumampah dina “rotasi akbar” Inalilahi wa inna Ilaihi Rojiuun” (Aos buku Kasundaan-Rawayan Jati. Hidayat Suryalaga. Wahana Raksa Sunda 2003)
II. SAD (6) KAMANUSAAN.
Akhlak sering disebat oge moral, budi-pekerti, tatakrama, sopan santun, etika, etiket, adab, sanaos aya gesehna sautak-saeutik. Kanggo ngagampilkeun “transformasi niley” sacara “eklitik” ku sim kuring dipasing-pasing jadi 6 (Sad) Kamanusaan, margi mung manusa anu ngagaduhan kasadaran akhlakiah mah, nyaeta:
- AMT = Ahlak Manusa ka Tuhan (Alloh), dicirian ku kualitas IMTAQ.
- AMP = Ahlak Manusa ka Pribadi, dicirian ku kualitas SDM.
- AMM = Ahlak manusa ka Papada Manusa, dicirian ku kamampuhna pikeun Habluminanas anu multi-religi, multi-etnis, multi-kultur.
- AMA = Ahlak Manusa ka Alam, dicirian ku kasadaran jadi Rahmatan Lil Alamin, boh alam sagir boh alam kabir. Hablumminal Alam. Ayana kasadaran Ekologi sareng Geo-politik.
- AMW = Ahlak Manusa kana Waktu. Dicirian ku ayana kasadaran kana “waktu Linear” sareng “waktu Cyclis”. Ieu teh enas-enasna surat Al-Ashr.
- AMLB = Ahlak Manusa dina nyumponan kaperluan Lahir Batin. dicirian ku hirupna mibanda etika, henteu sarakah, mampuh ngadalian napsu lahir-batinna.
Eusi atanapi ajen-inajen Seni Budaya anu ku urang kedah diterapkeun ka siswa teh nyaeta anu mibanda Sad Kamanusaan. “Peristiwa/kajadian seni-budaya” nu karandapan ku unggal guru tangtos moal sami, bakal benten. Unggal daerah pada kagungan seni budayana masing-masing, ku kituna para guru kedah tiasa “ngaanilis” ku anjeun.
III. METODE NGAANALISIS AJEN-INAJEN ANU AYA DINA SENI BUDAYA SUNDA.
“Kriteria Sad Kamanusaan” di luhur eta teh jadi patokan/kriteria nalika urang ngaanilis kandungan ajen-inajen naon anu nyampak dina Seni-Budaya Sunda anu ku urang nuju ditalungtik. Dugi ka urang tiasa netepkeun ajen-inajen ahlak anu mana ti antawis Sad Kamanusaan tea. Ku kituna urang sabage guru tiasa langkung adil tur wijaksana dina maparin “dadasar hukum” kana seni budaya (pabid’ahan) nu aya di masarakat.
Guru mah kedah unggul pisan dina tataran kualitas IQ (Inteleqtual Quotient = Kecerdasan Intelek, Luhung elmuna), EQ (Kecerdasan Emosi, Jembar budayana), SQ (Kecerdasan Spiritual, Pengkuh agamana) sareng AQ (Kecerdasan Aksional, Rancage gawena). Kangggo conto ngaanilis ajen-inajen anu dikandung dina seni budaya Sunda, dipedar dina bagian V, anu insya-Alloh baris didugikeun sacara lisan .
IV. TAREKAH ILMIAH NGAMANGPA’ATKEUN AJEN-INAJEN NU DIKANDUNG DINA SENI BUDAYA SUNDA.
Urang sadaya parantos pada maphum yen mungguhing Seni Budaya mah estu hasil Cipta, Rasa, Karsa sareng Karya manusa, ku kituna tangtos bae boh dina pidangan atanapi ajen-inajenna aya anu “parantos luyu sareng akhlak Islami, aya anu samasakali henteu luyu sareng ahlak Islam, aya oge anu campur-aduk/paselup”. Palih dieu pisan peryogina para guru tiasa “ngaanilis” kandungan ajen-inajen seni budaya Sunda teh.
Upami ku urang parantos kapendak kandungan ajen-inajen anu aya dina eta seni-budaya, nembe aya sawatara TAREKAH ILMIAH anu kedah dipilampah ku para guru, nyaeta:
- REVITALISASI , tegesna eta seni budaya katut ajen-inajenna, dihirupkeun deui, didorong sina tumuwuh kalawan subur.
- REAKTUALISASI, tegesna seni budaya katut ajen-inajenna di-aktualkeun deui, sangkan miindung ka usum- mibapa ka jaman.
- REVISI, tegesna dibebener deui tujuanana tina eta seni budaya.
- RESTRUKTURISASI, tegesna diropea deui strukturna, supados luyu sareng pajamanan.
- FILL IN, tegesna eta seni budaya nu parantos nyampak teh di-EUSIAN ku ajen-inajen anyar anu Islami.
- INOVASI, tegesna diropea deui supados langkung narik perhatian balarea, henteu eleh ku budaya anyar anu malah teu luyu sareng pribadi Sunda nu islami.
- KREASI, tegesna hasil karya seni budaya anyar anu nya nyunda nya islami. Para Guru sareng seniman-budayawan Sunda kedah rancage nyiptakeun seni budaya Sunda-islami anu anyar. Tanpa kreatifitas ti urang pribadi, bakalna teh urang ngan jadi “korban pasar” sareng jadi jarian budaya deungeun.
- DELETE, tegesna aya hal-hal anu kedah dileungitkeun tina aspek seni budaya tea, kumargi patukang tonggong sareng akhlak Islam.
Lengkah-lengkah “cendekia” nu disebatan di luhur, MUTLAK kedah dipibanda ku guru, hususna guru-guru agama anu bade ngamangpa’atkeun Seni Budaya Sunda kanggo ngabebener ahlak bangsa (da’wah bid tamaddun, da’wah kultural).
Anu teu kinten pibahlaeunana mah upami urang RUSUH TEUING NGA-DELETE , ngaleungitkeun/numpes seni budaya nu parantos aya, margi upami seug kajadian KOSONG BUDAYA, eta kakosongan teh bakal DIEUSIAN KU BUDAYA ASING anu ajen-inajenna malah patojaiahna pisan sareng ahlak Islam. Ayeuna oge parantos kaalaman ku urang sadaya, ieu teh balukar tina proses komunikasi anu didominasi ku budaya asing nu sekuler-profan (budaya duniawiah tanpa ajen religius), sareng urangna pribadi kirang daya kreatif seni-budayana.
V. AJEN INAJEN SAD KAMANUSAAN ANU DIKANDUNG DINA SENI BUDAYA SUNDA.
Sacara umum, konsep atikan kabudayaan di sakola-sakola di nagara urang dumasar kana konsep Kuntjaraningrat & C. Kluckhohn, anu ngawilah-wilah kabudayaan jadi 7 aspek, nyaeta:
- Adat Istiadat & Religi
- Basa
- Seni/Kasenian
- Sistim Kamasarakatan
- Sistim Pangupa Jiwa
- Sistim Elmu Pangaweruh
- Sistim Peralatan.
Sawatara aspek/unsur Seni Budaya anu bade dianalisis:
a. Adat Istiadat & Religi
- ngaras, ngeuyeuk seureuh, nyawer, nincak endog.
- ngembang (nyekar), sasajen, tapa/semedi.
- dangdaunan nu dianggo dina upacara adat (mayang jambe, seureuh, hanjuang, kananga, suji, handeuleum, koneng, mamangkokan, waregu, waluh sste).
- sste (Mangga pilarian deui, lajeng dianalisis ku anjeun).
b. Basa
- Harti & ma’na kecap SUNDA.
- Tatakrama basa ( Undak usuk Basa Sunda – UUBS).
- Aksara Sunda. sste.
c. Seni
- Rumpaka PAPATET (Tembang Sunda Cianjuran)
- Ibing Lenyepan
- Tata busana pria
- Tumpeng
- Munjungan/anun
- Karawitan. sste.
d. Sistim Kamasarakatan
- Pancakaki
- KAM (Kawajiban Azasi Manusa) sareng HAM (Hak Azasi Manusa) sste.
e. Sistim Pangupa Jiwa
- Hirup anu cukup
- Saeutik mahi, loba nyesa.
- Ulah botoh bisi kokoro (Ulah sarakah bisi sangsara) Prasasti Kawali 8, abad 13 M)
f. Sistim Elmu Pangaweruh
g. Sistim Peralatan
Nanging dina kahirupan di masarakat mah aspek Kabudayaan anu kalintang seringna kapendak sadidinten nya eta aspek Adat Istiadat/Religi, Basa sareng Seni sareng kamasarakatan. Ku kituna kanggo dina kasempetan ayeuna urang dihususkeun kana tilu aspek ieu bae heula.
VII. Kacindekan
Dina alam kasajagatan (era globalisasi), aya PENJAJAHAN WANDA ANYAR nyaeta “PENJAJAHAN BUDAYA” — dominasi budaya. Balukar tina penjajahan budaya ieu anu pangheulana ancur lebur teh nya eta ajen-inajen AKHLAK/MORAL.
Ayeuna pisan waktosna urang kedah babarengan rempug jukung sauyunan ngabentengan ahlak/moral bangsa ku rupi-rupi cara, boh ku aspek ajen-inajen Seni Budaya seler Bangsana (Sunda, Jawa, Bali sste), atanapi ku akhlak agama. Ulah pakia-kia, pagirang-girang tampian antawis konsep budaya sareng konsep agama.
Pikeun GURU, nya alam ayeuna pisan diperedih pati ditorta tugas kawajiban KAGURUANANA pikeun ngajaga sareng ngomean ahlak/moral bangsa.


text:
Wolff Schoemaker
Prof. C.P. Wolff Schoemaker mangrupa arsitek nu kacida ahlina. Di Bandung sorangan, anjeunna geus nyieun 25 rancangan. Lolobana anjeunna nyieun wangunan ibadat. Ti mimiti gareja nepi ka masigit.[1]
Biografi jeung Karyana[édit | sunting sumber]
Gumelar di Banyubiru, Semarang Jawa Tengah tanggal 25 Juli 1882. Prof. Ir. Charles Prosper Wolff Schoemaker salila hirup kungsi nyebutkeun yén anjeunna asup Islam jeung ngaranna diganti jadi Kemal Schoemaker tapi layonna angger dimakamkeun di Astana Kristen Pandu, Blok CB Kelas 1 nomor 1086. Salila hirupna, anjeunna sok ngarancang sababaraha wangunan di Dayeuh Bandung.[1]
Wangunan Gereja St. Petrus nu munggaran diwangun ku Wolff Scoemaker ditaun 1922, tuluy ka Gereja Kristen Bethel nu diwangun taun 1925. Gereja Bethel ngabogaan gaya arsitektur campuran klasik-modern. Hateupna susun dua mangrupa salasahiji ciri rancangan Schoemaker salaku adaptasi ti wangunan tradisional. Ciri ieu ogé nu salajengna diturutan ku salasahiji muridna, Ir. Soekarno dina ngarancang sababaraha wangunan nu dijadikeun imah dumuk di Dayeuh Bandung. Soekarno nu salajengna jadi Presiden Republik Indonesia nu munggaran, nambah elemen ngawangun gada di bagéan puncak wangunan hasil rancanganna.[1][2]
Karya Schoemaker nu punjul dina ngarancang wangunan ibadat katembong tina wangunan gereja St. Petrus. Gereja ieu diwangun di taun 1922 kalawan acuan prinsip Neo Gothik nu dihijikeun jeung langgam lokal sacara kawates. Denah wangunanna bentuk salib kalawan interior kaca patri nu aya di tembok wétan panti iman. Di isuk-isuk, cahya bisa ditingali sacara pinuh ku umat nu miluan misa isuk. Gereja St. Petrus ngabogaan ciri khas mangrupa hateup menara loceng lancip, luhurna 26 meter, dijieun ti struktur baja. Masjid Raya Cipaganti, masjid ieu sakalian mangrupa wangunan ibadat umat Islam nu diwangun di tengah masarakat Eropa. Dina taun 1933, daerah Cipaganti jeung sakurilingna mangrupa paniisan urang Walanda jeung masarakat Eropa lianna.[1]
Wangun hateup masigit éta kasusun tilu jeung diluhurna aya tambahan, mangrupa ngahijina sababaraha gaya arsitektur modern jeung tradisional. Interiorna dihias ku lampu antik nu dijieun ti bahan logam konéng. Lampu éta biasa disebut “lampu gambreng”. Ditempatkeun digantung di tengah rohang solat. Dina salasahiji kolom sakaguruna aya ragem hias ornamen kaligrafi jeung floral. Titi mangsa pangwangunan masigit éta dipasang dina salasahiji sisi bagéan hareup masigit. Aya hiji prasasti nu napel di tembok hareup wangunan masigit aya tulisan:[1]
Pada bagéan handapna aya tulisan nu ngajelaskeun arsitek jeung pelaksana pangwangunan masjid éta: Architect Prof. Schoemaker. Anu Ngadegkeun Anggadibrata. Dibantoe Koe Keramisch Laboratorioem (kiwari Balai Besar Keramik).[1]
Kontroversi Astana Wolff Schoemaker[édit | sunting sumber]
Prof. Ir. Charles Prosper Wolff Schoemaker tilar dunya dina interniran Jepang di Bandung. Saperti nu geus dijelaskeun, saurna Wolff Schoemaker kungsi asup Islam alias jadi Muallaf ngan angger dikurebkeun di Astana khusus Kristen. Dina tutunggul watuna katulis:[1]
Salajengna teu kabaca deui sabab kakubur ku taneuh. Dina ahir Juli 2002, astana ieu kungsi rék dibongkar sabab salila salapan taun teu mayar retribusi. Sanajan gedéna ngan Rp 20.000/taun. Rencana éta ahirna dibatalkeun sanggeus putra bungsuna almarhum Presiden Sukarno, Guruh Soekarnoputra méré bantuan.[1]
Astana maestro nu ngarancang wangunan éta sabenerna geus lila ditéangan cucuna, Juan Schoemaker nu kaleungitan akina. Anjeunna ngan nyaho, akina nya éta arsitek di Nusantara. Tapi dimanana anjeunna teu apal dimana. Sakanyahona mah akina loba ngarancang wangunan di dayeuh Bandung. Juan gawé salaku panalungtik ka Johns Hopkin University. Salila usaha néangan mangtaun-taun, unggal datang ka Indonesia, anjeunna sok boga tarékah néangan informasi ngeunaan astana akina. Ahirna, taun 2003 anjeunna manggihan astana akina.[1]


text:
Jalur Utama Tōhoku (東北本線, Tōhoku-honsen?) nyaeta jalur kareta sapanjang 631.3-kilometre dioperasikeun ku East Japan Railway Company, sanajan aya saeutik segmen nu dioperasikeun ku Iwate Ginga Railway Company jeung Aoimori Railway. Sacara resmi jalur ieu mimiti ti Stasion Tokyo di Chiyoda, Tokyo, tapi lolobana kareta jarak jauh mimitina ti Stasion Ueno di Taitō, Tokyo, sarta ngalitawatan sababaraha kota saperti Saitama, Utsunomiya, Fukushima, Sendai, Morioka, jeung Hachinohe, samemeh nepi ka tujuan ahir jaluar ieu di Aomori, Aomori Prefecture.
Ti Stasion Ueno ka Kuroiso Station
Ti Takaku Station ka Sendai Station
Jalut Utama Tōhoku Bagean Tengah[édit | sunting sumber]
Ti Higashi-Sendai Station ka Morioka Station
Ti Hachinohe Station ka Aomori Station (Catetan: Morioka jeung Hachinohe dihubunhkeun ku trek nu boga Iwate Ginga Railway (IGR) jeung Aomori Railways keur kareta lokal, oge keur Tōhoku Shinkansen)


text:
Glukosa
Glukosa, salasahiji gula monosakarida, nyaéta salasahiji karbohidrat pangpentingna nu dipaké salaku sumber tanaga pikeun sato jeung tutuwuhan. Glukosa mangrupakeun salasahiji hasil utama fotosintésis jeung modal pikeun réspirasi sélular. Bentuk alami (D-glukosa) disebut ogé dékstrosa, utamana mun di industri pangan.
Daptar eusi
Molekul glukosa[édit | sunting sumber]
Glukosa (C6H12O6, beurat molekul 180.18) kaasup héxosa—monosakarida nu ngandung genep atom karbon. Glukosa mangrupakeun aldehida (ngandung gugus -CHO). Lima karbon jeung hiji oxigénna ngabentuk cingcin nu disebut "cingcin piranosa", bentuk paling stabil pikeun aldosa nu karbonan genep. Dina cingcin ieu, tiap karbon kabeungkeut kana gugus gigir hidroxil jeung hidrogén iwal atom nu kalima, nu kabeungkeut kana atom karbon kagenep di luar cingcin, ngabentuk hiji gugus CH2OH. Struktur cingcin ieu aya dina kasatimbangan jeung bentuk nu leuwih réaktif, nu proporsina 0.0026% dina pH 7.
Glukosa mangrupakeun sumber tanaga nu aya di mana-mana dina biologi. Urang bisa ngaduga alesan naha glukosa, lain monosakarida séjén kawas fruktosa, loba pisan dipaké. Glukosa bisa dibentuk tina formaldehida dina kaayaan abiotik, sahingga bakal gampang disadiakeun pikeun sistim biokimia primitif. Hal nu leuwih penting pikeun organisme tingkat luhur nyaéta kacondongan glukosa, dibandingkan jeung gula héxosa séjénna, nu teu gampang meta sacara nonspésifik jeung gugus amino dina protéin. Réaksi ieu (glikosilasi) ngaréduksi atawa malah ngaruksak fungsi rupa-rupa énzim. Lambatna laju glikosilasi ieu kusabab glukosa lolobana aya dina isomér siklik nu kurang réaktif. Najan kitu, komplikasi akut saperti diabétes, lolong, gagal ginjal, jeung karuksakan saraf periferal (‘’peripheral neuropathy’’), kamungkinan balukar tina glikosilasi protéin.
Dina réspirasi, ngaliwatan runtuyan réaksi nu dikatalisis énzim, glukosa kaoxidasi nepi ka tungtungna jadi karbon dioxida jeung cai, ngahasilkeun énergi, utamana dina bentuk ATP. Saméméh dipaké, glukosa dipecéh tina polisakarida.
Glukosa jeung fruktosa dibeungkeut sacara kimiawi jadi sukrosa. aci, selulosa, jeung glikogén nu mangrupakeun polimér glukosa umum polisakarida).
Déxtrosa kabentuk alatan leyuran D-glukosa muter kapolarisasi cahaya ka katuhu. Dina kasus nu sarua D-fruktosa disebut "lévulosa" sabab leyuran lévulosa muter kapolarisasi cahaya ka kénca.
Isomérisme[édit | sunting sumber]
Gula aya dina dua énantiomér ( isomér eunteung), D-glukosa jeung L-glukosa, tapi dina organisme, nu kapanggih ngan isomér D. Hiji karbohidrat boga bentuk D atawa L patali jeung konformasi isomérik dina karbon 5. Mun aya di katuhu proyéksi Fischer, mangka bentuk cingcinna énantiomér D, mun ka kénca, mangka jadi énantiomér L. Gampang pisan diapalkeun, nujul ka D pikeun "dextro”, nu mangrupakeun akar basa Latin pikeun "right" (katuhu), sedengkeun L pikeun "levo" nu mangrupakeun akar kecap "left" (kénca). Struktur cingcinna sorangan bisa kabentuk ku dua cara nu béda, nu ngahasilkeun glukosa-a (alfa) jeungt B (béta). Sacara struktur, glukosa-a jeung -B béda dina gugus hidroxil nu kabeungkeut dina karbon kahiji dina cingcinna. Bentuk a mibanda gugus hidroxil "di handapeun" hidrogénna (sakumaha molekul ieu biasa digambarkeun, kawas katempo dina gambar di luhur), sedengkeun bentuk B gugus hidroxilna aya "di luhureun" hidrogénna.
Dua bentuk ini kabentuk piligenti sapanjang waktu dina leyuran cai, nepi ka nisbah stabil a:B 36:64, dina prosés nu disebut mutarotasi nu bisa dicepetkeun.
Sintésis[édit | sunting sumber]
- salaku hasil fotosintésis tutuwuhan jeung sababaraha prokariota.
- kabentuk dina ati jeung otot rangka tina mecahkeun simpenan glikogén (polimér glukosa).
- disintésis dina ati jeung ginjal tina zat antara ngaliwatan prosés nu disebut glukonéogenesis.
Peran dina métabolisme[édit | sunting sumber]
Karbohidrat mangrupakeun sumber énergi utama pikeun awak manusa, nu nyadiakeun 4 kalori (17 kilojoule) énergi pangan per gram. Mecahkeun karbohidrat (misalna aci) ngahasilkeun mono- jeung disakarida, utamana glukosa. Ngaliwatan glikolisis, glukosa geuwat aub dina produksi ATP, nu mawa énergi sél. Di sisi lian, glukosa penting pisan dina produksi protéin jeung dina métabolisme lipid. Ku sabab dina sistim saraf pusat teu aya métabolisme lipid, jaringan ieu gumantung pisan ka glukosa.
Glukosa diserep kana sirkulasi getih ngaliwatan saluran cerna. Glukosa ieu sawaréh lajeng langsung jadi bahan bakar sél otak, sedengkeun nu lianna ka ati jeung otot, nu neundeun salaku glikogén ("aci sato") jeung sél lemak, nu neunden salaku lemak. Glikogén mangrupakeun sumber énergi cadangan nu bakal dirobah deui jadi glukosa nalika butuh leuwih loba énergi. Najan lemak simpenan bisa ogé jadi sumber énergi cadangan, lemak teu pernah sacara langsung dirobah jadi glukosa. Fruktosa jeung galaktosa, gula lian nu dihasilkan tina mecah karbohidrat, langsung diangkut ka ati, nu ngarobah jadi glukosa.


text:
Ka dulur-dulur anu sami rawuh, baraya anu sami lenggah, sim kuring sateuacan ngiring jabung kumalaku, lumampah cumarita seja wakca balaka, wiréh sim kuring sanés pujangga anu ahli ngaréka basa, sanés sastrawan anu ahli dina ngaraéh caritaan. Kumargi kita paralun maklum anu kasuhun, hampura anu diteda, boh bilih dina ngadadar ieu acara kirang nyorang kana kakedahannana.Ka para ahli ngukir sya’ir, pujangga ahli sastra mugia ulah haru ulah ganggu, sawios sim kuring neda widi paralun maklum sakedapan hoyong dikoréksi, diropéa, ogé dioméan manawi tiasa nyampurnakeun kana curat-corét sim kuring.
Ngawitan
Bismillahirrohmanirrohim.
Kalayan nyebat Asma Pangéran, Dzat anu Mahawelas tur Mahaasih. Seja kaula ngawitan mituturan dua pasang manusa anu kiwari parantos ngahiji kalayan widi Gusti Nu Mahasuci ngalangkungan jalan jatukrami.
Dina ngawitan ngambah ngabaladah sagaraning kahirupan, teu pisan-pisan urang samudayana anu sami kersa sumping, kalayan ridlo lillahi ta’ala ngagebregkeun jiad pangdu’a ka dua mempelai. Ngalangkungan du’ana Rasululloh SAW. Mangga urang ‘aos sasarengan :
Bismillah ….
Baarokallohu laka wabaroka ‘alaika wa jama’a bainakuma fi khoiir
(Mugia kabarokahan sareng kasinugrahaan Alloh tumetep euntreup, nyanding mipir ngabanding, lamokot geugeut ka hidep duaan, sareng pamudah-mudahan hidep duaan dikumpulkeunana ku Alloh téh sinanding jeung kasaéan, amin).
Mangga ka pasang panganten, geura lumampah nyaketan kana pangkonan ibu rama
A’udzubillahi minasy syaithonirrojim
Wawashshoinal insaana biwaalidaihi hamalathu ummuhu wahnan ‘ala wahniw wafishooluhuu fii ‘aamaini anisykurlii waliwaalidaika ilayyal mashiir (Luqman : 14)
“Jeung Kami geus marentahkeun ka manusa (pikeun ngabakti) ka indung bapana; indungna geus ngakandung manéhna dina kaayaan lemah anu kalangkung-langkung lemahna, jeung indungna ngasuh manéhna salila dua taun. Kudu syukuran ka Kami jeung ka indung bapa manéh, ngan ka Kami wungkul manéh mulang ka asal. (Luqman : 14)
Kasép, Geulis.
Heup eureunkeun lengkah anjeun duaan dipayuneun ibu rama. Teuteup kalawan geugeut pameunteu marantenna. Sawang ku hidep duaan ka alam ka tukang anu jauh narawangan. Pék patepungkeun paneuteup ajeun jeung paneutep indung bapa. Bayangkeun kua hidep yén dina satétés getih anu ngalémpéréh, sahégak nafas anu ngadami dina angen. Pék rarasakeun ku hidep ratugna jajantung, rénghap ranjugna rarasaan. Tamperkeun dina sirah, seuseup ngaliwatan napas lalaunan singreup alon-alon, kalayan rarasakeun yén hidep téh keur nyeuseup kanyaah jeung kahémanna indung bapa.
Prak, mangga ujang-nyai. Kasép – Geulis, geura nyaluuh kana lahunan indung.
Saméméh hidep duaan barang pénta kanu jadi indung, pék haturananan heula tawis rasa tumarima ngalangkungan basa ka anjeuna. Kalayan dimimitian ku keretegna manah. Uningakeun kanu janten ibu, kieu unina : “Mamah, dina danget ieu kalayan syaré’atna disakséni ku kadang wargi anu hadir di dieu, hakékatna disakséni ku Alloh SWT, langkung tipayun abdi seja ngahaturkeun rebu nuhun laksa ketik kabingahan kana kasaéan anu parantos dipaparinkeun ka abdi. Abdi jelas kahutangan ku Mamah, ti kawit abdi di kandung anu ilaharna salami salapan sasih, tangtos kapayahan anu langkung-langkung. Siang kalayan wengi Mamah teu weléh sumujud ka Rabbul ‘Izzati, tumamprak ka Gusti Alloh neneda palay dipaparin putra-putri anu sampurna salamet, waluya sapuratina.
Kasawang ku abdi kasusah Mamah, nalika bureuyeungan, seunggah gulang gasahan. Patuangan nyelekit beuki narikan. Celekit dina parindikan, jeletot dina bobokong, reyang-reying teu betah cicing. Harita basa tengah peuting Mamah humarurung nyalira. Sakawitna moal ngageumpeurkeun balaréa. Sugan jeung sugan kanyeri dina patuangan bakal ngurangan. Nanging sanés ngurangan nyeri anu aya, malihan tambih-tambih nyeri. Harita, Mamah ngajerit maratan langit ngocéak maratan jagat. Ménta tulung, ménta nyalindung.
Mamah parantos béak déngkak nahan kanyeri jeung kapeurih. Luut léét kesang badag, késang leutik burayoan maseuhan sakujur salira. Guyang darah, mandi getih, sakapeung dibarung ku kasusah, sakapeung haté tugenah. Harita Mamah parantos ngaboreuhkeun jiwa raga, nyawa pingaraneunana. Anu namina ngajuru, luyu sareng istilahna. Hartina nyawa Mamah téh aya dina sajuruna deui.
Dina waktu Mamah ngalahirkeun abdi, Mamah bajuang dina tungtung hirup. Tanaga Mamah, engapan Mamah, kesang Mamah, cai soca Mamah, getih Mamah nyurugcug maseuhan bumi pikeun mélaan anu jadi anak.
Nalika gubrag si jabangbayi gumelar ka alam dunya, denghékna sora orok ceurik sataker kebek, ceurik munggaran anu minuhan wewengkon alam. Nya harita pisan basa ninggang kana wanci subuh abdi lahir ka alam dunya. Ti harita Mamah teu bisa kulem anu tibra, teu bisa léha-léha. Ngupahan tur ngabélaan nu jadi anak. Budak gering milu gering, budak rungsing henteu pusing. Mamah milampah sadaya kabutuh nu jadi anak dumasar kana kaikhlasan jeung ngagedurna rasa kanyaah anu taya wates wangenna.
Mamah, mugia dina danget ieu, wanci kiwari abdi ngésto tina lelembutan abdi anu pangjero-jerona, tina mamaras manah anu sadasar-dasarna abdi neda hampura tida samudaya dosa perdosa. Tinangtos dosa abdi anu janten putra moal kaétang seueurna. Abdi yakin sanajan sakumaha benduna, Mamah lautan hampura jembar manah tiasa ngahapunten ka abdi.
Deudeuh teuing kasép, geulis anak Mamah saleresna kasedih Mamah dina danget ieu lain kusabab kapusingna indung kanu jadi anak. Keun sagala kasalahan anu geus dipilampah kuhidep dina waktu anu ka tukang-tukang ku Mamah dihampura. Naning anu ngalantarankeun Mamah sedih danget ieu téh nyaéta kabeurat haté indung kanu jadi anak. Asa kamari hidep ku Mamah disééh, diakod-akod waktu orok, diméménan waktu budak. Harita basa hidep gégag-gégag diajar leumpang, bari sakapeung titotorojol ti kajauhan hidep tékah-tékah bari tuluy ngagabrug kana lahunan Mamah. Bungah amar wata suta haté anu jadi indung, nalika nu jadi anak tumuwuh mekar kalayan sampurna.
Kiwari, ti harita mangsa ngaliwat bari teu karasa. Geuning si kasép anu dihancleung-hacleung ku Mamah, si Geulis anu ditimbang-timbang ku Mamah teu sangka geuning geus sawawa, dewasa, manjing milampah rumah tangga. Nyukcruk galur sunnah Rasul, mapay lacak papagon agama. Samémangna parantos titis tulis ti ajalina, gurat qodar nu Mahakawasa. Hidep kiwari seja ngamimitian ngabaladah sagara rumah tangga. Geura bral miang, bébér layar tarik jangkar ku Mamah didu’akeun mugia sing tinemu jeung kabagjaan dunya katut ahérat.
Mangga kasép, geulis geura ingkah tina lahunan Mamah ngalih kana panggonan Bapa
Prak tumamprak, rep sidakep, sir budi cita rasa. Sagulung-sagalang sukma nu paanggang kiwari ngahiji dina seuseukeut kaasih kolot kanu jadi anak. Ujang, nyai – kasép, geulis. Sok puseurkeun panyawang hidep kana kanyaah nu jadi Bapa ka nujadi anak dina salila ngipayahan, nyumponan kabutuh hirup nu jadi anak. Sakapeung mah Bapa téh mindeng baringung, ditambah bangluh kasusah nalika teu bisa nyumponan kahayang nu jadi anak. Bapak rajeun ngalamun, mikiran tur narékahan kumaha carana sangkan kahayang nu jadi anak bisa kacumponan sapuratina.
Lamun indung disebutna tunggul rahayu, sedengkeun Bapa disebutna tangkal darajat. Kanyaah indung jeung bapa ka nu jadi anak layeut ngahiji ngawujud, ngajéngélék dina rupa anak. Nu matak dina jirim anak bakal pacampur tétésan-titisan indung bapana. Nya kitu deui dina akhlak jeung pamolahna bakal ceplés téés kanu jadi anak.
Bapa, rumaos abdi mindeng musingkeun ka Bapa. Dina danget kiwari clik putih jatining bersih, clak hérang jatining padang, ti luhur sausap rambut ti handap sausap dampal, getih satétéh ambekan sadami, kiwari abdi neda jembar hampura tinu jadi Bapa.
Baeu kasép, geulis. Malati lingsir na ati, angsana ligar ku mangsa. Hamo lingsir dina wanci, moal ligar dina mangsa. Kiwari wanci tur mangsana Bapa dumareuda wakca balaka ka hidep duaan. Sabenerna, gunung karahayuan, pasir kaasih, sagara kanyah Bapa kahidep téh mémang langka kakedal ku lisan, jarang karaba ku carita. Naning sanajan kitu, ngahunyudna kanyaah Bapa ka hidep téh tinangtos langkung-langkung kanyaah. Sabab, sagala rupa anu diusahakeun ku Bapa bélaan ngadua-duakeun huap, ti sruk-sruk tidungdung bélaan poho ka temah wadi, teu aya lian nyaéta mélaan nu jadi anak. Melak kai, ngingu sapi tur sagala cacawisan hirup taya lian nyaéta ngakirangan nu jadi anak.
Keun cuang teundeun kakeuheul anu geus harareubeul, cag cuang tunda kangéwa anu geus tiheula. Cuang ganti ku budi anu sajati, ku wajah anu marahmay. Sok ku Bapa kiwari hidep dihampura, sagala rereged, kaijid, kangéwa, tur kageuleuh Bapa kiwari balungbang timur caang bulan opat welas, jalan gedé sasapuan.
Cag, anaking geura tandang miang makalangan, geura milampah babarengan kalayan diwuwuh ku du’a nu janten sepuh. Dijiad ku panghiap nu jadi Bapa. Montong melang, tong salempang léngkahkeun sampéan bari ngucapkeun niat seja milampah tugasna Pangéran.
Tuh geuning, sagara tanpa tutugan. Sagara tanpa basisir geus ngagupayan ménta dikojayan. Geura bral undur tina pangkonan, geura hontal kasinugrahan. Hayu urang hirup babarengan, Bapa geus nyiapkeun kandaraan juang pikeun ngajugjug lembur pangharepan.
Sok didu’akeun ku Bapa lahir katut batin, mugia hidep duaan tinemu jeung kabagjaan


text:
Riboflavin
Riboflavin atawa vitamin B2 mangrupakeun vitamin B-kompléks nu leyur-cai. Dina jero awak, riboflavin utamana aya salaku bagian integral koénzim, flavin adénin dinukléotida (FAD) jeung flavin mononukléotida (FMN). Koénzim nu diturunkeun ti riboflavin biasa disebut flavin, sedengkeun énzim nu maké koénzim flavin disebut flavoprotéin.
Guna[édit | sunting sumber]
Réaksi réduksi-oksidasi (rédoks)[édit | sunting sumber]
Organisme hirup ngahasilkeun énérgi téh lolobana tina réaksi rédoks, nyaéta prosés anu ngawengku transfer éléktron. Koénzim flavin aub dina réaksi rédoks sababaraha jalur métabolik. Flavin penting pisan dina métabolisme karbohidrat, lemak, jeung protéin. FAD mangrupakeun bagian tina ranté transpor éléktron (réspirasi), puseurna produksi énérgi. Patali jeung sitokrom P-450, flavin ogé aub dina métabolisme obat jeung toksin.
Sumber rujukan[édit | sunting sumber]
- Riboflavin, ditulis ku Jane Higdon ti Institut Linus Pauling, Universitas Nagara Bagian Orégon (salinan ping 23 Méi 2006).


text:
Merak Héjo
Merak Héjo (Green Peafowl) anu dina basa ilmiah disebut Pavo muticus nya éta salasahiji ti tilu spésiés merak anu aya di dunya. Satwa anu aya di Cina, Vietnam sarta Indonésia ieu miboga bulu-bulu anu éndah. Sumawona Merak Héjo jalu anu ngabogaan buntut panjang anu sanggup ngabébérkeun jangjangna kawas kipas. Tapi malahan alatan kaéndahan éta anu mawa petaka pikeun kahirupan satwa langka sarta ditangtayungan ieu.[1]
Dina usum anakan, manuk jalu mamérkeun bulu buntutna di hareup manuk awéwé. Bulu-bulu panutup buntut dibuka nyieun kipas kalayan bintik ngawangun panon. Manuk awéwé netaskeun tilu nepi ka genep endog sanggeus nyileungleum dina tumpukan daun sarta régang di luhur taneuh lilana sabulan. Anakna baris terus padeukeut kalayan indukna nepi ka usum kimpoi saterusna, sanajan geus bisa hiber dina umur anu masih pohara ngora.[1]
Dina urusan dahar, manuk Merak Héjo doyan rupa-rupa siki-sikian, pucuk jukut sarta dangdaunan, rupa-rupa sarangga, sarta sagala rupa jenis sato leutik kawas lancah, cacing sarta kadal leutik.[1] Salian éta resepeun ogé bijiran, kacang, buah-buahan.[2]
Populasi Merak Héjo sumebar di leuweung kabuka kalayan padang jukut di Republik Rahayat Cina, Viétnam, Myanmar sarta Jawa, Indonésia. Saméméhna Merak Héjo kapanggih ogé di India, Bangladésh sarta Malaysia, tapi ayeuna geus punah di daérah éta mah. Sanajan ukuranana badag, manuk éndah, langka, sarta ditangtayungan ieu bisa hiber.[1]
Di Indonésia, Merak Héjo ngan aya di Pulo Jawa. Habitatna mimitian ti dataran pendék nepi ka tempat-tempat anu luhur. Salasahijina anu masih bisa kapanggih aya di Taman Nasional Alas Purwo, Jawa Wétan. Sajaba ti éta kira-kira masih aya di Taman Nasional Tungtung Kulon, sarta Taman Nasional Meru Betiri.[1]
Populasi Merak Héjo terus ngurangan. Ieu dibalukarkeun ku garahna habitat sarta perburuan liar. Manuk langka anu éndah ieu diburu pikeun dicokot buluna atawa diperdagangkeunn minangka béntang peliharaan. Pikeun nyingkahan kepunahan manuk langka ieu ditangtayungan undang-undang. Di Pulo Jawa kiwari jumlah Merak Héjo kira-kira henteu leuwih ti 800 buntut.[1]
International Council for Bird Preservation geus netepkeun manuk merak ieu minangka spésiés anu ampir punah. CITES, ngasupkeun Merak Héjo dina kategori Appendix II. Sedengkeun Red List Authority-iucn, dina data anu dirilis dina bulan Oktober 2009 geus naékkeun status Merak Héjo (Pavo muticus) ti vulnerable (VU atawa ”rentan”) jadi endangered (EN atawa “genting”).[1]
Merak héjo pembiakanna nya éta manéhna mengeram 4-6 siki endog sarta jangka mangsa penetasan 26-28 poé.[2]


text:
Sisindiran
Daptar eusi
Sisindiran[édit | sunting sumber]
Ti Wikipédia, énsiklopédia bébas
Sisindiran téh asalna tina kecap sindir, anu ngandung harti omongan atawa caritaan anu dibalibirkeun, henteu togmol. Luyu jeung éta, dina sastra Sunda anu disebut sisindiran téh nyaéta karya sastra nu ngagunakeun rakitan basa kalawan dibalibirkeun. Dina sisindiran, eusi atawa maksud anu dikedalkeun téh dibungkus ku cangkangna. Wangunan sisindiran téh kauger ku purwakanti, jumlah engang dina unggal padalisan, jeung jumlah padalisan dina unggal padana. Ku kituna, sisindiran téh kaasup kana wangun ugeran (puisi). Upama ditilik tina wangun jeung cara ngébréhkeunana, sisindiran dibagi jadi tilu golongan nyaéta: (1) rarakitan; (2) paparikan, jeung (3) wawangsalan. Ditilik tina eusina, rarakitan jeung paparikan bisa dipasing-pasing jadi tilu golongan, nyaéta: (1) silihasih; (2) piwuruk; jeung (3) sésébréd. Conto sisindiran:
- Aya roda na tanjakan,
- katinggang ku pangpung jengkol.
- Aya ronda gogoakan,
- katinggang ku hulu kohkol.
- aya listrik di masigit,
- caangna kamana-mana.
- aya istri jangkung alit,
- cangkengna kamana-mana
Tempo ogé[édit | sunting sumber]
Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]
Rujukan[édit | sunting sumber]
- Budi Rahayu Tamsyah spk., Kamus Istilah Tata Basa jeung Sastra Sunda, Pustaka Setia, Bandung, 1999


text:
Oda Nobunaga
Oda Nobunaga (織田 信長 Oda Nobunaga , 23 Juni 1534 - 21 Juni 1582) salah saurang pamingpin daimyo mangsa periode Sengoku dina sajarah Jepang. Nobunaga anak ti Oda Nobuhide, salah saurang pamingpin di daerah pertanian di propinsi Owari. Nobunaga hirup tumuwuh dina lingkungan militer, ahirna bisa nalukkeun ampir sakabéh wilayah Jepang nepi ka maotna taun 1582.
Daptar eusi
Kahirupan[édit | sunting sumber]
Nobunaga Ngora[édit | sunting sumber]
Dina 1534, Nobunaga dilahirkeun di wewengkon Shobata Castle Propinsi Owari anakna daimyo Oda Nobuhide. Nobunaga putra katiltu ti Nobuhide; sanajan kitu, Nobunaga putra munggaran nu lahir lain ti selir sarta Nobunaga ngarupakeun ahli waris ti kulawarga jeung turunanna di Propinsi Owari. Nobunaga nu nyieun Nagoya Castle waktu umurna masih keneh ngora, Nobunaga diasuh pembantu senior kulawarga Oda, Hirate Masahide, dulurna Nobuyuki. Keur ngora, Nobunaga ngabobaan sipat eksentrik tur teu bisa nahan amarah. Nobunaga disebut "Owari's Great Fool" ku warga Owari.
Dina taun 1546, Nobunaga ngalaksanakeun upacara baleg, sarta dina taun hareupna, Nobunaga nyerang Propinsi Mikawa.
Din manuver poolitik, Hirate Masahide ngirim surat ka musuhna nyaeta daimyo Oda di Propinsi Mino, Saito Dosan, ngaharapkeun Nobunaga kawin ka adi awewe Dosan, Nōhime. Kawinna ieu pasangan keur ngeureunkeun mumusuhan antara dua kulawarga tadi.
Ngahijikeun Propinsi Owari[édit | sunting sumber]
Dina 1551, teu disangka-sangka Oda Nobuhide pupus, jeung dina waktu "berkabung", Nobunaga nyebutkeun hal ieu kacida mahalna, ngalungkuen menyan di altar. Paripolah ieu saterusna dijauhan ku para palayan Oda, ngayakinkeun maranehna Nobunaga teu pati disiplin, tur lalaunan ngobrolkeun sarta leuwih resep ka dulurna, Nobuyuki.
Tempo oge[édit | sunting sumber]
Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]
- Biography of Oda Nobunaga
- Shunkoin Temple the Bell of Nanbanji
- SengokuDaimyo.com The website of Samurai Author and Historian Anthony J. Bryant
- http://www.nobunari.com/ Nobunaga's descendant, figure skater


text:
Badan Tanaga Atom Internasional
Badan Tanaga Atom Internasional (basa Inggris: International Atomic Energy Agency/IAEA) nyaéta hiji organisasi indepénden nu ngadeg tanggal 29 Juli 1957 kalayan tujuan pikun mromosikeun digunakeunnana tanaga nuklir sacara daméy sarta nyegah digunakeunnana keur kaperluan militér.
Markas IAEA aya di Wina, Austria. IAEA anggotana aya 137 nagara.
Dina taun 1981–1997, IAEA dipingpin ku Hans Blix. Pupuhu IAEA kiwari nyaéta Mohamed ElBaradei.
Tanggal 7 Oktober 2005, IAEA jeung Diréktur Jéndralna Mohamed ElBaradei meunang pangajén perdaméyan Nobel taun 2005 keur usahana dina ngawatesan panyebaran pakarang nuklir.
Diréktur Jéndral[édit | sunting sumber]
Pajabat Diréktur Jéndral IAEA:
Pranala luar[édit | sunting sumber]
- (en) Loka resmi


text:
Jacques Cartier
-
Keur kagunaan séjén, tempo Jacques Cartier (disambiguasi).
Jacques Cartier (31 Désémber, 1491 – 1 Séptémber 1557), nami baptisna Jakez Karter, nyaéta penjelajah Perancis nu kasohor minangka salasahiji penjelajah utama Kanada.
Biografi[édit | sunting sumber]
Cartier babar dina taun 1491 di Saint-Malo, hiji désa leutik nu kawengku ku Britania, nu satuluyna asup ka Perancis dina 1532. Cartier lahir ti kulawarga pelaut, sarta naékkeun status sosialna dina taun 1520 ku jalan nikah jeung Catherine des Granches, anggota kulawarga pamilik kapal nu kasohor. Ngaran hadéna di Saint-Malo diaku alatan sering katingali di daptar pangbaptisan minangka wali atawa saksi.
Tumbu Luar[édit | sunting sumber]
- (en)Biography at the Dictionary of Canadian Biography Online
- (en)Bref récit et succincte narration de la navigation faite en MDXXXV et MDXXXVI 1863 facimile edition French
- (en) Digawé ku Jacques Cartier dina Proyék Gutenberg
- (en)Les voyages de Jacques Cartier (in french)


text:
Sabtu, 02 Februari 2013
Dongeng Ciungwanara Karangkamulyan
Do you like this story?
Di jaman baheula, aya Karajaan Galuh anu dipimpin ku raja Prabu Adimulya. Raja teh bogaeun istri dua nyaeta Dewi Naganingrum jeung Dewi Pangrenyep. Kadua-duana teh keur hamil, seg raja teh boga jangji, yen lamun putrana lalaki rek dijadikeun raja ngaganti anjeuna.
Dina poe harita, Dewi Pangrenyep ngalahirkeun orok lalaki, ngarana teh Hariang Banga. Raja teh bungah pisan yen anu lahir teh budak lalaki. Tapi, Dewi Naganingrum mah teu acan aya tanda-tanda rek ngalahirkeun. Teu lila sababaraha poe ka hareup Dewi Naganingrum teh ngalahirkeun, tapi Dewi Pangrenyep ngaganti orokna ku anjing jeung nitah dipaehan ka Lengser, lantaran Dewi Pangrenyep embungen yen Karajaan na teh jadi milik na anak Dewi Naganingrum.
Raja teh ngamuk ka Dewi Naganingrum, anjeuna oge ngusir Dewi Naganingrum lantaran anjeuna embungeun rakyat apaleun yen nu lahir teh anak anjing.
Ninggalkeun kaayaan anu lumangsung di Karajaan, Lengser teh teu tega maehan orok nu teu bogaeun dosa. Ku lengser mah budak teh dipalidkeun ka walungan Citanduy, sabari ditundaan endog hayam dina peti teh.
Teu lila tina kajadian, peti teh kapanggih ku aki jeung nini Balangantrang di sisi walungan Citanduy.
Sababaraha taun ka liwat, budak teh geus gede, tapi budak teh acan bae di bere ngaran ku Aki jeung Nini teh.
Teu lila, aki jeung nini nempo budak teh keur ulin jeung si Ciung, si Wanara. Si Ciung nyaeta manuk sarta si Wanara nyaeta monyet. Langsung we budak teh dingaranan Ciungwanara.
Si Ciungwanara teh budak anu leuwih ti budak anu lain, manehna boga kakuatan. Ciungwanara oge bogaeun hayam ngaranna teh si Jago, si Jago teh bisaeun ngobrol jeung hayam eta teh kacida kuatna.
Saenggeus Ciungwanara gede, manehna teh bogaeun kabiasaan ngadu hayam, manehna can pernah aya nungelehkeun. Sababaraha waktu manehna papanggih jeung Lengser, Lengser nyaritakeun yen indungna nyaeta Dewi Naganingrum sarta manehna teh putra ti Raja Prabu Adimulya. Ciungwanara teh kacida bungahna.
Dina hiji poe, aya lomba ngadu hayam di Karajaan Galuh, Ciungwanara indit ngadatangan eta lomba ngadu hayam.
Di Karajaan, Ciungwanara teh nangtang Raja ngadu hayam, manehna menta sababaraha sarat ka raja. Saratna nyaeta lamun manehna meunang Karajaan kudu jadi milik manehna sarta manehna kudu diaku putra Karajaan. Tapi lamun manehna eleh, hayam manehna jadi milik Raja.
Saenggeus eta ngadu hayam rapih, Ciungwanara teh meunang. Marengan jeung ngadu hayam rapih, Dewi Naganingrum jeung Lengser oge datang ka eta Karajaan. Lengser nyaritakeun anu sabenerna ka Raja yen dipalidkeun ka walungan ku anjeunna lantaran parentah Dewi Pangrenyep.
Akhirna Raja apaleun kajadian nu sabenerna, yen Ciungwanara teh putra anjeunna sorangan.
Raja oge pipisahan jeun Dewi Pangrenyep, tapi Karajaan dibagi dua ku Raja.
This post was written by: Franklin Manuel
Franklin Manuel is a professional blogger, web designer and front end web developer. Follow him on Twitter


text:
Komodo
Komodo (Varanus komodoensis) mangrupakeun bangsa kadal badag nu ukur aya di Kapuloan Sunda Alit, Indonésia. Ieu sato téh golongan kadal pangbadagna nu hirup kénéh nepi ka kiwari, panjangna rata-rata 2-3 méter. Di alam liar, nu jalu beuratna kira 70 kg, sedengkeun nu dikandangan (kukutan) bisa leuwih ti éta. Komodo pangbadagna nu kungsi kacatet panjangna 3,13 m, kalawan beurat 166 kilo, kaasup kahakanan dina beuteungna[1]. Komodo kaasup kulawarga bayawak, Varanidae.
Ayana komodo mimiti dilaporkeun ku urang Éropah taun 1910, nu salajengna sumebar ka sakuliah dunya, sahingga ngirut Peter Ouwens, pupuhu Musium Zoologi Bogor, Jawa Kulon, medalkeun makalahna taun 1912. Taun 1980, Taman Nasional Komodo diresmikeun pikeun miara populasina.
Daptar eusi
Kadaharan[édit | sunting sumber]
Komodo mah karnivora. Najan mimindengna mah dahar bangké, hasil panalungtikan nunjukkeun yén komodo ogé sok moro mangsana, migunakeun kabisa lumpatna nu bisa nepi ka 20 km/h. Najan teu dianggap sato peurahan, huntu (baham) komodo téh sok pinuh ku rupa-rupa baktéri. Sakali digégél, najan bisa ngejat gé mangsana moal bisa manggapulia, sabab bakal katarajang inféksi nepi ka paéhna dina jangka ukur saminggu. Komodona mah kari nuturkeun tapakna (bau bangkéna).
Mangsa komodo téh rupa-rupa, di antarana bagong, embé, uncal, jeung munding. Di alam liarna mah malah komodo téh boga watek kanibal. Manusa ogé kalaporkeun aya nu kungsi jadi korban komodo.
Komodo nu leutik kénéh boga cakar nu bisa dipaké pikeun naék tangkal, tapi mun geus kolot mah ukur dipaké salaku pakarang.
Populasi[édit | sunting sumber]
Komodo kaasup spésiés nu kaancam punah, sarta kadaptar dina Daptar Beureum IUCN. Kiwari aya kira 6.000 komodo nu hirup, di antarana di pulo Komodo (1.700), Rincah (1.300), Gili Motang (100), jeung Florés (kira 2.000).
Baranahan[édit | sunting sumber]
Usum jalangan komodo lumangsung antara bulan Méi jeung Agustus, disusul ku endogan bulan Séptémber. Komodo bikang neundeun endogna dina taneuh atawa pasésaan kai. Sakali ngendog téh rata-rata 20-an, nu disileungleuman salila 7 bulan. Sanggeus megar, anak komodo lolobana hirup dina tatangkalan pikeun nyingkahan pamangga. Komodo nincak sawawa dina umur 5 taunan, panjangna kira 2 m, nu bisa hirup nepi ka 30 taunan.
Panalungtikan DNA[édit | sunting sumber]
Sababaraha waktu ka tukang, panalungtikan migunakeun analisis DNA jeung téhnik lianna di Universitas Melbourne nunjukkeun yén horéng komodo téh peurahan (atawa boga gén nu ngahasilkeun peurah) sarta kaasup Toxicofera. Hasil ieu penting pikeun anggapan tradisional ngeunaan évolusi Squamata, sabab bukti DNA nunjukkeun yén kadal jeung oray modéren téh tepung dina karuhun 200 taun ka tukang.
Média[édit | sunting sumber]
Vidéo Varanus komodoensis di Karajaan Sato Disney
- Varanus komodoensis #1 (iber koropak)
- Varanus komodoensis #2 (iber koropak)
- Varanus komodoensis #3 (iber koropak)
- Teu bisa nempo vidéona? Baca pitulung média.
Baca ogé[édit | sunting sumber]
- Megalania prisca (kadal Varanid raksasa nu geus lastari)
- Naga Éropah (naga mitos)
Rujukan jeung tumbu kaluar[édit | sunting sumber]
- World Conservation Monitoring Centre (1996). Varanus komodoensis. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. IUCN 2006. Dipulut ping 11 May 2006. Didaptar salaku Vulnerable (VU B1+2cde v2.3)
- The Komodo Dragon karya Claudio Ciofi, Scientific American (Maret 1999)
- Woodland Park Zoo
- Komodo Dragon Central diréktori ramat
- Discovery of venom in monitor lizards
-
-
-
Komodo.jpg
-
-
-
-
-


text:
Jeff Gordon
Jeffrey Gordon (alias Jeff Gordon, babar 4 Agustus 1971 di Pittsboro, Indianapolis, Amerika Serikat) mangrupakeun saorang pembalap mobil professional anu asalna ti Amerika Serikat. Ayeuna anjeunna nuju ngiringan balapan di ajang NASCAR Sprint Cup Series sareng tim Hendrick Motorsports. Anjeunna mangrupakeun rekan satim ti Jimmie Johnson.
Jeff anu turun nganggo mobil Chevrolet Impala nomer 24 mangrupakeun pembalap tersukses diajang NASCAR di awal abad 21 ieu. Dirina kantos opat kali janten jawara NASCAR, tepatna di taun 1995, 1997, 1998, jeung 2001.
Jeff oge mangrupakeun jawara ti ajang Daytona 500 taun 2006. Di 2007 anjeuna sempet janten kandidat jawara NASCAR keur kalima kalian. Tapi harapanna pupus sairing kaelehan dirina di Homestead Miami ku batur satimna, Jimmie Johnson.
Jeff Gordon oge pernah ngasaan nyupiran mobil Formula 1 di taun 2003. Anjeuna saat eta nuju mempromosikeun F1 di Indianapolis Motor Speedway ngagentoskeun Juan Pablo Montoya anu saat eta nyobaan mobil NASCAR milik Jeff. Saatos acara eta, seueur rumor anu ngaberitakeun yen Jeff Gordon bakal ngalih ka ajang F1. Tapi ku sabab prestasi sareng popularitasna anu ageing di NASCAR, Jeff leuwih milih bertahan di ajang balap oval tersebut.
Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]
- (Basa Inggris) Official website
- (Basa Inggris) Official team website
- (Basa Inggris) Driver's statistics at racing-reference.info
- (Basa Inggris) NASCAR.com driver page
- (Basa Inggris) Jeff Gordon Racing School
- (Basa Inggris) The Jeff Gordon Foundation
- (Basa Inggris) Athletes for Hope
- (Basa Inggris) NPR story about Gordon
- (Basa Inggris) Men's Vogue article on Gordon from April 2008 issue


text:
Audy Item
Paula Allodya Item atawa nu lewih kasohor ku sebutan Audy Item nya éta salasahiji musisi di Indonesia.[1] Lahir di Jakarta ti kulawarga musisi jazz Jopie Item jeung Evie Aquanthie Aziz tanggal 23 April 1983.[1] Anak katilu ti opat sadudulur.[1] Wanoja nu kungsi kasinugerahan MTV Award kategori Indonesia Favorite MTV Awards 2004 éta, meunang jujuluk ‘diva masa depan’ sanggeus sajumlahing lagu jeung albeumna nu suksés di pasaran. [1] [2]
Lagu-laguna nu kungsi dirilis nya éta Pergi Cinta, Kini Ku Bahagia, Kan Berbinar, Cinta Sejatiku, Kekasih Sahabatku, Tak Kan Menyesal, Biarkanku, Sayang, Terlalu Lama, Untuk Sahabat (duét jeung Nindi), Itu Saja jeung Without You (duét jeung Same Same).[2] Audy ogé ngarilis tilu albeum nu masing-masing albeumna miboga ngaran nu cukup unik.[2] Albeum munggaranana dibéré lebel -18, nu dirilis nalika Audy umurna 18 taun.[2] Albeum kaduana nya éta 20-02, luyu jeung tanggal rilis éta album.[2] Kitu ogé jeung albeumna nu katilu 23-03 nu dirilis tanggal 23 Maret 2006.[2] Opat taun Audy vakum sarta ngarasa diganggayong, dina bulan Nopember 2009, Audy kaluar ti labelna Sony BMG.[2] Taun 2010, Audy ngaluarkeun single Lama-lama Aku Bosan minangka tanda balikna deui Audy ka dunya musik. [2]
Albeum[édit | sunting sumber]
Panglélér[édit | sunting sumber]
- MTV Indonesia 2003.[2]
- Most Favorite Female.[2]
- The Most Promising & Outstanding Young Diva (Dolce & Gabbana Awards).[2]
- AMI 2003.[2]
- Solo Wanita Rock Terbaik.[2]
- Solo Wanita Pop Terbaik.[2]
- Album Pop Terbaik.[2]
- CLEAR TOP 10 AWARD 2003.[2]
- Funkiest Female.[2]
- Fabulous Album.[2]
- MTV Asia Award 2004.[2]
- Favorite Artist Indonesia.[2]
- Muri 2004, tanda tangan panglobana dina kartu pos/cover dina waktu 2 jam.[2]


text:
Organisasi pikeun Sabilulungan jeung Pamekaran Ékonomi
Organisasi pikeun Sabilulungan jeung Pamekaran Ékonomi (OECD - Organisation for Economic Co-operation and Development) mangrupakeun hiji organisasi internasional kalawan tilu puluh nagara nu narima prinsip ékonomi pasar bébas. Awalna dina taun 1948 kalwan ngaran Organisasi pikeun Sabilulungan Ékonomi Éropa (OEEC - Organisation for European Economic Co-operation), diluluguan ku Robert Marjolin ti Perancis, pikeun nulungan ngalaksanakeun Rencana Marshall, pikeun rékonstruksi Éropa sanggeus Perang Dunya II. Teras, kaanggotaanna nepi ka nagara-nagara non-Éropa, jeung taun 1961, diwangun deu jadi OECD ku Konvénsi ngeunaan Organisasi pikeun Sabilulungan jeung Pamekaran Ékonomi.
Daptar eusi
Anggota[1][édit | sunting sumber]
Aya tilu puluh nagara anggota :[1]
Réferénsi[édit | sunting sumber]
Tempo ogé[édit | sunting sumber]
- PISA (Programme for International Student Assessment)
- Statistik nagara OSCE