text:
Bilih kuring mipit teu amit ngala teu bebeja, kalih bilih aya seratan nu teu kawidian pamugi neda widina. Hatur Nuhun
28 Oktober 2009
Nyukcruk Galur Batu Susun
Girimis mimiti miripis sabada lengkah nyukcruk jalan satapak di lamping pasir Cingacung nu aya di tapel wates Desa Cikupa jeung Desa Talagasari Kecamatan Lumbung Ciamis. Najan wanci can manjing ka burit tapi panonpoe bangun teu walakaya nyingraykeun halimun nu ngubeng sabudeureun lengkob jeung lamping Gunung Sawal. Ngapruyna hujan nambahan leueur jalan taneuh nu keur disorang, mangkaning lalampahan teh kaitung jauh keneh bari kudu ngaliwatan dua pupudunan anu kacida nutugna. Can deui kudu meuntas Walungan Rompe nu caina keur meumeujeuhna caah. Aya eta ge rawayan tina awi, ngan tempatna jauh kacida. Kudu muter heula, jarakna dua kalieun rute nu keur di papay. Wegah ari kudu muter mah. Babaku na mah geus teu sabar hayang geura nepi kana tujuan, nempo Batu Susun tea.
Ngeunaan ayana Batu Susun dibejaan ku ki Sobat. Cenah di lemburna aya lamping batu anu susunan batuna jiga nu meunang ngatur. Boh tumpukanana atawa bentukna. Da mun disidik-sidik mah siga rupa wangunan. Malahan mah jiga aya lawang panto sagala. Tina beja Ki Sobat eta, teu talangke deui gancang disusud lebah-lebahna. Rada singkil teh pedah we Desa Cikupa teh masih di wewengkon Kacamatan Lumbung, teu jauh ti lembur kuring. Desa Cikupa aya di tutugan Gunung Sawal. Kaasup desa pangluhurna jeung pangjauhna di Kacamatan Lumbung mah. Samemehna, Cikupa asup ka Kacamatan Kawali ngan saprak aya pamekaran, kaereh ka Kacamatan Lumbung Najan kitu, teu hese mun rek ulin ka Cikupa . Salian jalanna geus diaspal, kendaraan nu ngajugjug wewengkon eta kaitung mindeng. Nu pang cepetna mah iwal ti kana ojeg. Da ari angkot mah nyampakna teu saban wayah .
Nu disebut angkot teh sabenerna mah mobil kolbak malah sok dilandi “parahu dayung”. Eta meureun pedah posisi diuk penumpangna jiga nu keur ngadarayung. Ngetemna di jalan Ciempu wetaneun alun-alun Kawali. Tapi mun nanyakeun Batu Susun di Kawali atawa di Lumbung, jigana teu pati arapaleun. Da urang Cikupa na oge teu kabeh nyaho ngunaan Batu Susun. Kahiji memang teu populer da dianggapna sakadar batu biasa lain tempat pangulinan samodel objek wisata. Kadua tempatna hara-haraeun nenggang ti pilemburan, Katilu folklor anu pakait jeung Batu Susun geus kapopohokeun, kaopatna pikakeueungeun, da cek nu arapal mah didinya teh tempat uka-uka, malah aya nu nyebutkeun puseur karaton jin Gunung Sawal wilayah kaler.
Untungna lebah pupudunan, jalan teh disengked ku semplekan batu. Teu hariwang tisorodot. Bari mudun, sakapeung bari nyawang ka lamping Cingacung, mun euweuh halimun tangtu pamandangan teh kacida endahna. Najan teu pati jelas, samar-samar katempo runggunuk tatangkalan dina lamping batu. Anjog di sisi Walungan Rompe bingung neangan cara pimeuntaseun. Untungna walungan teh teu pati rubak jeung loba batu badagna tingjalugrug. Najan keur gede cai cek ijiran mah bisa keneh dipeuntasan. Bari mapay sisi walungan neangan tempat nu rada kerep batuna katingal aya hiji batu nu bentukna mahiwal ti nu sejen. Jangkungna aya setengah meter, bentukna selinder mintul, ayana di peuntaseun walungan
Teu kacaturkeun kumaha elekesekengna meuntas walungan, luncat ti batu ka batu, sababarah kali tisoledat rek tigejebur. Untung we, jurus kunyuk ladang diajar keur budak ti Bah Ano napel keneh, najan teu hatam guguruna, ari sakadar ujlang-ajleng mah teu weleh nepi ka peuntas . Ditengetan deui batu teh, tetela kaciri pisan bedana. Boa-boa nu disebut menhir tea meureun. Ngan biasana ari menhir mah tara jauh ti dolmen, ngan hanjakal batu nu ngaharib-harib dolmen mah teu kapanggih bakat ku loba teuing, antukna hese nangtukeunana. Bisa wae dolmen nu tadina deuket jeung menhir teh geus robah posisina, palid atawa kaisedkeun mangsa usum caah cai.
Ti sisi walungan Rompe lamping anu disebut Batu Susun mimiti kaciri najan bentukna mah can pati eces. Babaku na mah kahalangan ku Tangkal Dahu badag nu dahana ngroyom. Antara Batu Susun jeung Walungan Rompe di pisah ku pasawahan. Harita kabeneran keur usum tandur. Tegalan sawah ge kaciri anyar meunang neplok ku leutak. Antukna nyampeurkeun Batu Susun ge nyeker bebelekesekan. Bari ngatur lengkah sangkan teu nincakan binih suuk jeung jagong, karasa yen tempat ieu boga kaistimewaan. Lahan pasawahan teh digendeng ku lamping pasir nu lumayan luhurna, di tengahna Walungan Rompe, lebah hulu walungan diwates ku jajaran pasir Gunung Sawal. Mun di ibaratkeun mah lokasi Batu Susun teh jiga bentuk sapatu kuda. Lian ti kitu ampir kabeh galengan sawah nu aya di sabudereun Batu Susun di balay tina tumpukan batu. Sawah nu rada anggang jeung deukuet ka Walungan Rompe, dibalay ku batu walungan. Sedengakeun nu deukeut kana Batu Susun balayna make sesesemplekan batu sirap meunang mulungan ti Batu Susun.
Can Ka Susud Sajarahna
Batu Susun bisa disebutkeun fenomena alam anu masih kalimpudan ku misteri. Kaayaanana salila ieu can ka guar ku media informasi, komo deui ku penelitian sajarah mah. Padahal nilik tina bentuk atawa lingkunganana boga sangkaan kuat ngandung ajen sejarah. Batu susun diwangun tina jenis batuan sirap. Kontruksi batu nu mangrupakaeun lawang nepi ka tihang tungtung, panjangna 100 m. sedengkeun jangkungna kira-kira 70 m. di tengah gawir, ngajungkiring tangkal Dahu nu umurna geus ratusan tahun. Kaluhurna mah katutupan ku taneuh, ngan dina bagean nu longsor kaciri entepan batu nu nyambung jeung bagean handapna.
“ Ti Kapungkur abdi tos ngaraos hemeng ku ayana Batu Susun ieu. Malih abdi gaduh dugaan yen tempat ieu sanes didamel ku proses alam, nanging aya campur tangan manusa. Mung iraha sareng carana abdi teu terang. Boa-boa di dieu teh kantos ngadeg hiji karajaan “ cek Mamat, salah saurang warga Cikupa nu bubuara ka Ciamis.
Mamat oge nyaritakeun yen kaayaan di ponclot lamping oge masih mangrupa babatuan anu posisina jiga meunang nyusun. Ayana tangkal Dahu oge jadi totonde sejen, sabab tangkal Dahu ieu ngan hiji-hijina di lelewek dinya. “Panginten ari batu biasa mah bentukna oge teu pararuguh. Ari disebat batu walungan, bentukna oge lalonjong atawa baruleud barina oge saha atuh anu pirajeuneun ngangkutanana? Da ari nu katingal ku abdi, batu Susun mah bentukna oge kotak-kotak jiga kenging ngeureutan.”
Cek katerangan sejen ti salah saurang warga Anjung, Desa Selamaya, lembur tatangga desa Cikupa. Netelakeun yen Batu Susun teh disebut oge Batu Meja atawa batu lomari. Taun 1960 tempat eta kaitung sohor pikeun nu jaroh neangan harta banda ku jalan singket, nyaeta muja. Hal eta tumali ayana kapercayaan yen Batu Susun teh mangrupa tempat neundeun banda kaya Putri Anjungsari dina legenda Panji Boma nu hirup dikalangan masyarakat Dayeuhluhur Kecamatan Jatinagara, Winduraja Kawali, jeung Panjalu.
Legenda Panji Boma
Dina Babad Panjalu atawa carita ti Dayeuhluhhur nyebutkeun yen Anjungsari teh salah saurang putri ti Karaton Pakuan Pajajaran nu ngungsi ka wilayah Karajaan Panjalu dina mangsa Pajajaran meh runtag di gempur ku pasukan ti Cirebon jeung Banten. Bukti ayana arus pengungsi ti Pakuan Pajajaran ka Kawali jeung Panjalu di catet ku pagawe pamarentah Belanda nu ngarana J.Olivier. Ti Desember 1821 nepi ka taun 1827 manehna ngalanglang kaayaan wilayah-wilayah Priangan jang laporkeuneun ka pusat. Hasil investigasi dicatet dina bukuna anu judulna Tafereelen en merkwaardigheden uit Oost-Indie (Kajadian-kajadian jeung hal-hal penting ti Hindia Timur)
Harita manehna kungsi nyakseni rupa-rupa parabot jeung barang sejenna anu dibarawa ku nu ngungsi, kaasup diantarana naskah-naskah kuno. Kawali jeung Panjalu kaasup daerah nu dijugjug sabab aya hubungan historis nu raket antara Pajajaran jeung Karajaan Kawali. Baheulana Kawali mangrupakeun Karajaan luluhur Pajajaran. Sang Pamanah Rasa atawa Sri Baduga Maharaja Ratu Haji di Pakuan Pajajaran anu katelah Prabu Siliwangi, keur leutikna cicing di Kawali kalayan di asuh ku akina, Prabu Niskala Wastu Kancana anu ngahyang di Nusalarang, Situ Lengkong Panjalu. (Sang Lumahing Nusalarang). Jadi kaharti mun arus pengungsi ti Pajajaran sabagean lumpat ka Wilayah Kawali jeung Panjalu.
Harita kakawasaan di Kawali dicepeng ku raja wilayah anu katelah Maharaja Sakti atawa Maharaja Kawali. Ngeunaan tokoh ieu identitas anu sabenerna can kaungkap sagemblengna. Ngan cek kuncen Karamat Panaekan Dayeuhluhur Jatinagara, Maharaja Sakti teh raina Panji Boma anu jadi raja wilayah di Dayeuhluhur. Maharaja Sakti jeung Panji Boma teh pada-pada mikabogoh Putri Anjungsari anu nganjrek di Karajaan Panjalu. Kusabab kitu, nya Raja Panjalu nyieun saembara anu eusina yen dua raja eta kudu paheula-heula nepi ka Panjalu dina waktu nu geus ditangtukeun.
Panji Boma jeung Maharaja Sakti dua raja nu kawentar sakti jeung gagah. Ngan Maharaja sakti mah leuwih pinter. Pas dina waktuna saembara. Panji Boma mah ngapung naek kana sintung kalapa sedengkeun Maharaja Sakti ku kapinteranana nyumput dina pesak baju kere Panji Boma bari teu kanyahoan kunu bogana. Memeh nepi ka Panjalu, Panji Boma ngarasa hanaang, nya anjeuna lungsur heula neangan cai nginum. Ku sabab suwung, baju kere na di kepretkeun kana gawir. Ti dinya kaluar cinyusu anu mingkin lila mingkin ngabadagan. Tempat eta kiwari jadi Situ Ciater, jarakna 500 meter ti Situ Lengkong Panjalu.
Samemeh Baju Kere Panji Boma di kepretkeun, Maharaja Sakti nu nyumput na pesakna, gancang kaluar bari tuluy mesat muru Karaton Panjalu, jadi nu pangheulana nepi sakaligus jadi pinunjul dina saembara eta. Kalayan jembar Panji Boma narima eleh. Singket carita, sanggeus rengse babadamian nangtukeun waktu jatukrami, duanana mulang babarengan. Palebah lembur anu ayeuna katelah Selamaya, Maharaja Sakti nyaritakeun lalakon manehna nyumput dina Baju Kere. Kusabab ngadongengna semu moyok, lila-lia Panji Boma ngarasa ambek. Keur mah teu hasil meunangkeun mojang kameumeutna, katambah-tambah hayoh wae di gonjakan ku Maharaja sakti, antukna jadi amarah badag.
Tina heureuy, jadi parea-rea omong, manjang kana pasea, tungtungna der garelut. Sarwa pada sakti jeung gagah. Ngan lila-lia Maharaja Sakti kadeseh sabada Panji Boma mesat pedang pusakana. Lebah dinya titis tulis nasib Maharaja Sakti nepi na waktuna, sirahna ditugel ku pedang Panji Boma dugi ka papisah jeung awakna. Ahengna, awak Maharaja sakti langsung ngaleungit. Sedengkeun sirahna mah ngagoler. Hanjakal mah memang tara tiheula, ningali adina binasa ku polahna sorangan, Panji Boma ngarasa sedih liwat saking. Sirah maharaja Sakti gancang di pulasara di bawa ka Dayeuh Luhur. Sapanjang jalan, getih ngareclakan kana taneuh nu diliwatan. Tempat eta kiwari katelah Taneuh Beureum. Lokasina sisieun walungan Cimuntur nu jadi tapel wates Kacamatan Kawali jeung Kacamatan Jatinagara.
Sedengkeun sirah Maharaja Sakti robih janten Arca atawa disebutna batu Sirah Maharaja Sakti. Nepi ka taun 1980-an, sirah arca ieu masih aya keneh di Karamat Panaekan ngan kabehdieunakeun leungit aya nu maling. Ngeunaan hal eta dijentrekeun ku Muhidin (70 th) kuncen Karamat Panaekan “Malihan mah sanes batu sirah Maharaja Sakti waenu ical teh nanging sareng, punten- Batu Kokontolan, Batu Lawang gada, Batu Papatih jeung hiji batu mionir. Ical na teh enjing-enjing tabuh dalapan. Saur nu ningal mah ditaekeun kana mobil carry bodas. Kiwari di karamat teh kantun 3 siki batu mionir sareng 3 gundukan batu.” Kitu oge pedang panjang jeung baju kere Panji Boma leungit sabada diinjeum ku salah saurang warga masyarakat Dayeuhluhur.
Maotna Maharaja Sakti di bewarakaeun ka karajaan Panjalu anu aya di wewengkon Gunung Sawal. Padahal poe isukna ninggang dina wanci hajat pangantenan. Teu kacatur kumaha riweuhna kaayaan harita. Mangkaning ondangan geus nyebar kamana-mana. Kacida wirangna mun nepi ka bolay teh. Antukna Raja Panjalu menta pertanggungjawaban Panji Boma sangkan daek ngaganti Maharaja Sakti jadi panganten. Nya disanggupan ku Panji Boma. Ngan raja Panjalu menta sarat sangkan rombongan Panji Boma ulah telat datang ka Panjalu. Sarat eta oge disanggupan ku Panji Boma malah make jangji sagala anu eusina “ mun kuring telat datang ka Panjalu, kajeun teuing bolay teu jadi kawin”
Kulawarga Karajaan Dayeuh luhur gancang tatahar. Nyiapkeun Bebekelan jeung harta banda seserahan. Hal eta tibalik jeung kaayaan di Karajaan Kawali anu masih keneh kalimpudan kasedih saprak pupusna Maharaja Sakti. Untung we, lantaran kawijaksanaan para sesepuh ti dua karajaan, tragedi nu tumiba ka Maharaja Sakti henteu manjang jadi peperangan. Sabab salian ti masih keneh padudulur, kajadian eta murni insiden nu teu kahaja, jeung sifatna pribadi teu mamawa ngaran karajaan.
Kacaturkrun rombongan geus siap. Harita wanci geus reup-reupan. Nu ngabringkeun teu kaitung lobana. Panghareupna prajurit Karajaan salian saged mawa pakarang jang jaga-jaga di jalan, oge mawa oncor jang nyaangan jalan. Barisan kadua kulawadet karajaan ngaping Panji Boma ditumbu ku barisan nu ngarangkut harta seserahan panganten bareng jeung rahayat rek milu nyakseni. Barisan pamungkas di kawal ku barisan Prajurit karajaan. Abringan teh ngaleut-ngaleut ngabandaleut, ngembat-ngembat nyatang pinang. Peuting baranang ku cahaya oncor, tingkaretipna jiga sisit naga. Kitu mun di wawas mah.
Sanggeus ngaliwatan Winduraja, rombongan mimiti mandeg mayong. Aya kaanehan nu karasa ku nu naranggung barang, saprak anjog di lelewek urut galungan Panji Boma jeung Maharaja sakti. Barang-barang nu di bawana mingkin karasa beurat. Nepi ka tungtungna rombongan teh eureun da nu maranggul jeung nu naranggung ting jaloprak teu kuat mawa babawaanana. Najan barang sagede peureup oge karasa puluhan kati beuratna. Sagala cara pikeun ngungkulan masalah eta di kerahkeunkeun, kokolot karajaan hantem mapatkeun jampe panyinglar jurig. Saban nu apal kana jangjawokan teu eleh deet milu tinggerendeng. Tetela kabeh ge teu hasil. Angger teu kaangkat. Kitu deui basa Panji Boma nyoba-nyoba ngangkat barang, bari ngetrukeun kasaktenna, kalah kah gogobrot kesang, barang-barang teh teu ongget-ongget bangun aya nu maseuk kuat kacida. Anehna hiji ge diantara rombongan euweuh nu inget kana kajadian galungana Panji Boma jeung Mahara Sakti. Justru lebah dinya teh, tempat ngaleungitna raga Maharaja Sakti. Engkena tempat eta katelahna Selamaya (Sela = ngahalangan, maya=samar).
Lajuning carita. Kusabab muru waktu sangkan ulah kabeurangan, tungtungna harta seserahan teh ditinggalkeun, ku jalan dirungkupan ku taneuh. Bakat ku loba teuing, gundukan taneuh teh jadi mangrupa pasir leutik anu disebut Anjung. Di tempat eta boga kaahengan nyaeta nepi ka kiwari tara aya pepelakan atawa tatangkalan nu jadi, iwal ti jukut. Ti baheula nepi ka ayeuna angger kitu. Panji Boma neundeun batu badag sabage tanda yen didinya aya harta pendeman manehna. Ngan hanjakal lalampahan teh kaburu kapegat ku sarangenge padahal karaton Panjalu jauh keneh. Antukna Panji Boma teu nuluykeun maksudna, ngan angger ari nepungan Raja Panjalu mah dipentingkeun pikeun sasadu. Ku Panji Boma di dongengkeun ngeunaan halangan harungan nu karandapan ku rombonganana.
Raja Panjalu nu weruh disemuna dijelaskeun yen nu nyababkeun barang-barang jadi beurat teu bisa diangkat teh lantaran, kahalangan ku raga gaib Maharaja sakti nu teu rido Anjungsari rerendengan jeung Panji Boma. Sabab sabenerna Anjungsari teh samemehna geus bobogohan jeung Maharaja Sakti ti jaman keur di Pajajaran keneh ngan hubunganana rerencepan. Jadi teu aneh mun Anjungsari ngungsina ka wewengkon Panjalu, henteu milu jeung rombongan sejen nu ngungsi ka Pulasari Pandeglang. Tangtu tujuanana pikeun ngadeukeutan Maharaja Sakti anu dibenum jadi raja wilayah Kawali.
Panji Boma teu apaleun kana love story na Maharaja Sakti, da mun apal mah moal maksakeun bogoh komo deui milu saembara mah. Sedengkeun pikeun Maharaja Sakti ayana saembara eta jadi jalan pikeun ngaresmikeun hubunganana, sabab harita Anjugsari keur kakandungan. Naha atuh henteu kawin ti baheula ? samemeh kajadian panji Boma tepung jeung Anjungsari, jigana aya hiji rahasia anu nyimbutan Anjungsari basa nganjrek di Pajajaran nu nyababkeun hubunganana jeung Maharaja Sakti teu wani terang-terangan alias backstreet. Mungkin wae Anjungsari teh geus dijodokeun kanu sejen, atawa Anjungsari teh salah sahiji selir pangawasa Pajajaran harita.
Sakadar keur ngabanding-banding, aya katerangan meunang nyutat tina buku Sejarah Jawa Barat kenging Drs. Yoseph Iskandar nyaeta dina mangsa Pajajaran Sirna Ing Bumi. Didinya dijelaskeun sabada Sang ratu Dewata pupus teras digentos ku putrana anu jenenganana Ratu Sakti dina taun 1551 M. Ratu Sakti nyaeta raja Pajajaran nu kaopat nu boga sifat kejem jeung telenges. Kalakuanana sakadaek sakahayang teu malire kana etika nagara. Rahayat nu teu dosa rea nu dipaehan bari dirampas harta bandana kalayan euweuh kaera. Ka kolot teu teu babakti, ka pandeta teu ngahormat. Ratu Sakti oge kungsi ngarebut “rara hulanjar” atawa mojang nu geus tunangan. Puncak ka teu etisanana nyaeta basa anjeuna ngawin indung terena nu geus jadi rangda.
Tah kusabab kalakuanana goreng kabina-bina antukna Ratu Sakti diturunkeun tahtana taun 1551 M. Ngan ti saprak turun tahta teu kacaturkeun lalampahan Ratu Sakti teh. Naha manehna dipiceun ? dipaehan ? atawa ngan ukur diturunkeun pangkatna. Misalna jadi penguasa wilayah satingkat adipati ? taya nu nyaho. Ngan mun di jiga-jiga mah boa-boa Ratu Sakti teh Maharaja Sakti tea. Sedengkeun Anjungsari leuwih merenah disaruakeun jeung rara hulanjar tea. Meureun eta ge. Sabab tokoh-tokoh eta hirup dina dua alam. Lalakon Ratu Sakti hirup dina alam sajarah nu geus kasusud, sedengkeun Maharaja Sakti, Panji Boma jeung Anjungsari hirup na alam legenda anu can nepi disebut sajarah.
Balik deui kana lalakon Panji Boma. Sabada rengse nguping katerangan ti Raja Panjalu, Panji Boma mulang deui ka Dayeuhluhur. Ngan tisaprak harita Panji Boma ngecagkeun kalungguhanana salaku raja. Anjeuna ngisat diri, ngalalana pikeun ngasah jiwa jeung ragana sangkan leuwih asak. Panji Boma di kurebkeun di Dayeuhluhur nu aya di Jawa Tengah. Sabenerna lalakon Panji Boma aya buku babadna. Ngan hanjakal buku eta leungit taun 1980-an. “ Panjang sareng rame. Tilu dinten nembe tamat, harita abdi oge nuju budak keneh.” Cek Muhidin nu kungsi ngadangukeun eusi carita Babad Panji Boma ti Mahmudin bapana. Hanjakal lalakon Panji Boma ti Muhidin teu lengkep sakumaha eusi bukuna. Muhidin semet nyaritakeun gurat badagna wungkul bari sapotong-sapotong.
Sedengkeun sumber sejenna aya dina carita Galur Panjalu, eta ge ngan saukur pancakaki dina silsilah Arya Sacanata. Disebutkeun yen Arya Sacanata teh putra Dipati Natabaya anu nikah jeung Apun Emas. Ari Apun Emas teh nyaeta putra Maharaja Kawali jeung Anjungsari. Najan kateranganana ngan sakotret tapi geus mere gambaran tina perkara raketna hubungan antara Maharaja Sakti jeung Apun Anjung. Sabab dina buku babad Panjalu teu kacaturkeun tokoh nu ngarana Panji Boma. Ti generasi Apun Emas nu dipigarwa ku Dipati Natabaya nepi ka turunan-turunanana ngabogaan silsilah jeung riwayat anu jelas sabab rata-rata nyepeng kalungguhan jadi bupati atawa pangagung penting di kabupaten-kabupeten nu sumebar sa tatar sunda.
Karaton nu Can Rengse
Di sabudeureun Batu Susun kurang leuwih aya opat karamat anu lokasina teu pati pajauh. Nyaeta Karamat Buyut Landung Sataun, Karamat Buyut Gangsa, Karamat Astana Ageung, jeung Karamat Pasarean. Diantara opat karamat eta nu dianggap boga pangaruh keur warga Cikupa nyaeta Karamat Astana Ageung. Tokoh Buyut Landung Sataun jeung Buyut Gangsa Margadipa mangrupakeun Tokoh ulama Islam nu gede jasana dina nyebarkeun Agama Islam di wewengkon Sikahurip, Cigintung jeung Cikupa. Sedengkeun Karamat Pasarean nyaeta sumber cai nu dipercaya ku sawareh warga ngandung kakuatan magis. Cek beja mah didinya teh sayangna oray sabab loba liang cai di sabudeureunana. Caina di kamalirkeun pikeun nyaian pasawahan jeung dipake kabutuhan sapopoe ku masyarakat.
Riwayat Karamat Astana Ageung mah masih keneh napel na ingetan kuncenna nyaeta Abah Sopandi (80 th). Anjeuna geus 18 tahun ngarawat Astana Ageung. “ Karamat Astana Ageung mangrupa komplek pamakaman kuno to abad 14. jumlah makamna aya kana 12 tetengger. Tokoh nu boga peran utama ayana dina jero wangunan anu katelahna Eyang Mandala Pandita Sakti jeung Putri Geulis Sapoe. Duaanana asalna ti Pajajaran masih keneh rerehai Prabu Siliwangi. Waktos sumping ka Cikupa diiring-iring ku 40 ponggawa. Sedengkeun Putri Geulis Sapoe di aping ku 2 emban anu jenenganana Nawangwulan sareng Nawangsari. Sumpingna ka daerah dieu teh ngungsi margi harita Cirebon nuju ngagempur Pajajaran.” Cek Abah Sopandi. Malahan mah Abah Sopandi oge nyebutkeun ngaran raja anu ngawasa Karajaan Panjalu nyaeta Prabu Cakradewa anu puseur pamarentahanana aya di wewengkon Gunung Sawal.
Jigana ngaran Eyang Mandala Pandita Sakti jeung Putri Geulis Sapoe teh lain ngaran sabenerna, saukur gelaran atawa lalandian wungkul. Eyang Mandala Pandita sakti nepi ka danget ieu can kakoreh saha-sahana. Ngan ari Putri Geulis Sapoe mah bisa di jentrekeun ku katerangan ti salah saurang kokolot di lembur Cigintung (samemeh Cikupa). Cenah mah Putri Geulis Sapoe teh nyaeta calon panganten istri anu teu janten nikah. “ Disebut geulis sapoe teh pedah anjeuna dina poe eta didangdanan sageulis-geulisna pikeun ditikahkeun. Ngan hanjakal panganten pamegetna teu sumping alatan kamusibahan.” Cek eta kolot nu ngarana embung ditulis.
Nilik tina katerangan eta jigana Putri Geulis Sapoe teh taya lian ti Anjungsari nu gagal diistrenan alatan Maharaja Sakti kaburu tiwas ku Panji Boma. Sedengkeun batu-batu anu geus mangrupa kontruksi wangunan, atawa Batu Susun tea, bisa jadi eta teh tempat atawa kaputren anu geus disiapkeun ku Maharaja Kawali keur Apun Anjung. Ngan hanca gawena teu dituluykeun da kapegat manten ku ayana musibah. Kitu deui ngeunaan ngaran Walungan Rompe. Nepi ka ayeuna walungan eta tara disebut Cirompe sakumaha ilaharna ngaran walungan sejenna (Cimuntur, Citanduy, Cisadane, Ciliwung jrrd), keukeuh urang Cikupa mah nyebutna Walungan Rompe. Tah, cek kokolot diluhur dijentrekeun ngaran walungan eta dicokot tina kajadian basa Putri Geulis Sapoe malidkeun rampe kembang pangantena awahing ku sedih jeung kuciwa liwat saking. Nya ti harita walungan teh disebut Rompe.
Ti saprak Anjungsari ngalahirkeun Apun Emas, ceunah mah Anjungsari teh pindah ka Selamaya ka lebah wewengkon tempat nguburkeun harta banda Panji Boma nalika rek seserahan tea. Nya maksud na mah meureun rek ngadeukeutan raga gaib kakasihna nyaeta Maharaja Sakti. Matak ngaran pasir leutik eta disebut Anjung sawatara taun katukang loba masyarakat nu kawenehan ningali putri geulis ngurilingan Pasir Anjung. Nepi ka tungtung taun 1980 mah aya keneh nu sok kawenehan. Ngan saprak tangkal Caringin jeung batu badagna ditugar jang nyieun jalan, geus tara aya nu kawenehan deui.
Cek nu ngawarung peuntaseun Pasir Anjung mah Nyi Putri teh ngalih ka beh wetan. “ Aya kajantenan aheng saprak batu sareng tangkal caringin di tugar, harita taun 80-an, nuju haneut moyan ngadadak aya angin ageung kacida anu asalna ti Anjung maju ka kalerkeun, malihan bumi anu kalangkunganana rata-rata rareksak, tiharita Apunianjung tara aya nu kawenehan ningal, rupina ngalih panginten jalaran batu sareng caringinna di tugar.”
Aya sababaraha mitos jeung kajadian nu raket hubunganana jeung Legenda Panji Boma. Diantarana, nepi ka taun 80 an, ka Pasir Anjung jeung Batu Susun sok aya nu jaroh nyiar harta kakayaan. Dina mangsa eta keneh, hubungan masyarakat Winduraja Kawali jeung Dayeuhluhur Jatinagara kurang harmonis alatan kajadian gelutna Panji Boma jeung Maharaja Sakti, kaasup mitos nu nyebutkeun yen urang Dayeuh Luhur jeung urang Kawali teu meunang ngajodo kawin, samemeh rawayan awi atawa sasak gantung Cimuntur nu nepungkeun dua daerah eta can jadi sasak tina beton.
Kabehdieunakeun hubungan warga di dua daerah eta raket deui. Jigana, legenda Panji Boma geus meh kapopohokeun utamana ku generasi kiwari, katurug-turug sasak beton geus diwangun kalayan tohaga. Warga Dayeuhluhur (sakumaha dijelaskeun ku Kuncen Muhidin) rata-rata kahirupanana basajan, jarang aya nu nanjung dina masalah kakayaan. Mitos ieu disababkeun harta banda Karajaan Dayeuhluhur geus pindah bageanana ka wewengkon Winduraja nalika Panji Boma rek seserahan tea. Wallahu Alam.


c: text/html

text:
Gogorolongan di nagara ieu geus jadi pakuduan, daek teu daek kudu
gogorolongan.Jalan geus manjangan jeung ngalegaan,tinggal dipake
gogorolongan.Gogorolongan nu make ban leuwih ti dua mah ngeunah, asup
kana logak oge moal matak labuh, ai gogorolongan nu make bn dua mah
karunya,kasieuh ku gogorolongan ban 6 ge geus oyag,komo kasipat ku ban
26?aya logak ge bisa geubis,aspal ngajeding ge maak aaclogan jeung teu
saimbang. sleuheung mun labuhna teh keur sepi jalanna. ieu mah nya
ditukang&dihareup siap ngagariles.
ASK-PASUNDAN JAYA

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
---------------> IMAH PANGANCIKAN RAGA, BASA PANGANCIKAN RASA, SUNDA PENGANCIKAN KULA<----------------- SUKABUMI : Jalan Pelabuhan Gang Sejahtera IV No. 44 CIPOHO-SUKABUMI 43142 PROPINSI JAWA BARAT, (ALAMAT SEKARANG DI BENGKULU : Jalan Batang Hari VI NO. 8 KUALA ALAM - PADANG HARAPAN - KOTA BENGKULU - PROVINSI BENGKULU
Selasa, 05 Mei 2009
GARUT TANAH LELUHURKU ANU DIPICINTA
Diantawisna, ngeunaan sajarah sinareng kahirupan jaman baheula, kalebet kasuksesan atanapi kamajengannana dina rupi-rupi widang. Kalebet hal-hal nu aya patalina sareng kapariwisataan. Sapertosna wae, kabupaten Garut, geuningan kantos di jaman baheula mah ngagaduhan pamor sinareng posisi nu kalintang moyanna ka mancanagara di Eropah.
Pribados kantos mukaan sababaraha referensi ngeunaan kabupaten Garut. Aya sababaraha hal penting nu ngahaja ku pribados dikutip anu sakintenna cocok sareng ieu judul artikel. Hasil kokoreh pribados tadi, nya kapidangkeun ringkesanana dina ieu artikel, utamina ngeunaan objek sareng kagiatan wisata jaman baheula atanapi dina pajamanan Garut Tempo Dulu.
Jaman walanda kapungkur, aya hiji ungkapan kakaguman utamina ti para turist jaman baheula dina awal abad ka 20, nyeta mooi Garut. Ieu ungkapan kakaguman teh sami sareng ungkapan mooi Indie. Mooi Garut hartosna Garut nu elok. Ieu pujian di jaman kolonial Walanda teh taya sanes ekspressi kakaguman marantenna urang asing utamina para turis Eropah, rehna Garut teh geuning pinuh ku pamandangan alam nu kalintang arendahna.
Sohorna Garut waktos harita, sanes bae jalaran ku kasuburan taneuhna wungkul, nanging oge ku kaendahan panorama alamna, matak pikabetaheun. Seueur urang Eropah nu kumecrek kapincut sareng kataji, maruji kana kaendahan kota Garut sareng sabudereunnana. Dugi ka Garut kenging julukan Swiss van Yava. Satingkat sareng julukan kanggo kota Bandung kapungkur nu kasebat Parijs van Java.
Seueurna wisatawan nu pelesiran ka daerah Garut, ngawitan katingal dina awal abad ka 20. Seueur pisan urang Eropah utamina urang Walanda nu waktos harita nuju ngajajah Indonesia, ngahajakeun ngadongdon ka daerah Garut, saatosna pelesiran ka kota Bandung alias Parijs va Java. Seueurna para wisatawan teh sakawitna mah diluluguan ku ayana paguyuban di kota Bandung nu disebat Bandung Vooruit, hiji paguyuban nu kalintang gandrung sinareng kasengsremna ku kagiatan pariwisata di kota Bandung.
Seueur jargon-jargon nu diciptakeun sareng sumebar kamana mendi mancanagara ku alpukahna ieu paguyuban. Sapertosna bae Bandung disebat salaku Parijs van Java nu hartosna Parisna Jawa. Alatan eta, seueur wisatawan asing nu katarik nyumpingan Bandung, hoyong nyakseni kana sagala kamonesan sinareng kaendahan alam kota Bandung. Pating hingar-bingarna bewara kapariwisataan ieu, nya sumebar ka daerah Garut. Sanes bae alatan teu patos jauh jarakna ti kota Bandung, nanging oge tos pada aruninga rehna Garut teh ngagaduhan daya tarik kaendahan panorama nu langkung pinunjul batan kota Bandung.
Sanaos waktos harita mah ngarupikeun kota alit, nanging Garut kagungan daya tarik sanesna sababaraha objek wisata sapertos: Situ Bagendit, Cipanas, Ngamplang, sareng kawah Papandayan. Oge kaayaan kota Garut kalintang raresikna. Di unggal simpangan jalan teu weleh aya patamanan endah pikeun pangistirahatan para wisatawan. Jalan-jalan di kota kalintang bersihna tandaning aya upaya piaraan nu saestu. Waktos harita nu jumeneng bupatina teh nyaeta Adipati Soeria Karta Legawa nu nyepeng kalungguhan ti tahun 1915 dugi ka 1929. Mantenna teh taya sanes putuna Panghulu Garut, R.H. Moehammad Moesa.
Ti waktos harita pisan kota Garut kasohorna ka mancanagara ampir ka sabeulaheun dunya. Dugi ka kenging julukan Swiss van Java, atanapi Swisna Jawa. Malihan aya pamadegan, tacan sampurna pelesirannana saupami turis nu sumping ka kota Bandung henteu dilajengkeun ka kota Garut. Ku alpukahna paguyuban Bandung Vooruit, Garut dijantenkeun daerah kunjungan nu ngarupikeun paket wisata kanu bade arangkat ka kota Bandung, otomatis kedah teras dilajengkeun ka kota Garut.
Ku alatan eta, dina waktos harita di kota Garut oge disaluareun kota, lajeng diadegkeun sababaraha hotel wisata mewah kelas hiji nu baris nampi para wisatawan. Diantawisna nu kasohor waktos harita nyaeta Hotel Papandayan, Villa Dolce, Belvedere, sareng Hotel Van Hengel. Disaluareun kota Garut aya Hotel Sanatorium Ngamplang, Hotel Bagendit, sareng Hotel Villa Pauline di Cisurupan.
Sajabina pelesiran di tempat-tempat wisata, para turis tiasa oge mendakan hiburan nu rada nangtang sapertos moro sasatoan di leuweung nu hara-haraeun katarajang manusa alias masih leuweung geledegan. Sasatoan nu tiasa di buru diantawisna bae aya bagong, banteng, uncal, oge maung sareng buaya. Hal-hal eta pisan nu ngajantenkeun Garut langkung sohor sinareng tiasa ngirut para wisatawan. Nu mawi ti ngawitan harita pisan kota Garut katelah Garut Pangirutan.
Babasan eta teh sanes wungkul basa basi namung leres-leres kota Garut ngagaduhan pamikat atanapi daya tarik pikeun para inohong ti Eropah. Sapertos Charlie Chaplin artis film nu sohor ti Hollywood nu waktos harita kamashur pisan, mantenna ngahaja sumping ka Garut dina tahun 1928.
Waktos harita, kota Garut tos nincak dina masa kaemasan, jalaran seueur pisan didarongkapan ku para turis luar nagri. Garut dijantenkeun hiji tempat pikeun gempungan para inohong dunya. Suasana kitu kantos diabadikeun ku S. Ahmad Abdullah Assegaf dina buku novelna nu kasohor Fatat Garut (Mojang Garut) nu kantos terbit dina tahun 1929 diserat dina basa Arab.
Kiwari, sesebatan Mooi Garut mung kantun waasna. Di jaman revolusi, Garut kantos ngalaman kahancuran, kalebet objek-obek wisatana. Tos seueur pisan upaya reka perdaya nu kantos diusahakeun kanggo mulangkeun deui pamor kota Garut salaku kota Wisata nu kungsi sohor di saantero dunya. Nanging bawiraos kitu, kajayaan Garut salaku pangirutan para wisatawan, dugi ka kiwari tacan ngawujud. Garut Tempo Dulu masih tebih tina harepan, malahan mung saukur panineungan.
Seueur nu nganggap yén carios Ratu Inten Déwata téh mung saukur dongéngan legénda wungkul, margi taya buktos nu pasti atanapi data émpiris nu leres-leres tiasa dipercanten. Sanaos kitu, carios Ratu Inten Déwata masih tetep ngarupikeun dongéng karuhun nu masih dipercanten ayana, utamina ku masarakat Tarogong, Garut, salaku carita sasakala karuhun karajaan Timbanganten.
Taun 50-an pribados kantos ngahaja ngadongkapan ka sababaraha situs nu dianggap patilasan karajaan Timbanganten. Di antawisna lokasi Korobokan, Cipanas, sareng Gunung Putri. Hanjakalna, maksad ngajugjug ka puncak gunung Guntur mah teu laksana, jalaran kaayaan kaamanan waktos harita pikarisieun, ku mahabuna gorombolan.
Waktos ngajugjug ka lokasi Korobokan teu tebih ti kacamatan Tarogong kiwari, taun 50-an mah masih kénéh aya seueur gundukan batu. Katingal pabalatakna gundukan babatuan, sapertos patilasan bangunan lami. Sabudeureunnana seueur kakaian sarupaning tatangkalan arageung, pacampur jeung eurih. Oge aya sababaraha kuburan lami nu teu kapiara, pating solengkrah. Éta lokasi téh aya dina pasir luhur bukit alit. Leumpang ka punclutna téh asa capé da nanjak.
Cenah di éta lokasi téh aya dugaan patilasan karajaan Timbanganten. Nanging upami urang kadinya waktos ayeuna tahun 2008 mah, eta situs teh tos moal katingal deui. Nu aya mah seueur bangunan enggal diantawisna bangunan sakola sareng bumi-bumi mani pasedek-sedek. Teu kapendak deui gundukan-gundukan batu nu kapungkur kungsi diduga patilasan karajaan Timbanganten.
Di puncak gunung Putri, mun urang nyawang ka palih wetan sareng kidul, plung plong pikawaaseun. Palih wetan, dihandap teu tebih, katingal atra pamandian Cipanas, rada tebihan wetaneunana muncunguk kacamatan Tarogong. Palih kidul rada tebih, nanging eces katingal bumi-bumi, bangunan, sareng masjid Agung Garut. Pantes, sareng kasawang ieu tempat teh taya sanes dalah situs patilasan kanjeng Ratu Inten Dewata nu kantos ngababakan di ieu tempat.
Karajaan Timbanganten teh sakawitna puseur dayeuhna teh di Korobokan, lajeng ngalih ka Tarogong saparantosna gunung Guntur bitu. Karajaan Timbanganten kalebet nagara madeg mandiri, hartina teu kaereh/kajajah ku nagara deungeun. Tanahna subur makmur gemah ripah lohjinawi, murah sandang murah pangan, rea ketan rea keton. Sepi paling towong rampog teh lain ukur ngan babasan. Rajana katelah Rangga Lawe, hiji raja nu adil palamarta, gede wibawa tur dipikacinta ku rahayatna.
Saleresna nu kedah nyekel kadali pamarentahan teh sanes Rangga Lawe, nanging rakana nu kasebat Ratna Inten Dewata. Hiji istri geulis camperenik, salirana jangkung alit, kulitna koneng. Rambutna hideung meles galing muntang bawana ngajadi. Tapi anjeunna teu hoyongeun nyepeng karajaan, kalah dipasrahkeun ka raina Rangga Lawe, hiji jajaka nu dedeg sampe rupa hade rancingeus, pertentang tur parigel.
Ceuk sakaol, sateucanna Rangga Lawe jeneng raja, nu nyepeng karajaan Timbanganten teh ramana suargi nu jenengan Rangga Raksa Nagara. Ti parameswari Dewi Gandani anjeunna kagungan dua putra. Nu cikal jenengannana Ratna Inten Dewata, ari raina mah Rangga Lawe.
Sawaktos raja sepuh bade ngantunkeun alias tilar dunya, kantos mantenna masihan bewara dina hiji riungan rehna mantenna bade masrahkeun karajaan Timbanganten ka putrana nu cikal nyeta Ratna Inten Dewata, margi kitu aturan buhun karuhunna. Nanging kalayan lantip, Ratna Inten Dewata ngawaler:
“Abdi parantos kedal ucap, seja ngalaksanakeun kereteg hate, upami diparengkeun abdi panjang umur, Ama sareng Ibu parantos teu aya, abdi hoyong nyirnakeun pikir, ngahenang-ngahening nyorangan ngababakan. Cindekna teu hoyong kadali pamarentahan. Kukituna, sanes nampik pangasih Ama, bawiraos sae pasihkeun bae ieu karajaan teh ka pun adi Rangga Lawe. Kalintang pantesna upami pun adi jadi raja, hiji jajaka pertentang, gede wawanen, perceka dina sagala rupa hal. Tah, ku kituna ka rayi Lawe, prak geura tampa amanat jeung kaasih ti Ama jeung ti lanceuk. Geura cekel ieu karajaan Timbanganten”.
Heuleut sababaraha waktos, lajeng Ratna Inten Dewata angkat ka gunung Kutu nu kiwari disebat gunung Guntur, disarengan ku Ki Rambut Putih, nu bumela ngaping ngajaring sang putri. Mangtaun-taun marantenna ngababakan di hiji tempat nu katelah Babakan Putri. Tempat nu kalintang pikabetaheun. Hawana seger. Komo mun pareng kekembangan nyambuang sarareungit. Manuk-manuk recet disarada. Ngerelekna sora pancuran nu ngocor kana empang matak betah tumaninah.
Hiji mangsa karajaan Timbanganten mayunan cocobi nu kalintang ageungna. Nyeta halodo panjang, dugi ka masyarakat karajaan Timbanganten tigerat kakirangan cai. Aya usulan ti para gegeden karajaan supados ngadamel bendungan cai, sumber caina nyandak atanapi ngabedol babakan Putri nu waktos harita ngarupikeun padepokan Ratna Inten Dewata.
Kalayan teu ngemutkeun kumaha mamanahan sareng pamadegan ingkang raka, Rangga Lawe nyaluyuan pikeun ngabongkar babakan Putri, nu caina engke baris dikocorkeun ka bendungan karajaan Timbanganten. Tempat anu dipikabetah ku Ratna Inten Dewata teh lajeng dibukbak, teras didamel tambak, teu tata pasini heula kanu kagunganana.
Ratna Inten Dewata kalintang benduna. Dadak dumadak langit angkeub nutup buana Timbanganten jeung sabuderna. Kawitna mah rahayat Timbanganten suka bungah. Angot Rangga Lawe mah, dikintenna hujan bakal turun, katurug turug tambak cai tos bade rengse.
Tapi kasuka jeung kabungah harita keneh sirna, sabab ngadak-ngadak taneuh oyag. Gunung Guntur bangun nu ngaguruh. Lini gede mimiti karasa. Taneuh inggeung. Gelap pating burinyay. Bumi genjlong asa digunjang ganjing. Gunung Guntur ngabudalkeun batu pating saliwer. Langit asa tungkeb. Pating jelegurna sora gelap dina ponclot gunung Guntur beuki motah. Tatangkalan pating dorokdok raruntuh, pareunggas katebak angin tarik naker.
Geus kitu mah kakara rahayat Timbanganten ngarasa gimir. Bur-ber ka ditu kadieu. Pating jarerit, pating koceak. Rangga Lawe kakara sadar, yen eta kajadian kitu teh mangrupa bebendon ti dewa, dumeh geus wangkelang bedegong ka nu jadi lanceuk. Cul anak pamajikan, Rangga Lawe seja milarian Ratna Inten Dewata, rek mundut dihapunten. Mantenna moal sugema, upama teu amprok heula jeung nu jadi lanceuk.
Kersaning Hyang Widi, Rangga Lawe tepang jeung Ratna Inten Dewata. Kudupruk bae anjeunna nyuuh kana dampal sampean Ratna Inten Dewata, sabari nyarios dumareuda: ”Duh, Mbok, hapunten jisim kuring rumaos lepat. Ieu teh bebendon Hyang Widi ka jisim kuring, nu bedang wangkelang ka salira Mbok”.
Satutasna Ratna Inten Dewata ngahampura kana kalepatan Rangga Lawe, ngadak-ngadak lini teh eureun. Gunung Guntur teu ngutahkeun deui leutak panas. Batu gede, batu leutik geus taya nu pating belewer deui. Langit ngadak-ngadak lenglang, angin leler. Ciri Dewata nyakseni kana kabersihan hate Ratna Inten Dewata.
Ceuk sakaol, Ratna Inten Dewata sareng Ki Rambut Putih lajeng arangkat ka palih wetan nu dituju nyeta gunung Talagabodas ayeuna, duanana maksad neraskeun ngasakeun tatapana. Sarta didinya pisan marantenna tarilem.
Ari Rangga Lawe mah, angkat ka hiji tempat nu seueur kokocoran cai. Rangga Lawe nya ngababakan deui. Lila-lila eta babakan teh beuki rame batan Korobokan kapungkur. Nepi ka kiwari babakan enggal teh katelah Tarogong. Korobokan nu kapungkur kantos janten pusat dayeuh Timbanganten, janten leuweung da teu dipirosea deui.Tapi ari ngaranna mah masih keneh tug nepi ka ayeuna.
Mitutur catur kapungkur, Rangga Lawe nu dijenengkeun raja deui ku rahayat Tarogong, sabada bumen-bumen di dinya, tilem teu ngantunkeun tapak. Cipanas ayeuna jadi pamungpungan ti mana mendi, mangrupa wewengkon pariwisata. Boh keur sukan-sukan, atawa ngadon tatamba pangpangna caina matih pikeun nu katarajang kasakit kulit. Nya kitu deui Tarogong ayeuna leuwih rame batan kampung Korobokan. Padahal samemehna mah Korobokan teh puseur dayeuh karajaan Timbanganten. Tapi ayeuna mah ukur ngaran kampung. Tarogong mah beuki lila beuki rame. Garut katelah jadi Kota Inten.


text:
Persib Siap Juara Spirit Jersey “Victory”
Rebo nyunda ieuh, lah. Persib jadi launching Rebo 29 Januari 2014 di Pendopo Bandung. Tim ieu téa anu bakal makalangan di laga Indonesia Super League 2014. Dina éta acara, medal ogé jersey anyar anu bakal dipaké laga kandang jeung tandang di ISL 2014.
Yeuh, Bobotoh, bisi hayang apal naon bédana jersey kaunggulan Persib taun ieu? Desain jersey diwangun dumasar tina inspirasi jersey Dream Team basa ngalawan AC Milan taun 1994-1995. Di taun éta ogé Persib jadi juara Liga Indonesia.
Lebah kerahna aya tulisan ‘Pangéran Biru’ jeung loréng maung. Dina loréng maung aya watermark ngawujud huruf “V”. Huruf ieu milambangkeun Victory anu hartina “Ke-me-nang-an!”. JUARA! Bobotoh.co.id/ar


text:
Modulasi fase
Modulasi fase (basa Inggris: phase modulation) nyaéta salasahiji rupa modulasi sudut anu panyimpangan fase sakedapan dina pamawana proporsiaonal jeung sinyal informasi m(t), nyaéta:
dimana kp mangrupakeun konstanta panyimpangan fase, anu dinyatakeun dina radian per hijian m(t).
Ku kituna, urang bisa nganyatakeun sinyal modulasi sudutna sabagé:
xPM(t) =
Tempo ogé[édit | édit sumber]
Tumbu kaluar[édit | édit sumber]
Rujukan[édit | édit sumber]
- Hsu, Hwei P., Schaum's Outline of Theory and Problems of Analog and Digital Communications, McGraw Hill, 1993


text:
“SI LAMSIJAN KAÈDANAN”
Senin, 06 Mei 2013
SI LAMSIJAN KAÈDANAN
RESENSI NOVÈL
“SI LAMSIJAN KAÈDANAN”
“SI LAMSIJAN KAÈDANAN”
Si Lamsijan Kaédanaan mangrupa judul novél anu disusun ku Ki Umbara. Ieu buku di terbitkeun ku Girimukti , citakan ka-2 taun 2003. Kandelna aya 86 kaca.
Ngaran Si Lamsijan téh tanwandé geus wanoh. Si Lamsijan bisa disaruakeun jeung Si Kabayan dina dongéng-dongéng urang Sunda, atawa jeung Si Cepot dina wayang golék Purwa. Adatna sok asa aing sagala nyaho, asa pangpinterna tapi bodo katotoloyo. Si Lamsijan didieu hirup dina jaman révolusi kamerdikaan.
Dina ieu novél dicaritakeun yén Si Lamsijan nu resepeun ka Néng Amoy. Si Lamsijan anu geus ménta asihan-matih ka dukun, kaganjel ku nasib, kalahka salah sasaran, jadina ka Si Ceupleu.
Kusabab usaha papatah Dukun gagal, Si lamsijan ngumaha ka Mama Yai, kiai anu daékeun nulungan. Da ceuk Si Lamsijan manéhna lain kulantaran kageulisan atawa kabeungharan Néng Amoy, tapi nu matak mikahayang ka Néng Amoy téh sangkan Néng Amoy jadi muslimah. Mama Yai ahirna daékeun nulungan asal Si Lamsijan daék maca Qur’an jeung diajar salat.
Harita Néng Amoy dina kasusahan, tuluy ditulungan ku Si Lamsijan. Sanajan terusna mah Néng Amoy dibawa ku tentara Walanda. Ahirna Si Lamsijan kawin jeung Si Ceupleu. Tuluy maranéhna jadi sudagar peda.
Kaunggulan novél ieu nyaéta caritana diréka pikaseurieun, tapi ngeusi, da Si Lamsijan nu tadina bolongor téh maké jadi leket salat sarta nyantri sagala. Tur jalanna téh matak kaharti deuih, sanajan mémang pikaseurieun. Novél ieu cocok dibaca ku rumaja.
Annisa Nurul Mujahidah
XI IPA 5
Sanggeus Halimun Peuray
Sanggeus Halimun Peuray
Panulis : Aam Amalia
Citakan : 1982
Kandel buku : 75 kaca
Novel Sanggeus Halimun Peuray hasil karancage literer Aam Amalia nyaritakeun kahirupan kaom rumaja nu patali jeung jodo, pati, bagja reujeung cilaka. Awit minangka, tokoh utamana dina ieu novel hamil diluar nikah. Dasar ti carita ieu nyaeta sangkaan-sangkaan. Kanggo nutupan aib kaluarga, Inu nu ngarasa kahutangan budi ku kaluarga Awit, kapaksa daek kawin ka Awit. Kusabab kajadian eta, Mila nu parantos ngabina hubungan sareng Inu mutuskeun hubungan jeung Inu terus kawin jeung lalaki lain. Awalna Inu hayang enggal ngaberesan Awit sanggeus Awit ngalahirkeun, tapi Mila nu kawin jeung batur nyebabkeun Inu putus asa terus indit ti imah mertuana, janda beunghar, nu sibuk pisan ngurus organisasi-organisasi sosial. Berkat dorongan sobatna, Obos, Inu kabuka matana yen Awit mikacinta Inu. Kitu deui sabalikna. Komo deui sangkaan pikeun Awit teh peuray sanggeus apal sipat Awit sabenerna ti sobat Awit ngalewatan Obos. Ibu Awit terpukul pas Awit angkat ti bumi. Ibu Awit ngarasa salah sabab kurang merhatikeun Awit. Inu kabeneran bisa manggih Awit nu hirup mandiri jeung dua pembantu satiana tur geus digawe. Inu nu awalna kecewa ninggali Awit dianteur lalaki gonta-ganti, akhirna luluh pas anak Awit gearing jeung kudu dirawat dirumah sakit.
Novel Sanggeus Halim Puray teh mere nyaho ka urang yen kahirupan urang teh geus di atur ku Nu Maha Kawasa. Tapi dina novel Sanggeus Halimun Puray ieu aya sababaraha kata-kata kasar jeung jorok, nu teu pantes lamun di baca keur budak leutik mah.
Sanggeus maca novel ieu, para rumaja bisa ngabedakeun mana kalakuan anu hade jeung mana kalakuan anu goreng.
Henna Deyana
XI IPA 5
Minggu, 07 April 2013
Resensi Novel Laleur Bodas
Judul : Laleur BODAS
Pangarang : Samsu
Wedalan : PT Kiblat Buku Utama
perancang Jilid : Deddy Subandi
Ilustrasi Jilid : Yusuf Afendi
Citakan : Citakan ka-1, Bale Pustaka,1940; Citakan ka-2, 1952; Citakan ka-3, Yayasan Bakti Haruman, 1992; Citakan ka-4, Girimukti Pasaka, 1992; Citakan ka-5, Kiblat Buku Utama, 2002; Citakan ka-6, Desember 2009.
B. Kapangarangan
Laleur Bodas teh mangrupakeun carita beunang samsu. Samsu teh lain ngaran anu saenyana tapi sandiasma anu diwangun ku engang mimiti jenengan duajalma anu nyusun eta carita, nyaeta Sambas jeung Susangka (ayeuna mah H. E Susangka), duanana oge tedak kuningan.
C. Tingkesan
Basri hahadéan jeung Lili. Dina hiji peuting waktu keur nariis di Haur Duni, maranéhna bet merego Didi nyieun lampah teu uni jeung Sumarni. Didi terus ngunek-ngunek, hayang nyilakakeun Basri. Basri haben diganggu maké rupa-rupa jalan. Sa¬je¬roning kitu, Basri sok remen narima surat pondok ti “Laleur Bodas”, tepi ka manéhna remen salamet tina laku jahat panggawé deungeun. Saha ari “La¬leur Bodas” téh? Di tengah carita teh basri jeung lili teh papisah kusabab basri adek masantren .basa papisahan di stasion lili masihan ali ka basri dialina teh aya tulisan aksara sunda nami lili.hiji poe basri narima surat ti lili anu eusina nitah mikeun deui eta ali anu dipasihan ka basri teh.geus sbaraha lila kemudian lili jeung basri teh boga masalah salah paham nepi ka papisah tapi pada akhirna mah basri jeung lili teh balik deui nepi ka nikahna .
“Laleur Bodas téh caritana basajan, henteu pa¬beu¬lit cara ilaharna carita mistéri, tapi henteu weléh ngahudang kapanasaran anu maracana. Pangarangna tapis pisan dina ngarasiahkeun saha saenyana “Laleur Bodas” téh”.
D. Kaunggulan jeung kalemahan
Numutkeun simkuring. dina novel ieu aya sababaraha kaunggula jeung kalemahan sapertos kieu :
1. Kaunggulan
- Bahasa novelna merenah, gampang dipiharti.
- Caritana matak panasaran jeung pinunjul.
- Caritana pakait rapih, caritana hese ditebak.
- Pangarangna pinter nyamunikeun saha eta laleur bodas.
- Carita cintana rame. Teu kawas carita bobogohan budak ngora nu biasa.
2. Kalemahan
- Alur caritana teu pati cocok kanggo budak anom. Kusabab caritana nyaritakeun hiji kulawarga.
- Kalobaan dibeberkeun idetitas laleur bodasna.
NAMA : NADYA NATASHA
KELAS : XI IPA 5
Résénsi Babalik Pikir
Résénsi Babalik Pikir
Jejer buku : Babalik Pikir
Pangarang : Samsoedi
Penerbit : Giri Mukti
Pamedal : PT Kiblat Buku Utama
Tempat Medal : Jl. Gumuruh No. 38, Bandung 40275
Tanggal terbit : Medal taun 1931
Kandel kaca : 72 kaca
Kategori : Novél
Sinopsis :
Novel ieu nyaritakeun hiji budak anu kacida baong jeung bengal ka kolot nu ngarana si Emed. Si Emed eta dititah ngalakonan hal leutik wae tara baleg. Ku baong baongna si Emed bapana nepika maot kapacok oray kusabab neangan si Emed peuting-peuting. Si Emed ngarasa salah pisan kulantaran maotna bapana, tapi rasa salahna teh teu lila, si Emed tetep jadi jelema baong jeung bengal ka indungna.
Hiji poe si Emed indit ti imahna kusabab pundung ka indungna kulantaran teu dipangmeulikeun pepeutasan jeung papakean lebaran, padahal indungna teu pangmeulikeun manehna kulantaran salah si Emed sorangan nu kamalingan basa rek meuli pepetasan di pasar baru.
Dina kaburna, si Emed meunang pangalaman anu kacida gedena. Timimiti ngangon meri, disangka maling nepika di bawa ka pangbuian barudak di Samarang. Di pangabuian barudak eta si Emed menang rupa-rupa pangajaran kuli, tapi si Emed pangresepna kana manday beusi, di dinya oge si Emed manggihan sobat anu satia, ngarana si Joko. Hiji poe, si Joko meunang balik ti pangbuian, kusabab manehna geus 18 taun, si Joko ngajakan nu teu baleg ka si Emed sangkan kabur ti pangbuian kucara digulung make samak, si Emed asalna embungeun, tapi lila kalilaan mah daekeun. Dicaritakeun yen si Emed jeung si Joko bisa kaluar ti pangbuian tanpa kanyahoan mawa si Joko dina buntelan samak. Di Jalan rek balik beus anu ditumpakan kacilakaan, dina kacilakaan eta si Joko maot, atuh si Emed teu boga sobat deui jeung hirup sorangan deui. Basa si Emed keur kalaparan si Emed papanggih jeung tukang bajigur nu kacida bageurna, si Emed hirup jeung tukang bajigur eta nepika boga pagawean manday beusi di bengkel. Sanggeus kitu si Emed balik ka lembur anu ditinggalkeuna pikeun papanggih jeung indungna anu geus lila teu papanggih.
Novel ieu alus pisan pikeun dibaca rumaja, kusabab dijerona loba ngandung unsur pendidikan jeung moral sangkan para rumaja ayeuna ulah boga kalakuan jiga si Emed dinu carita tadi. Si Emed mangrupakeun tokoh nu mere conto yen lamun ngedul, baong jeung Bengal kakolot teh teu alus jeung urang bisa meunang balesana, masih untung di balesna didunia, lamun didunia urang bisa sadar kana kasalahan jeung jadi jelema nu leuwih hade, tapi coba lamun dibales diakherat, ulang moal bisa kukumaha. Kakurangan novel ieu hampir eweh, tapi mun ditilik tina jumlah kacana, carita ieu jiga nu lain ditujukeun pikeun rumaja, padahal carita ieu nyerminkeun rumaja pisan anu labil jeung maksakeun kehayang sorangan. Teras caritana gampang dipikaharti. Tapi basa kekecapanna anu kasar jeung kalakuan nu goréngna lain jeung picontoeun.
Novel ieu oge ngandung nilai-nilai kahirupan sapopoe.Tapi palebah Si Emed kabur ti penjara nyaeta ku digulung ku samak rada teu asup akal. Manfaat tina novel ieu nyaeta sasaha anu mawa karep sorangan teu jeung bebeneran sarta doraka kanu jadi indung jeung bapa, temahna sok sangsara.
Bunga Alya .L
XI IPA 5
Langganan: Entri (Atom)


text:
Hermann von Helmholtz
Hermann von Helmholtz (1821-1894) ilubiung dina dua pamekaran anu pangpentingna dina élmu pangaweruh fisika jeung falsafah dina abad ka-19.[1] Bukti yén géométri Euclidean teu ngajelaskeun ruang anu bisa ditingali jeung fisikna ukur mungkin jeung ngésérna ina fisika dumasar kalakuan antara partikel dina jarak pikeun téori médan.[1] Helmholtz ngahasilkeun jumlah anu pohara loba dina widang kaélmuanana, kaasup ngarumuskeun konsérvasi énérgi, persamaan puseur pikeu dinamika fluida, gagasan énérgi bébas dina térmodinamika, jeung panimual optalmoskop. Pikeun tambahanana, anjeunna ogé boga kontribusi dina épistimologi élmu dina falsafah.[1]
Tina hasil coba-coba Helmoltz nunjukkeun yén cahaya anu asup kana pupil téh dipantulkeun deui kana sumberna.[2] Tuluy, cahaya nuturkeun jalur anu sarua kaluar tina panon sabari asup deui kana pupil.[2] Kalawan maké éta optalmoskop darurat, Helmotz bisa nempatkeun panonna di jalur sinar cahaya anu asup jeung ninggalkeun panon pasien, nu antukna ngamungkinkeun retina pasien bisa ditingali.[2]
Helmholtz téh lain jelema mimiti anu bisa ningali retina hirup atawa jelema munggaran anu nyiptakeun alat pikeun ningalina.[2] Johannes Purkinje geus nyieun timuan dina taun 1832 jeung optalmoskp kuno jieunan Charles babbage méh sarupa jeung desain Helmholtz taun 1847.[2]
Sumber[édit | édit sumber]
- ↑ a b c (en)Hermann von Helmholtz (diakses tanggal 14 November 2011)
- ↑ a b c d e (en)The Ophthalmoscope and Hermann von Helmholtz (diakses tanggal 14 November 2011)


text:
pribahasa berada di atas tanda "--"
N
* Arti dalam bahasa indonesia
Nete Semplek nincak Semplak--Apapun yang dilakukannya selalu salah.
Ngarawu ku Siku--Menginginkan sesuatu yang diluar kemampuannya.
* Arti dalam bahasa sunda
Ngajul bulan ku asiwung, mesek kalapa ku jara
-- usaha anu mubadir, moal ngadatangkeun hasil (asiwung; kapas nu geus diberesihan sikina, biasana dipake keur mayit nutupan liang-liangan).
Ngadu angklung di pasar
-- papaduan nguruskeun nu euweuh mangpaatna di hareupeun jalma loba.
Ngadu ngadu rajawisuna
-- mawakeun omongan si a ka si b jeung sabalikna, temahna si a jeung si b pasea, parerea omong.
Naheun bubu pahareup hareup
-- dina pangabutuh silih injeuman duit.
Nangkeup mawa eunyeuh
--mawa cilaka ka jelema anu dipentaan tulung jeung geus nulungan ka urang.
Nangtung kariung ngadeg karageman
--Ngariung rarageman ngabadamikeun hiji perkara.
Nepak cai malar ceret
-- Ngomongkeun jeung ngagogoreng batur, supaya batur teh ragrag ngarana jeung kawentar kagorenganana.
Nepakeun jurig pateuh
-- Puguh urang nu goreng tapi kagorengan urang teh ditamplokeun ka batur sangkan urang sorangan salamet.
Nete porot ngeumbing lesot
-- Cukup ari ihtiar mah kalawan mangrupa rupa akal tarekah tapi teu hasil bae.
Nete semplek nincak semplak
-- Kieu salah kitu salah.
Nete semplek nincak semplak
-- Ninggang dina salah jeung rugi bae, turug turug kasusah nambahan deuih.
Nete taraje, nincak hambalan
-- Kudu merenah, lamun aya uruskeuneun teh urang kudu datang ka nu handap heula, kakara terus kaluhur.
Neukteuk curuk dina pingping
-- Ngadakwakeun nu lian, tapi nu ngadakwakeunana meula susah, sabab milu katarik kana perkara, milu adu hareupan jeung hakim.
Neukteuk mani anggeus, rokrok pondokeun peunggas harupateun
--Heuras hatena teu sabar dina nyanghareupan rupa rupa kasusahan jeung babari luluasan.
Neundeun piheuleut nunda picela
-- Neangan pilantaraneun supaya jadi goreng supaya temahna papisahan teu ngahiji deui.
Ngabudi ucing
-- teu wani nembongkeun atawa ngedalkeun kahayang atawa kadeudeuh.
Ngadagoan kuah beukah
-- Ngadagoan pasesaan kadaharan (Hal ieu ngan wungkul tukang babantu di imah batur bae, anu saenyana mah ayana tukang babantu teh henteu perlu).
Ngadagoan uncal mabal
--Ngadagoan jeung mikahayang kana rejeki tapi sungkan ihtiar pikeun ngadatangkeun eta rejeki.
Ngadaweung ngabangbang areuy
--pohara nineungna kana jaman nu geus kasorang nepi ka matak waas pacampur jeung sedih.
Ngadek sacekna, nilas saplasna
-- Ngomong/nyarita anu teu dileuwihan atawa dikurangan.
Ngadeupaan lincar
-- ngadeukeutan anu keur sidekah atawa kariaan, supaya katenjo ku anu boga imah jeung diajak dahar.
Ngagandong kejo susah nyatu
-- loba ari titaheun mah boh anak boh bujang ngan hanjakal ku hese nitah, euweuh nu daekeun ari dititah teh.
Ngagedag bari mulungan
-- Nanyakeun hiji perkara ka batur anu urang tacan nyaho, tapi embung kanyahoan yen urang tacan nyaho, kulantaran kitu api api geus nyaho bae.
Ngaliarkeun taleus ateul
--ngabeja bejakeun kagorengan atawa kajahatan batur.
Ngaliarkeun taleus ateul
-- Ngabeja bejakeun kagorengan batur atawa kajahatan anu lian.
Ngarep ngarep bentang ragrag
--Ngarep-ngarep nu pamohalan bakal kasorang atawa kajadian.
Ngarep ngarep kalangkang heulang Ngarep ngarep hiji perkara anu kacida banggana jeung sudah pihasileunana.
Ngawur kasintu, nyieuhkeun hayam
--ngaraeh jeung darehdeh ka deungeun, sabab hayang kapuji, tapi teu nolih jeung nyapirakeun ka dulur atawa ka baraya sorangan.
Ngeplek jawer, ngandar jangjang, miyuni hayam kabiri
--Leutik burih, borangan, sieunan, kecing.
Ngeupeul ngahuapan maneh
-- Lungas lengis mikawelas mikaasih ka diri sorangan, supaya batur welaseun jeung nulungan ka urang.
Nginjing sila, bengkok sembah
-- goreng hate, teu satia ka anu jadi pamingpin atawa dunungan.
Ngodok liang buntu hese cape taya gawe, susah payah taya guna
-- sanajan tihothat oge moal atawa henteu beubeunangan.
Ngodok liang jero
-- Teu hasil enggoning nyiar rejeki, kaditu kadieu luput bae.
Ngukur ka kujur nimbang ka awak Ngaluarkeun duit pikeun kaperluan hirup, pakan, pake jste disaluyukeun jeung pangala.
Ngukut kuda kuru ari geus gede sok nyepak
--Ngukut bujang anu tadina pohara balangsakna, susak dahar susah make, tapi ari geus mulya awak lintuh jeung pake hade, ngalawan ka anu jadi dunungan.
Ngusap birit
-- bari indit kulantaran ambek nyedek atawa era paraa, leos bae indit, teu amit heula ka anu araya didinya.
Nimu luang tinu burang
--Nambahan luang atawa pangarti waktu keur pinanggih jeung kacilakaan atawa hukuman.
Nincak parahu dua
--Ngadunungan ka duaan atawa boga dua pausahaan.
Ninggang kana kekecrekna
-- Keur mah goreng rupana, goreng laku lampahna deuih.
Nini nini dikeningan, awewe randa dihiasan
-- Ngamahalkeun barang naon bae anu geus ruksak.
Noong ka kolong
-- Leutik hate, leutik pangharepan.
Nu asih dipulang sengit, nu haat dipulang moha
-- nu hade jeung loba jasana ka diri urang, dinyenyeri ku urang, ku omongan atawa ku kalakuan anu goreng.
Nu borok dirorojok = nu titeuleum disimbeuhan
-- nu keur susah ditambah kasusahanana, nu keur nyeri ditambah kanyerina.
Nu borok dirorojok, nu titeuleum disimbeuhan
--Nu keur susah ditambah deui kasusahna.
Nu burung diangklungan, nu edan dikendangan
-- ngahaminan omongan atawa carita batur, sanajan ceuk hate sorangan eta omongan atawa carita teh salah.
Nu tani kari daki, nu dagang kari hutang
-- Nu tani jeung nu dagang sarua ripuhna, euweuh nu mulya.
Nuju hirup ninggang wirahma
-- Ngeunaan ka jelema anu keur alus milik.
Nulungan anjing kadempet
-- nulungan jelema nu teu boga pisan rasa tumarima.
Nya di hurang nya dikeuyeup
-- Di unggal jelema oge taya bedana, sarua bae, mungguhing wiwirang atawa katugenah hate mah boh di menak boh disomah sarua bae.
Nya ngagogog nya mantog
-- Nya nitah ka batur nya prak kumanehna.
Nya picung nya hulu maung
--Nu nanya jeung nu ngajawab teu sapagodos, pananya jeung jawaban pasalia, henteu nyambung.
Nyaeuran gunung ku taneuh, sagara ku uyah
-- nambahan kauntungan atawa kakayaan ka anu geus beunghar.
Nyair hurang meunang kancra
--Sugan the rek meunang kauntungan, kamuliaan atawa bagja anu leutik manahoreng meunang kauntungan atawa bagja anu gede.
Nyaliksik ka buuk leutik
-- Nyusahkeun, peperedih atawa pepentaan ka jelema anu sahandapeun darajatna jeung pangabogana.
Nyalindung ka gelung
--Milu hirup ka pamajikan anu loba pakayana.
Nyanggakeun suku genteng belokeun, beuheung teukteukeun, disiksik dikunyit kunyit, dicacag diwalang walang
-- Sumerah, masrahkeun diri rek dibeureum rek dihideung kari kumaha didinya bae, dina rumasa geus salah atawa rumasa boga dosa.
Nyanghulu ka jarian
--Ngawula ka jelema anu sahandapeun harkatna atawa pangartina.
Nyeri beuheung sosonggeteun
--Pohara ngarep ngarepna, tapi anu diarep arep teu jol bae datang.
Nyeungeut damar di suhunan
--mintonkeun kakayaan, atawa barangbere supaya dipuji.
Nyeungseurikeun upih ragrag
-- Akey akeyan nyeungseurikeun batur, dumeh buuk geus bodas huntu geus ompong, tonggong geus bengkung turtaning ieu the kahareup mah ku urang sarerea bakal kasorang.
Nyiar batuk piaraheun
--Nyiar pigujrudeun, pipaseaeun.
Nyicikeun cai, murulukeun lebu
--turun cadu (cacaduan), pantang ngalampahkeun hiji perkara anu dilarang ku luluhur.
Nyieun catur taya dapur
-- nganggit hiji dongeng nu teu aya galurna.
Nyieun heuleur jeroeun huma
--Henteu raket jeung dulur pahare-hare bae.
Nyieun pucuk ti girang
-- pangheulana neangan piaseaeun.
Nyiruan mah teu resepeun nyeuseup nu pait
-- Lumrahna manusa teu resep reureujeungan jeung nu teu boga.
Nyiuk cai ku ayakan
-- Pagawean nu mubadir, moal ngahasilkeun naon naon.
Nyium bari ngegel
-- Omongannana hade ngan hate jeung maksudna goreng . Salakina dipisobat ari pamjikanana dibogohan atawa sabalikna.
Nyokot lesot ngeumbing porot
--Teu aya usaha anu ngahasilkeun.
Nyolok mata buncelik
-- nganyenyeri, ngahina atawa ngawiwirang di hareupeunana.
Nyuhun nanggung ngelek ngegel
-- Rebo pisan, babawaanana loba naker.
Nyuhunkeun bobot pangayon timbang taraju
-- Menta pangampura jeung menta timbangan da geus puguh rumasa ari salah jeung dosa mah.
Nyukcruk walungan mapay mapay wahangan
-- Kalawan taliti pisan nalungtik luluhur, imeut pisan pancakakina.


text:
Hal ieu dipikawanoh saprak jaman karajaan Sunda. Ciri masarakat peladang nyaéta kabiasaan nomaden nyaéta sok pindah tempat pikeun néangan lahan anu subur. Kabiasaan ieu berpengaruh dina tempat ancik urang Sunda anu henteu merlukeun wangunan permanen anu kokoh. Kamungkinan badag éta pisan salah sahiji sabab naha di Parahiangan henteu loba titilar mangrupa candi atawa keraton kawas di Jawa Tengah (Lubis 1998: 26).
Kadua, argumen prosés Islamisasi. Islamisasi di Sunda condong leuwih intensif dibandingkeun kalayan di Jawa Tengah sarta Jawa Wétan. Prosés Islamisasi anu leuwih intensif berpengaruh dina militansi ngagem agama urang Sunda. Alatan keislamannya anu kuat, masarakat Sunda anu geus asup Islam disangka “ngancurkeun” wangunan candi-candi minangka titilar ageman Hindu Budha sarta tempat pemujaan anu teu saluyu jeung kayakinan anu diajarkan Islam.
Nepi ka ayeuna kadua asumsi kasebut tacan dirojong ku bukti-bukti sajarah. Tulisan pondok ieu baris némbalan patarosan kasebut ngaliwatan tilu argumen: monoteisme urang Sunda, talari egalitarian masarakat sarta realitas kakawasaan Sunda pra-islam.
Monoteisme Urang Sunda
Ti warta sajarah anu aya sarta ti hasil panalungtikan arkeologi terkini, wewengkon Sunda nyaéta wewengkon anu kahiji meunang pangaruh Hindu sarta Budha ti India. Aktifitas pulitik pamaréntahan kalayan runtuyan kagiatan birokratisnya geus leumpang saprak mimiti-mimiti abad masehi. Hal ieu menunjukan yén jalma-jalma Sunda nyaéta jelema kahiji di Nusantara anu geus mengerti sarta ngagunakeun mekanisme birokrasi dina mengatur hubungan penguasa-rakyat sarta dina hubungan sosial antara masarakatna.
Pangaruh Hindu sarta Budha anu datang ti India sanggeus ngalaman prosés sinkretisasi jeung ageman lokal (animisme sarta dinamisme) mimitian ditarima ku golongan élit pulitik karajaan. Stratifikasi sosial anu kastaistis geus méré kauntungan-kauntungan pangsoranganna pikeun para ningrat karajaan, samentara masarakat lapisan luar karajaan masih ngagunakeun kayakinan lila anu menyembah hyang anu ku Fa-hien disebut minangka “ageman anu goréng” kawas kacicikeun dina laporan warta Cina. Babasan “ageman anu goréng” ku Fa-hien ieu mangrupa babasan anu dawam diucapkan ku jelema anu taat dina hiji ageman ka jelema anu ngagem agama séjén.
Dina konsepsi teologis urang Sunda pra Hindu, hyang (sanghyang, sangiang) nyaéta Sang Panyipta (Sanghyang Keresa) sarta Anu Esa (Batara Tunggal) anu ngawasa sagala macem kakuatan, kakuatan boh atawa kakuatan jahat anu bisa mangaruhan roh-roh lemes anu mindeng menetap di leuweung, di walungan, di tangkal, di batu boh di tempat-tempat séjénna. Hyang mengusai sakumna roh-roh kasebut sarta ngadalikeun sakumna kakuatan alam. Dina mangsa asupna pangaruh Hindu, konsép ke-esa-an hyang terpelihara alatan kabéh déwa Hindu tunduk sarta takluk dina hyang ieu, kakuatanana dianggap ngaleuwihan déwa-déwa Hindu anu datang saterusna. Kalayan kecap séjén, jalma-jalma Sunda pra Hindu-budha geus ngagem faham monoteistis di mana hyang dihayati minangka maha panyipta sarta pangawasa tunggal di alam. Konsepsi ieu luyu kalayan naon anu diajarkan ku Islam, nyaéta Alloh, sabot mecenghul prosés Islamisasi di Nusantara. Istilah sembahyang ogé lahir ti talari ritus menyembah Hyang (Anu Tunggal) sarua jeung solat menyembah Alloh Anu Maha Esa dina ageman Islam.
Sabot pangaruh Hindu asup ka masarakat Sunda, ajaran Hindu mangaruhan kayakinan lokal masarakat anu geus mapan. Kadua kayakinan teologis ieu saterusna ngalaman prosés sinkretisasi. Ieu tergambar dina hirarki kepatuhan anu aya dina Naskah Siksakandang Karesian anu eusina Pasaprebakti (Sapuluh Tingkat Kasatiaan) anu eusina kieu: “Anak satia babakti ka bapa; pamajikan satia babakti ka salaki; kawala satia babakti ka dunungan; somah satia babakti ka wado; wado satia babakti ka mantri; mantri satia babakti kanu manganan (komandan); nu nanganan satia babakti ka mangkubumi; mangkubumi satia babakti ka raja; raja satia babakti ka dewata; dewata satia babakti ka hyang.” Konsép hyang mangrupa konsép anu memang geus hirup dina urang Sunda laér saméméh ayana pangaruh Hindu sarta Budha.
Talari sesembahan urang Sunda pra Hindu-budha henteu pangpuseurna di Candi tapi menyembah hyang di kahiyangan. Konsép kahiyangan pohara abstrak landian henteu nyebutkeun tempat fisik sarta wangunan. Kahiyangan mangrupa tempat para déwa bersemayam mimitian ti para déwa lokapala (nu ngajaga dunya) nepi ka pwah sanghyang sri (dewi paré), pwah naga nagini (dewi bumi) sarta pwah soma adi (dewi bulan) anu menghuni jungjunan bwana (penclut dunya). Talari urang Sunda menyembah hyang nyaéta salah ékol anu ngécéskeun kelangkaan candi di tatar Sunda Parahiangan. Kuatna kapercayaan Sunda lila ka hyang anu monoteistik henteu nyorong urang Sunda pikeun ngawangun candi minangka puseur peribadatan minangka mana di Jawa Tengah sarta Wétan. Hiji dua candi leutik anu kapanggih di Jawa Kulon, tinimbang némbongkeun kuatna pangaruh ageman Hindu-budha, kasampak diwangun leuwih minangka simbol kakawasaan yén didinya kungsi aya pangawasa leutik, turunan ti Karajaan Sunda.
Talari Egaliter Urang Sunda
Pangaruh Hindu sarta Budha datang ka pulo Jawa kira-kira mimiti abad masehi sarta wewengkon anu kahiji bersentuhan kalayanana nyaéta Jawa Kulon kalayan puseur pamaréntahan anu disangka aya di kira-kira Karawang sarta Bekasi ayeuna. Pangaruh kadua ageman ieu nampaknya kurang kitu kuat meresap dina masarakat Sunda alatan masarakat Sunda pohara kuat dina ngagem kayakinan aslina anu bercorak monoteistis nyaéta mengabdi dina hyang tunggal.
Bukti kuat pernyataan ieu téh yén nepi ka ayeuna bukti-bukti arkeologis anu ngarojong kuatna pangaruh Hindu-budha pohara saeutik kapanggih di Jawa Kulon. Lamun di Jawa Tengah sarta Jawa Wétan loba aya titilar wangunan sarta monumen sakral anu bercorak Hindu sarta Budha, ieu disebabkan alatan sosialisasi Hindu sarta Budha anu pohara intensif, boh anu dipigawé ku golongan keraton boh ku para brahmana sarta pedanda.
Gancangna sumebarna ageman Hindu sarta Budha dina masarakat Jawa Tengah sarta Jawa Wétan disebabkan alatan konsép sarta ajaran god-kings (dewa-raja) anu luyu jeung alam berfikir masarakat Jawa sabot éta. Pikeun masarakat Jawa, raja dihayati minangka panutan mutlak alatan dianggap minangka wawakil Pangéran di bumi. Gelar para raja nyaéta gabungan ti dua otoritas nyaéta otoritas pulitik (raja) sarta otoritas religius (déwa) anu kagabung dina istilah-itilah kawas rajaresi, khalifatullah fil ‘ardhi sayidin panatagama sarta séjén-séjén. Kepatuhan mutlak ka raja inti ajaran Hindu ogé bersumber ti klasifikasi sosial anu pohara heureut. Ieu tergambar ti stratifikasi masarakat Jawa anu feodalistik antara kelas ningrat atawa priyayi sarta wong cilik. Penghayatan raja minangka titisan déwa sarta ayana kelas sosial anu seukeut ieu berakibat dina euweuhna béda pamadegan antara raja kalayan rahayatna, kaasup dina pasualan ageman. Keraton dina kabudayaan Jawa nyaéta pemegang otoritas kebenaran anu boga fungsi sentral alus dina ageman, pulitik sarta kabudayaan.
Dina masarakat Sunda, pola kawas ieu henteu kapanggih. Corak budaya anu ngembang nyaéta kabudayaan rahayat di mana posisi keraton henteu nangtukeun teuing pembentukan variasi budaya. Kabudayaan anu ngembang dina masarakat Sunda didominasi ku kabudayaan agraris kalayan sagala rupa uniknana. Kalayan kecap séjén, kabudayaan Jawa bisa didefinisikan minangka kabudayaan feodal anu hirarkis samentara kabudayaan Sunda nyaéta kabudayaan rahayat anu egaliter anu mencerminkan sasaruaan derajat antar manusa. Salah sahiji buktina nyaéta basa Sunda Buhun anu demokratis sarta henteu hierarkis dina mangsa pra-mataram kawas kasampak dina undak-usuk ayeuna.
Bukti séjén anu mempertegas nyaéta seni pewayangan. Dina masarakat Jawa, lakon carita wayang mangrupa asal ilham dina nyurtian fungsi-fungsi sosial maranéhanana dina hirup berbangsa sarta berbudaya. Epos Mahabarata sarta Ramayana jadi asal atikan etis anu ngahasilkeun laku-lampah-laku-lampah anu kastaistis kawas kemunculan slogan ningrat sarta wong cilik tadi. Dina masarakat Sunda, seni pewayangan leuwih mangrupa média hiburan pelepas capé dina aktifitas agrarisnya sapopoé. Urang Sunda henteu ngajadikeun lakon carita wayang minangka pidawuh suci anu kudu diteladani. Maranéhanana geus ngabogaan étika agraris anu pohara kuat anu henteu bisa digantikeun jeung étika Hindu-budha kawas anu ditayangkan dina pewayangan anu pohara rumit kalayan peunteun-peunteun filosofisnya. Sipat egalitarian masarakat agraris sarta kapercayaan monoteistik urang Sunda anu geus lila berakar kuat ieu malahan jadi bekel penerimaan urang Sunda ka ajaran ageman anyar anu luyu kalayan kultur sarta kapercayaan maranéhanana nyaéta Islam. Sabot Islam datang ka tatar Sunda sarta mimitian berinteraksi kalayan masarakatna, spontan meunang pangbagéa anu pohara rongkah, utamana ti golongan rahayat dawam.
Realitas egalitarianisme masarakat Sunda, talari komunikasi anu demokratis sarta pangaruh Islam anu lega sanggeusna, nyaéta cukang lantaran henteu loba kapanggihna Candi di tatar Sunda minangka simbol hegemoni karajaan sarta peunteun-peunteun Hindu. Egalitarianisme peunteun-peunteun masarakat sarta demokratisna pola komunikasi antara pangawasa jeung rahayat berpengaruh dina cara raja sarta rahayatna melong kakawasaan sarta cara melong dirina séwang-séwangan. Raja henteu perlu misahkeun dirina dina hiji wangunan Candi anu eksklusif sarta kokoh laér ti rahayatna.
Sakumaha keraton boga fungsi minangka simbol pemisahan anu écés antara kompleks kakawasaan raja kalayan rahayatna, candi ogé diwangun minangka simbol penegasan anu écés antara raja sarta rahayatna sarta leuwih mangrupa sarana eksklusif para raja ngalakonan ritus sesembahan sarta pemujaan. Di tatar Sunda anu egaliter sarta kedekatannya jeung alam minangka masarakat agraris ngabalukarkeun fokus sesembahan sarta penghormatan leuwih langsung ka alam sarta ka sanghyang tinimbang ka para raja.
Ngan Hiji Karajaan
Di Nusantara, fungsi candi lain ngan minangka tempat beribadah para raja sapanon, tapi ogé minangka monumen hiji dinasti anu ngawasa. Pertarungan pulitik sarta adu gengsi kakawasaan antar karajaan geus ngahasilkeun candi-candi megah di kira-kira Jawa Tengah sarta Jawa Wétan kawas Wangsa Syailendra jeung Candi Borobudurnya sarta Wangsa Sanjaya jeung Candi Prambanannya. Pergantian kakawasaan karajaan, boh ngaliwatan suksesi formal boh ngaliwatan perebutan kakawasaan sok dipirig jeung pangwangunan candi megah minangka monumen kakawasaanana. Sabot urang nyaksian lobana candi-candi badag di Jawa Tengah sarta Jawa Wétan, mangka urang bisa nyangka sajaba minangka simbol majuna hiji karajaan, betapa lobana ogé konflik sarta persaingan pulitik anu lumangsung di Jawa dina jaman éta.
Fungsi candi minangka monumen kakawasaan saurang raja kawas ieu henteu kapanggih di tatar Sunda alatan karajaan anu ngawasa di tatar Sunda ngan hiji nyaéta Karajaan Sunda, ngan puseur pamaréntahanana waé anu berpindah-pindah saprak ti Galuh (Ciamis), pindah ka Pakuan Padjadjaran (Bogor), pindah deui ka Kawali (Ciamis) sarta saterusna pindah ka Pakuan deui (Sartono Kartodirdjo, 1977). Kalayan kecap séjén, kakawasaan raja di Sunda tersentralisir sarta kamungkinan keratonnya ogé ngan hiji. Tapi –paling henteu nepi ka ayeuna— keratonnya ogé tacan kapanggih aya di dayeuh mana ti tempat anu berpindah-pindah éta. Candi anu geus kapanggih ogé, kawas candi Cangkuang di Garut, candi di Batujaya Karawang sarta di Bojongmenje Rancaekek, Bandung, sajaba prosés rekonstruksinya masih kontroversial, ogé tacan merepresentasikan minangka urut titilar kakawasaan karajaan Sunda. Ku kituna, kakawasaan tunggal nyaéta karajaan Sunda nyaéta ékol kuat anu ngarojong ékol-ékol séjén anu geus diungkabkeun ngeunaan henteu lobana candi di tatar Parahiangan.
Ku kituna, kelangkaan candi di hiji wewengkon henteu sok mengkespresikan tingkat peradaban. Candi saukur salah sahiji wangunan monumental anu diwangun ku hiji dinasti karajaan pikeun kaperluan prestise sesembahan kulawarga raja, sajaba minangka simbol kakawasaan. Karajaan Sunda nyaéta karajaan kuat anu kabuktian sabot karajaan Madjapahit aya dipenclut kakawasaanana, karajaan Sunda henteu kungsi takluk di handapeun pangaruhna. Ku kituna, pendirian candi dina hiji wewengkon kakawasaan leuwih nyambung langsung kalayan pola kakawasaan, konsép teologis sarta talari pulitik anu ngembang. Kasampak, luyu kalayan kecenderungan kuat konsép teologisnya anu monoteistik, talari pola komunikasi anu demokratis antara pangawasa sarta rahayatna sarta kakawasaan Sunda anu pangpuseurna sarta tunggal, kelangkaan sarta komo ketiadaan candi di Tatar Sunda memang hiji kemestian sajarah. Ieu pisan kekhasan lokal Sunda. Masarakat Sunda perlu miceun sarupaning “ratapan historis” kelangkaan candi di Jawa Kulon minangka hiji indikasi pendékna peradaban atawa sabalikna lobana candi minangka indikasi prestasi peradaban. Persepsi ieu malahan hiji dangong “minder kabudayaan” (cultural inferiority complex) dihareupeun kabudayaan séjén, samentara kabudayaan Sunda ngabogaan sistem sosial kabudayaan sorangan anu saéstuna leuwih berorientasi peunteun-peunteun, relijiusitas sarta hal-hal séjén anu boga sipat abstrak. Wallahu a’lam!!
*) Dosen dina Jurusan Sajarah sarta Peradaban Islam (SPI)
UIN Sunan Gunung Djati Bandung.


text:
Biodata Artis : Profil Afgan Syah Reza (Bahasa Sunda)
Written By Martono Ade Gunawan on Jumat, 12 April 2013 | 22.26
Biodata Artis : Propil Afgan Syah Reza (basa Sunda)
Nami Lengkep : Afgan Syah Reza
Leuwih Dikenal : Afgan
Tanggal Lahir : 27 Mei 1989
Bentang : Gemini
Hobi : Renang, Fitness
Daharan Paporit : Mie Instan, Masakan italia, Sambal
Pagawean : Panyanyi, Aktor
Nami Bapa : Loyd Yahya
Nami Ibu : Lola Purnama
Sakilas inpo Afgan Syah Reza
Selebriti nu leuwih dikenal nami Afgan iyeu teh salah siji panyanyi top di Indonesia nu keturunan Minangkabau. Afgan Syah Reza lahir di na tanggal 27 Mei 1989 di Jakarta. Afgan teh anak ka dua ti pasangan Loyd Yahya sareng Lola Purnama. Afgan leuwih dikenal jadi sosok panyanyi sareng ngarilis debut album kahiji nu judulna Confession No.1 di na awal taun 2008.
Album kahiji Afgan Syah Reza kental pisan lagu-lagu Pop, Soul, R&B, sareng Jazz oge ngandeulkeun lagu ‘Terima Kasih Cinta’, ‘Klise’, ‘Sadis’, sareng ‘Tanpa Batas Waktu’. Di na taun 2010 Afgan ngarilis album ka duana nu judulna ‘The One’. Taun 2010 mangrupakeun taun nu istimewa kanggo Afgan, asalna album sareng pilem Afgan teh rilis di na waktu nu babareungan, mangka eta album ka duana dibere judul ‘The One’. Di album eta Afgan nyanyikeun 12 lagu plus 1 bonus track ‘PadaMu Ku bersujud’. Single ka hiji Afgan nyaeta Cinta 2 Hati, nu sakaligus oge jadi Soundtrack pilem perdana Afgannyaeta ‘Cinta 2 Hati’.
Sumber Bahasa Indonesia : Source Link
Label: Documents


text:
Daptar sakola jeung paguron luhur dumasar nagara
Di handap ieu dibéréndélkeun daptar paguron luhur, dumasar nagarana.
- Daptar paguron luhur di Albania
- Daptar paguron luhur di Amérika Serikat
- Daptar paguron luhur di Aprika Kidul
- Daptar paguron luhur di Australia
- Daptar paguron luhur di Austria
- Daptar paguron luhur di Bélgia
- Daptar paguron luhur di Bolivia
- Daptar paguron luhur di Brazil
- Daptar paguron luhur di Kanada
- Daptar paguron luhur di Cili
- Daptar paguron luhur di Cina Daratan
- Daptar paguron luhur di Républik Céko
- Daptar paguron luhur di Dénmark
- Daptar paguron luhur di Éstonia
- Daptar paguron luhur di Finlandia
- Daptar paguron luhur di Prancis
- Daptar paguron luhur di Jérman
- Daptar paguron luhur di Yunani
- Daptar paguron luhur di Greenland
- Daptar paguron luhur di Guatemala
- Daptar paguron luhur di Honduras
- Daptar paguron luhur di Hong Kong
- Daptar paguron luhur di Hungaria
- Daftar paguron luhur di Indonésia
- Daptar paguron luhur di Islandia
- Daptar paguron luhur di India
- Daptar paguron luhur di Inggris
- Daptar paguron luhur di Irlandia
- Daptar paguron luhur di Israél
- Daptar paguron luhur di Itali
- Daftar paguron luhur di Jepang
- Daptar paguron luhur di Koréa Kidul
- Daptar paguron luhur di Makau
- Daptar paguron luhur di Malaysia
- Daptar paguron luhur di Méksiko
- Daptar paguron luhur di Norwégia
- Daptar paguron luhur di Pakistan
- Daptar paguron luhur di Pilipina
- Daptar paguron luhur di Polandia
- Daptar paguron luhur di Portugal
- Daptar paguron luhur di Rusia
- Daptar paguron luhur di Saudi Arabia
- Daptar paguron luhur di Selandia Baru
- Daptar paguron luhur di Serbia jeung Montenégro
- Daptar paguron luhur di Singapura
- Daptar paguron luhur di Slovénia
- Daptar paguron luhur di Spanyol
- Daptar paguron luhur di Swédia
- Daptar paguron luhur di Swiss
- Daptar paguron luhur di Taiwan
- Daptar paguron luhur di Muangtai
- Daptar paguron luhur di Turki
- Daptar paguron luhur di Ukraina
- Daptar paguron luhur di Venezuéla
- Daptar paguron luhur di Walanda
- Daptar universitas internasional


text:
14 Tanggapan to “Silaturahmi Dulu ya!”
-
November 6, 2008 at 1:23 pm
Sae euy blogna, muga2 teras kreatif sareng istiqomah menulis
Hatur nuhun tos komentar d blog abdi, ku abdi blogna d link.
Sae euy, background selamat datang na nganggo gambar stadion Siliwangi.
wassalam
-
November 11, 2008 at 4:49 am
nice web bro..
congratulation..
-
Desember 6, 2008 at 1:55 am
Ass.Wr.Wb
Punten akh ngirngan…abi ge sami ti Garut
-
Januari 21, 2009 at 5:12 am
waduh kang nepangkeun yeuh ka wargi-wargi, abdi ti palih kulon (Banten), inti na mah ngiring bingah ku ayana silaturahmi dunia maya ieu. iraha bade ka Baduy Kang?
-
November 14, 2012 at 9:58 pm
Assalamu ‘alaikum wr.wb.
Alhamdulillah kalintang bingahna, sarehing aya blog ieu. saupami di jujut silsilah seuweu-siwi mah urang teh tiasa tepang dina Jihat Eyang Embah Fatimah.. Sim kuring yakin seuweu-siwi Tengger/Tonjong Limbangan. Nyanggakeun salam sillaturrahim
-
Desember 2, 2013 at 8:16 am
Assalamu ‘alaikum wr.wb.
salam kenal semuanya,


text:
Wilujeng Sumping di Blog Simkuring ASK Tea !! Jaya di Buwana, Bagja di Aherat silih asah, asih, asuh
Selasa, 23 November 2010
Ngaran Teh Penting
ASK-PASUNDAN JAYA
Ceuk sastrawan Inggris "Apalah artinya sebuah nama?"...Eta ungkapan teh kacida bodo pisan teu gableg pamikiran.
Elmu nu mimiti dibere ku Alloh teh nyaeta ngajarkeun atawa nganyahokeun pamerean ngaran-ngaran mahluk nu aya di Bumi ka Nabi Adam meh nyaho jeung jeung ditaliti ku manehna jeung anak incuna nepi kiwari. Ngaran oge hiji-hijina wasiat ti kolot nu tumerap ka diri urang nepi ke diabsen ku Alloh di aherat engke pikeun dimenta tanggungjawabna. Naja urang didieu lain make ngaran asli, tapi ieu mah ngaran landihan ti dulur.
Nyieun ngaran teu asal sambarangan, kudu dipikr jeung kudu hade artina. Da ngaran teh asa atawa du'a urang meh budak nu dibere ngaran siga nu dipikahayang urang dina du'ana.
Ngaran asli wajib dipake di ijasah jeung pagawean resmi, terus kudu dipake di batu nisan meh anak incu jeung dulur-dulur apal kana kuburannana.
Dibalik ngaran aya deudeuh kolot nu geus cape-cape mikiran ngaran jeung budakna, meuli buku daptar ngaran-ngaran alus,nanya ka dulur jeung tatangga sarta sesepuh jeung ulama.Tujuanna hiji hayang mere ngaran ka budakna nu alus jeung jadi du'a eta ngaran nu sauai arti dina ngaranna.
Jaga ngaran sewang-sewang, eta teh harga diri urang jeung kolot urang.


text:
Ngomongkeun Sunda dina ruang lingkup Nusantara nu ayeuna ngaranna Republik Indonesia teu bisa dipisahkeun. Lain lantaran Sunda nyaeta etnis nu aya di RI, tapi dina sajarahna Sunda nyaeta perintis di Nusantara.
Peradaban Nusantara dimimitian ku Sunda ti Salakanagara awal abad kahiji masehi, Tarumanagara di Bekasi abad ka 4, nepi ka Mataram jeung Sriwijaya tur Majapahit borojolna ti Sunda. Jadi disimpulkeun Sunda Indungna Nusantara, anggap we Bapana Nabi Adam hehe.
Eta jaman baheula, kabeh pada ngaku kajayaan Sunda, kiwari mah ngan jadi alas kaki para turunan anak tere bangsa Sunda.
Sanggeus bangsa kebo bule datang ka nusantara, anak tere hayang ngawasaan kabeh ti indungna, teu ngabagi-bagi deui ka adi lanceukna. Haweuk dikeukeuweuk.
Anak tere gawe bareng jeung bule, ngolah nusantara dina panjajahan.
Indung teu walakaya, lantaran loba diadu domba ku siasat kebo bule. Anak tere ngan jadi tukang letak bule bari ngarepkeun kakuasaan budaya jeung pangaweruh manehna hayang dilakonan ku katurunan indungna.
Hasil ngaletak kebo bule teu percuma, indungna jadi dihandap kakuasaan bule nu diharewosan anak tere. Basa indung diganti jadi basa anak tere, kitu deui budayana, sajarah indung diotak atik sangkan anak katurunan indung ngagulkeun budaya jeung trah anak tere.
Ieu manglangsung mangratus2 taun nepi ka borojolna RI.
Pamingpin kahiji nu jadi revolusioner, najan apal sajarah indung, manehna can siap ngabolokerkeun sajarah anak tere, manehna hayang jadi pamimpin nepi ka paehna, sangkan trah anak tere tetep jaya di RI.
Moal aya nu abadi di dunya mah pamingpin kahiji mangkat digebruskeun ku dulurna keneh. Ieu anak tere nu taat kana budaya anak tere yen anak tere kudu terus marentah nusatara masing kumaha carana. 4 dasawarsa, manehna marentah ngajalankeun budaya anak tere ka kabeh nusantara, teu ngahargaan dulurna nu boga adat jeung budaya sorangan.
Bener dunya mah teu abadi nu kadua ngajungkel ku pamuda.
Borojol nu katilu nu naek jadi pamingpin sanggeus jadi wakil nu kadua. Ieu anak wetan nu hade uteukna. Ngahargaan ka kabeh dulur, budaya anak tere ngaluntur di RI nu geus dipaksakeun baheula sina tumerap di nusantara. Najan sataun, ieu anak wetan ngahapus pangaweruh anak tere.
Datang deui anak tere mangrupa nu teu bener nempo, ngaku taat agama, malah ngadu domba, jiga nu enya. Nyampurkeun kabeh agama, mela agama batur agama sorangan dijejek2.
Bener dunya mah teu lila, manehna di turunkeun loba teuing ulin jeung ngawur.
Diangkat we budak awewe anak tere nu kahiji nu hayang malikeun kategesan bapana. Manehna mah ngan jadi boneka bangsa deungeun. harta nagara dijualan, rakyat ngan meunang getahna. Kurang 3 taun mingpinna, kusabab euweuh kamajuan manehna teu dipilih deui, eleh ku dulurna keneh ku panglima anak tere nu amis budi.
Datang jadi pamingpin nu dipilih rahayat, kabijakana loba jeung geus direncanakeun. Loba program loba celah keur coan, loba oge baladna nu meunang coan nu antukna asup bui. Manehna jadi katempuhan, manehna kurang teges ngan neang karunya ti rahayat meh katingali sangsara dijailan batur. Ampuh oge carana manehna bisa mingpin sawindu leuwih.
Pamilihan pamingpin nu ka7, nu cenah mah si ratu adil, nu borojol the 2nana anak tere. Mun ditanya kamana Sunda nu perintis? Lainna embungeun, tapi loba dihalang2, panyanyi jeung gubernur ge geus siap, malah panyanyi ditipu pisan ku anak tere nu make kedok agama.
Iraha datang ki Sunda nu asli, najan anak tere the aya katurunan keneh ti sunda. Tapi hayang nu 100 % Sunda sajati nu mingpin deui siga Sunda baheula di Salakanagara. Amin.
Wallohu alam.
ASK-PASUNDAN JAYA


text:
Piraku teuing urang Sunda henteu reu-eus sareng bangga ku ka-sunda-an nana,komo deui mopohokeun kana seni budayana anu sakitu lobana,sanajan tuntutan jaman anu kiwari gampang ngaruksak kana kaluhungan,ka-ahengan tatanan Budaya Sunda boh tina lingkungan pergaulan,media informasi oge anu manghanjakalkeun Urang Sunda ngahaja ngaleungitkeun jati diri ka-Sunda-an nana boh tina Bahasa, kesenian-na komo deui tingkah polahna.
Ku hal ieu simkuring anu asli pituin asli turunan Ki Sunda,ngaraos ngagaduhan tanggelwaler dina ngamumule seni Budaya Sunda saluyu sareng kamampuan,umajak kapalawargi sadaya hayu tanjeurkeun Seni Budaya urang,sanaos simkuring oge tebih pisan tina adiluhung-na Budaya Sunda,namung tamada ka palawargi dina kakirangan,hapunten boh sok bilih seratan ieu tebih tina undak-unduk bahasana,mudah-mudahan inohong Budaya Sunda,akademisi Sastra Sunda kersa ngoreksi tina kalepatan oge kakirangan.
Sok emut jaman kapungkur,rasa rus-ras wa-rara-as ngimpleng dina kahirupan sapopoe nuju alit,boh dina kaulinan,ka-kawih-an sagalarupina alami atanapi natural,sapaertos anu ngahaja ku simkuring dikumpulkeun malah mandar janten pangemut oge sugan barudak jaman kiwari wanoh komo kersa sareng prak-na.
Iue sadayana anu kalakonan ku simkuring,kakawihan sanesna mangga milari di blog sanes,oge mangga aos posting anu sanesna dihandap,Mangga Nyanggakeun.
- Orang Sunda Wajib Berbahasa Sunda Tiap Hari Rabu
- Pupuh Sunda Lengkap Dengan Jenis Dan Contohnya
- Peribahasa Sunda Atau Paribasa-Babasan Sunda
Salam baktos kasadaya wargi simkuring di kampung Blok Parenman oge sadayana turunan Ki Sunda dimana bae ayana,hapunten anu kasuhun,boh sok bilih aya panambih kakawihan nana mangga lebetkeun dina kolom komenter,Haturnuhun,.
Wassalau'alaikum Warrohmatuloh Wabarokatuh.


text:
Glikolisis
Glikolisis ngarupakeun awal alur métabolik katabolisme karbohidrat. Bentuk glikolisis nu pangilaharna dipikawanoh nyaéta alur Embden-Meyerhof. Istilah glikolisis bisa ogé ngawengku alur pilihan séjén kayaning alur Entner-Doudoroff. Ngan, glikolisis nu dipedar di dieu salaku sinonim pikeun alur Embden-Meyerhof.
Glikolisis ngarupakeun prosés universal nalika sagala rupa sél nurunkeun énergi ti gula. Najan lain nu pang éfisiénna, glikolisis perlu sabab anaérob; nyéta, teu merlukeun oxigén.
Daptar eusi
Kaluaran[édit | édit sumber]
Glikolisis ngarobah hiji molekul glukosa jadi dua molekul piruvat sarta "ékivalén pangréduksi" (reducing equivalents) dina ujud koénzim NADH.
Réaksi umum glikolisis:
- Glukosa + 2 NAD+ + 2 ADP + 2 Pi → 2 NADH + 2 piruvat + 2 ATP + 2 H2O + 4 H+
Jadi, pikeun fermentasi basajan, métabolisme hiji molekul glukosa ngahasilkeun dua molekul ATP. Sél-sél nu ngajalankeun réspirasi sélulér nyintésis ATP leuwih loba, tapi teu diangap kaasup glikolisis. Réspirasi aérobik eukariot ngahasilkeun tambahan kira 34 molekul ATP nalika ngoksidasi hiji molekul glukosa.
Lokasi[édit | édit sumber]
Dina eukariota, glikolisis téh lumangsung dina sitosol sél (lain dina mitokondria, tempat kalolobaan métabolisme aérobik). Glukosa asup ka sél ngaliwatan difusi. Dina sababaraha jaringan, misalna otot rangka, prosés ieu téh dirangsang ku insulin.
Lajuning laku[édit | édit sumber]
Dikumahakeun panungtungna piruvat jeung NADH nu dihasilkeun tina glikolisis gumantung ka organisme jeung kaayaanana, utamana aya/henteuna oksigén atawa panampa éléktron lian.
Dina fermentasi, métabolisme piruvat jeung NADH lumangsung anaérob sahingga ngahasilkeun rupa-rupa sanyawa. Misalna baktéri nu dipaké dina ngolah yogurt ukur ngaréduksi piruvat jadi asam laktat, sedengkeun ragi ngahasilkeun étanol jeung karbon dioksida.
Dina organisme aérobik, piruvat asup kana daur asam sitrat, sedengkeun NADH dioksidasi ku oksigén dina prosés awal fosforilasi oksidatif. Najan métabolisme manusa utamana aérobik, tapi dina kaayaan anaérob, misalna dina otot nu loba teuing gawé sahingga kakurangan oksigén, piruvat dirobah jadi laktat, sarua jeung dina loba mikroorganisme.
Évolusi[édit | édit sumber]
Glikolisis mangrupakeun hiji-hijina jalur métabolik nu aya di ampir sakabéh organisme, hal ieu nunjukkeun kabuhunanana dina posisi évolusi; diduga aya ti jaman prokariota munggaran, paling henteu 3,5 juta taun ka tukang.
Runtuyan[édit | édit sumber]
Étimologi[édit | édit sumber]
Tina basa Yunani glyk nu hartina amis jeung lysis nu hartina ngaleyurkeun.


text:
Vérsi tina Swiss Kampung Daun Pilatus PC-7 reworked model hiber jeung diadaptasi ka vérsi ieu. Ieu hiji tambihan-on alus teuing grafik kualitas HD jeung kabina virtual FSX asli gede
Angkatan Udara Swiss (Schweizer Luftwaffe) nyaéta salah sahiji dua cabang tina gaya pakarang jeung Swiss Angkatan Darat Swiss.
Nu pesawat Pilatus PC-7 nyaéta latihan militer dirancang dina 1970s ku Pilatus Pesawat.
gambaran
Dirancang di Swiss ku Pilatus Pesawat PC-7 Turbo-palatih diwanohkeun dina pasaran dina 1978 salaku latihan birddog keur latihan pilots militer, utamana dina widang kaulinan akrobat jeung instrumen hiber.
ngajomblo
Nu PC-7 ayeuna operasi di dua puluh nagara. Salila 80 sacara, kontrovérsi a raged di Swiss ngeunaan hiji klasifikasi mungkin tina pesawat salaku "material perang", nu bakal dicegah ékspor anak ka nagara di perang atawa dianggap salaku saperti. Proponents tina ngawatesan ékspor anak arguing nu sanajan dikirimkeun tanpa alat perang, bisa gampang dirobah ku nagara purchasing ka pakarang kapal di peuteuy (FN Herstal geus disebutkeun salaku supplier a) atawa bom. Eta bakal geus komitmen kaasup Irak, Iran, Burma, Mexico jeung Guatemala.


text:
Eka Gandara Wk
Harita teh di Pengadilan Negri Ahirat rek digelar sidang perkara tawuran antara warga Sawarga jeung warga Naraka. Geus rempeg harita teh, enya kaasup nu rek nyaksian persidangan. Samemeh sidang diabuka hakim ketua nanya ka wawakil ti warga sawarga : " Ari ti Sawarga tos kumplit ? Nu mana pengacarana ?" Warga Sawarga nu ditokohkeun maju, pok nyarita : " Neda agung cukup lumur, sadaya-daya neda hapunten. Ihtiar mah kirang kumaha. Tos ka kaler tos ka kidul, ka kulon reujeung ka wetan, parantos kaubek kajuru-juruna wilayah sawarga. Anamung sakali deui hapunten anu kasuhun, numutkeun wartos binarung numutkeun data dina cacah jiwa wilayah Sawarga, sumuhun di Sawarga mah teu aya pengacara saurang-urang acan..... !!!***


text:
Autocovariance
Dina statistics, deret waktu atawa signal kontinyu Xt, autocovariance nyaéta kovarian signal lawan versi ganti-waktuna sorangan. Lamun unggal tetapan dina runtuyan ngabogaan mean, E[Xt] = ut, mangka autocovariance dirumuskeun ku
Numana E nyaéta operator ekspektasi. Lamun Xt nyaéta stationari orde-dua mangka definisi saterusna leuwih ilahar dipake:
Notasi k nyaéta lobana signal nu geus diganti jeung ilaharna dipaké salaku lag. Waktu dinormalkeun ku cara ngabagi ku varianna σ2 mangka autokovarian jadi autokorelasi R(k), nyaéta
Sanajan kitu, sababara widang maké watesan autokovarian keur ngagantikeun autokorelasi atawa sabalikna.
Autokovarian bisa dipikanyaho salaku ukuran sabaraha ilaharna signa dina versi ganti-waktuna sorangan numana autokovarian σ2 nembongkeun korelasi nu sampurna dina waktu lag. Normalisasi ku varian bakal aya di antara [−1, 1].
Rujukan[édit | édit sumber]
- P. G. Hoel (1984): Mathematical Statistics, New York, Wiley
- Lecture notes on autocovariance from WHOI
- ditarjamahkeun Juli 2006


text:
Unilever
Unilever nyaéta pausahaan anu ngadeg dina 5 Désémber 1933 minangka Zeepfabrieken N.V. Lever kalayan akta No. 33 anu dijieun ku Tn.A.H. van Ophuijsen, notaris di Batavia.[1] Akta ieu disatujuan ku Gubernur Jenderal van Negerlandsch-indie jeung surat No. 14 dina tanggal 16 Désémber 1933, kadaptar di Raad van Justitie di Batavia jeung No. 302 dina ping 22 Désémber 1933 sarta disalabarkeun dina Javasche Courant dina ping 9 Januari 1934 Kalayan akta No. 171 anu dijieun ku notaris Ny. Kartini Mulyadi tertanggal 22 Juli 1980, ngaran pausahaan dirobah jadi PT Unilever Indonésia,kalayan akta no. 92 anu dijieun ku notaris Tn. Mudofir Hadi, S.H. ping 30 Juni 1997, ngaran pausahaan dirobah jadi PT Unilever Indonésia Tbk. Akta ieu disatujuan ku Menteri Kahakiman jeung kaputusan No. C2-1.049HT.01.04TH.98 ping 23 Pebruari 1998 sarta disalabarkeun di Warta Nagara No. 2620 ping 15 Méi 1998.[1]
Unilever Indonésia[édit | édit sumber]
Saprak didirikan dina 5 Désémber 1933, Unilever Indonésia geus tumuwuh jadi salah sahiji pausahaan gedé pikeun produk Home and Personal Care sarta Foods & Ice Cream di Indonésia.[2] Runtuyan Produk Unilever Indonésia ngawengku Brand-brand anu dipikaresep di dunya kawas Pépsodént, Lux, Lifebuoy, Dove, Sunsilk, Clear, Rexona, Vaseline, Rinso, Molto, Sunlight, Walls, Blue Band, Royco, Bango, jeung sajabana.[2] Salila ieu, tujuan pausahaan Unilever tetep sarua, nyaéta digawé pikeun nyiptakeun mangsa hareup anu leuwih boh saban poé; nyieun langganan ngarasa merenah, jasa anu méré mangpaat pikeun maranéhanana boh batur; menginspirasi masarakat pikeun ngalakonan tindakan leutik saban poéna anu lamun digabungkan baris nyieun parobahan badag pikeun dunya; sarta sok ngamekarkeun cara anyar dina babalantik anu matak bisa kami pikeun tumuwuh sakaligus ngurangan akibat lingkungan.[2] Saham perseroan pertamakali ditawarkeun ka masarakat dina taun1981 sarta kacatet di Bursa Éfék Indonésia seja 11 Januari 1982.[2] Dina ahir taun2009, saham oerseroan nyicingan peringkat ka-7 kapitalisasi pasar pangbadagna di Bursa Éfék Indonésia.[2]