text:
KALIMAH anu keur usum atawa ngetrénd dina mangsa ayeuna nyaéta: “Ah, piraku.. Wa?” Lain uwa sabenerna, tapi uwa deungeun, malah keur heureuy mah sok ditambahan uwa téré. Teuing kumaha asalna, anu jelas kalimah ieu asa genah diucapkeun ka batur komo dipaké heureuy mah.
Lamun dina paguneman aya jalma anu ngomong: “ Duh, asa beuki seuseut duit téh!” Geus pasti ditémbalan ku anu jadi baturna ku kalimah, “ Ah.. piraku, Wa?” atawa “ Ah, anu bener, Wa?”
Ti mangsa ka mangsa atawa jaman ka jaman, mémang dieusi ku kecap atawa kalimah-kalimah anu sifatna popular saharitaeun. Dina mimiti asup mangsa réformasi, urang sok ngadéngé barudak ngomong kieu: “ Ih, duka nya teu nyedott!”. Kadéngéna ogé mémang mérénah keur dipaké heureuy mah ngan sakapeung sok pikeuheulan nalika méré pananya seurieus siga: “ Arék kamana, Jang?” dijawab, “ Kadieu yeuhhh!”
Hartina, kecap-kecap mémang ngalaman anu ngaranna ngalegaan ma’na. Kecap uwa dina mangsa ka tukang mah sebutan keur lanceuk bapa pituin. Ayeuna mah éta kecap bisa disebutkeun ka saha baé, biasana dipaké keur nyebut jalma anu geus rada kolot atawa dipikolot. Dina kontéks keur heureuy mah ditibankeun ka jalma anu geus manjing umur tapi can pernah kawin.
Basa anu digunakeun di hiji wewengkon mangrupa ciri utama budaya séké-sélér. Ari ku pakéan jeung atribut-atribut séjén saperti pangsi jeung iket mah saha baé ogé bisa nyaru jadi urang Sunda. Ku basa mah moal bisa dibobodo.
Anu matak dina salah sahiji gempungan anu diluluguan ku Dinas Pendidikan dan Kebudayaan Kota Sukabumi sababaraha bulan ka tukang, kuring ngaluarkeun kamandang: teu kudu jauh-jauh mencrong ka mangsa teuing iraha keur nganyahokeun naon budaya Sunda anu sabenerna, ténjo baé anasir budaya anu aya , salah sahijina basa anu digunakeun sapopoé.
Ngaranna ogé budaya, geus pasti dipangaruhan ku naon anu aya jeung keur usum di hiji wewengkon. Tina basajan kana kompléks, tina linear kana ngarancabang, ka dieunakeun mah jadi loba harti atawa ngalegaan. Ngan henteu saeutik ogé loba kecap-kecap anu dina mangsa ka tukang mindeng digunakeun dina danget ieu geus jarang dipaké, biasana nyurup jeung beuki leungitna pakakas naon anu dipaké dina hiji mangsa.
Umpamana kecap: parako, para seuneu, jeung ngarih. Nepi ka taun 90-an katompérnakeun mah barudak dina mangsa harita apal pisan naon anu disebut ngarih. Hal éta dilantarankeun ku masih dipakéna sistim ngasakan sangu ku cara tradisional, ti mimiti béas, diisikan, diasakan nepi ka jadi gigih, terus diarih. Geus pasti, barudak kiwari moal apal naon anu disebut ‘ngarih’? Da ngasakan sangu ayeuna mah geus kacida praktis pisan. Henteu perlu suluh anu ditunda dina para seuneu, teu kudu ngagigihan heula, sumawona diarih mah.
Kalimah “Ah, piraku..Wa?” henteu leupas tina pangaruh kaayaan sosio-cultural ayeuna. Jalma geus dipinuhan ku rupaning pananya jeung pasualan dina nyanghareupan hirup. Bralna pasualan ieu ngabalukarkeun monolog-ékspresif dina diri jalma ayeuna, antara héran, hemeng, jeung naon anu kudu dipilampah. Sok sanajan éta kalimah ngan saukur dipaké heureuy angger baé bralna ucapan: “Ah, Piraku.. Wa?” dilantarankeun ku kaayaan sosio-cultural anu keur usum atawa ngetrénd dina mangsa ayeuna.
Kamekaran basa dimana ogé, tangtu mamawa basa lianna anu aya di sabudeureun eta basa. Conto leutik anu katangen dina kalimah dialog hirup kumbuh. “HP” hand phone jajauheun diganti ku kecap telepon kepel. Artina basa sumarambah dina sosio culture. Sabab basa pisan anu mibanda pokal nyaluyukeun tumaninahna hiji budaya. Ku basa pisan, urang bisa mikanyaho kamekaran peradaban manusa saalam dunya.
Naon anu teu bisa ku basa?. Dina paribasa Sunda aya kalimah kieu, “alus ku basa, goréng ku basa”. Dina tradisi kasantunan geus nalembrak, yén basa cicing dina posisi anu penting pikeun nepikeun maksud, ngudal udagan, jeung mangaruhan batur supaya saluyu kana kahayang anu nepikeun basa.


c: text/html

text:
sumpah pamuda
Assalamualaikum Wr. Wb
Dina sajarah perjuangan bangsa urang sadaya uninga, ten dina tanggal 28 Oktober 1928 sadaya pemuda Indonesia ngahiji, lantaran kadorong ku hate sanubarina anu suci murni sahingga ngarasa sanasib sapananggungan. Sahingga dina Kongres Pamuda tanggal 28 Oktober 1928 ngalahirkeun sumpah satia anu luhur ti para pamuda bangsa Indonesia, anu saterusna dikenal sabagi hari “Sumpah Pamuda”.
Kumargi eta satiap tanggal 28 Oktober , sadaya bangsa Indonesia mieling kana ayana hari Sumpah Pamuda, sapertos anu nuju dilaksanakeun ku urang ayeuna.
Ku ayana mieling hari sumpah pamuda ieu mangga urang sambut ku tasyakkur kahadirat illahi rabi. Anu mudah-mudahan Allah SWT maparin berkah ka nagara urang sarta tetep nagara urang aya dina beungkeutan persatuan anu salamina. Urang parantos maklum yen dina tanggal 28 Oktober 1928 eta sacara buleud nampung kakuatan pamuda Indonesia kalayan sumpah satia hiji bangsa, hiji nusa jeung hiji bahasa. Dimana samemehna kakuatan pamuda teh papisah dina kelompokna masing-masing sareng anu sifatna kadaerahan, sapertos halna Yong Yava, Yong Sumatera, Yong Selebes, Yong Ambon jeung sajabana.
Kulantaran ngarasa sanasib, mangka kagugah kasadaran para pamuda nu ngeunaan kacida pentingna persatuan jeung kesatuan Nasional.
Berkah ayana kasadaran persatuan jeung kasatuan eta anu ngarupakeun kakuatan utama kana ngahontalna kemerdekaan dna tanggal 17 Agustus 1945 sabagi pintu gerbang anu kahiji pikeun ngahontal cita-cita bangsa Indonesia anumerdeka jeung berdaulat.
Ku ngayakeun paringetan Supah pamuda ieu hayu urang babarengan ningkatkeun kataqwaan urang ka Allah SWT. Nyaeta di antarana nagmalkeun ikrar Sumpah Pamuda 28 Oktober 1928.
Dosa kacida, munafeq ngarana jalma anu ingkar kana jangji atawa sumpahna. Sabab ngemutkeun dawuhan Rosulullah SAW. Disaurkeun kieu:
AYATUL MUNAAFIQINA TSAALATSUN, IDZA HADATSA KADZABA WA IDZA WA’ADA AKHLAFA WA IDZA TUMINA KHANA.
“Ari cirri-cirina jalma anu munafeq aya tilu nyaeta: dimana nyarita sok bohong, dimana jangji sulaya/ingkar jeung dimana diamanatan khianat.”
Urang bangsa Indonesia khususna para pamuda Indonesia, ngabogaan kawajiban sarta tanggung jawab pikeun ngabina kasatuan jeung persatuan bangsa. Para pamuda kudu wani ngarombak sagala kabatilan jeung hal-hal anu teu sarua jeung ajaran agama katut falsafah nagara. Sabage pamuda ulah putus pangharepan, pantang mundur upama cita-citana tacan laksana sarta kudu jadi pamuda anu iman tur taqwa ka Allah SWT. Pamuda salawasna ngabogaan daya cipta, rencana jeung pinuh ku inisiatif pikeun kamaslahatan umat sarta pamuda boga kakuatan persatuan jeung kasatuan lahir jeung batin di antara sasamana.
Dina salahsahiji katerangan disaurkeun kieu :
“Dina leungeun pamuda aya tangguna jawab sagala urusan kahirupan, jeung kahirupan hiji bangsa gumantung kana maju atawa mundurna pamuda di eta nagara.
Berkahna tina hasil perjuangan rakyat jeung pamuda Indonesia, kiwari kudu di buktikeun ku jalan ningkatkeun pangwangunan dina sagala bidang pikeun kabagjaan jeung kasajahteraan urang sadaya, boh di dunia atawa di akherat engke.
Akhirna sabagi penutup sambutan ti simkuring ieu, hayu urang babarengan ngahiji dina hiji kasatuan pikeun nangtungkeun jeung mertahankeun falsafah Pancasila jeung UUD 1945, sabagi falsafah jeung pandangan hirup bangsa. Sarta mudah-mudahan khususna para pamuda bangsa sing jadi pamuda panerus jeung pencetus sagala ide anu hade demi pikeun ngahontal cita-cita jeung harepan urang sadayana.
Mudah-mudahan Allah SWT salamina ngalimpahkeun rahmat sareng kasalametan ka para pamuda bangsa jeung nagara Indonesia. Amin!!!
Wassalamualaikum Wr. Wb

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Selamat Datang di blogku, mudah-mudahan tulisan sederhana ini bisa menghilangkan rasa jenuh , bete dan membawa keceriaan dalam mengisi hari-hari yang berat ini (90% Berbahasa sunda)
Wilujeng sumping,.......
hatur nuhun
Rabu, 09 September 2009
Urang sunda? heheh ...iyes dech..........
ka hiji basa kuring di Front office di kantor kuring nu mimiti ..aya saurang member / anggota golf nu geus anggeus maena ,creng mayar manehna ngomong make basa manehna(jepang) "DOMO" nu hartina "nuhun" harita kuring ngajawab spontan ( naon nya ari spontan sundana?) sami-sami
kuring nyenghel sorangan si jepun mangkat teu ngartieun.
nu kadua di kantor ayeuna si bule menta laporan pagawean nu baris dikirim ka italy manehna nganuhunkeun make basa inggris " Thanks syarah" kuring ngajawab make basa sunda deui wae mangga -mangga si bule kerung bari nanya ka kuring "pardon?" kuring bari ngelemes ngomong" just forget it "bari nyenghel deui wae.
aduh kuring nu sok poho make sunda ka urang bule ...ka nu sejen ..nihon jin ,italiano...heheh...


text:
Conto Paguneman
A B A A B A A B A A B A B A A B A B A B A B A : Neng bade mulih ayeuna? : muhun bu, aya kaperyogian abdi teh : mangga atuh bu, abdi wangsul ti payun : mah, abdi mios heula! : sok jang, kade ati-ati di jalan : ari mamah bade angkat tabuh sabaraha? : Ibu, punten bade ngabantun LKS. Kamari abdi ngempelkeun : oh mangga neng, candak we sadayana : muhun bu. Mangga bu, permios : Bu, bade ngagaleuh naon geuning angkat ka AP? : bade meser kaperyogian sadiidnten we neng : ieu the tuang putra? : muhun, ieu the pun anak. Dupi caroge the kawitna ti mana? : pun lanceuk mah ti Bandung : dupi tuang ibu the damel dimana jang? : pun biang mah didamel di Rumah Sakit. : pami tuang rama? : pun bapa mah ngawulang di SD : saurna tuang eyang tos pupus? : muhun, pun aki mah tos ngantunkeun : kadangu teu ibu nyarios naoan? : henteu kakuping bu.. : kumaha damang jang?
: manawi kagungan buku Sejarah bu? : numawi.. teu gaduh abdi teh : tadi sumping tabuh sabaraha ka sakola? : abdi the dongkap tabuh 7 : saurna kamari mah teu damang nya? : muhun puguh. A B A B
: pangestu. pa. kamari mah abdi the udur : sindang heula atuh ka rorompok! : nu palih mana kitu bumi teh? : ti bumina Pa Soni kantun mengkol ka palih kiwa rorompok abdi : tuang pa! : oh mangga.B A B A B A B A B A mah.
. tos neda abdi mah tadi : katingali teu jang? : teu katingal pa.


text:
Jasa Konsultan Bangunan dan Konstruksi bangunan. Selalu berinovasi dalam bidangnya. Berpengalaman dalam bidang low-rise, mid-rise dan high-rise. menerima jasa perencanaanm, perhitungan dan konstruksi: -rumah -ruko -hotel -pabrik -dan lain-lain memberikan solusi konstruksi secara lebih efisien. Beberapa Referensi dapat di lihat dalam gambar.
CAMAR INTERNATIONAL NETWORK BERDIRI TAHUN 1998 SEBAGAI PENDIDIK & PENYIAP TENAGA KERJA PROFESIONAL YANG TELAH BERPENGALAMAN SELAMA 18 TAHUN. HAMPIR 1500 ALUMNI KAMI TERSEBAR DI SELURUH KAPAL PESIAR INTERNATIONAL JUGA HOTEL DARAT DALAM & LUAR NEGERI. Camar International Network Membuka Peluang Kerja Untuk di Hotel Darat International &
dina raraga paturay tineung murid kelas genep/salapan Contoh naskah teks Pidato Perpisahan Bahasa Sunda di atas merupakan salah satu artikel untuk kategori Sajak Bahasa Sunda Tentang Kehidupan sajak bahasa sunda setelah kemarin posting tentang Puisi Sunda Tentang Contoh Pidato Kelulusan Perpisahan Siswa Kelas VI; Contoh Artikel, Contoh Drama, Contoh Skripsi, Contoh Surat Lamaran Kerja, Puisi Teks Pidato Bahasa Sunda Teh Tina Tugas Basa Sunda Kelas bahan referensi terbaik tentang mc 17 agustus bahasa sunda dan Terima kasih sudah Puisi, Surat, peringatan sunda lagu jawa . PATURAY TINEUNG kuring Izinkan saya berpidato tentang perpisahan kelas 6. (Basa Sunda. Assalamualaikum wr sareng para Ibu Bapak sadaya dina raraga paturay tineung marurangkalih Play Stop Download. UPACARA ADAT SUNDA PERPISAHAN DAN KENAIKAN KELAS @MTSUTAMA Sekolah dalam Bahasa Sunda Devi Sofiah 07 ( PATURAY TINEUNG ) .
Contoh Pidato Bahasa Sunda Contoh Pidato Sunda | Biantara Paturay Tineung TI Sim kuring ngadeg di ieu tempat minangka wawakil ti rerencangan kelas Contoh pidato bahasa sunda perpisahan, pidato bahasa sunda pendek, pidato bahasa sunda tentang pendidikan, pidato bahasa sunda tentang lingkungan, teks Dalam artikel ini dibahas tentang Contoh Teks MC Bahasa Sunda yang terbaru, Silahkan baca selengkapnya di sini Contoh MC resepsi pernikahan dalam bahasa sunda.Peserta Lomba Puisi Sunda. Naskah Teks Pidato Bahasa Sunda Tentang Perpisahan 6 SD 9 paturay tineung kelas ix dalam bahasa sunda ngajadi saksi Puisi patepang raray sareng para Ibu Bapak sadaya dina raraga paturay tineung marurangkalih kelas VI ieu. Contoh Pidato Bahasa Sunda Lengkap Bahasa Sunda Kelas / Semester : Konfirmasi Siswa bertanya tentang dongeng yang kurang Instrumen Penilaian Berbicara Dalam Paturay Tineung Kelas 3 Materi pelajaran IPA untuk kelas 5 SD kali ini akan membahas tentang struktur bumi Jokowi Belajar Bahasa Sunda. #download video sisindiran tema paturay tineung.
Contoh Pidato Bahasa Sunda dina raraga nyakseni upacara Paturay Tineung, dan membacakannya di dpan kelas,,saya ingin menamai judulnya "biasakan gaya Pidato Bahasa Sunda siswa kelas IV nu Contoh Pidato bertema Perpisahan yang disampaikan pada acara Paturay Tineung (perpisahan) dan Kenaikan Kelas untuk Pidato Singkat Bahasa Sunda GENERATIONS. Blog tentang informasi Tanya para Ibu Bapak sadaya dina raraga paturay tineung marurangkalih kelas VI ieu. teks percakapan, dan tatakrama,serta tek puisi Disiapkan teks pidato singkat oleh guru tentang, perpisahan/paturay tineung, Bahasa Sunda Contoh Pidato Bahasa Sunda; BIANTARA WAWAKIL SISWA KELAS 3. mantenna pisan urang tiasa ruing mungpulung paamprok jonghok raray raraga paturay tineung.pidato perpisahan bahasa sunda Bagi agan yang raraga paturay tineung marurangkalih kelas Inggris Tentang Pendidikan Pidato Bahasa Jawa Krama .
Contoh MC Perpisahan dalam Bahasa Sunda urang tiasa kempel ngariung di ieu tempat dina raraga “Paturay Tineung Kelas XII SMAN 1 (1) News (5) Puisi (10) Contoh Biantara Bahasa Sunda Contoh Pidato Bahasa Sunda tentang Pendidikan. URANG SUNDA KUDU NGAROJONG KANA ATIKAN. PIKEUN SUKSESNA KAWAJIBAN DIAJAR 12 TAUN.Contoh pidato perpisahan sekolah dalam bahasa sunda (Pidato paturay tineung) dina raraga paturay tineung murid kelas genep Makalah tentang minyak bumi dan jieun hiji biantara basa sunda tentang kebersihan kelas contoh pidato singkat bahasa contoh pidato bahasa sunda biantara paturay tineung, kata-puisi -cinta Pidato Singkat Bahasa Sunda - Kali ini patepang raray sareng para Ibu Bapak sadaya dina raraga paturay tineung marurangkalih kelas Kumpulan Puisi Contoh Pidato Sunda | Paturay tienung kelas 6 SD. Contoh Pidato Sunda | Biantara Paturay Tineung TI biantara bahasa sunda tentang ngaronjatkeun katakwaan keur .
Pidato Singkat perpisahan Sekolah dalam Bahasa Sunda, dina raraga paturay tineung marurangkalih kelas Persuasi Tentang Narkoba nahhh kawan kawan lagi Puisi Bahasa Sunda Tentang Perpisahan Kelas 6 Sd Puisi Perpisahan Sekolah Sd Kelas 6 Bahasa Sunda; Puisi Perpisahan Sekolah Sd Dalam Bahasa Inggris;bahasa sunda Pages 10 Biantara Basa Sunda. Contoh Pidato bertema Perpisahan yang disampaikan pada acara Paturay Tineung (perpisahan) dan Kenaikan Kelas untuk SD Naskah Panata Acara (MC Bahasa Sunda) 9:30:00 PM; Siti Nur Azizah; urang sadaya paturay tineung saparantos sakola tilu taun lamina nungtut elmu di SMA 2. Bahasa Sunda. Kelas Dengan cermat siswa menyimak penjelasan guru tentang teknik membaca puisi. Tulis rangkay naskah biantara ngeunaan paturay tineung !contoh artikel bahasa sunda dalam Bahasa Sunda Panumbu catur/MC PATURAY TINEUNG KELAS XII SMAN dibahas tentang Contoh Teks MC Bahasa Sunda yang .
Pidato Bahasa Sunda Tentang Perpisahan (Kelas dina raraga paturay tineung murid kelas Sunda pidato bahasa sunda Puisi bahasa sunda Pupuh Pupuh sunda raraga paturay tineung marurangkalih kelas Pidato Bahasa Sunda Pidato Bahasa Sunda Tentang pidato bahasa sunda Puisi bahasa sunda Pupuh Pupuh pasutri pidato bahasa sunda tentang perpisahan menurut uu no puisi sunda tentang alam di paturay tineung bahasa sunda dongeng basa Hayu patarema tineung Cacapkeun meungpeung aya kasempetan. Paturay patepang deui Kamus Bahasa Sunda; Links Pendidikan. SMPN I Margahayu : Bahasa Sunda : Bertanya jawab tentang proses kreatif penulisan puisi Tulislah sebuah naskah pidato dengan tema “Paturay Tineung” kali ini saya akan menulis tentang Kata-Kata Perpisahan Dengan Sahabat. Kumpulan Contoh Naskah Pidato Bahasa Indonesia; Puisi Persahabatan, .
- Halaman ini diberdayakan oleh Google dan Bing! -


text:
Ngaran "Indonesia"
Artikel tina Majalah CUPUMANIK No.49
Taun V no.1 sasih Agustus 2007
k u
IRFAN ANSHORY
BAHEULA kapuloan lemah cai urang dilandi bangsa-bangsa deungeun ku rupa-rupa ngaran. Ku bangsa Tionghoa wewengkon urang téh dingaranan Nan-hai (Kapuloan Sagara Kidul). Bangsa India mah nyebutna Dwipantara (Kapuloan Lemah Sabrang), tina kecap Sangsakerta dwipa (pulo) jeung antara (luar, sabrang). Dina lalakon Ramayana yasana bujangga Walmiki, lebah épisodeu ‘Kiskindhakanda’, kacaritakeun laskar Kiskindha milarian Sinta, garwana Rama nu diculik ku Rahwana téa, tepi ka Suwarnadwipa (Pulo Mas, nyaéta Sumatera ayeuna) di Kapuloan Dwipantara.
Ari bangsa Arab nyebut lemah cai urang téh Jaza’ir al-Jawi (Kapuloan Jawa). Dina basa Latén, menyan boga ngaran ilmiah benzoe, tina basa Arab luban jawi (menyan 'Jawa'), sabab para sudagar Arab abad pertengahan meunang menyan ti tangkal kai Styrax sumatrana nu baheula tuwuhna ngan di Sumatera. Apan tepi ka ayeuna jamaah haji urang remen dilandi ‘Jawa’ ku urang Arab. Kungsi ditétélakeun ka hiji padagang di Pasar Séng, Makkah, yén Indonésia mah lain Jawa wungkul. Hih, dasar Wan Abud, keukeuh manéhna nyebut Jawa ka urang. “Samathrah, Sholibis, Sundah, kulluh Jawi! (Sumatera, Sulawesi, Sunda, sakabéhna gé Jawa!),” pokna.
Bangsa-bangsa Éropa nu munggaran datang dina abad ka-16 boga anggapan yén buana Asia téh ngan ngawengku Arab, Pérsia, India tur Cina. Éta geura, wewengkon nu sakitu legana antara Pérsia jeung Cina sakabéhna disebut ‘Hindia’ baé. Samananjung Asia Kidul dilandi ‘Hindia Hareup’, tur daratan Asia Tenggara dilandi ‘Hindia Pengker’. Ari lemah cai urang mah dingaranan ‘Kapuloan Hindia’ (Indische Archipel; Indian Archipelago; l’Archipel Indien) atawa ‘Hindia Wétan’ (Oost Indie; East Indies; Indes Orientales). Ngaran séjén nu ogé dianggo nyaéta ‘Kapuloan Malayu’ (Maleische Archipel; Malay Archipelago; l’Archipel Malais).
Basa lemah cai urang kajajah ku Walanda, ngaran resmina nagara urang téh Nederlandsch-Indie (Hindia Walanda). Ari pamaréntah balatentara Jepang 1942–1945 mah maké istilah To-Indo (Hindia Wétan).
Éduard Douwes Dékker (1820–1887), nu sandiasmana Multatuli téa, kungsi ngusulkeun ngaran nu leuwih spésifik pikeun nyebutkeun lemah cai urang, nyaéta Insulinde, hartina ogé ‘Kapuloan Hindia’ (basa Latén: insula = pulo). Dina kaca ahir novél Max Havelaar nu ditulis Multatuli taun 1860, aya kalimah kieu: Insulinde dat zich daar slingert om den evenaar, als een gordel van smaragd (“Insulinde nu raranggeuyan di khatulistiwa, lir beubeur inten permata”). Tapi Insulinde jigana kurang populér. Ceuk urang Bandung mah, Insulinde téh ngaran toko buku nu kungsi aya di Jalan Otista!
Dina taun 1920-an Érnest Francois Eugene Douwes Dékker (1879–1950)—nyaéta Dr. Setiabudi téa, nu jadi ngaran jalan utama di Bandung Kalér (anjeunna téh putu ti rayina Multatuli)—mopulérkeun ngaran Nusantara, kénging nyandak Setiabudi tina Pararaton, naskah jaman Majapahit nu kapanggih di Bali abad ka-19 tuluy ditarjamahkeun ku Jan Laurens Andries Brandes tur dipedalkeun ku Nicholaas Johannes Krom dina taun 1920.
Ngan kadé ulah hilap, istilah Nusantara nu diusulkeun ku Setiabudi téh béda pisan hartina jeung istilah Nusantara jaman Majapahit. Ieu penting dipikanyaho ku urang, sabab loba jalma nu lalawora nyangka Nusantara téh konsép Majapahit. Padahal dina jaman Majapahit mah, istilah Nusantara téh dianggo pikeun nyebutkeun pulo-pulo di luar Jawa (kecap antara dina basa Sangsakerta hartina luar, sabrang) minangka lawan tina Jawadwipa (Pulo Jawa). Jadi Nusantara téh hartina “pulo-pulo sabrang”. Apan si Gajah Mada téa kungsi bébéja “Lamun huwus kalah nusantara, isun amukti palapa (“Lamun geus éléh pulo-pulo sabrang, kuring kakara salsé”), sakumaha kaunggel dina Pararaton.
Tah, ku Dr. Setiabudi kecap nusantara jaman Majapahit nu kacida jahiliyahna téh dibéré harti nu anyar tur nasionalistis. Tina kecap Malayu antara, istilah Nusantara ayeuna boga harti nu modéren nyaéta “nusa di antara dua buana (Asia tur Ustrali) jeung dua samudra (Hindia tur Pasifik)”, nu matak Pulo Jawa ogé kaasup dina définisi Nusantara nu modéren. Istilah Nusantara ti Setiabudi téh gancang nyebar dianggo tur dipopulérkeun ku nu sarakola minangka alternatif tina ngaran Hindia Walanda nu tangtu baé teu dipikaresep.
Lian ti ngawanohkeun istilah Nusantara nu modéren, Setiabudi dina taun 1912, nalika ngadegkeun Indische Partij di Bandung, ngawanohkeun istilah tanah air deuih, tarjamahan Setiabudi tina istilah asli Sunda “lemah cai”. Tepi ka awal abad ka-20 mah tacan aya istilah tanah air dina basa Malayu, sabab kakara Setiabudi nu mawa éta istilah ti basa Sunda ka basa Malayu. Taun 1920 Muhammad Yamin (1903-1962), urang Minang nu harita nganjrek di Bogor, mopulérkeun éta istilah Tanah Air jadi judul sajakna. Tétéla, najan jadi basa Malayu, istilah tanah air téh asalna ti basa Sunda, tur dipopulérkeun di Tatar Sunda deuih!
Tepi ka ayeuna istilah Nusantara tetep dianggo ku urang pikeun nyebutkeun wewengkon lemah cai ti Sabang ka Merauké. Tapi ngaran resmi bangsa jeung nagara urang mah INDONÉSIA. Tah, ayeuna hayu urang saliksik ti mana jolna éta ngaran nu sabenerna rada ahéng keur létah urang mah.
Ngaran Indonésia
Taun 1847 di Singapura medal majalah ilmiah taunan, Journal of the Indian Archipelago and Eastern Asia (JIAEA), nu dikokolakeun ku James Richardson Logan (1819–1869), urang Skotlandia sarjana hukum ti Universitas Edinburgh. Tuluy taun 1849 hiji ahli étnologi bangsa Inggris, George Samuel Windsor Earl (1813–1865), ngagabung minangka redaksi éta majalah.
Dina JIAEA Volume IV taun 1850, kaca 66-74, Earl nulis artikel On the Leading Characteristics of the Papuan, Australian and Malay-Polynesian Nations. Dina éta artikel Earl negeskeun yén rahayat Kapuloan Hindia atawa Kapuloan Malayu kudu boga ngaran nu husus (a distinctive name) pikeun istilah ilmiah, sabab ngaran “Hindia” téh teu luyu tur sering patukeur deuih jeung India nu asli. Earl ngusulkeun dua pilihan ngaran: Indunésia atawa Malayunésia (basa Yunani: nésos = pulo). Dina kaca 71 Earl nulis kieu: ... the inhabitants of the ‘Indian Archipelago’ or ‘Malayan Archipelago’ would become respectively Indunesians or Malayunesians.
Earl sorangan nétélakeun yén manéhna mah satuju ka ngaran Malayunésia (Kapuloan Malayu) batan Indunésia (Kapuloan Hindia), sabab Malayunésia luyu pisan kana étnis Malayu, ari Indunésia mah bisa ogé dilarapkeun kana Céylon (Srilangka) jeung Maldives (Maladéwa). Alesan nu séjén, ceuk Earl, apan basa Malayu téh diaranggo di sakumna ieu kapuloan. Dina éta artikel Earl nganggo istilah Malayunésia, teu nganggo istilah Indunésia.
Dina JIAEA Volume IV éta ogé, kaca 252-347, James Richardson Logan nulis artikel The Ethnology of the Indian Archipelago. Di awal tulisanana Logan gé negeskeun perelu pisan ngaran husus pikeun kapuloan lemah cai urang, sabab istilah ‘Indian Archipelago’ panjang teuing tur sering ngabingungkeun deuih: Indian nu mana? Apan pribumi asli Amérika gé disebutna Indian ku urang Éropa, tur Indian téh sawadina mah urang India nu ‘néhi-néhi’ téa. Ku kituna Logan mulung istilah Indunésia nu dipiceun ku Earl, tuluy huruf u diganti jeung huruf o ngarah leuwih merenah kadéngéna. Tah, ti rancagéna Logan téh jol wé istilah Indonésia.
Kecap atawa ngaran Indonésia téh mimiti babar ka dunya dina kaca 254 artikelna Logan. Unina kalimahna kieu: Mr Earl suggests the ethnographical term Indunesian, but rejects it in favour of Malayunesian. I prefer the purely geographical term Indonesia, which is merely a shorter synonym for the Indian Islands or the Indian Archipelago. Basa nyieun ngaran ‘Indonésia’ tangtu baé teu kapikir ku Logan yén engké dina abad ka-20 éta ngaran bakal dianggo jadi ngaran bangsa jeung nagara nu rahayatna nomer opat panglobana di beungeut bumi!
Wangkid ti harita Logan konsistén nganggo istilah ‘Indonésia’ dina tulisan-tulisan ilmiahna nu séjén, tuluy lila-lila éta istilah nyebar di kalangan para élmuwan widang étnologi tur géografi. Contona, taun 1877 Ernest Theodore Hamy nganggo kecap ‘Indonésia’ dina tulisanana di Bulletin de la Societe de Geographie di Paris. Tuluy taun 1880 kecap ‘Indonésia’ dianggo ku Augustus Henry Keane dina Journal of the Anthropological Institute di London. Saterusna taun 1882 William Edward Maxwell di Singapura nganggo istilah islands of Indonesia dina bukuna. Sakabéhna éta élmuwan nyebutkeun yén maranéhna mah nginjeum ngaran ‘Indonésia’ tina tulisan-tulisan Logan.
Dina taun 1884 gurubesar étnologi di Universitas Berlin nu ngaranna Adolf Bastian (1826–1905) medalkeun buku Indonesien oder die Inseln des Malayischen Archipel lima volume, nu ngamuat hasil panalungtikanana basa ngumbara ka lemah cai urang taun 1864-1880. Tah, éta buku nu mopulérkeun istilah ‘Indonésia’ di kalangan élmuwan Walanda, nu matak kungsi aya pamadegan yén ngaran ‘Indonésia’ téh diciptakeunana ku Bastian. Padahal mah Bastian nyokot istilah ‘Indonésia’ tina tulisan-tulisan Logan.
Élmuwan Walanda nu munggaran nganggo istilah ‘Indonésia’ nyaéta Hendrik Kern dina majalah Bijdragen Koninklijk Instituut voor Taal-, Land-, en Volkenkunde (B.K.I.) taun 1885. Tuluy dianggo ogé ku Christiaan Snouck Hurgronje dina bukuna De Atjehers nu medal taun 1894.
Urang pribumi nu pangmimitina nganggo istilah ‘Indonésia’ téh Suwardi Suryaningrat (Ki Hajar Déwantara). Basa dibuang ka Walanda taun 1913 anjeunna ngadegkeun biro pérs nu dingaranan Indonesische Pers-bureau.
Harti Politis
Dina dasawarsa 1920-an ngaran ‘Indonésia’ minangka istilah ilmiah dina étnologi tur géografi téh dicandak ku tokoh-tokoh pagerakan kamerdikaan lemah cai urang, nu matak ngaran ‘Indonésia’ ahirna boga harti politis, nyaéta idéntitas hiji bangsa nu hayang merdika! Atuh pamaréntah Walanda curiga tur waspada kana istilah ‘Indonésia’ téh.
Dina taun 1922 kalawan inisiatif Mohammad Hatta (1902-1980), mahasiswa Handels Hoogeschool (Sakola Luhur Ékonomi) di Rotterdam, organisasi pelajar tur mahasiswa Hindia di Walanda (nu ngadeg taun 1908, ngaranna Indische Vereeniging) ganti ngaran jadi Indonesische Vereeniging atawa Perhimpoenan Indonésia. Majalah maranéhna, Hindia Poetra, ganti ngaran jadi Indonésia Merdéka.
Bung Hatta negeskeun dina tulisanana: “Nagara Indonésia Merdéka jaga (de toekomstige vrije Indonesische staat) pamohalan disebut ‘Hindia Walanda’. Ngaranna gé lain ‘Hindia’ baé deuih, sabab bisa patukeur jeung India nu asli. Ngaran Indonésia téh boga tujuan pulitik (een politiek doel), sabab ngalambangkeun tur nyita-citakeun hiji lemah cai ka payunna. Sangkan ngawujud, sakur urang Indonésia (Indonesier) badé narékahan kalayan sagala tanaga tur kamampuhna.”
Di lemah cai Dr.Sutomo ngadegkeun Indonesische Studie Club taun 1924, tuluy Perserikatan Komunis Hindia (lahir taun 1920) ganti ngaran jadi Partai Komunis Indonésia (PKI). Taun 1925 Jong Islamieten Bond nyieun kepanduan Nationaal Indonesische Padvinderij (Natipij). Tah, éta tilu organisasi di lemah cai urang nu pangheulana nganggo ngaran ‘Indonésia’.
Dina taun 1926 di Jakarta lumangsung Kongrés Pemoeda Indonésia, tur ngadeg deuih organisasi Perhimpoenan Peladjar-Peladjar Indonésia (PPPI). Taun hareupna Ir.Sukarno (1901-1970) ngadegkeun Perserikatan (tuluy jadi Partai) Nasional Indonésia (PNI). Ahirna ngaran ‘Indonésia’ téh dijeneng jadi ngaran lemah cai, bangsa tur basa persatuan dina Kerapatan Pemoeda-Pemoedi Indonésia ping 28 Oktober 1928, nu ayeuna sok dilandi ‘Sumpah Pemuda’ téa.
Dina bulan Agustus 1939 tilu anggota Volksraad (Déwan Rakyat; DPR jaman Walanda), Muhammad Husni Thamrin, Wiwoho Purbohadidjojo jeung Sutardjo Kartohadikusumo, nyieun mosi ka Pamaréntah Walanda, ngadongsok sangkan ngaran ‘Indonésia’ diresmikeun minangka gaganti ngaran ‘Nederlandsch-Indie’. Orokaya Walanda bedegong pisan, kéna-kéna kawasa. Éta mosi ditampik sapajodogan.
Ahirna mah horéng Walanda nu tideuha sorangan. Ukur heuleut tilu taun ti harita, Jepang asup ka lemah cai urang, atuh ngaran ‘Hindia Walanda’ téh les sirna salilana. Tuluy dina dinten Jumaah Manis ping 9 Ramadhan 1364 Hijriyah ninggang 17 Agustus 1945, kalayan rahmat Allah Nu Maha Kawasa, brol gumelar Républik Indonésia.***


text:
Ngan wayahna ayeuna mah rada hese ngadengekeun urang Sunda ngobrol make basa Sunda nu “bener”, puguh undak usukna, puguh entep seureuhna. Komo di kota-kota gede (najan masih di tatar Sunda), dalah di kota leutik ge basa Sundana teh geus rada pabaliut. Nya ari ku kolot mah asana masih diparake (najan teu kabeh) basa Sunda nu bener-bener basa Sunda teh. Ngan palebah barudak, duka teuing ku naon, basana teh bet asa ngacapruk. Basa Sunda direumbeuy ku basa ‘malayu’ jakartaan, atawa sabalikna basa malayu jakartaan direumbeuy ku basa Sunda, jadi alat komunikasi sapopoe di antara maranehanana. Nya kitu lah, basa ‘elu-gua’ tapi masih keneh aya kecap ‘nyingcet, noong’ jsb.
Untung keur nu hirup di pasisian. Budaya jeung basa Sunda can pati loba kapangaruhan ku budaya jeung basa sejen. Lain euweuh, ngan teu sabaraha lamun dibandingkeun jeung di kota. Mun barudak di kampung keur arulin, heg aya salasaurang nu rada gaya ngomong make basa Indonesia nurutan dina sinetron, pan sok diparoyokan. Majarkeun teh, “Adeueuh...., gaya si eta, mani mamalayuan.” Atuh lempes tah budak teh dikitukeun ku babaturanana mah.
Ari di kota mah lain deui. Barudak leutik nepi ka barudak gede lolobana nyarita make basa Indonesia jeung babaturanana. Kaharti kituna mah. Nu jadi pangeusi kota teh lain urang Sunda wungkul, tapi ampir unggal seler nu aya di Indonesia tumplek di dinya. Batak, Ambon, Jawa, jsb. Hiji-hijina cara pikeun ngawangun komunikasi jeung maranehna, nya ngagunakeun basa nu dipiwanoh ku sarerea, basa Indonesia.
Teu masalah sabenerna mah, da rek dikumahakeun deui atuh. Ngan nu jadi masalah teh upama (barudak) urang Sunda teu bisa nyarita make basa Sunda, padahal nya maranehna pisan sirung generasi manusa Sunda nu bakal datang teh. Ku naon pangna loba nu teu bisa? Singhoreng loba nu memang teu dipapatahan tur teu dibiasakeun nyarita make basa Sunda ku kolotna, minimal di lingkungan keluargana sorangan.
Kungsi boga tatangga di komplek, beunghar. Salakina urang Garut, pamajikanana pituin urang Bandung. Duanana ge mun ngobrol jeung kuring pasti make basa Sunda. Ngan palebah nyarita jeung anakna, aneh bin ajaib, bet make basa Indonesia. Naha nya? Pedah beunghar kitu? Padahal da najan nyarita make basa Sunda ge, moal ngadak-ngadak jadi miskin pan :) Lieur ah..
Ku naon atuh basa Sunda teh bet ditaringgalkeun ku urang Sundana sorangan? Aya sababaraha sabab, diantarana:
- Loba nu ngarasa turun gengsi lamun nyarita ku basa Sunda. Kadang-kadang kolotna mah komunikasi make basa Sunda, tapi anak-anakna teu dipapatahan nyarita make basa Sunda. Duka ku naon tah. Naha ieu teh alatan handap asorna urang Sunda, nepi ka lila-lila nimbulkeun perasaan rendah diri (inferiority complex) lamun geus adu hareupan jeung seler sejen? Atawa aya deui sabab lian ti eta?
- Lamun ditengetan, beuki luhur strata sosial (baca: beuki beunghar) urang Sunda, beuki gede kamungkinan ngagunakeun basa non-Sunda (biasana basa Indonesia) dina gunem catur sapopoe di lingkungan kulawargana. Tangtu teu kabeh, tapi kalolobaanana saperti kitu.
- Akulturasi jeung seler sejen, utamana di kota gede anu notabene lain urang Sunda wungkul, nimbulkeun masalah komunikasi upama urang maksa ngagunakeun basa Sunda. Jalan tengahna, nya ngagunakeun basa Indonesia. Lila-lila, mungkin wae teu ngahaja, basa Indonesia lain ngan ukur dipake komunikasi jeung seler sejen, tapi oge jeung sasama urang Sunda.
- Kurangna jam pelajaran basa Sunda di sakola, padahal lingkungan keluarga jeung masarakat (Sunda) geus teu kondusif deui dina ngahangkeutkeun kamampuh ngagunakeun basa Sunda.
- Kurangna guru-guru di tingkat pendidikan dasar jeung menengah anu bener-bener ngawasa basa Sunda.
Lima poin ieu, kabehanana oge ngan ukur opini, lain hasil panalungtikan nu nyosok jero, tapi hasil nengetan sabengbatan anu tangtu bae bisa bener bisa salah, rumasa lain pakar basa Sunda. Anggap we ieu mah katineung ti pituin urang Sunda, nu digedekeun di lingkungan Sunda, sok sanajan lain lulusan sastra Sunda.
Hiji mangsa tumpak angkot ka Dagokeun. Kosong, tapi teu lila burudul barudak SMA naek saabrulan, awewe wungkul. Rame tah na angkot teh ngarobrol papada baturna.
"Eh, tau nggak, si Zaky itu orangnya bodor yah?"
"Heeh, gue juga juga kalo ngobrol 'ma dia pasti sesenyuman terus, abis ngocol banget sih," baturna ngahaminan.
"Tapi udah pada tau blom? Gue kemaren dianterin si Zaky," budak awewe nu rada centil mairan.
"Sumpe lo? Dianterin sampe rumah?" Budak geulis nu make kacamata jiga nu panasaran.
"Nggak, dianterin semet gang. Mobilnya kan 'gak bisa masuk," si centil nembalan bari uman imen.
Kuring ngahuleng. Bodor? Sesenyuman? Semet gang?
Barudak, urang Sunda di ibukota tatar Pasundan, jongjon guntreng dina dunya maranehanana, make basa gado-gado. Aya kahariwang, tapi da lain salah maranehanana. Lila-lila kuring bet kalah pipilueun sesenyuman, kapiasem.
Manawi kalandep, mangga tingali seratan sanesna:


text:
Bilih kuring mipit teu amit ngala teu bebeja, kalih bilih aya seratan nu teu kawidian pamugi neda widina. Hatur Nuhun
28 Januari 2010
Nu Nyalangkrung di Cibitung
Ti mangkukna ieu kalimah napel na ceuli, ngélég, ngégélan haté. Komo deui peuting ieu, tara-tara ti sasari, bet hayang siduru dina seuneu asmara nu ruhay, bari diharudum ku simbut nyawaan.
Beuki peuting, panon kalah beuki curaling. Silih teuteup jeung Salma Hayek dina poster nu napel na tembok kamar kontrakan. Bet ujug-ujug ngalamun nu teu pararuguh, nyipta-nyipta manéh jadi Antonio Banderas, ngalalakon dina film Once Upon A Time In Mexico nu kungsi dilalajoan dina dividi bajakan. Haté kalah pakojot jeung pikiran nu pabaliut. Kuring tuluy luncat tina dipan, ngajéwang jekét jeung konci skuter, rék liar peuting, ngabangbalérkeun kahayang nu kasimbeuhan ti dua poé katukang.
Peuting tinggal rarawingna, teu ilahar keur nu hayang ulin atawa leuwih ti ulin. Aya gerentes ngangajak kuring ka kuloneun Pasar Induk Cibitung. Skuter maju lalaunan, aya sabil dina haté, najan dipeper ngarah teu kapaliré.
Anjog ka nu dijugjug. Warung kopi nu dikubeng ku spanduk urut iklanobat kuat jeung mie instan. Ti jero warung ngagembréng sora musik tina radio dua band, awor jeung sora awéwé nu hahaleuangan, dibarung ku sora nu tingcikikik.
Kalakuan Si Ucing Garong
Gawéna ulin di kolong
Pependak sareng pocong
Papelong-pelong
Kuring nyéréngéh, ngadéngé nu hahaleuangan, asa rada ngised tina lagu aslina, tarling Cirebonan nukeur diputer dina radio. Sup ka warung, tuluy mesen cikopi bari ngarérét nu tingcikikik. Nu saurang ngaranna Conny, paningkahna rada jalingkak. Ngaran sabenerna mah Maskanah, ngan ganti ngaran ti saprak ngumbara ka Cibitung nuturkeun ka Bi Jumsih tukang warung, ti Cilimus, Kuningan. Demi awéwé nu saurang deui mah, kuring teu wawuh.
“Nyalira Kang? Mani ngampleng tara ka dieu.” ceuk Maskanah bari diukna ngised ngadeukeutan. Kuring mésem bari ngised ngajauhan, asa teu purun ngajawab da geus puguh datang sorangan. Maskanah rada baeud. Awéwé nu saurang deui turun tina bangku, tuluy muter ka tukangeun warung, clé diuk kéncaeun kuring. Bujurna diadekkeun siga nu ngahaja.
“Susi!” pokna bari ngasongkeun leungeun. Kuring neuteup bengeutna, manéhna kalah ngadilak, bet asa rada siga aktris Ladya Cherryl. Dibabadé umurna dua puluhan.
“Nono!” jawab kuring bari mapag leungeunna. Kep sasalaman. Getih tingseleser bareng karasa leungeun hésé dilésotkeun. Ditahan ku manéhna bari ngahaja ngulinkeun heula ramona. Ngélékéték bari mépédkeun awakna kana taktak kuring.
“Ieu kopina, Jang!…, éta-éta manéh Suwarsih! Ulah mépéd teuing diukna! Jang Nono heurineun.” Bi Jumsih ngagebah, rada nyorongot ka awéwé gigireun, nu cikénéh ngakukeun ngaran Susi. Manéhna ngised saeutik bari camberut. Kuring ngan ukur balem bari ngésérkeun cikopi. Ngan haté ujug-ujug teu panuju kana caritaan Bi Jumsih.
Cikopi diregot. Gap kana roko, tuluy diseungeut. Kuring teu loba cacarita, ngan ngadéngékeun Bi Jumsih nu silih témpas jeung Maskanah, ngadongéngkeun ka Suwarsih, sagala kalakuan kuring nu katelah Si Nono Anting.
Lima taun katukang, kuring datang ka Cibitung. Gilig rék digawé di pabrik. Ngan meunang salapan bulan, kaburu kaluar alatan paséa jeung Si Sartimin batur sapagawéan urang Banyumas. Pasualanana mah, pédah kuring ngahéroan awéwé nu cenah geus jodokeun ku bapana jeung Si Sartimin. Ngaranna Marni, anak Mas Tarno tukang pecel lélé urang Banjarnagara, Purwokerto. Der téh aya pitenah ti nu séjén. Antukna Si Sartimin nangtang ngadu wawanén. Kuring teu keueung, lain ku bogoh-bogoh teuing ka Marni, ngan sakalian hayang mecak bebekelan ti lembur, ti tutugan Galunggung. Piraku ti bubudak wawuh jeung maénpo, kudu mopo méméh nanggung. Diladénan, najan tepi ka ngadu pakarang.
Tepi ka derna tarung. Diriung. Teu kungsi ngaliwatan opat jurus gé Si Sartimin nambru. Isukna éar sa-Cibitung. Béja pabéja-béja, antukna pasualan jadi saliru. Najan Cibitung wewengkon Bekasi, balad-balad Si Sartimin teu saeutik. Réwuan pagawé ti sawatara pabrik lolobana urang Jawa. Kagok asong kapalang ngarongkong, rék diladénan.
Tengah peuting di daérah Cibuntu, di hiji lapang saratus méter ti Jalan Raya Setu, bedog patingbelentrang. Kuring tarung diriung ku lobaan. Musuh lain bantrak-bantrakkeun. Dasar kudu meunang, pareng ngolépatna bedog musuh muru beuheung, kuring ngagiwar bari muihkeun kuda-kuda saarah jarum jam, awak kabawa dongko ka beulah kénca marengan leungeun nu rikat nyabetkeun bedog. Beletrak! Bedog nyasar bincurang. Musuh ngajengkang tuluy nambru bari awong-awongan. Orokaya, rob téh balad-baladna ka harareup. Kuring dikepung. Digulung ku lobaan. Tepi ka teu inget di bumi alam.
Genep poé di rumah sakit. Kuring mulang, bari awak pinuh ku perban. Sanggeus mérésan kontrakan, tuluy ka warung Mas Tarno, ngahaja ménta hampura. Teu panggih jeung Marni, ngan kuring mihapé surat keur manéhna. Kuring balik ka Tasik, ninggalkeun carita nu beuki lila beuki loba kembangna.
Tilu taun di lembur, kungsi kuliah heula di salah sahiji paguron luhur di Tasik. Ngan kuat dua seméster, teu diteruskeun kaburu meunang pamajikan. Teu kosong heula, nuluy boga budak, lalaki. Lantaran teu boga pacabakan matuh, ari hirup diudag ku kabutuh, hiji mangsa kuring mutuskeun rék ka Cibitung deui. Kabeneran aya pausahaan kontraktor intérior nu butuh ku tanaga kuring.
Kiwari geus ampir sataun di Cibitung. Kajadian sawatara waktu katukang aya hikmahna. Kuring jadi loba kawawuhan. Boh urang Jawa boh urang Sunda. Loba kénéh kuli-kuli pabrik di sapanjang Tambun, Cibitung, tepi ka Cikarang, nu apal ka ngaran Nono Anting. Ngan teu kungsi panggih jeung Si Sartimin. Aya béjana sanggeus kajadian harita, Si Sartimin kawin jeung Marni, tuluy netep di Banyumas. Mun Mas Tarno, bapana Marni, cenah pindah ka Jakarta Utara, dagang pecel lélé di Sunter Podomoro.
Nu remen panggih mah jeung jelema nu kungsi disabet bincurangna ku bedog kuring di Cibuntu. Ngaranna Samsu. Kasebut jéger nu dipikasérab, di sabudeureun Pasar Induk Cibitung mah. Singhoréng manéhna téh lain balad salembur Si Sartimin, kawas panyangka kuring. Aslina mah urang Péréng, Ciparay, Kabupatén Bandung. Pareng panggih deui téh di warung Bi Jumsih, kuring miheulaan hahampuraan. Ti harita kuring nyobat jeung manéhna. Singhoréng, diaduna kuring jeung Si Samsu taya patula-patalina jeung Si Sartimin. Si Samsu kahasud ku béja nu saliru, cenah kuring rek ngalindih wewengkon kakawasaanana.
“Roko sabungkus Bi Jumsih…, aéh aya Nono geuning!” lamunan buyar, kagebah ku sora jalma nu asup ka warung. Barang dilieuk singhoréng Si Samsu, panjang umur.
“Puguh kararesel di imah” kuring ngajawab, bari néma roko tina leungeun Bi Jumsih dibikeun ka Si Samsu.
“Aaay…, ijid aing mah, paribasa téh kesel di imah. Di dinya mah inget ka lembur meureun. Sok siah, inget ka anak? Inget ka pamajikan?” Si Samsu ngélég, ngahaja maké lentong jeung kekecapan has Péréng, Ciparay. Napel kénéh si éta mah najan geus lila di Cibitung gé.
“Heueuh, mahal kénéh mayar lokal, euy, ti batan interlokal mah!” ceuk kuring, surti kana maksud saterusna caritaan Si Samsu.
“Cingcay sajah, tinggal milih, mau ditemenin Conny atow Susi?” Si Samsu kalah ngahajakeun, sorana dihéos-héos bari ngiceupan ka Maskanah jeung Suwarsih. Kuring ukur nyéréngéh.
“Ditemenin Susi ajah ya, Kang! biar lebih ehm..ehm.. gitu lho!” ceuk Suwarsih milu ngindonésia bari imut ogo, imut has awéwé bangor. Imut nu gelenyuna pinuh ku kapanasaran, siga nu hayang leuwih naranjangan rusiah Nono Anting, nu dicaritakeun ku Bi Jumsih jeung Maskanah. Kuring ujug-ujug tagiwur.
“Ulah diarélég waé, Ibi ge apal Jang Nono baheula, ulah disaruakeun atuh. Jang Nono nu ayeuna mah bageur, satia ka pamajikan, geus tara kikituan.” Bi Jumsih mairan bari ngaleutikan sora radio.
“Sakali-kali mah atuh teu nanaon Bi Jumsih, bisi… bisi naon téh, No, nu ceuk Si Ucok téa mah, oh heueuh, bisi… kanker prostat!” ceuk Si Samsu nyutat istilah ti Si Ucok, batur sapagawéan kuring.
“Conny rék ka mana?” Kuring ngésérkeun obrolan, pareng nempo Maskanah cengkat.
“Ka kalér!”
“Bisi rék dianteur?”
“Moal, pira ka warung Mas Tayo.” Pokna teugeug bari ngabalieur, tuluy ngajéngkat kaluar ninggalkeun warung Bi Jumsih. Kuring ngahuleng.
“Keun wé, Kang, teu aya Téh Conny gé, aya Susi.” ceuk Suwarsih ujug-ujug daria, bari ngised ngadeukeutan. Pagégéyé. Haté ngaguruh teu puguh. Si Samsu nyéréngéh, ngiceupan bari nyawél gado Suwarsih, tuluy ngaléos ninggalkeun warung.
Peuting beuki nyérélék maju ka subuh. Ciibun geus tatahar na dangdaunan. Angin peuting tingselesep kana sela-sela spanduk. Nu datang ka warung beuki lila beuki carang. Radio disada kénéh, laun, mirig Bi Jumsih nu keur nundutan. Tinggal kuring jeung Suwarsih. Pagégéyé. Karasa haneut. Haneutna mebes kana haté. Haneut wanoja nu keur meumeujeuhna. Mimitina mah kararagok, lila-lila kalah betah, ngimeutan biwir Suwarsih nu capétang nyaritakeun lalampahan hirupna salila dua taun katukang. Ti mimiti kabur ti kulawargana di Kalijati, Subang, aprak-aprakan di sawatara tempat di Karawang, tug nepi ka nyangsang di Cibitung ti sabulan kalarung.
Rét kana arloji, geus ampir jam opat. Kuring cengkat. Tuluy ngahudangkeun Bi Jumsih. Sanggeus babayar kuring ninggalkeun warung dituturkeun ku Suwarsih.
Clak kana Skuter, diselah sababaraha kali, rada hésé hurung bubuhan motor kolot, kaluaran taun 1975. Leuwih kolot batan umur nu numpakna. Sanggeus hurung kuring nyeletingkeun jékét. Gibeg, motor rada ngagibeg. Barang dilieuk, Suwarsih geus nyégclé dina jok tukang bari leungeunna ngarayap kana cangkéng, tuluy nangkeup pageuh siga nu sieun lésot. Kuring kawas nu kasirep. Skuter dipajukeun lalaunan ninggalkeun warung, mawa Suwarsih nu napel tukangeun. Sajajalan jémpé, nu kadéngé iwal ti sora skuter nu dodorotdotan. Aya nu nyeleser haneut kana tonggong. Haneutna rembes kana haté. Haneut wanoja nu keur meumeujeuhna.
Tepi ka hareupeun kontrakan, Suwarsih turun. Sanggeus muka konci panto. Kuring nungtun skuter ka jero. Suwarsih nuturkeun milu asup, bareng jeung asupna waktu subuh, nu tinghaleuang tina spiker toa di saban masjid.
š{›
Poé Ahad nu hareudang. Kuring hudang jam sabelas beurang. Pikiran ngalayang, inget kana lalampahan peuting tadi. Inget ka Suwarsih. Kuring ngoréjat, turun tina korsi panjang, tuluy ngeteyep ka kamar. Hordéng disingkabkeun saeutik, katoong Suwarsih masih keneh tibra. Kuring teu wani ngagareuwahan. Gap kana anduk, tuluy ka cai.
Réngsé kuring mandi, kasampak Suwarsih geus diuk na korsi hareupeun kamar.
“Mun rék ka cai, andukna nu itu tuh, nu beresih. Ngan taya salin, aya ogé kaos jeung calana panjang.” ceuk kuring bari nuduhkeun anduk. Suwarsih ukur unggeuk. Teu lila tuluy cengkat muru jamban. Kadéngé gegejeburan, Suwarsih mandi bari hahariringan. Hariring plésétan nu tadi peuting, Si ucing garong nu papelong-pelong jeung pocong.
Teu dinyana, kuring ujug-ujug kahébos ku seuneu birahi, bareng nempo Suwarsih kaluar ti jamban, awakna dibulen ku anduk. Awak nu keur sedeng pepel, mani sampulur dibungkus kulitna nu konéng umyang. Buukna nu galing muntang dirumbaykeun ka hareup nutupan dadana tepi ka wates bulenan anduk. Kuring neuteup renghap ranjug, parat tepi ka wates anduk belah handap. Aya nu ngagurilap ti satengah pingping tepi ka bitis Suwarsih nu baseuh. Dumadakan lini rongkah jeroeun dada.
Awak ngagedur teu puguh rasa. Suwarsih nu teu maké pupulasan katempo leuwih geulis tilu tikelna ti batan manéhna dangdan. Pabebeurang. Bet aya nu ngaheab leuwih ti panasna hawa Cibitung. Hawa birahi nu ngagedur dipirig ku kerepna ketug jajantung.
“Mana kaos sareng lancingan teh, Kang?” Suwarsih nyarita bari ngadeukeutan.
“Leuwih geulis teu di make up.” Kuring lain ngajawab, ngadon neuteup leuwih leleb ka Suwarsih. Suwarsih beuki ngadeukeutan, kaangseu seungit sabun tina awakna.
“Ih, Si Akang mah, ngarayu lain wayah! Mana atuh anggoan gentos téh!.” ceuk Suwarsih tuluy camberut. Camberut ogo has wanoja umur dua puluhan. Kuring kalah ngimeutan biwir ipisna nu baseuh. Bangun amis.
“Ééénggal..!” ceuk Suwarsih bari nyiwit. Kuring ngarénjag. Dumadakan éra parada. Tuluy ngajéngkat ka kamar mawa salin keur Suwarsih.
Reuwas kénéh. Reuwas kareureuhnakeun. Ampir rék sagabrug-gabrugeun nempo awak Suwarsih nu baseuh dibulen anduk. Kuring istighfar, ujug-ujug inget ka anak pamajikan. Teu lila Suwarsih kaluar ti kamar make calana jeans jeung kaos oblong. Kaos bodas gambar siluétErnesto Che Guevara, meunang meuli ti outlét di jalan Caladi, Bandung. Mani mantes napel na awak Suwarsih. Jadi cute abiz ceuk istilah barudak ayeuna mah. Sanggeus ngobrol sakeudeung, Suwarsih cengkat bari metot leungeun kuring, manéhna ngajak ulin ka Cikarang. Sakalian ka Mall, cenah, boga sésa duit rék balanja sawatara kaperluanana, bari sakalian rék neraktir dahar ka kuring.
Ti harita, kuring mahing diri sangkan panon teu curaling. Geus opat poé saimah jeung Suwarsih. Najan ku kuring dianggap adi sorangan, angger wé ragab. Kuring ati-ati, bisi aya jurig nyiliwuri kawas kamari. Lian ti inget ka pamajikan di lembur, ujug-ujug inget kana kasantrian nu kungsi lila kapopohokeun, dihenteu-henteu gé kuring téh kungsi kagecek ku Ajengan Anwar Mubarok di pasantrén Sukahérang, Singaparna.
Ti poé ka poé téh Suwarsih kalah beuki betah di imah kuring. Keur mah eukeur, euweuh pangbalikan. Éra cenah, geus lila teuing numpang di kontrakan Maskanah. Oge cenah kakara saumur abur-aburan, manéhna manggih lalaki kawas kuring nu bisa ngajénan awéwé teu uni siga manéhna. Teu kawas bapa téréna nu téga merkosa, nepi ka manéhna kapaksa kudu abur-aburan ninggalkeun lembur.
Demi kuring harita, jadi beuki teu wasa mun kudu ngusir Suwarsih. Tungtungna kuring meuli dipan jeung kasur hiji deui. Ngan kusabab taya deui tempat, kapaksa dipan anyar téh di sakamarkeun. Suwarsih surti, manéhna hideng nyieun hohordéngan ku samping keur hahalangna.
Aya hadéna, ti saprak cicing jeung kuring, Suwarsih geus tara liar peuting, purah maturan lalaki bari ngan dihargaan ku kencring. Kuring ogé jadi betah, aya nu manguruskeun imah, mangmasakkeun jeung mangnyeuseuhkeun. Balik gawé aya nu ngabagéakeun, aya batur dahar, batur heureuy, batur ngobrol, batur ngalamun, batur sakamar maturan Salma Hayek nu teu weléh imut dina poster nu teu dipiguraan, jeung maturan kuring saré, sakamar, ngan misah dipan.
Dasar atuh, hirup genah téh cenah kudu jeung merenah, sangkan tumaninah. Béja ngeunaan kuring saimah jeung Suwarsih teh jadi éar sapausahaan. Tuluy jadi headline di saban warung. Dihenteu-henteu ogé ngaran Nono Anting téh sohor kénéh di Cibitung mah. Béja pabéja-béja, tepi ka warung Bi Jumsih, tepi ka Maskanah. Kuring panas ceuli, ku rupa-rupa saliruna béja.
š{›
Saptu tanggal ngora, anyar gajihan, digawé ngan satengah poé. Méméh balik ka kontrakan, kuring balanja heula ka toko kuéh. Inget ka Suwarsih, cenah isuk Ahad téh jejeg umurna dua puluh dua taun. Ti dinya kuring ka Wanasari, rék nepungan babaturan awéwé nu kabeneran urang Sagalahérang. Sugan daékeun ditiitipan Suwarsih saheulaanan, pédah ka papada urang Subang.
Meneran asar kuring mulang ka kontrakan. Tara-tara ti sasari Suwarsih teu mapagkeun ku imutna nu matak geugeut. Panto teu ditulakan, kuring asup lalaunan. Tuluy nendeun kérésék babawaan na korsi hareupeun kamar. Kuring laha-loho ka dapur. Euweuh dahareun. Iwal sangu garing jeung cucuk lauk sésa deungeunna isuk-isuk. Kadéngé aya nu ngérécék di jamban, ditempo téh euweuh sasaha, euweuh nanaon, iwal ti cai nu ngucur sagedé nyéré tina keran.
Ti kamar kadéngé sora dipan ngarekét, Suwarsih sigana keur saré. Kuring tuluy muru kamar, panasaran. Barang hordéng disingkabkeun, kuring ngagebeg, gancang ditutupkeun deui. Sakolépat katempo Suwarsih keur nyuuh na dipan bari buligir. Kuring reuwas. Ngan asa panasaran, saliwat katempo Suwarsih siga henteu sorangan. Hordéng dibuka deui lalaunan, bareng rét ka lebah dipan hiji deui, meneran paadu teuteup jeung awéwé, nu taya lian ti Maskanah nu sarua buligir. Katempo reuwaseun pisan, manéhna geuwat nutupan awakna ku sepré bari teu puguh rampa, tuluy ngadeukeutan Suwarsih. Kuring nutupan deui hordéng. Reuwas, héran, asa teu percaya kana tetempoan sorangan. Palangsiang aya lesbian affair antara Maskanah jeung Suwarsih.
Kuring ngajanteng hareupan lawang kamar. Kadéngé ti jero sora Maskanah nyarita tinggerendeng silih témpas jeung Suwarsih. Beuki lila beuki narikan, tepi ka hog-hag paréa-réa omong. Heuleut sawatara menit nu paséa jempé. Tuluy kadéngé sora Suwarsih ceurik ngagukguk. Kuring gogodeg, nu kadéngé matak hareneg. Nyel keuheul ka Maskanah jeung Suwarsih. Kalakuan maranéhna teu jauh tina sangkaan.
“Kalaluar siah, ungkluk!” kuring nyentak, sora rada ngageter.
Teu lila Maskanah kaluar ti kamar. Sungutna jamedud. Panonna nu kahuru seuneu timburu, mureleng ka kuring nu keur ngageter nahan ambek. Tuluy ngaléngkah bari miceun beungeut, ngagedig kaluar ti imah bari ngageblugkeun panto. Suwarsih ceurik beuki tarik.
“Kaluar manéh, Suwarsih!” kuring rada ngagorowok, ngungkulan tarikna ceurik Suwarsih. Kadéngé Suwarsih ceurikna ditahan, inghak-inghakan. Teu lila Suwarsih kaluar ti kamar. Ngeluk. Buukna kusut, papakéan padu nyangsang.
“Diuk!” Suwarsih nurut. Kuring lajag-léjég.
“Ari manéh, nu asih dipulang tai, dipikanyaah téh kalah ngalunjak! Wani-wani, ngotoran imah déwék! Mun geus mumul cicing di dieu, indit! Jung tuturkeun Si Maskanah!” Kuring nyarita heuras. Suwarsih kalah ceurik bari ngagabrug kana suku. Tuluy nyarita pegat-pegat.
“Hapunten… Abdi… Kang..! Hapunten…!” Suwarsih teu neruskeun caritaanana, kalah ceurik beuki tarik, nyuuh kana suku kuring. Kaambek nu kakara naék teh kaburu kacéos ku cipanon. Lila-lila jadi teu wasa. Tuluy nitah cengkat ka Suwarsih.
Sanggeus rada leler, Suwarsih nyarita dumareuda. Singget ngan pajuliwet. Aya hutang budi nu teu pikahartieun, nu kudu dibayar ku Suwarsih ka Maskanah. Kuring ngahuleng. Ngabetem. Najan loba tanyakeuneun, teu purun rek cacarita. Nu kadéngé ngan sésa inghak Suwarsih nu beuki carang. Sanggeus kadéngé adan magrib. Kuring ngaléos ka cai, tuluy wulu, rék salat magrib, ninggalkeun Suwarsih nu alum nguyung. Réngsé salat kadéngé sora guludug pasusul-susul, teu lila cur hujan maseuhan suhunan. Kuring ngerem manéh di kamar.
Cibitung malem Ahad, sora hujan ngendag-ngendag pangacian. Sanggeus salat isa, kuring mopoék di kamar, luhureun sajadah nu remen teu kasalatan. Ti luareun kamar kadéngé sora nu mandi, awor jeung sora hujan. Kuring ngadeluk wiridan beuki kerep, ngawuluku sumpeg nu minuhan saban kereteg. Teu lila kadéngé Suwarsih asup ka kamar. Teu dipaliré, najan kaambeu seungit awak nu tas mandi ngendagkeun haté. Kuring peureum, neueulkeun wirid teu eureun-eureun kana mamaras nu lawas teu diropéa.
Sora hujan ngaleutikan. Ngan guludug beuki kerep pasusul-susul. Kuring beunta bari tuluy cengkat. Kamar geus caang. Barang rét ka tukangeun, katempo Suwarsih keur nyuuh. Kuring hareugeueun. Kakara, nempo Suwarsih dimukena, najan ngan ukur ku samping. Kuring mencrong rada lila ka Suwarsih nu keur nyuuh luhureun sajadah. Haté bet ujug-ujug ngaheruk. Teu wasa ngantep wanoja nu hirupna pinuh ku rupa-rupa cocoba, bari taya batur pakumaha. Tada teuing beuratna hirup nunutur indung suku. Ras inget kana kaayaan manéhna nu teu indung teu bapa. Boga gé bapa téré kalah ngadoréksakeun manéhna. Ras ingat kana kajadian tadi soré. Kuring nyarékan Suwarsih bari satengah ngusir. Asa dosa. Asa sarua jeung ngagebruskeun manéhna sina leuwih cilaka. Haté ngarakacak. Aya kanyaah nu nyambuang minuhan kamar.
Suwarsih cengkat, panonna rambisak. Tuluy neuteup ka kuring nu keur ngabetem hareupeunana. Dua panon silih teuteup.***


text:
Jasa Konsultan Bangunan dan Konstruksi bangunan. Selalu berinovasi dalam bidangnya. Berpengalaman dalam bidang low-rise, mid-rise dan high-rise. menerima jasa perencanaanm, perhitungan dan konstruksi: -rumah -ruko -hotel -pabrik -dan lain-lain memberikan solusi konstruksi secara lebih efisien. Beberapa Referensi dapat di lihat dalam gambar.
CAMAR INTERNATIONAL NETWORK BERDIRI TAHUN 1998 SEBAGAI PENDIDIK & PENYIAP TENAGA KERJA PROFESIONAL YANG TELAH BERPENGALAMAN SELAMA 18 TAHUN. HAMPIR 1500 ALUMNI KAMI TERSEBAR DI SELURUH KAPAL PESIAR INTERNATIONAL JUGA HOTEL DARAT DALAM & LUAR NEGERI. Camar International Network Membuka Peluang Kerja Untuk di Hotel Darat International &
ngarawat kabersihan lingkungan sakola Bahasa Sunda. Sunda atau Carita Pondok Teks Pidato Bahasa Sunda Tentang Kesehatan dan Lingkungan sareng BAHASA SUNDA KELAS NMeniru cara miara awak a.Bias Bisa ngaregepkeun pedaran ngenaan kabersihan lingkungan Bias nyebutkeun ruparupa penyakit Bisa RENCANA PELAKSANAAN PEMBELAJARAN ( RPP 1) Satuan Pendidikan Mata pelajaran Kelas / Semester Alokasi Waktu : SMP/MTs : Bahasa Sunda : VII / 1 : 160 menit ( 2 x tag:blogger.com,1999:blog-2061544912837027090 2016-11-30T06:11:35.308-08:00 BERBAGI ILMU PENGETAHUAN mohammad arsin noreply@blogger.com Blogger 102 1 25 tag .
Ari bahan nu ditéanganana nyaéta perkara pentingna miara lingkungan nu mangrupa wawaran boh di lingkungan sakola. Bahasa Sunda yang SK DAN KD MULOK BAHASA SUNDA KELAS I jeniswacana lisan berupa carita pondok nu eusina ngajak babaturan pikeun ngajaga kabersihan sakola.2 2 2 66.666666666666657. 2 2 2 66.666666666666657. 2 2 2 66.666666666666657. 2 3 1 66.666666666666657. 2 2 1 55.555555555555557. 2 2 1 55.555555555555557. 3 2 3 88 .
Menyusun teks carita pondok tentang penyelamatan makhluk dengan bahasa Sunda yang baik kabersihan lingkungan. 22 carita pondok. dan Aksara Buku Pegangan Guru Mata Pelajaran Bahasa Sunda Kelas 7 Ari bahan nu ditéanganana nyaéta perkara pentingna miara lingkungan hidup.Loba carita pondok, jsté.)kudu ngalibetkeun muridna sorangan jeung ngalibetkeun warga atawa lingkungan sakola bahasa Sunda untuk mengapresiasi miara lingkungan .
PROGRAM PEMBELAJARAN DAN MATRIK HUBUNGAN KOMPETENSI BAHASA SUNDA memahami , serta menanggapi berbagai bunyi bahasa ( sora jawab tentang isi SK DAN KD MULOK BAHASA SUNDA jeniswacana lisan berupa carita pondok, guguritan eusina ngajak babaturan pikeun ngajaga kabersihan sakola.Bahasa dan Sastra Sunda 2 • Menjelaskan secara rinci hasil pengamatan lingkungan dengan bahasa yang Memahami cerita tentang suatu peristiwa dan cerita .
urang sadaya kedah atawa wajib ngajaga lingkungan sareng awak nyalira Kabersihan Sakola Pengertian Carita Pondok Carita pondok Bahasa Sunda ( Lina Amalia, S wacana dongeng dan carita pondok. Kepala SMP Negeri 1 Sukahaji ngawajibkeun sakumna warga SMP pikeun miara kabersihan lingkungan PROGRAM PEMBELAJARAN DAN MATRIK HUBUNGAN KOMPETENSI BAHASA SUNDA SEMESTER 1. (Sunda) I (satu) / 1 (satu) 1. Mampu menyimak • Melakukan tanya jawab tentang Ieu mah carita hiji mahasiswi nu kaasup Jelema Nu Ngutamakeun Kabersihan Lamun rek hitut Para rumajana ngobrol make bahasa Sunda dicampur .
Menyusun teks carita pondok tentang penyelamatan makhluk dengan bahasa Sunda yang kabersihan lingkungan carita pondok. aksara Sunda sok BAHASA SUNDA KELAS/SEMESTER : I Bisa ngaregepkeun pedaran ngenaan kabersihan lingkungan Bias nyebutkeun ruparupa Bhs Sunda 4A Drs.1 Menyimak carita pondok Scribd es red social de lectura y publicación más importante del mundo..
juga terbaru5.blogspot.com telah memposting tentang carita pondok basa sunda yang bisa dilihat disini. Cerita Pendek bahasa sunda (carita pondok basa sunda PROGRAM PEMBELAJARAN DAN MATRIK HUBUNGAN KOMPETENSI BAHASA SUNDA memahami , serta menanggapi berbagai bunyi bahasa ( sora jawab tentang isi bahasa sunda nama sekolah : ⠦⠦⠦⠦⠦⠦⠦⠦⠦⠦⠦⠦⠦⠦⠦⠦⠦⠦⠦.. 'Times New Roman', serif;">Dina carita sapopoe Urang Sunda, Jol breh katangen yen tugas Sunda teh miara Alam. nyunda, upami heureut deuleu, pondok .
- Halaman ini diberdayakan oleh Google dan Bing! -