text:
Gagak Jadi Hideung
Kacariotakeun baheula dina hiji tempat aya oray naga keur nawu balong. Sungutna ngegel kana tangkal huni, buntutna dibrlitkeun kana pancuh tambakan beulah dieu. Awakna malang dina balong tea, tuluy di ayun keun goplak, goplak, goplak dipake nawu baloing tea.
Teu kungsi lila balong teh saat laukna sing kocopok loba. Jol datang gagak kadinya haritamah gagak teh buluna bodas ngeplak. Ujug-ujug corokcok weh laukna dipacokan nepi beak lauk nu baradagnamah.
Ku oray sanca katempoen gagak maling lauk, geuwat digenggereuhkeun, tapi gagak ngalah beuki ngahajakeun. Atuh oray ambek sebrut bae diudag gagakteh. Gagak teh hiber kuorang diobrot, gagak teh bingung da diberik wae sieunen katewak. Kabeneran aya nu keur neleum, gebrus bae gagak teh asup ka jero pijanaan. Atuh ari muncul deui teh geus lestreng .
Barang jol oray sanca teh panglingeun, da jadi hideung lestereng. Pok weh oray sanca nanya, “mahlik hideung maneh nempo sakadang gagak teu bieu liwat kadieu?”
Gagak teh sorana digedekeun, ngomongna oge basa Betawi, da sieunen katara, “Engga, gaaaa!”
Tah kitu sasakalana manuk gagak buluna hideung jeung sorana gaaa, gaaaak!
Rincian Dongeng:
- Judulna : Gagak Jadi Hideung
- Bahasana : Kasar
- Palakuna : Gagak jeung Oray Sanca
- Watek palakuna :
Gagak = Badeur, sok daek nyopet, te bisa digenggereuhkeun.
Oray Sanca = Getol, daek usaha, rajin.
- Tempat/latar : Caritana jaman baheula di hiji balong nu loba laukan
- Eusi/hikmah nu bisa di cokot :
Ari jadi jalma teh kudu getol daekan, ulet, usaha lamun hayang bog amah kos sakadang Oray Sanca. Ulah jiga Gagak baong, haying ngenah doing embung gawe.
========================================================
Selat Sunda Jeung Gunung Krakatau
Kacatur jaman baheula di Pulo Jawa Beulah kulon, aya hiji karajaan anu rajana Prabu Rakata. Sang Prabu gaduh dua putra. Anu cikal Raden Sundana anu bungsu Raden Topobrana. Haritamah Pulo Jawa sareung Sumatra teh ngahiji.
Kumargi Prabu Rakata parantos sepuh pisan, mangka karajaan teh di titipkeun ka putra-putrana, tur di bagi dua belah wetan ku Raden Sundana, belah kulon Raden Topobrana. Terus Sang Prabu teh indit ngabagawan anu tempatna dibates dua nagara nu dibagi dua tea, anjeunna teu nyandak nanaon tibang guci pusaka nu dicandak. Hiji mangsa dina taun ka genep Sang Prabu teh ngadangu yen putrana parasea Raden Sundana ngarugrug karajaan raina Raden Topobrana. Sang Prabu teh ceg ka guci anu tos dieusi cai laut tea, terus indit ka medan laga kasampak dua putrana keur perang campuh atuh bendu pisan si anjeunanana.
Ningali ramana sumping reg weh perang liren, dua putrana langsung nyampeurkeun cedok weh nyareumbah ka Prabu Rakata kitu dei para parajuritna. Atuh dua putrana beak bersih diseukseukan pampangnaman Raden Sundana nu wani ngarug-gug nagara raina. Dua putrana anu tarungkul teh nyarek, atuh Sang Prabuteh langsung gadeg, ceg kana guci pusaka tea. Terus cai laut anu dina guci dikucurkeun disapanjang wates dua nagara, teras guci anu tos teh kosong teh disimpen ditapal bates dua karajaan tea, anjeunanana indit deui ka tempat pang tapaanana. Teu lami eta bates anu tilas disiram ku cai laut teh ngajanggelek jadi selat. Nu kiwari disebut Selat Sunda. Nu mawi dinamian Selat Sunda lantaran Raden Sundana sarakah hoyong wilayah anu raina. Dugi ramana ngadamel wates nganggo guci pusaka anu caina dikucurkeun terus jadi selat. Tur guci anu disimpen dina wates teh ngajanggelek jadi gunung, nu katelah Gunung Rakata atanapi Gunung Krakatau. Tah kitu sasakala Selat Sunda sareng Gunung Krakatau teh.
Rincian Dongeng:
Tema : Perang Duduluran
Judulna : Selat Sunda Jeung Gunung Krakatau
Bahasana : Lemes
Aur/plot : Ngagunakeun alur maju
Cara nyarita/sudut pandang : orang ka 3 palaku utama
Palakuna : Prabu Rakata, sareng dua putrana: Raden Sundana sareng Raden Topobrana
Watek palakuna :
Prabu Rakata = Arip, adil, tur bijaksana.
Raden Sundana = Sarakah
Raden Topobrana = Embung ditindes
Tempat/latar : Jaman baheula di Pulo Jawa belah kulon.
Eusi/hikmah nu bisa di cokot : Jadi jalma kudu arif, jujur, adil tur bijak sana kawas Prabu Rakata, ulah Sarakah jiga Raden Sundana.
========================================================
Siluman
Jaman baheula dihiji tempat/werwengkon didinya teh kacaritakeun lembur anu kacida sarienen nana jelema ngaliwat kadinya, yen beja didinya ari peting tara aya lampu, pokona paroek jeng loba begal. Lamun aya jalma peting-peting liwat kandinya cak beja sok dicegat garong/begal pokona sakumaha harta nu dibawa ku jalma teh kudu dibikeun ka garong lamun hente diancam bakal dipaehan atawa disiksa.
Caritana yen brgal/garong anus sok nyegat ditempat etateh nyaeta jalma anu cicing di tempat eta, penduduk didinya kusabab kitu jalma sarieuneun liwat kadinya teh. Jeung deui anu jalma anu nempatan tempat eta teh jaragoan utamana jago kadugalan.
Kusabab kitu jalma nyarebutna eta tempat Siluman, lembur Siluman terusnamah.
Eta tempat teh aya di Kabupaten Subang, Kecamatan Pabuaran. Tah ayenamah Silumanteh jadi ngaran Desa nyaeta Desa Siluman. Da ayeunamah aman biasa wae kos daerah nu sejenna eweuh begal eweuh garong, kecuali katukangeun lembur etateh aya trotoang panjang da nepi ayeunage sok sarieuneun jalma liwat kadinya tipeuting mah.
Tah kitu caritana kunaon eta tempat teh disebut Siluman, nu ayeuna Desa Siluman.


c: text/html

text:
Babagian administratif di Indonésia
Indonésia dibagi jadi sababaraha propinsi. Unggal propinsi dibagi deui jadi sababaraha kabupatén jeung kota.
Daptar eusi
Tingkat propinsi[édit | sunting sumber]
Kiwari di Indonésia aya 33 propinsi, nu masing-masingna miboga pamaréntahan sorangan tur dipupuhuan ku saurang gubernur. Unggal propinsi miboga badan légistatif nu disebut Déwan Perwakilan Rahayat Daérah (DPRD). Gubernur jeung anggota DPRD dipilih ngaliwatan hiji pamilihan umum keur mangsa jabatan lima taun.
Opat propinsi di Indonésia miboga status husus:
Unggal propinsi ngawengku kabupatén jeung kota.
Tingkat kabupatén/kota[édit | sunting sumber]
Kabupatén jeung kota boga tingkat nu sarua sarta ngabogaan pamaréntah daérah jeung badan légistatif sorangan. Umumna, kabupatén leuwih lega tibatan kota. Kabupatén dipingpin ku saurang bupati, sedengkeun kota dipingpin ku walikota. Boh bupati atawa walikota dipilih ngaliwatan prosés pamilihan umum.
Unggal kabupatén jeung kota ngawengku kacamatan/distrik.
Tingkat kacamatan/distrik[édit | sunting sumber]
Kacamatan, atawa disebut distrik di propinsi Irian Jaya Kulon jeung Papua, nyaéta wewengkon di sajeroeun kabupatén atawa kota. Kacamatan dipingpin ku saurang camat nu mangrupakeun pagawé nagri sipil sarta tanggung jawab ka bupati atawa walikota.
Unggal kacamatan/distrik ngawengku sababaraha kalurahan/désa.
Tingkat kalurahan/désa[édit | sunting sumber]
Tingkatan di handapeun kacamatan nyaéta kalurahan atawa désa. Kalurahan dipingpin ku hiji lurah, sedengkeun désa dipingpin ku kuwu.
Di sababaraha wewengkon, digunakeun istilah séjén, diantarana:

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Wilujeng tepang ka sadayana anu parantos kersa sumping ka saung anyar ieu. Sok lah, mangga cing merenah nya. Duh, meunikaragok rek nulis nganggo basa Sunda teh, soalna mah kalamian mikir eung, mikirkeun kumaha nganggo kecap-kecap (kata-kata) anu pas tur leres. Daripada kalamian mah, nya tos wae simkuring teh nulisna nganggo elmu SAKA pami saur Untadz Simkuring mah, naon eta teh? Elmu SAKA, SAKAbisa, SAKAnyaho, SAKAkeyeng, jeung SAKA nu sanesna.hehehe..
Ngawitan ku postingan anu munggaran di blog ieu simkuring bade ngabahas “description blog Kang.IwanSusanto.Com” ieu, nyaeta “Urang Sunda lain Si Kabayan“. Nah, saleresna mah kalimah ieu dicandak tina salah sahiji lirik lagu sunda Kang Doel Sumbang anu judulna Urang Sunda. Ngawitan ngadangu lagu ieu teh pas Simkuring nuju di rorompok, na radio sababaraha taun ka pengker, jiga na pas Abdi masih sakola STM kitu nya? Pokokna mah da kapendak kasetna teh pas tos damel di Bandung, meser kaset tip na di Cimahi. Kapungkur mah da pertama ngadangu lagu ieu teh, jadi asa lucu wae lagu nateh. Lucu tapi ngagugah lirikna teh..hehe.. Nah, ieu cobian tingali geura lirikna..
Urang sunda ka marana
Urang sunda di marana
Urang sunda, urang mana
Urang sunda, Anjeun saha
-
Naha ngan saukur nu ngeusian Pulau Jawa
Naha ngan saukur lalajo bari tumenta
Gancang geura hudang buka ceuli buka mata
Geura tembongkeun urang sunda oge bisa
-
Tembongkeun urang ge bisa mela nagara
Tembongkeun urang ge bisa jadi pamimpin
Urang ge bisa nangtung ajeg jeung kawasa
Lain saukur bisa unggut jeung kumawula
-
Si Kabayan urang sunda
Urang sunda lain Si Kabayan
Si Kabayan urang sunda
Urang sunda ulah jadi si Kabayan
-
Anu karesepna ngan ukur ngagere ceuli
Anu karesepna ngan ukur heuay nundutan
Anu karesepna ngan ukur diuk ngalamun
Atawa calangap ngitungan bentang di langit
-
Mun urang kabeh reueus jadi urang sunda
Pikiran deui naon nu dipikareueus
Lamun urang sunda kabeh jadi si kabayan
Kuring melang hiji waktu urang kababayan
Urang bakal kababayan, ukur bisa kababayan, salawasna kababayan
Tah kitu lirikna teh. Mangga ka Urang Sunda anu masih ngaraos jiga si Kabayan nu dicaritakeun diluhur, mangga Urang sami-sami geura hudang, geura bangkit, bilih kababayan.hehehehe.. Nah, kitu wae lah simkuring teh nyandak deskripsi blog ieu teh. Soalna Simkuring sok di aranan / dipanggil “Kabayan” eung ku rencang damel di Jakarta, nya teunanaon ceuk Simkuring teh, da ieu mah Kabayan na ge Kabayan Dahsyat.. Amiin..hehehe..
Hatur nuhun pisan ka anu tos kersa sumping ka saung butut ieu. Hapunten cai kopi na teu aya eung. Boled na da tacan panen deui. Urang ngadu bako wae lah..hehehehe..
Anu hoyong ngadangukeun lagu ieu, mangga tiasa di galeuh kaset tip (pita) / CD / VCD lagu sunda Kang Doel Sumbang anu asli di toko kaset nu aya di wilayah Sunda (Jabar Banten), margi pami toko kaset di luar wilayah Sunda mah sok rada langki. Nu hoyong ngadangukeun heula mp3 na, mangga keur ngenalkeun, simkuring masihan link keur download mp3 lagu Kang Doel Sumbang anu judulna Urang Sunda ieu, tapi, kualitasna teu sasae pami Urang meser kaset aslina. (mangga, klik di dieu)


text:
Kujang nyaéta hiji pakarang nu mandiri nu asalna ti wewengkon Jawa Kulon. Kujang munggaran dijieun kira-kira abad ka-8 atawa ka-9, dijieun tina beusi, waja sarta bahan pamor, panjangna kira-kira 20 nepi ka 25 cm sarta beuratna kira-kira 300 gram.
Kujang mangrupa pakakas anu ngagambarkaeun kaseukeutan sarta daya kritis dina kahirupan ogé perlambang kakuatan sarta wawanén pikeun nangtayungan hak sarta ngadegkeun bebeneran. Dina jaman bihari pakakas ieu ngan dipaké ku golongan tinangtu nyaéta para raja, prabu anom, golongan pangiwa, panengen, golongan agamawan, para putri sarta golongan kaum wanoja pinilih, sarta para kokolot.
Dina Wacana sarta Khasanah Kabudayaan Nusantara, Kujang diaku minangka pakarang tradisional masarakat Jawa Barat (Sunda) sarta Kujang dipikawanoh minangka pakarang anu ngabogaan nilei sakral sarta miboga kakuatan magis atawa kakuatan ghoib. Sabagian nu naliti nyébutkeun yén istilah Kujang asalna ti kecap Kudihyang jeung akar kecap Kudi sarta Hyang. Kujang (ogé) asalna ti kecap Ujang, anu hartosna manusa atawa jelema. Manusa anu sakti lir ibarat Prabu Siliwangi. Manusa anu sampurna dihareupeun Alloh sarta miboga derajat Ma'rifat anu luhur.
“…Ganjaran nu belapati, satria santosa iman, Raden teu burung dileler, jimat kujang nu utama, pikeun neruskeun lampah, pangjurung ngapung ka manggung, pamuka lawang ka Sunan. Cangkingan lalaki langit, wangkingan lalanang jagat, wewesen leber wawanen, saratna sapira kujang nanging jadi lantaran, Sunan Ambu mikayungyun, para jawara ngaraksa. Kujang the dipake ciri, pusaka Tanah Pasundan, ciciren gede wewesen, pantang lumpat ngandar jangjang, ngeok eleh ku bikang, saur galur nu cacatur, kujang dua pangadekna…”
Ampir sabagian ti masyarakat Jawa Barat apal kana kujang. Tapi, teu loba ti maranéhanana anu nyaho leuwih jero latar sajarah atawa simbol - simbol hartian di balik kujang (kalébét simkuring pribados pangintén hiks...). Kujang ngan nu di pikanyaho teh ngan saukur sawatés sajenis pakarang has Sunda jéng wangun anu ngabogaan tungtung nu seukeut/ runcing. Saleuwihna meureun, Kujang ngan dipikanyaho minangka lambang pamaréntah Propinsi Jawa barat wungkul atawa sanjata khas Sunda.
Alhamdulillah dugi ka deungeut ayeuna sanajan teu acan ngagaduhan Kujang dibumi “sakadar kangge cindera mata hiasan dina tembok tapi simkuring parantos ninggal tur nyépég langsung eta sanjata has sunda teh” basa dina kasempetan ngiriungan ririuangan di Bandung, buatana Bapak Hadian Wasita Saleh – Dosen ITENAS (Institut Teknologi Nasional), atanapi nu akrab disapa Kang Hadian, sareng simkuring gaduh dua tawis katinéng “leres kitu istilahna? Hehe” dua Bros kujang warna emas ti salah sawios pangurus situs kujangpamor.com , hatur nuhun :P
Mangga saupamina para dulur – dulur ngagaduhan minat hoyong terang langkung jero ngenaan Kujang tiasa ngabujéngan bae situsna di kujangpamor.com sakantenan tiasa oge pesen/ balanja online kujang dina situs pengembangan budaya kujang eta.
Cag ah, InsyaAlloh sanes waktos dicukruk langkung jero.
Baktos simkuring, Lilis Mayasari/ LieZMaya.
Gambar: Kujangpamor.com (dokumentasi simkuring pribados.Sumber ti sababaraha rujukan Website dina Google
Hapuntén boh bilih aya kalepatan dina artikel nu parantos disérat ku simkuring diluhur.
Tutumbu Carita diluhur:


text:
Tongo
Tongo (Pthirus pubis) nyaéta kutu/serangga parasit anu dipikaceuceub kusabab matuh dina baga manusa, tapi kungsi ogé kapanggih dina bulu panon, anu hirupna tina nyeuseup getih. Nepi ka kiwari, ieu kutu ukur kapanggih nyayang di manusa, najan aya ogé dulur deukeutna (Pthirus gorillae) anu nyayang di Gorila.
Daptar eusi
Klasifikasi[édit | sunting sumber]
Dina dunya médis, dicoco tongo disebutna 'phthiriasis pubis', anapon mun dicocona dina kongkolak panon disebut phthiriasis palpebrarum.[1]
Tanda jeung gejala[édit | sunting sumber]
Gejala utama dicoco tongo nyaéta ateul, utamana dina lebah anu katutupan baok, balukar tina hipersénsitivitas kana ciduh tongo, anu bakal leuwih parna sanggeus leuwih ti dua minggu ti saprak munggaran dicoco. Tapak nyocona kadang katémbong biru-kulawu (maculae caeruleae) anu bisa awét nepi ka sababaraha poé.
Tépa[édit | sunting sumber]
Ilaharna, tongo pindah jalma ku cara tepung awak, utamana sapatemon. Di nu saimah, tépana bisa ngaliwatan anduk anu dipaké bareng, pakéan, kasur, atawa klosét.
Natambaan[édit | sunting sumber]
Tongo bisa ditatambaan ku krim 1% Permethrin jeung pyrethrin. Sanggeus kitu, hadéna mah baokna diparas jeung disisir pikeun ngaleungitkeun tongo jeung lisana nu geus paraéh. Lian ti éta, sakur sepré kudu diganti. Pikeun maéhan tongo nu bisa jadi aya dina sepré, éta sepré kudu dipalastikan sing pageuh ngarah euweuh hawa, sarta disimpen heula salila lima welas poé, terus diseuseuh.
Baca ogé[édit | sunting sumber]
Rujukan[édit | sunting sumber]
- Crab louse. Wikipédia basa Inggris (disalin 14 Juli 2010).
- ↑ Manjunatha NP, Jayamanne GR, Desai SP, Moss TR, Lalik J, Woodland A. Pediculosis pubis: presentation to ophthalmologist as phthriasis palpebrarum associated with corneal epithelial keratitis. Int. J. STD AIDS 2006; 17: 424-426


text:
Daptar nagara di Amérika Kalér
Di handap ieu nyaéta Daptar nagara di Amérika Kalér
Nagara daulat[édit | sunting sumber]
- Citakan:Country data USA Amérika Sarikat
- Citakan:Country data Antigua and Barbuda Antigua jeung Barbuda
- Bahama
- Citakan:Country data Barbados
- Citakan:Country data Belize Bélis
- Citakan:Country data Dominica Dominika
- Dominika, Rép.
- Citakan:Country data El Salvador Él Salvador
- Citakan:Country data Grenada Grénada
- Citakan:Country data Guatemala Guatémala
- Citakan:Country data Haiti
- Citakan:Country data Honduras
- Citakan:Country data Jamaica Jamaika
- Citakan:Country data Costa Rica Kosta Rika
- Kuba
- Méksiko
- Citakan:Country data Nicaragua Nikaragua
- Perancis
- Citakan:Country data Panama
- Citakan:Country data Saint Kitts and Nevis St. Kitts jeung Névis
- Citakan:Country data Saint Lucia Saint Lusia
- Citakan:Country data Saint Vincent and the Grenadines St. Vincent jeung Grénadin
- Citakan:Country data Trinidad and Tobago Trinidad jeung Tobago
- Walanda


text:
Ku Wahyu Wibisana
Di Kebon Binatang Ujang kungsi olohok, basa dibèjaan yèn sato nu keur dilalajoan ku Ujang tèh ngaranna “peucang”. Meureun inget kana dongèng”Sakadang Peucang” anu kamashur pinterna tèa Ujang tèh.
Da èta baè Ujang makè nanya ”Geuning tiasa dikerem, Apa?”
Apa ngarti pisan kana èta pertanyaan tèh. Sihorèng bèda pisan dongèng jeung kanyataan mah, nya Ujang? Cèk dina dongèng, peucang tèh kitu…kitu…kitu…, ari dina kanyataan bet kieu—sarua kawas sato liana, bisa ditèwak tuluy dikandangan, teu bisaeun hojah. Tuh kawas maung nu cenah kungsi sieuneun ku seupah peucang, da disangkana getih maung nu tas dikerekeb ku manèhna. Atawa kawas itu tuh buaya nu kungsi dililito, basa sakadang peucang rèk meuntas walungan tèa. Teu bèda jeung gajah nu keur ngacung-ngacung tulalèna tuh, nu cèk ujaring dongèng kungsi kabur deui ka Sumatra dumèh diasongan cucuk landak ku sakadang peucang.
Enya, sarua jeung sasatoan liana nu cèk sahibul-dongèng mah kungsi kapèpèd ku akal peucang. Buktina di Kebon Binatang mah kabèh ogè dikandangan, dikurungan, atawa dikerembeng supaya teu bisaeun leupas.
“Ku naon Apa peucang tiasa dikerem?” Ujang nanya deui.
Ku dibalikanana èta pertanyaan, bet Apa jadi enya-enya mikiran pijawabeunana. Dipikiran sotèh dumèh nyaho, yèn upama dicaritakeun sajalantrahna—yèn pinterna Sakadang Peucang tèh wungkul dina dongèng ciciptan manusa—dina hatè Ujang pasti aya nu ujug-ujug leungit. Nya èta hiji kaèndahan nu geus lila ngagenclang dina panyipta Ujang. Mun dina kembang mah hiji kaèndahan nu salawasna mekar tur meleber angin-anginan nyeungitan alam batin Ujang. Éta kaèndahan tèh ayana dilantarankeun ku terapna eusi dongèng nu mindeng ku Apa digelendutkeun.
“Apan ditèwak heula ti leuweung.” Apa nèmbalan bari rèt kana beungeut Ujang nu katèmbongna bangun bengong kènèh, neges-neges rupa peucang.
“Tiasa ditèwak?” Sora pertanyaan Ujang dicentokkeun bangun teu percaya, yèn peucang bisa diboro atawa ditèwak.
Ku Apa dijawab: “Tiasa ditèwak ku jalmi mah.”
Ti dinya Ujang bet terus ngalelekan beungeut Apa, kawas nu teu pati percaya kana katerangan Apa bieu. Ujang hayang maca paroman Apa, naha aya riukna atawa euweuh, naha bohong atawa bener.
Bisa jadi ahirna mah Ujang tèh percaya, komo sanggeus ku Apa dièmbohan ku ucapan kieu, “Tiasa ditèwak peucang tèh nya Ujang, ku jalmi sapertos Ujang mah.”
Sanggeus kitu katèmbong rengkeng-rengkeng beungeut Ujang tèh ngendoran. Perkara peucang, hiji masalah nu geus ngaganggu pikiran Ujang, harita geus kajawab, jigana. Ku kituna Apa asa geus ngarèngsèkeun hiji pagawèan kalawan hasil, nyaèta mèrè katerangan nepi ka Ujang jadi ngarti.
Tapi naha Ujang bet kalah nanya deui, majarkeun tèh, “Ari ieu tèh peucang jaman baheula tèa, Apa?”
Seuri Apa miring èta pertanyaan tèh. Teuing ku talètè hidep tèh, Anaking. Bisa jadi Ujang keukeuh teu percaya, yèn sakadang peucang dina dongèng jaman baheula tèa bisa dihinakeun saperti peucang ieu, ditèwak tuluy dikerembeng ku ram kawat.
Nya kitu Anaking, demi kaèndahan nu mekar kènèh dina hatè Ujang, Apa teu wasa ngaganggu.
“Peucang bodo nya Apa ieu mah,” Ujang ahirna nyieun kasimpulan sorangan.
Apa unggut bari dina hatè mah ngarasa, yèn kaèndahan nu aya dina hatè Ujang tèh nepi ka harita mekar kènèh, can waktuna layu.
Tina Anaking Jimat Awaking, Karya Wahyu Wibisana


text:
Jarapah
Jarapah (Giraffa camelopardalis) nyaéta sato anggota Girraffidae anu disebut "si beuheung panjang" alatan beuheungna panjang.[1] Jangkungna bisa ngahontal 5,5 m atawa leuwih.[1] Sato ieu boga tonggong anu condong jeung buntut nu panjang.[1] Awakna boga warna coklat rada konéng[ kalayan kotak cokelat semu beureum.[1] Sumebarna nyaéta di wewengkon Afrika, utamana Sudan, Somalia, nepi ka Afrika Kidul.[1]
Daptar eusi
Déskripsi[édit | sunting sumber]
Jarapah miboga tanduk anu sipatna permanen jumlahna 2 atau 4 siki tanduk di penclut sirahna.[1] Sajaba ti éta ogé jarapah ngabogaan bénjolan-bénjolan tulang antara tulang di antara panon kénca sarta panon katuhu anu disebut tanduk kalima.[1] Jarapah ngabogaan 32 siki huntu anu diadaptasi pikeun prosés daharna.[1] Sato ieu ogé ngabogaan sihung anu rubak pikeun mantuan huntu nu hareup.[1] Huntu ieu condong dipaké nyisir daun-daun sarta tatangkalan sarta semak perdu.[1]
Si Jantung Kuat[édit | sunting sumber]
Unikna ti jarapah nyaéta pangabisa jantungna anu ngompa getih ambéh ngahontal otak anu perenahna cukup jauh sarta luhur.[1] Sabot beuheungna ajeg, tekenan getihna 200 mm Hg.[1] Sedengkeun dina sabot beuheung diturunkeun tekenan getihna 175 mm.[1] Kaayaan ieu disababkeun ayana katup-katup dina artéri di sapanjang beuheungna anu boga fungsi pikeun ngurangan tekenan getih.[1] Lamun lumangsung dina manusa, tekanan kasebut bisa ngabalukarkeun pati.[1] Jantung jarapah anu beuratna 11 kg boga fungsi pikeun nyuplai getih saloba 60 léter/menit.
Pertahanan diri[édit | sunting sumber]
Jarapah umumna hirup di stépa, wewengkon satengah padang keusik , atawa padang jukut sabana.[1] Jarapah aktip néangan kadaharan isuk-isuk sarta pasosoré.[1] Di habitat aslina jarapah dahar daun tutuwuhan polong-polongan, contona akasia sarta mimosa.[1] Lamun aya cai, jarapah bisa nginum saloba 9 liter perminggu.[1] Lamun euweuh cai, jarapah sanggup henteu nginum nepi ka sababaraha minggu.[1] Komo di wewengkon angar jarapah sanggup teu nginum salila 7 bulan.[1] Pikeun ngabéla diri ti prédator (singa, macan tutul, sarta buaya) jarapah ngagunakeun suku hareupeunana minangka pakarang.[1] Tajongan suku hareup jarapah pohara kuatna. Nepi ka bisa ngaremukkeun tulang rusuk singa.[1]
Ékologi[édit | sunting sumber]
Biasana patali jeung Akasia, Commiphora sarta Combretum savana, tapi maranéhanana ogé lumangsung saeutik di leuweung Miombo Brachystegia sarta di leuweung Isoberlina, di Kamerun. Jarapah nyaéta sato nu selektif, kalayan spésies Acacia anu nyieun saloba-loba kadaharan nu bisa dihontalna, tapi ogé spesies ti Balanites, Commiphora, Detarium, Boscia, Combretum, Ziziphus sarta Grewia.[2]


text:
Wilujeng mayunan sasih shiam 1432 Hijriah, mugia dipasihan kasehatan, kakuatan nikmat iman tur Islam dina ngajelankeun sadaya Ibadah dina sasih suci ieu, mugia janten berkah kenging hidayah tur rohmat ti Gusti Alloh SWT. mugia sasih shiam ieu langkung khusyuk, langsung seer getol paboro – boro kana kahadean ti taun kamari nu parantos kalangkung.
Simkuring nyuhunkeun neda hapunten kangge samudaya kalepatan tur khilaf simkuring kangge dulur – dulur sadaya.
Salam baktos simkuring,
Lilis Mayasari/ lieZMaya.


text:
Kupat
Kupat nyaéta kaolahan has Asia Tenggara maritim dijieunna tina bahan dasar béas nu dibungkus ku anyaman janur. Kupat sok mindeng kapanggih dina poé lebaran nalika umat Islam ngarayakeun réngséna bula Ramadhan.
Kaolahan has anu maké kupat téh diantarana kupat tahu, loték (Sunda), Grabag (Magelang), kupat glabet (Tegal), coto Makassar, jeung gado-gado (Betawi). Kupat ogé sok dipaké pikeun batur ngadahar saté, sanajan leuwih umumna mah ku lontong. Iwal di Indonésia, kupat ogé kapanggih di Malaysia, Brunéi, jeun Singapura. Di Filipina ogé aya “bugnoy” anu méh sarupa jeung kupat tapi maké pola anyaman anu béda[1].
Wangun kupat umumna pasagi atawa jajaran génjang tapi réa ogé wangun kupat séjénna kalawan maké pola anyaman nu rupa-rupa. Bahan nu dipaké pikeun nyieun kupat perlu dipilih janur anu boga kualitas nu hadé nyaéta anu panjang, teu pati ngora jeung teu kolot teuing.
Daptar eusi
Kagunaan lian[édit | sunting sumber]
Di sababaraha wewengkon di pulo Jawa, kupat téh mindeng digantungkeun di luhur (lawang) panto imah pikeun sarupa jimat. Masarakat di éta wewengkon téh masih kénéh nyepeng tradisi pikeun teu nyieun kupat di poé-poé nu biasa, nu antukna kupat ngan saukur dijieun nalika waktu lebaran nepika saminggu sabadana. Di sababaraha wewengkon séjénna di pulo Jawa aya ogé anu gan saukur nyieun kupat téh di poé ka tuju sabada lebaran hungkul atawa sok disebut “poé kupat”. Di pulo Bali kupat (Bali:kipat) mindeng dijieun sasajén dina upacara adat.
Ngaran lokal[édit | sunting sumber]
- basa Sunda: kupat
- basa Bali: tipat
- basa Banjar: katupat
- basa Betawi: tupat
- basa Cebu: puso
- Basa Filipino: bugnoy
- basa Jawa: kupat
- basa Kapampangan: patupat
- basa Makassar: burasa
- basa Melayu/basa Indonésia: ketupat
- basa Tausug: ta’mu
- basa Tolitoli: kasipat
Tingali Oge[édit | sunting sumber]
Referensi[édit | sunting sumber]
- ↑ Almario, Virgilio, et al. 2010. UP Diksiyonaryong Filipino, 2nd ed. Anvil: Pasig.


text:
RESEP MASAKAN KARE KAMBINGPosted by: / Category: Resep Masakan
Tags: ,, ., .com, .poto, a, ar, as, asam kandis, buah, buah kapulaga, buah-bawang, buat, bumbu, bumbu vegan, bumbu-halus, buncis, bunga, cabai-merah, cara, cara buat kari vegetarian, cara mengolah limpa sapi, cara-membuat-, cengkeh, daging, daun jeruk, ep masakan, esep masakan, fa, g, ge, gulai limpa, gulai limpa sapi, iu, j, jahe, jeroan bumbu rujak bungkus daun pisang, jus, kare, kare limpa, kari, kari jeroan kambing, kari kambing, ketumbar, lengkuas, m, masak gulai limpa padang, masakan, masakan kare, masakan kari, masakanmu.com, memarkan, mengolah limpa masakan padang, mengolah limpa sapi masakan padang, menu, mesin, mu, n, or, pisang, pmasakan, pu, r, re, recep bumbu kare madrash masala, Resep, resep bumbu kari kambing vegan, resep cupcake kukus vegetarian, resep gulai limpa, resep gulai limpa padang, resep gulai limpa sapi, resep gulai limpah sapi padang, resep kambing vegetarian, resep kare kambing/sapi, resep kare limpa, resep karekambing jeroan, resep kari kambing vegetarian, resep kari madras, resep kari sapi madras, resep kari vegan, resep kari vegetarian, resep limpa padang, resep m, resep ma, resep masa, resep masak limpa kambing, Resep Masakan, resep masakan indonesia, resep masakan kare, resep masakan kari, resep masakan kari kambing, resep mengolah limpa, resep opor cengkeh, resep opor lengkuas, resep umami kari jeroan kambing, resepm, resepma, resepmasa, resepmasak, resepmasakan, s, santan-kental, sep masakan, siung-bawang, so, telur, tu, u, us, Vegetarian, w


text:
Cucunguk
Cucunguk (kadang kacalétot jadi cungunguk) mangrupa serangga ti ordo Blattodea (Yun. blatta hartina "cucunguk"), kabagi kana kira 3.500 spésiés cucunguk dina 6 famili. Cucunguk mah aya di mana-mana, iwal di wewengkon kutub jeung pagunungan luhureun 2.000 m (lbl).
Nu ilahar kapanggih, di antarana cucunguk Amérika (Periplaneta americana) nu panjangna 3 cm, cucunguk Jérman (Blattella germanica) nu panjangna 1,5 cm, jeung cucunguk tropis nu kadang leuwih badag. Mun aya di sabudeureun wangunan (komo di jero mah), cucunguk téh dianggap hama.
Daptar eusi
Sajarah évolusionér jeung pancakaki[édit | sunting sumber]
Fosil mirip cucunguk kapanggih ti periode Carboniferous 354–295 juta taun ka tukang. Tapi, ieu fosil mah sigana leuwih deukeut ka rinyuh jeung congcorang. Aya ogé nu nyangka yén justru rinyuh téh turunan cucunguk. Fosil cucunguk 'modéren' aya dina jaman Cretaceous awal. Ku sababaraha éntomolog mah, Mantodea jeung Blattodea téh dihijikeun dina ordo Dictyoptera.
Biologi[édit | sunting sumber]
Sacara umum mah cucunguk téh kaasup omnivora, iwal spésiés Cryptocercus ti Cina jeung Amérika Serikat nu beuki kai. Najan awakna teu bisa nyerna selulosa, cucunguk ieu mah boga hubungan simbiotik jeung protozoa nu nyerna selulosa, sahingga si cucungukna bisa ngala gizina. Cara kieu téh ciples jeung rinyuh, sahingga panalungtikan mutahir mah ngarojong ka ngiserkeun Cryptocercus leuwih deukeut ka rinyuh. Lolobana mah cucunguk téh hirup di wewengkon nu iklimna tropis jeung subtropis. Sababaraha spésiés malah dalit pisan jeung kahirupan sapopoé manusa, sabab 'idek liher'na téh teu jauh ti dapur jeung tempat runtah.
Cucunguk bikang kadang mawa kapsul endog dina tungtung abdoménna. Cucunguk Jérman bikangna mawa kapsul nu ngandung 40-an endog. Kapsul téh bakal dilésotkeun mun geus deukeut ka megar. Kamekaran ti endog nepi ka sawawa méakkeun waktu 3–4 bulan, sedengkeun jangka hirupna bisa nepi ka sataun. Bikangna bisa bisa ngahasilkeun dalapan kapsul endog sapanjang hirupna (300-400 turunan dina kaayaan hadé!).Cucunguk biasa mah leuwih deui. Dina kapsulna bisa ngandung saratusan endog, sahingga saumur hirupna bisa ngahasilkeun sajuta turunan.
Cucunguk pangbadagna nyaéta cucunguk raksasa nu sok ngaliang ti Australia, nu panjangna bisa nepi ka 9 cm sarta beurat 30 gr. Nu rada mapakan téh Blaberus giganteus. Sababaraha waktu ka tukang, kabéjakeun ayana cucunguk raksasa ti wewengkon Kalimantan nu hirup di guha, ukuranana nepi ka 10 cm, tapi gerakna laun[1].
Cucunguk mah lolobana liar peuting (nokturnal), sarta sok ngajauhan cahya. Watek ieu teu lumaku pikeun cucunguk Oriéntal nu sok kairut ku cahya, sahingga jadi hama nu leuwih ngaganggu batan cucunguk biasa.
Cucunguk mangrupakeun salah sahiji serangga pangkuatanana, sabab bisa hirup sabulan tanpa dahar, sarta hirup tanpa hulu saminggu lilana. Cucunguk ogé bisa nahan napas salila 45 menit, ngalaunan pacu jantungna, sarta tahan radiasi [2].
Sababaraha spésiés[édit | sunting sumber]
- Periplaneta americana, cucunguk Amérika
- Eurycotis floridana, cucunguk kai Florida
- Blatta orientalis, cucunguk Oriental
- Blattella germanica, cucunguk Jérman
- Blattella asahinai, cucunguk Asia
- Pycnoscelus surinamensis, cucunguk Suriname
- Supella longipalpa, cucunguk pita coklat
- Periplaneta australasiae, cucunguk Australia
- Periplaneta fuliginosa, cucunguk 'Smokybrown'
- Parcoblatta pennsylvanica, cucunguk kai Pennsylvania
- Periplaneta brunnea, cucunguk Coklat
- Blatta marimantaringisis, cucunguk bau gede hulu
Cucunguk Madagaskar[édit | sunting sumber]
Cucunguk Madagaskar (Gromphadorhina portentosa) nu sok disada téh serangga teu jangjangan ti leuweung Madagaskar. Gawéna nyumput dina sela-sela kulit kai tatangkalan atawa dina tumpukan dangdaunan, ngahakanan sésa tutuwuhan kayaning daun jeung bungbuahan nu ragrag. Cucunguk ieu kaasup organisme ovovivipar, sarta kaasup cucunguk pangbadagna (bisa nepi ka 8 cm).
Prédator nu ngamangsa ieu cucunguk bakal kareuwaskeun ku dua hal: serangga ieu sadana tarik sarta sukuna cucukan. Sora ieu kaluar kawas piriwit nu ngaluarkeun angin tina spirakelna.
Najan hirup di leuweung, cucunguk ieu sok kairut ku cahya ti paimahan, nepi ka nyelendep ka jero. Najan kitu, sato ieu tara ganggu. Malah bakal ingkah mun kaganggu. Sato ieu sok dipaké dina rupa-rupa acara hiburan, sabab, najan pikeun sabagian jalma mah tetep pikageuleuheun, cucunguk ieu teu jangjangan, gerakna laun, sarta teu bau. Cucunguk ieu ogé kungsi dipaké dina ujicoba robot [3].
Paripolah[édit | sunting sumber]
Panalungtikan mutahir di Universitas Florida nunjukkeun yén cucunguk ninggalkeun tapak kimiawi dina taina. Cucunguk lianna bakal nuturkeun tapak ieu ka tempat panyumputan cucunguk lianna, ka tempat nu aya hakaneun atawa cai. Hasil ieu panalungtikan bisa dipaké pikeun ngontrol hama cucunguk, misalna, ku cara méré tapak palsu ka tempat séjén sahingga cucungukna parindah ninggalkeun urang.
Habitat[édit | sunting sumber]
Cucunguk bisa nyaluyukeun manéh jeung rupa-rupa lingkungan, tapi karesepna mah di nu haneut modél di jero wangunan.
Kontrol hama[édit | sunting sumber]
Sangkan aman mah, taya jalan iwal nyimpen sakabéh katuangan dina wadah anu ditutup rapet, wadah runtah kudu ditutupan kalawan rapet, sarta mindeng meresihan dapur jeung rohangan lianna. Saluran-saluran cai nu bocor (sahingga cai ngeuyeumbeu) kudu geuwat dioméan, sarta liang-liang asup ka imah kudu nutup rapet, ulah aya lolongkrang. Mun cucungukna geus asup, bisa ogé maké bahan kimia, misalna asam borat, atawa kapur anu dihususkeun ngusir (maéhan serangga).
Sajarah[édit | sunting sumber]
Sababaraha tulisan heubeul nyebutkeun yén sabangsaning cucunguk téh dipaké salaku ubar. Pedanius Dioscorides (abad ka-1), Kamaluddin Addamiri jeung Abu Hanifah Addainuri (abad ka-9) nawarkeun ramuan ubar tina cucunguk hasil ngagiling atawa hasil ngagodog pikeun ngubaran kasakit ceuli, tatu, jeung kalainan/cacad kandungan.
Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]
- cockroach pictures shares pictures and facts on cockroaches and their behavior, feeding habits and life cycle.
- UC Davis on Cockroaches
- Online Book about Cockroaches
- The Cockroach FAQ
- Transitional Species in Insect Evolution discusses the evolution of termites from cockroach ancestors
- Allpet Roaches for roach enthusiasts
- Cockroaches gallery
Rujukan[édit | sunting sumber]
- Cockroach, Wikipédia édisi basa Inggris (16 Maret 2006)
- Christopher O'Toole (éd.). 2002. Firefly Encyclopedia of Insects and Spiders. ISBN 1-55297-612-2
- Bernhard Klausnitzer. 1987. Insects: Their Biology and Cultural History. ISBN 0-87663-666-0


text:
1. “Para pamiarsa kaom dangu anu mulya “.
Wilujeng tepang deui diana acara, tembang pasundan, anu dipadangkeun ku radio Swara Sunda, kalayan gelombang 105,3 FM di Bandung, sarta biasa midang ti tabuh 10.00 enjing-enjing dugi ka tabuh 11.00.
Wacana diluhur teh mangrupa…
a. Salam pambuka dina siaran c. Acara dina siaran e. Salam panutup dina siaran
b. Bubuka dina siaran d. Panutup siaran
2. “Tembang Pasundan” kecap pasundan asalna tina…
A. Pasundan c. Sundaan e. Sunda-an
B. Sunda d. Pa-sunda-an
3. Dina “Tembang Pasundan” nu diputerkeun teh lagu-lagu…
a. Daerah c. Jawa e. Nasional
b. Sunda d. Kadaerahan
4. “ieu acara teh di asuh ku teh Lilis sareng kang Dadang. Salaku maha biasana, ieu acara teh mangrupa pidangan lagu-lagu POP sunda kiwari. Mangga ka…….
Kang Dadang jeung Teh Lilis disebut…
a. Wartawan c. Penyiar e. Penyair
b. Reporter d. Penyanyi
5. ‘ieu acara teh mangrupa pidangan lagu-lagu POP sunda”.
Lagu-lagu dina kalimah diluhur kaasup kecap rajekan, anu kaasup kana kecap rajekan dwipurwa nyaeta…
a. Dwi murni c. Dwi sasana e. Trilingga
b. Dwi reka d. Dwi purwa
6. Nurutkeun conto dihandap aya sababaraha kecap rejekan, anu kaasup kana kecap rajekan dwipurwa nya eta…
a. Dar-der-dor c. Bobogohan, babarengan e. Punta-penta
b. Cukat-cokot d. Lugas-leungis
7. Ari cengeng mah leutik-leutik oge lada.
Leutik-leutik kaasup kecap rajekan dwimurni nu hartina…
a. Sanajan leutik c. masih leutik e. mani lada
b. Laleutik d. leutik keneh
8. Sakur kecap anu teu acan disopea unsur pangwanguna, disebut…
a. Kecap memet c. Kecap rajekan e. Kontetan
b. Kecap asal d. Kecap rundayan
9. Karangan anu eusina nyaritakeun pangalaman, bisa digolongkeun kana jenis karangan…
a. Deskripsi c. Narasi e. Dongeng
b. Argumentasi d. Eksposisi
10. Carita babad kaasup kana karya sastra wangun…
a. Ugeran c. carita drama e. Farabel
b. Puisi d. Lancaran
11. Carita anu pamohalan, fiktif tur sumberna ku jalan tatalepa disebut…
a. Novel c. Biografi e. Dongeng
b. Carpon d. Otobiografi
12. Dongeng anu nyaritakeun asal-usul kajadian tempat, barang, sasatoan jeung tutuusuhan disebut dongeng…
a. Sasakala c. Fabel e. Legenda
b. Mitos d. Farabel
13. Dua kecap atawa leuwih dihijikeun sarta meiboga harti anu mandiri disebut…
a. Kecap wancahan c. Kecap rajekan e. Kecap rundayan
b. Kecap kantetan d. Kecap asal
14. Dua kecap anu teu bisa dipisahkeun atawa diselapan kecap-kecap sejen disebut…
a. Aneksi c. rakitan anggang e. Satata
b. Compositum d. Babasan
15. Dihandap ieu kaasup kana conto kecap kantetan rakitan dalit, iwal…
a. Rajapati c. Sangu poe e. Panonpoe
b. Gondawesi d. Kacapiring
16. Kecap kantetan anu teu kaasup kana kecap kantetan rakitan anggang (aneksi) nya eta…
a. Sangu poe c. Rajapati e. Bodo alewoh
b. Dahar isuk d. Wajit Cililin
17. Jang Ahmad mah budak ngora keneh tacan oge opat puluh taun buukna geus silalatuan. Silalatuan kecap asalna silalatu anu hartina sarua jeung…
a. Huis c. Kutu e. Sirah
b. Rambut d. Lisa
18. Wangunan anu aya disisi leuweung paragi ngintip sato boroan, bisa oge dipake paniisan, disebut…
a. Pawon c. Karapyak e. Gedogan
b. Karangkeng d. Palalangon
19. Perak : 10 sen, ringgit : 250 sen, satengah : 50 sen.
Jaman baheula mah kuring meuli kurupuk teh kur saringgit hijina teh..… na ari ayeuna robah hargana jadi 200 perak. Saringgit diluhur sarua hartina jeung...
a. 2 perak satengah c. 25 sen e. satelen
b. 250 perak d. 5 sen
20. Si budi keur lalajo ronggeng monyet di alun-alun, teu kanyahoan keur langah, na ari gep teh digegel sukuna ku anak monyet nepi ka geutihan. Anak monyet teh disebutna
a. Pedet c. Menel e. Begog
b. Eneng d. Nanahaon
21. Saprak aya sunami, para pamayang loba nu jadi kuli bangunan ka kota pajar teh sieun aya sunami deui. Kecap pamayang hartina…
a. Juru laden c. Tukang tembok e. tukang kuli di pasar
b. Tukang kuli bangunan d. Tukang ngala laut dilaut
22. Riwayat atawa lalakon hirup hiji jalma dina wangun tulisan nu ditulis ku batur, disebut…
a. Dongeng c. Biografi e. Riwayat hirup
b. Oto Biografi d. Biologi
23. Riwaya thirup anu ditulis ku dirina sorangan tur nyaritakeun kahirupan pribadina, disebut…
a. Sasakala c. Babad e. Biografi
b. Biografi d. Oto Biografi
24. Jejer atawa poko nu dijieun dangding disebut…
a. Guguritan c. Dangding e. Guru wilangan
b. Pupuh d. Guru lagu
25. Sora panungtung diunggal padalisan nu aya dina pupuh, disebut…
a. Pupuh c. Guru lagu e. Gending
b. Dangding d. Guru wilangan
26. Jumlah engang / suku kata dina unggal padalisan disebut…
a. Guru lagu c. Guru wilangan e. Rumpaka lagu
b. Dangding d. Guguritan
27. Pupuh nu lagolong kana pupuh sekar agung, nya eta…
a. Sinom, Dangdanggula, Maskumambang
b. Mijil, Pangkur, Pucung, Wirangrong, Dangdanggula
c. Maskumambang, Sinom, Magatru, Gurisa
d. Kinanti, Sinom, Maskumambang, Durma
e. Kinanti, Sinom, Asmarandana, Dangdanggula
28. Di handap ieu mangrupa pupuh anu kaasup kana pupuh sekar alit, nya eta…
a. Kinanti c. Asmarandana e. Dangdanggula
b. Sinom d. Balakbak
29. Perhatikeun pupuh ieu di handap!
Mun jeung baturna papanggih
Eraeun lamun keur kumpul
Da puguh batur mah rajin
Sabab daria diajar
Pupuh diluhur dina pada lisan kahiji, guru wilangan jeung guru laguna, nya eta…
a. 7 i c. 8 a e. 8 u
b. 8 i d. 8 e
30. Ngomong henteu togmol tapi kujalan tapi kujalan dibalibirkeun disebut…
a. dongeng c. sisindiran e. babasan
b. babasan d. sindir
31. Hiji wangenan sisindiran nu diwangun ku cangkang jeung eusi sastra distukangeun eusi mangrupa tatrucingan (tetbakan) nya eta…
a. Wawangsalan c. Rarkitan e. Rarahulan
b. Paparikan d. Kakawihan
32. Wawangsalan nu teu ka uger ku patokan pupuh nya eta…
a. Bangbalikan lanjaran c. paparikan e. rarakitan
b. Bangbalikan dangding d. guguritan
33. Perhatoskeun wawangsalan dihandap ieu !
1. Teu puguh monyet hideungna
Teu puguh tungtungna
2. Tepi ka leor hejona
Tepi ka antukna
3. Teu beunang ditiru leuweung
Teu beunang dipikasono
4. Teu beunang di mirang sawah
Teu beunang dipika meumeut
Wawangsalan nu kahiji eusina nya eta…
a. Katuk c. Kejo e. Lutung
b. Kaso d. Simeut
34. Wawangsalan nu kahiji jeung katilu nya eta…
a. Lutung jeung simeut c. Katuk jeung simeut e. Katuk jeung kaso
b. Lutung jeung kaso d. Katuk jeung kejo
35. Titenan bagean surat dihandap.
“Sareng Hormat”
Eta bagean teh mangrupakeun…
a. Titimangsa c. Nomer surat e. Kop surat
b. Salam bubuka d. Ngaran alamat
36. Surat teh mangrupakeun alat…
a. Akomodasi c. Komunikasi e. Alat pameungkeut
b. Birokrasi d. Transportasi
37. Perkara nu teu nyampak dina surat pribadi nya eta…
a. Alamat nu dituju c. salam bubuka e. nomor surat
b. Titimangsa d. ngaran nu ngirim surat
38. Rarangken anu ditulis diluhureun lambang aksara dasar, nya eta…
a. Panghulu, pamemet, paneuleung, panglayar, panyekek
b. Panyulu, panyakra, panyilu
c. Paneleng, panolong, paneuleung
d. Panyuku, panglayar, pameleng, panolong
e. Panghulu, paneleng, panolong, paneuleung
39. Aksara sunda ngalagena “ ka, ca, na “ nya eta...
a. ……. c. ……….. e. ……….
b. ……. d. ……….
40. Aksara vokal sunda “ a, i, u “ nya eta….
a. ……. c. ……….. e. ……….
b. ……. d. ……….
I. Jawab kujawaban anu singket tur jelas, kalawan bener !
1. Tarjemahkeun pribahasa dihandap ieu tina basa sunda kana basa Indonesia !
a. Kawas cai dina daun taleus.
b. Cikaracak ninggang batu, laun-laun jadi legok.
2. Jelaskeun kecap kontetan !
a. Rakit dalit (compositum)
b. Rakit anggang (aneksi)
Masing-masing jeung contona.
3. Tulis aksara sunda.
Aksara suara / aksara hirup nu disebut hurup vokal sunda !
4. Naon bedana nyaritakeun pangalaman jeung nyaritakeun dongeng, cek pamahaman hidep !
5. Tulis minimal 10 aksara sunda ngalagena cacakan sunda asli !


text:
Préféktur Kyoto
Préféktur Kyōto (京都府 Kyōto-fu?) bagean di wewengkon Kinki di Pulau Honshū, Jepang. Ibukotana Kyoto.
Daptar eusi
Kota-kota[édit | sunting sumber]
Di Prefektur Kyoto aya 15 kota.
Kacamatan jeung desa[édit | sunting sumber]
Di handap ieu kacamatan jeung desa di unggal distrik.
Kota sobat[édit | sunting sumber]
Prefektur Kyoto Prefecture ngabogaan kota sobat jeung kota-kota:
- Propinsi Shaanxi di People's Republic of China
- Yogyakarta di Indonesia
- Nagara Bagean Oklahoma di Amerika
- Leningrad Oblast di Russia
- Edinburgh di Skotlandia
Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]
- Ramatloka resmi Préféktur Kyoto (Basa Inggris)
- Pusat Internasional Préféktur Kyoto
- Pituduh Kahirupan Sapopoe di Préféktur Kyoto
- Asosiasi Wisata Kyoto
- Kyoto Visitors Guide


text:
Serat Kanayagan
Daptar eusi
Wangenan[édit | sunting sumber]
Serat Kanayagan nyaéta sistim nuliskeun karawitan, boh sekar, boh gending, dina paélmuan musik umum disebut notasi.[1] Anapon serat kanayagan dipikawanoh ogé minangka titi laras.[1] Serat ngandung harti tulisan, dina hal ieu tulisan seni swara, mangrupa titi laras sagemblengna.[2] Kanayagan, jangkar kecapna nayaga ngandung harti nabeuh/ ngagending.[2] Parabot ngagending disebutna waditra.[2]
Fungsi Serat Kanayagan[édit | sunting sumber]
- Dokuméntasi dina wangun tinulis boh lagu boh gending;[1]
- Sangkan leuwih gampang dina prosés diajar-ngajar karawitan;[1]
- Sangkan gampang dina prosés nyiptakeun atawa nyusun karya karawitan;[1]
- Mangrupa obyék panalungtikan anu aya hubunganana jeung karya karawitan, bohkarya-karya jaman baheula, boh karya-karya kiwari.[1]
Purwaswara jeung Murdaswara[édit | sunting sumber]
purwa swara ngandung harti asal swara atawa anu ngabogaan sora asal/ mimiti, maksudna sora jelema.[2] Murdaswara teu ngabogaan sora, ukur mangrupa lambang swara anu bisa pindah-pindah.[2] Purwaswara ditulis ku aksara Latén kapital, sedengkeun murdaswara ditulis ku angka ti angka 1 tepi ka 5.[2]
Serat Kanayagan Da-Mi-Na-Ti-La[édit | sunting sumber]
Serat Kanayagan da-mi-na-ti-la diciptakeun ku R. Mahyar Angga Kusumadinata dina taun 1924.[1] Da-mi-na-ti-la téh wancahan tina “Ada minangka pranataning laras” nu hartina gunakeun ieu saméméh aya nu anyar.[1] Lambang nada serat kanayagan da-mi-na-ti-la nyaéta
Aya ogé nada-nada seselan:
Nada-nada seselan aya dina laras pélog jeung Madenda.[1] Aya deui lambang nada pikeun nuduhkeun nada poko, dicokot tina istilah buhun (heubeul)[1]:
Lian ti lambang nada, aya tanda titik (.), tanda enol (0), garis nada, garis matra, tanda rajék (ulang), jeung tanda ligatura.[1]
Catetan


text:
Mediaset
Mediaset nyaeta jaringan televisi komersil utama di Itali nu kantor puseurna di Milan, Lombardy. Jaringannana diadegkeun ku Silvio Berlusconi, tapi kiwari dikadalikeun ku kulawargana ngaliwatan Fininvest nu saham panggedena dipibanda ku Silvio Berlusconi sorangan.
Loba studiona aya di Milano 2, wewengkon Milan nu pangmunggarannana aya TeleMilano (kiwari katelah Canale 5).
Alatan padeudeukeut, Malta, hiji pulo di Sisilia oge bisa nangkep siarannana.
Daptar eusi
Saluran Nasional[édit | sunting sumber]
Mediaset ngadalikeun opat saluran terestrial bebas (tilu make basa Itali tur hiji make basa Spanyol):
Saluran DTT[édit | sunting sumber]
- Boing (51% Mediaset, 49% Turner Broadcasting System), Free To Air
- Mediashopping, Free To Air
- Mediaset Premium, Pay Per View
- IRIS, PIlem jeung teater, bebas ti 30 Nopember 2007
Saluran satelit[édit | sunting sumber]
Tepi ka 31 Desember 2005, aya opat saluran satelit deui nu dipibanda ku Mediaset tur di-crypted ku Sky Italia: Duel Tv, Happy Channel, IT Italia Teen Television jeung MT Channel.


text:
Hileud sutra
Hileud sutra (Bombyx mori, Latin: "hileud sutra tangkal murbéy") nyaéta larva sabangsa kukupu (Ind. ngengat) nu penting pisan sacara ékonomis salaku produsén sutra. Kadaharan hileud sutra ngan ukur daun murbéy; asalna mah ti wewengkon kalér Cina.
Katelah hileud sutra taya lian kusabab mémang hileud ieu téh nganyam kepompongna tina sutra kasar. Kepompong ieu dijieun tina salambar sutra kasar nu nyambung nepi ka panjangna 300-900 méter.
Hileud sutra mah rewog, terus-terusan ngahakanan daun murbéy, sahingga tumuwuhna morontod. Nalika huluna robah kelir jadi semu poék, hartina sakeudeung deui bakal ganti kulit. Sanggeus ganti kulit kira opat kali, awakna robah jadi semu konéng, sedengkeun kulitna jadi leuwih manteng, nu ngandung harti si hileud téh rék ngabulen manéh ku kepompong sutra téa. Mun hileudna diantepkeun kaluar tina kepompong sacara alami, serat sutrana bakal diteukteuk pondok sahingga moal kapaké ku urang. Ku kituna, kepompongna dipasak na cai nu ngagolak, sahingga hileud sutrana paéh sarta kepompongna leuwih gampang diudar. Hileud sutrana kadang ogé sok didahar.
Ngengat nu geus sawawa teu bisa hiber, dipiara pikeun ngahasilkeun sutra. Lébar jangjangna kira dua inci, awakna buluan bodas. Kusabab ajén sajarah jeung ékonomisna, génom hileud sutra geus dijadikeun objék panalungtikan modérn.
Legénda[édit | sunting sumber]
Di Cina, aya carita nu nyebutkeun yén sutra hileud sutra kapanggihna nu hiji ratu nu ngaranna Xi Ling-Shi (Cina: 嫘祖; pinyin: Léi Zǔ). Anjeunna keur kukurilingan nalika manggihan hileud éta téh. barang ditoél, ujug-ujug kaluar serat sutra nu beuki lila beuki ngabulen raramoanana sahingga karasa haneut. nalika sutrana geus béak, lajeng anjeunna ningal aya kepompong leutik. sakedét nétra, anjeunna lajeng sadar yén kepompong éta téh mangrupakeun sumber sutra. Saatosna kitu, anjeunna lajeng ngajarkeun ka bangsana cara migunakeun/ngamangpaatkeun sutra.
Mangpaat médis[édit | sunting sumber]
Hileud sutra mangrupakeun sumber ubar tradisional Cina "bombyx batryticatus" atawa "hileud sutra heuras" (Cina Basajan: 僵蚕; Cina Tradisional: 僵蠶; pinyin: jiāngcán), nyaéta awak hileud nu geus digaringkeun nu asalna tina larva hambalan ka-4-5 nu paéh alatan kasakit white muscadine nu dibalukarkeun ku inféksi jamur Beauveria bassiana.
Sumber rujukan[édit | sunting sumber]
- Silkworm ti Wikipédia basa Inggris, disalin ping 14 Séptémber 2005


text:
Kembang cula kembang tanjung, kembang sagala domdoman
Rek sabulan rek sataun, moal weleh diantosan..
[ Hendripamungkasred ]
Mulung tanjung tengah gunung, meunang cangkilung saguruntul
Nurus tunjung mbah dukun, ceunah nulung malah rahul
Pedah kuring kuralang kuriling, ucing ge'ring ngahariring
Tengah peuting jempaling jempling, kuring nyaring hayang ngising
Hayu mupu tiwu, ohan malah mobok pagu
Huntu linu murukusaunu, bongan tara ngosok huntu
Ka Jampang mawa pakarang, ajang pe'rang makalangan
Ka akang naha sale'mpang, akang sayang ngan ka yayang
Kaso pondok kaso panjang, kaso ngaroyong ka mimbar
Sono mondok sono nganjang, sono ngaloyor ka kamar
Saha we nu bade nyangke, kamari abdi nu ngajagi
Bebende nu hade hate, pamatri ati nu sajati
Colenak enak dicocol, Komo mun tambah kalapa
Beletak pitak ditakol , Poho mun sirah mitoha ..... Hampura abah teu dihaja!!!
Cikaracak ninggang batu, laun-laun jadi legok
Tai cakcak ninggang huntu, laun-laun nya dilebok..
[ Herdipamungkasred ]
Rincik rincang rincik rincang, aya roda na tanjakan
Sidik pisan sidik pisan, nyai teh bogoh ka akang..
[ Herdipamungkasred]
Cikaracak ninggan batu, Laun-laun jadi legok
Nincak ruhak dina batu,Laun-laun ngagorowok
Budak leutik bisa ngapung, Eta kalong ngrana
Botak saeutik jiga celempung, Asa hoyong ngarampa
Iwung bungkulna maju, nangka tangkalna dibabad
Indung tunggul rahayu, Bapak tangkal darajat
Daun hiris dibeungkeutan, dibawa ka juru leuiit
Anu geulis ngadeukeutan hayangeun dibere duit
Opat baris salah nyambung, mun tukang kakara ngabangun
Omat geulis ulah pundung, mun akang kapaksa nyandung
Aya listrik di masigit, caangna kamana - mana
Aya istri jangkung alit, hanyakal geuning waria
Sumber : pantundanpuisisuharto.blogspot.com
Saturday, February 19, 2011
Pantun Lucu Bahasa Sunda | Sisindiran Basa SundaSaturday, February 19, 2011 Posted by kumpulan karya Puisi
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
SILANG SIGEU English Version
Ku : Mamat Sasmita
2003
Poe Minggu ngajak ulin budak ka toko buku, dumeh budak teh ti kamari ngaeh bae hayang buku catetan nu leutik nu kelirna kayas, teuing keur naon, da ditanya teh ukur nyebut keur catetan, atuh ku kuring diayunkeun kahayangna sakalian kuring ge rek neangan buku sejena.
Budak teh jigrah pisan, atuh basa di toko buku budak teh taralang tereleng kaditu kadieu kuring we nu rada kawalahan kudu nutur-nutur jeung mukaan buku bukuna anu ditunjuk, geuning behna mah lain ngan sakadar neangan buku catetan , tapi kalah neangan buku buku bacaan sejena, padahal mah macana ge can pati lancar.
Keur anteng ningalian buku buku, digigireun aya nu ngajanteng, awewe tengah tuwuh, ceuk rarasaan eta awewe teh ret deui ret deui ka palebah kuring, teuing ngahaja ningali ka kuring teuing ngan ukur rarasaan wungkul.
Teu kungsi lila aya nu nepak kana taktak…” Silang…?!”
Sajongjongan kuring ukur ngabigeu, bari panon mah mureleng ka eta awewe nu nepak kana taktak.
Dina hate nginget nginget deui kecap Silang, teu karasa kuring nembalan ..” Sigeu…?”.
Manehna seuri terus ngasongkeun leungeun,…kuring kumejot dina hate mah hayang ngagabrug manehna, tapi asa teu werat lamun kudu kitu teh, atuh kapan manehna teh awewe jeung apan aya ditempat anu rame, jeung ongkoh deuih aya budak nu keur colohok ningali ka kuring.
Enya disebut tengah tuwuh teh asa merenah pisan, buukna geus culcel huis, tapi dangdananana mah matak hookeun keur awewe saumurna mah, geura we buuk sok sanajan geus culcel huis tapi ari modena mah kaayeunakeun, enya ari make cindung mah tapi da ieu mah lain jilbab, ngan saukur disampaykeun, malah mimindengna mah eta cindungna teh nyampay we dina taktak, bajuna gombrang, make pantalon, kewes asa ningali dangdanan Indira Gandhi.
Sasalaman teh rada lila jeung terus silih keukeuweuk, …”Keur naon didieu…?” ceuk manehna, kuring seuri bari ngajawab..” Nya neangan buku atuh ma enya neangan emih kocok didieu…”, manehna nyeuleukeuteuk, enya can poho kuring ge kabeukina kana emih kocok.
“Jeung saha..?!”..ceuk manehna deui.
“Jeung budak….!”
“Incu ieu teh….?”
Kuring teu pati ngawaro kana pananyana, kalah hayoh nitah budak supaya nyolongkrong munjungan “…Tuh salim heula ka Ua..”
“Nu bungsu ieu teh,…boga sabaraha budak teh,..mana indungna..!”
“Indungna mah di imah we, da tadi diajak teh mugen, majarkeun loba seuseuheun..!”
Kuring jeung manehna uplek ngobrol bari nutur nutur bujur budak milihan buku.
Beres babayar, kuring, budak jeung manehna, kaluar ti toko buku, enyaan manehna ngajak nyimpang ka tempat dahar anu ngajual emih kocok.
“ Can robah kabeuki teh..!?” ceuk kuring..
Manehna ukur mesem.
Kuring rarat reret ningalian kana balanjaan manehna…”Meuli buku naon tadi..?”
“Teu meuli buku uing mah, meuli ieu we cet minyak…!”
“Euh…geuning jadi pelukis..?”
Manehna seuri ngaheuheu, “Lain,…ieu mah pesenan incu..!”
Resep ningali manehna ngadahar emih kocok anu cikruh nyuruputna atuh teu kaliwat seuhahna.
“Na geus boga sabaraha incu teh..?”
“Geus gede,…geus di SMP, lain ari ieu budak teh nu bungsu..?”
“Keur ayeuna mah nya cikal nya bungsu, da kakara hiji..!”
“Geuning ku irit..!?”
“Lain irit,….da nyieun mah geus ti bareto mula, ngan jadina nya kakara ieu.,…Geu,…kuring kawin teh meh geus dua puluh tilu taun, kosongna meh tujuh belasan taun, ayeuna ieu budak umurna tujuh taun jalan..!”
“Mintul meureun..!”
“Ah duka teuing, sakieu ge Alhamdulillah geus dipercaya boga budak..!”
Ari budak nu diomongkeun mah anteng we ngahenggoy emih kocok.
“Geu…ari didinya boga budak sabaraha…?”
“Wah budak mah loba ngan anu bener mah ngan tilu, malah geus boga incu ti anu bungsu…!”
“Geuning….na aya budak nu teu bener…!”
“Lain budak teu bener maksud teh budak asuhan, nya sasieureun sabeunyeureun ngilu mantuan barudak jalanan sina sarakola….!”
“Euhh…mulya kacida atuh…!”
Rada lila paheneng heneng. Kuring ngahenggoy emih kocok, sakali sakali mangnyusutkeun leungeun budak ku kertas tisu, da leungeuna baseuh, atuh manehna ge tonggoy kana mangkok emih kocok.
“Lang ari eta buuk teh disemir, asa angger bae siga kitu…?!”
“Alhamdulillah henteu, ieu mah asli atuh, teu wanoh kana ngaran semir buuk…!”
“Eta we asa angger keneh siga baheula, da kuring ge apal teh eta pedah ningali model buuk didinya, moal poho da kungsi nenget nenget ti palebah tukang…!”
“Ari uing mah enyaan kalinglap Geu ka didinya teh, mun seug didinya teu nanya tiheula, kuring mah moal apal..da eta geuning awak teh asa beuki meber…!”
Manehna ngaheuheu seuri.
“Sakieu mah awak teh geus rada ngorotan da opat taun kaliwat mah leuwih beurat, awak leuwih meber, awewe mah kakolotnakeun teh beuki beunghar, beunghar ku beurat awak…!”
Ngobrol di warung emih kocok teh teu lila, da budak noelan bae ngajak balik, sonona mah kacida jeung manehna teh, sanggeus silih bere nomer telepon jeung serelek (serat elektronik, email tea), terus papisah, manehna ngangkleung kana taksi, ari kuring jeung budak mah kana angkot we.
Peutingna mukaan email, muka email ti peuting teh aya sababaraha maksud, kahiji, ngoprek komputer teu kaganggu ku budak, kadua sugan we atuh bakal leuwih cepet da ari peuting mah kapan ngaranna ge peuting euweuh deui batur nu make, katiluna sugan we mayar telepona rada murah.
Serelek teh ngaburudul loba pisan pangpangna mah ti milis urangsunda, eta we da bulan september 2003 nepi ka opat rebuna sabulan teh, jeung geuning aya serelek ti panyeumpxxx@yahoo.com ke ti saha ieu da anyar teu boga babaturan siga kitu, sanggeus dibuka geuning ti Sigeu.
Ku kuring ngahaja di print, dicitak sangkan tumaninah macana, komo mun bari lalangkarakan.
From : panyeumpxxx@yahoo.com
To : heuxxx@hotmail.com
Sent : 13 Okt 2003 22.43
Subject : Inget baheula.
Lang…, ilaing nyaho teu, nulis ieu email teh uing bari bulucun, tadi kira kira jam dalapan peuting uing taranjang hareupeun eunteung satangtung, buuk teu disisiran, atuh beungeut ge teu dipoles ku wedak estu sahinasna, uing neuteup awak sorangan.
Lir keur maca kajujuran, unggal gurat dina awak mawa lacak tapak baheula, ti luhur tina unggal lambar buuk nepi ka tungtung kuku indung suku ting baranyay laku lampah nu inget ti jaman keur budak nepi ka ayeuna, lir pilem nu puter balik, aya nu gagancangan aya nu kacida launa, nepi ka tembres kalakuan ti bubuk leutikna nepi ka nu pangbadagna, kalan kalan kuring seuri, nyeungseurikeun kalakuan sorangan, teuing seuri naon ngarana bisa jadi seuri maur.
Palebah beuteung naha jadi ngabendeleh kieu, ting berehil tapi lain sepir, palebah pingping nu baheula luis teh ayeuna geus ledis, geus euweuh tapakna, nu aya nampuyakna daging nu teu puguh ujud.
Naha uing boga hak ngarasa era pedah awak siga kieu.. atawa naha uing kudu ngewa ka awak sorangan pedah ramijud, dina wujud identitas naon atuh ari uing..?
Loba sora nu ngomong ti ditu ti dieu majarkeun uing begang majarkeun uing gendut, naha bet nu ditempo teh ngan ukur wujudna wungkul, naha pedah urang teh keur dikepung ku deudeuleuan dina televisi, dina koran, majalah, gambar sisi jalan, dina tas, dina dompet ngan ukur awak, beungeut, naha ngan eta anu pang sohehna keur hiji identitas, jeung deui naha pedah uing awewe kalan-kalan sok aya nu ngan ukur ngadeukeutan pedah uing awewe, ngan ukur dijadikeun objek.
Meunang pan lamun uing ngabandingkeun awak jeung mangsa baheula keur meujeuhna ngora (lain, lain kuring haying ngora saumur-umur), keur jaman loba nu ngudag ngudag boh jajaka boh duda, malah aya nu pangkatna jendral. Uing wenang milih, nu jago karate awakna lempay ngalampanyat, atletis, ngeusi, nu pendek beke tapi mobilna dua weuteuh, nu kakara lulus kuliah, nu boga hotel, nu boga villa di Puncak.
Teuing kunaon maranehna ngudag ngudag, da uing tara tatanya, da sigana lamun bareng indit jeung uing, maranehna siga nu kacida bagjana, siga nu ngagondeng widadari meureun, saha nu teu nyaho ka si Non sakota kabupaten mah, si Non nu boga Mercy dina taun harita, awewe geulis ngora keneh sukses usaha.
Ningali awak dina eunteung, nahanya make jorojoy hayang difoto, difoto keur bulucun, hayang ngabandingkeun jeung awak jaman keur ngora, ngan hanjakal teu boga foto jaman keur budak bari bulucun aya ge foto keur umur tilu taun teu make baju, asana mah karek anggeus mandi difoto ku Bapa Almarhum, eta ge bari gegerewekan da embung mandi, dipaksa ku Mamah, ari ku Bapa kalah hayeuh dioconan, kitu dongeng Mamah, da ari kuring mah tong boro inget, ningali fotona ge teu beda we jeung ningali foto sejena jaman keur leutik.
Kulit beuteung ieu, nu kungsi luis, nu kungsi jadi paneuteup lalaki, waktu kuring ngojay di Hotel tilu puluh taun kaliwat, kulit beuteung ieu nu kungsi mendeyang reuneuh, kulit beuteung ieu kungsi….salingkuh.
Lang….ilaing nyaho teu, waktu uing nelepon ka ilaing, supaya ilaing datang ka Hotel, basa urang rek papisah tea, naon pangna uing ngajak papanggih di Hotel..di kamar 26, enya inget keneh da ngahaja neangan kamar nomer 26 teh ambih sarua jeung umur uing harita, sabenerna lain kamarna aya puluhan, tapi di lantai 2 kamar nomer 6.
Ilaing keketrok kana panto, terus uluk salam…”Assalamualaikum..!”, uing harita hareugeueuen, naha kudu dijawab atawa ngan ukur mukakeun panto, uing nyaho lamun aya salam wajib dijawab, ngan asana geus lila tara ngucapkeun salam siga kitu, harita uing ngan ukur mukakeun panto.
Terus ilaing culang cileung neangan korsi keur diuk, nu terusna mah ilaing diuk dina kasur, enya kapan kamar hotel teh leutik, aya eta ge korsi mah tapi harita dieusian ku tas uing, jeung sababaraha buku, buku buku carita silat Cina.
Malah harita ge uing keur ngeukeuweuk buku nu judulna Telaga Darah, geuning ilaing nyerengeh bari ngomong…”Kahade buku eta mah eusina porno…”
Uing teu nembalan harita teh, da enya buku teh porno pas keur dibaca teh anu kituna pisan, puguh we rada era, terus buku teh dialungkeun, asana uing terus nyician cai herang kana gelas disodorkeun ka ilaing.
Lila ngobrol teh pan meh nepi ka jam dua welas peuting, ilaing terus amitan balik, sabenerna mah ku uing teh rek diajak mondok, rek diajak sare sagebrug
Teuing kunaon, uing ge da teu nyaho, ujug ujug jorojoy we aya niat kitu, teuing pedah uing geus lila rarandaan, dina hate uing teh rek mere kenangan ka ilaing atawa….teuing ah uing ge teu ngarti.
Tapi niat kitu teh teu werat diomongkeun, da ilaing hayeuh we ngajak ngobrol soal sajak-sajak jeung carita pondok nu kungsi ku uing dibacakeun waktu siaran, ari rek make tingkah provokatif hate teh asa teu merean, malah dina hate ngagerentes yen ilaing teh lalaki nu teu surti kahayang awwewe.
Sanggeus ilaing mulang, uing cunggelik sorangan, maca buku jadi teu nafsu, harita uing ceurik…henteu ari ceurik gagauran mah ngan ukur rambay cimata, ceurik pedah kunaon uing ge teu nyaho, ngan dina hate asa aya nu ngagerihan
Serelek ti Sigeu panjang ngagebay, ka beh handapna eusina loba ngadadarkeun pangalaman dirina, dina panungtungan serelekna manehna nulis :
Uing teh ayeuna geus loba incu, ti anu bungsu kakara borojol minggu kamari, awewe, lucu geulis. orok beureum keneh roroesan jeung ceurik, uing ge tangtu kitu, kungsi jadi orok beureum.
Lang…sabebenrna mah kabeh anak jeung incu ge eta anak tere, jeung incu tere, da uing mah teu kungsi boga budak, eta teh kabeh ge anak Si Jendral almarhum, ngan pedah ku uing kabeh budakna diurus, lantaran indungna meunang musibah waktu ngalahirkeun anu bungsu.
Geus ah urang geus tunduh rek sare heula, …sono euy hayang ngobrol deui siga baheula.
Kasubuhnakeun kuring nulis email jawaban keur Sigeu :
To : panyeumpxxx@yahoo.com
From : heuxxx@hotmail.com
Sent : 13 Okt 2003 22.43
Subject : Re:Inget baheula.
Geu….geus dikonci pantona..?
Alusna mah samemeh bulucun teh dikonci heula pantona, bisi ujug ujug aya ucing jalu asup kapan matak wegah akibatna, ucing jalu tea atuh sok kumahkar…eh nu kumahkar mah hayam rek ngendognya…., ucing jalu mah bisi ngarontok, nyakar, kapan aya sayang beurit lin...?!.
(heureuy ah…)
Mun teu salah aya nu kungsi nulis majarkeun “awak teh panjara” teuing panjara naon, aya oge anu nyebut awak teh mesin hasrat jeung aya oge nu nyebut diri……bae lah uing mah moal pipilueun ah kana palebah awak mah, da uing ge ayeuna kieu buktina, teuing boga awak teh naha goreng naha alus, nu leuwih penting mah asal sehat, kapan ceuk paribasa ge banda tatalang raga, raga tatalang nyawa.
Geu….nyaho teu…(nurutan didinya..), samemeh nulis ieu serelek teh uing ngambah heula dina internet, neangan gambar awewe nu umurna lima puluh genep taun bari.…bulucun…! na ari burudul teh geuning loba pisan nya…malah aya nu geus umurna dalapan puluh taun sagala….ambuing eta sayang beurit dina kelekna…..geus huisan…..!
Kabina bina nya, bet aya nu daek nembongkeun awak bari bulucun dina umur anu sakitu geus cueutna, enyaan dina internet mah sagala ge aya, abong kena disebut dunya maya, dunya virtual, dunya kabebasan anu alus saalus-alusna aya, nu goreng sagoreng-gorengna aya.
(Hampura Geu nya…uing geus nyipta nyipta awak didinya…ah teu jauh ti model nu ieu lah…..he he…aya huisan…bari kuring nelek-nelek hiji gambar awewe nu geus kolot nu keur bulucun..!!)
Samemeh poe kamari, kuring sakapeung sok ngawawaas jaman baheula, da anu kaimpleng teh hih…angger we didinya teh awewe geulis, ngora, lincah jeung pinter, implengan teh kakara robah poe kamari saprak panggih tea, enya asa ngagebeg geuning geus kolotnya umur teh, urang teu panggih teh aya kana tilu puluh tauna, lain waktu nu sakeudeung tah., urang teh geus jadi aki-aki jeung nini-nini. ( Geu…ari incu nyebutna naon…Nini, Ene, Eyang atawa Oma…ah ma enya nyebut Oma, kapan Oma mah tina basa Walanda lin..?)
Uing mah bulucun teh lamun keur mandi we, eta ge tara nelek-nelek awak sorangan, gebrus we mandi, lantaran lamun ditelek telek sok manggih nu matak kukurayeun (moal dijentrekeun naon nu matak kukurayeun teh bisi disebut buntut Oa…)
Geus ah, lila lila mah bisi jadi cawokah, sarua sono Geu…!
Si Belang tea.
Ti sanggeus ngirim serelek harita, pleng teu nampa deui serelek ti manehna,
1972
Unggal malem Saptu bari lalangkarakan di tempat indekos, bari ngareureuhkeun kacape, sok mindeng ngadengekeun radio, sok ngahaja neangan sora penyiar awewe, nya manggih sora awewe harita teh keur maca hiji sajak, sanggeus beres macana terus ngagalantang nyarita eusina eta sajak, sajak nu dibawakeun teh lolobana sajak rumaja nu idek liher dina dunya cinta.
Hiji waktu kuring ngawanikeun maneh nelepon ka penyiarna, nyaritakeun sajak nu kungsi dibacakeun ku manehna, kuring nelepon teh lain waktu manehna keur ngajomantara, nya nelepon kitu we atuh sakalian kuring ngawanohkeun diri bari nyebutkeun hayang papanggih, hayang kenalan.
Nya ti harita kuring wawawuhan jeung manehna, kuring nanya manehna, nanya ngaran nu sabenerna, manehna teh teu ngajawab kalawan saerewelena atuh kuring ge teu mere ngaran nu benerna, lantaran mimiti panggih teh kuirng make kaos belang manehna ngageroan kuring Si Belang, teuing meureun asa kurang merenah tungtungna lamun ngageroan teh nyebut Silang, atuh kuring ge ngageroan ka manehna teh Si Geulis sok terus disebut Sigeu.
Geulis, enya da geulis atuh manehna teh geura we awak jangkung ukur beda tilu senti jeung kuring ge, awak ngeusi disebut begang henteu, disebut montok henteu, donto meureun babasaanana teh, ari beuebeungeutan rada rada siga bentang pilem , sahanya poho deui ngaranna, ngan ieu mah beungeut Sunda, geulis Sunda.
Mun aya nu nyebut Silang ka kuring pasti manehna, kiru deui lamun nyebut Sigeu bisa dipastikeun kuring nyebut manehna.
Dina ngabasakeun teh sok teu puguh sakapeung kuring, uing, didinya, ilaing kalan-kalan ana jeung ente, sok sanajan umur kuring leuwih ngora, manehna teu nganggap dirina leuwih kolot anu kudu dihormat. Umur kuring 23 taun ari manehna geus nincak 26 taun.
Lila wawawuhan teh, sataun leuwih,
Papisah soteh pedah kuring kudu miang ka luar jawa, pindah dines, nya peuting harita kuring nepungan manehna di kamar 26 di hiji hotel, keur kenang-kenangan manehna mere pulpen, ceuk manehna “Mun nulis surat keur uing kudu make pulpen ieu, mun teu make pulpen ieu mah uing moal ngabales…”.
Dikangaranan pulpen, kakara ge sababaraha poe ge geus leungit, teuing kamana, atuh kuring nulis surat ka manehna make pulpen sejen, enyaan lebeng euweuh balesan.
2004
Kuring narima deui serelek ti manehna eusina teu panjang “….Lang uing rek jarah, rek munggah haji, do’akeun nya,…..jeung hampura bisi aya dosa boh nu karasa boh nu teu karasa, ari ente geus ka haji..?, mun encan mah sok we kukumpul keur ongksona ti ayeuna,…..eh uing ge ongkosna lain meunang kukumpul tapi pamere ti anak tere nu panggedena…”
Kuring maca serelekna teh sababaraha balikan, ….dina hate ngucap sukur jeung ngadoakeun sangkan inyana salamet, jeung jadi hajjah anu mabrurroh.
Teuing tah lamun geus balik ti Mekah, naha make tiung wungkul atawa ganti jadi make jilbab, atawa naha bakal eureun buukna make semir.
Serelek ti manehna ku kuring teu dibales, angkanan teh engke we satutas manehna munggah haji rek manggihan, rek didatangan, bari jeung rek aya nu ditanyakeun sabab dina serelekna nyebutkeun kungsi ngandeg, tapi dina serelek eta keneh nyebutkeun teu boga budak.
Cilengkrang Desember 2004.


text:
Soto Hayam
Soto Hayam, nyaéta kadaharan has Indonésia anu dijieun tina kaldu daging sarta sayuran.[1] Daging anu pang mindeng dipaké nyaéta sapi sarta hayam.[1] Sagala rupa wewengkon di Indonésia ngabogaan jenis soto sorangan, kalayan kandungan anu berbeda-beda, contona Soto Kadiri soto Madura, soto Betawi, soto Padang, soto Bandung, soto Sokaraja, soto Banjar, soto Medan, soto Makassar.[1] Soto ogé dingaranan nurutkeun kandunganna, contona soto kotok, soto babat, soto embé.[1]Soto ngabogaan loba kamiripan kalayan sop.[1]
Alatan aya sawatara jenis soto di Indonésia, unggal soto miboga cara penyajian anu beda-beda.[1] Soto bisa disajikeun kalayan sagala rupa lauk, contona krupuk, perkedel, emping melinjo, sambal, saus kacang, sarta nu séjénna.[1] Sarta ogé ogé jeung tambahan séjénna kawas saté endog pindang, saté kerang, jeruk limau, koya (campuran tumpukan kerupuk jeung bawang bodas) dll.[1] Soto biasana dihidangkan jeung sangu minangka menu utama.[1] Tapi, lolobana soto disajikeun sacara misah jeung sangu, kawas Soto Betawi, Soto Padang.[1] Tapi, aya ogé anu disajikeun babarengan jeung sangu atawa soto campur sangu, contona Soto Kudus.[1] Sajaba ti éta, aya ogé soto anu disajikeun kalayan lontong atawa sangu anu geus dimasak kalayan dibungkus daun cau, contona Coto Makassar.[1] Saterusna, aya ogé anu maké mie, sarta lain sangu minangka menu pokona, contona Soto Mie Bogor.[1] Soto Hayam, pohara sedep samara kalduna, leuwih sedep deui Soto Hayam lamun ditambah sambelna.[2]
Resép Soto Hayam[édit | sunting sumber]
Bahan[édit | sunting sumber]
1 Hayam dikulub jeung cai sacukupna
5 endog kulub
2 Kentang kulub
Togé sacukupna
Keripik kentang
Bawang beureum goréng sacukupna
Laja 2 cm
Sereh 1 btg
uyah, lada, gula
Jeruk nipis
Daun bawang, saledri iris lemes.[2]
Samara[édit | sunting sumber]
Bawang beureum 3
Bawang bodas 5 siung
Jahe 1 cm
Konéng 1 cm
Kemiri 5 bh
.[2]
Cara masak[édit | sunting sumber]
- Hayam rebusan di suir-suir,
- Asupkeun samara lemes, sereh, laja, uyah, gula, lada kana kaldu hayam nepi ka ngagolak,
- Sajikan di mangkok kalayan nyusun endog, toge, kentang kulub, suiran hayam sarta siram kalayan kuah, taburi bawang beureum goréng, daum bawang, saledri diluhurna sarta tambahan perasan jeruk nipis.
[2]
Sambal Soto[édit | sunting sumber]
Cabe rawit 5 dikulub, haluskeun béré saeutik uyah sarta béré saeutik cai kaldu panas.[2]


text:
Warta Sunda • Sosial Budaya • Jumaah, 24 Agustus 2012 22:38
(SundaNews, Ciamis) Sanajan geus H+5 Lebaran, tapi Situ Léngkong Panjalu henteu saateun ku pengunjung. Masih kénéh aya wisatawan anu nyésakeun waktu pikeun nganjang tur balayar di Situ Léngkong Panjalu. Mémang, raména henteu siga poé kahiji jeung kadua Lebaran. Kitu nu katiténan ku SundNews, Jumaah (24/08/2012).
Pangna Situ Léngkong Panjalu teu weléh haneuteun, lantaran anu ngajugjug ka Situ Panjalu mah dibagi dua tujuan. Aya nu rék ulin, jeung aya nu réh jarah ka makam di Nusagedé, nu perenahna di satengahing Situ Léngkong. Lolobana anu jarah ka makam Nusagedé téh jolna ti wétan, saperti Surabaya, Semarang, Solo, jeung sajabana.
Anu jadi pangirut Situ Léngkong Panjalu, sajabana ti alamna anu kawilang éndah, katambah sumebarna rupaning lagénda jeung sajarah nu kakoncara. Malah, nepi ka kiwari tacan aya kacindekan nu pasti ngeunaan sajarah sabenerna Situ Léngkong Panjalu. Kilang kitu, sabagéan gedé masarakat Panjalu percaya yén Situ Léngkong Panjalu téh raket pisan patalina jeung sajarah Sanghyang Boros Ngora.
Dumasar kana lalakon Sanghyang Boros Ngora, anu dikurebkeun di Nusa Gedé téh taya lian putrana Boros Ngora, anu katelah Dipati Hariang Kancana. Aya ogé anu boga pamadegan, yén anu dikurebkeun di Nusa Gedé téh taya lian Wastu Kancana, adina Déwi Citraresmi Diah Pitaloka, putra Maha Raja Linggabuana ti Déwi Laralisning.
Anéhna, KH. Abdurahman Wahid (alm) mibanda pamadeganna séjén ngeunaan Situ Léngkong Panjalu. Nurutkeun Gusdur, anu dikurebkeun di Nusa Gedé téh nyatana Kiai Panjalu atawa Sayyit Ali Bin Muhammad Bin Umar anu jumeneng dina mangsa karajaan Prabu Siliwangi maréntah di Padjadjaran.
Kemis, 04 Séptémber 2014 09:19
Jumaah, 18 Juli 2014 02:37
Rebo, 28 Méi 2014 01:32
Rebo, 28 Méi 2014 01:09
Rebo, 28 Méi 2014 00:56


text:
Rinyuh
Rinyuh (ordo Isoptera) mangrupakeun serangga sosial nu kahakananana kai jeung bahan/zat nu ngandung selulosa. Spésiés rinyuh lolobana aya di wewengkon tropis atawa subtropis, tapi aya ogé nu hirup di wewengkon sedeng. Rinyuh mibanda ajén biologis jeung ékonomis nu penting.
Daptar eusi
Morfologi[édit | sunting sumber]
Tina bentukna mah rinyuh téh sarupa jeung sireum, sahingga kadang sok disebut 'sireum bodas'.
Sungut rinyuh aya cacapitan, awakna hipu, panjangna ukur kira 10 mm. Hirupna dina liang-liang nu poék, ukur kaluar mun keur ngawangun sayang, ngala hakaneun, atawa mun geus jadi siraru (warnana robah jadi coklat). Jangjang siraru ieu bakal murudul mun siraruna geus hiber, manggih tempat pikeun sayang anyar.
Struktur sosial jeung paripolah[édit | sunting sumber]
Salaku serangga sosial, rinyuh hirup dina koloni nu pangeusina ratusan nepi ka jutaan rinyuh sawawa. Rinyuh téh mangrupakeun conto sistim deséntralisasi otonom migunakeun kacerdasan gorombol (swarm intelligence) pikeun ngokolakeun hakaneun jeung lingkungan nu teu mungkin dipigawé ku sorangan. Koloni ieu diwangun ku kasta pagawé, perjurit, jeung jalu-bikang nu baranahan, sarta kadang ditambah ku sababaraha ratu tukang ngendog.
Kahakanan[édit | sunting sumber]
Sacara umum, rinyuh digolongkeun dumasar paripolah daharna: Subterranean (rinyuh jero taneuh), Soil-feeding, Kigaring, Kibaseuh, jeung rinyuh jukut (Grass eating). Nu sok ngaruksak wangunan téh nyaéta nu kahiji jeung nu katilu.
Sakabéh rinyuh ngahakan selulosa jeung serat tutuwuhan. Selulosa mangrupakeun sumber hakaneun nu beunghar énergi (tingal we kahuruan leuweung), tapi hésé dicerna. pikeun nyerna selulosa, rinyuh gumantung pisan ka protozoa simbiotik (métamonad) jeung mikroba lianna dina burihna. Protozoa na burih rinyuh gumantung ka baktéri simbiotik nu napel na awakna nu ngahasilkeun sababaraha énzim panyerna nu diperlukeun. Hubungan ieu mangrupakeun conto panghadéna hubungan mutualisme di antara sasatoan. Najan aya bangsa rinyuh dina famili Termitidae nu bisa ngahasilkeun énzim selulase sorangan, tetep baé burihna mah pinuh ku baktéri nu sarupa tadi.
Sayang[édit | sunting sumber]
Di sababaraha wewengkon, utamana di sabana tropis nu gersang, rinyuh sok ngawangun sayang mangrupa gugunungan nu bentukna rupa-rupa pikeun kolonina. Misalna Amitermes meridionalis jeung A. laurensis nu ngawangun sayang jangkung kawas tihang nu aksisna manjang ngalér-ngidul. Oriéntasi ieu, numutkeun hasil percobaan, pikeun mantuan térmorégulasi gawé rinyuh. Sayang ieu jangkungna bisa nepi ka 6 m, tapi lolobana mah tara leuwih ti 2 m. Struktur sayang ieu bisa pajeulit pisan, mangrupa rohangan-rohangan nu nyadiakeun panas, nyerep cahya panonpoé, panyalindungan, pangaturan atmosfir, gudang hakaneun, jeung 'kebon' suung (dina sababaraha spésiés).
Hubungan jeung manusa[édit | sunting sumber]
Kusabab beuki kai, mun hirupna di lingkungan pakotaan/paimahan mah rinyuh téh bisa ngaruksak wangunan-wangunan tina kai. Lian ti kai, bahan séjénna ogé sok diarah, kayaning keretas, pakéan, karpét, sarta bahan lianna nu ngandung selulosa.
Merangan rinyuh[édit | sunting sumber]
- Kai ulah nepi ka antel kana taneuh, maké tatapakan nu teu dipikaresep ku rinyuh (tapi mun geus kalacak mah, tetep baé bisa diakalan ku rinyuh téh).
- Kai diolah heula (dikeueum atawa diolés/dilapis ku bahan anti serangga)
- Paké kai nu sacara alami tahan/teu dipikaresep ku rinyuh.
Mun rinyuhna geus nepi ka wangunan, jalan-jalan tembusna kudu dipeungpeuk, sarta sayang/kolonina diancurkeun make inséktisida. Di Australia mah, geus dipaké ti taun 1930-an, ngusir rinyuh téh maké tipung arsenik trioksida. Nu leuwih teu bahya pikeun mamalia, di antarana triflumuron, fipronil, jeung imidacloprid.
Ékologi[édit | sunting sumber]
Sacara ékologis, rinyuh téh penting pikeun daur ulang hara, ngabentuk habitat, formasi jeung kualitas taneuh, sarta--siraruna--mangrupakeun hakaneun pikeun pirang-pirang prédator. Sacara global, rinyuh sumebar antara koordinat 50° Bujur Kalér jeung Bujur Kidul, tapi biomassa panglobana mah aya di wewengkon tropis. Rinyuh ogé dianggap salaku sumber utama métana atmosfir, salah sahiji gas rumah kaca utama.
Sajarah évolusionér jeung hubunganana[édit | sunting sumber]
Salila ieu mah rinyuh téh dianggap deukeut jeung cucunguk sarta congcorang, tapi panalungtikan anyar justru nunjukkeun yén rinyuh téh golongan cucunguk nu sacara évolusionér ngalaman modifikasi, boh paripolahna (jadi sato sosial) atawa kahakananana (jadi beuki kai). Ayana baktéri éndosimbiotik dina rinyuh jeung cucunguk Cryptocercus nunjukkeun yén ieu dua spésiés téh sacara filogenetik leuwih padeukeut batan ka cucunguk lianna. Fitur sosial jeung morfologis dua serangga ieu ogé mirip.
Rujukan[édit | sunting sumber]
- ^ Evidence for Cocladogenesis Between Diverse Dictyopteran Lineages and Their Intracellular Endosymbionts
Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]
- University of Nebraska page on Termites
- A summary of termite control methods
- University of California advice on Drywood Termites
- African Pygmies - Termites gathering
- Catalogue of the termites of the World
- Pictures of termites
- Transitional Species in Insect Evolution
- Did the Termites Cause Laterites?
- Cretaceous Termites and Soil Phosphorus
- Beneficial Uses of Termites


text:
Lebah pertelon pasosore aya teuteup jeung imut
Teuteup nu matak nembus jajantung
Imut nu ngelet matak nyeredet kana hate
Di lebah dinya rasa sono patepung deui
Lebah pertelon silih teuteup ku ka deudeuh
Lebah pertelon silih baledog imut ka asih
Lebah pertelon silih patarema kaanyaah
Lebah pertelon silih mantengkeun katresna
Lebah pertelon teuteup jeung imut anjeung matri dina ati
Teuteup jeung imut nu eta moal bisa ditepungan deui
Geus kalimpudan ku waktu
Teuteup jeung imut nu eta geus ngancik dina ati
Anu moal bisa leungit deui
Ibun harepan
kamari rundayan katineung rek dipalerkeun
bongan mawa eurih
nu ngageuri kana ati
ngabudalkeun kingkin
jeung rambisakna rasa
tadi,
ku naon salira ngaririhan deui
mawa ibun sanajan sakeclak
nu nyirungan deui katineung
nu ngahaja rek disinglar
duh gamparan,
guligahna rasa
hamo bisa disidem deui..
Nah itulah beberapa kumpulan puisi bahasa sunda, engke lain waktu di tambihan dei.


text:
Papua Kulon
Propinsi Papua Kulon mangrupakeun propinsi anyar hasil pamekaran Propinsi Papua. Propinsi Irian Jaya Kulon ngadeg dumasar Undang-Undang No.45/1999. Pamekaran Papua jadi tilu propinsi ieu ogé masih jadi polémik, sabab sabagian warga masih nolak. Sanajan kitu, Propinsi Irian Jaya Kulon nu ahirnya hasil diwangun. Ngadegna propinsi ieu teu leupas tina peran pamaréntah boh pusat atawa daérah sarta masarakat daérahna sorangan.
Ibukota propinsi Papua Kulon aya di Manokwari nu mangrupakeun tempat puseur sajarah di Papua. Wilayah propinsi ieu ngawengku wewengkon hulu manuk pulo Papua katut kapuloan-kapuloan di sabudeureunana.


text:
Jumat, 21 Agustus 2009
DONGENG BASA SUNDA JEUNG PUPUJIAN
DONGENG, ASAL USUL NGARAN TEMPAT, PIDATO JEUNG PUPUJIAN SUNDA
Oktober 29, 2008 — Wahidin
Jenengan : Ojim Suryana
Nim : 0601990
Tingkat : 2B
PUPUJIAN SUNDA
1. Kautamaan Solat Berjamaah
Eling-eling umat muslimin muslimat
Hayu urang solat berjamaah ……………
Estu kawajiban urang ker di dunia
Kanggo pibekelen jaga di akherat
Anu ngalanggengken solat berjamaah
Eta aya lima rupa kauntungannana
Hiji dilengitkeun kapakirannana
Dua dilengitkeun siksaan kuburna
Tilu dibere buku tikatuhuna
Opat bakal ngaliwatanna cukangna
Cara kilat nyamber bawaning kilat lepasna
Lima teu dihisab asup ka surgana.
2. Babawaan Kajero Kubur
Anu ngucur ka alam kubur tilu dina hadis rosul
Hiji sodakoh jariah iklas kerna Allah
Dua gaduh elmu manfaat sarta dialap manfaat
Tilu gaduh putra anu soleh ngadoakeun te weleh-weleh
Allah huma soli ala sayidina Muhammad
Yarobi soli alaihi wasalim.
3. Ciri nu Ngabakti Kayangwidi
Sorban sanes ciri haji sanes ciri pa kiai
Tapi sorban ciri lalaki nu ngabakti ka yangwidi
Jilbab sanes ciri santri sanes ciri bias ngaji
Tapi jilbab ciri istri nu ngabakti kayang widi
Allah huma soli ala sayidina Muhammad
Yarobi soli alaihi wasalim.
Dosa abdi pami ditimbang ibarat budah lautan
Ibarat gunung anu luhur sarta meni ageng pisan
Saenyana eta malaikat ngabeberkeun dua jangjangna
Maka eta digampilkeun asup ka surga nu langgeng.
4. Tobat ka Gusti
Ila hilas tulil pirdaus si ahlaa
Walaa akwaa alannaril jahiimii
Duh pangeran abdi sanes ahli surga
Namung teu kiat kanaraka teu ka duga
Lain tobat abdi the hampura dosa
Da gusti nu sok ngahampura dosa-dosa.
5. Sarat Wajib Saum
Ari sarat wajib saum
Sing apal heh sepuh anom
Aya lima hiji islam
Dua mukalap multalajam
Katiluna kudu kuat
Opat cageur teu madorot
Lima cicing teu angkat
Lalakon dua marhalat.
6. Muji Jeung Solawat ka Nabi
Nabi urang sarerea
Kayang Nabi anu mulya
Muhammad jenengannana
Arab kures nya bangsana
Ramana Sayid Abdullol
Ibuna Siti Aminah
Dibabarkeub di Mekah
Wengi senen tauh gajah
Medal Nabi akhir jaman
Pisan-pisan ka anehan
Sesembahan bangsa setan
Kabeh pada raruksakan
Ari bilangan taunna
Lima ratus cariosna
Tujuh puluh panambahna
Sareng sahiji punjulna.
7. He Djat Anu Kuat
He djat anu lewih kuat
Nu gagah nu perkasa
Mugia gusti ngajaga
Ti jalma anu dolim dosa
He Allah anu Maha Mulia
Ka anjeun abdi sadaya
Ibadah sakuat daya
Sareng nyuhunkeun pang raksa
He Allah anu ngamankeun
Ka abdi tina kasieun
Mugi gusti nyalametkeun
Ka abdi tinu kasiksa
Gusti Allah anu Maha Suci
Abdi seja pasrah diri
Mugi anjeun kersa nampi
Amal jeung ibadah abdi
8. Gusti Ngahampura Dosa
Yaro bibil mustopa
Balig makol sidana
Wagpirlana mamado
Yawa siar karomi
Gusti muga kanjeng Nabi
Maksud abdi dugikeun
Dosa abdi hampura
Sipat nu berehan pisan.
9. Anak Adam
Anak adam di dunia mayeuna ngumbara
Hirup anjeun di dunia the moal lila
Anak adam umur anjeun teh ngurangan
Saban poe saban peuting di centangan
Anak adam paeh anjeun te nyarengan
Ku anak salaki jeung babandaan
Anak adam paeh eweuh nu dibawa
Ngan asiwah jeung boeh anu dibawa
Anak adam pasaran teu lolongseran
Saban poe saban peting gegeroan
Anak adam ayena kaluar ti imah
Di garotong dina pasaran tugenah
Aduh bapa aduh ema abdi keeng
Rup kapandang rupkutaneh abdi sien
Anak adam di kubur the poek pisan
Nu nyaangan di jero kubur the maca quran.
10. Ka Utamaan Solat Berjamaah
Eling-eling ka jalma nu sok sarolat
Geuwat-geuwat masing gancang ka masigit
Supaya menang darajat berjamaah
Berjamaah anu tujuh likur tea
Arapalkeun ku sadaya umat islam
Arapalkeun ku sadayana umat islam
Ari solat gagancangan
Geus solat tara wiridan
Tara sunat-sunat acan
Nu kitu ajaran setan.
DONGENG SUNDA
1. Hayam Kongkorongok Subuh
Kacaritakeun jaman baheula aya oray naga geus lila ngalamun hayang nyaba ka kahiyangan. Unggal isuk eta oray teh osok dangdan mapantes maneh. Tapi keukeuh teu ngarasa ginding lantaran teu boga perhiasan, mangkaning arek ngadeheus ka dewa.
Sanggeus mikir manehna inget ka sobatna sakadang titinggi, maksudna arek nginjeum tanduk ka sakadang jago haritamah jago teh aya tandukan menta di anteur ka titinggi. Sanggeus aprok dicaritakeun sakabeh pamasalahan naga ka jago. Maksudnamah nginjeum tanduk ka jago, engke dianteurkeuna deui ku sakadang titinggi cak sakadang naga.
Hayam jago teu nembalan lantaran apal jahat jeung licikna naga. Lila-lila naga ngarayu, jago oge merekeun tandukna ka sakadang naga. Cak naga ka jago “engke tandukna dibalikeun deui dianteurkeun ku titinggi samemeh balebat, lamun balebat can balik wae bisi kaula poho ngawangkong jeung dewa, anjeun mere tanda weh kongkorongok sing tarik.”
Geus kitumah jung weh naga jenug titinggi the arindit. Isukna samemeh balebat hayam jago kongkorongok satakerna. Sakali dua kali titinggi teu datang wae, terus jago teh kongkorongok sababaraha kali deui, tapi tetep titinggi teu dating keneh bae. Nepi ka brayna berang titinggi teu datang-datang.
“Keun sugan cenah peuting engke” pok hayam teh. Tapi weleh ditunggu nepi kasubuh titinggi teu dating keneh wae. Pohara ambekna hayam jago nepi ka nyancam lamun titinggi dating arek di pacok nepikeun ka paehna.
Ti harita hayam jago teh tiap-tiap subuh kongkorongok sarta mun papanggih jeung titinggi sok langsung dipacok nepi ka paehna, males pati dumeh kungsi ngabobodo.
Rincian Dongeng:
- Judulna : Hayam Kongkorongok Subuh
- Bahasana : Kasar
- Palakuna : Hayam Jago, Titinggi jeung Oray Naga
- Watek palakuna :
Oray Naga = jahat, sok nipu, teu sukur, sok hayang nu batur.
Titinggi = Daek wae di titah sanajan salah, teboga pamadegan.
Hayam Jago = Babari percaya, gampang dibobodo.
- Tempat/latar : Hiji tempat jaman bahela nyaeta di leuweung
- Eusi/hikmah nu bisa di cokot :
Ari hirup teh ulah sombong, adigung, ulah sok nipu, jiga Oray Naga. Ulah sok daek wae di titah lamun salah jiga Titinggi. Ulah gampang di bobodo bisi kaduhung, ulah gampang percaya ka jalma jiga sakadang Hayam Jago.
2. Gagak Jadi Hideung
Kacariotakeun baheula dina hiji tempat aya oray naga keur nawu balong. Sungutna ngegel kana tangkal huni, buntutna dibrlitkeun kana pancuh tambakan beulah dieu. Awakna malang dina balong tea, tuluy di ayun keun goplak, goplak, goplak dipake nawu baloing tea.
Teu kungsi lila balong teh saat laukna sing kocopok loba. Jol datang gagak kadinya haritamah gagak teh buluna bodas ngeplak. Ujug-ujug corokcok weh laukna dipacokan nepi beak lauk nu baradagnamah.
Ku oray sanca katempoen gagak maling lauk, geuwat digenggereuhkeun, tapi gagak ngalah beuki ngahajakeun. Atuh oray ambek sebrut bae diudag gagakteh. Gagak teh hiber kuorang diobrot, gagak teh bingung da diberik wae sieunen katewak. Kabeneran aya nu keur neleum, gebrus bae gagak teh asup ka jero pijanaan. Atuh ari muncul deui teh geus lestreng .
Barang jol oray sanca teh panglingeun, da jadi hideung lestereng. Pok weh oray sanca nanya, “mahlik hideung maneh nempo sakadang gagak teu bieu liwat kadieu?”
Gagak teh sorana digedekeun, ngomongna oge basa Betawi, da sieunen katara, “Engga, gaaaa!”
Tah kitu sasakalana manuk gagak buluna hideung jeung sorana gaaa, gaaaak!
Rincian Dongeng:
- Judulna : Gagak Jadi Hideung
- Bahasana : Kasar
- Palakuna : Gagak jeung Oray Sanca
- Watek palakuna :
Gagak = Badeur, sok daek nyopet, te bisa digenggereuhkeun.
Oray Sanca = Getol, daek usaha, rajin.
- Tempat/latar : Caritana jaman baheula di hiji balong nu loba laukan
- Eusi/hikmah nu bisa di cokot :
Ari jadi jalma teh kudu getol daekan, ulet, usaha lamun hayang bog amah kos sakadang Oray Sanca. Ulah jiga Gagak baong, haying ngenah doing embung gawe.
3. Selat Sunda Jeung Gunung Krakatau
Kacatur jaman baheula di Pulo Jawa Beulah kulon, aya hiji karajaan anu rajana Prabu Rakata. Sang Prabu gaduh dua putra. Anu cikal Raden Sundana anu bungsu Raden Topobrana. Haritamah Pulo Jawa sareung Sumatra teh ngahiji.
Kumargi Prabu Rakata parantos sepuh pisan, mangka karajaan teh di titipkeun ka putra-putrana, tur di bagi dua belah wetan ku Raden Sundana, belah kulon Raden Topobrana. Terus Sang Prabu teh indit ngabagawan anu tempatna dibates dua nagara nu dibagi dua tea, anjeunna teu nyandak nanaon tibang guci pusaka nu dicandak.
Hiji mangsa dina taun ka genep Sang Prabu teh ngadangu yen putrana parasea Raden Sundana ngarugrug karajaan raina Raden Topobrana. Sang Prabu teh ceg ka guci anu gtos dieusi cai laut tea, terus indit ka medan laga kasampak dua putrana keur perang campuh atu bendu pisan snjeunanana.
Ningali ramana sumping reg weh perang liren, dua putrana langsung nyampeurkeun cedok weh nyareumbah ka Prabu Rakata kitu dei para parajuritna. Atuh dua putrana beak bersih diseukseukan pampangnaman Raden Sundana nu wani ngarug-gug nagara raina.
Dua putrana anu tarungkul teh nyarek, atuh Sang Prabuteh langsung ngadeg, ceg kana guci pusaka tea. Terus cai laut anu dina guci dikucurkeun disapanjang wates dua nagara, teras guci anu tos teh kosong teh disimpen ditapal bates dua karajaan tea, anjeunanana indit deui ka tempat pang tapaanana. Teu lami eta bates anu tilas disiram ku cai laut teh ngajanggelek jadi selat. Nu kiwari disebut Selat Sunda.
Nu mawi dinamian Selat Sunda lantaran Raden Sundana sarakah hoyong wilayah anu raina. Dugi ramana ngadamel wates nganggo guci pusaka anu caina dikucurkeun terus jadi selat. Tur guci anu disimpen dina wates teh ngajanggelek jadi gunung, nu katelah Gunung Rakata atanapi Gunung Krakatau. Tah kitu sasakala Selat Sunda sareng Gunung Krakatau teh.
Rincian Dongeng:
- Judulna : Selat Sunda Jeung Gunung Krakatau
- Bahasana : Lemes
- Palakuna : Prabu Rakata, sareng dua putrana: Raden Sundana sareng Raden Topobrana
- Watek palakuna :
Prabu Rakata = Arip, adil, tur bijaksana.
Raden Sundana = Sarakah
Raden Topobrana = Embung ditindes
- Tempat/latar : Jaman baheula di Pulo Jawa belah kulon.
- Eusi/hikmah nu bisa di cokot :
Jadi jalma kudu arif, jujur, adil tur bijak sana kawas Prabu Rakata, ulah Sarakah jiga Raden Sundana.
4. Cai Laut Asin
Kacatur jaman baheula aya dua jalma adi lancek. Nu cikal ngarana Jana, ari nu bungsu Jani.
Ki Jana ka asup jelema benghar, lega sawah lega kebon. Tapi koret, tara barang bere jeung tutulung. Tapi Ki Jani mah bari jeung miskin oge ari boga rejeki teh sok mere kanu butuh.
Hiji poe Ki Jani nginjem beas ka Ki Jana tapi manan dibere malah dicarekan. Untung pamajikan Ki Jana karunyaeun. Susulumputan ti salakina mere beas ka Ki Jani sacangkir jeung lauk asin. Bari nalangsa Ki Jani balik ditengah jalan aprok jeung aki-aki awakna begang lempangna rumanggieung atu karunyaeun diajakan ka imahna. Nepi imah beas dibubur saenggeus asak didalahar bareng.
Isuk-isuk keneh aki-aki teh geus pamitan. Memeh indit aki-akit eh mere jiman ka Ki Jani mangrupa lilisungan jeung haluna tina perak. “Naon wae anu dipikahyang ku ujang, sebutkeun wae bari nyebut Tutu! Tutu! Tutu!’tilu kali,” ca kaki-aki teh, engke tangtu haluna nutu sorangan, sarta anu dipikahayang kaluar tina jero lisung. Ngereunkeunana lisung kudu dibere taneuh saetik.
Gancangna carita Ki Jani geus benghar, tapi tetep resep ngabantu jeung tutulung kanu susah.
Barang Ki Jana ngadenge adina beunghar manehna siri , bari boga niat jahat hayang miboga jimat eta. Hiji peuting Ki Jana datang Ka Jani, ku Ki Jani dicaritekeun kabeh ka Ki Jana carana make lisung. Terus dibawa minggat ku lanceukna ka alas pentas. Mangsa dina kapal geus eweuh uyah Ki Jana menta kalisung uyah kaluar uyah teh teu ereun-ereun, Ki Jana poho teu mawa taneuh. Nepi ka kapalna kelebuh teleum. Ti harita cai laut jadi asin.
Rincian Dongeng:
- Judulna : Cai Laut Asin
- Bahasana : Kasar
- Palakuna : Dua urang adi lanceuk: lanceukna Ki Jana, Adina Ki Jani.
- Watek palakuna :
Ki Jana = Sarakar, koret, embung tutulung kanu susah.
Ki Jani = Bageur, berehan, daek tutulung kanu susah.
- Tempat/latar : Jaman baheula di hiji lembur.
- Eusi/hikmah nu bisa di cokot :
Jadi jalma ulah koret jeung jahat, siga Ki Jana anu tung-tungna bakal cilaka. Kudu kos Ki Jani bageur sok daek nulungan batur, hirupna jadi senang tur tentrem.
5. Kuya Ngagandong Imahna
Jaman baheula aya Kuya imah-imah di sisi muara. Gawena ngahuma, ngahumateh indit isuk datang sore magrib.
Hiji poe Kuya keur di huma, aya hujan geode bari jeung angina. Tatangkalan rarungkad imah Kuya oge kaapungkeun murag ka leuwi brus ti teleum. Sakadang Kuya sedih kacida, isukana manehna ngieun dei anu leuwih keker supaya te kabawa angina.
Hiji poe manehna balik ti hima, Kuya teh masak pikeun dahar sore. Sabot masak Kuya kacai hela, keur di cai katingali hasep ngebul dina suhunan imahna ku Kuya diburu tapi imah geus angus seneuna gede nakeranan. Kuya teh ceurik.
Keur kitu jol bae Monyet kolot. Monyet ngomong ka sakadang Kuya, “tong ceuri sakadang Kuya ngieun deui imahmah!”
“Anu matak sakadang Monyet lain sakali wae kacilakaan imah teh bareto kabawa angina. Kudu kumaha akalnanya supaya imah awet?” cak sakadang Kuya! Sakadang Monyet ngajawab, “gampang atuh, ngarah imah ulah cilakamah dibawa bae, ulah ditinggalkeun. Pek ngieun dei anu alus tur kuat ke lamun geus anggeus arang tangkodkeun kana tonggong anjeun, pantone sakira asup sirah supaya gampang ngelokeun sirah ka jero.
Eta papatah teh ku Kuya diturutkeun, saenggeus anggeus prak ditengkodkeun dina tonggongna, monyet anu memenerna. Nah ti haritamah imah sakadang Kuya teh sok dibabawa bae, digagandong.
Rincian Dongeng:
- Judulna : Kuya Ngagandong Imahna
- Bahasana : Kasar
- Palakuna : Sakadang Kuya jeung sakadang Monyet
- Watek palakuna :
Sakadang Kuya = Getol daek digawe, gampang putus asa an, te kuat kena musibah.
Sakadang Monyet = Daek babantu jeung mere saran
- Tempat/latar : Baheula dihiji kebon deket walungan
- Eusi/hikmah nu bisa di cokot :
Jadi jalma kudu getol kos sakadang Kuya tapi tong gampang putus asa jeung tong bodo. Jeung kudu daek babantu ka batur kos sakadang Monyet.
ASAL USUL NGARAN TEMPAT
1. Siluman
Jaman baheula dihiji tempat/werwengkon didinya teh kacaritakeun lembur anu kacida sarienen nana jelema ngaliwat kadinya, yen beja didinya ari peting tara aya lampu, pokona paroek jeng loba begal. Lamun aya jalma peting-peting liwat kandinya cak beja sok dicegat garong/begal pokona sakumaha harta nu dibawa ku jalma teh kudu dibikeun ka garong lamun hente diancam bakal dipaehan atawa disiksa.
Caritana yen brgal/garong anus sok nyegat ditempat etateh nyaeta jalma anu cicing di tempat eta, penduduk didinya kusabab kitu jalma sarieuneun liwat kadinya teh. Jeung deui anu jalma anu nempatan tempat eta teh jaragoan utamana jago kadugalan.
Kusabab kitu jalma nyarebutna eta tempat Siluman, lembur Siluman terusnamah.
Eta tempat teh aya di Kabupaten Subang, Kecamatan Pabuaran. Tah ayenamah Silumanteh jadi ngaran Desa nyaeta Desa Siluman. Da ayeunamah aman biasa wae kos daerah nu sejenna eweuh begal eweuh garong, kecuali katukangeun lembur etateh aya trotoang panjang da nepi ayeunage sok sarieuneun jalma liwat kadinya tipeuting mah.
Tah kitu caritana kunaon eta tempat teh disebut Siluman, nu ayeuna Desa Siluman.
2. Cipeucang
Kacatur kacaritakeun cak kolot, dihiji tempat anu ayana di Kabupaten Bekasi, Kecamatan Bojongmangu, Desa Sukamukti aya hiji lembur nu ngarana Cipeucang. Kunaon eta lembur teh dingaranan Lembur Cipeucang, cak kolot baheula diieu lembur teh loba sasatoan terutama Peucang, Sato bangsaning embe anu awakna letikan ti embe.
Di ieu tempat teh aya cai anu ngocor titungtung kidul nepi tungtung kaler nu di sebut Cipamingkis. Tah di Cipamingkis ieu bangsaning sasatoan ngarinum terutama Peucang. Kusabab cai teh jadi tempat kahirupan mahluk anu harirup sato, tatangkalan oge jalma kabeh ngabutuhkeun cai.
Tah kusabab kitu ieu Lemburteh dingaranan Lembur Cipeucang. Asalna tina ngaran sato nyaeta Peucang jeung cai anu ngalir di eta tempat, Ci = Cai anu ngalir di eta tempat, Peucang = sato anu loba baheula didinya. Disebut weh Cipeucang.
Nepikeun kiwari oge masi aya keneh Cipamingkis anu ngalir di Cipeucang, jeung masi loba jalma lamun usum halodo kacarainateh ka Cipamingkis eta.
Jeung hiji deui di ieu lembur teh lahir saurang jajaka nu ganteng ngalempereng koneng loba nu resep jeung nu bogoh. Tepatna kaping 16 sasih Mei warsih 1987 di lahir keunana. Dugi ayeuna eta jajakateh aya keneh ayeuna kuliah di UPI Kampus Purwakarta nu jenenganana Ojim Suryana tea.
PIDATO/CERAMAH
(Amal-amal anu bakal nulungan urang di jero kubur)
Assalamualaikum Wr.Wb.
Aujubillah himinassyaiton nirojim. Bismilah hirohman nirohim. Ashadu ala ilaha illeloh wa ashadu ana Muhamaddarosululoh. Allah huma soli ala syaidina muhammadi abdika warosulika nabiyil umiyil wa ala alihi wasohbihi wasalim, ama ba’du.
Sagala puji urang sanggakeun ka gusti nu maha suci dzat nu ngatur sagala eusi dunya katut eusina, nyaeta Allah Subhanahu Wata Ala. Sakumaha hidayah sareng inayahna urang masi dipaparin nikmat sehat oge nikamat iman sareng nikmat islam nyaeta nikmat anu pang ageung-ageungna. Solawat sareng salam urang curehkeun ka baginda anu mulya nyaeta Nabi Muhammad Selewlohiu Alaihi Wasallam. Kusabab anjeunanana urang sadaya tiasa ngaraos nikmat iman sareng nikmat islam. Jeung mudah-mudahan urang sadayana ka asup umatna amin yarobal alamin.
Teu hilap nu di pikahormat bapa…………….,
Nu di pikahormat bapa………………,
Nu di pikahormat bapa……………..
Dina kasempetan ayeuna sim kuring bade ngababarkeun yen naon-naon wae anu bakal ku urang di bawa maot, naon wae anu bakal nulungan urang eungke di jero kubur. Anu bakal nulungan urang ke di jero kubur teh cak hadis rosul aya tilu, hiji elmu nu manpaat, nyaeta elmu anu ku urang diamal keun diwaktu hirup mamagahan batur, mamagahan barudak, jeung sajabana bari jeung urang ngalaksanakeunana. Nu kadua nyaeta amal sodakoh atawa jariah anu suci tur iklas, dimana utang sawaktu hirup sok barang bere kanu butuh, mere dahar kanu kalaparan mere ka nu pakir, nu miskin jeng mere sumbangan keur pembangunan masjid jeung sajabana amal-amal anu soleh bari jeung rido iklas sodakoh karma Allah Subhanahu Wata Ala. Nu terakhir nyaeta nu katilu amal nubakal nulungan urang teh nyaeta anak anu soleh, nyaeta budak anu ngadoakeun indung bapana, sakumaha keur hirupna dididik dititah ngaji ,sakola, ngala elmu jeung sajabana, tah dimana kolotna maot eta budak ngadoakeun kakolotna.
Mudah-mudahan urang sadayana tos siap, tos manteng, tos amal sodakoh, tos ngadidik barudak, tos ngamalkeun elmu jeung sajabana. Lamu anu euncan hayu urang mimitian ti ayeuna ti detik ieu ti poe ieu, sakumaha amal-amal anu di pikarido ku gusti Allah Subhanahu Wata Ala.
Mung sakitu wae wawaran ti sim kuring bilih aya carita anu teu genah didangu, bilih aya cariosan anu teu mernah dina manah, neda dihapunteun. Da sadaya kasaen eta datangna ti gusti Allah jeung kasalahan eta ti sim kuring pribadi. Sakali deui nyuhunkeun dihapunteun.
Bilahi taofik walhidayah.
Wassalamu alaikum Wr.Wb.
1 komentar:
- indah rahmawati mengatakan...
-
izin copas buat tugas, hatur nuhun :)
- 8 Januari 2013 21.29