text:
Dérét Fourier
Dina matematika, Dérét Fourier misah-misahkeun hiji fungsi périodik jadi sajumlah fungsi basajan anu ngayunambing (osilasi), nyaéta sinus jeung kosinus. Dérét Fourier diwanohkeun ku Joseph Fourier (1768–1830) nu tujuannana pikeun ngajawab persamaan panas dina lambaran métal. Hal ieu nimbulkeun révolusi dina matematika, maksa para ahli matematika pikeun mariksa deui dasar-dasar matematika sarta ngarah kana téori-téori modéren saperti integrasi Lebesgue.
Gagasan Fourier waktu harita nyaéta ngajadikeun modél sumber panas anu rumit jadi gabungan (atawa kombinasi liniér) gelombang-glombang sinus jeung kosinus basajan, sarta nulis jawabanana minangka gabungan jawaban-jawaban persamaan nu basajan kasebut (jawaban-jawaban eigen). Kombinasi liniér ieu disebut dérét Fourier.
Sanajan gagasan awalna nyaéta pikeun ngajawab [persamaan panas]], satuluyna jadi jelas yén téknik-téknik sarupa bisa diterapkeun kana karéréaan masalah matematika jeung fisika. Hasil dasarna kacida gampang dipikangartina ku cara ngagunakeun téori modéren.
Dérét Fourier réa dimangfaatkeun dina téhnik listrik, analisis geteran, akustika, optika, pamrosésan sinyal, pamrosésan citra, jeung sajabana.
Daptar eusi
- 1 Sajarah mekarna
- 2 Définisi
- 3 Vérsi modéren nu ngagunakeun éksponénsial kompléks =
- 4 Spéktrum Fourier
- 5 Kandungan daya tina hiji sinyal périodik
- 6 Téoréma Parseval pikeun dérét Fourier
- 7 Tempo ogé
- 8 Rujukan
Sajarah mekarna[édit | sunting sumber]
Ngaran dérét Fourier nyokot tina ngaran Joseph Fourier (1768-1830), urang Perancis nu méré sumbangan gedé kana widang dérét trigonométri. Manéhna nerapkeun ieu téknik pikeun manggihan jawaban persamaan panas, nerbitkeun hasil awalna dina 1807 dina taun 1811, sarta nerbitkeun Théorie analytique de la chaleur dina taun 1822.
Dina panenjo moderen, hasil gawe Fourier rada informal, lantaran kurangna perlambang presisi pikeun fungsi jeung integral dina awal abad ka-19. Satuluyna, Dirichlet jeung Riemann ngagambarkeun hasil Fourier kalayan presisi nu leuwih alus tur resmi.
Hiji artikel révolusionér[édit | sunting sumber]
Dina sababaraha baris tulisan di luhur, Fourier sacara teu dihaja, ngalakukeun révolusi boh dina widang matematika boh dina widang fisika.
Lahirna analisis harmonik[édit | sunting sumber]
Fourier mimitina ngadéfinisikeun dérét Fourier pikeun fungsi-fungsi nu boga ajen ril sarta ngagunakeun fungsi-fungsi sinus jeung kosinus minangka dasar pikeun misah-misahkeunana.
Ti saprak harita, kapanggih leuwih réa deui transformasi Fourier nu bisa kadéfinisikeun, ngalébérkeun gagasan awal kana panerapan-panerapan séjénna. Widang nu néangan transformasi Fourier pikeun fungsi-fungsi éta disebut analisis harmonik.
Définisi[édit | sunting sumber]
Lamun x(t) ngalambangkeun hiji fungsi tina variabel bébas t mangka ieu fungsi biasana dianggap minangka fungsi périodik kalayan périoda 2π, dina kalimah sejen bisa dinyatakeun yén x(t+2π) = x(t), pikeun sakabéh angka ril t. Pikeun nuliskeun éta fungsi minangka pajumlahan dérét fungsi sinusioda anu tanpa wates réana, urang kudu ngagunakeun pajumlahan fungsi-fungsi sinus jeung kosinus anu tanpa wates dina interval [-π,π], saperti anu dilakukeun ku Fourier (tingali kutipan di luhur).
Rumus Fourier pikeun fungsi périodik ku cara ngagunakeun fungsi-fungsi sinus jeung kosinus[édit | sunting sumber]
Pikeun hiji fungsi périodik 2&pi x(t), angka-angka
jeung
disebut koéfisién Fourier tina x. Pajumlahan tanpa wates
mangrupakeun dérét Fourier pikeun x dina interval [-π,π]. Dérét Fourier henteu kudu konvergén (ngurucut).
Conto: hiji dérét Fourier basajan[édit | sunting sumber]
Ayeuna urang ngagunakeun rumus di luhur pikeun néangan dérét Fourier tina hiji fungsi nu basajan nyaéta fungsi huntu ragaji (saperti dijelaskeun dina gambar sabeulah katuhu):
Dina hal ieu, koéfisien Fourier ditangtukeun ku cara kieu:
Sahingga:
| |Eq.1}}
Urang bisa ningali yén dérét Fourier tina fungsi urang nu awal katémbong jauh leuwih basajan batan rumus x(t)=t. Sanajan loba conto panerapanana, di dieu ngan ditémbongkeun conto tina itungan nu dumasar kana motivasi Forier ngajawab persamaan panas. Contona, coba tempo hiji pelat métal nu bentukna segi opat nu sisi-sisina π méter, kalayan koordinat Peta ''parse'' gagal (fungsi teu kanyahoan): (x,y) \dina [0,\pi] \kali [0,\pi] . Lamun euwueh sumber panas dina jero pelat, sarta lamun tilu ti opat sisi kasebut tetep dina 0 darajat celsius, samentara sisi nu kaopat, nu digambarkeun ku y=π, tetep dina gradién suhu T(x,π) = x darajat celsius, pikeun x dina (0,π), mangka urang bisa nempo yén distribusi panas stasionér (atawa distribusi panas dina sawatara waktu nu lila geus kaliwat) dinyatakeun ku
Di dieu, sinh nyaéta fungsi sinus hiperbolik. Jawaban pikeun persamaan panas kasebut kapanggih ku cara ngalikeun masing-masing séké dina persamaan (Eq.1) jeung sinh(ny)/sinh(nπ). Sanajan dina conto ieu f(x) kaciri mibanda dérét Fourier nu kacida rumit, distribusi panas T(x,y) mah nontrivial. Fungsi T teu bisa ditulis minangka closed-form expression. Métode ngajawab pasualan panas ieu ngan dimungkinkeun ku gawéna Fourier.
Vérsi modéren nu ngagunakeun éksponénsial kompléks =[édit | sunting sumber]
Ku cara ngagunakeun rumus Euler, , dimana nyaéta unit imajinér, urang bisa ngagambarkeun dérét Fourier jadi rumus nu leuwih ringkes:
Upamana waé x(t) ngarupakeun hiji sinyal périodik kalayan périoda To. Mangka urang ngadéfinisikeun dérét Fourier éksponénsial kompléks x(t) minangka
dimana , nu dingaranan frékuénsi sudut fundaméntal.
Koéfisién-koéfisién Fourier ditetepkeun minangka:
dimana harga sabaraha wae.
Lamun ditetepkeun
mangka:
Spéktrum Fourier[édit | sunting sumber]
Lamun sinyal périodik x(t) téh ril, mangka:
sarta
dimana |c_n| mangrupakeun amplitudo, mangrupakeun sudut fase ti , sarta tanda béntang nunjukkeun konjugat kompléks.
Catet yén:
sarta
Grafik |c_n| vérsus frékuénsi sudut disebut spéktrum apmlitudo tina sinyal périodik x(t). Grafik vérsus disebut spéktrum fase tina x(t). Kadua grafik ieu disebut spéktrum frékuénsi x(t). Lantaran indéks ngan boga harga-harga jinek (bulat), mangka spéktrum frékuénsi sinyal périodik ngan aya pikeun frékuénsi-frékuénsi disktrit .
Kandungan daya tina hiji sinyal périodik[édit | sunting sumber]
Kandungan daya tina hiji sinyal périodik x(T) nu boga périoda To ditetepkeun salaku harga rata-rata kuadrat dina hiji périoda:
Téoréma Parseval pikeun dérét Fourier[édit | sunting sumber]
Téoréma Parseval pikeun dérét Fourier nganyatakeun yén lamun x(t) mangrupakeun hiji sinyal périodik kalayan périoda To, mangka
Tempo ogé[édit | sunting sumber]
Rujukan[édit | sunting sumber]
- Hsu, Hwei P., Schaum's Outline of Theory and Problems of Analog and Digital Communications, McGraw Hill, 1993


c: text/html

text:
Kawih Mang Koko
Kawih Mang Koko, is a term used for song lyrics written by Koko Koswara[1], a musician from West Java.
Contents
- 1 Angkrék Japati
- 2 Bulan Langlayang Peuting
- 3 Dina Jandela
- 4 Hareupeun Kaca
- 5 Hariring Nu Kungsi Nyanding
- 6 Imut Malati
- 7 Kembang Impian
- 8 Kembang Tanjung Panineungan
- 9 Longkéwang
- 10 Malati di Gunung Guntur
- 11 Purnama Urang Nu Boga
- 12 Sagagang Kembang Ros
- 13 Salam Manis
- 14 Salempay Sutra
- 15 Samoja
- 16 Sariak Layung
- 17 Wengi Énjing Tepang Deui
- 18 References
Angkrék Japati[edit]
(Mang KoKo)
Angkrék japati na cangkring keur karembangan
sisi wahangan barodas
kareta api geus datang sinyar geus muka
reg di stoplas Cibodas
gupay-gupay anaking
gupay-gupay digupaykeun ku manéhna
reumbay-reumbay anaking
reumbayna nginjeum cipanon ti manehna.
ekang
Bulan Langlayang Peuting[edit]
[Bulan téh langlayangan peuting
nu ditatar dipulut ku tali gaib
entong salempang mun kuring miang
ditatar ti Tatar Sunda
dipulut nya balik deui ka dieu
ieuh, masing percaya.] x 2
[Bedil geus dipéloran
granat geus disoréndang
ieu kuring arék miang
jeung pasukan Siliwangi
ka Jogja hijrah taat paréntah.] x 2
[Bulan téh langlayangan tineung
nu ngoleang dipulut ku angin gaib
entong salempang mun kuring anggang
kapirarai tanah Sunda
kacipta mun balik enung mapagkeun
ieuh, di dora lembur.] x 2
[Bedil geus dipéloran
granat geus disoréndang
ieu kuring arék miang
jeung pasukan nusaati
ka wétan muru bijil balebat.] x 2
Dina Jandela[edit]
Tina jandéla urang silih gupayan
lemu paneuteup deudeuh jeung geugeut neuteup eunteub
tara nu nyora simpé henteu nyarita
ngukir ciptaan tresna jeung asih marengan
Lir nu keur ngimpi, lir nu keur ngimpi
gambar lamunan naon geuning nu teu katepi.
lir nu disirep, lir nu disirep
geter katineung reureuh geuning, rep.
Tina jandéla urang silih kiceupan
imut kareueut raga katresnaan padeukeut
langit keur lenglang jauh tina kamelang
urang jadikeun galeuh pasini lawungkeun.
Hareupeun Kaca[edit]
Hareupeun kaca ngajanteng salila-lila
roman alum gurat duka atra narémbongan
hareupeun kaca sagala nu karandapan
lalakon katukang-tukang nungtut narémbongan.
Reueuk rumeuk dina eunteung
semu keueung semu nineung
jiwa awaking nyarita jiga nu nganaha-naha
duh ieung geuning jiga nu nganaha-naha.
Béjakeun deudeuh, bejakeun
rumasa geus katalimbeng.
Hariring Nu Kungsi Nyanding[edit]
Purnama nu kungsi leungit ayeuna nganjang ka buruan deui anu kungsi kapiati kiwari urang ditepangkeun deui
Hariring nu kungsi nyanding ayeuna datang ngahaleuang deui hayu pataréma tineung cacapkeun meungpeung aya kasempetan
Ayeuna mangsa nu éndah hayu urang suka bungah caang bulan opat belas narawangan haté bangbras
Ayeuna mangsa nu éndah hayu urang suka bungah caang bulan opat belas narawangan ati bangblas
Imut Malati[edit]
Imut malati   wengi tadi geuningan patepang deui  nu kapiati ti kapungkur   jungjunan dianti-anti
Ti Gunung Putri  sareng saha salira lungsur ka landeuh  lagu kamari ngagalindeng   lalakon gending kadeudeuh
Najan sakedap jorélat tunjung balébat  éstu mo hilap karaos matak tibelat  ku henteu terang mulihna  ku henteu terang mulihna  eeh, naha iraha.
Najan mung imut saulas sakilat ilang  tansah kairut hanjakal teu sering tepang  ku henteu terang léosna  ku henteu terang léosna  eeh, geuning kamana.
Kembang Impian[edit]
Antara lolongkrang kiceup  urang pateuteup  bulan pias enteupna lalangsé kayas  kaca jandéla nu muka   kaca katresna nu muka  peuting téh teuing ku jempling  asih téh teuing ku wening
Pangharepan lir laut nu jero  teu katepi ku sora panggero  urang teuleuman ku geter deudeuh duaan  urang tataran ku karep jeung pangharepan.
Tong teuing ngedalkeun lisan  urang guneman  na ciptaan bagja deukeut patémbongan  geter ti ati ka ati  hiber jadina pasini  saranggeuy kembang impian  sungkemeun kana lamunan.
Kembang Tanjung Panineungan[edit]
Anaking jimat awaking
basa ema mulung tanjung rebun-rebun
di pakarangan nu reumis kénéh
harita keur kakandungan ku hidep
geus opat taun katukang
ema nyipta mulung béntang
nu marurag peuting tadi
béntang seungit ditiiran pangangguran.
Anaking jimat awaking
basa ema mulung tanjung rebun-rebun
beut henteu sangka aya nu datang
ti gunung rék ngabéjakeun bapa hidep
nu opat poé teu mulang
ngepung gunung pager bitis
cenah tiwas peuting tadi
layonna keur ka dieukeun, dipulangkeun.
Harita waktu layonna geus datang
ema ceurik ieuh, balilihan
ras ka hidep ieuh na kandungan
utun inji budak yatim deudeuh teuing
harita waktu layon geus digotong
ema inget ieu kana tanjung
dikalungkeun napasaran
kembang asih panganggeusan ieuh, ti duaan
Anaking jimat awaking
lamun ema mulung tanjung reujeung hideup
kasuat-suat nya pipikiran
tapina kedalna téh ku hariring
hariring éling ku éling kana tanjung
nu dipulung éh, kembang tanjung
nu nyeungitan pakarangan
nu nyeungitan haté urang, panineungan
Longkéwang[edit]
[Baheula mun pareng nganjang
suguhna imut nyi lanjang
asih nu nganteur harepan
pasini na kasadrahan.] x 2
Mmmh, deudeuh teuing
na peuting héab naraka
aya nyawa milar raga
bébéné mulang ti heula
bébéné mulang ti heula.
Mmmh, deudeuh teuing
na peuting hujan cimata
aya waruga palastra
jajaka raheut haténa
jajaka raheut haténa.
[Ayeuna mun pareng nganjang
nu témbong ukur kalangkang
mega mendung na jajantung
lagu liwung na bangbarung.] x 2
.. lagu liwung na bangbarung.
Malati di Gunung Guntur[edit]
Malati di Gunung Guntur
seungitna sungkeman ati
bodas sésétraning asa
jadina dina mumunggang leuweung larangan.
Malati di Gunung Guntur
hanjakal henteu dipetik
béja geus aya nu boga
ngahaja melak di dinya para guriang.
Ayeuna kuring geus jauh
malati sosoca gunung
boa geus aya nu metik duka kusaha.
Kamari jol aya beja
malati ratna mumunggang
majar can aya nu metik duka kunaon.
Malati di Gunung Guntur
ligar dina panineungan, na panineungan
na saha nu baris metik
kuring mah da puguh jauh
biheung kadongkang.
Purnama Urang Nu Boga[edit]
Hibar deui purnama, hibar na ati
nyanding kembang malati nu kapiati
aya asih sumérén dina lahunan
aya deudeuh gumulung jero tangtungan
urang teang, enung,
poé isuk bulan sumedang wangi
urang seuseut, enung,
asih suci ari sumujud sari pangaji
Gelar deui lalakon, gelar ayeuna
nyampak lagu wirahma deudeuh kameumeut
taman éndah dicipta tempat ngabungbang
tepung teuteup duaan bunder kageugeut
langit béngbras, euis, bulan pinuh ngagenyas sutra kadéwan
angin lamping, eulis, ngelus laun ari haréwos béja kiriman
Hayu enung patémbongan paheut jangji panganténan, geuning
hayu enung patémbongan paheut jangji panganténan
purnama urang nu boga
ari purnama urang nu nampa.
Sagagang Kembang Ros[edit]
Sagagang kembang ros tawis pangbakti ka diri
sulur waléh ti jungjunan, ieung asih nu wening.
Runtuyan haréwos jangji pasini katampi
moal weléh mikahéman, ieuh asih nu wening.
Sarining kembang jatining asih
jadi angkeuhan, duh urang duaan.
Ngaca pangharepan panteng kayakinan
na dasaring ati urang duaan.
Sagagang kembang ros tawis pangbakti ka diri
sulur waléh ti jungjunan, ieung asih nu wening.
Salam Manis[edit]
Ieu salam manis manis salam kuring nya ieu pisan nu salawasna nyanding nyaring ngahariring
Ieu salam manis manis salam kuring nya ieu pisan nu salilana nganteng anteng kapitineung
Datangkeun kuring deukeutkeun deukeutkeun kuring raketkeun duh, dunungan datangkeun kuring deukeutkeun deukeutkeun kuring raketkeun
Salempay Sutra[edit]
Salempay sutra disulam jeung dikarawang
tawis soca ti jungjunan, duh.. ti jungjunan.
Salempay sutra disulam mangrupa kembang
tawis asih ti kakasih, duh.. ti kakasih.
Ngaraketkeun hubungan batin duaan
mupus waswas jeung cangcaya
di juruna disulam ngaran singgetan
ngaran kuring jeung manéhna.
Salempay sutra disulam jeung dikarawang
tawis soca ti jungjunan, duh.. ti jungjunan.
Hiji tawis soca duh salempay sutra jadi jimat pangreugreug ati disulam narawang duh salempay sutra geuning nyidem harepan.
Salempay sutra disulam mangrupa kembang tawis asih ti kakasih, duh.. ti kakasih.
Samoja[edit]
Kedalna asih na bulan pinuh mamanis
hiji jangji pasini na rasmining wanci
mangsa samoja jongjon kembangan
duh eulis, langit lénglang
angin rintih dina ati, aduh.
Lalakon lawas na bulan pinuh katineung
aya jangji pasini nu henteu ngajadi
mangsa samoja geus ngarangrangan
duh ieung, langit angkeub
samagaha dina haté, duh.
Ayeuna kantun waasna, jungjunan
lalakon ka tukang ditéang ngan ku ciptaan
kamari nu pamit, kamari nu pamit
datang deui na kalangkang.
Ayeuna tinggal ngangresna, jungjunan
lalakon nu pegat disambung ngan ku ciptaan
kamari nu leungit, kamari nu leungit
rék lebeng mo deui datang.
Sariak Layung[edit]
Sariak layung di gunung
iber pasini patepung lawung
teuteup jauh ngawangwang nu dipigandrung
eeh, ngawangwang nu dipigandrung, aduh
Haréndong meuhpeuy harideung
jalan satapak rarambu leuweung
kumalangpang ronghéap nu kapitineung
eeh, ronghéap nu kapitineung, duuh
Surya surup layung hibar
ka tanjakan sawangan diumbar
geus ngolébat, ieuh, samar-samar
hariring asihna kapireung ngalalar
Angin tiis ti mumunggang
katitipan haréwos kamelang
tawis deudeuh, ieuh, nu maranti
sungkeman kahéman saranggeuy malati.
Wengi Énjing Tepang Deui[edit]
Disimbutan ku halimun
diaping ku indung peuting
lalaunan ngalayangna
sukma ninggalkeun jasmani
emh, aduh, sukma ninggalkeun jasmani
ngalayang ka awang-awang
rét nepangan ka nu tebih
nepungan ka urang gunung
malati di pinggir pasir
kakara pisan ligarna
kapendakna tacan lami
katuruban dangdaunan
kahempi ka nagara sari.
Kembang diburu dirungrum
sawengi henteu kapanggih
patapan henteu kalanglang
raraosan mah sawarsih
emh, aduh, raraosan mah sawarsih
hawar-hawar sora hayam
ciri parantos janari
nu nyumput téh humarurung
teungteuingeun milik diri
harianeun teuing kadar
misahkeun anu keur asih
kembang nganggo dihalangan
ditundung ku indung peuting.
Gunung geus aya di pungkur
indit haté mah murilit
duh, indit haté mah murilit.
Miang gé da sumoréang
Parangtritis kapiati
aduh enung pileuleuyan
wengi énjing tepang deui,
duh, aduh, wengi énjing tepang deui.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kumargi Prabu Rakata parantos sepuh pisan, mangka karajaan teh di titipkeun ka putra-putrana, tur di bagi dua belah wetan ku Raden Sundana, belah kulon Raden Topobrana. Terus Sang Prabu teh indit ngabagawan anu tempatna dibates dua nagara nu dibagi dua tea, anjeunna teu nyandak nanaon tibang guci pusaka nu dicandak. Hiji mangsa dina taun ka genep Sang Prabu teh ngadangu yen putrana parasea Raden Sundana ngarugrug karajaan raina Raden Topobrana. Sang Prabu teh ceg ka guci anu tos dieusi cai laut tea, terus indit ka medan laga kasampak dua putrana keur perang campuh atuh bendu pisan si anjeunanana.
Ningali ramana sumping reg weh perang liren, dua putrana langsung nyampeurkeun cedok weh nyareumbah ka Prabu Rakata kitu dei para parajuritna. Atuh dua putrana beak bersih diseukseukan pampangnaman Raden Sundana nu wani ngarug-gug nagara raina. Dua putrana anu tarungkul teh nyarek, atuh Sang Prabuteh langsung gadeg, ceg kana guci pusaka tea. Terus cai laut anu dina guci dikucurkeun disapanjang wates dua nagara, teras guci anu tos teh kosong teh disimpen ditapal bates dua karajaan tea, anjeunanana indit deui ka tempat pang tapaanana. Teu lami eta bates anu tilas disiram ku cai laut teh ngajanggelek jadi selat. Nu kiwari disebut Selat Sunda. Nu mawi dinamian Selat Sunda lantaran Raden Sundana sarakah hoyong wilayah anu raina. Dugi ramana ngadamel wates nganggo guci pusaka anu caina dikucurkeun terus jadi selat. Tur guci anu disimpen dina wates teh ngajanggelek jadi gunung, nu katelah Gunung Rakata atanapi Gunung Krakatau. Tah kitu sasakala Selat Sunda sareng Gunung Krakatau teh.
Rincian Dongeng:
Tema : Perang Duduluran
Judulna : Selat Sunda Jeung Gunung Krakatau
Bahasana : Lemes
Aur/plot : Ngagunakeun alur maju
Cara nyarita/sudut pandang : orang ka 3 palaku utama
Palakuna : Prabu Rakata, sareng dua putrana: Raden Sundana sareng Raden Topobrana
Watek palakuna :
Prabu Rakata = Arip, adil, tur bijaksana.
Raden Sundana = Sarakah
Raden Topobrana = Embung ditindes
Tempat/latar : Jaman baheula di Pulo Jawa belah kulon.
Eusi/hikmah nu bisa di cokot : Jadi jalma kudu arif, jujur, adil tur bijak sana kawas Prabu Rakata, ulah Sarakah jiga Raden Sundana.
Ki Jana ka asup jelema benghar, lega sawah lega kebon. Tapi koret, tara barang bere jeung tutulung. Tapi Ki Jani mah bari jeung miskin oge ari boga rejeki teh sok mere kanu butuh.
Hiji poe Ki Jani nginjem beas ka Ki Jana tapi manan dibere malah dicarekan. Untung pamajikan Ki Jana karunyaeun. Susulumputan ti salakina mere beas ka Ki Jani sacangkir jeung lauk asin. Bari nalangsa Ki Jani balik ditengah jalan aprok jeung aki-aki awakna begang lempangna rumanggieung, atuh karunyaeun diajakan ka imahna. Nepi imah beas dibubur saenggeus asak didalahar bareng. Isuk-isuk keneh aki-aki teh geus pamitan. Memeh indit aki-aki teh mere jimat ka Ki Jani mangrupa lilisungan jeung haluna tina perak. “Naon wae anu dipikahyang ku ujang, sebutkeun wae bari nyebut Tutu! Tutu! Tutu!’tilu kali,” ceuk aki-aki teh, engke tangtu haluna nutu sorangan, sarta anu dipikahayang kaluar tina jero lisung. Ngereunkeunana lisung kudu dibere taneuh saetik.
Gancangna carita Ki Jani geus benghar, tapi tetep resep ngabantu jeung tutulung kanu susah. Barang Ki Jana ngadenge adina beunghar manehna sirik , bari boga niat jahat hayang miboga jimat eta. Hiji peuting Ki Jana datang Ka Jani, ku Ki Jani dicaritekeun kabeh ka Ki Jana carana make lisung. Terus dibawa minggat ku lanceukna ka alas pentas. Mangsa dina kapal geus eweuh uyah Ki Jana menta kalisung uyah kaluar uyah teh teu ereun-ereun, Ki Jana poho teu mawa taneuh. Nepi ka kapalna kelebuh teleum. Ti harita cai laut jadi asin.
Rincian Dongeng:
Tema : Perang Duduluran
Judulna : Cai Laut Asin
Bahasana : Kasar
Alur/plot : Ngagunakeun alur maju
Cara Nyarita/ Sudut Pandang : orang ka 3 palaku utama
Palakuna : Dua urang adi lanceuk: lanceukna Ki Jana, Adina Ki Jani.
Watek palakuna :
Ki Jana = Sarakar, koret, embung tutulung kanu susah.
Ki Jani = Bageur, berehan, daek tutulung kanu susah.
Tempat/latar : Jaman baheula di hiji lembur.
Eusi/hikmah nu bisa di cokot :Jadi jalma ulah koret jeung jahat, siga Ki Jana anu tung-tungna bakal cilaka. Kudu kos Ki Jani bageur sok daek nulungan batur, hirupna jadi senang tur tentrem
Sanggeus mikir manehna inget ka sobatna sakadang titinggi, maksudna arek nginjeum tanduk ka sakadang jago haritamah jago teh aya tandukan menta di anteur ka titinggi. Sanggeus aprok dicaritakeun sakabeh pamasalahan naga ka jago. Maksudnamah nginjeum tanduk ka jago, engke dianteurkeuna deui ku sakadang titinggi cak sakadang naga.
Hayam jago teu nembalan lantaran apal jahat jeung licikna naga. Lila-lila naga ngarayu, jago oge merekeun tandukna ka sakadang naga. Cak naga ka jago “engke tandukna dibalikeun deui dianteurkeun ku titinggi samemeh balebat, lamun balebat can balik wae bisi kaula poho ngawangkong jeung dewa, anjeun mere tanda weh kongkorongok sing tarik.”
Geus kitumah jung weh naga jenug titinggi the arindit. Isukna samemeh balebat hayam jago kongkorongok satakerna. Sakali dua kali titinggi teu datang wae, terus jago teh kongkorongok sababaraha kali deui, tapi tetep titinggi teu dating keneh bae. Nepi ka brayna berang titinggi teu datang-datang.
“Keun sugan cenah peuting engke” pok hayam teh. Tapi weleh ditunggu nepi kasubuh titinggi teu dating keneh wae. Pohara ambekna hayam jago nepi ka nyancam lamun titinggi dating arek di pacok nepikeun ka paehna.
Ti harita hayam jago teh tiap-tiap subuh kongkorongok sarta mun papanggih jeung titinggi sok langsung dipacok nepi ka paehna, males pati dumeh kungsi ngabobodo.
Rincian Dongeng:
- Judulna : Hayam Kongkorongok Subuh
- Bahasana : Kasar
- Palakuna : Hayam Jago, Titinggi jeung Oray Naga
- Watek palakuna :
Oray Naga = jahat, sok nipu, teu sukur, sok hayang nu batur.
Titinggi = Daek wae di titah sanajan salah, teboga pamadegan.
Hayam Jago = Babari percaya, gampang dibobodo.
- Tempat/latar : Hiji tempat jaman bahela nyaeta di leuweung
- Eusi/hikmah nu bisa di cokot :
Ari hirup teh ulah sombong, adigung, ulah sok nipu, jiga Oray Naga. Ulah sok daek wae di titah lamun salah jiga Titinggi. Ulah gampang di bobodo bisi kaduhung, ulah gampang percaya ka jalma jiga sakadang Hayam Jago


text:
Taylor Swift
Taylor Alison Swift atawa nu leuwih kasohor ku sebutan Taylor Swift nya éta salasahiji musisi.[1] Lahir di Pennsylvania tanggal 13 Desember 1989.[2] Bakatna dina widang nyanyi geus aya ti leuluetik kénéh.[1] Swift dumuk di Pennsylvania bareng jeung kolotna sarta dulur lalakina Austin.[1]
Pangaresepna dina widang musik kapangaruhan ku LeAnn Rimes, Dolly Parton, Shania Twain, Patsy Cline, jeung ninina sorangan.[1] Nalika umurna 10 taun, Taylor Swift geus bisa nyieun lirik lagu sarta geus biasa minton hareupeun jalma réa.[1] Lulus ti Akademi Harun, sakola Kristen SMA Hendersonville, Tennessee dina bulan Juli 2008.[2][1] Sobat deukeutna nya éta Selena Gomez, Miley Cyrus jeung Demi Lovato.[2] Ngamimitian debutna ngaliwatan jalur indi taun 2006.[1] Swift ngamimitian karirna kalawan ngrilis single Tim Mc Graw sarta langsung asup kana tangga lagu U.S.Billboard.[1]
Tanggal 24 Oktober 2006, Swift ngarilis albeumna kalawan judul Taylor Swift.[1] Ampir sakabéh lagu nu aya dina ieu albeum mangrupa ciptaan Swift sorangan.[1] Ieu albeum jadi jawara di tangga lagu Billboard Top Country.[1] Swift ogé ngaluarkeun albeum Sounds of the Season nu dirilis dina tangggal 16 Oktober 2007.[1] Taun 2008 ngarilis albeum Fearlees.[1] Tina ieu albeum, Swift dilélér hadiah Academy of Country Music Awards ka-44 dina kategori Album of The Year. Swift ogé narima crystal milestone salaku artis musik country.[1] Salian ti éta, Swift ogé meunangkeun BestFemale Video dina 2009 VMAs.[1]


text:
Pangajaran 1
MACA (Maca Bedas)
Baca galantangkeun, sing merenah lentongna
ADAT KAWINAN URANG SUNDA
Urang Sunda mah tara poho kana adat kabiasaan. Tata-titi jeung paripolah téh salawasna didasaran ku adat anu geus maneuh. Kapan aya paribasana, urang Sunda mah tara lali ka purwadaksi, maksudna tara poho kana tali paranti atawa kabiasaan anu geus diwariskeun ku karuhun.
Salah sahiji tradisi anu dipiara tepi ka ayeuna nyaéta dina cara ngawinkeun. Upama urang Sunda aya nu rék ngawinkeun anakna, tara padu gapruk kitu baé. Aya prak-prakanana luyu jeung kailaharan. Jauh saméméh der upacara kawinan, sok aya acara ngalamar heula, ti dinya tuluy seserahan, sarta dipungkas ku akad nikah.
Ngalamar nyaéta nanyaan awéwé daék-henteuna dikawin ku lalaki nu mikarepna. Ilaharna pihak lalaki anu ngalamar téh tara sorangan, tapi dibarengan ku kolot lalaki jeung kulawargana. Kitu deui pihak awéwé anu ditanyaan, rempeg jeung kulawargana. Dina acara ngalamar, sanggeus paheut jinisna (awéwéna) daékeun, sok dituluykeun ku nangtukeun waktuna acara pernikahan, poé naon, tanggal sabaraha, jsb.
Dina waktu anu geus paheut ditangtukeun téa, pihak kulawarga calon pangantén lalaki datang ka kulawarga calon pangantén awéwé. Datangna bari barangbawa, mawa barang keur maskawin jeung pakéan kayaning baju, samping, jsb. Keur calon pangantén awéwé.
Calon pangantén lalaki tuluy disérénkeun ku kolotna atawa ku nu ngawakilanana ka pihak kulawarga calon pangantén awéwé sina ditikahkeun. Éta sababna ieu acara téh disebutna seserahan, nyaéta nyerahkeun atawa nyérénkeun calon pangantén lalaki téa.
Réngsé seserahan, kakara calon pangantén téh ditikahkeun ku kolotna calon pangantén awéwé di hareupeun naib jeung para saksi. Ieu acara disebutna akad nikah.
Réngsé akad nikah sok dituluykeun ku sungkem. Pangantén duanana sungkem ka ibu ramana, minangka tanda hormat ka indung bapa. Geus kitu pangantén sok didiukkeun di panyawéran (di buruan), tuluy disawér ku béas, konéng, jsb. Diawur-awurkeun ka lebah pangantén. Saméméh didiukkeun dina korsi pangantén, sok diayakeun heula acara buka pintu. Aya nu ngahariringkeun kidung, minangka perlambang, pangantén lalaki ménta idin rék asup ka kamar pangantén awéwé. Réngsé buka pintu, kakara pangantén sajodo didiukkeun dina korsi, pikeun narima pangwilujeng ti nu araya.
(Tina Buku Sabasa 3A pikeun kelas 9 semester ganjil kaca 11- 12)
Jawab Pananya di handap ieu!
1. Naon hartina paribasa tara lali ka purwadaksi téh?
2. Naon anu dimaksud ngalamar? Hal naon baé anu sok ditangtukeun dina ngalamar?
3. Ari nu disebut seserahan naon? Barang naon baé nu sok dibawa dina seseraha téeh?
4. Terangkeun deuih naon nu dimaksud akad nikah!
5. Ari nu dimaksud sawér pangantén naon?
6. Perlambang naon cenah buka pintu téh?
Diserat deui ku Hĕrni Hĕrningsih (nu ngurus blog), tina buku : Sabasa 3a (Pangajaran Basa Sunda Pikeun Siswa SMP di Kota Bogor), MGMP Basa Sunda Kota Bogor, Drs. Ahmad Hadi (Editor), Tangerang:Pamulang, citakan munggaran, Maret 2004.
2 Komentar
-
Punten abdi hoyong conto protokol, anu nyerenkeun sareng anu nampi resepsi kawinan sunda nganggo basa sunda buhun,
kintun ka alamat email abdi, diantos saenggalna, hatur nuhun tina sagala kasaeannana
Comments RSS TrackBack Identifier URI


text:
Salju
Salju nyaeta cai nu ragrag ti awan nu ngabeku jadi banda padat tur ragragna kawas cihujan.
Salju asalna tina basa Arab, tsalji ().
Salju magrupakeun partikel kebul cai nu geus tiis di udara luhur (tempo atmosfir, biosfir, iklim, météorologi, cuaca) terus ragrag ka bumi minangka guruntul empuk, bodas, jeung saperti kristal nu lembut (guruntul salju, pakis saperti guruntul es, kelompok tina kabehannana).
Dina suhu tinangtu (disebut titik beku, 0° Celsius, 32° Fahrenheit), salju biasa ngalembereh tur leungit. Proses nalika salju/es robah sacara langsung jadi kebul cai tanpa jadi cai heula disebut menyublim. Proses sabalikna disebut pengendapan.
Salju mangrupakeun sarat keur kagiatan olah raga usum tiis seperti ski jeung kareta luncur).
Di dunya, salju biasa kajadian di nagara nu iklimna subtropis jeung sedeng. Tapi, aya oge di daerah tropis nu saljuan, contona di Pagunungan Jayawijaya di Papua, Indonesia.
Tempo oge[édit | sunting sumber]
- ablasi
- akresi
- avalans
- badai salju
- klimatologi
- kondensasi
- dendrit
- evaporasi
- hujan batu es
- kalembaban
- metamorfisme
- hujan
- polikristal
- ibun beku
- tekenan uap jenuh
- inti salju
- kapadetan salju
- hujan salju
- luhurna salju
- muatan salju
- jejelemaan tina salju
- cisalju
- gundukan salju
- hujan badai salju
- supersaturasi
- tekenan uap


text:
- Cangkurileung -
Cangkurileung...cangkurileung
Eunteup dina da rangrang awi
Abdi meulang...abdi nineung
Sok sieun mah teu tepang deui
Cangkurileung...cangkurileung
Eunteup dina dahan kiara
Entong melang entong keueung
Ayeuna mah da geus merdeka
Heulang ngelak dina caringin
Manuk dina dahan kai
Melang lamun da tengah weungi
pikir ngait da ti pandeuri
Puyuh ngungkung sisi gunung
Ngala manjah sisi reuma
nu puguh matak kaduhung
mun nyana kieu jangjina
palasari gunung leutik
Ditema ku gunung kunci
matak ngerik matak runtik
Kamana mah abdi nya nyungsi
Gunung puyuh ti beh kidul
Cipeles malipir nagri
Nu puguh abdi tumawu
Ngahelas mah mikiran diri.
[ www.liriksunda.blogspot.com ]
Ieu lagu teh panasaran ku simkuring pilari lirikna saparantos ngadangukeun di villa kaca Arjasari basa mulang ka lembur lebaran Idul Adha sasih november kamari, kaleresan didinya nuju aya acara pentas seni karya barudak sakola pami teu leupatmah. Tah kaleresan simkuring ayeuna nuju purun kangge kutak ketik update blog, sakanteunan we bade ngacapruk nyaritakeun ngenaan lembur simkuring nu dipicinta deui nyaeta Arjasari…(mugia para wargi teu barosen macana hehe).
Di sebut villa kaca teh kusabab eta villa teh loba pisan kaca jandelana, aya sababaraha villa dina legana tanah pribadi nu cenah ceuk penjagana mah bareto teh (saméméh krisis moneter) teuteundeunan almarhum mantan presiden kadua republik Indonesia, nyaéta pak Soeharto tea. Nu aya di kacamatan Arjasari...legana mang hektar hektar, jalanana ge di aspal tur aya taman jéng kolam hirup paragi pepelakan lauk nu gede pisan...keur ukuran harita di lembur mah eta villa teh kalintang mewahna, dijaga ku pasapon dua puluh opat jam. Kaluargana cendana ceunah mah baréto teh sok mindéng moro ulin refreshing ke eta villa, aya dua...nu hiji deui aya di beulah tonggoh lembur kina nu teu jauh beda mewahna oge. Ngahaja disakulilingna dipelakan tatangkalan sabangsaning bungbuahan jéng herbal tur diléngképan ogé ku Taman bermain anak nu kalintang alusna, da matak jadi bahan cérik barudak disakuliling villa eta nu ninggali bakat ning hayang ulin di eta taman...nu tangtu dilengképan taneuh basisir nu sok aya dilaut tea.
Kungsi oge cindekna langsung pak Soeharto dibaturan ku isterina almarhumah Ibu Tien soeharto nincék eta villa, mun teu salah mah aya kana ngadua kalianana...népi ka ayeuna sok paribasa di omongkén yén eta villa teh hasil tina kakayaan pak Soeharto nu teu ka catet tea.
Aya hiji patung (tinggal gambar di luhur) anu numutkeun simkuring endah kacida, dibangun di palataran jalan saméméh abus ka halaman villa nu disebatna teh Patung Biola, luhurna mérén mun di kira – kira mah aya kana tilu metérna, bentukna teh hiji wanoja nu gélis keur maen biola (sigana ngangge raksukan samodel balutan kaen sari) bari bu’uk na nu panjang ngarumbay rada galing ikeul katebak angin katinggali pisan cetakan awakna nu bayuhyuh demplon lir ibarat cetakan biola ogé. Ngan ti basa Indonesia abus kana jaman krisis moneter tea (mun teu salah taun 1998), tur pak Soeharto teh lengser tina jabatanana jadi presiden Indonesia eta villa teh lila kalilaan béki teu ka urus, ahirna ti taun 2000an dibuka pikén umum, tah dasar masyarakat Indonesia tea nu teu bisa ngajaga fasilitas umum...barang sataun ge gés katinggali amburadul...malahan népi ka ayeuna ti mimiti taman, villa, kolam, jalan, gés teu mangrupa deui kawas bahéla...ngan patung – patung sasatoan ditaman nu rada aya urutna, tur eta patung Awéwé pamaen biola nu masih katinggali alus keneh mah.
Foto – foto pun rayi di taman villa kaca Arjasari…
Baheula mah da mimitina sok aya sababaraha hiji jalma nu ngadon lari jogging atawa ngan sakur rekreasi piknik moro mékél mayoran kadinya teh, lila kalilaan loba tukang dagang, nu antukna unggal poé minggu teh jadi rame kunu jarogging, momotoran, jalan – jalan, barudak ngora bobogohan, atawa pakumpulan ibu – ibu atawa masyarakat pikén ngiluan senam pagi, SKJ, atawa poco – poco tea...osok ogé dipake tempat kemping/ kemah barudak sakola pramuka atawa organisasi lainna...ngan cénah sok mindéng loba nu kasurupan mun barudak sakola ngadon mondok didinya teh ku lélémbutan eta patung Awéwé pamaen biola téa, nu sok hirup mun ti péting cunaaaaaaah, sok kadenge aya sora biola haha (wallohu’alam).
Cag ah,
Baktos simkuring Lilis Mayasari/ LieZMaya.
Gambar foto ti: www.LieZMaya.Web.ID (hapunteun gambarna awon, maklum ngajepretna ngangge kamera HP VGA pas - pasan atuh da haha)
Lirik lagu ti: www.Liriksunda.Blogspot.com
Tutumbu Carita diluhur:


text:
Anggar
Anggar nyaéta salah sahiji cabang olahraga beladiri.[1] Olahraga ieu ngagunakeun pakakas atawa pakarang pedang mintul pikeun nojos, marang, atawa nojos sakaligus marang.[1] Dina cabang olahraga anggar, aya tilu macem pakarang (Pedang) anu béda dina wangun sarta widang sasaran awak lawan anu kudu ditarajang.[1] Katilu pedang éta téh floret (pikeun lalaki sarta awéwé), sabel husus pikeun lalaki sarta degen husus pikeun awéwé.[1] Anggar mangrupa salah sahiji ti saeutik olahraga anu ngaku profesionalisme saméméh taun 1980an.[2] Komo dina aturan - aturan mimiti Olimpiade anu ditulis ku Baron Pierre de Coubertin(présidén kadua ti International Olympic Committee), kalayan écés nuturkeun yén pamaén anggar profésional anu disebut jeung Masters kaci pikeun milu tanding.[2] Anggar ditandingkeun dina ajang Olimpiade mimiti dina taun 1896.[2] Mangrupa salah sahiji ti saeutik cabang olahraga anu jadi program tetep dina palaksanaan Olimpiade.[2]
Nomor-nomor dina anggar[édit | sunting sumber]
Anggar anu ditandingkeun dina olimpiade maénkeun tilu nomer, anu dingaranan dumasar pakarangna:
- Floret (Pedang mintul)
Dipaké pikeun lalaki sarta awéwé.[1] Pakarang pedang ieu ngabogaan wangun nu leutik, melengkung, sarta hampang. Tungtungna datar atawa buleud mintul sarta sipatna pegas anu lamun ditojoskeun ka awak lawan ,bisa naék turun sarta boga kagunaan minangka tombol sakelar.[1] Hal ieu utamana dipaké pikeun floret listrk nu ngajaga leungeunna nu leutik sarta mahi keur ngajagaan bagian leungeun. Bagian handap pakarang pikeun nangkis sarta mencét tungtungna pikeun nojos.[1] Widang sasaran anu kudu diserang nyaéta mimiti ti puhu pingping ka luhur nepi ka puhu beuheung sarta beuheung.
- Sabel
Sabel (pedang melengkung).[1] Dipaké husus pikeun lalaki.[1] Wangunna segitiga kalayan sudut nu henteu seukeut kawas parang leutik atawa ipis.[1] Beuki ka luhur bentukna beuki gepéng jeung tungtung ditekuk sangkan henteu méncos.[1] Nu ngajaga leungeun pinuh nutupan sakumna leungeun nepi ka puhu leungeun sabel.[1] Bagian handap dipaké pikeun nangkis sarta bagian luhur dipaké pikeun marang sarta tungtungna dipaké pikeun nojos.[1] Widang sasaran anu diserang nyaéta mimiti ti bujur ka luhur nepi ka sirah sarta leungeun.[1]
- Degen
Degen (Pedang lempeng).[1] Dipaké khsus pikeun awéwé, wangunna segitiga sarta berparit dipaké pikeun masangkeun kabel.[1] Pangkalna kandel nepi ka tungtung beuki leutik sarta jeger.[1] Tungtungna datar bersih sarta berpegas anu boga fungsi minangka tombol dina waktuna nojos lawan.[1] Nu ngajaga leungeunna badag.[1] Pamakéanana pikeun nagkis sarta nojos tungtungna.[1] Widang sasaran anu diserang nyaéta sakumna awak ti tungtung suku nepi ka sirah sarta sakumna leungeun.[1]


text:
Érloji
Érloji mangrupa jam anu nuduhkeun waktu anu dipaké dina leungeun.[1].
Sajarah jeung Kamekaran Érloji[édit | sunting sumber]
Kecap jam atawa (érloji) geus dipaké dina abad ka-14 sakitar 700 taun, anu asalna tina basa latin nya éta clocca. [2] Numutkeun sajarah, sundial atawa jam panon poé mangrupa jam anu kahot dina perabadan manusa.[2] Jam ieu dijieun ku salah saurang ahli Astronomi muslim anu ngaranan Ibnu al-Shatir sakitar 3.500 taun saméméh Maséhi.[2] Jam ieu nembongkeun waktu dumasar perenahna panaon poé.[2] Ibnu al-Shatir ngabagi waktu dina sapoé 12 jam, dina musim tiris waktuna samporét sedengkeun musim panas waktuna leuwih lila.[2] Sakitar 5.000-6.000 taun katukang, urang Mesir ngukur waktu jeung nyieun kalénder maké obelisk.[2] Dina taun 1400 SM urang Mesir geus mimiti maké jam cai anu ngarana Clepsydra.[2] Jam cai paling canggih mimiti kapanggihna di jaman kajayaan Islam anu dijieun ku Al-Jaziri dina taun 1136-1206 anu bentukna gajah anu bisa ngahasilkeun sora di unggal jam.[2] Jam astronomi anu panggedéna anu dijieuna di Al-Jazari disebut Castle Clock, anu dianggap jadi jam analog komputer anu munggaran.[2] Di Islam, Al-Jazari lain salah sahiji jalma anu nyiptakeun jam.[2] Ayana jam pasir sakitar 1400 samemeh Masehi.[2] Mimitina masarakat Eropa wanoh kana jam sakitar taun 1300.[2] Masarakat Inggris mimiti nyieun erloji dina taun 1580.[2] Sedengkeun sakitar taun 1525 Peter Henlein, tukang konci ti Nurnberg, Jerman ngawanohkeun jam imah anu diameterna 10-12,5 cm jeung kandelna 7,5 cm.[2] Ahir abad ka-16, lonceng mimiti dijieun lempeng jeung di awal abad ka-17 mesina mimiti dibéré bengkus tina kuningan, kalayan tutup kaca jeung jarum paranti nunjukeun menit.[2] Jam digital atawa éléktrik mimitina dijieun ku perusahaan The Hamilton Watch Co of Lancaster, Pennsylvania sakitar taun 1950.[2] Sanggeus kitu mimiti ayana sababraha mérek jeung model arloji.[2]


text:
Inohong Kabayan ogé bisa disepadankan jeung inohong ti Arab, kawas Abunawas atawa Nasrudin.
Karya Sastra sarta Film
Buku
- Si Kabayan, Utuy Tatang Sontani (1959)
- Si Kabayan Manusa Lucu, Ahdiat Karta Miharja (1997)
- Si Kabayan Nongol di Jaman Jepang, Ahdiat Karta Miharja
- Si Kabayan: sarta sawatara dongeng Sunda séjénna, Ayip Rosidi (1985)
- Si Kabayan jadi Wartawan, Muhtar Ibnu Thalab (2005)
- Si Kabayan jadi Dukun, Moh. Ambri
- Kabayan Nyieun Kalakuan (2002, komik kompilasi)
- Si Kabayan
- Si Kabayan Néangan Jodoh (1994)
- Si Kabayan Saba Dayeuh
- Si Kabayan sarta Gadis Dayeuh
- Si Kabayan Saba MÉTROPOLITAN
- Si Kabayan: Lain Impian (2000)
- Informasi ngeunaan Sikabayan ti Koran Pikiran Rahayat:Si Kabayan, ti Buku ka Buku
SI Kabayan (SK) manusa lucu éta loba dipikanyaho jelema. Inohong urang ieu memang dipikawanoh resep berkelakar, humoris, lugu, tapi ogé sakapeung direpresentasikan minangka jelema anu pandai. Sapanjang kalahiranana, Si Kabayan sok dihidup-hidupkan jelema, tangtu waé luyu jeung kahayang sarta kapentingan si pengarangnya. Sawaréh komo memercayainya minangka lain inohong fiktif. Nurutkeun jelema anu percaya, astana Si Kabayan aya di Banten.
Di jero dongeng-dongeng lila, SK biasana digambarkan minangka jelema kampung anu lingkungan pergaulannya kawates di kira-kira pamajikanana (urang wawuh kiwari minangka Nyi Iteung), kadua mitohana, sarta majikannya. Tapi dina dongeng-dongeng anu diciptakeun jelema ayeuna, manéhna ogé sakapeung hirup di dayeuh. Tapi sanajan kitu, tetep waé digambarkan kalayan ngabogaan sipat-sipat jelema kampung.
Dokuméntasi Si Kabayan
Saprak iraha carita-carita SK didokumentasikan jelema? Dr. Snouck Hurgronje kaci jadi nyaéta jelema kahiji anu ngumpulkeun caritana. Sabab antara warsih 1889-1891, orientalis asal Walanda ieu ngayakeun panalungtikan ngeunaan kahirupan Islam sarta carita rahayat anu aya di Pulo Jawa. Pikeun ngalingkung pulo ieu, manéhna ngajak H. Hasan Mustapa anu geus manéhna wawuh di Mekkah dina 1885.
Minangka bukti gawé anu dipigawé Snouck, dina 1929 medal Tijl Uilenspiegel verhalen in Indonesie in het Bizonder in de Soendalande. Buku ieu asalna ti disertasi Maria-coster Wijsman, anu pembahasannya mendasarkan dina inohong SK anu hirup di Banten kidul. Asal carita-carita dina buku éta manéhna cokot ti catetan-catetan ngeunaan SK anu dikumpulkan ku Dr. Snouck.
Dina 1911 medal Pariboga: Salawe Dongeng-dongeng Soenda. Buku ieu disusun ku Cornelis Marinus Pleyte sarta dipedar ku Kantor Tjitak Goepernemen. Aya anu nganggap, ieu pisan buku kahiji anu memuatkan carita SK.
Saterusna, 21 warsih saterusna, dina 1932, Balé Pustaka medar buku Si Kabajan. Buku ieu disusun dumasar dongeng-dongeng anu aya dina panalungtikan Maria-coster Wijsman. Teuing naon alesanna, dongeng-dongeng dina disertasi tiheula éta dipilih deui. Sawatara dongeng anu kaangseu séks saterusna dipiceun.
Dina warsih anu sarua, medal Si Kabajan Djadi Doekoen karya Moh. Ambri. Karya ieu dianggap minangka saduran ti salah sahiji naskah drama karya Moliere, “Le Medicin Malgre Lui”. Menginjak warsih 1941, ngan aya hiji judul buku anu medal ngeunaan SK. Buku dijudulan Kabajan éta disusun ku W.H. Rassers dina basa Walanda.
Saterusna Utuy T. Sontani nulis drama “Si Kabayan” dina basa Indonésia sarta bukuna dipedar dina 1959. Naskah anu sarua ditarjamahkeun ka dina basa Rusia, jadi Si Kabaian (1960). Salapan warsih saterusna, carita ieu dipedar dina basa Inggris sarta dihijikeun babarengan karya pengarang séjénna ti nagara luar dina “Three SEASIAN Plays”, anu mangrupa suplemén ti berkala Tenggara.
Anu penting dicatet, dina warsih '60-an éta sahenteuna aya lima karya Min Resmana anu patali jeung carita-carita SK. Karya-karya anu dimaksud nyaéta Si Kabajan Pangantenan (1966), Si Kabajan Kasurupan (1966), Si Kabajan Ngandjang Kapageto (1966), Si Kabajan djeung Raja Manaboa (1966), sarta Si Kabajan Tapa (1967). Samentara éta sastrawan senior Sunda, MA. Salmun, medar Si Kabajan Modéren (1965).
Dina era 1970-an, ngan dua judul buku anu kacatet anu ngahirupkeun deui Si Kabayan. Kahiji, Tales of Si Kabayan anu disusun ku Murtagh Murphy sarta dipedar ku Oxford University Press, dina 1975. Anu kadua, Si Kabayan sarta Sawatara Dongeng Sunda Séjénna (1977) karya Ajip Rosidi.
Era 1980-an aya kira-kira lima judul anu medal. Dua di antarana karangan MO Koesman, nyaéta Si Kabayan (1980) sarta Si Kabayan Ngalalana (1982). Samentara éta Adang S. nulis Juragan Kabayan dina 1986. Séjénna, Lebe Kabayan (1986) karya Ahmad Bakri sarta Si Kabayan Tapa (1986) karya Min Resmana.
Dina warsih (1990), Si Kabayan “maot” dunya. Alatan éta medal Jurig Kabayan karya Tini Kartini. Tapi, dina 1997 Si Kabayan dihidupkan deui liwat Si Kabayan Manusa Lucu buah leungeun Achdiat K. Mihardja. Di tempat séjén, benerna dina buku Asian Tales and Tellers (1998) susunan Cathy Spagnoli, Si Kabayan ogé mecenghul. Teu tinggaleun, Gerdi W.K. ogé milu ngahirupkeun balik Si Kabayan (1999).
Ngasupan era warsih 2000-an, buku-buku ngeunaan SK ogé tetep padamucunghul. Bisa disebutkeun, Si Kabayan-cerita ti Sunda (2000) karya Wangwangan, Kabayan Nyieun Kalakuan (2002) sarta Si Kabayan Jadi Sufi (2003) susunan Yus R. Ismail, sarta Si Kabayan (2004) karangan Mulyani S. Yeni. Saterusna, Si Kabayan Digugat (2004) karya Yuliadi Soekardi & U Usyahuddin, Si Kabayan Nongol di Jaman Jepang (2005) susunan Achdiat K. Mihardja, sarta, anu pamungkas, Si Kabayan Jadi Wartawan (2005) karya Muhtar Ibn Thalab.
Pamadegan Ngeunaan Si Kabayan
Dumasar catetan Sutaarga (1965), aya sawatara pamadegan atawa panalungtikan anu geus dipigawé boh ku kaum kolonialis boh pribumi patali jeung Si Kabayan. Kahiji, tangtu waé anu dipigawé ku Ny. Maria Coster Wijsman (1929) anu memperbandingkan ayana SK kalayan siklus inohong carita rahayat Éropa, Tijl Uilenspiegel.
Wijsman mengartikan Kabayan minangka sarupaning pamong désa anu ngabogaan tugas nepikeun warta. Istilah kasebut masih dipaké di wewengkon Jawa sarta Tanganan Pangringsingan. Manéhna ogé nyambungkeun istilah kasebut jeung jelema anu dawam mingpin acara kenduri dina inohong-inohong carita Malayu.
Samentara éta Prof. Berg nalungtik harti kabayan ti sisi etimologinya. Nurutkeun Berg, kecap kabayan asalna ti basa Sanskerta, bhaya anu hartina sieun. Hal ieu luyu kalayan gambaran Kabayan vérsi Tanganan Pangrisingan anu kudu ngabogaan sipat "magis". Kadua, istilah kabayan dicokot ti kecap dasar bay anu hartosna wanoja. Hal mana luyu kalayan ngaran Ken Bayan dina carita-carita Panji.
Rassers (1941) meunteun, SK nyaéta inohong ambivalen. Sajaba minangka penghubung sarta pewarta ti Sang Panyipta Semesta, manéhna ogé dipeunteun minangka inohong anu ngawakilan totalitas sarta kakuatan masarakat anu boga sipat ngawangun tapi ogé meghambat. Enya, di jero dirina sipat kapangéranan sarta demonis mewujud jadi hiji. Ku alatan éta, Rassers nganggap SK minangka pahlawan budaya sakaligus tukang tipu.
Saterusna Held (1951), anu memperbandingkan SK kalayan panakawan ti lakon-lakon wayang Jawa hususna ti sagi fungsi lelucon-leluconnya.
Ti taneuh cai, Utuy T. Sontani (1920-1979) milu nalungtik Si Kabayan. Pengarang ieu dina warsih 1957 ngungkabkeun yén SK mangrupa “manusa anu geus teu nanaon ku nanaon”. Maksudna, SK geus ngajanggélék jadi manusa anu leupas ti rupa-rupa rasa anu bisa mangaruhan manusa. Hartina, manéhna geus jadi ubermensch, istilah Nietzsche. Sanajan kitu, dina naskah dramanya Utuy ngagambarkeun SK minangka dukun anu dianggap sakti, padahal manéhna ngan mempermainkan pasien-pasiennya.
Samentara éta, Ajip Rosidi (1964) boga pamadegan yén di balik carita SK kaeusi maksud nu tangtu. Nurutkeun Ajip, SK lain jelema anu bodoh, sabab loba carita-carita SK anu mindeng mempermainkan mitohana sarta kiai. Kiai kasebut bisa jadi personifikasi ajengan, sedengkeun SK mangrupa personifikasi urang Sunda. Sarta Islam asup ka Tatar Sunda sanggeus runtuhnya karajaan Sunda. Enya, ku kituna sastrawan Sunda anu nyiptakeun carita SK sabenerna keur nepikeun kritik ngaliwatan jalan anu lemes mangrupa lelucon.
Dina seminar anu bertajuk “Séks, Teks, Konteks: Awak sarta Seksualitas dina Wacana Lokal sarta Global” (23-24 April 2004) liwat makalahnya anu dijudulan “Si Kabayan: Cawokah atawa Jorang?”, Ayatrohaedi menitikberatkan perhatiannya dina carita-carita SK anu kaangseu séks.
Bisa dimengerti, Ayatrohaedi mendasarkan tulisanana dina buku Maria-coster Wijsman, Tijl Uilenspiegel verhalen in Indonesie in het Bizonder in de Soendalande anu memang loba memuat carita-carita SK anu kaangseu séks.
Nurutkeun Ayat, "ti kira-kira 80 carita Si Kabayan anu dijadikeun bahan disertasi Coster-wijsman, aya 24 carita anu ngeunaan séks. Carita-carita éta ngandung kecap-kecap "pamali", sanajan sakali deui tétéla henteu ngabalukarkeun gambaran erotis. Lamun dikaitkeun kalayan teks sarta konteks, baris kalayan gampang dipahaman naha hal éta lumangsung."
Samentara Jakob Sumardjo (2003) meunteun SK ti aspék primordialisme urang Sunda. Manéhna meunteun yén "Si Kabayan miboga watek paradoks, singer, sarta bodoh sakaligus. Manéhna singer lamun kapentinganana sorangan kaganggu, tapi manéhna bodoh lamun keur dikawasa ku nafsu-nafsunya. Ieu némbongkeun kewajaran urang Sunda pikeun mentertawakan dirina sorangan, kelemahan diri, sarta kelemahan manusa umumna."
“Di urang Sunda ngariung,” kecap Jakob, “di dinya aya seuri. Kutan humor nyambung ogé jeung masalah ‘dina’. Sasaran humor nyaéta maranéhanana anu geus diasupkeun minangka bagian ti lingkungan sorangan."
Sedengkeun Bambang Q Anees (2002) boga pamadegan yén SK mangrupa inohong fiksi anu diciptakeun minangka penghibur atawa kurir filosofi hirup urang Sunda. SK minangka kurir boga fungsi minangka metafor: nepikeun sakaligus mereduksi talatah.
Saterusna nurutkeun Bambang, "ketawalah anu jadi inti ti sosok Si Kabayan." Saterusna manéhna ogé mempertautkan SK kalayan konsép pencerahan ala Tao. Ti sisi ieu, "seuri" dimaknai minangka "penemuan kepahaman baris hiji lelucon sacara kitu gancang. Dina waktu éta urang kawas manggihan rantai kebenaran anu salila ieu leupas." Tah, dina titik ieu pisan, nurutkeun Bambang, "Kabayan memainkan dirina minangkademi pencerahan nu tangtu." pemancing ketawa
Naon ogé gambaran sarta pamadegan jelema ngeunaan sosok SK, cerita-ceritanya mencerminkan hasanah kabudayaan Sunda anu memang beunghar kelir.


text:
Beijing
Beijing [Ucapan Basa Inggris] (Basa Cina: 北京 [Chinese Pronunciation]; Pinyin: Běijīng; IPA: pei˨˩˦ tɕɪŋ˥˥), kota di kalereun China, nyaeta ibukota Republik Rakyat Cina (RRC). Samemehna dina Basa Inggris disebut Peking or Peiking [English Pronunciation]. Beijing salah sahiji tina opat kotamadya di RRC, nu sarua jeung propinsi di Cina sacara struktur administrasi. Kotamadya Beijing diwatesan ku Propinsi Hebei di kaler, kulon, kidul jeung sababaraha bagean di wetan sarta Kotamadya Tianjin di beulak kidul.
Beijing kota kadua panggedene dumasar kana jumlah pendudukna di Cina, sanggeus Shanghai. Beijing tempat sarana transportasi utama, sababaraha puluh jalan kareta, jalan raya sarta jalan tol kaluar jeung asup ti sagala arah. Beijing oge salah sahiji tujuan penerbangan utama internasional ka Cina. Beijing disiapkeun keur pusat politik, pendidikan, jeung budaya Republik Rakyat Cina, sedengkeun Shanghai jeung Hong Kong keur widang ekonomi.
Beijing is salah sahiji Opat Ibukota Kota Cina Baheula tur bakal jadi tempat Olimpiade Musim Panas 2008.
Daptar eusi
Ngaran[édit | sunting sumber]
Beijing (北京) sacara literatur "ibukota beulah kaler", sajajar sacara tradisi Asia Wetan nu ibukotana digambarkan dina ngaranna. Kota sejen nu ampir sarua nyaeta Nanjing (南京), Cina, hartina "ibukota beulah kaler"; Tokyo (東京), Jepang, jeung Đông Kinh (東京; ayeuna Hanoi), Vietnam, hartina "ibukota beulah wetan"; saperti Kyoto (京都), Jepang, jeung Gyeongseong (京城; ayeuna Seoul), Korea, hartina "ibukota".
Peking ngaran kota dina romanisasi Sistim Pos Pinyin, sarta sacara tradisional ngaran keur Beijing dina Basa Inggris. Watesan aslina ku misionaris Perancis opat ratus taun nu kaliwat, pakait jeung cara ngucapkeun bagean tina robah sorea dina Basa Mandarin tina [kʲ] kana [tɕ]. ([tɕ] nu digambarkeun dina pinyin nyaeta j, nyaeta dia Beijing), sarta masih dipake dina sababaraha basa (contona, dina Basa Portugis ngaranna Pequim).
Di Cina, kota ngabogaan loba ngaran. Antara taun 1928 [1] jeung 1949, disebutna Beiping (北平; Pinyin: Beiping; Wade-Giles: Pei-p'ing), hartina "Damey Bagean Kaler". Ngaranna robah — ku ngaleungitkeun unsur hartina "ibukota" (jing or king, 京) — nu ngagambarkeun kanyataan, ku pamarentahan Kuomintang nu nangtukeun ibukota di Nanking (pinyin: Nanjing), Peking teu lana jadi ibukota Cina, sarta pamarentahan "warlord" di Peking teu diaku.
Partey Komunis Cina malikeun deui kana ngaran Beijing (Peking) dina taun 1949 sarta mutuskeun yen Beijing jadi ibukota Cina. Pamarentah Republik Cina di Taiwan teu pernah ngaku sacara formal parobahan ieu, sarta salila taun 1950-an jeung 1960-an ilhar di Taiwan keur Beijing disebutna Beiping nu hartina teu satuju sacara hukum kana RRC. Ayeuna, ampir sakabeh Taiwan, kaasup pamarentah Republik Cina, make Beijing, sanajan sababaraha peta Cina ti Taiwan masih make ngaran heubeul dumasar kana wates politik samemeh taun 1949.
Yanjing (燕京; Pinyin: Yānjīng; Wade-Giles: Yen-ching) ngaran teu resmi sejen keur Beijing, hiji rujukan baheula dina State of Yan yen aya salila Zhou Dynasty. Ngaran ieu digambarkeun ku bir lokal Yanjing Beer sarta Yenching University, hiji institut nu geus dihijiekun jeung Universitas Peking. Salila Yuan Dynasty, Beijing disebut Khanbaliq nu disbeut Cambuluc dina itungan Marco Polo.
(Bagean sajarah di handap ngeunaan sajarah sejen ngaran Beijing.)
Sajarah[édit | sunting sumber]
Geus aya kota sabudeureun Beijing dina milenium kahiji SM, sarta ibukota State of Yan, salah sahiji kakuatan dina Periode Perang Nagara, geus nangtukeun yen Ji (T: 薊 / S: 蓟), deukeut Beijing modern. Ilahar disebut yen Ji nu ngamimitian Beijing tapi Ji geus ditinggalkeun samemeh abad ka 6 AD. Tempat sesa-sesa pastina Ji remains teu dipikanyaho, sanajan loba usaha dina waktu-waktu ayeuna keur neangan eta tempat.
Salila dinasti Sui (581-618) jeung Tang (618-907), ngan sabagean leutik kota aya di ieu wewengkon. Loba sajak baheula nu asalna ti kota nu leungit ieu, sahiji sahij bukti ngeunaan ayana ieu kota.
Dina taun 936, Dinasti Jin Panungtung (936-947) Cina beulah kaler sabagean gede wates di kaler panghareupna, kaasup Beijing modern, nepi Khitan Liao Dynasty dina abad ka-10. Dina taun 938, Liao Dynasty nyiepakeun ibu kota kadua nu ayeuna Beijing, jeung disebut Nanjing ("Ibukota Beulah Kidul"). Dina taun 1125, Jurchen Jin Dynasty ngawasa Liao, sarta dina taun 1153 mindahkeun ibukota Liao Nanjing, disebutna Zhongdu (中都), "ibukota pusat." Zhongdu ayana di tengah-tengah nu ayeuna sabudeureun Tianningsi, rada ka beulah kidul kulon ti pusat Beijing.
Mongol ngancurkeun Zhongdu dina taun 1215 tur ngawangun deui beulah kaler ibukota Jin dina taun 1267. Dina raraga ngawasa sakabeh Cina, Dinasti Yuan (Mongol) "pendiri" Kublai Khan ngaranan ibukotana Khanbaliq (Basa Mongol hartina "Istana Khan") atawa Dadu (大都, Basa Cina "ibukota utama"). Tempat ieu disebut Cambuluc dina catetan Marco Polo. Sabenerna, Kublai Khan, hayang jadi kaisar sakuliah Cina, nangtukeun ibu di ieu tempat keur gaganti tempat di tengah Cina sabab leuwih deukeut ka pusat kakuatan di Mongol. Kawijakan Khan naekkeun status kota dina kaayaan kakuatan Cina di beulah kaler tur mimiti kota Beijing ayeuna. Khanbaliq aya di beulah kaler kota Beijing modern. Watesan ayeuna nyaeta 2nd Ring Road, jeung watesan beulah kaler antara 3rd jeung 4th Ring Road. Di dinya masih bisa kapanggih tembok sesa-sesa dinasti Mongol.
Sanggeus Dinasti Yuan runtuh dina taun 1368, ieu kota diwangun deui ku Dinasti Ming tur dingaranan Shuntian (順天). Dina 1403, Kaisar Ming Katilu, Yongle mindahkeun ibukota Ming ti Nanjing (Nanking) tu ngarananan Beijing (Peking) (北京), "ibukota kaler", nu ayana di kaler. Kaisar Yongle oge nu mere ngaran modern. Beijing salila Dinasti Ming siga kaayaan ayeuna, tur tembok kota era Dinasti Ming disebut tembok kota Beijing masih aya nepi ka kiwari, basa diruntuhkeun tur diwangun jadi 2nd Ring Road di eta tempat.
Beijing jadi kota panggedena di dunya ti taun 1425 nepi ka taun 1650 tur ti taun 1710 nepi ka taun 1825 [2].
Kota Terlarang diwangun sanggeus (1406-1420), dituturkuen nu Kuil Abadi (1420), tur sababaraha proyek sejenna. Tian'anmen, cikal bakal lambang Republik Rakyat Cina jeung sabudureunna diduruk dua kali tur rengke diwangun dina taun 1651.
Sanggeus Manchu ngagulingkuen Dinasti Ming tur ngawangun Dinasti Qing di ieu tempat, Beijing ditangteukun jadi ibu kota Cina salila periode Qing. Beijing jadi benteng pertahanan luar salila Pemberontakan Boxer dina taun 1900.
Revolusi Xinhai taun 1911, hayang ngarubah aturan Qing kur republik, asalna nangtukeun ibukota di Nanjing. Sanggeus panguasa Qing pangluhurna Yuan Shikai ngundurkeun maneh salaku Kaisar Qing di Beijing tur hasilna revolusi, para revolusioner di Nanjing narima Yuan jadi presiden anyar Republik China, tur ibukotana di Beijing.
Kota-kota[édit | sunting sumber]
Kota-kota nu kaasup kana Kotamadya Beijing tapi saluareun daerah urban nyaeta:
Bagean administrasi[édit | sunting sumber]
Kotamadya Beijing ayeuna kabagi kana 18 sub-bagean administrasi, satuan tingkat wilayah diatur langsung ku kotamadya (bagean tingkat-kadua). Aya 16 distrik jeung 2 wilayah.
Daerah urban jeung suburban kota dibagi kana dalapan distrik:


text:
Liam Gallagher
Liam Gallagher anu boga ngaran lengkep William Johm Paul Gallagher nya éta musisi jeung penulis lagu asal Inggris[1][2]. Adi teges ti Noel Gallagher ieu lahir di Burnage, Manchester, Inggris tanggal 21 Séptémber 1972[1][2]. Liam nya éta salah sahiji personil Oasis anu jadi ujung tumbak éta grup msuik, Liam ogé kasohor ku cara nyanyina anu has[1]. Liam nya éta anak katilu ti pasangan Thomas jeung Peggy Gallagher[1]. Nalika umur 15 taun, Liam dikaluarkeun ti Sakola alatan gelut jeung babaturanna, malah mah Liam sok maok sapédah ti toko, tapi nalika rumaja, Liam mulai asup ka dunya musik[1].
Liam pertama kalina jadi personil nya éta nalika babaturan sakolana, Paul McGuigan ngajakan manéhna pikeun jadi vokalis di grupna, The Rain, tapi ieu grup musik teu pati loba nu mikaresep[1]. Terus Liam ngajakan Noel pikeun jadi gitaris di ieu grup, sabada Noel asup ieu grup musik ngaranna diganti jadi Oasis[1]. Oasis bubar di taun 2009 sabab Noel geus teu bisa gawé bareng deui jeung Liam lantaran égo Liam anu kalaleuwihi, sabada bubar, Liam ngabentuk grup musik anyar anu dingaranan Beady Eye[1]. Salian jadi musisi, Liam ogé ngabentuk rumah produksi nu dingaranan In 1 Production[1].


text:
Rebana
Rebana nya éta waditra tepak, pungsina minangka ritme anu sipatna atonal. Rebana atawa anu biasa disebut terebang ieu téh mangrupa waditra anu asup kana pintonan: genjring, gemyung, rudat, tagoni, qosidah, jsté[1]. Asal kecapna tina kecap Arbana/Arbaa anu hartina opat[2].
Daptar eusi
Istilah[édit | sunting sumber]
Rebana kahiji disebut Rebana opat, rebana kadua disebut rebana lima, rebana katilu disebut rebana genep. Sebutan-sebutan ieu ngagabung dina wanda pintonan Ketimpring[2]. Rebana opat biasa disebut bawa, sabab ieu rebana miboga pungsi pikeun mawakeun intro lagu. Rebana lima sok disebut nyikut, sabab rebana ieu miboga pungsi pikeun nyikut garapan rebana opat[2]. Rebana genep disebut nyeling sabab pungsina pikeun nyelingan sora antara rebana opat jeung rebana lima[2].
Bahan jeung rancang wangun[édit | sunting sumber]
Waditra terebang dijieun tina bahan kai, biasana ngagunakeun kai sawo jeung kananga[2]. Sedengkeun kulit anu digunakeun nya éta kulit embé jeung kalenci[2]i. Bahan panglengkep séjénna nya éta cét, rotan, paku jeung ranté. Bentukna buleud, diwangun tina sababaraha bagéan: 1)Raray, nya éta bidang hareup anu ditutup kulit; 2)Taktak, nya éta widang gigir anu katutup kulit jeung dipaku sakurilingna; 3)Awak, nya éta bagian awak waditra; 4)Lambé atawa lalambé, nya éta bagian handap waditra[2].
Ajén-ajén[édit | sunting sumber]
- Rebana opat, mangrupa lambang anu nunjukkeun yé ngan aya opat prinsip dasar dina ajaran agama Islam anu patali jeung tanggung jawab katut kawajiban manusa, nya éta kawajiban ka Allah S.W.T, lingkungan, ka sasama manusa, jeung diri sorangan;
- Rebana lima, mangrupa lambang anu nunjukkeun yén rukun Islam aya lima;
- Rebana genep, nya éta simbul ti rukun iman nu genep[2].
Cara Maén jeung Bentuk pintonan[édit | sunting sumber]
Ieu waditra dimaénkeun ku cara ditepak ku dampal leungeun katuhu, sedengkeun leungeun kénca nyekel terebang. Bagian waditra anu ditepak nya éta bagian rarayna anu dijieun tina kulit pikeun ngahasilkeun sora[2][1]. Waditra terebang biasana digunakeun pikeun mirig lagu-lagu wanda Islami kalayan lirik-lirik anu eusina ngagungkeun kaagungaan Pangéran[2]. Wanda-wanda pintonan terebang diantarana: terebang beluk nu aya di Kadupandak, Kabupatén Cianjur, terebang gedé di Banten[1].


text: Manjing kana waktunaNinggang kana mangsanaMuru maluru beh dituNungtik nyungsi nu kamariHudang pikeun tandang nu kiwariNgundeur meureun ngala sugan Hana nguni hana mangkeTan hana nguni tan hana mangke *Aya baheula, aya ayeunaMoal aya ayeuna mun euweuh baheula Aya indung, aya bapaIndung nu ngandung bapa nu ngayugaAya indung, aya surgaAya bapa aya dunya Du’a indung jadi jimatJampe bapa jadi ubarPikeun lengkahPikeun tandangNgadekeun ajen Kisunda Laku lampah nu utamaNyebarkeun asih kasasamaTingkah polah sing merenahSangkan panggihKamulyaanKajembaranKawaluyaanKarahayuan Congkrang kujang ngajirim nonomanNu gede wawanena Panceg dina galurSalawasna akur jeung dulurPanceg dina galurBabarengan ngajaga lemburPanceg dina galurMoal ingkah najan awak lebur Panceg dina galurSalawasna akur jeung dulur.Panceg dina galurBabarengan ngajaga lemburPanceg dina galurMoal ingkah najan awak lebur Munut ridho GustiNgalap berkah GustiNu Maha suci Munut ridho GustiNgalap berkah GustiSang Hyang widhi Bral geura miangTandang makalanganNanjeurkeun kabeneranNgawangikeun bumi Pasundan Sok geura hudangTandang makalanganSanghareupan musuhNajan palastra nepikabinasa Sakabeh nu gumelar didunyaBakal panggih jeung ajalnaNgan nu mangpaat pikeun sasamaAnu bakal abadiNgarana ditulis dina prasasti kahirupanLaku lampahna turuteun pikeun anak incu Kujang nu nyurup kana ragaAnu nyieup kana wandaNgajirim jadi nonoman sundaSinatria ti tanah pasundan Nanjeurkeun bebeneran jeung kaadilanTeu keuna ku owah gingsirTeu kasilih ku juntiGanjaran nu belapati, satria santosa iman,Sinatria pilih tanding Lalaki lalanang Jagat


text:
Jangkrik
Jangkrik, famili Gryllidae, mangrupakeun serangga nu bisa disada, mirip simeut jeung cihcir (ordo Orthoptera), tapi awakna rada depé sarta boga anténeu panjang.
Daptar eusi
Deskripsi[édit | sunting sumber]
Jangkrik kawentar ku sora stridulasina (ukur nu jalu), nu disada ku cara ngagésékkeun jangjang atawa sukuna, sahingga sora nu kaluar téh béda pikeun masing-masing spésiés. Aya dua tipeu sora jangkrik: sora panggero jeung sora pangolo. Sora panggero anu tarik ditujukeun pikeun ngirut bikang sarta ngusir jalu nu séjén, sedengkeun sora pangolo nu alon mah dipaké mun bikangna geus deukeut. Jangkrik bikang boga organ paneundeun endog (ovipositor) nu bentukna kawas jarum. Ciri fisik séjénna nu ngabédakeun antara nu jalu jeung nu bikang, nyaéta ayana batik dina jangjang luar jangkrik jalu (umumna), sedengkeun nu bikang mah ukur garis-garis nuturkeun "tulang" jangjangna.
Sora 'krik-krikan' jangkrik téh gumantung ka spésiés jeung hawa lingkunganana. Ilaharna, sora jangkrik bakal leuwih tarik mun hawa leuwih panas (kira 60 'krik' per menit dina 13 °C). Hubungan antara hawa jeung lobana 'krik-krikan' katelah salaku Hukum Dolbear.
Nu geus kanyahoan, di sakuliah dunya téh jangkrik kabagi kana kira 900 spésiés. Ngarah teu pahili jeung simeut, perlu diinget yén jangkrik mah liar peuting, béda jeung simeut nu liar beurang.
Taun 1970, William H. Cade manggihan yén parasit laleur Tachinidae Ormia ochracea ogé katarik ku sora jangkrik jalu, kalawan maksud pikeun melakkeun anakna dina awak jangkrik jalu.
Di Asia, jangkrik sok dikukut, boh nuturkeun kapercayaan (utamana di Cina), atawa ukur kalangenan. Di daérah judi, misalna Makau, jangkrik ogé sok diadukeun.
Pikeun nu miara manuk, jangkrik ogé sok dikukut pikeun parab.
Taksonomi[édit | sunting sumber]
Di Tatar Sunda, aya sababaraha spésiés jangkrik anu dipikawanoh, tapi rujukan nu nyebutkeun klasifikasina can kapanggih:
- Gopur; awakna saluhureun kuntring, sadana teu pati harus, tara diadukeun.
- Jangkrik Kalung; warna awak & jangjangna hideung atawa coklat, aya polét warna emas dina lebah puhu jangjangna (deukeut 'beuheung'na), sok diadukeun.
- Kuntring; dibédakeun ti jangkrik umumna tina sorana nu ngelentring "tring tring tring...", warna awakna coklat.
- Bakecét; jangkrik leutik nu sok aya di jero imah, awakna hawuk/coklat belang/tutul.
- Kasir; spésiés jangkrik nu kawilang badag (panjangna kira nepi ka 5 cm), awakna ampir hideung meles.
Baca ogé[édit | sunting sumber]
Sumber rujukan[édit | sunting sumber]
- Cricket, Wikipédia édisi basa Inggris (13 Juni 2006)