text:
Sajak Sunda
Sajak Sunda nya eta salah sahiji wanda puisi atawa wangun ugeran anu teu pati kauger ku patokan wangunan.[1]Ku lantaran kitu, dina mangsa awal gelarna sok disebut sajak bebas,kungsi oge disebut sanjak.[1]Disebut bebas teh saenyana mah relatif, nya eta lamun dibandingkeun jeung puisi-puisi saheulaeunana, utamana upama dibandingkeun jeung dangding anu kabeungkeut pisan ku patokan guru wilangan jeung guru lagu.[1]Saenyana mah sajak oge mageuhan keneh rupa-rupa konpensi puisi, upamana lebah diksina jeung rakitan ungkarana.[1]Ari Taufik Faturohman mah nyindekkeun yen nu disebut sajak teh nya eta karangan ugeran anu ngebrehkeun pangalaman batin panyajakna.[2]
Gelarna Sajak Sunda[édit | sunting sumber]
Kakawihan, paparikan, jeung wawangsalan gelarna geus heubeul pisan,malah hese dipastikeun iraha gelarna da puguh nyebar ku lisan jadi apal-apalan balarea.[1]Ari sajak mah, nya eta sajak bebas tea, gelarna teh beh dieu, dina jaman sanggeus urang merdeka.[1]Eta wangun sajak teh mimitina mah henteu ujug ditarima da pagar lain wangunan sastra Sunda.[1]Padahal kakawihan oge anu wangunanana mah teu beda ti sajak, geus aya dina sastra Sunda.[1]Sajak Sunda gelar dina sabudeureun taun 1950-an,ti taun 1946 keneh geus aya nu nulis dina wangunan sajak, nya eta Kis WS.[3].Sajak teh samemeh dibukukeun jadi kumpulan sajak, sok dimuat heula dina sawatara media massa saperti majalah jeung surat kabar.[3]Sawatara majalah jeung surat kabar basa Sunda anu sok remen ngamuatkeun sajak sunda teh diantarana: Sipatahunan, Warga, Sunda, Kujang, Kiwari, Sari, Langensari, Hanjuang, Mangle, Galura, Giwangkara,jrrd.[4].Buku kumpulan sajak nu munggaran terbit nya eta [Lalaki di Tegalpati]] karya Sajudi (1963).[4]Ka behdieunakeun dituturkeun ku kumpulan sajak liana, saperti Ombak Laut Kidul karya Rachmat M Sas Karana (1966), Jante Arkidam karya Ajip Rosidi (1967), Surat Kayas karya Surachman R.M. (1967), Tepung di Bandung karya Rachmat M Sas Karana (1972), Katiga karya Yayat Hendayana (1975), Nu Ngarongheap Mangsa Surup karya Eddy D Iskandar (1978), Sabelas Taun karya Usep Romli HM (1978), Jagat Alit karya Godi Suwarna (1979), jeung Nu Mahal ti batan Inten karya Yus Rusyana (1980).[3]
Polemik Sajak Sunda[édit | sunting sumber]
Dina mangsa mimiti gelarna sajak Sunda, anu ditaratas ku Kis WS dina taun 1946, waktu anjeunna ngajapapang dina ranjang SR Cideres Majalengka, timbul reaksi anu henteu satujueun kana wangun sajak, da cenah anu asli puisi Sunda mah ngan dangding wungkul.[5] Nya harita timbulna nu disebut “Polemik Sajak” utamana dina surat kabar Sipatahoenan.[6]Di dinya pisan polemik ngeunaan hak hirupna sajak Sunda anu munggaran teh. Hiji jalma anu nyumput satukangeun ngaran Ki Sunda nganggap yen wangun puisi urang Sunda titinggal karuhun anu kudu didama-dama mah dangding, anu dianggap wangunan puisi anu pangsampurnana jeung pangendahna.[7] Tangtu bae sikep kitu teh nembongkeun yen manehna henteu kungsi diajar sajarah bali geusan ngajadina, nepi ka henteu terangeun yen dangding teh lain warisan karuhun Sunda pituin, tapi pangaruh tina sastra basa Jawa. Nepi ka timbul polemik teh, nya kulantaran rea anu henteu satujueun kana pamadegan Ki Sunda. Henteu satujueun dangding dianggap hiji-hijina warisan karuhun Sunda. Henteu satujueun sajak disieuhkeun tina kahirupan sastra Sunda. Tapi rea deuih anu sapamadegan jeung Ki Sunda oge.[8]Sora-sora anu kontra, anu nolak kana ayana sajak Sunda utamana dating ti kalangan sastrawan entragan kolot. Sabalikna, ti kalangan sastrawan entragan ngora muncul sora-sora anu pro, anu ngadukung sangkan sajak meunang tempat dina kandaga sastra Sunda. Atuh lantaran ayana sora anu pro jeung kontra tea, nya muncul polemik deui antara sastrawan ngora ngalawanan sastrawan kolot, masualkeun hak hirupna sajak dina kasusastran Sunda.[9] Cara polemik anu munggaran dina Sipatahoenan, geunaan hak hirupna sajak dina basa Sunda anu ditolak ku Ki Sunda saparakanca ti golongan sastrawan kolot, polemik anu kadua oge anu pangpangna lumangsung dina majalah Warga anu dibobotohan ku Yuyu Yuliati anu nolak sajak jeung Wahyu Wibisana saparakanca, ti kalangan sastrawan ngora anu ngabela sajak , henteu nepi ka jadi hiji kasimpulan anu cindek, sanajan leuwih rame tur jalma anu milu makalangana oge leuwih rea. Lamun polemic kahiji mah lumangsung dina awal taun 1950-an,polemic kadua mah lumangsung dina mangsa pertengahan taun 1950-an kira-kira dina mangsa taun 1955 tur henteu ngan wungkul dina majalah Warga wungkul tapi oge dina majalah jeung surat kabar sejenna oge ngamuat karangan boh anu pro kana sajak, boh ti anu henteu satujueun eta wangunan miboga hak hirup dina sastra Sunda. Jumlah anu ngabela hak hirup sajak Sunda dina polemik nu kadua mah beuki rea sabab harita geus renung barudak ngora anu narulis dina basa Sunda anu leuwih rea nuturkeun sastra basa Indonesia manan macaan wawacan atawa dangding dina basa Sunda anu harita geus hese kapanggihna ku sabab geus geus langka pisan pamedal anu ngaluarkeun buku basa Sunda.Eta barudak ngora the lian ti nembongkeun wawasan anu leuwih jembar ngeunaan sastra Indonesia, aya oge nu nembongkeun leuwih wanoh kana kabeungharan sastra karuhunna, saperti carita pantun, sisindiran, jangjawokan, kakawihan, jsb. Ti kalangan sastrawan ngora the diantarana Wahyu Wibisana, Rukasah SW, Kusnadi PS, Eddi Tarmidi, E. Permana, Hato’an Wangsasendjaja, jeung rea-rea deui. Ari pangarang nu teu kungsi pipilueun polemik, tapi sajak-sajakna nembongkeun ajen puisi anu luhur, anu nembongkeun yen basa Sunda mampuh digunakeun pikeun nulis sajak, atawa leuwih merenah: wangun sajakna the payus tur kupu ditulis dina basa Sunda oge. Hartina hak hirup wangunan sajak dina basa Sunda kudu diaku. Wangunan sajak kudu ditarima. Dina sajak-sajakna Sajudi nembongkeun yen salian ti ayana pangaruh tina sastra Indonesia,inyana oge pageuh ngakar kana tradisi puisi Sunda kayaning anus ok kapanggih dina carita pantun, sisindiran atawa kakawihan. Waktu sajak-sajakna dikumpulkeun tur dibukukeun dina Lalaki di Tegalpati (Kiwari, Bandung, 1963) – anu mangrupa kumpulan sajak munggaran dina basa Sunda – geus taya anu misoalkeun deui ngeunaan hak hirup sajak dina basa Sunda. Ku medalna eta buku khazanah sastra Sunda jadi leuwih beunghar,lain bae jumlah buku basa Sunda nambahan, tapi pangpangna mah ku lantaran sajak-sajak anu dimuat dina eta buku teh miboga ajen puisi anu luhur, nepi ka aya nu ngabandingkeun ajen puisi Sajudi jeung puisi Chairil Anwar dina basa Indonesia.[10]
Pangarang Sajak Sunda[édit | sunting sumber]
Wangunan sajak dina sastra Sunda kiwari, kacida mekarna jeung kacida pentingna. Nu raresep kana sajak, hususna di kalangan para rumaja, prah di mana-mana. Kagiatan-kagiatan sabangsaning maca sajak nu diayakeun ku siswa-siswa sakola lanjutan atawa nu diayakeun ku pakumpulan-pakumpulan kasenian di masrakat geus jadi kailaharan. Kitu deui aktifitas kana nulis sajak. Sirung-sirung nu aya karep jeung aya pangaresep kana nulis sajak, renung di mana-mana.[11] Ti taun 1950-an keneh, anu nulis sajak terus nambahan tug nepi ka kiwari.[12] Ti taun ka taun, ti generasi ka generasi nu narulis sajak beuki nambahan, beuki ngalobaan. Aya nu terus mayeng ngarang nepi ka katelah jadi pangarang sajak, aya oge nu nungtut marekplekan ninggalkeun. Nu narulis sajak dina rupa-rupa majalah jeung surat kabar the karyana kadokumentasikeun dina sawatara buku. Anu geus rea ngahasilkeun sajakna sok terus dikumpulkeun jadi buku kumpulan sajak sarta diterbitkeun. Atuh anu teu kungsi ngumpulkeun, kapilih tur kapeting ku editor buku nu nyusun antologi, boh antologi puisi wungkul, boh antologi prosa jeung puisi. Ti entragan taun 1950-an diterbitkeun dina antologi Kanjut Kundang, beunang nyusun Ajip Rosidi jeung Rusman Sutiasumarga. Ti harita lila taya nu nerbitkeun deui, jebulna deui the dina taun 1992, dina raraga mieling 46 taun sajak Sunda nya eta dina buku antologi Saratus Sajak Sunda, anu dipilih jeung dikumpulkeun ku Abdullah Mustappa. Tilu taun ti harita, taun 1995 terbit antologi sajak dina raraga mapag 50 taun Indonesia merdeka dijudulan Sajak Sunda Indonesia Emas. Ajip Rosidi ge ngusahakeun ngumpulkeun jeung narjamahkeun kana 3 basa Indonesia, Inggris, jeung Perancis dina raraga ngabageakeun Konferensi Internasional Budaya Sunda (KIBS) taun 2001, terbit Puisi Sunda Modern dalam Dua Bahasa. Disusul ku seri medalna buku antologi panglengkepna anu ngawengku ti awal gelarna sajak tug nepi ka jaman mutahir, taun 2007. Sataun ti harita, Jurusan Pendidikan Bahasa Daerah (Sunda) FPBS Universitas Pendidikan Indonesia (UPI) Bandung, nerbitkeun antologi prosa jeung puisi Lir Cahya Nyorot Eunteung, anu ngamuat husus karya-karya alumni jurusan Sunda ti eta paguron luhur. Dumasar dokumentasi eta, ieu di handap kapidangkeun ngaran-ngaran pangarang sajak Sunda ti awal gelarna tug dugi ka kiwari:
A.Nu kadokumentasikeun dina antologi Kandjut Kundang (Taun 1950-an n.k. 1960-an)
- KTS (Kadir Tisna Senjaya)
- Ki Umbara
- Utuy T Sontani
- Klara Akustia (A.S. Dharta)
- Kis WS (Kiswa Wiriasasmita)
- SJ.Bastaman
- Tan Bie Hun (Muh.Usman)
- Tien Wiradikusumah
- Ati WR (Tina Rochiati Wiriaatmadja)
- Tini Kartini
- Hasan Wahyu Atmakusumah
- Sajudi
- Kusnadi PS (Kusnadi Prawirasumantri)
- KS Widjaja (Koerdi Soekandawidjaja)
- Yus Rusamsi
- Wahyu Wibisana
- Eddi Tarmidi
- Surachman R.M. (Maman Surachman Radea).[13]
B.Nu kadokumentasikeun dina antologi Saratus Sajak Sunda (Taun 1950-an n.k.1990-an)
- Kis WS
- Olla S Sumarnaputra
- Tini Kartini
- Hasan Wahyu Atmakusumah
- Sajudi
- Yus Rusamsi
- Surachman R.M.
- Ajip Rosidi
- Kusnadi (Edi) Prawirasumantri
- Wahyu Wibisana
- Eddi Tarmidi
- Apip Mustopa
- Ajatrohaedi
- Karna Yudibrata
- Habibun Wangsaatmadja
- Odji Setiadji AR
- Hikmat Sadkar
- Muhammad Santosa
- Yus Rusyana
- Us Tiarsa R
- Rachmat M Sas Karana
- Sayudin Natadisastra
- Agus Sur
- Eson Sumardi
- Abdullah Mustappa
- Karno Kartadibrata
- Yous Hamdan
- Yoseph Iskandar
- Beni Setia
- Iyas Heriyana
- Hadi AKS
- Dadan Bahtera
- Deddy Windyagiri
- Etti RS
- Usep Romli HM
- Nita Widiati Efsa
- Ade Kosmaya
- Acep Zamzam Noor
- Godi Suwarna
- Eddy D Iskandar
- Juniarso Ridwan
- Rosyid E Abby
- Tatang Sumarsono
- Taufik Faturohman
- Soni Farid Maulana.[14]
C.Nu kadokumentasikeun dina antologi 'Sajak Sunda Indonesia Emas' (Taun 1950 n.k 1995) Meh sarua jeung dina Saratus Sajak Sunda, tapi aya tambahna nya eta:
- Teddy An Muhtadin
- Chye Retty Isnendes
- Darpan Ariawinangun
- Enas Mabarti
- Ano Karsana
- Risnawati
- Hidayat Suryalaga.[15]
D.Nu kadokumentasikeun dina Sajak Sunda (Taun 1950-an n.k. 2000-an, disusun alfabetis)
- Aan Merdeka Permana
- Abdullah Mustappa
- Acep Zamzam Noor
- Achmad Roestandi
- Ade Kosmaya
- Agus Lukmanul Hakim
- Agus Suriamiharja
- Ajip Rosidi
- Aman
- Ano Karsana
- Apip Mustopa
- Asep Ganda Sadikin
- Asep Sunjaya Adhikerana
- Asikin Hidayat
- Asikin I
- Asri Arumsari
- Ayatrohaedi
- Beni Setia
- Chye Retty Isnendes
- Darajati
- Darpan Ariawinangun
- Deddy Anggadiredja
- Deddy effendie
- Dede Sukmadi Dukat
- Dede Syafrudin
- Deden Abdul Aziz
- Dedy Windyagiri
- Deni A Fajar
- Didi D
- Dodong Djiwapradja
- Dudum Sumarja
- Dyah Padmini
- Empu Surawinata
- Endang Supardi DS
- Euis Balebat
- Eddi Tarmidi
- Eddo Sy
- Eddy D Iskandar
Rujukan[édit | sunting sumber]
- ↑ a b c d e f g h Iskandarwassid.Kamus Istilah Sastra: Pangdeudeul Pangajaran Sastra Sunda.Geger Sunten.Bandung 1992.kaca130
- ↑ Faturohman, Taufik.Ulikan Sastra:Pangajaran Sastra Sunda Pikeun Murid SMTP.Djatnika.Bandung1983.kaca 62
- ↑ a b c Rusyana, Yus.Panyungsi Sastra: Pangajaran Sastra Sunda Pikeun Murid Sakola Lanjutan. Gunung Larang.Bandung 1982.kaca57-58
- ↑ a b Koswara, Dedi.Sastra Sunda Modern.JPBD FPBS UPI. Bandung 2010.kaca 96
- ↑ Rosidi, Ajip. Sajak Sunda.Kiblat Buku Utama. Bandung 2007.kaca 7
- ↑ Rosidi, Ajip. Sajak Sunda.Kiblat Buku Utama. Bandung 2007.kaca 7
- ↑ Rosidi, Ajip. Sajak Sunda.Kiblat Buku Utama. Bandung 2007.kaca 7
- ↑ (en)Rosidi, Ajip. Sajak Sunda.Kiblat Buku Utama. Bandung 2007.kaca 7
- ↑ (en)Faturohman, Taufik.Ulikan Sastra: Pangajaran Sastra Sunda Pikeun Murid SMTP.Djatnika.Bandung1983.kaca 63
- ↑ (en)Rosidi, Ajip. Sajak Sunda.Kiblat Buku Utama. Bandung 2007.kaca 8-9
- ↑ (en)Mustappa, Abdullah. Wirahma Sajak. Medal Agung. Bandung 1985.kaca 5
- ↑ (en)Rosidi, Ajip. Sajak Sunda.Kiblat Buku Utama. Bandung 2007.kaca 8-9
- ↑ (en)Rosidi, Ajip. Jeung Rusman Sutiasumarga.Kandjut Kundang.Balai Pustaka.Jakarta.1963.kaca13-15
- ↑ (en)Mustappa,Abdullah.Saratus Sajak Sunda.Geger Sunten.Bandung 1992.kaca 9-11
- ↑ (en)Mustappa,Abdullah.Sajak Sunda Indonesia Emas.Geger Sunten.Bandung 1995.kaca 12-14


c: text/html

text:
Bioskop
Bioskop nya éta gambar hirup dina layar atawa tembok bodas asal tina pita film nu diputer.[1]
Sajarah Bioskop di Indonesia[édit | sunting sumber]
- Taun 1900
Ayana bioskop kahiji di Indonésia teu bisa dipastikeun, bioskop permanen di Vitascope Hall, Buffalo, New York. [2] Lamun di Amerika bioskop permanen kahiji lahir dina Oktober 1896, di Indonésia dina tanggal 5 Désémber 1900 film mimitian asup ka Hindia Walanda.[2] Lain gedong bioskop, tapi di imah urang Belanda di Kebon Jahe.[2] Nu ngayakeun pintonan De Nederlandsch Bioscope Maatschappij. [2] Harga tiket kelas I, 2 gulden; kelas II, 1 gulden sarta kelas III, 50 sen. Tempat ieu ngarobah ngaran jadi The Roijal Bioscope dina tanggal 28 maret 1903.[2]
- Taun 1901
Pintonan gambar idoep landian film mimitian dipintonkeun ka balarea leuwih lega, antara séjén di Deca Park (Gambir), Lapang Tanah Abang, Lapang Mangga Gede, Lapang Stasiun Dayeuh, anu sakabehna di Batavia. [2] Konsép “bioskop” pohara basajan, ngan ditutupan tembok bilik tanpa hateup, meureun kawas layar tancep ayeuna.[2]
- Taun 1903
Sawatara gedong bioskop permanen nangtung di Batavia tuluy aya bioskop ngaranna Elite, Deca Park, Capitol, Rialto [2]. Dina mangsa éta make konsép art noveau (seni anyar) anu ogé mindeng disebut seni dekoratif atawa art deco. [2] Ieu pisan aliran seni anu ngembang dina warsih 1890-1905 di Éropa anu nyangkaruk sagala rupa wangun seni murni sarta seni terapan kaasup karya arsitektur pikeun bioskop.[2]
- Taun 1926
Tanggal 31 Désémber 1926 nepi ka 6 Januari 1927, Loetoeng Ka saroeng , film lokal kahiji diputer di sagala rupa bioskop di Bandung, antara séjén di Elita sarta Oriental Bioscoop, Film anu diproduksi NV Java Film Company éta ogé diputer di Bioskop Majestic, di élit Jalan Braga, Bandung. [2]
- Taun 1934
Tanggal 13 Séptember dijieun Persatuan Bioskop Hindia Walanda (Nederlandsch Indiesche Bioscoopbond) di Jakarta.[2]
- Taun 1936
Nurutkeun Pupuhu Tinimbangan Perfilman Nasional (BP2N) HM Johan Tjasmadi - manéhna anyar ngaluarkeun buku 100 Warsih Bioskop di Indonésia - aya 225 bioskop anu aya di Hindia Walanda. Bioskop kasebut antara séjén hadir di Bandung (9 bioskop), Jakarta (13 bioskop), Surabaya (14 bioskop) sarta Yogyakarta (6 bioskop).[2]
Saméméh Jepang asup aya kira-kira 300 gedong bioskop di Indonésia. [2] Jumlah éta ngurangan ancik 52 gedong anu sumebar di Jakarta, Yogyakarta, Semarang, Surabaya, Malang. [2] Anu mimiti leungit nya éta bioskop sinegertengah ka handap.[2] Loba gedong bioskop alih fungsi jadi gudang pikeun neundeun bahan poko. [2] Film dina mangsa éta dianggap henteu metot alatan harga tiketna kawilang mahal.[2]
- Taun 1945
Pasca kemerdekaan, mecenghul tilu lembaga perfilman: Pausahaan Produksi Film, Pausahaan Peredaran Film, sarta Perfini (Pausahaan Film Nasional Indonésia).
- Taun 1951
Bioskop Metropole resmi operasi, pintonan film munggaran Annie Get Your Gun di Menteng, Jakarta. Rahmi Rachim Hatta - pamajikan Wawakil Présidén Mohammad Hatta, Haji Agus Salim sarta Sultan Hamengkubuwono IX ngaresmikeun bioskop anu mahi 1.500 tempat diuk. [2] Bioskop anu miboga tema art deco éta dirarancang ku Liauw Goan Sééng. [2]
- Taun 1955
Festival Film Indonésia (FFI) kahiji, 30 Maret – 5 April 1955. Lewat Jam Malam , kalayan sutradara Usmar Ismail témbong minangka film pangalusna, FFI lumangsung di Metropole sarta Cathay. [2] Di bioskop éta ula apda 10 April 1955 lahir PPBSI (Persatuan Pangusaha Bioskop Seluruh Indonésia).[2]
- Taun 1960-an
Gara-gara pulitik sempet lumangsung pemboikotan film-film Amérika, Sawatara gedong bioskop sempet dibeuleum.[2] Film ti Rusia, India, Malayu, Filipina mimitian loba medar.[2] Dina mimiti Orde Anyar 1966 film Amérika balik bisa ditonton balarea.[2]
- Taun 1970-an
PPBSI sarta sawatara organisasi sajenis sapuk ngahiji jadi GPBSI (Gabungan Pangusaha Bioskop Seluruh Indonésia) dina Désémber 1970. [2] Di sisi séjén alatan dibukana kasempetan pikeun mengimpor film jumlah bioskop dina warsih 1969-1970 di Indonésia kacatet 653 bioskop. Jumlah éta ngaronjat dina warsih 1973 jadi 1.081.[2]
- Taun 1987
Mimitian diwanohkeun bioskop sinepleks anu dipikawanoh minangka “21” anu dikokolakeun ku pausahaan Subentra milik pangusaha Sudwikatmono. Kartika Chandra Theater di Jalan Jenderal Gatot Subroto nya éta salah sahiji anu kahiji ngawanohkeun konsép hiji gedong opat rohang bioskop. [2] Nu ngajaga loket sarta panto bioskop diwangun ti awewe geulis jeung baju batik sarta rok panjang.[2]
- Taun 1990-an
Konsép sinepleks nyieun jumlah rohang pintonan bioskop nambahan. Warsih ieu aya 3.048 layar. Kalayan fasilitas anu merenah, jelema leuwih kabetot lalajo di sinepleks. Bioskop non-21 mimitian laleungit, éléh bersaing. [2] Sedengkeun film nasional anu biasana ngaladénan golongan éta kawas henteu boga tempat. Jumlah produksi film nasional ogé merosot. Di sisi séjén, bioskop di Indonésia ampir sakumnana dikawasa ku raramat sinepleks 21.[2]
- Taun 2000-an
Jumplukan sinepleks 21 bioskop kalayan konsép kelas di luhur 21 dawam: XXI sarta The Premiere. Warsih 2007 Blitzmegaplex aya mimti di Paris Van Java, Bandung. [2]
- Taun 2011
Tanggal 18 Pebruari, Warta yén film impor saprak 18 Pebruari moal medar deui di bioskop Indonésia , Tapi sanggeus kira-kira tilu bulan bioskop ngan dieusi film lokal sarta film deungeun sarta sepi peminat, aya harepan umum film Indonésia bisa lalajo deui film Hollywood. [2] Dina 18 Méi Dirjen Bea Cukai Kementerian Keuangan Agung Kuswandono, di Kantor Kementerian Kaduitan ngomong, “Hutang salah importir badag anu geus dibayarkan Rp 9 milyar, jadi maranéhanana kaci impor film deui, tapi kudu luyu jeung aturan anu aya.” [2]

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Adonan (masak)
Adonan nyaéta campuran cairan kentel atawa éncér, nu biasana tina tipung, dicampur jeung cai atawa susu, jeung endog. Sering ogé ragi atawa pamekar dipaké keur ngembangkeun tipung nalika dipasak.
Cara maké[édit | sunting sumber]
Adonan bisa dipaké keur nyieun dosai, idli, vadai, puding Yorkshire, fritter, témpura, kuéh, roti, ngalapisan daging atawa sayuran nalika digoréng, atawa keur nyieun surabi, wafel atawa bolu.
Adonan ogé umum dipaké di sababaraha tempat keur ngalapisan lauk méméh digoréng. Contona, adonan mangrupakeun bahan penting kadaharan Britania nu kasohor, lauk jeung kiripik.


text:
Pangajaran 5
Nepikeun Wawaran
Baca galantangkeun di hareupeun kelas ieu wawaran di handap!
Wawaran 2:
Assalamu’alaikun Wr. Wb.
Hatur uninga ka sadayana, saréngséna ulangan umum, di sakola urang rék diayakeun kagiatan Porseni. Ieu kagiatan téh badé lumangsung salami genep dinten, ti kaping 21 tepi ka 26 Nopémber.
Unggal kelas kedah ngintunkeun wawakilna boh pikeun pertandingan olah raga boh pikeun pasanggiri kasenia. Cabang olah raga anu rék dilombakeun nyaéta, maén bal, voli, jeung ténis méja. Ari kasenian anu rék dilombakeun nyaéta maca puisi, vokal grup, sareng drama.
Jalaran kitu, salaku KM sim kuring meredih ka sadayana, urang kedah ngarojong ieu kagiatan sarta ti ayeuna kedah nangtoskeun saha-sahana anu bakal janten wawakil kelas. Mugi-mugi kelas urang tiasa janten juara umum. Saurna, para pinunjul engké bakal dipaparin panghargaan ku Bapa Kapala Sakola.
Sakitu wawaran ti sim kuring. Hatur nuhun kana perhatosa ti sadayana.
Wassalamu’alaikum Wr. Wr.
(tina buku Sabasa 7A (Revisi) kaca 49 – 50)
2 Komentar
-
Makasih Atas contoh bahasa sundanya
Comments RSS TrackBack Identifier URI


text:
Wellington
Wellington (basa teu resmina Te Whanganui-a-Tara atawa Poneke dina basa Māori), nyaeta ibu kota nagara Selandia Anyar. Kota ieu mangrupakeun wewengkon urban kadua panggedena di Selandia Anyar, sarta mangrupakeun ibu kota nasional pangpadetna di Oséania. Pangeusina 370.000 jiwa.
Ngaran[édit | sunting sumber]
Kota ieu dingaranan Wellington pikeun ngahormatan Arthur Wellesley, Pangéran Wellington sarta nu meunangkeun Perang Waterloo. Gelar Pangéran datang ti kota Wellington di County Somerset.


text:
Saté
Saté nya éta daging anu dikeureutan sagedé-gedé indung leungeun sarta dicolok ku sujén, diasakanana dipanggang luhureun ruhak.[1] Ilaharna saté maké daging saperti Saté embé, Saté kelenci, Saté domba, Saté sapi. [1]
Rupa-Rupa Saté[édit | sunting sumber]
- Saté hayam nya éta kadaharan khas Indonésia.[2] Saté hayam dijieun tina daging hayam.[2] Umumna dimasak ku cara di beuleum ku areng, maké bumbu kacang atawa bumbu kécap.[2]
- Saté lilit, nya éta saté bahan dasarna udang, ieu kadaharan téh khas Bali.[3]
- Saté maranggi, nya éta saté tina daging sapi. [4] Saté maranggi ngandung saeutik kolesterolna. [5]
- Saté gembrung atawa saté jeprét, nya éta saté tina kulit sapi anu dibeulahan tuluy dikulub, sanggeus kitu di tojoskeun kana nyéré.[6] Ieu kadaharan téh khas Ciamis.[6] Ieu saté katelah ku sebutan colok gembrung, disebut kitu sotéh ku lantaran bahan dasarna tina kulit sapi jadi jiga kulit bedug (gembrung) anu dicolokan jiga saté. [6]
- Sate torpedo, nya éta saté anu dijieun tina kanjut embé.[2] Saté ieu dipercaya bisa ningkatkeun séksual lalaki.[2]
- Saté penyu, nya éta saté tina daging penyu.[2] Saté ieu lolobaba di Bali. [2]Saté penyu loba ngandung kolesterol. Ieu kadaharan téh geus rada langka ku sabab sato penyu ayeuna meh punah jadi salah sahiji sato anu dilindungi ku pamaréntah.[2]
- Saté laleur, bahasa Madura mah di sebut saté lalér, ieu saté téh lain tina daging laleur tapi tina daging embé atawa hayam anu diteukteukan laleutik saperti laleur. [2] Saté ieu aslna ti Pamekasan Madura. [2] Cara ngabeuleumna teu pati lila saperti saté-saté nu laina, bumbuna sarua ilaharna saté nu lain.[2]
- Saté kalong nya éta kadaharan khas Cirebon. [2]Saté ieu dijieun tina daging munding anu dilemeskeun ku cara di tutu. Rasana amis, hampir sarua jeung dendeng.[2] Disebut Saté Kalong ku lantaran nu dagangna nalika soré nepi ka subuh. [2]
- Saté kerang nya éta kadaharan khas Surabaya.[2] Saté kerang dijieuna tina daging kerang. [2] Saté ieu béde jeung saté nu umumna di beuleum ieu saté kerang mah di kulub.[2]
- Saté buntel, nya éta sajenis saté anu dijieuna tina daging embé anu dicincang anu dibungkus ku lemak embé tuluy dibeuleum.[2] Bumbuna nya éta pedes jeung kécap amis.[2] Ieu kadaharan téh khas Surakarta.[2]
catetan[édit | sunting sumber]
- ↑ a b Danadibrata,R.A.(2006).Kamus Basa Sunda.Bandung: Kiblat Buku Utama.
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t Asal muasal Sate (Dicutat tanggal 21 Oktober 2011)
- ↑ Sate Lilit Bali (Dicutat tanggal 21 Oktober 2011)
- ↑ Sate Maranggi (Dicutat tanggal 21 Oktober 2011)
- ↑ Sate Maranggi Sambal Oncom (Dicutat tanggal 21 Oktober 2011)
- ↑ a b c Gebrung (Dicutat tanggal 21 Oktober 2011)


text:
Rasio ganjil
Rasio ganjil nyaeta ukuran statistik, bagean penting dina statistika Bayes sarta régrési logistik.
Rasio ganjil diartikeun salaku rasio hiji kajadian ahéng dina hiji grup kana kaganjilan nu kajadian dina grup sejen, atawa estimasi data dumasar kana rasio. Grup ieu bisa awewe jeung lalaki, grup percobaan sarta grup kontrol, atawa klasifikasi nu ngabingungkeun. Maka lamun kamungkinan kajadian unggal grup p jeung q mangka rasio-ganjil nyaeta
Logaritma rasio ganjil ngarupakeun beda logit tina probabilitas.
Régrési logistik loba dipake dina widang kadokteran jeung panalungtikan élmu sosial, hartina rasio-ganjil ilahar dipake geus ngagambarkeun sababaraha bentuk uji klinis, saperti uji kasus-kontrol, sarta dina panalungtikan survéy.


text:
Klasifikasi naif Bayésian
Klasifikasi Naive Bayesian ngarupakeun metoda klasifikasi probabiliti sederhana. Watesan nu leuwih jentre dina kaayaan model probibiliti nyaeta independent feature model. Watesan naive Bayes dumasar kana kanyataan yen model probabiliti bisa diturunkeun ngagunakeun Bayes' Theorem (keur ngahargaan Thomas Bayes) sarta pakait kacida jeung asumsi bebas nu teu kapanggih di alam nyata, sabab kitu ngarupakeun (sacara ngahaja) naive. Gumantung kana katepatan pasti tina model probiliti, klasifikasi naive Bayes bisa direntetkeun kacida efisien dina susunan supervised learning. Dina pamakean praktis, parameter estimasi keur model naive Bayes make metoda maximum likelihood; dina basa sejen, hiji hal bisa digawekeun mibanda model naive Bayes bari teu nuturkeun Bayesian probability atawa ngagunakeun unggal metoda Bayesian.
Daptar eusi
Model probabiliti naive Bayes[édit | sunting sumber]
Sacara abstrak, model probabiliti klasifikasi ngarupakeun model kondisional
dina kelas variabel terikat mibanda sajumlah leutik hasil atawa kelas, kondisional dina sababaraha sipat variabel nepi ka . Masalahna lamun jumlah sipat badag atawa waktu sipat bisa dicokot tina nilai wilangan nu badag, mangka dumasar kana model dina tabel probabiliti ngarupakeun hal infeasible. Mangak kudu dirumuskeun duei modelna keur nyieun nu leuwih hade.
Ngangunakeun Bayes' theorem, dituliskeun
Dina praktekna urang ngan museurkeun kana pembilang, pembagi heunteu gumantung kana sarta nilai sipat diberekeun, mangka pembagi ngarupakeun konstanta. Pembilang sarua jeung model joint probability
nu bisa dituliskeun saperti di handap, ngagunakeun pamakean pengulangan tina harti conditional probability:
jeung saterusna. Kiwari asumsi "naive" kondisional bebas loba dipake: anggap unggal sipat ngarupakeun independent dina unggal sipat keur . Ieu hartina yen
sarta model gabungan ditembongkeun ku
Ieu hartina yen dina kaayaan asumsi bebas di luhur, sebaran kondisional dina kelas variabel bisa ditembongkeun saperti kieu:
numana ngarupakeun faktor skala terikat ngan dina , contona, konstanta lamun nilai sipat variabel dipikanyaho.
Model dina bentuk ieu leuwih gamapang diurus, ti saprak ieu faktor disebut kelas prior sarta sebaran probabiliti bebas . Lamun didinya kelas classes sarta lamun model keur bisa digambarkeun dina watesan parameter , mangka pakait jeung model naive Bayes ngabogaan parameter (k - 1) + n r k. Dina praktek, salawasna (klasifikasi biner) sarta (Bernoulli variable salaku sipat) ngarupakeun hal umum, sarta jumlah wilangan parameter tina model naive Bayes nyaeta , numana ngarupakeun wilangan sipat biner nu dipake keur prediksi.
Parameter estimasi[édit | sunting sumber]
Dina watesan supervised learning, kahayang nga-estimasi parameter tina model sebaran. Sabab asumsi sipat bebas, eta cukup keur estimasi kelas prior jeung model sipat kondisional bebas, ku make metoda maximum likelihood, Bayesian inference atawa prosedur parameter estimasi sejenna.
Ngawangun klasifikasi tina model probabiliti[édit | sunting sumber]
Diskusi leuwih jentre diturunkeun tina sipat model bebas, nyaeta, model probabiliti naive Bayes. Klasifikasi naive Bayes ngombinasikeun ieu model nu mibanda decision rule. Salah sahiji aturan nu umum keur nangtukeun hipotesa nu leuwih mungkin; dipikanyaho salaku aturan kaputusan maksimum posterior atawa MAP. Klasifikasi pakait ngarupakeun fungsi nu dihartikeun saperti:
Diskusi[édit | sunting sumber]
Klasifikasi naive Bayes ngabogaan sababaraha sipat nu ilahar dipake dina praktek, despite the fact that the far-reaching independence assumptions are often violated. Like all probabilistic classifiers under the MAP decision rule, it arrives at the correct classification as long as the correct class is more probable than any other class; class probabilities do not have to be estimated very well. In other words, the overall classifier is robust to serious deficiencies of its underlying naive probability model. Other reasons for the observed success of the naive Bayes classifier are discussed in the literature cited below.
In real life, the naive Bayes approach is more powerful than might be expected from the extreme simplicity of its model; in particular, it is fairly robust in the presence of non-independent attributes wi. Recent theoretical analysis has shown why the naive Bayes classifier is so robust.
Conto: klasifikasi dokumen[édit | sunting sumber]
Conto didieu pagawean nu make klasifikasi naive Bayesian classification keur masalah document classification. Consider the problem of classifying documents by their content, for example into spam and non-spam E-mails. Imagine that documents are drawn from a number of classes of documents which can be modelled as sets of words where the (independent) probability that the i-th word of a given document occurs in a document from class C can be written as
(For this treatment, we simplify things further by assuming that the probability of a word in a document is independent of the length of a document, or that all documents are of the same length).
Then the probability of a given document D, given a class C, is
The question that we desire to answer is: "what is the probability that a given document D belongs to a given class C?"
Now, by their definition, (see Probability axiom)
and
Bayes' theorem manipulates these into a statement of probability in terms of likelihood.
Assume for the moment that there are only two classes, S and ¬S.
and
Using the Bayesian result above, we can write:
Dividing one by the other gives:
Which can be re-factored as:
Thus, the probability ratio p(S | D) / p(¬S | D) can be expressed in terms of a series of likelihood ratios. The actual probability p(S | D) can be easily computed from log (p(S | D) / p(¬S | D)) based on the observation that p(S | D) + p(¬S | D) = 1.
Taking the logarithm of all these ratios, we have:
This technique of "log-likelihood ratios" is a common technique in statistics. In the case of two mutually exclusive alternatives (such as this example), the conversion of a log-likelihood ratio to a probability takes the form of a sigmoid curve: see logit for details.
Tempo oge[édit | sunting sumber]
- Bayesian inference (esp. as Bayesian techniques relate to spam)
- boosting
- fuzzy logic
- logistic regression
- neural networks
- Perceptron
- Support vector machine
Sumber sejen[édit | sunting sumber]
- Pedro Domingos and Michael Pazzani. "On the optimality of the simple Bayesian classifier under zero-one loss". Machine Learning, 29:103-130, 1997. (also online at CiteSeer: [1])
- Irina Rish. "An empirical study of the naive Bayes classifier". IJCAI 2001 Workshop on Empirical Methods in Artificial Intelligence. (available online: PDF, PostScript)


text:
Élmu lingkungan
Élmu lingkungan (environmental science) nyaéta ulikan ngeunaan interaksi antara komponén-komponén fisik, kimia, jeung biologi nu aya di lingkungan. Élmu lingkungan moncorong kualitas lingkungan, napsirkeun balukar polah manusa ka ékosistem darat jeung cai, sarta ngembangkeun strategi pikeun ngariksa jeung mulasara ékosistem. Para élmuwan lingkungan bisa mantuan dina perencanaan ngawangun gedong, koridor angkutan, sarta unak-anik lianna, sahingga lemah bisa dipaké sacara éfisien bari tetep miara sumberdaya cai[1]. Kusabab élmu lingkungan mah watekna interdisiplinér, para profésional biasana rampak gawe nalungtik sangkan ngahasilkeun Amdal, luyu jeung aturan Undang-undang.
Élmu lingkungan ngawengku isu-isu parobahan iklim, konservasi, biodiversitas, mutu cai, kontaminasi cai taneuh jeung taneuh, mangpaat sumberdaya alam, manajemén runtah, sarta polusi udara jeung sora.
Daptar eusi
Sub-kategori[édit | sunting sumber]
Élmu atmosfir nguji fénoména-fénoména anyar dina lapisan gas luareun Marcapada tumali jeung sistem lianna. Contona masalah jagat nyongkab, para fisikawan nyieun modél komputer sirkulasi atmosfir jeung transmisi radiasi infra-beureum, para kimiawan nguji kandungan kimia atmosfir katut réaksi-réaksina, para biolog nganalisis aliran karbon dioksida nu disumbang ku sato jeung tutuwuhan, sedengkeun para ahli météorologi jeung oséanografi ngémbohan ti jihat dinamika atmosfir.
Ékologi sacara husus nganalisis dinamika populasi katut lingkunganana. Ulikan ieu bisa nuduhkeun ayana spésiés nu kaancam punah, interaksi mangsa-pamangsa, integritas habitat, pangaruh kontaminasi lingkungan ka populasi, atawa analisis balukar (impact analysis) kana proposal pangwangunan.
Kimia lingkungan ngulik peran/balukar zat-zat kimia di lingkungan, utamana ngeunaan kontaminasi taneuh jeung polusi cai. Jejerna ngawengku analisis dégradasi kimia di lingkungan, aliran kontaminasina, sarta balukarna ka biota.
Géosains ngawengku géologi lingkungan, hidrologi, géografi fisik, klimatologi, géomorfologi, malah ngambah oséanografi jeung séjénna nu tumali.
Mikrobiologi lingkungan ngulik komposisi jeung fisiologi komunitas mikroba di [[lingkungan alami|lingkungan]: taneuh, cai, udara, jeung sédimén nu nutupan planét. Mikrobiologi lingkungan ogé ngawengku ulik mikroorganismeu nu aya di lingkungan buatan modél bioréaktor.
Terminologi[édit | sunting sumber]
"Élmu lingkungan" jeung "ékologi" ngulik hal nu béda, najan aya tumpang tindihna. Ékologi ngulik hubungan antara organismeu hirup, boh dina hambalan populasi, komunitas, atawa ékosistem. Élmu lingkungan ambahanana lega, ti géologi, agronomi, météorologi, kimia atmosfir, kimia taneuh, kimia cai, modél lingkungan, modél sistem, sarta réspon biologis alatan kagiatan manusa.
Jejer tumali[édit | sunting sumber]
Rujukan[édit | sunting sumber]
- ↑ [http://www.bls.gov/oco/ocos050.htm#outlook Environmental Scientists and Hydrologists


text:
Ka'bah
Ka’bah (basa Arab: الكعبة IPA: [ʔælkæʕbɐ], Inggris: Cube). Nya éta wangunan nu bentukna kubus nu ayana di Mekkah, Arab Saudi, jeung mangrupa situs pangsucina keur umat Islam.[1]
Déskripsi[édit | sunting sumber]
Dina Al-Qur’an nyebutkeun yén Ka’bah diwangun ku Ibrahim jeung Ismail putrana saggeus Ismail dumuk di Saudi. Wangunan ieu ngabogaan masjid nu diwangun disakurilingna, nya éta Masjid al-Haram. Sakabéh muslim ti alam dunya daratang ka Ka’bah keur ngadu’a, teu paduli ti mana maranéhna datang. Ieu disebut nyanghareupan atawa datang minuhan sauran ti Gusti.[2]
Ka Ka’bah atawa bisa ogé disebut munggah Haji mangrupa salasahiji ti Lima Rukun Islam nu ngawajibkeun unggal muslim keur ngalakukeun haji sahenteuna sakali dina Saumur hirupna lamun mampuh keur ngalakukeunna. Aya bagéan nalika jamaah haji ngurilingan Ka’bah ti arah nu beda jeung arah jarum jam. Ieu circumambulation, anu biasa ogé disebut tawaf, ogé dilakukeun ku paziarah salila umrah (haji leutik). Mung, nalika nu pang dramatis pisan mah nalika Hajina nu resmi, 6 juta jalma kumpul ngawentuk buleudan di poé nu sarua ti saampar buana.[1]
Catetan[édit | sunting sumber]
- ↑ a b Wensinck, A. J; Ka`ba. Encyclopaedia of Islam IV p. 317
- ↑ Also known as al-Kaʿba(tu) l-Mušarrafah (الكعبة المشرفة "The Noble Cube), al-Baytu l-ʿAtīq (البيت العتيق "The Primordial House"), or al-Baytu l-Ḥarām (البيت الحرام "The Sacred/Forbidden House")


text:
Dasi
Dasi nya éta asésoris papakéan nu dibeulitkeun kana beuheung ti hareup lamun urang maké baju bukaan.[1] Bentukna lawon anu ipis jeung panjang, anu miboga sisina anu méncos.[2] Dasi téh aya dua rupa dasi kukupu jeung dasi panjang.[1]
Sajarah Dasi[édit | sunting sumber]
Masa Romawi kuno geus maraké kaén pikeun nutupan beuheung jeung tikoro, hususna pikeun para jurucatur.[2] Kamekaran dasi ti mimiti prajurit militer Romawi geus maraké dasi.[2] Bukti ayana dasi jaman éta nya éta ayana dasi dina patung di makam kuno, Xian, Tiongkok.[2] Di masa Shakespeare (1564 – 1616), anu disebut ruff.[2] Kerah kaku tina kaén bodas anu bentukna sarupa jeung piring gedé anu meulit kana buheung.[2] Pikeun netepkeun bentuk ruff osok dikanji.[2] Tapi lila kalilaan ruff anu patumpang tindih ngabalukarkeun iritasi, ku sabab kandelna nepi ka sabaraha senti méter.[2] Pikeun nyingkahan iritasi nya diciptakeun crava dina masa pamaréntahan Louis XIV taun 1660-an.[2] Ngan Kroasia leuwih pantes disebut asalna dasi.[2] Baheula mah kecap éta asalna nagara Kroasia anu disebut ku masarakat mah Hrvatska.[2] Dasi mimiti dipaké dina abad ka-16 ku prajurit Croation.[3] Maranéhna maraké sapotong kaén anu dibeulikeun kana beuheung pikeun papakéan tradisonal.[3] Satuluyna Perancis ngirut pikeun ngapdosi bentuk papakéan ieu sanggeus para prajurit kasebut asup ka Perancis.[3] Sababaraha abad kahareupna, Inggris ngadopsi, lolobana diparaké ku tentara, pikeun nutupan baham tina kebul jeung ngajaga sangkan beuheungna haneut.[3] Prakték cara maké kaén dina beuheung téh sumebar nepi ka Amérika.[3] Dina taun 1864 Jérman jeung Amérika mimiti nyieun persi modérn dasi.[3]
Dasi dina Islam[édit | sunting sumber]
Dumasar kana sajarahna, Mufti Siraj Desai nyawang yén dasi lain simbol salib jeung lain simbol agama.[3] Ku lantaran kitu muslim bisa maké dasi dina kondisi nu tangtu.[3] Tapi, ku sabab dasi jaman ayeuna teu boga pungsi iwal tina modél, jadu makruh hukum maké dasi.[3] Lantaran saréat henteu meunangkeun saurang muslim pikeun maké papakéan anu teu mangpaat.[3] Tapi, lamun di tempat gawé atawa sakola ditungtut pikeun maké dasi lain alatan formal seperti saméméhna dijelaskeun, jeung lain nurutan budaya barat atawa percaya yén dasi téh simbol kahormatan, maka hukumna dosa.[3] Saluyu jeung dauhan Alloh, anu hartina ...Naha maranéh ngarepkeun kahormatan ti batur (jalma kapir)? Kudu dipikanyaho yén sakabéhna izzah milik Alloh.” (An Nisa 4: 139) Numutkeun Siraj Desai, urang muslim baé maké papakéan jalma-jalma kapir aslkeun éta téh alatan kabutuhan, saperti baju jeung calana, tapi ulah percaya kana ajén-ajén budayana.[3] Lamun hal éta dilakukeun éta ka asup haram.[3] Sakumaha sabda Rasulullah anu diriwayatkaeun At Thabarani, Lain bagian ti urang, saha anu mraktékkeun cara-cara jalma lain ( salain Islam ).[3]


text:
Institut Seni Indonesia Denpasar
Institut Seni Indonesia Denpasar
Institut Seni Indonésia Dénpasar nyaéta paguron luhur seni anu diayakeun ku Departemen Atikan Nasional anu aya di handapeun sarta tanggung jawab langsung ka Menteri Atikan Nasional. ISI Dénpasar sacara fungsional dibina ku Diréktur Jenderal Atikan Luhur Departemen Atikan Nasional. ISI Dénpasar didirikan dumasar Kaputusan Présidén Republik Indonésia Nomer 33 Warsih 2003 tanggal 26 Méi 2003 anu mangrupa integrasi ti Sakola Luhur Seni Indonésia (STSI) Dénpasar sarta Program Studi Seni Rupa sarta Desain (PSSRD) Universitas Udayana.
Sejarah[édit | sunting sumber]
STSI Dénpasar mimitina ngaranna Akademi Seni Tari Indonésia (ASTI) Dénpasar, didirikan ku Pamaréntah Wewengkon Propinsi Bali dina tanggal 28 Januari 1967 jeung Kaputusan Gubernur Kapala Wewengkon Tingkat I Bali Nomer 2/Pem/5/I/a/1967, luhur prakarsa Majelis Tinimbangan sarta Pembinaan Kabudayaan (Listibya). Pendirian ASTI Dénpasar dumasar kana Pola Dasar Kebijaksanaan Pembinaan Kabudayaan Wewengkon Bali anu nengetan sipat-sipat pertahanan, penggalian, pembinaan sarta pengembangan kabudayaan wewengkon Bali. Beuki intensifnya interaksi antara kabudayaan sarta téknologi, sarta nambahan lobana seniman anu maot, ngabalukarkeun sawatara wangun kasenian tradisional Bali dikhawatirkan baris punah, ku kituna perlu diayakeun atikan kasenian pikeun generasi ngora minangka pewaris sarta panulung kabudayaan bangsa.
Sageus dua warsih nangtung, ASTI Dénpasar narima status penegerian ti Departemen Atikan sarta Kabudayaan jeung surat Kaputusan Nomer 066/1969 tanggal 7 Agustus 1969 sarta ASTI Dénpasar dinyatakeun minangka jurusan ti ASTI Yogyakarta anu pengelolaannya ditungkulan ku Direktorat Jenderal Kabudayaan Departemen Atikan sarta Kabudayaan. Salila 8 (dalapan) warsih lumangsung, alatan ayana parobahan struktur organisasi dina awak Departemen Atikan sarta Kabudayaan, mangka saprak warsih 1976 pengelolaan ASTI Dénpasar ditungkulan ku Direktorat Jenderal Atikan Luhur, sarta pembinaannya diarahkeun ka pembentukan Institut Seni Indonésia (ISI) babarengan jeung akademi-akademi kasenian séjénna di Indonésia. Jeung Kaputusan Menteri Atikan sarta Kabudayaan Republik Indonésia Nomer: 0445/0/1988, Akademi Seni Tari Indonésia Dénpasar dironjatkeun statusna jadi Sakola Luhur Seni Indonésia (STSI) Dénpasar. Pendirian STSI Dénpasar dikukuhkan jeung Surat Kaputusan Présidén Nomer 22 Warsih 1992.
Saprak 1 Oktober 1965 PSSRD mangrupa Jurusan Seni Rupa Fakultas Téknik Unud dumasar Kaputusan Menteri PTIP RI Nomer 240/Sek/PU/1965 tanggal 20 Oktober 1965. Dumasar Kaputusan Réktor Unud Nomer 483/SK/ PT.17/R.VIII/1983 tanggal 10 Méi 1983, PSSRD Unud dijieun jadi program studi antar fakultas, diperkuat jeung Kaputusan Dirjen Dikti Depdikbud Nomer 5/DIKTI/Kep/1984 dina fungsinya ngalaksanakeun Tridharma Paguron Luhur. Jeung tinimbangan konsentrasi atikan luhur seni pikeun ngabéla budaya, luhur pangrojong Ditjen Dikti Depdiknas,
Pemda Bali sarta masarakat Bali mangka mimitian disiapkeun mengintegrasikan dua lembaga kasenian STSI Dénpasar kalayan PSSRD Unud jadi hiji paguron luhur seni, saprak warsih 1993 dituluykeun warsih 1999. Dina tanggal 28 Juli 2003 Menteri Atikan Nasional (Prof. Drs. Abdul Malik Fadjar, M.Sc) ngaresmikeun pendirian ISI Dénpasar, ditandaan kalayan penandatanganan prasasti bertempat di Gedong Natya Mandala ISI Dénpasar.
Program Studi[édit | sunting sumber]
Ayeuna ISI Dénpasar nawarkeun 8 program studi anu kagabung dina dua fakultas (Fakultas Seni Pintonan sarta Fak. Seni Rupa sarta Desain):
- PS Seni Tari
- PS Seni Pedalangan
- PS Seni Karawitan
- PS Seni Rupa Murni
- PS Kriya Seni
- PS Desain Interior
- PS Desain Komunikasi Visual
- PS Fotografi (rintisan pikeun Fakultas Média Rekam)


text:
Asam karboksilat
Dina kimia, asam karboksilat (ogé disebut asam alkanoat) nyaéta asam organik nu dicirikeun ku ayana gugus karboksil. Strukturna
R mangrupa hidrogén atawa gugus organik. Dina rumus kimia, ieu ogé biasa ditulis RCOOH).
Kaasaman, sebaran éléktron, jeung résonans[édit | sunting sumber]
Asam karboksilat ngarupakeun asam lemah, sabab disosiasi molekul RCOOH ngan kira 1% nu jadi kation H+ jeung anion RCOO- na suhu rohangan dina leyuran cai.
Dua atom oxigén éléktronégatif cenderung metot éléktron ngajauhan hidrogén na gugus hidroxil, sedengkeun proton H+ sésana bisa leupas kalawan gampang. Muatan négatif sésana salajengna nyebar simétris di antara dua atom oxigén, sarta beungkeut karbon–oxigén mibanda ciri beungkeut ganda parsial (délokalisasi).
Ieu ngarupakeun hasil tina struktur résonans nu kaciptakeun ku ayana komponén karbonil na asam karboksilat, nu mun teu kitu gugus OH-na moal gampang kaleungitan H+-na (tempo alkohol).
Ayana gugus éléktronégatif (kayaning -OH atawa -Cl) nuturkeun gugus karboksilat bakal ngaronjatkeun kaasaman. Sahingga, pikeun conto, asam trikloroasétat (tilu gugus -Cl) ngarupakeun asam nu leuwih kuat batan asam laktat (hiji gugus -OH) nu leuwih kuat batan asam asetat (teu boga gugus séjén).
Réaksi[édit | sunting sumber]
Asam karboksilat bisa dijieun ku jalan oksidasi lengkep alkohol primér.
Asam karboksilat meta jeung basa piekun ngahasilkeun uyah karboksilat, nalika hidrogén gugus -OH diganti ku ion logam. Asam étanoat (sarua jeung asam asetat) meta jeung natrium bikarbonat (baking soda) jadi natrium étanoat (natrium asetat), karbon dioxida, jeung cai:
- CH3COOH + NaHCO3 → CH3COONa + CO2 + H2O
Gugus karboxil ogé meta jeung gugus amina jadi beungkeut péptida sarta jeung alkohol jadi éster.
Asam karboksilat bisa diréduksi ku LiAlH4 jadi alkohol primér:
Contoh[édit | sunting sumber]
Sababaraha asam karboksilat di antarana:
- HCOOH asam format (kapanggih dina panyeureud serangga, format nujul ka sireum)
- sadaya asam lemak, nu R-na mangrupa alkana dina asam jenuh atawa alkéna mun asamna teu jenuh
- CH3COOH asam asétat atawa asam étanoat (aya na cuka)
- CH3CH2COOH asam propanoat
- C6H5COOH asam bénzoat (natrium bénzoat, uyah natrium asam bénzoat dipaké salaku pangawét pangan)
- asam butirat
- CH2=CHCOOH asam akrilat
- asam laktat, aya na susu murni
- asam oksalat
- asam malonat
- asam suksinat
- asam glutarat
- asam adipat
- sadaya asam amino


text:
Mahkota Déwa
Mahkota Déwa anu ngaran ilmiahna Phaleria macrocarpa atawa simalakama (Melayu atawa Sumater), Makuto Dewo (Jawa).[1] Tutuwuhan ieu asalna ti Papua.
Mangpaat Mahkota Déwa[édit | sunting sumber]
Mahkota Déwa geus dipikawanoh pikeun tutuwuhan anu miboga mangpaat pikeun jadi ubar sagala panyakit, saperti Diabetes Mellitus, Kangker jeung Tumor, Hépatitis, Rématik jeung Asam urat. [1]
- Diabetes Mellitus
Pengobatana nginum cai hasil godogan Mahkota Déwa.[1] Cara nyieuna nya éta:
- Mawa 5-6 mahkota déwa, siksik tuluy kumbah nepi ka bersih.[1]
- Godog dina 5 gelas cai, antepkeun godogan éta nepi ka jadi 3 gelas.[1]
- Saring cai tina godogan téh tuluy inum 3 kali sapoé (masing-masing sagelas)
- Kangker jeung Tumor
Pengobatanna nginum cai hasil godogan Mahkota Déwa.[1] Cara nyieuna nya éta:
- Campurkeun 5 gram daging buah mahkota déwa anu garing jeung 15 gr temu bodas, 10 gr sambiloto anu garing jeung 15 gr cakar hayam anu garing, kumbah nepi ka bersih.[1]
- Tuluy godog nepi ka jadi 5 gelas cai, antepkeun éta godogn téh nepi ka jadi 3 gelas.[1]
- Saring cai godogan, tungguan nepi ka tiis tuluy inum 3 kali sapoé masing-masingna sagelas.[1] Ieu cai diinumna sajam saenggeus dahar.[1]
- Hépatitis
Pengobatan nginum cai hasil godogan Mahkota Déwa.[2] Cara nyieuna nya éta:
- Campur 5 gram daging buah mahkota déwa garing jeung 15 gr pegagan, 10 gr sambiloto garing jeung 15 gr daun déwa, kumbah nepi ka bersih.[2]
- Godog sakabéh bahan dina 5 gelas cai, antepkeun godogan téh nepi ka jadi 3 gelas.[2]
- Saring cai godongan, tungguan nepi ka tiis tuluy inum 3 kali sapoé masing-masing sagelas.[2]
- Rematik jeung Asam urat
Pengobatan nginum cai hasil godogan Mahkota Déwa.[2] Cara nyieuna nya éta:
- Campur 5 gram daging buah mahkota dDéwa jeung 15 gr akar sidaguri, 10 gr sambiloto garing, kumbah nepi kabersih.[2]
- Godog sakabéh bahan dina 5 gelas air, antepkeun nepi ka jadi 3 gelas.[2]
- Saring cai godogan, tungguan nepi ka tiis tuluy inum 3 kali sapoé masing-masing sagelas.[2] Ieu cai inumna sajam saencan dahar.[2]


text:
Ku réana nu resep nguseup dina mangsa kiwari, salian ti dagang eupan jeung lauk useupeun téh nyéwakeun jeung ngaborongkeun balong pikeun diuseupan ogé jadi lahan usaha anu kawilang lumayan untungna. Pikeun nambahan kauntungan nu boga balong sok metakeun rupa-rupa ékol nu urusanana teu jauh ti prakték tipu menipu. Hal nu paling ilahar tina ékol nu boga balong téh nyaéta korupsi timbangan lauk. Misalna baé nu ngaruseup pesen lauk sapuluh kilo, dibeulikeunana mah ukur salapan kilo.
“Baku Si Uké mah ari geus ngawadul téh. Piraku lauk sapuluh kilo ukur aya tilu puluh tujuh,” kitu kukulutusna Mang Jai, waktu ngaruseup di balong Mang Uké.
Mimitina mah kuring gé ngarasa héran, naha Mang Jai bisa nyaho lauk anu dibeulikeun ku Mang Uké téh henteu saluyu jeung pesenan anu ngaruseup, tapi sabada diterangkeun ku Mang Jai kakara kuring ngarti. Cenah tukang nguseup nu geus pangalaman mah apal kana ukuran gedé leutikna lauk, naha lauk téh sakilo lila, sakilo opat, sakilo tilu, jeung sajabana. Mun gedéna lauk rata-rata sakilo lima, lamun meuli sapuluh kiloeun tangtu laukna kudu aya lima puluh. Dina kurangna ogé moal jauh teuing, paling ukur kurang hiji dua.
“Na da laukna ogé campu jeung nu garedé,” ceuk Mang Uké, waktu mireng Mang Jai kukulutus. Ngomong kituna téh bari tuluy kukulutus, da sieun pada ngdongdolék.
Dina sistem nguseup kilo gebrus mémang lauk téh saméméh diasupkeun kana balong sok diitung heula jumlahana. Pon kitu deui sabada nguseup geus aya kira-kira sajam lilana, atawa sanggutan geus karasa kurang, lauk nuaya dina unggal koja sok tuluy diaritung, dijumlahkeun, pikeun nangtukeun lauk nu aya di balong téh réa kénéh, saeutik deui, atawa geus béak. Lamun geu saeutik deui atawa béak, geuwat arudunan deui meuli lauk. Nambah istilahna téh.
Ari Mantri Uus mah béda deui ékolna. Manéhna mah sok ngeueum karung nu dieusi huut di tengah balong. Maksudna mah sangkan lauk teu pati nyanggut ka nu nguseup. Nyaho peta Mantri Uus kitu téh tina laporan Jang Onél, nu cenah waktu manéhna ngurek deukeut balong Mantri Uus, katémbong manéhna keur ngeueumkeun karung di tengah balong.
“Paingan atuh lauk di Si Mantri mah ngarumpul di tengah, jeung hésé nyanggutna, da nyocrokan huut di tengah,” ceuk Mang Jai, waktu meunag laporan ti Jang Onél.
Ku ékol nu sarupa kitu, Mantri Uus meunang kauntungan tina ngontrékeun balong. Lantaran lamun aya béja lauk dib along réa sésana, nu rék ngontrék téh sok rabul. Lamun taya nu ngontrék, Mantri Uus geuwat ngajingjing strum. Lauk nu nyésa dibalong diala ku cara diestrum, tuluy diiangkeun ka pasar.
Ékol nu dijalankeun ku Mang Uké jeung Mantri Uus mémang ngadatangkeun kauntungan anu kawilang gedé, tapi usahana heneu manjang. Lantaran nu ngaruseup téh jadi karapokeun. Nu nguseup mah leuwih betah lamun nu boga balongna jujur. Kajeung saeutik untungna, tapi nirilik.
Nguseup dib along sistim borongan mah leuwih réa intrikna. Nu boga balong leuwih gedé ngawadulna. Lain hartina nyakompétdaunkeun, karéréanana nu ngaborongkeun balong pikeun diusepkeun sok dibungbuan ku wadul.
“Baheula mah urang kampung téh jarujur, mun lauk sakitu bébéja sakitu. Tara dibungbuan ku wadul. Teu cara ayeuna, urang kampung nu pangsisina ogé hésé nu jujur,” ceuk Bah Uyun, nu karesepna nguseup di balong borongan.
Rata-rata ékol nu dijalankeun ku nu ngaborongkeun balong nyaéta ngawadul jumlah lauk nu dipelakkeun di balongna. Bébéjana melak sakitu cangkir geus sakitu bulan atawa sakitu taun, padahal kanyataanana mah henteu kitu.
Saméméh balongna diuseupan ku nu bogana sok pirajeunan diparaban heula. Biasana diparabanana ti peuting atawa subuh. Ngahaja diparabanana satambruan sangkan dina témpona diuseupan téh laukna teu pati nyanggut, da geus seubeuheun ku parab. Papadaning kitu, tukang nguseup ogé teu kakurangan akal. Maranéhna sok ngahaja marawa cuka jeung uyah. Lamun lauk teu pati nyanggut, balong téh geuwat diawuran cuka jeung uyah. Satengah nepi ka sajam ti harita, lauk bakal darolog kana eupan.
“Diawuran cuka jeung uyah mah lauk téh bakal maréncrét, bakal lapareun deui,” ceuk Mang Agus, patner nguseup Bah Uyun.
Ari kuring sabatur-batur mah kungsi katipo meleg-meleg waktu nguseup di lanceukna Mang Ano, tatangga kuring, cenah balongna téh geus mangtaun-taun tacan diuseupkeun. Tapi waktu diuseupan lauk téh teu nyaranggut. Alatan panasaran kuring nanya ka tukang warung nu teu jauh ti balong, naha bener balong téh tacan aya nu nguseupan. Jawaban ti nu boga warung wuwuh ngalantarankeun kuring ngahuleng salila-lila, lantaran cenah balong nu diuseupan ku kuring téh minggu kamari geus diuseupan ku rombongan tukang nguseup ti lembur séjén. Beu!
Transaksi antara nu boga balong jeung nu ngaruseup dimimitian heula ku rebut tawar harga. Pikeun ngayakinkeun calon kosuménna, nu boga balong sok nitah heula nyobaan atawa ngetés nguseup di balongna. Tah lebah dieu tukang nguseup gé kudu metakeun akal jeung ékol. Manéhna sok pura-pura newol eupan, padahal anu dipasangkeun kana eluk téh aslina mah taneuh, lain eupan. Tangtu baé lauk moal nyanggut. Ku lantaran dicobaan teu nyanggut téa, antukna balong borongan téh hargana jadi turun. Tangtu baé dina derna nguseup mah nu dipakéna eupan nyaan.
Jadi jaman ayeuna mah nu boga balong jeung tukang nguseup téh kudu ngadu akal jeung ékol.***
Sok waas waktos kapungkur nuju sd smp th 1978 resep nguseup keneh di walungan teu kedah mayar seueur laukna deuih. Ayeuna mah laukna tos jarang. Sok aya nu ngaruksak lingkungan kucara diracun.


text:
Dial Up
Dial-up connection atawa disingget dial-up nyaéta istilah basa Inggris pikeun téknologi informasi anu nujul kana aksés Internet kalayan ngagunakeun sambungan telepon tetep atawa telepon mobil. Mimitina komputer, ngaliwatan modem nelepon (dial-up) ka nu ngayakeun Jasa Internet (nu disebut Internet Service Provider nu disingget ISP). Sanggeus komputer urang nyambung ka ISP mangka sagancangna ISP kasebut nyambungkeun komputer urang kana Internet sarta saterusna mungkas sambungan telepon jeung komuter urang.
Kiwari réa kénéh jelema anu ngagunakeun layanan Dial-up ieu lantaran kateumampuh pikeun meunangkeun layanan sambungan Internet nu lajuna gancang (high-speed Internet connection), alatan kawates ku waragad jeung wewengkon geografis.
Pikeun narima layanan sambungan Internet Dial-up ieu, urang merlukeun:
- Pakakas teuas (hardware):
- Pakakas Lemes (software): umumna disadiakeun ku panyadia layanan Internet (dina basa Ingris disebut Internet Service Provider nu disingget ISP).
- Ngaran pamaké (Username atawa login) sarta kecap sandi (Password): disadiakeun ku ISP di mana urang lalanggan, login henteu bisa dirobah sedengkeun password bisa diganti ku urang sorangan sacara berkala pikeun ngajaga kaamanan.
Anu perlu dipigawé ku urang nyaéta:
- Langganan ka salah sahiji ISP pangdeukeutna
- Masang modém dina komputer urang
- Masang software Internet anu disadiakeun ku ISP
- Nyambungkeun diri (dial-up) ka ISP
Sanggeus komputer urang nyambung ka ISP mangka waktu éta ogé komputer urang geus nyambung ka Internet sarta urang bisa mitembeyan ngaprak di Internet. Hubungan urang ka Internet ngan lumangsung salila urang mertahankeun sambungan (konéksi) komputer urang ka ISP ngaliwatan modem. Mangsa urang megatkeun sambungan modem ka ISP mangka saharita kénéh kompuer urang kapegatkeun tina Internet.
Sambungan anu dijeiun antara komputer urang jeung ISP nyaéta sambungan lokal (ngagunakeun pulsa telepon lokal) tapi urang geus bisa asup kana Internet sarta nyukcruk patempatan-patempatan sejen di sakuliah dunya. Tangtu wae ‘datangna’ urang ka patempatan séjén kasebut boga sipat maya (henteu nyata) alatan urang ngan bisa laha-loho kana informasi anu ngeusian komputer-komputer séjén di sakuliah dunya anu nyambung kana Internet. Alatan sipatna anu maya ieu pisan mangka Internet dipikawanoh savagé cyberspace (dunya maya).
Sambungan Dial-up ieu umumna dipaké ku pribadi-pribadi anu hayang asup ka Internet ti imah. Komputer anu dipaké pikeun meunangkeun sambungan dial-up ilaharna nyaéta hiji komputer tunggal (lain jaringan komputer)
Contoh cara nyambung kana Internet ngaliwatan ISP “Telkomnet Instan”: Dina nyambungkeun diri kana Internet, aya sawatara léngkah anu kudu dipigawé ku komputer, nyaéta:
- Dialing (nelepon nomer, contona 080989999)
- Verifying Username (ngabuktikeun ngaran pamaké sarta sandi)
- Handshaking ("sasalaman", hartina ngaragemkeun parameter sambungan komunikasi)
- Connecting (nyambungkeun diri ka Internet).


text:
Angkutan
Angkutan atawa transportasi (Basa Inggris:transportation, umum digunakeun di Amerika Sarikat), nyaeta pindahna jalma jeung barang ti hiji tempat ka tempat sejenna. Istilah ieu asalna tina basa Latin trans, hartina meuntas, jeung portare, hartina mawa.
Daptar eusi
Aspék angkutan[édit | sunting sumber]
Widang angkutan ngabogaan sababaraha aspék nu gampangna bisa dibagi jadi 3 bagian: infrastruktur, tutumpakan, jeung operasi. Infrastruktur kaasup jaringan angkutan (jalan, karéta rél, penerbangan, kanal, pipelines, jsb.) nu digunakeun, oge kaasup tempat ngumpulna atawa terminal (kayaning bandara, stasion karéta, terminal beus, jeung labuan). Tutumpakan umumna anu bolak-balik dina jaringan, saperti mobil, karéta, pesawat terbang. Nu kaasup kana operasi nyaéta saperti rambu lalu lintas jeung ramp meter, railroad switch, kontrol lalu lintas awang-awang, jsb, ogé pulisi, nu lianna saperti kumaha sistim béaya (saperti make tol atawa pajeg béngsin dina kasus angkutan jalan tol).
Sacara luas bisa disebutkeun, disain jaringan ngarupakeun widang dina téhnik sipil jeung tata kota, disain tutumpakan di widang rékayasa mékanis jeung bagian husus saperti nautical engineering jeung aerospace engineering, sarta operasi biasa husus, bisa ngagunakeun "pendekatan" operations research atawa rékayasa sistim.
Moda Transportasi[édit | sunting sumber]
Moda nyaéta kombinasi jaringan, alat, jeung operasi, kaasup leumpang, sistim angkutan jalan, angkutan rél, angkutan kapal laut, jeung penerbangan modern.
Kategori Transpotasi[édit | sunting sumber]
- Angkutan tanaga sato
- Angkutan awang-awang
- Cable transport
- Conveyor transport
- Angkutan tanaga manusa
- Angkutan hibrid
- Angkutan jalan motoran
- Pipeline transport
- Angkutan karéta
- Angkutan kapal laut
- Angkutan luar angkasa
- Transport on other planets
- Proposed future transport
Angkutan jeung komunikasi[édit | sunting sumber]
Angkutan jeung komunikasi duanana silih gantikeun jeung silih lengkepan (substitutes and complements). Malah kamajuan dina widang komunikasi bisa ngagantikeun angkutan, kayaning ngaliwatan telegraf, telefon, faks, atawa surélék, batan didatangan jelemana hiji-hiji, nyata yén cara komunikasi kitu ngalahirkeun interaksi nu leuwih gembleng, kaasup interaksi antarpribadi. Pertumbuhan angkutan teu mungkin mun teu aya komunikasi, nu penting pisan pikeun sistim angkutan nu maju. Ti rél karéta nu rék diliwatan ku karéta ti dua arah dina jalur tunggal, nepi ka lalu lintas awang-awang nu merlukeun nyaho lokasi pesawat di awang-awang. Jadi, geus kapanggih yén kamajuan nu hiji bakal ngarojong kana kamajuan nu séjénna.
Angkutan, kagiatan, sarta guna lahan[édit | sunting sumber]
There is a well-known relationship between the density of development, and types of transportation. Density is defined as area of floorspace per area of land. As a rule of thumb, densities of 1.5 or less are well suited to automobiles. Densities of six and above are well suited to trains. The range of densities from about two up to about four is not well served by conventional public or private transport. Many cities have grown into these densities, and are suffering traffic problems. Personal rapid transit might fill this gap.
Land uses support activities. Those activities are spatially separated. People need transport to go from one to the other (from home to work to shop back to home for instance). Transport is a "derived demand," in that transport is unnecessary but for the activities pursued at the ends of trips. Good land use keeps common activities close (e.g. housing and food shopping), and places higher-density development closer to transportation lines and hubs. Poor land use concentrates activities (such as jobs) far from other destinations (such as housing and shopping).
There are economies of agglomeration. Beyond transportation some land uses are more efficient when clustered. Transportation facilities consume land, and in cities, pavement (devoted to streets and parking) can easily exceed 20% of the total land use. An efficient transport system can reduce land waste.
Angkutan, énergi, jeung lingkungan[édit | sunting sumber]
Angkutan ngarupakeun konsumén énergi nu utama, lolobana maké hidrokarbon. Mun ngadurukna teu sampurna, balukarna jadi polusi. Sanajan tutumpakan di Amérika Serikat geus beuki bersih ku ayana aturan lingkungan. Low-pollution fuels can reduce pollution. The most popular low-pollution fuel at this time is liquified natural gas. Hydrogen is an even lower-pollution fuel.
Another tack is to make vehicles more efficient, which reduces pollution and waste by reducing the energy use. If electricity can be gotten to the vehicle, electric motors are the most efficient of all. Another method is to generate energy using fuel cells, which are two to five times as efficient as the heat engines traditionally used in vehicles. A trivial, but very effective method is to streamline ground vehicles, which spend up to 75% of their energy on air-resistance. Another method is to recycle the energy normally lost to braking, but this leads to a more complex vehicle.
Tempo ogé[édit | sunting sumber]
Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]
- (en)Thredbo Series - International Conference on Competition and Ownership in Land Passenger Transport
- (en)Travel Walk - Shortcut ka Karéta Jepang


text:
Kawih Kaulinan
Kawih Kaulinan nya éta kakawihan barudak atawa kawih murangkalih, mangrupa sabangsa kawih anu biasa dikarawihkeun ku barudak bari arulin, boh dilakukeun di jero imah, boh di luar upamana di buruan keur kaayaan caang bulan, atawa di tempat lianna tempat maranéhna ulin.[1]Rakitan kakawihan barudak mangrupa lalaguan balaréa anu sipatna anonim, biasana tara sarua unggal daérah sok aya baé bédana saeutik.[1]Kiwari kawih kaulinan geus jarang dikawihkeun ku barudak, komo budak nu cicingna di kota mah meureun geus tara pisan dilakukeun, biasana kawih kaulinan téh sok dipaké ku barudak nu cicingna dipadésaan atawa pakampungan, di daérah pagunungan.[2]Budak nu biasana ngawih lamun keur ulin téh sok babarengan jeung babaturannana, tara sosoranganan.[2]
Conto Kawih Kaulinan[édit | sunting sumber]
- Cing Cangkeling atawa cingcangkeling
- Cing Ciripit
- Cok Cang (Cokcangan)
- Hompilah
- Tutunjukan
- Prang-pring
- Eundeuk-Eundeuk Cang
- Pacublak-Cublak Uang
- Tungtung Kalintungan
- Caca Burané
- Tokécang
- Sasalimpetan
- Ambil-Ambilan
- Ayang-Ayang Gung
- Pérépét Jéngkol
- Paciwit-Ciwit Lutung
- Ucang-Ucang Anggé
- Trang-Trang Koléntrang
- Olé-Olé Ogong
- Kalong King
- Meuncit Reungit
- Tong Tong Papatong
- Pim-Pom Pilem
- Oray-Orayan[1]


text:
Michelangelo Buonarroti
Michaelangelo Buonarroti atawa lengkepna dina basa Italia Michelangelo di Lodovico Buonarroti Simoni (dina basa Spanyol disebat Miguel Ángel; dina basa Perancis disebat Michel-Ange, anu hartina Malaikat Mikail) (gumelar 6 Maret 1475 – maot 18 Februari 1564 dina usia 88 taun) nya éta saurang palukis, pamahat, pujangga, jeung Arsitek jaman Renaissance.[1]
Michelangelo dianggap sabagé seniman anu pang hadéna di jaman anjeunna hirup, jeung ti harita ajeunna tos dianggap salah sahiji seniman terbesar sapanjang masa.[2] Sababaraha karya-karyana ngawitan tina lukisan, patung, jeung arsitektur jadi peringkat kahiji dina jamanna.[2] Salah sahiji karyana anu terkenal nya éta Fresko di lalangit Kapel Sistina.[2]
Awal Hirup[édit | sunting sumber]
Michelangelo gumelar ping 6 Maret 1475 di Caprese Italia.[1] Anjenna nya éta anak kadua tina lima bersaudara.[1] Indungna Francesca Neri del Miniato di Siena, maot nalika Michelangelo 6 taun.[1] Michelangelo diajar seni rupa dibimbing ku Domenico Ghirlandaio, tuluy ka Bertoldo di Giovanni, nu ahirna Giovanni meresaran pikeun diajar ka Lorenzo de Medici.[1] Tuluy Anjeunna nyieun sababaraha karya anu cukup ngagumkeun (pikeun usiana anu masih kénéh belasan taun), tapi can mampu nyieun ngaranna jadi leuwih terkenal, di antaranya[1]:


text:
Jean-Baptiste Biot
Jean-Baptiste Biot Lahir tanggal 21 Maret 1768 di Auxere, Perancis.[1] Anak saurang tukang jait, ti istri kadua anu méré anjeunna salosin anak. Joseph nyaéta anak ka salapan.[1] Indungna tilar nalika anjeunna umur 9 taun disusul ku bapana sataun ti harita.[1] Ieu anak pahatu-lalis tétuuy diasuh ku uskup di Auxere kalawan biaya anu ditanggung ku saurang awéwé ménak anu katarik ku kasopanan jeung laku-lampah éta budak.[1] Éta uskup tétuluy ngirim Fourir ka Ecole Royale Militaire di Auxere.[1] Ti dinya pisan kakara kapanggih yén ieu budak téh jenius.[1] Umur 12 taun anjeunna nulis kotbah anu baris dibawakeun ku pastur pikeun garéja di Paris jeung kota gedé liana.[1]
Ngaran Fourier salawasna idéntik jeung dérét Fourierna anu pohara kawentar.[1] Kurva sinusoid anu digambarkeun make géométri kartesian réa mangpaatna pikeun pamekaran goniométri umumna jeung matématika hususna.[1] Téori ngeunaan panas mangrupa panaratas Fourier dina widang ieu saméméh dituluykeun ku Lord Kelvin.[1]
Cahaya nyaéta topic anu mindeng dibahas ku Biot, ngajadikeun ha lieu jadi hiji timuan gedé dina polarisasi rotary ku awak crystalline.[2] Sabada nimukeun ieu hukum, anjeunna make éta hukum pikeun nganalisis solusi sakarin maké alat anu disebut polariméter anu diciptakeun ku anjeun.[2] Pikeun ieu pagawéan dina polarisasi cahaya ngaliwatan larutan kimia anjeunna dilélér Medali Rumford ti Royal Society of London dina taun 1840.[2] Anjeunna dipilih jadi anggota asing ti Royal Society taun 1815.[2]


text:
Sunda Baheula Free Mp3 Download
MUST READ
:
1. Download Link will working with Browser MOZILLA FIREFOX & CHROME
only.
2. Don't use IE (Internet Explorer)
browser.
Hetty Koes Endang Emut Bae Lagu Sunda Mp3
The Panas Dalam - Budak Baheula Mp3
Lagu Sunda - Perepet Jengkol Mp3
Panon Hideung - Mus Ds Pdhede Ciptamas Mp3
Rita Tila - Sanes Tibaheula Mp3
The Pandal - Budak Baheula Mp3
Kacapi Suling - Pangapungan Mp3
Bandung Priangan Baheula - Instrumental Piano Kecapi Suling Akoer Lahflv Mp3
Sunda Kecapi Suling Pisanflv Mp3
Bulan Sapasi - Annisa Feat Dwi At Kots 1 Mp3
Emut Baenining Meida Mp3
Budak Baheula Mp3
Ema - Asep Darso Lagu Sunda Mp3
Tcukimay - Real Bastard Saparua Baheula Ayeuna Salilana Mp3
Balonku Ada Lima Versi Sunda Mp3
Tarlingduniawatilagu Baheula Mp3
Hendy Restu Pop Sundaneng Mp3
Lagu Sunda Karedok Lenca Mp3
Tarawangsa The Sacred Music Of Sunda Mp3


text:
http://downloads.ziddu.com/download/23832619/Presentasi-Pengayaan-Bahasa-Sunda-XI.ppt.html
Bahasa Sunda
BAHASA SUNDA SMP-8
RAGAM BASA
Saperti nu geus dipikanyaho ku hidep yen basa sunda mah beda jeung basa indonesia. Dina basa sunda aya ragam basa, nyaeta dina nyarita kasahandapeun, ka sasama, jeung keur ka saluhureun atawa ka kolot teh basa nu dipakena teu sarua.
Pikeun nambah pangaweruh hidep, ieu dihandap aya sababaraha conto kecap ragam loma jeung ragam hormat:
download!
http://www.ziddu.com/download/19543042/RAGAMBASASUNDA.doc.html
ISTILAH WAKTU
1. Isuk-isuk, nyeta wanci ba’da subuh nepi ka waktu lewih jam 09.00.
2. Saenggeus, nyaeta nuduhkeun waktu nu geus kaliwat, tapi anyar keneh.
3. Harita, nyaeta nuduhkeun waktu nu geus kaliwat geus rada lila atawa waktu eta.
Dina basa sunda aya sesebutan atawa istilah waktu dina sapoe sapeuting, di antarana:
* Wanci janari (kira-kira tabuh 01.00-04.00)
* Wanci balebat (kira-kira tabuh 04.00 nepi ka pajar)
* Wanci carancang tihang (kira-kira tabuh 05.00-05.30)
* Wanci haneut moyan (kira-kira tabuh 07.30-08.30)
* Wanci rumangsang (kira-kira tabuh 09.00)
* Waktu pecat sawed (kira-kira tabuh 10.00
* Wanci manceran (kira-kira tabuh 12.00)
* Wanci lingsir ngulon (kira-kira tabuh 13.00)
* Wanci sariak layung (kira-kira tabuh 17.00-18.00)
* Wanci sareupna (kira-kira tabuh 18.00-18.30)
* Wanci sareureuh budak (kira-kira tabuh 19.00)
* Wanci teungah peuting (kira-kira tabuh 12.00)
PUPUH PANGKUR JEUNG LAMBANG
SMP-8
1. PANGKUR
Pupuh pangkur ngabogaan aturan guru wilangan jeung guru lagu 8-a, 11-i, 8-u, 7-a, 12-u, 8-a, jeung 8-i, jadi dina sapada aya tujuh padalisan. Eusi pupuh pangkur biasana napsu atawa sikap rek perang.
Conto:
Ceuk hate sungkan miboga (8-a)
Hayang waleh ngan teu wasa teu kapikir (11-i)
Seueul angen bari napsu (8-u)
Sok sieun kaleleban (7-a)
Bati melang bati nineung ti kapungkur (12-u)
Handeueul ku lalamunan (8-a)
Sok sieun henteu ngajadi (8-i)
Supaya jelas dirucat saengang-saengang.
Ceuk/ha/te/sung/kan/mi/bo/ga (8-a)
Ha/yang/wa/leh/ngan/teu/wa/sa/teu/ka/pi/kir (11-i)
Seu/eul/a/ngen/ba/ri/nap/su (8-u)
Sok/si/eun/ka/le/le/ban (7-a)
Ba/ti/me/lang/ba/ti/ni/neung/ti/ka/pung/kur (12-u)
Han/deu/eul/ku/la/la/mu/nan (8-a)
Sok/si/eun/hen/teu/nga/ja/di (8-i)
2. LAMBANG
Pupuh lambang mah dina sapada diwangun ku opat padalisan, sedengkeun guru lagu jeung guru wilanganana, nyaeta 8-a, 8-a, 8-a, 8-a. Eusi pupuh lambang biasana guyon atawa heureuy.
Conto:
Nawu kubang sisi tegal (8-a)
Nyiar bogo menang kadal (8-a)
Atuh teu payu dijual (8-a)
Rek di dahar da teu halal (8-a)
Lamun dirucat jadina kieu:
Na/wu/ku/bang/si/si/te/gal (8-a)
Nyi/ar/bo/go/me/nang/ka/dal (8-a)
A/tuh/teu/pa/yu/di/ju/al (8-a)
Rek/di/da/har/da/teu/ha/lal (8-a)
Budak Jalanan
Ceuk batur mah kuring teh budak jalanan
Gawe ukur ngamen dina kendaraan
Sabenerna hate ngarasa nalangsa
Puguh hirup ragap taya
Kolot teu apal dirupa
Jeung deui duka di mana
Mun panas kapanasan
Mun hujan kahujanan
Mun reup peting ngadon sare di emperan
Da puguh hirup di jalan
henteu boga patempatan
Pikeun pangbalikan
Ti mana ti mana atuh timana
Diri kuring ti mana atuh asalna
Kumaha kumaha atuh kumaha
Diri kuring na kumaha mimitina
Ya Alloh paparin abdi pituduh
Na di mana kolot abdi teh ayana
Ceuk batur mah kuring teh budak jalanan
Gawe ukur ngamen dina kendaraan
Sabenerna hate ngarasa nalangsa
Puguh hirup ragap taya
Kolot teu apal dirupa
Jeung deui duka di mana
Mun panas kapanasan
Mun hujan kahujanan
Mun reup peting ngadon sare di emperan
Da puguh hirup di jalan
henteu boga patempatan
Pikeun pangbalikan
Ti mana ti mana atuh timana
Diri kuring ti mana atuh asalna
Kumaha kumaha atuh kumaha
Diri kuring na kumaha mimitina
Ya Alloh paparin abdi pituduh
Na di mana kolot abdi teh ayana
Ti mana ti mana atuh timana
Diri kuring ti mana atuh asalna
Kumaha kumaha atuh kumaha
Diri kuring na kumaha mimitina
Ya Alloh paparin abdi pituduh
Na di mana kolot abdi teh ayana
Ti mana ti mana atuh timana
Diri kuring ti mana atuh asalna
Kumaha kumaha atuh kumaha
Diri kuring na kumaha mimitina
Ya Alloh paparin abdi pituduh
Na di mana kolot abdi teh ayana
Silsilah Kulawarga
Mangga kantun didownload wae:
http://www.ziddu.com/download/15378825/SilsilahKulawarga.docx.html
Salian ti eta, aya oge istilah pancakaki sejena, nyaeta:
1. Adi (dulur sahandapeun)
2. Lanceuk (dulur saluhureun)
3. Kapiadi (anakna mamang)
4. Kapilanceuk (anakna uwa)
5. Emang/bibi (adina bapa atawa indung)
6. Alo (anak lanceuk)
7. Uwa (lanceuk bapa atawa lanceuk indung)
8. Adi beuteung (adi pamajikan)
9. Bungsu (anaka anu pang leutikna)
10. Mitoha (bapa atawa indung pamajikan)
Ah sakitu we heula……..
Budaya Urang Sunda
SMP_8
ASEP DISUNATAN
Asep teh geus umur tujuh taun, malah geus sakola kelas dua da diasupkeun SD-na keur umur lima taun, geus manjing lamun disunatan teh. Kabeneran harita teh rek pere semesteran, katurug-turug harita kolotna keur boga rejeki. Salian ti geus manjing disunat, Asep oge geus merenyeng bae menta disunat da batur-batur sakolana mah ampir geus disunat kabeh. Era majarkeun teh.
Kulantaran Asep anak cikal jeung kolotna kaitung mampu, cigana hajatna bakal rongkah. Da eta sasadiaan bahan-bahan kaolahan oge sakitu lobana, kitu deui surat ondangan keur dulur-dulur atawa baraya jeung kawawuhan anu jauh oge aya ratusna. Acan tatangga deukeut mah, apan di lembur mah ari ngaran tatangga deukeut teu kudu diondang, asal nyaho baga maksud, pasti datang ngadon arondangan.
Pisaminggueun deui Asep disunat, ondangan geus diedarkeun, kitu deui kaayaan di imah geus mimiti rame. Dulur-dulur jeung baraya anu jauh geus daratang. Kitu deui aki jeung ninina Asep oge harita geus aya di imah. Atuh puguh bae di imah teh jadi haneuteun, paciweuh ku anu molah.
Waktu teu karasa beuki nyerelek, poe Asep disunatan beuki deukeut. Kaayaan imah beuki paciweuh da katambah ku tatangga deukeut nu dating ngadon mantuan popolah. Salian ti eta oge aya anu nyieun janur, aya oge anu masang tenda, tapi aya oge anu maen catur jeung maen gapleh, malah aya oge anu ngan ngobrol bae maturan sohibul hajat. Si Jagur jeung si Meles dimomol, domba jalu anu garede ngahaja meunang mesen ti anggalna ambeh dagingna teu orot da isukan arek dipeuncit.
Niti wanci anu mustari ninggang mangsa anu sampurna, nya harita nepi ka waktuna Asep disunatan. Subuh-subuh Asep geus dihudangkeun, terus dibawa ka pancuran rek dikeueumkeun, supaya engke waktuna disunat baal jadi teu karasa nyeri. Subuh-subuh Asep geus dihudangkeun, terus dibawa ka pancuran rek dikeueumkeun, supaya engke waktuna disunat baal jadi teu karasa nyeri. Di imah kolot-kolot geus ngariung, nyampak bengkong nu rek nyutan Asep, barudak anu panasaran haying nempo anu disunat oge geus ngarumpul, bari nungguan berekat, da biasana sok dibere sangu pincuk.
Sarengsena Asep disunat terus didiukeun dina korsi anu geus meunang ngarias, bari nyangharepan cecempeh anu eusina rupa-rupa kadaharan haturan budak sunat, di antarana aya bakakak, kueh bubuayaan, jrrd. Digigireunana disadiakeun bokor wadah duit panyecep, atuh anu nyarecep the jul-jol utamana tatangga deukeut bari nyarebut kasep.
Pabeubeurang nu ngadon ondangan geus mimiti rame, kitu deui guru Asep oge harita sarumping. Asep bungah kacida, lantaran ayeuna mah moal diledek deui ku babaturanana. Jeung nu utama mah boga duit loba lading panyecep. “Keur meuli sapeda BMX,” pokna bari seuri.
Istilah Adat Istiadat
1. Hajat bumi, nyaeta ngariung bari ngagoda anu tujuanana ngucap syukur lantaran geus panen mucekil.
2. Tahlilan, nyeta ngariung keur ngadoakeun anu maot.
3. Naktu, netepkeun waktu pikeun ngalaksanakeun hiji kagiatan.
4. Repok, itung-itung dumasar wedal pikeun laki rabi.
5. Nyusur tanah, nyaeta salametan lantaran maot teu puguh laratanana.
6. Nujuh bulan, nyaeta salametan nu kakandungan tujuh bulan.
7. Marhaba, nyaeta salametan mere ngaran jeung nyukuran jabang bayi.
8. Ngaliwon, ngamandian jimat dina jumaah kaliwon.


text:
Senam irama
Senam irama mangrupa rangkaian gerak senam nu dilakukeun ku gerakan léngkah-léngkah sarta ayunan leungeun jeung sikep awak nu dibarengan ku hiji irama atawa musik. [1]Senam irama nya éta bentuk-bentuk gerakan senam nu mangrupa gabungan antara sababaraha bentuk gerakan jeung irama nu marenganana. [2] Misalna saperti irama tepukan, ketukan, tamboré, nyanyian, musik jeung réa-réa deui. [2]Kaéndahan gerakan, nyiptakeun variasi gerakan, jeung ngabentuk gerakan ngaliwatan koordinasi antara sababaraha gerakan jeung irama mangrupa tungtutan dina senam irama. [2]Bisa ogé disebutkeun yén nu jadi prinsip dasar tina gerakan-gerakan senam irama nya éta ayana kalentukan awak dina ngalakukeun gerakan jeung kasinambungan antara gerakan nu hiji jeung gerakan lianna saluyu jeung irama nepi ka jadi runtuyan gerak nu ngahiji antara gerakan jeung irama nu dilakukeun sacara luwes jeung lancar. [2]
Sajarah senam irama[édit | sunting sumber]
Jalma nu boga jasa dina senam irama nya éta J.J.Dalcroze, saurang musikus nu nendeun panitén gedé kana hubungan antara gerak jeung musik. [2]Ku lantaran Dalcroze saurang guru musik, nu ditonjolkeunana ngeunaan rasa musik ti batan gerakan. [2]Jadi R.Bode saurang guru pendidikan jasmani jeung salaku murid Dalcroze terus mekarkeun senam musik.[2] Kamekaran senam irama mimiti aya babarengan jeung ayana parobahan dina seni panggung, seni musik, jeung seni tari kira-kira taun 1865-1950.[2]
Rupa-rupa senam irama[édit | sunting sumber]
Nu dimaksud rupa-rupa senam irama nya éta ngeunaan rupa-rupa bentuk gerakan dina senam irama nu ngawengku ; rupa-rupa gerakan leungeun, rupa-rupa gerakan suku, jeung rupa-rupa kombinasi antara gerakan suku jeung leungeun.[2]


text:
Carita pondok
Carita pondok atawa mindeng disingkat minangka carpon nyaéta hiji wangun prosa naratif fiktif. Carita pondok condong munel sarta langsung dina tujuanana dibandingkeun karya-karya fiksi anu leuwih panjang, kawas novella (dina pengertian modern) sarta novel. Alatan singgetna, carita-carita pondok hasil ngandelkeun téknik-téknik sastra kawas inohong, plot, téma, basa sarta insight sacara leuwih lega dibandingkeun jeung fiksi anu leuwih panjang. Caritana bisa mangrupa sagala rupa jenis.
Carita pondok asalna tina anekdot, hiji kaayaan anu digambarkan singget anu kalawan gancang anjog kana tujuanana, paralel jeung talari carita lisan. Kalawan mecenghulna novel anu realistis, carita pondok mekar minangka hiji miniatur, contona dina carita-carita karya E.T.A. Hoffmann sarta Anton Chekhov.
Daptar eusi
Sajarah[édit | sunting sumber]
Asal-usul[édit | sunting sumber]
Carita pondok asal-muasalna mah tina talari carita lisan anu ngahasilkeun carita-carita kawentar kayaning Iliad sarta Odyssey karya Homer. Carita-carita eta ditepikeun dina wangun puisi anu mibanda wirahma, kalayan wirahma anu mibanda fungsi minangka pakakas pikeun nulungan jalma pikeun nginget caritana. Bagian-bagian singget tina ieu carita teh, dipuseurkeun kana naratif-naratif individu anu bisa ditepikeun dina hiji kasempetan pondok. Sakabéh caritana kakara katémbong saupama sakabéh bagean caritana geus ditepikeun.
Fabel, anu umumna mangrupa carita rahayat kalawan talatah-talatah moral di jerona, cenah dianggap ku sajarahwan Yunani Herodotus minangka hasil timuan saurang budak Yunani anu ngaranna Aesop dina abad ka-6 SM (sanajan aya carita-carita séjén anu asalna ti bangsa-bangsa séjén anu dianggap asalna ti Aesop). Fabel-fabel kuna ieu kiwari dipikawanoh minangka Fabel Aesop. Tapi aya ogé anu mikeun definisi séjén patali jeung istilah fabel. Fabel, dina hasanah Sastra Indonésia remen ogé, diartikeun minangka carita ngeunaan sato. Carita fabel anu populer contona Carita Si Peucang, jeung sajabana.
Saterusna, jenis carita mekar ngawengku sage, mite, sarta legenda. Sage mangrupa carita kapahlawanan. Contona Joko Dolog. Mite leuwih menyaran dina carita anu patali jeung kapercayaan balaréa satempat ngeunaan hiji hal. Contona Nyi Roro Kidul. Sedengkeun legenda ngandung harti minangka hiji carita ngeunaan asal usul lumangsungna hiji tempat. Contona Banyuwangi.
Wangun kuna séjénna tina carita pondok, nyaéta anekdot, populer dina mangsa Kakaisaran Romawi. Anekdot boga fungsi kawas paumpamaan, hiji carita realistis anu singget, anu ngawengku hiji talatah atawa tujuan. Réa tina anekdot Romawi anu aya keneh kiwari dikumpulkeun dina Gesta Romanorum dina abad ke-13 atawa 14. Anekdot tetep populer di Éropa nepi ka abad ke-18, sedengkeun surat-surat anekdot eusina fiksi karya Sir Roger de Coverley dipedar.
Di Éropa, talari nyaritakeun lisan mimiti ngembang jadi carita-carita nu ditulis dina munggaran abad ka-14, utamana pisan mah kalawan medalna karya Geoffrey Chaucer Canterbury Tales sarta karya Giovanni Boccaccio Decameron. Kadua buku ieu disusun tina carita-carita pondok anu misah (ti anekdot lucu tepi ka fiksi sastra anu dikarang kalawan hade), anu ditempatkeun di jero carita naratif anu leuwih badag (hiji carita carangka), sanajan pakakas carita carangka henteu diadopsi ku kabéh nu nulis. Dina ahir abad ka-16, sawaréh tina carita-carita pondok anu pangpopulerna di Éropa nyaéta "novella" poek anu tragis karya Matteo Bandello (hususna dina tarjamahan Perancisna). Dina mangsa Renaisan, istilah novella dipaké pikeun ngarujuk dina carita-carita pondok.
Dina panengah abad ka-17 di Perancis lumangsung kamekaran novel pondok anu diperhalus, "nouvelle", ku pengarang-pengarang kawas Madame de Lafayette. Dina 1690-an, dongeng-dongeng tradisional mimiti dipedar (salah sahiji ti kumpulan anu pangkawentarna nyaéta karya Charles Perrault). Mecenghulna tarjamahan modern kahiji Sarébu Hiji Peuting karya Antoine Galland (ti 1704; tarjamahan séjénna mecenghul dina 1710–12) ngabalukarkeun pangaruh anu hébat kana carita-carita pondok Éropa karya Voltaire, Diderot sarta lian-liana dina abad ka-18.
Carita-carita pondok moderen[édit | sunting sumber]
Carita-carita pondok modern mecenghul minangka genrena sorangan dina mimiti abad ks-19. Conto-conto munggaran tina kumpulan carita pondok kaasup Dongeng-dongeng Grimm Duduluran (1824–1826), Evenings on a Farm Near Dikanka (1831-1832) karya Nikolai Gogol, Tales of the Grotesque and Arabesque (1836), karya Edgar Allan Poe sarta Twice Told Tales (1842) karya Nathaniel Hawthorne. Dina ahir abad ka-19, kamekaran majalah sarta jurnal ngababarkeun paménta pasar anu kuat kana fiksi pondok anu panjangna antara 3.000 nepi ka 15.000 kecap. Di antara carita-carita pondok kawentar anu mecenghul dina période ieu téh "Kamar No. 6" karya Anton Chekhov.
Dina panengah kahiji abad ka-20, sajumlah majalah kasohor, kawas The Atlantic Monthly, Scribner's, sarta The Saturday Evening Post, kabéhanana medar carita pondok dina saban terbitanana. Paménta kana carita-carita pondok anu mutuan kacida gedena, sarta bayaran pikeun carita-carita éta kacida luhurna, ku kituna F. Scott Fitzgerald deudeuieun nulis carita pondok pikeun ngalunasan sagala rupa hutangna.
Paménta kana carita-carita pondok ku majalah ngahontal penclutna dina panengah abad ka-20, nalika dina majalah 1952 Life medar carita pondok panjang Ernest Hemingway anu panjang (atawa novella) Lalaki Kolot sarta Laut. Terbitan anu ngamuat carita ieu payu 5.300.000 eksemplar ngan dina dua poé.
Saprak éta, jumlah majalah komérsial anu medar carita-carita pondok geus ngurangan, sanajan sawatara majalah kawentar kawas The New Yorker terus ngamuatna. Majalah sastra ogé mere tempat keur carita-carita pondok. Sajaba ti éta, carita-carita pondok kadieunakeun geus manggihan ambekan anyar ngaliwatan penerbitan online. Carita pondok bisa kapanggih dina majalah online, dina kumpulan-kumpulan anu diorganisir nurutkeun pengarangnya atawa témana, sarta dina blog.
Unsur sarta ciri has[édit | sunting sumber]
Carita pondok condong kurang kompleks dibandingkeun jeung novel. Carita pondok biasana museurkeun perhatian dina hiji kajadian, miboga hiji plot, setting anu tunggal, jumlah inohong anu kawates, tur ngawengku jangka waktu anu singget.
Dina wangun-wangun fiksi anu leuwih panjang, caritana condong ngamuat unsur-unsur inti nu tangtu tina struktur dramatis: eksposisi (panganteur setting, kaayaan sarta inohong utamana), komplikasi (kajadian di jero carita anu ngawanohkeun konflik sarta inohong utama); komplikasi (kajadian di jero carita anu ngawanohkeun konflik); aksi anu ningkat, krisis (waktu anu nangtukeun pikeun si inohong utama sarta komitmen maranéhanana kana hiji léngkah); klimaks (titik minat pangluhurna dina harti konflik sarta titik carita anu ngandung aksi pangréana atawa pangpentingna); pungkasan (bagian carita di mana konflik direngsekeun); sarta moralna.
Alatan pondok, carita-carita pondok bisa ngamuat pola ieu atawa bisa oge henteu. Contona, carita-carita pondok modern ngan sakali-kali ngandung eksposisi. Anu leuwih umum nyaéta mimiti anu dumadakan, jeung carita anu dimimitian di tengah aksi. Kawas dina carita-carita anu leuwih panjang, plot ti carita pondok ogé ngandung klimaks, atawa titik balik. Tapi sok sanajan kitu, ahir tina karéréaan carita pondok biasana dumadakan sarta kabuka sarta bisa ngandung (atawa bisa ogé henteu) talatah moral atawa palajaran praktis.
Kawas réa wangun seni naon wae oge, ciri has tina hiji carita pondok beda-beda nurutkeun pangarangna.
Unsur Intrinsik[édit | sunting sumber]
unsur intrinsik nyaeta unsur nu ngabangun karya eta sorangan. unsur-unsur intrinsik carpon nyaeta:
- Tema nyaeta ide pokok hiji carita, nu diyakini jeung dijadikeun sumber carita.
- Latar(setting) nyaeta tempat, waktu, suasana nu aya dina carita.Hiji carita kudu jelas dimana tempatna, iraha kajadianna jeung suasana keur carita.
- Galur(Plot) nyaeta susunan kajadian nu ngabentuk hiji carita
Galur dibagi jadi 3 nyaeta:
- Galur maju nyaeta rangkaian kajadian nu urutanna sesuai jeung urutan waktu kajadian atawa nu gerakna kaharep terus.
- Galur mundur nyaeta rangkaian kajadian nu susunanna teu sesuai jeung urutan waktu kejadian atawa carita nu gerakna mundur(flashback).
- Galur Campuran nyaeta campuran antara galur maju jeung mundur.
Galur boga sababaraha tahap:
- Panganteur: bagian carita mangrupa lukisan, waktu, tempat atawa kajadian nu mangrupakeun mimitina carita.
- Penampilan masalah: bagian nu nyaritakeun masalah nu keur dihadapan ku palaku carita.
- Puncak kategangan/klimaks: masalah dina carita nu geus gawat pisan, konflikna keur memuncak.
- Kategangan nurun/antiklimaks: malasah tos bisa diatasi jeung kekhawatiran mulai leungit.
- Resolusi: masalah geus bisa di atasi atawa di bereskeun.
- Perwatakan
ngagambarkeun watak atawa karakter tokoh nu bisa ditingali dina 3 segi nyaeta:
- Dialog tokoh
- Penjelasan tokoh
- Penggambaran fisik tokoh
- Tokoh nyaeta jalma-jalma nu dicaritakeun dina carita jeung loba nyandak peran dina carita. tokoh dibagi jadi 3 nyaeta:
- Protagonis:tokoh utama
- Antagonis: tokoh penentang atawa lawanna tokoh utama
- Tritagonis:Penengah dina tokoh utama jeung tokoh lawan
- Amanat nyaeta pesan atawa nasehat nu rek disampaikeun pangarang lewat carita.
Unsur Ekstrinsik[édit | sunting sumber]
unsur ekstrinsik nyaeta unsur-unsur nu aya diluar karya sastra, tapi sacara teu langsung ngapengaruhan bangunan atawa sistem organisme karya sastra. unsur-unsurna nyaeta:
- Nilai-nilai dina carita(agama,budaya,politik,ekonomi)
- latar belakang kahirupan pangarang
- situasi sosial keur carita diciptakeun
Ukuran[édit | sunting sumber]
Netepkeun naon anu misahkeun carita pondok ti format fiksi séjénna anu leuwih panjang nyaéta hiji hal anu problematis. Hiji definisi klasik tina carita pondok nyaeta yén manéhna kudu bisa dibaca dina waktu sakali diuk (hal ieu utamana pisan diajukeun dina esai Edgar Allan Poe "The Philosophy of Composition" dina 1846). Definisi-definisi séjénna nyebutkeun wates panjang fiksi tina jumlah kecap-kecapna, nyaéta 7.500 kecap. Dina pamakéan kontemporer, istilah carita pondok umumna ngarujuk kana karya fiksi anu panjangna henteu leuwih ti 20.000 kecap sarta henteu kurang ti 1.000 kecap.
Carita anu pondokna kurang ti 1.000 kecap kagolong kana genre fiksi kilat (flash fiction). Fiksi anu ngaleuwihan wates maksimum parameter carita pondok digolongkeun kana novelette, novella, atawa novel.
Genre[édit | sunting sumber]
Carita pondok umumna nyaéta hiji wangun karangan fiksi, sarta anu pangréana dipedar nyaéta fiksi kawas fiksi ilmiah, fiksi horor, fiksi detektif, jrrd. Carita pondok kiwari ogé ngawengku wangun nonfiksi kawas catetan lalampahan, prosa liris sarta varian-varian pasca modern sarta non-fiksi kawas fikto-kritis atawa jurnalisme anyar.
Carita pondok kawentar[édit | sunting sumber]
- "An Occurrence at Owl Creek Bridge" ku Ambrose Bierce (teks online)
- "Yours Truly, Jack the Ripper" ku Robert Bloch
- "A Sound of Thunder" ku Ray Bradbury
- "Cathedral" ku Raymond Carver
- "The Most Dangerous Game" ku Richard Connell
- "The Story of an Hour" ku Kate Chopin (teks online)
- "A Rose for Emily" ku William Faulkner (teks online)
- "The Overcoat" ku Nikolai Gogol (teks online — tarjamahan ti basa Rusia)
- "Young Goodman Brown" ku Nathaniel Hawthorne (teks online)
- "The Snows of Kilimanjaro" ku Ernest Hemingway (teks online)
- "The Gift of the Magi" ku O. Henry (teks online)
- "The Lottery" ku Shirley Jackson (teks online)
- "The Monkey's Paw" ku W.W. Jacobs
- "The Dead" ku James Joyce (teks online
- "In der Strafkolonie" ku Franz Kafka (teks online terj. Inggris ti basa Jerman)
- "The Call of Cthulhu" ku H.P. Lovecraft
- "Bartleby, the Scrivener" ku Herman Melville (teks online)
- "A Good Man Is Hard to Find" ku Flannery O'Connor (teks online)
- "The Tell-tale Heart" ku Edgar Allan Poe (teks online)
- "Brokeback Mountain" ku Annie Proulx
- "The Red Room" ku H.G. Wells
- "The Last Question" ku Isaac Asimov
Tempo ogé[édit | sunting sumber]
- Daptar pengarang carita pondok dunya
- Daptar pengarang carita pondok Indonésia
- Sastra
- Karya fiksi
- Daptar carita pondok anu mecenghul di The New Yorker
- Daptar carita pondok dina Basa Sunda, nu kungsi medal dina wanda buku, majalah, atawa koran
Asal-asal séjén[édit | sunting sumber]
- Loka Komunitas Nu nulis Amatir Indonésia, Loka komunitas nu nulis amatir pangbadagna di Indonésia, carita pondok, puisi, prosa
- Free Stories Center, loka pikeun carita pondok sarta usaha medarna
- Million Writers Award, pikeun carita pondok pangalusna online warsih ieu
- Kronologi carita pondok Amérika
- Perpustakaan badag online pikeun carita pondok kontemporer sarta klasik
- Perpustakaan online pikeun carita pondok kontemporer sarta klasik- Loka Jerman
- Carita pondok etexts sarta Leuwih réa Carita pondok etexts di Project Gutenberg
- Carita Hasidik Yahudi
- Carita pondok: 10 petunjuk pikeun nu nulis kreatif anyar
- InÉdit: pikeun nu nulis ngora kalawan kumpulan puisi sarta carita pondok online ku jelema ngora
- Short Story Radio, stasiun radio internet husus pikeun siaran professional ti cerpen-cerpen anu teu kungsi dipedar saméméhna


text:
Sangu goréng
sangu goreng nyaeta sangu anu diberi bumbu biasanya sok lada sarta digoreng kadang mah sok dotamahan make bahan-bahan sejen saperti sosis, baso,endog, jeung daging [1]. Sangu goreng teh dahareun anu paling dipikarésép di Asia Timur jeung Asia Tenggara.
cara ngadamél sangu goreng[édit | sunting sumber]
Bahan:
- sangu tiis
- kécap
- saos tomat
- minyak kalapa
Bumbu yang dihaluskeun:
- bawang beureum
- bawang bodas
- cabé beureum
- tarasi sakedik
Bahan Palengkep:
- bonteng
- endog
- daging hayam goreng
- Bawang goreng
carea nyieunna :
- panaskeun minyak kalapa dina katél goréng bumbu anu tos di haluskeun nepika seungit,terus asupkeun sangu tiisna kocékeun nepika rata. asupkeun oge saos tomat jeung kecap. kocékeun deui nepika rata. Angkat, tur siap siap dipidangkeun jeung bahan bahan paléngkeupna.


text:
Contoh Soal Bacaan Bahasa Sunda Kelas 5 Semester 1
Harita keneh Musa, KM di eta kelas enggal nyiapkeun rerenncanganana. "Siap, berdiri, beri salam!" ceuk Musa. "Wilujeng enjing pa!" ceuk barudak meni reang patarik-tarik. "Wilujeng enjing," tembal Pa Bukhori.
"Barudak, saha dinten ayeuna nu teu sakola?" ceuk Pa Bukhori. "Ayi sareng Dinda, Pa!" ceuk Dinar. "Ku naon make teu sakola?" ceuk Pa Bukhori. Euh...euh...Ayi mah udur, Pa. Upami Dinda mah ijin. Duanana oge teu ngintun serat. Ti ayi mah ditambihan ku serat keterangan ti dokter," ceuk Hapsari.
"Oh kitu! Sugan bapa teu sakola teh marales. Keun we atuh ari kitu mah. Ngan pesen ti bapa, upami Ayi to s lima dinten masih keneh teu sakola, hidep sadaya kedah ngalongok ka bumina, nya, "ceuk pa Bukhori.
"Mangga pa, " tembal barudak meni reang.
Sabada ngabsen, Pa Bukhori ngawulang perkara silih ajenan jeung sasama jalma. Saur Pa Bukhori, "Silih ajenan sareng rerencangan di kelas, atanapi di sakola kalebetna kana tatakrama. ari tatakrama teh rupi-rupi. Aya tatakrama dina nyarios, dina tuang, waktos natamu, jeung nu sanesna deui. Tatakrama teh peryogi dina hirup kumbuh sadidinten, margi ku ayana tatakrama urang bakal silih ajenan.
Nu diajarkeun ku pa Bukhori teh neueul kana tatakrama waktos nyarios. Saur anjeuna, "Dina cumarios basa sunda teh urang kedah nganggo undak usuk basa. ari undak usuk basa teh nyaeta sopan santun dina ngagunakeun basa sunda. aya tilu tahapan undak usuk basa sunda teh, nyaeta basa kasar (cohag), basa sedeng (loma), jeung basa lemes."
"Pa Bruno sareng Tigor mah teu acan tiasa nganggo basa lemes, " ceuk Ucup.
" Muhun Pa pan Bruno sareng Tigor mah sanes urang sunda," tembal Lia.
"Teu nanaon upami teu acan tiasa mah, sakitu oge sae, kersa nyarios ku basa sunda. Tapi kedah teras diajar nganggo basa nu lemes mah, nya!" saur pa Bukhori.
"Enya, Pa," walon Bruno jeung Tigor.
Barudak raresepeun pisan diajar ku Pa Bukhori. Eta we diajar oge teu karasa geus lekasan deui.
Dicutat tina buku Pangrumat Basa Sunda
Pek jawab sakur pananya di handap ieu!
1. Ku naon Dinda teu lebet?
2. Naon kabiasaan goreng barudak upami euweuh guru?
3. Saha nu mawa beja yen Dinda teu lebet?
4. Saha nu ngawulang kelas 5 teh?
5. Naon nu diajarkeun ku Pa Bukhori teh?
6. saha wae nu teu sakola teh?
7. Ku naon cenah teu sakola?
8. Naon manfaatna silih ajenan jeung babaturan?
9. Cing tataan tatakrama nu hidep nyaho?
10. Naon ari nu disebut undak usuk atawa tatakrama basa Sunda teh?


text:
Kaléci
Kaléci nya éta bola leutik anu dijieuna tina taneuh liat, marmer atawa kaca anu sok jadi kaulinan barudak.[1] Ukuran kaléci loba rupana, ilaharna ½ inci (1.25 cm).[1] Sakapeung mah kaléci téh sok di koleksi, pikeun ''nostalgia'' atawa warnana nu estetik.[1]
Sajarah[édit | sunting sumber]
Taun 3000 SM, kaléci dijieun tina batu atawa taneuh lia.[2] Kaléci nu pangheulana nu di koleksi ku The British Museum di London nu ayana ti taun 2000-1700 SM.[2] Kaléci éta kapanggih dina di Karéta dina situs Minoan of Petsofa.[2] Dina masa Romawi, kaulinan ieu geus sumebar, nepi ka jadi salah sahiji bagian tina festival Saturnalia, anu diayakeun nalika nyanghareupan Natal.[2] Nalika éta osok pahili-hili kantong anu jerona téh aya kaléci anu miboga ajén yén kaléci jadi tandana sosobatan.[2] Abad kA-12, di Perancis, Kaléci disebut bille, artina bola leutik, di Walanda di sebut knikkers.[2] Di Inggris aya istilah marbles pikeun nyebut kaléci. Marbles mah kaléci anu dijieuna tina marmer anu asalna ti Jérman.[2] Tapi saméméhna barudak di Inggris nyebutna bowls atawa knikkers.[2] Téknologi nyieuna kaléci kaca kapanggihna taun 1864 di Jérman.[2] Kaléci anu aslna ngan sawarna, jadi ngeuyeuban warnana mirip permén.[2] Téknologi ieu sumebar ka Eropa jeung Amérika.[2] Kaléci dipikawanohna di Inggris jeung nagara Eropa ti abad ka-16 nepi ka 19.[2] Sanggeus kitu tuluy sumebar ka Amérika.[2]


text:
Daging
Daging mangrupa bahan pangan anu penting dina minuhan kaperluan giji.[1] Sajaba mutu protéinna luhur, dina daging aya ogé kandungan asam amino esensial anu pepek sarta saimbang.[1] Kapinunjulan séjénna, protéin daging leuwih gampang dicerna tibatan anu asalna ti nabati.[1] Bahan pangan ieu ogé ngandung sawatara jenis mineral sarta vitamin. Manusa ngonsumsi daging saprak dimimitianana sajarah peradaban manusa éta sorangan.[1] Sagala rupa jenis ingon-ingon geus dimekarkeun pikeun dicokot dagingna, boh ingon-ingon badag (kawas sapi boh munding) atawa ingon-ingon leutik (kawas domba,Embé, sarta babi).[1] Sajaba jenis ingon-ingon kasebut, sawatara ingon-ingon séjén ogé bisa digunakan minangka asal daging pikeun konsumsi manusa.[1] Cacak kitu, daging nu panglobana dijual belikeun nya éta daging sapi.[1]
Daging ogé mangrupakeun salasahiji menu anu alus pikeun dahar sapopoé. Daging ogé sumbet protéin hewani anu miboga mutu luhur. Daging perlu dikonsumsi ku kabéh jelema boh barudak boh jelema dewasa sangkan calakan, cageur, tumuwuh sacara normal, leuwih produktif sarta bergairah dina ngajalanan hirup. Dina ngosumsi daging, kudu bisa milih daging anu alus sarta séhat.[2]
tips milih daging anu séhat:
1. Bersih/cerah lapisan luar garing.
2. Asalna ti imah potong sato.
3. Ngabogaan cap pamariksaan ti pamaréntah satempat.
4. Daging anu geus ditiriskan henteu getihan.
5. Aroma ambeu henteu amis sarta henteu ambeu asam.
6. Daging masih élastis sarta henteu jeger.[2]
- Daging sapi anu cageur kénéh boga warna beureum seger, seratna lemes, lemakna boga warna konéng, dagingna teuas (élastis).[2]
- Daging munding anu cageur kénéh boga warna beureum kolot, seratna garihal, lemakna teuas sarta boga warna konéng.[2]
- Daging embé anu cageur kénéh boga warna beureum jambu, seratna lemes, lemakna teuas sarta boga warna bodas, tapi ambeu daging embé leuwih teuas ti daging sapi.[2]
- Daging hayam broiler ngandung kolésterol anu pendék sarta beunghar vitamin B sarta mineral. Kandungan kasebut pohara diperlukeun pikeun kaséhatan sistim syarap sarta pertumbuhan.[2]
- Kandungan lemak anu aya dina daging hayam leuwih luhur batan endog, tapi komposisina kalolobaan diwangun asam lemak teu jenuh dobel anu penting pikeun panyakit jantung koroner.[2]
Kandungan zat- zat dina sagala rupa komoditi daging (%)
No. Komoditi Kalori Protéin Lemak
1. Daging sapi 207 18,8 14
2. Daging munding 85 18,7 0,5
3. Daging embé 154 16,6 9,2
4. Daging domba 206 17,1 14,8
5. Daging hayam 302 18,2 25
6. Daging itik 326 16,0 28,6 [2]


text:
Mantéga
Mentéga nya éta produk kadaharan anu dijieuna tina susu.[1] Biasanya dipaké pikeun olésan dina roti jeung biskuit.[1] Kecap mantéga aslna tina bahasa Portugis nya éta manteiga.[1] Komposisi gizi margarin hampir sarua jeung mantéga, ngan bédana tina jumlahna.[2] Mantéga komposisi gizi lobana dina margarin nya éta lemak (sakitar 80 persén).[2] Mantéga dijieuna tina lemak sapi sedengkeun margarin tina minyak sayuran.[2]
Kandungan giji[édit | sunting sumber]
Mantéga miboga kandungan giji saperti lemak susu, lemak nabati, loba ngandung lemak, mineral jeung vitamin.[2] Vitamin dina matéga nya éta vitamin A anu dibutuhkeun ku awak dina pungsi fisiologis jeung sistem endokrin.[2] Salain ti éta mantéga ogé miboga kandunagn itamin larut lemak lainna, saperti vitamin D, E, jeung K.[2] Vitamin A bersumber tina betakarotenoid atawa pigmen karoten lainna anu dihaja ditambahkeun pikeun gincu warna konéng.[2] Lemak mantega asalna tina lemak susu sato, anu sok disebut butter fat.[2] Mantéga miboga kandungan sajumlahing asam butirat, asam laurat, jeung asam linoleat.[2] Asam butirat bisa dipaké ku usus gedé pikeun sumber énérgi, lian ti éta pikeun senyawa antikarsinogenik (anti kangker).[2] Mantéga bisa dijieun tina lemak susu (utamana lemak susu sapi) anu amis atawa haseum.[2] Mantéga tina lemak susu anu haseum miboga cita rasa lewih kuat.[2] Lemak susu bisa diantepkeun jadi haseum sacara langsung atawa ngaliwatan inokulum murni baktéri asam laktat (proses fermentasi).[2] Mimitina lemak susu dinétralkeun ku uyah karbonat, tuluy dipasteurisasi jeung diinokulasi ku baktéri anu bisa ngahasilkeun asam laktat salila prosés fermentasi.[2]