text:
Désa
Désa, numutkeun définisi universal, nyaéta hiji aglomerasi pamukiman di aréa padesaan (rural). Di Indonésia, istilah désa nyaéta babagéan wilayah administratif di sahandapeun kacamatan, nu dipingpin ku Kapala Désa.
Ti saprak diberlakukeunnana otonomi daérah, istilah désa bisa disebut maké ngaran séjén, umpamana di Sumatra Barat disebut nagari, sedengkeun di Papua disebut kampung. Nya kitu ogé sagala istilah jeung institusi di désa bisa disebut maké ngaran séjén loyog jeung karakteristik adat istiadat désa éta. Hal ieu mangrupakeun salasahiji pangakuan jeung panghormatan Pamaréntah kana asal usul jeung adat istiadat satempat.
Daptar eusi
Désa di Indonésia[édit | sunting sumber]
Numutkeun Palaturan Pamaréntah Nomer 57 Taun 2005 ngeunaan Désa, disebutkeun yén désa mangrupakeun kasatuan masarakat hukum nu mibanda wates-wates wilayah, nu boga wewenang pikeun ngatur sarta ngurus kapentingan masarakat satempat, dumasar kana asal-usul jeung adat istiadat satempat nu diaku jeung dipihormat dina sistim Pamaréntahan Nagara Kasatuan Républik Indonésia.
Désa lain bawahan kacamatan, sabab kacamatan mah mangrupakeun bagian tina parangkat daérah kabupatén/kota, sedengkeun désa mah lain bagian tina parangkat daérah. Béda jeung Kalurahan, Désa leuwih lega hakna dina ngatur wilayahna sorangan. Tapi dina tuwuhna, hiji désa bisa ditingkatkeun statusna jadi kalurahan.
Kawenangan désa nyaéta:
- Nyelenggarakeun urusan pamaréntahan nu geus aya dumasar kana hak asal usul désa
- Nyelenggarakeun urusan pamaréntahan nu jadi kawenangan kabupatén/kota nu diserahkeun pangaturannana ka désa, nyaéta urusan pamaréntahan nu sacara langsung bisa ningkatkeun palayanan ka masarakat.
- Tugas pembantuan ti Pamaréntah, Pamaréntah Propinsi, jeung Pamaréntah Kabupatén/Kota
- Urusan pamaréntahan séjénna nu diserenkeun ka désa.
Pamaréntahan Désa[édit | sunting sumber]
Désa ngabogaan pamaréntahan sorangan. Pamaréntahan Désa mangrupa Pamaréntah Désa (kaasup Kapala Désa jeung Parangkat Désa) sarta Badan Permusawarahan Désa (BPD)
Kapala Désa[édit | sunting sumber]
- Artikel utama: Kapala Désa
Kapala Désa mangrupakeun pingpinan penyelenggaraan pamaréntahan désa dumasar kana kawijakan nu ditetepkeun babarengan Badan Pamusawarahan Désa (BPD). Lilana jabatan Kapala Désa nyaéta 6 taun, sarta bisa diperpanjang deui salila sakali mangsa jabatan. Kapala Désa ogé mibanda wewenang netepkeun Peraturan Desa nu geus meunang persetujuan babarengan jeung BPD.
Kapala Désa dipilih langsung ngaliwatan Pamilihan Kapala Désa (Pilkadés) ku pangeusi désa satempat. Umur minimal Kapala Désa nyaéta 25 taun, sarta Kapala Désa kudu berpendidikan paling handap SLTP, sarta mangrupakeun pangeusi désa éta.
Parangkat Désa[édit | sunting sumber]
Parangkat Désa tugasna mantuan Kapala Désa dina ngalaksanakeun tugas jeung wewenangna. Salasahiji parangkat désa nyaéta Sekretaris Désa, nu eusina Pagawé Nagri Sipil. Sekretaris Désa diangkat ku Sekretaris Daérah Kabupatén/Kota atas nama Bupati/Walikota.
Parangkat Désa séjénna diangkat ku Kapala Désa ti antara pangeusi désa, nu ditetepkeun ngaliwatan Kaputusan Kapala Désa.
Badan Pamusawarahan Désa[édit | sunting sumber]
- Artikel utama: Badan Pamusawarahan Désa
Badan Pamusawarahan Désa (BPD) mangrupakeun lembaga perwujudan démokrasi dina penyelenggaraan pamaréntahan désa. Anggota BPD nyaéta wawakil ti nu nyicingan désa bersangkutan dumasar kana keterwakilan wewengkon. Anggota BPD diwangun ti Pupuhu Rukun Warga, pamangku adat, golongan profesi, inohong ageman sarta inohong balaréa séjénna. Mangsa kalungguhan anggota BPD nyaéta 6 warsih sarta bisa diangkat/diusulkan deui pikeun 1 kali mangsa kalungguhan saterusna. Pupuhu sarta Anggota BPD henteu kaci ngarangkep kalungguhan minangka Kuwu atawa Pakakas Désa. BPD boga fungsi netepkeun Aturan Désa babarengan jeung Kuwu, nandéan sarta nyalurkeun aspirasi balaréa.
Kauangan Désa[édit | sunting sumber]
Penyelenggaraan urusan pamaréntahan désa anu jadi kewenangan désa didanaan tina Anggaran Pendapatan sarta Balanja Désa (APB Désa), bantuan pamaréntah sarta bantuan pamaréntah daérah. Penyelenggaraan urusan pamaréntah daérah anu diayakeun ku pamaréntah désa didanaan tina APBD.
Asal beubeunangan désa diwangun tina:
- Pendapatan Asli Désa, diantarana diwangun tina hasil usaha désa, hasil kakayaan désa (kawas taneuh kas désa, pasar désa, wangunan désa), hasil swadaya sarta partisipasi, hasil gotong royong
- Pikeun hasil Pajeg Daérah Kabupatén/Kota
- Bagian tina Dana Perimbangan Keuangan Puseur jeung Daérah
- Bantuan keuangan ti Pamaréntah, Pamaréntah Propinsi, sarta Pamaréntah Kabupatén/Kota dina raraga palaksanaan urusan pamaréntahan;
- Hibah sarta sumbangan ti pihak katilu anu henteu ngiket.
APB Désa diwangun ku bagian Pendapatan Désa, Balanja Désa sarta Pabiayaan. Rarancang APB Désa dibahas dina musawarah perencanaan pangwangunan désa. Kuwu babarengan jeung BPD netepkeun APB Désa saban warsih jeung Aturan Désa.
Lembaga Kamasarakatan[édit | sunting sumber]
Di désa bisa dijieun lembaga kamasarakatan, nyaéta lembaga anu dijieun ku balaréa luyu jeung kaperluan sarta mangrupa mitra pamaréntah désa dina memberdayakeun balaréa. Lembaga kamasarakatan ditetepkeun ku Aturan Désa. Salah sahiji fungsi lembaga kamasarakatan nyaéta minangka panandéan sarta penyaluran aspirasi balaréa dina pangwangunan. Hubungan gawé antara lembaga kamasarakatan jeung Pamaréntahan Désa boga sipat kamitraan, konsultatif sarta koordinatif.
Pembentukan Désa[édit | sunting sumber]
Désa dijieun ku prakarsa balaréa kalawan nengetan asal-usul désa sarta kaayaan sosial budaya balaréa satempat. Pembentukan désa bisa mangrupa penggabungan sawatara désa, atawa bagian désa anu padeudeukeut, atawa pamekaran tina hiji désa jadi dua désa atawa leuwih, atawa pembentukan désa di luar désa anu geus aya.
Désa bisa dirobah atawa disaluyukeun statusna jadi kalurahan dumasar kana prakarsa Pamaréntah Désa babarengan jeung BPD kalawan nengetan bongbolongan sarta pamadegan balaréa satempat. Désa anu robah jadi Kalurahan, Lurah sarta Pakakasna dieusi ti pagawé nagri sipil.
Désa anu robah statusna jadi Kalurahan, kakayaanana jadi kakayaan wewengkon sarta dikokolakeun ku kalurahan anu bersangkutan pikeun kapentingan balaréa satempat.
Babagéan Administratif[édit | sunting sumber]
Wilayah désa bisa dibagi kana sababaraha dusun, nu mangrupakeun bagéan wilayah gawé pamaréntahan désa sarta ditetepkan maké peraturan désa.


c: text/html

text:
1. Abong biwir teu diweungku, abong letah teu tulangan = jelema nu ngomongna sakarep arep,ngomong
teu jeng wiwaha
2. Adep hidep = kumawula (ka salaki)
3. Asa dipupuk birus = ngarasa tibra hate
4. Asa ditonjok congcot = ngarasa atoh dumeh meunang rejeki atawa pikabungaheun anu teu disangka-
sangka
5. Asa kagunturan madu kaurugan menyan bodas = kacida bungahna jeung kacida bagjana
6. Asa katumbu umur = ngarasa atoh ditulungan dina keur kasusahan
7. Asa nyanghulu ka jarian = teu ngenah rasa,lantaran kudu ngadunungan ka jalma nu sahandapeun
pangartina atawa harkat darajatna.
8. A sa peunggas rancatan = leungiteun batur nu nalang dina pagawean
9. Asa rawing ddaun ceuli = mindeng ngadenge omongan nu teu ngenah
10. Atung eneh atung eneh = kitu-kitu keneh bae
11. Awak sabeulah = randa nu hirup imah-imah sorangan
12. Awak sasampayan = jangkung leutik atawa lenjang atawa jangjing, pantes make baju
13. Awewe dulang tinande = awewe mah biasana kumaha kahayang lalaki
14. Aya astana sajeungkal = datangna ajal mah teu gumantung ka umur
15. Aya bagja teu daulat = menang bagja tapi teu jadi kaberkahan atawa henteu tuluh meunang bagja
16. Aya di sihung maung = loba hubungan jeung gegeden, jadi babari meunang pitulung
17. Aya kelong newo-newo = aya nu ngusutkeun(ngarorocet) hiji perkara anu geus beres pisan
18. Aya nu dianjing cai = aya nudiheroan
19. Aya piker kapingburi = aya piker atawa rasa nu timbul pandeuri
20. Bias kabala kabala = bias campur jeung jelema ti rupa rupa golongan atawa bias digawe kasar jeung
lemes
21. Biwir nyiru rombengeun = resep nyaritakeun cece bocek jeung anu saenyana kudu dirusiahkeun
22. Bobo sapanon carang sapakan = teu puguh undak usukna,teu puguh entep seureuhna
23. Bobor karahayuan = katarajang apes, cilaka, atawa meunang kasusah
24. Bobot pangayon timbang taraju = pangadilan, timbangan anu adil
25. Bodo alewoh = bodo tapi daek tatanya
26. Bodo katotoloyo = bodo jeung teu daek tatanya
27. Boga piker rangkepan = henteu bolostrong, henteu ujug ujug percaya kana omongan batur anu amis
28. Bogoh nongecang = bogoh sosoranganan, teu dilayanan, ambon sorangan
29. Bosongot bade amprotan = dipikagimir, pasemon jagoan
30. Bujang jengglengan = jajaka tulen sarta tegep
31. Bujang tarangna = lalaki nu can kawin geus teu bujangan deui
32. Buburuh nyatu diupah beas = diajar bari meunang tunjangan, meunang dua rupa kauntungan
33. Buncir leuit loba duit = taya kakurang
34. Bur beureum bur hideung, hurung nangtung siang leumpang = hirup taya kakurang, salilana ginding
35. Buruk buruk papan jati = burung palung dulur sorangan = sanajan ngewa atawa ngambek ka dulur,
tapi ari menang karerepet mah teu weleh haying nulungan
36. Caang bulan opat welas, jalan gede sasapuan = rido pisan, taya geuneuk maleukmeuk dina hate
37. Caang padang narawangan = caang piker
38. Cacarakan = kakara diajar, tacan bias bener
39. Cadu mungkuk haram dempak = sumpah yen bener-bener embung ngalampahkeun salahsahiji perkara
40. Caringcing pageuh kancing, saringset pageuh iket = taki-taki ngajaga kaamanan
41. Ceuli lentaheun = sadenge-dengena, sanajan lain dengekeunana
42. Ceplak Pahang = satarabasna teuing, kajeun teuing matak teu ngenah kana hate batur oge
43. Ciduh jeung reyhak = sarua gorengna atawa sarua goring adat
44. Clik putih clak herang = rido, iklas, kaluar tina hate anu bersih
45. Deukeut-deukeut anak taleus = sakitu deukeut teu nyaho yen baraya atawa teu nyaho kajadian
penting padahal deukeut
46. Dibejerbeaskeun = dieceskrun, ditetelakeun, dijentrekeun nepi ka bubuk leutikna
47. Dibeuweung diutahkeun = dipikir dibulak balik
48. Didagoan ku seeng nyengsreng = didagoan ku pangabutuh rumah tangga atawa pangabutuh sapopoe
49. Dihin pinasti anyar pinanggih = sagala rupa nu kaalaman ayeuna, saestuna geus ditangtukeun
ti heula ku pangeran
50. Disuhun dina embun-embunan = ditarimakeun pisan
51. Ditangtang-tengteng dijieun bonteng sapasi = digulang gaper
52. Dogdog pangrewong = milu nyarita minangka estra
53. Dosa salaput hulu = loba pisan dosa
54. Dug hulu pet nyawa = digawe beurat meh taya eureuna
55. Elmu ajug = elmu nu teu dipake ku sorangan, ngan saukur mamatahan batur
56. Elmu tungtut dunya siar, sukan-sukan sakadarna = hirup kudu bari nyiar elmu pikeun kasalametan
dunya aherat
57. Euweuh elmu panungtungan = elmu mah moal aya beakna sanajan nepi ka ajal oge
58. Galak sinongnong = mimiti aya sir ka awewe, tapi teu wani adu hareupan
59. Galak timburu = babari timburuan
60. Galegeh gado = sareseh, serewel, someah, akuan
61. Gede-gede ngadage = gede awak tapi euweuh kawani
62. Gede gunung panaggeuhan = boga baraya atawa sobat luhur pangkat, gede dunya anu dipake andelan
63. Gede hulu = adigung
64. Gemah ripah low jinawi = gegek cacah jiwana sarta raharja
65. Gentel keak = meh tara lesot (budak ti indungna)
66. Genteng-genteng ulah potong = sanajan hasilna teu sabaraha keun bae tinimbang luput
67. Gereges gedebug = ngalampahkeun pagawean teu di piker panjang heula
68. Getas harupateun = babari ambek
69. Geus aya dina pesak = kakeupeul, geus kanyahoan rusiahna
70. Geus aya kembang-kembangna = geus aya anu nimbulkeun harepan kana hasil nu dimaksud
71. Geus bijil bulu mayang = geus baleg
72. Geus cueut ka hareup = geus kolot, geus liwat tengah tuwuh
73. Geus karasa pait peuheurna = geus kaalaman sagala rupa nu ngenaheun atawa nu matak susah
74. Geus turun amis cau = geus mangkat beger ( awewe)
75. Gindi piker belang bayah = goring hate
76. Ginding bangbara = resep ginding jeung royal ngarah katingal ku batur
77. Ginding kakampis = ginding tapi teu boga duit
78. Goring peujit = goring hate
79. Goring sisit = goring milik
80. Gugon tuhon = kukuh, satuhu
81. Gulak giluk kari tuur, herang-herang kari mata,teuas teuas kari bincurang = asal beunghar jadi
miskin,teu boga naon-naon
82. Gunung tanpa tutugan sagara tanpa tepi = taya wates wangena
83. Gurat batu = kukuh, teguh tangtungan
84. Gurat cai = teu puguh jangjina, sok robah tangtungan
85. Hade gogog hade tagog = hade basa , budi parangi, jeung sikep ; nyaho tata titi
Kumpulan Pribahasa (Babasan-Paribasa) Sunda II
24 Okt 2011 Tinggalkan komentar
in Bahasa sunda
1. Abong biwir teu diweungku, abong letah teu tulangan = jelema nu ngomongna sakarep arep,ngomong
Istilah Patukangan
17 Okt 2011 Tinggalkan komentar
in Bahasa sunda
Patukangan teh nyaeta anu boga pagawean atawa anu purah migawe hiji pagawean .
Istilah dina bahasa sunda diantarana :
Anjun : tukang nyieun parabot tina taneuh
Amil,lebe : Tukang nuruskeun nu aya patalina jeung Agama di desa
Badaya : Awewe tukang ngigel di karaton atawa di kabupaten
Bujangga : tukang nyieun/ nulis carita
Barangmaen : Tukang jajaluk
Bengkong : Tukang nyunatan
Candoli : tukang ngajaga pabeasan di nu kariaan (biasana awewe)
Dalang : Tukang ngalakonkeun carita wayang
Gending : tukang nyieun parabot tina kuningan
Indung beurang : paraji nu sok ngurus ngajuru jeung ngurus orok
Kabayan : tukang dititah ka dittu da dieu
Kajineman : 1) mandor sakitan, 2) tukang ngajaga jinem (nu dihukum)
Kamasan : tukang nyieun parabot tina emas atawa perak
Kabojengkeng : tukang ngagusur padati
Kulaer : kusir anu tumpakna dina kuda kareta pangagung
Kuncen : tukang ngurus kuburan
Legig : tukang ngasruk dina pamoroan
Lopor : Tukang ngagondeng jeung ngereunkeun kuda
Malim : tukang nalukkeun sasatoan
Masinis : Tukang ngajalankeun lokomotip
Maranggi : tukang nyieun landean jeung sarangka keris
Merebot : tukang nakol bedug
Nayaga : Tukang nabeuh gamelan
Nyarawedi : tukang ngagosok permata
O’ah : Jago Tukang ngagugulukeun teu ecreug
Pakacar : bujang, juru laden
Palatuk : iber anu tumpak kuda saheulaeun pangagung
Paledang : tukang nyieun parabot tina tembaga
Palika : tukang teuleum (ngala lauk)
Pamatang : tukang moro (nu sok ngagunakeun tumbak)
Pamayang : tukang ngala lauk di laut
Panday : tukang nyieun parabot tina beusi
Paneresan : tukang nyadap
Paninggaran : tukang moro
Panyumpit : Tukang nyumpit
Sarati : tukang ngusir gajah
Istilah Pancakaki
17 Okt 2011 Tinggalkan komentar
in Bahasa sunda
Pancakaki the nyaeta perenahna jelema ka jelema deui anu sakulawarga atawa anu kaasup baraya kene<h
a. Rundayan atawa Turunan
• Anak, turunan kahiji
• Incu, turunan kadua, anakna anak
• Buyut, anak incu
• Bao, anakna buyut
• Janggawareng atawa canggahwareng, anakna bao
• Kaitsiwur, anak janggawareng
b. Ka luhur
• Bapa, lalaki nu boga anak, salaki indung
• Indung, awewe nu boga anak, pamajikan bapa
• Aki, bapana indung atawa bapa
• Nini, indungna indung atawa bapa
• Buyut, indung/bapa aki atawa nini
• Bao, indung/bapana buyut
• Janggawareng, indung/bapana bao
• Kaitsiwur, indung/bapana janggawareng
c. Ka gigir
• Adi, dulur sahandapeun
• Lanceuk, dulur saluhureun
• Emang/paman, adina bapa atawa indung (lalaki)
• Bibi, awewe adina bapa atawa indung
• Ua, lanceuk bapa atawa indung
• Alo, anak lanceuk
• Toa, anak adi
• Kapiadi, anakna emang/bibi
• Kapilanceuk, anakna ua
• Incu tigigir, incuna adi
• Aki tigigir, lalaki, adina atawa lanceukna aki/nini
• Nini tigigir, awewe, adina atawa lanceukna aki/nini
• Ua tigigir, anakna lanceuk aki/nini
• Emang tigigir, anakna adi aki/nini (lalaki)
• Bibi tigigir, awewe, anakna adi aki/nini
d. Istilah Sejena
• Adi beuteung, adina pamajikan/salaki
• Dulur sabrrayna, dulur misan, anak paman,bibi atawa ua
• Dulur teges, dulur enya, saindung sabapa
• Indung tere, pamajikan bapa lain nu ngalahirkeun urang
• Bapa tere, salaki indung, lain nu ngalantarkeun urang lahir
• Anak tere, anak sampakan ti salaki atawa pamajikan
• Dulur pateterean, anak indung tere atawa anak bapa tere
• Cikal, anak panggedena
• Pangais bungsu, lanceukna bungsu
• Bungsu, anak pangleutikna
• Baraya laer, baraya nu nurutkeun pancakaki geus jauh perenahna
• Teu hir teu walahir, teu baraya saeutik eutik acan
• Bau-bau sinduk, baraya keneh, sanajan geus laer
• Dulur pet ku hinis, dulur teges
• Baraya, sakur nu aya pancakakina
• Karuhun, luluhur, jalma-jalma anu kungsi aya lila heulaeun urang, nu ngarundaykeun urang.
Tatarucingan Urang Sunda
11 Okt 2011 Tinggalkan komentar
1. Make baju bodas lain dokter, make topi hejo lain tentara.
2. Hayam naon anu sukuna sarebu?
3. Diubek diteangan, geus kapanggih dipiceun. Naon?
4. Naon sababna lamun tumpak mobil sok nundutan?
5. Sato naon anu teu bisaeun mundur?
6. Bangku naon anu bisa didahar?
7. Cing pangnyebutkeun 5 rupa ngaran bungbuahan anu sok didahar, sakali nyebut!
8. Batu naon anu teu aya di cai?
9. Oray naon anu teu bisaeun ngaleor?
10. Jalma naon anu sukuna tilu panonna opat?
11. Di luar koneng, di jero bodas, nu apaleun monyet.
12. Hayam naon anu sukuna hiji?
13. Bapana udud, indungna nyeuseuh, anakna ceurik.
14. Gajah tumpak beca, gede naonna?
15. Baso dibalikkeun jadi naon?
16. Awakna leutik pisan, sirahna gede pisan.
17. Nini-nini bongkok kumaha sarena?
18. Piring naon anu bisa dipake nempo bulan?
19. Manuk naon anu jangjangna dina suku, sirahna dina suku?
20. Naon sababna ban mobil tina karet?
21. Sapi naon anu bau?
22. Piring naon anu pangrame-ramena di Indonesia?
23. Naon bedana sarimie jeung nini-nini?
24. Pribumi di luar ari semah di jero.
25. Dicabak beye, ditakol ngabelentrang.
26. Diusapan, didengkakkeun, tuluy diasupkeun.
27. Di luar hujan angina, di WC hujan naon?
28. Hayamna bodas, naonna anu hideung?
29. Buah naon anu dipikaresep ku lalaki?
30. Jam naon anu bisa nembang?
31. Monyet naek kana tangkal kai, tinggal naonna?
32. Pare naon anu teu ngeunah?
33. Jalma meuli kasur keur naon?
34. Sato naon anu sukuna dina sirah awakna dina sirah?
35. Kapas 2 kg, batu 1 kg, lamun ditinggangkeun kana suku nyeri mana?
36. Ku naon tukang baso nakolan mangkok?
37. Soeh teu bisa dikaput, kotor teu bisa diseuseuh.
38. Budak dugul asup kana embel.
39. Petina hiji, mayitna loba.
40. Kaca naon anu nyeri?
41. Naon sababna kareta api manjuna ngarayap?
42. Kaca naon anu seungit?
43. Kaca naon anu pangbeuratna?
44. Hayam naon anu keur jengke?
45. Ari sakintal bisa jadi sapuluh kilo?
46. Aya balon sapuluh, bitu hiji, kempes tilu, kari sabaraha deui?
47. Dicekek beuheungna dieleketek beuteungna.
48. Naon sababna ban sapedah anu tukang sok babari dugul?
49. Naon sababna lamun anjing keur lumpat sok ngalieuk bae ka tukang?
50. Kaca naon anu sok disada?
ie jawaban tatarucingan sunda na mank
1. Toge
2. Hayam keur pawey
3. Korong
4. Sabab banna buleud
5. Sato nu nukangan tembok
6. Bangkuang
7. Rujak
8. Batu garing
9. Oray nu ngalegleg linggis
10. Aki-aki make iteuk jeung kacamata
11. Cau
12. Hayam nu keur jengke
13. Kareta api
14. Gede bohongna
15. Bahe
16. Sireum make helm
17. Peureum
18. Piring bolong
19. Manuk anu katincak
20. Mun tina coklat pasti digembrong sireum
21. Sapiteng
22. Piringatan 17 Agustus
23. Manuk anu katincak
24. Tukang beca jeung panumpang
25. Tai kotok napel dina tihang listrik
26. Kacamata
27. Hujan-heujeun
28. Kalangkangna
29. Buahenol
30. Jamrud
31. Tinggal turunna
32. Parea-rea omong
33. Keur beunta
34. Kutu
35. Nyeri sukuna
36. Ku sendok
37. Keretas
38. Cilok
39. Korek api
40. Kacabok
41. Mun nangtung mah nabrak kapal nu keur ngapung
42. Kacapiring
43. Kacalikan gajah
44. Hayam nu keur sondah
45. Bisa, lamun kiloanana ruksak
46. Kari 9 da nu kempes teh ditiup deui.
47. Gitar
48.Balas cape mikiran kumaha carana hayang miheulaan ban hareup
49. Sabab teu make kaca spion
50. Kacapi
China vs Sunda
11 Okt 2011 Tinggalkan komentar
A Lung Keun ( dibalangkeun )
Am ( dahar )
An Jing ( gogog )
Ba Chang ( leupeut eusi daging )
Babah ( bapa )
Ba Tok ( bagian anu paling teuas dina kalapa )
Bo Tak ( teu gagaduhan rambut )
Bo Lo Ho ( bodo )
Ba Le Dog ( ah ieu mah basa inggris meureun?)
Cha Bok ( gaplox )
Cha Lang Ngap ( tong dibuka bau….? )
Cha Pe Tank ( budak leutik karak bisa ngomong )
Cha Ran Cang Ti Hang ( wanci sore )
Cha Meuh ( biwir gemesin )
Chai Baw ( anu aya di solokan )
Chak Chak ( dulurna toke )
Chan A Ya ( inden , antry )
Chan Man Die ( bau dahdir )
Chang Ka Leng ( caruluk )
Chang Kang Chaw ( parab embe )
Chang Ke Nyer ( loba teuing gawe peuting )
Chang Kok Khan ( bibit mangga)
Chang Ku Du ( buah bau pisan )
Chang Ku Ri Leung ( manuk )
Chap Cay ( kadaharan tina sayur-sayuran )
Chap Ja He ( koret, medit )
Chi Bha Du Yut ( pabrik sapatu )
Chi Ham Phelas ( tempat jin meuli calana )
Chi Ka Dut ( kuburan cina )
Chi Ki Zing ( ngaran desa / kota di majalengka)
Chi Leu Peung ( belegug )
Chi Leuh ( tai panon, belek )
Chi Leun Cang ( cair kotor, disisi jalan ari tos hujan ageung )
Chi Lok ( kadaharan budak : aci dicolok )
Chi Reng ( kadaharan budak : aci digoreng )
Chi U ( leupeut tina aci jeung cau )
Ching Chang Chang ( embe kabur )
Ching Chang Ke Ling ( lagu )
Ching Chung ( guru nanya )
Cho Bian ( mangga raosan )
Cho Kor Baw ( canteungan )
Cho Le Nak ( katuangan, peuyeum dibubuy sareng gula kinca )
Chu Ra Ling ( sipat licik )
Chu Ru Luk ( buah kawung )
Tho Lo Heor ( Ngareuleuss )
Enci ( ibu, indung )
Encim ( parawan cina )
Heu Ay ( tunduh )
Hok Cay ( molohok bari ngacay )
Hu I ( akar nu bisa di dahar )
O Lo Le Ho ( leutik keneh geus kawin; keur gering salesma )
Ong Kek ( utah ) On To Hod ( pikakeuheuleun )
On Tha ( binatang di Arab )
Kyu Kyu ( judi ) Lha Hang ( cai aren )
Liang Cheuli Baw ( panyakit THT )
Le Nang ( leuwih naker tibatan bo tak )
Ma Ling Ping ( ngaran desa / kota )
Ma Ung ( dulurna ucing )
Nga Cay ( ngelay: banjir tina baham )
Nyi Chian Pochi ( pagewean babu )
Pa Hang ( rasana aneh )
Pe Chak ( panonna peureum sabelah )
Pek Tay ( … teuing naon ieu mah, can ka alaman ku sayah )
Peu Chang ( leupeut eusi kacang; sato nu sukuna opat )
Pha Ming Pin ( dunungan )
Ping Ping ( luhureun tuur, handapeun eta tea… )
Siang Siang Maling Seng ( euweuh gawe,beurang?maling)
Sing Sing Keun ( arek gelut / wcw )
Taw Cho ( oleh-oleh ti cianjur )
Tham Pi Ling ( gaplock )
Tham Po Long ( wadah reuhak )
Tho Lom Bong ( wadah oge )
To Ong ( ningali tina liang leutik )
Toke Chang ( lagu oge )
Tong Li La ( enggalkeun )
Tong To Lang ( nangka – kawinan bapak – teu beja?- poe salasa… )
Tu Ang ( ngalebok )
Tung Tung Seng ( seukeut pisan )
U Ching ( dulurna maung )
Yap La Hun ( budak ceurik )
Go Cex An (Nyekelan si A’an)
Li Cin Lo (so so rodotan)
Ti Ang Gie Lox (rada aya’an iye mah)
Ti Ang cay (Ngajual cai)
Om Phong (waosna tos caroplok)
Li Ang Thai (paragi ee)Li Ang Hong (Gorong-gorong)
Bu Lu An (pinuh ku bulu)
Can Ha Yang (teu nararafsu, teu aya selera)
Thai Khothok (bau, jiga sambel tapi teu lada “naha apal teu lada?”, awas ulah dimamam)
Ka thin chak (terinjak),
Lauk khan cra (Ikan Mas),
Bu Luk Khan (basi),
Baw wu ha peuk (aroma tidak sedap),
Sang Ki Lang (walaupun),
Cingng cuang cang cang (diikat tali),
Tha Li Kwuthang (paragi ngabungkus buah pepaya),
Khang Khung (Sejenis sayuran),
Khu Chu Bung (sejenis kembang/tumbuhan nu sok dipake mabok ku babaturan akang heuehuehueu)….
Menhuwa (mencret wae)
Tampho long (kaleng/batok paragi wadah ciduh)
Kan Ching (hiasan/pamageuh baju)
Thai Phi San (Waduk siah!)
Cha Ching Kha Lung (obat kasakit Tipes)
A Lung Bho Yong (dioper kaditu kadieu)
Chu Lang Chi Leung (arek maok hayam….)
Su Wing (biwirna nyengir wae),
Jeng Kho Leun (nyeri kahampangan) = Jeung jweu riheun
Kop Lhok (Kehed!)
Hun Kuwe (Kueh lapis)
Tambahan referensi ti Kang Oni Thea :
Cha pei tang (pinter ngomong)
Tai kho thock (Ee ayam)
Chang geh gar (ayam hutan)/Cangegang hese dahar!
Nyien tu lak (Buat kunci pintu)
Ling lung (Nyasar/gak tahu jalan)
ping ping ko neng=biasanya buat paha cewe
Cheng ce leng an (tabungan)
Lung lay ( Lemas)
Chung cu rungan/Thung ghir (Tulang ekor)
Tha khok khak (Sejenis leunca)
Chang cut (CD aww)
Lie sung (Buat nutu)
Nyeng sol (gak lurus)
Cing caw (dicampur es serut + gula kalapa raos) jiga na mah.
lirik lagu sunda
09 Okt 2011 Tinggalkan komentar
in comment
*DADALI MANTING*
Dadali manting tipeuting
Ngalayang kakalayangan
Neangan nu lawas ilang
Baturna duka kamana
*
Dadali manting tipeuting
Ngalayang kapileumburan
Hate duh kapigandrung
Nu ilang kawas nu pundung
Reff:
Memang bongana manehna
Kacidana samokaha
Kaduhung sagede gunung
Kumaha nya pilampaheun
Dadali kabawa angin
Teu wasa nandangan lara
Tos teu kadenge deui sorana
Boa..Boa..Boa..Boa…
Tapi palias teuing..
Uih deui ka: *, reff
*KABOGOH JAUH*
Boga kabogo jauh
Mentas laut leuweung gunung
Tapi apel teu bingung
Cukup hallo na telepon
Kuring di pulau jawa
Manehna pulau sumatera
Lamun malam mingguan
Mojok via SMS-an
Jelema palinter
Dunya beuki maju
Najan urang pajauh
Bisa ngobrol unggal waktu
Tiap SMS-an atawa nelepon
Teu jadi pikiran
Kajeun pulsa kabobolan
Nu penting mah bisa ngobrol jeung manehna
Boga kabogoh jauh
Meuntas laut leuweung gunung
Tapi apel teu bingung
Cukup hallo na telepon…
Istilah-istilah nu patali jeung Sato
09 Okt 2011 Tinggalkan komentar
in Bahasa sunda
1. Ngaran anak-anak sato
• Aom, anak lancah
• Aum, anak maung
• Badal, anak kancra
• Bangkanang, anak banteng
• Boyong, anak boncel
• Begog, anak monyet
• Begu/bebenjit, anak bagong
• Belo, anak kuda
• Bilatung, anak ucing
• Bocokok, anak buaya
• Boncel/kocolan, anak deleg/gabus
• Bonceret, anak keuyeup
• Ceme, anak embe/domba
• Buruy, anak bangkong
• Cingok, anak bogo
• Ciak/pitik, anak hayam
• Eneng, anak munding
• Hileud, anak kupu-kupu
• Kebul/burayak, anak lauk
• Kirik/kicik, anak anjing
• Kini-kini, anak papatong
• Kuar, anak kutu
• Kuuk, anak bangbung
• Leungli, anak lubang
• Menel, anak gajah
• Nanahaon, anak lele
• Nener, anak bandeng
• Pedet, anak sapi
• Piyik, anak japati
• Kuntit, anak belut
• Utek-utek, anak reungit
2. Sato-sato nu ngarugikeun
• Bajing, ngarusak tangkal kalapa
• Walangsangit, ngarusak tangkal pare
• Reungit, nyebarkeung kasakit malaria jsb
• Beurit, nyebarkeun kasakit pes
• Laleur, nyebarkeun kasakit nyeri beuteung
• Cucunguk, nyebarkeun kasakit nyeri beuteung
• Careuh, maling hayam jeung buah kopi
• Cocodot, ngahakan bungbuahan
• Kalong, ngahakan bungbuahan
• Bagong, ngarusak tutuwuhan
• Cacing pita, ngarusak usus
• Piit, ngarusak pare
• Sero, ngahakan lauk dibalong
• Bangbuung ranggaek, ngarusak tangkal kalapa
• Keong emas, ngarusak pare
• Wereng, ngarusak pare

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
1. PROFIL CLEOPATRA STRATAN
2. LIRIK LAGU CLEOPATRA STRATAN - ZUNEA ZUNEA VERSI SUNDA AING MAH DA TEU NYAHO
(cwing cwing cwing cwing cwing)
Aya barudak keur ulin sa bari ngudud di warnas
Tempat barudak ngarumpul jeung nga gandengan tatangga
ti imahna mah ngomongna rek indit ka sakola
Tapi nyatana malah ngarumpul jeung ngudud di warnas
reff
sumpah nage da teu nyaho
aing mah teu nyaho
aing mah teu nyaho
erek kitu erek kieu sumpah nage da teu nyaho
aing mah teu nyaho
aing mah teu nyaho
erek kitu erek kieu sumpah nage da teu nyaho
Cing sumpah nage da aing mah di bejaan da teu nyaho
Sok geura mikir di bejaan teh sia mah kudu nyaho
(cwing cwing cwing)
Di luar imah siga nu bener wani ka sa sa ha
Tapi di bere jurig mah maneh ngompol na calana
Heeey barudak ulah ngalawan ka bapa jeung ka ema
Kudu sieun maraneh engke bisi asup ka naraka
Balik deui ka Reff
3. VIDEO CLEOPATRA STRATAN - ZUNEA ZUNEA VERSI SUNDA AING MAH DA TEU NYAHO
4. DOWNLOAD LAGU CLEOPATRA STRATAN - ZUNEA ZUNEA VERSI SUNDA AING MAH DA TEU NYAHO
MP3 CLEOPATRA STRATAN - ZUNEA ZUNEA VERSI SUNDA AING MAH DA TEU NYAHO.MP3
DOWNLOAD
VIDEO CLEOPATRA STRATAN - ZUNEA ZUNEA VERSI SUNDA AING MAH DA TEU NYAHO.3GP
DOWNLOAD


text:
Franz Ferdinand
Franz Ferdinand nya éta grup musik asal Skotlandia anu dibentuk di Glasgow, Skotlandia taun 2002[1]. Personilna nya éta Alex Kapranos (vokal jeung gitar), Bob Hardy (bass), Nick McCarthy (gitar, keyboard jeung backing vocal) sarta Paul Thomson (drum, perkusi jeung backing vokal)[1]. [[Chateau jadi markas Franz Ferdinand pikeun latihan[2]. Chateau nya éta gudang kosong anu teu kapaké[2].
Debut pertamana dimuali taun 2004 kalayan judul album FRANZ FERDINAND anu rilis bulan Pébruari di Inggris terus bulan maret di Amerika. single tina ieu album nya éta take me out[1]. Album perdana ieu meunang panglélér, diantarana:Mercury Prize, MTV Awards dina katégori Breakthrough Video Award (Panglélér vidio klip inovatif) jeung Q Awards salaku Best Video pikeun lagu Take Me Out'[1].
Suksés di Album pertama diteruskeun di Album kadua. Alex saparakanca ngarilis albumYOU COULD HAVE IT SO MUCH BETTER di Taun 2005[1][2]. Di taun ieu pisan, Franz ferdinand dilélér jadi Best British Group (grup musik aliran British pangalusna) jeung Best British Rock Act dina ajang Brit Awards[1]. Tanggal 26 Januari 2009, Franz Ferdinand ngarilis album katiluna kalayan judul TONIGHT anu jadi single andalanna nya éta Ulysses[1]. Ieu album pernah aya dina peringkat 2 di UK Chart Album, lian ti éta ieu album geus kajual 31.000 CD dina saminggu tisaprak rilis[1].
Référénsi[édit | sunting sumber]
[bg:ФpaHц ФepдиHaHд (rpyпa)]]


text:
Tumpeng
Tumpeng nya éta kadaharan has masarakat Jawa anu sok kapangguh dina sagala rupa upacara, saperti salametan, muludan, ngaruat, atawa sukuran.[1] Komo ka béh dieukeun mah tumpeng téh teu ngan saukur pikeun upacara kaagamaan anu boga sipat sakral, tapi ogé pikeun perayaan-perayaan anu boga sipat profan, saperti acara tepang taun, sukuran mimiti bubuka film, sukuran bubuka tempat usaha, jsb. [1] Sangu anu dijieun congcot ieu dawam diteundeun dina tampah (nampan tina anyaman awi anu wangunna buleud) kalayan dikurilingan ku lauk jeung kadaharan séjénna.[1]
Cara Nyieun Tumpeng[édit | sunting sumber]
Sangu tumpeng ampir sok jadi kadaharan istimiwa anu disajikan dina acara-acara husus. Ieu di handap mangrupa cara pikeun nyieun tumpeng :
- Campur 200 g béas ketan bodas jeung 1 kg béas, sangkan sangu tumpeng jadi pulen sarta gampang dijieun.[2]
- Keueum campuran béas salila 8 -10 jam ambéh gancang asak sarta hasilna alus, tuluy seupan salila 1/2 jam nepi ka satengah asak.[2]
- Asupkeun béas nu geus diseupan kana cai santen anu ngagolak, bareng jeung daun salam/daun pandan sarta uyah, tuluy diasakan nepi ka cai santenna saat/béak. [2]
- Tambahan sasendok cai jeruk nipis dina unggal 1.500 ml santen.[2]
- Sanggeus béas asak, ulah digalok deui, ingkeun dina panci anu nutup salila 15 menit, kakara seupan nepi ka garing sarta asak.[2]
- Sangkan alus, paké hiasan tina wortel, peterseli, bangkoang, cabé beureum, tomat, atawa sayuran séjén.[2]


text: 1Isa nyarios deui ka maranehna ku misil, saur-Na, 2“Karajaan Sawarga teh saupama hiji raja anu hajat ngarendengankeun putrana. 3Raja nimbalan ponggawa-ponggawa nyusulan paraondangan, tapi ondangan taya nu datang. 4Tuluy raja miwarangan deui ponggawa-ponggawa sejenna, dawuhanana: Bejakeun ka nu geus diarondang, hajat kami geus tarapti; sapi-sapi jalu, — nya kitu deui pipiaraan sejenna — geus dipareuncit, malah mah geus diolahkeun. Geura sarumping kitu. 5Tapi anu diarondang teh, teu aya nu ambil pusing: Aya nu leos ka kebon jeung aya nu jongjon-jongjon bae di toko. 6Aya oge, — anu sawarehna deui — nu pada nyerek paraponggawa, nya pikeun disiksa atawa dipaehan tea. 7Raja jadi wera, tuluy ngiangkeun wadya bala, jelema-jelema nu maehan teh dibasmi, padumukanana dihuru. 8Geus kitu, eta raja, nimbalan ka abdi-abdina: Hajat kawin geus tarapti; ari nu geus diarondang, ayeuna geus teu pantes ka dieu. 9Ku sabab eta, datangan jalan-jalan cagak, sakur anu liwat ondang ku maraneh ka dieu. 10Abdi-abdi arindit, tuluy sakur anu kapanggih di jalan-jalan, nu jahat, nu bageur dikerid, nepi ka balandongan teh pinuh ku semah. 11Waktu raja lebet nemonan semah, katingali nu saurang dangdananana lain paranti ka nu hajat. 12Tuluy raja ngadawuh: Ki Sanak, naha eta dangdanan teh lain pakean paranti ka anu hajat? Nu dipariksa ngabetem bae. 13Raja nimbalan ka abdi-abdina: Borogod ieu jelema teh sukuna jeung leungeunna, terus balangkeun ka tempat anu pangpoekna, keun sina gegerungan bari kumerot huntu. 14Sabab najan loba nu disaur, anu kapilih mah ngan saeutik.” 15Geus kitu, urang Parisi tinglaleos; tuluy maranehna baradami pipetaeun naheunan Isa ku hiji sual. 16Maranehna nitahan murid-muridna bareng jeung anggota-anggota parteyna raja Herodes nyual ka Isa, pokna, “Guru, parantos teu aya nu bireuk deui ka Anjeun, yen Anjeun teh jujur tur satarabasna ngawurukeun jalan Allah; nya Anjeun teh teuneung ludeung mayunan sing saha bae, wireh sanes pangalapan. 17Cobi saurkeun, kumaha panggalih Anjeun: Naha wenang atanapi henteu mayar pajeg ka prabu?” 18Isa, anu uninga kana maksud maranehna anu julig ngawaler, “Na make ngadoja ka Kami, eh jelema-jelema anu munapek? 19Ka dieukeun duit keur mayar pajeg teh, cik Kami ngilikan.” Tuluy maranehna nyodorkeun duit dinaran. 20Saur Isa, “Cik, ieu gambar saha jeung tulisan saha?” 21Jawabna, “Gambar sareng tulisan prabu.” Saur Isa, “Anu wajib disanggakeun ka prabu, sanggakeun ku maraneh ka prabu jeung anu wajib disanggakeun ka Allah, sanggakeun ku maraneh ka Allah.” 22Diwaler kitu teh maranehna bati tingpolongo, terus ngelemet undur. 23Poe eta keneh, jol deui ka Isa sababaraha urang Saduki, nya eta kaom anu teu percaya kana ayana poe kiamat. 24Maranehna naranya kieu, “Saur Nabi Musa, upami hiji lalaki maot teu ninggalan anak; tilas bojona kedah terus dikawin ku dulurna nu hilang, supados nurunkeun turunan keur dulurna nu geus teu aya tea. 25Ayeuna, aya lalaki tujuh padudulur. Nu kahiji kawin, geletuk maot. Ku margi teu ninggalan anak, randana dikawin ku dulurna. 26Kitu bae saterasna: Nu kadua, nu katilu dongkap ka nu katujuh, mararaot. 27Ahirna, awewena oge maot. 28Dina poe kiamat, ti antara eta anu tujuh teh, nu mana salakina eta awewe; margi tujuhanana kantos ngawin manehna.” 29Ku Isa diwaler kieu, “Aranjeun teh sasar; da aranjeun mah teu ngaharti kana Kitab Suci jeung teu ngarti kana kakawasaan Allah! 30Dina poe kiamat mah, jelema teh henteu kawin, henteu dikawinkeun. Sabab hirupna teh, cara malaikat di Sawarga. 31Hal perkara hudangna anu maraot, naha aranjeun acan maca anu didawuhkeun ku Allah? Timbalanana: 32Ieu Kami Allah nu disembah ku Ibrahim, Allah nu disembah ku Isak, jeung Allah nu disembah ku Yakub. Anjeunna, lain Allah nu disembah ku jelema-jelema nu maraot, tapi Allah nu disembah ku jelema-jelema anu harirup.” 33Balarea ngadarenge kitu teh kacida heranna, mikahelok piwulang-Na. 34Barang urang Parisi meunang beja yen urang Saduki beunang kabungkem ku Isa, tuluy karumpul. 35Geus kitu, nu saurang, nya eta ahli Kitab nanya kieu, — maksudna ngadoja ka Anjeunna — 36“Guru, timbalan nu mana anu pangutamana dina Toret?” 37Waler Isa, “Kudu nyaah ka Pangeran, — Allah nu disembah ku maneh — kalawan sabuleudna hate, sabuleudna jiwa, sarta saakal budi. 38Eta timbalan nu pangutamana. 39Timbalan anu kadua, anu sarua pentingna jeung eta: Kudu nyaah ka pada manusa lir ka awak sorangan. 40Nya ka ieu dua timbalan gumantungna saeusining Toret jeung kitab nabi-nabi.” 41Waktu urang Parisi keur kumpul, ku Isa ditaros kieu: 42“Kumaha pamanggih aranjeun ngeunaan Al Masih, ari Anjeunna putra saha?” Walonna, “Putra Daud.” 43Saur Isa, “Lamun bener kitu, na kumaha Daud ku pituduh Ruh bisa nyebat ‘Jungjunan’ ka Anjeunna? Nya eta waktu anjeunna nyebatkeun kieu: 44‘Pangeran ngadawuh ka Jungjunan kaula: Calik-calik di katuhueun Kami, nepi ka sakabeh musuh Hidep ku Kami dijieun titincakan Hidep.’ 45Ari Daud nyebat ‘Jungjunan’ mah ka Anjeunna, na kumaha bisa jadi putrana?” 46Taya saurang-urang acan anu bisa ngajawab ka Anjeunna. Jeung ti semet poe eta, saurang ge, teu aya nu wani nyual-nyual deui ka Anjeunna.


text:
Sumatra
Pulo Sumatra (diéjah Sumatera) aya di Indonésia, mangrupakeun pulo kagenep panggedéna di dunya, kalayan lega 443.065,8 km2. Pangeusina kira-kira 28.016.160 jiwa (1980).
Di pulo Sumatra kungsi ngadeg karajaan Samudra (kiwari Acéh). Sajarahna, dina tumandangna ka pulo ieu Ibnu Battuta (cendekiawan Islam asal Maroko) sok ngalafalkeun kecap Samudra jadi Sumatra, sahingga ti harita ngaran Sumatra kasohor jadi ngaran pulo ieu.
Saméméh disebut Sumatra, pulo ieu disebut Pulo Andalas.
Propinsi di Sumatra[édit | sunting sumber]
- Nanggroé Acéh Darussalam
- Sumatra Utara
- Sumatra Barat
- Riau
- Jambi
- Sumatra Selatan
- Bengkulu
- Lampung
- Kapuloan Bangka Belitung* (henteu aya di pulo Sumatra sacara harpiah).
- Kapuloan Riau* (henteu aya di pulo Sumatra sacara harpiah).


text:
Pangajaran 5
Nepikeun Wawaran
Baca galantangkeun di hareupeun kelas ieu wawaran di handap!
Wawaran 1:
Parawargi warga RT 03!
Sakumaha nu kauninga, dina danget ieu warga di lingkungan urang parantos aya tiluan anu katerap panyakit “demam berdarah”.
Kantenan baé urang kedah énggal-éngal nyegah ieu panyakit sateuacan nyebar ka mana-mana. Upami diantep tangtos bakal beuki seueur warga anu janten korban.
Jalaran kitu, énjing dinten Minggu tabuh dalapan, sakumna warga di lingkungan RT 03 kedah ngiring kagiatan gotong royong beberesih. Urang badé meresihan solokan sareng tempat-tempat anu biasa dipaké tempat nyayang reungit. Sakantenan éta tempat-tempat reungit téh ku urang badé disemprot nganggo DDT supados reungitna musna sama sekali.
Sakumna warga mugi nyandak parabot ti bumina masing-masing, kayaning: pacul, arit, sapu, sareng nu sanésna.
Sakitu wawaran ti sim kuring salaku RT 03. hatur nuhun kana perhatosan ti warga sadayana.
(tina buku Sabasa 7A (Revisi) kaca 49 – 50)
2 Komentar
-
teu aya deui wawaran na Om…???
Comments RSS TrackBack Identifier URI


text:
Kuman
Kuman atawa patogén hartina agén biologis nu ngabalukarkeun kasakit atawa panyakit ka inangna.
Istilah ieu mindeng dipaké pikeun agén anu ngaruksak pisiologi normal sato atawa tutuwuhan multisélulér. Najan kitu, kuman bisa ogé nginféksi organisme sél tunggal ti sadaya karajaan biologis. Istilah patogén diturunkeun tina kecap Yunani πaθoYέveιa, "datangna nyeri".
Aya sababaraha substrat jeung jalur panarajang kuman, nu utamana mah ngaliwatan udara/engapan; cai/katuangan, kontak kulit; kontak sato (véktor).
Awak manusa mibanda taméng alami pikeun ngalawan kuman, dina bentuk sistim imun jeung sababaraha baktéri nu aya dina awak manusa. Najan kitu, mun sistim imun atawa baktéri "alus" téa ruksak (misalna alatan kémoterapi, HIV, atawa antibiotik), baktéri patogénik nu tadina bisa katahan téh bisa narajang inangna. Kasus modél kieu disebutna inféksi oportunistik.
Rupa-rupa kuman[édit | sunting sumber]
Di handap ieu béréndélan sababaraha kuman, digolongkeun dumasar ciri strukturna, katut balukarna ka nu katarajang.
Baca ogé[édit | sunting sumber]
Rujukan[édit | sunting sumber]
- Pathogen, Wikipédia édisi basa Inggris


text:
Andrea Hirata
Andrea Hirata Seman Said Harun lahir di pulo Belitung tanggal 24 Oktober 1982.[1] Manéhna dipikawanoh minangka pangarang novel anu karyana dijadikeun filmn tur téater musikal.[1] Andrea Hirata téh lulusan S1 Ékonomi Universitas Indonésia.[1] Sanggeus ngaréngsékeun studi S1 di UI, lalaki anu kiwari masih digawé di kantor puseur PT Telkom ieu meunang beasiswa Uni Éropa pikeun studi Master of Science di Université de Paris, Sorbonne, Perancis jeung Sheffield Hallam University, United Kingdom.[1]
Tésis Andrea dina widang ékonomi télékomunikasi meunang pangajén ti éta dua universitas sarta manéhna lulus cum laude.[1] Tésis éta geus diadaptasi kana Basa Indonésia sarta mangrupa buku teori ékonomi télékomunikasi kahiji anu ditulis ku urang Indonésia.[1] Buku éta geus medar minangka référénsi Ilmiah.[1] Nu nulis Indonésia anu asalna ti Pulo Belitong, Propinsi Bangka Belitung ieu masih hirup melajang nepi ka ayeuna.[1] Status lajang ngabalukarkeun manéhna meunang gosip nu teu pikangeunaheun.[1] Alatan dina bulan Nopémber 2008, mecenghul pangakuan ti saurang awéwé, Roxana anu ngaku minangka urut pamajikanana.[1] Pamustunganana kaungkab yén Andrea memang kungsi nikah jeung Roxana dina 5 Juli 1998, tapi geus dibatalkeun dina taun 2000.[1] Alasan Andrea ngalakonan pembatalan ieu alatan Roxana nikah waktu dirina masih berstatus pamajikan batur.[1]
Ngaran Andrea Hirata Seman Said Harun melejit seiring kesuksesan novel kahijina, Laskar Pelangi.[2] Lalaki ieu beuki kaceluk basa novel kahijina anu jadi best seller diangkat ka layar lebar ku duo sineas Riri Riza sarta Mira Lesmana.[2] Anjeunna leuwih dipikawanoh kalayan ngaran Andrea Hirata.[2] Sajaba Laskar Pelangi, lulusan S1 Ékonomi Universitas Indonésia ieu ogé nulis Sang Pemimpi sarta Edensor, sarta Maryamah Karvop.[2] Kaopat novel kasebut kagabung dina tetralogi.[2]
Suksés kalayan novel tetralogi, Andrea Hirata ngarambah dunya film.[2] Novelna anu kahiji, geus diangkat ka layar lebar, jeung judul sarua, Laskar Pelangi dina 2008.[2] Kalayan Riri Riza minangka sutradara sarta Mira Lesmana produser, film ieu jadi film anu pang fenomenal di 2008.[2] Sarta jelang ahir taun 2009, Andrea babarengan Miles Films sarta Mizan Production balik merilis sekuelna, Sang Pemimpi.[2]


text:
1. CAI PAPANG JALMI / SASATOAN, KECUALI CAI PAPANGNA ROSUL SUCI, SABAB BERSIHNA ROSUL LAHIR JENG BATIN.
2. TAI ANAK ADAM/SASATOAN.
3. CAI MADZI ANU KALUARNA NALIKA SYAHWAT NUJU NAEK KATAHAN CAI MANI TEU KALUAR,AKHIRNA ANU KALUAR CAI MADZI RUPANA CAI MADZI : BODAS / KONENG BARI ENCER GALIBNA KALUARNA TI AWEWE.
4. CAI WADZI KALUARNA NALIKA TOS MIGAWE BEUBEURATAN GALIBNA TI LALAKI RUPANA CAI WADZI : BODAS SEMU KIRUH BARI KENTEUL,OGE KALUARNA BIASANA GES PAPANG.
5. GETIH JALMI / SASATOAN.
6. NANAH ENCER / KENTEUL.
7. GETIH BONTENG ANU RUPANA BODAS.
8. CACAR / JARAWAT LAMUN BUCAT,LAMUN TEU BUCAT MAH SUCI,
9. CENANG LAMUN BUCAT,LAMUN TEU BUCAT MAH SUCI.
10. UTAH JALMI / SASATOAN ANU KALUAR TINA JERO PATUANGAN SANAJAN RUPANA CAIRAN.
11. HAMPRU.
12. SUSU ANU TEU DI DAHAR DAGINGNA,SAPERTI SUSU MONYET,MAUNG,GAJAH,UCING / SATO ANU HARAM DI DAHARNA.
13. GAYEMAN ONTA / SAPI / DOMBA,SABAB ETA TEH UTAH.
14. CAI SOLOKAN / WALUNGAN,LAMUN TOS ROBAH RUPANA,RASANA , JENG AMBEUNA.
15. ACAY ANU KALUAR TINA JERO PATUANGAN RUPANA KONENG BARI AYA BUKURAN.
16. BASEHNA ALAT KELAMIN AWEWE ANU KALUARNA ETA CAI NALIKA WAKTU NAGOG / TINA JERO PIANAKAN / RAHIM.
17. BANGKE,KECUALI BANGKE MANUSA,LAUK JENG SIMEUT.
18. ARAK / MINUMAN KERAS.
19. ENDOG KACINGCALANG.
20. HASEUP ANU KALUAR TINA DURUKAN RUNTAH ANU NAJIS LAMUN KEUNA ETA HASEUP KANA BAJU ANU BASEUH JADI NAJIS KUDU DI BERSIHKEUN DEUI,LAMUN GARING BAJUNA TINGGAL DI KEPRUKEUN.
21. GOGOG BOH KER HIRUP SOK KOMO GES JADI BANGKE.
22. BABI BOH KER HIRUP SOK KOMO GES JADI BANGKE.
PERINGATAN : DIMANA-MANA KAKEUNAAN KU SALAH SAHIJI NAJIS ANU 22 IEU BOH KEUNA KANA BADAN / KANA PAKEAN / KANA TEMPAT SOLAT
MAKA HUKUMNA JADI NAJIS WAJIB KUDU DI BERSIHKEUN / DI SUCIKEUN.
TATA CARA
MULASARA
MAYIT
(1)
*MAYIT*
Dina ieu bab bade ngajelaskeun tentang masalah mulasara mayit anu leres sakumaha dina aturan ‘ilmu fiqih.
Kawajiban umat islam di mana-mana aya anu maot seorang muslim wajib hukumna di urus.Hukumna ngurus mayit fardhu kifayah,ari ta’ripna pardhu kipayah nyaeta :
Di mana-mana aya anu migawe salah saurang maka gugur kawajiban anu sanesna,tapi lamun teu migawe saurang-urang acan maka dosa kabehanna.
Kawajiban anu hirup terhadap mayit sadayana aya 4 perkara nyaeta :
1.NGADUSAN MAYIT.
Tata cara ngadusan mayit anu sampurna nyaeta :
Di mana-mana ngadusan mayit nalika ngosokannana laun teuing ulah bisi getekeun tarik teuing ulah bisi nyerieun,tapi sedang sedang saja,bari liang-liang anu aya dina anggota badan mayit colokan sing bersih sampai beunang kokotorna/daki-dakina,terutama tempat micenna sing bersih pisan,carana eta perutna urut tong tarik teuing supaya gampang kaluar kokotorna.
Dimana-mana tos beres ngadusan, liang-liang anu aya dina badan mayit cocokan/tutupan terutama tempat micenna lamun teu di cocokan bisi kaluar deui kokotorna lamun kaluar deui wajib balikan deui adusna,wajib teh lamun kanyahoan kaluarna eta kokotor/najis,bari wajib dibalikan deui lamun can di bunteul ku kain kafan,mafhumna lamun kaluarna eta kokotor teu kanyahoan maka teu kudu balikan deui ngadusanna/lamun kaluarna eta kokotor saatos di bunteul ku kain kafan teu wajib di balikan deui,ngan wajib di kumbah paleubah bobokongna.Naon sababna pangna kudu kitu,sabab solat mayit saperti solatna anu hirup,lamun dina badanna mayit aya najis teu sah solat mayitna.
Salajeungna ngadusan mayit lamun mayitna lalaki wajib anu kudu ngadusanna kudu ku lalaki teu menang ku awewe,lamun mayit awewe kudu ku awewe deui kecuali anakna/ mahramna/suami ku istrina/sabalikna bari ngadusanna make kaos tangan/mayitna budak leutik,dasarna pangna teu menang kahiji orat,kadua ngajaga bisi aya kacacadan dina badan mayit engkena bisi di beje-beja ka batur akhirna jadi’aeb eta mayit.
Salajeungna dina nalika ngadusan mayit hukuma sunat caina kudu cai tiis bari campuran ku uyah laut sabab masih keneh dzatna cai suci tur nyucikeun teu ngarobahkeun kana cai pangna kudu di campuran ku uyah laut supaya mayitna teu bau,tong cai panas kecuali lamun dina musim hujan kop caina haneutan supaya beunang dakina.
Salajeungna ngadusan mayit sunat hukumna simpeun luhur gebog/papan supaya lagrag kokotorna,oge sunat mayitna ulah di taranjang teuing, sunat
(2)
make pakean gamis/tutupan ku sinjang,oge sunat di tempat anu sepi ngadusannana/tertutup,oge sunat ngadusannana tilu kali kumbahan satiap sakali kumbahanna walatra,oge sunat make sabun jeng sampo,oge sunat pang utamana ngadusanmayit ku kulawargana saperti bapana maot adusan ku budakna/sabalikna,termasuk jadi imamna sholat,oge sunat pikeun anu ngadusan mayit dimana tos beres sunat manehna adus.
Oge sunat pikeun si gosil/tukang ngadusan niyat dina hatena niyat carana :
Niyat abdi ngadusan ieu mayit fardhu karana Allah,Oge sunat saatos beres di adusan si mayit di wudhuan ,bari si gosil/tukang ngadusan niyat dina hatena carana : Niyat abdi ngawudhuan ieu mayit fardhu karana Allah.
Kumaha lamun aya mayit hese di adusan saperti :
1.Ku sabab eweh cai sama sakali maka wajib di tayamuman
2.Aya cai mah ngan mayitna maotna kaduruk lamun di adusan bakal marurag dagingna maka wajib di tayamuman.
CATATAN KAHIJI : memeh ngadusan mayit/tayamum omat lamun dina badan mayit aya najisan ulah waka di adusan/di tayamuman balikta hilangkeun heula eta najisna ku cai,di mana tos di hilangkeun pek laksanakeun adus/tayamum.
CATATAN KADUA : mayitna anu wajib di adusan kudu jalma islam,bari maotna lain maot syahid.
CATATAN KATILU : lamun budak anu can di sunatan wajib diadusan jeng tayamum,pangna kudu di tayamuman sabab pikeun ngaganti qulupna/kokocopna anu najis hese di kumbahna maka gantiyan bae ku tayamum ngagenti anggota anu can kakumbah.
2.MUNTEL/MUNGKUS MAYIT.
Saatos mayit di adusan kawajiban anu hirup hukumna fardhu kifayah nyaeta mayit wajib di buntel/di bungkus ku kain kafan anu bodas.Muntelna mayit lalaki jeng awewe beda.Sampurna piken mayit lalaki nyaeta :
A.Tilu lapis boeh/kain kafan,satiyap salapisna/salambarna kudu nutupan sakabeh badanna mayit.Anapon panjang lebarna tergantung gede letikna mayit,oge tilu lapisna kudu sarua ukuranna panjang jeng lebarna contona saperti,anu salapis panjangna 1 meter lebarna 80 cm,tah anu kadua jeng anu katiluna kudu sarua ukuranna jeng anu salapis tadi.
B. Mayitna make pakean gamis/baju kurung gamisna ulah di kaput nyienna, tapi kudu kujarum kecos.
C. Sorban tegesna mayitna buntel mastakana ku sorban.
(3)
Jadi piken muntel/mungkus mayit lalaki sampurna aya 5.Tilu lapis boeh,gamis jeng sorban.
Anapon mayit awewe mah nyaeta :
A.dua lapis boeh/kain kafan
B.gamis
C.samping
D.kerudung
CATATAN KAHIJI : Di mana-mana mayit tos di bungkus omat dina boehna ulah di tulisan kalimah/ayat-ayat Al-QURAN / ASMANA ALLAH / KU LAPAD ADZAN,naon sababna pangna teu menang di tulisan sabab lamun di tulisna ku pulpen/spidol dina boeh mayitna dimana mayitna buruk engke bakal ngahiji nanahna jeng asma Allah hukumna haram.lamun kekeh hayang bae kop menang asal mangsina ciduh pulpenna curuk engke bakal tereh lengitna beda jeng spidol/pulpen hese lengitna.
CATATAN KADUA : Dimana-mana mayit di asupken kana pasaran,omat memeh di asupken pasaranna kudu di bersihkeun heula bisi aya najis saperti tai hayam/tai berit/bisi aya bangke,sabab lamun teu di bersihkeun heula bisi nempel kana boehna,akhirna nyolatan mayitna teu sah.
3. SHOLAT MAYIT.
Saatos munteul mayit kawajiban anu hirup terhadap mayit nyaeta sholat mayit.
Rukun sholat mayit sadayana aya 7.
1. NIYAT.
lamun mayit lalaki niyatna nyaeta : niyat abdi sholat ieu mayit lalaki opat takbiran fardhu kifayah jadi imam/ma’mum karana Allah ta’ala.
_____________________________________________________________
Lamun mayitna awewe niyatna nyaeta : niyat abdi sholat ieu mayit awewe opat takbiran fardhu kifayah jadi imam/ma’mum karana Allah ta’ala.
_____________________________________________________________
Lamun niyatna sholat ghoib nyaeta : niyat abdi sholat mayit ghoib fulan binti fulanah opat takbiran fardhu kifayah jadi imam/ma’mum karana Allah ta’ala.
_____________________________________________________________
(4)
Lamun teu apal ngaran mayitna sholat ghoib niyatna nyaeta : niyat abdi sholat kajalma anu nyolatan si imam opat takbiran fardhu kifayah jadi ma’mum karana Allah ta’ala.
_____________________________________________________________
2. NANGTUNG.
Rukun sholat mayit kadua nyaeta : nangtung lamun kawasa lamun teu kawasa meunang bari diuk / nyangigir / nangkarak / isarah ku soca / ku hate sholat mayitna,sakumaha dina sholat lima waktu.
3. OPAT TAKBIRAN.
Rukun sholat mayit katilu nyaeta : opat takbiran di sunatkeun dina tiyap-tiyap takbiran angkat dua pananganna bari meneran kana dua taktakna tuluy simpeun handapeun dadana luhureun bujalna.
4. MACA FATIHAH.
Rukun sholat mayit kaopat nyaeta : maca fatihah saatos niyat dina takbir kahiji lamun teu bisa maca fatihah ganti ku ayat Al-Quran,7 ayat ulah kurang tina 165 hurup lamun teu bisa ayat Al-Quran ganti ku maca dzikir anu 7 tasbeh,tahmid,takbir,tahlil,haoqolah ulah kurang tina 165 hurup lamun teu bisa keneh tos weh cicing tuturkeun imam.Sunat nalika maca fatihah boh ker imam/ma’mum macana di launkeun,nalika takbirna mah di tarikeun.
5. MACA SHOLAWAT.
Rukun sholat mayit kalima nyaeta : maca sholawat dina takbir kadua.Sholawat anu dibacana nyaeta :
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
Atawa sholawat dina sholat anu lima waktu.
6. MACA DU’A.
Rukun sholat mayit kagenep nyaeta : maca du’a dina takbir katilu.
Du’a pikeun mayit lalaki nyaeta :
_____________________________________________________________
Du’a pikeun mayit awewe nyaeta :
_____________________________________________________________
7.MACA SALAM.
Rukun sholat mayit anu katujuh nyaeta : maca salam dina takbir kaopat.
(5)
Bari sunat maca du’a memeh salam du’ana nyaeta :
_____________________________________________________________
Salamna dina sholat mayit mah sunat make wabarokatuh.
CATATAN KAHIJI : Anu haq pertama sholat mayit bapana/akina/anakna mayit/wakilna di wakilkeun ka kiyayi,tah di urang mah rata-rata sok di wakilkeun ka kiyayi/ka ustadz,tuluy incuna/adina anu saindung sabapa/sabapa wungkul/alona/pamanna mayit,tuluy weh dulur-dulurna mayit.
CATATAN KADUA : Sunat hukumna dina nalika bade sholat mayit di tilu jajarkeun shapna bade seer jalmina / sakeudik jalmina soksanajan tiyap-tiyap jajaran bade pinuh / teu pinuh.Naon sababna pangna kudu ditilu jajarkeun,sabab lamun mayit di sholatan kutilu jajar maka haq pikeun eta mayit meunang pangampura Allah.Malah lamun anu nyolatan teh sampai 40 / 100 jalmi maka eta jalma anu 40 / 100 jalma bakal nyafa’atan ka eta mayit jaga di poe qiyamah sakumaha dina hadits riwayat imam muslim.
4. NGUBURKEUN MAYIT.
Kawajiban anu hirup saatos nyolatan nyaeta nguburkeun mayit.Sampurna nguburkeun mayit rada jeroan,jerona dua meter lebarna satu meter,pangna kudu jero supaya teu kaambeu bauna mayit ku sato galak anu sok ngahakan kana bangke,elatna turut ka kangjeng nabi muhamad s.a.w.
Nalika di quburkeun si mayit wajib hukumna kudu di sangigirkeun bari mayun ka qiblat,lamun teu ka qiblat dosa bari wajib di keduk deui.
PASUNATAN.
A. Sunat hukumna nalika mayit di quburkeun buka tali boehna tuluy pipina mayit anu palebah katuhuna di anteulkeun kana taneuh,mastakana,pipina,tonggongna,sampeanna, sadayana ganjeul make bantal/ganjel kutaneuh anu tos di buledkeun,ieu nandakeun rek pajabat/rakyat,rek anu benghar/miskin yen ges jadi mayit mah sarua,nandakeun kana hinana mayit lamun teu mawa amal sholeh nalika hirupna,ker hirup mah sare tina kasur anu empuk ges maot mah kabeh dina taneuh,hina kacida lamun teu mawa amal sholeh.
B. Sunat hukumna quburan di pucukulkeun saperti tonggong kuya luhurna sajengkal,tuluy di ratakeun,naon sababna pangna kudu kitu sabab supaya ngarah kaciri ieu teh quburan akhirna jalmi anu ngaliwat teu wanieun nincak,oge nalika hujan quburanna teu ngaleleup ka jero / teu dekok tapi jadi rata.
(6)
C. Sunat hukumna anu caricing di gigireun quburan ngawuran taneuh tilu kali awuran kana jero quburan satiyap-tiyap awuran bari ngadu’a,awuran anu kahiji bari ngadu’a :
_____________________________________________________________
Awuran anu kadua du’ana :
_____________________________________________________________
Awuran anu katilu du’ana :
_____________________________________________________________
Pahalana matak di jauhkeun tina siksa qubur.
D. Oge sunat maca surat AL-QODR tujuh balikan,pahalana matak di jauhkeun tina siksa qubur.
E. Oge sunat nalika mayit di asupkeun kana liang qubur bari maca du’a :
_____________________________________________________________
Pahalana matak di jauhkeun tina siksa qubur.
F. Oge sunat dina luhureun quburanna nancebkeun dahan korma anu masih keneh baseh lamun teu aya kenging dahan jambu/rambutan/balukang anu masih keneh baraseh ulah anu garing,dasarna turut ka kangjeng nabi muhamad s.a.w. Naon sababna dahanna kudu anu baseh,sabab salagi masih keneh baseh eta dahan maraca tasbeh,dasarna eta dahan maca tasbeh Allah ngadawuh dina AL-Quran :
_____________________________________________________________
Ku barokahna dahan maca tasbeh eta mayit bakal di entengkeun / moal menang siksa qubur.
Oge di qiyaskeun/di sarupakeun hukumna saperti dahan qorma nyaeta ngawurkeun kembang /tabur bunga anu sengit saperti kembang melati/cempaka/kenanga/ros,sabab malaikat reseupeun kanu sarengit lalungsur eta mayit kaberatan ku anu mulya matak ngahampangkeun kana siksaan mayit tegesna bakal di jauhkeun tina siksa qubur.
G.sunat hukumna saatos di quburkeun eta mayit di talqinan jalmi anu hadir sunat narangtung anu maca talqinna bari diuk mayunan mastakana mayit,malah sunat du’a talqinna baca tilu kali rek kusorangan/saurang-saurang.Pahalana supaya lancer ngajawab pertanyaan malaikat.
(7)
H.Sunat hukumna tahlil jeng maca Quran di hadiyahkeun/di wisolkeun pikeun mayit,sabab mayit butuh kana du’a-du’ana anu hirup boh ti kulawargana/sobatna/ti sasama muslim,jeng yeerkeun sodaqoh pikeun mayit,sakumaha dina hadits rosul :
_____________________________________________________________
Hartosna : Ari mayit di jero quburan teh saperti jalma anu ti telem di jero lautan nungguan ete mayit kana du’a-du’ana ti kulawargana/ti sobatna/ti dulur sasama muslim.
I.Sunat hukumna nyeerkeun zarah ka quburan minimal saminggu sakali,dimana-mana asup ka quburan sunat maca salam.
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
PAMAKRUHAN.
A. Makruh hukumna lamun mayit di kana jero petikeun,dasarna pangna makruh ngamubadzirkeun harta,kecuali lamun aya hajat saperti quburanna becrek kaluar wae cai maka et amah teu makruh balikta jadi wajib mayit di asupkeun kana peti tuluy quburkeun.
B.Makruh hukumna quburan di tembok/di beton/di keramik,boh handapna/gigirna/luhurna,lamun eweh hajat sakumaha dina hadits rosul.
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
Hartosna :ngadauh rosul parantos ngalarang kana nembok quburan jeng ngabangun quburan / nulis kaligrapi dina tembokna.Hadits riwayat imam muslim.
Anapon lamun aya hajat mah teu makruh saperti sieun di keduk ko sato galak anu sok ngahakan kana bangke sabab di daerahna loba sato galak / sato galak mah teu aya ngan daerahna rawan longsor/rawan banjir,tah eta mah menang quburan di tembok/di beton.
Cek tadi makruh hukumna nembok/di beton quburanna bari eweh hajat,ieu teh lamun di quburna di tanah sorangan anapon lamun di tanah umum/di tanah waqap eta mah lain makruh balikta haram.
C. Makruh hukumna nincakan qoburan muslim sok sanajan quburan anu di sia-siakeun/tara di longokan/tara di zarahan diculkeun ku ahli
(8)
warisna/quburanna jalma ma’siyat saperti tara sholay/sok mabok/sok zina jeng anu liana.Makruh teh lamun eweh hajat lamun aya hajat mah teu makruh saperti eweh jalan kecuali kudu ngaliwat/ata nincak eta quburan.
PAHARAMAN.
A.Haram hukumna muntel mayit salagi masih keneh aya boeh/lawon/kaen,teu meunang muntel mayit ku kulit/ku jukut/ku taneuh
,kecuali lamun boeh/lawon/kaen teu aya meunang ku kulit/ku jukut/ku taneuh.
B. Haram hukumna dina boeh mayit di tulisan ayat-ayat Allah/asma-asma Allah,lamun nulisna ku pulpen/ku spidol,lamun mangsina ciduh pulpenna curuk kop meunang,ngan alusna ulah.Pangna teu meunang sabab engke ayat Al-Quran/Asma Allah nalika mayit buruk pacampur jeng nanah.
C. Haram hukumna nutupan janazah ku kaen sutra boh mayit lalaki/awewe.
D.Haram hukumna mayit di simpeun di lorong-lorong bukit/di jero guha,sabab eta teu kaasup nguburkeun mayit.
E.Haram hukumna lamun eta quburan teu make padung/teu make ciri,dasarna supaya teu di tincakan eta quburan.
F.Haram hukumna ngubur dua mayit di saquburkeun/di barengkeun rek sajenis/beda jenis,kecuali mahram saperti salaki jeng pamajikan/anakna jeng bapana/jeng indungna ngan pedah makruh.Haram soteh lamun eweh hajat lamun aya hajat mah meunang saperti anu maotna loba,saperti korban sunami/gempa/longsor,mun kitu mah teu haram oge teu makruh.
G.Haram ngasupkeun mayit anu anyar ka quburan anu tos aya mayitan,kecuali lamun mayitna tos buruk saperti mayitna karek umur sabulan/2 bulan/3 bulan sampai satahun batasna,oge ngitung-ngitung mayitna buruk jeng teu burukna kudu nurutkeun ahli khobroh nyaeta tukang ningali ku alat keker teu kudu dikeduk heula.
H.Haram hukumna nyokot dahan korma/jambu/balukang/kembang anu masih keneh baseh anu di taburkeun luhureun quburan,dasarna sabab ngahilangkeun bagian mayit rugi pikeun eta mayit tegesna moal aya mang macakeun tasbeh pikeun eta mayit,oge ngahilangkeun haqna mayit,sabab lamun aya kembang-kembang anu sengit malaikat turun ngambeu kana eta sesengitan akhirna eta mayit kabeuratan ku anu mulya di entengkeun tina siksa qubur.
I.haram hukumna nembok quburan dina tanah umum/tanah waqap,malah wajib di robohkeun eta bangunan/tembokna saatos mayitna buruk,bahan bangunannana bikeun ka ahli warisna.
J.Haram hukumna miceun/kahampangan dina luhureun quburan.
(9)
K.Lamun aya istri anu hamil maot bari janinna hirup wajib di sesar,lamun janinna milu maot teu meunang di sesar haram hukumna,quburkeun wae jeng indungna.
L.Haram nyolatan mayit anu maot syahid dunia jeng akherat/syahid dunia wungkul,oge haram nyolatan mayit kafir.
ANU MAOT DI LAUT.
Kumaha lamun aya anu maotna di laut cara nguburkeunna kumaha jawab aya dua.
1. Lamun ges deket kadaratan tunggukeun quburna di daratan.
2. Lamun jauh keneh/tengah-tengah lautan maka meunang nguburkeunna di gujubarkeun kana jero laut,carana pertama sukuna mayit talian bengberatan kubatu/ku besi supaya teuleum mayitna,oge supaya nantung mayitna,engke eta mayit di hakan ku lauk,tuluy lauk ngising taina lagrag kana taneh tah eta mayit bakal di hudangkeun deui ti dinya.
MAYIT KALURON.
1.Lamun ngalahirkeunnana memeh 4 bulan maka eta mayit kaluron wajib di bunteul jeng di quburkeun.
2.Lamun ngalahirkeunnana saatos 4 bulan bari eweh soraan/ngerejet nalika lahirna,maka eta mayit kaluron wajib di adusan,dibuntel,jeng di quburkeun.
3.Lamun ngalahirkeunnana saatos 4 bulan bari kungsi aya soraan/ngerejet nalika lahirna,maka eta mayit kaluron saperti mayit dewasa,wajib di adusan,di bunteul,di sholatan jeng di quburkeun.
MAYIT SHAHID.
1.Maot syahid dunia jeng akherat saperti anu maot di pangperngan anu ngabela agama Allah,maka wajib di bunteul jeng di quburkeun.
2.Maot syahid dunia wungkul saperti bapana maot ku kafir anakana hayang ngabales milu perang ari pek maot mnehna ge,tah eta oge wajib di bunteul jeng di quburkeun.
3.maot syahid akherat wungkul saperti maot di teluh/sunami/longsor/banjir/gempa/ka duruk/muntaber,/di pangajian,tah eta mah wajib di adusan,di bunteul,di sholatan jeng di quburkeun.
BIYAYA MULASARA MAYIT.
Lamun anu maotna anakana / pamajikanna / pembantuna maka biyayana ti bapana ti mimiti ngadusan sampai di quburkeun.
Lamun anu maotna bapa/indung urang maka biyayana dina tirkah mayit,lamun aya titinggalna lamun teu aya anak-anakna anu benghar ngurus
(10)
biyayana,anakna mariskin biyayana tina kas daerah satempat,kasna kosong maka jalma anu benghar wajib ngurus biyayana.
WARISAN.
Haram hukumna lamun warisan langsung di bagikeun salagi anu 5 perkara can di laksanakeun.
1.Biyaya mulasara mayit tina tirkahna.
2.Hutang-hutangna mayit kudu di bayar tina tirkahna.
3.Sakabeuh tirkahna mayit kudu di zakatan heula.
4.wasyiyatna mayit kudu di laksanakeun.
5.Lamun mayit can munggah haji,wajib di hajikeun amanah/badal biyayana tina tirkah mayit.
Lamun anu lima perkara ieu teu di laksanakeun maka ngabagikeun warisannana haram hukmna.
JALMA ANU MAOT POE JUM’AT.
Poe naon anu maotna alus nyaeta poe jum’at sakumaha dina hadits :
_____________________________________________________________
Hartosna : saha-saha jalma anu maot poe jum’at/malam jum’at maka insya Allah bakal di salametkeun tina siksa qubur jeng fitnah qubur.
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
Hartosna : saha-saha jalma anu maca surat Al-ikhlas 100 balikan dina nalika ker gering tuluy maot eta jalma bakal moal meunang fitnah qubur jeng bakal di salametkeun tina genjetan alam qubur jeng nalika ngaliwat kana shirotol mustaqim di tanggey ku malaikat teu kungsi nincak kana eta jembatan.
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
Hartosna : saha-saha jalma anu maca kana kalimah anu di luhur 40 balikan dina ker geringna tuluy maot maka eta jalma di bere pahalana saperti anu maot syahid (surga) lamun teu maot (cager) bakal di hampura dosana ku Allah.
(11)
Alhamdulillaah parantos beres ngajeulaskeun masalah anu berhubungan sareng mayit,mudah-mudahan urang sadaya janten jalmi anu khusnul khotimah,sareng mudah-mudahan Allah ngahapunteun kana dosa-dosa urang sadaya sareng di teubihkeun tina fitnah qubur jeng siksa qubur.Aamiin.
Wassalaam.
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________


text:
Kabupatén Bangkalan
Kabupatén Bangkalan nyaéta salasahiji kabupatén di Pulo Madura, Propinsi Jawa Timur, Indonésia. Ibukotana Bangkalan. Kabupatén ieu perenahna di tungtung kulon Pulo Madura; wawatesan jeung Laut Jawa di beulah kaler, Kabupatén Sampang di wetan, sarta Selat Madura di kidul jeung kulon.
Palabuan Kamal mangrupakeun panto gapura Madura ti Jawa, nu aya jasa kapal féri nu ngahubungkeun Madura jeung Surabaya (Palabuan Ujung). Kiwari geus diwangun Sasak Suramadu (Surabaya-Madura), nu engkena bakal jadi sasak pangpanjangna di Indonesia. Bangkalan mangrupakeun salasahiji wewengkon pamekaran Surabaya, sarta kawengku dina wewengkon Gerbangkertosusila.
Kabupaten Bangkalan ngawengku 18 kacamatan, nu kabagi deui jadi sababaraha desa jeung kalurahan. Puseur pamarentahannana aya di Kacamatan Bangkalan.
Tempat-tempat wisata[édit | sunting sumber]
- Basisir Rongkang
- Basisir Sambilangan
- Pasir Geger
- Kuburan Aermata


text:
91. Caang bulan opat welas, jalan gedé sasapuan. (Rido pisan).
92. Caang padang narawangan. (Panganteb kana caang pikir).
93. Caang pikir. (Calakan, bisa gancang mikir).
94. Cacag nangkaeun. (Teu bérés, teu rata).
95. Cacah rucah atah warah. (Somah nu dianggap teu aya ajénna sarta bodo).
96. Cadu mungkuk haram dempak. (Minangka sumpah moal daék ngéléhan
maneh).
97. Campaka jadi di reuma. (Nu geulis urang lembur atawa kampung nu di
pasisian).
98. Capé gawé teu kapaké. (Hanas capé ari hasil pagawéanana dicawad ku nu
nitah).
99. Cara embé. (Embung mandi, sieun ku cai).
100. Cara merak. (Beuki pisan kana lada).
101. Caringcing pageuh kancing. (Taki-taki mageuhan tulak).
102. Ceuli léntaheun. (Sadéngé-déngé, padahal lain déngékeuneunana).
103. Cilaka dua belas. (Cilaka pohara).
104. Ciri sabumi cara sadesa. (Adat kabiasaan di unggal daérah atawa nagara
béda-béda).
105. Clik putih clak bodas. (Rido, iklas, kaluar tina haté nu beresih).
106. Cucuk rungkang. (Teu adil dina ngabagikeun barang).
107. Cukang tara néangan nu ngising. (Nu hayang ditulungan sapantesna datang
ka nu rék dipéntaan tulungna).
108. Curiga manjing warangka. (Maot sampurna balik ka asal).


text:
Mujaér
Mujaér nya éta lauk cai anu biasa didahar ku jalma, wangun awakna gepéng, warnana hawuk, coklat atawa hideung. [1] Ieu lauk asalna ti Afrika sarta mimiti kapanggih di Indonesia ku bapa Mujair di muara walungan Sérang basisir kidul Blitar Jawa Timur dina taun 1939. [1] Lauk mujaér gancang badagna. [1] Panjang total awak panggedéna nya eta 40 cm, loba dibudidayakeun di Jawa Barat, Jawa Tengah, Sumatera, jeung Kalimantan. [1]
Mujaer kaasup sato omnivor, di alamna muajer biasa ngadahar tutuwuhan cai, diatom, chlorophyceae, dinophyceae jeung crustasea, sedengkeun anakna dahar fitoplankton jeung zooplankton.[2] Ciri-ciri mujaér bikangna nya éta aya 3 liang dina urogenetial nya éta bool, liang kaluarna endog sarta liang kaluarna urin.[3] Tungtung cécépét boga warna beureum sepa, warna beuteung leuwih bodas, warna gado ogé bodas, sarta lamun beuteungna distriping henteu ngaluarkeun cairan.[3] Sedengkeun ciri-ciri mujaér jaluna nya éta dina pakakas urogenetial ngan aya dua liang nya éta; bool, sarta liang kaluarna spérma sakaligus liang kaluarna urin.[3] Tungtung cécépét boga warna beureum caang, warna beuteung jeung gado leuwih poék, sarta lamun beuteung distriping baris ngaluarkeun cairan.[3]


text:
Futsal
Futsal nyaéta sajenis maén bal anu dicoo di lapang kaulinan anu leuwih leutik sarta utamana dicoo dina rohangan. Ngaranna asalna ti basa Portugis futebol de salão atawa basa Spanyol fútbol de salón, anu bisa ditarjamahkeun minangka "maén bal di jero gedong" atawa "maén bal dina rohangan". Ngaran fútbol de salón dipaké salila kajawaraan dunya kadua olahraga kasebut, anu diayakeun di Madrid dina warsih 1985. Saprak waktu éta, kabéh ngaran séjén geus resmi sacara internasional robah jadi futsal.
Futsal dicoo antara dua tim anu unggal diwangun ti lima pamaén, salah sahijina nyaéta nu ngajaga gawang. Pamaén gaganti saban tim kaci digantian henteu kawates.


text:
Teu sabar ngadagoan jam dalapan. Ti mangkukna keneh geus ngajak babaturan lalajo babarengan.
“Aya keneh kitu sandiwara Sunda teh?” ceuk Kang Aom semu keom.
“Di Rumentang Siang, malem Minggu,” tembal kuring.
“Moal ah, geus boga jangji…”
“Acara keluarga nya?”
“… jeung Meti.” Bari ngiceup kituna teh.
Tuluy ngabelengeh, jiga munding keur ngagayem. Emh, eta si akang, boga beungeut kawas kedok bakal ge, bisa we ngajakan ulin jeung nu mencrang.
Ngajakan Deni nya kitu deui. “Pamajikan datang ti lembur,” cenah. Enya ge pada-pada urang Sunda, asa beda Deni jeung Kang Aom teh. Ari nu hiji tipeu salaki satia, nu hiji deui mah, duka tah… Tapi da ketang, euweuh hubunganana antara lalaki Sunda jeung karakter satia atawa henteu.
Satadina mah ukur heureuy ngajakan Lis teh. Minggu ieu manehna giliran asup beurang, ti jam dua belas tepi ka jam dalapan peuting. Teu geulis-geulis teuing, tapi manis. Kulitna beresih, buukna dicet semu beureum, tur eta panonna cureuleuk. Pangpangna mah sorana mani halimpu. Komo mun keur maging ka saha wae nu dituju: “Kanggo ka bagian redaksi, aya telepon dina line hiji,” cenah, teu beda jeung sora di supermarket.
Can aya sabulan Lis teh gawe di ieu kantor, di bagian front office. Cenah mah geus boga salaki tur budak hiji. Ngan aya beja, cenah rumah tanggana keur aya masalah. Wallahualam, da can kungsi nanya soal eta.
“Urang malem Mingguan yu?” cek kuring kamari, bari jongjon leumpang ka luar. Teu ngarep-ngarep. Paling oge diwalon ku imut.
“Hayu. Ka mana?”
Reg we.
Enyaan ieu teh? Teu salah denge?
Kuring ngalieuk.
Panon cureuleuk teh neuteup mani anteb. Nyeh imut. Leuh, enya, ku manis biwir nu imut teh. Apel cina lah.
“Lalajo sandiwara Sunda, kersa teu?”
“Dupi sandiwara Sunda teh naon kitu Pa?”
Euleuh eta geura. Dasar budak ngora, najan geus boga budak ge. Sabaraha kitu umurna teh? Aya 23? Emh, enya meureun, masa kajayaan sandiwara Sunda teh geus pareum lila. Nya kitu deui meureun masa kajayaan kuring? Asa cikeneh ngora keneh. Ayeuna mah pada nyarebut teh lain “A” atawa “Kang”, tapi “Pa”.
“Tingali we geura enjing wengi.”
“Hoyong Pa.”
“Leres?”
Nyeh deui imut. “Moal aya nu bendu?”
Kakara harita mah ngabarakatak. Ras inget ka jaman sapuluh atawa lima welas taun ka tukang, mun ngajak kenalan teh kitu jawabanana. Nanya, tapi teu merelukeun jawaban. Kaasup retoris kitu nya. Kalimah kitu teh teu kudu dijawab, da samalah mah bisa dihartikeun satuju. Nguatkeun kekecapan nu ti heula tea: hayu, ka mana? Teu, teu kudu ngajawab “moal”, lantaran bisa jadi malah ngaruksak suasana.
“Malem Minggu jam dalapan, nya?”
“Oke, Pa.”
Enyaan, teu sabar ngadagoan Saptu peuting jam dalapan. Kacipta duaan lalajo di gedong anu poek, bari pacekel-cekel leungeun. Jiga keur ngora. Teu nanaon meureun nya, angen-angen pecat sawed, najan umur geus meh tunggang gunung.
Meunang beja aya sandiwara Sunda teh ti Dian. Manehna apal da dibejaan ku Kang Moel, kuncen gedong kasenian Rumentang Siang tea. Ngan hanjakal Dian ge teu bisa lalajo. Aya kasibukan pikeun persiapan acara LBSS, cenah.
Ku kabeneran, lalakonna teh Sangkuriang Kabeurangan. Karesep kuring baheula. Ras inget ka jaman harita, taun mimiti dalapan puluhan. Kuring kakara kelas dua SMP. Harita geus dua minggu leuwih aya rombongan sandiwara anu minton di lembur kuring, hiji desa anu saenyana mah asup Jawa Tengah, kira-kira 25 km ti wates jeung Jawa Barat, tapi masarakat sapopoena nyarita ku basa Sunda.
Peuting harita rombongan mintonkeun lalakon Sangkuriang Kabeurangan. Ku lantaran geus lila didago-dago, atuh nu lalajo ngabrul. Kuring ngahaja datang ti sore keneh, ngarah meunang tempat di hareup.
Nu lalajo sarurak eak-eakan basa Miss Titin, minangka sripanggungna, kaluar. Aeh, da di panggung mah lain Miss Titin. Make siger pulas emas dina rambutna, susumping dina cepilna, jeung gelang bahu dina puhu leungeunna, Miss Titin teh estuning ngaleungit, ngajanggelek jadi putri Dayang Sumbi.
Hate ngageter basa neuteup Nyi Dayang Sumbi.
Ngagolak malahan mah.
Hayang pisan jleng ka panggung, ngarah kuring anu jadi Sangkuriangna.
Isukna, wanci carangcang tihang, kuring buru-buru mawa anduk jeung gayung nu dieusian sabun, sikat, jeung odol, indit ka Cidadap. Leumpang gancang dina gang, tuluy bras ka jalan satapak. Ti dinya mapay galengan sawah, memeh tepi ka walungan.
Di palebah wetan, cahaya sumirat ngagembat di beulah katuhu Gunung Slamet, dipapaes ku sesa-sesa bentang peuting tadi, nu can kaburu ngaleungit tina lambar langit.
Walungan Cidadap teh ngamalir ti Gunung Baribis nu ngujur di beulah kulon, ti kidul ka kaler. Hejo poek, dilataran ku langit semu kulawu. Jiga parawan nu weleh tibra dina endahna alam pangimpian. Di beulah wetan, Cidadap ngamuara ka Ciraja, tuluy ka Cipamali.
Walungan teh kira-kira genep meter. Mun keur usum hujan, caina tarik pisan. Komo mun keur caah, euweuh nu wani meuntas cai nu ngagalura. Tapi mun usum halodo kawas harita, walungan saat. Caina ukur sagede curuk. Kari batu-batu we jeung karikil. Najan kitu, walungan teh penting pisan pikeun urang lembur mah. Mun sumur-sumur di imah geus saat, geus cunduk waktuna ngandelkeun Cidadap. Urang lembur nyarieun sumur di sapanjang walungan. Jerona aya kana sameterna, dikurilingan ku batu-batu. Aya oge nu ditambahan ku daun kalapa.
Kuring mandi dina sumur deukeut cadas. Sakumaha umumna lalaki, mandi teh dilaan sagalana. Da geus biasa, jeung deui teu kudu era sagala. Awewe ge sawareh mah aya nu mandi buligir. Tapi aya oge anu disamping nuruban awak nepi ka dadana.
Kitu pamandangan sapopoena teh. Tur biasana ge kuring teu paduli.
Ngan harita, basa geus dibaju tur rek balik ka imah, kuring kasima basa ngalieuk ka katuhu.
Dina sumur cadas, kasampak aya awewe keur mandi buligir. Nyiuk cai bari cingogo, tuluy lalaunan disiramkeun kana buukna nu ngarumbay nepi ka tonggong. Caina sawareh nyuruluk maseuhan taktak, kana leungeun, tuluy nyarakclakan kana cangkeng jeung pingping buligir. Buuk hideung ngarumbay jeung kulit koneng umyang, kakara harita kuring manggihan. Moal aya awewe lembur nu buuk jeung pakulitanana jiga kitu. Awewe di lembur kuring mah buukna lolobana semu beureum, parondok, tur ngahaja dijieun galing model harita. Kulitna karereana soklat, malah mah loba nu semu hideung.
Basa eta awewe rada ngalieuk, moal salah deui.
Dayang Sumbi. Aeh, Miss Titin.
Eta pamandangan teh teu kapopohokeun tepi ka kiwari.
Ti saprak harita, unggal peuting kuring lalajo sandiwara. Pangpangna mah hayang panggih jeung nu geulis, najan manehna mah di panggung, ari kuring cukup lalajo bareng jeung batur. Da mun hayang leuwih ti kitu mah asa ngajul bentang ku asiwung.
Ma’lum kuring teh budak bau jaringao keneh. Can boga kawani ngadeukeutan.
Hanjakal, ngan sabulan rombongan sandiwara teh. Geus lekasan minton di lembur kuring, rombongan teh indit, teuing ka mana.
Les we. Karasa aya nu leungit satutuluyna. Ka mana nya ari Miss Titin? Tepi ka ayeuna, aya kana dua puluh taun, euweuh bejana.
Kuring nuluykeun sakola ka Jogja, tuluy gawe di Surabaya. Kungsi ka Makassar, Batam, Balikpapan, jeung Jakarta. Tah, basa datang ka Bandung, bet asa muncang labuh ka puhu, kebo mulih pakandangan. Asa balik ka lembur sorangan, boh lantaran basana boh kasenianana.
Hanjakal neangan Nyi Sumbi teh weleh teu kapanggih.
Kungsi dua kali lalajo teater Sunda. Tapi beda pisan jeung sandiwara Sunda. Ari teater mah apan make naskah, tur caritana lolobana ngeunaan kaayaan kiwari. Kitu deui blokingna beda pisan. Teu kudu make layar anu digambaran ku rupa-rupa pamandangan atawa korsi nu dipapaesan minangka singgasana.
Harita nu lalajo geus ngantay memeh panto gedong kasenian dibuka. Kuring milu ngantay, sanggeus meuli tiket sapuluh rebuan. Emh, pikareueuseun. Komo nu lalajo rereana barudak ngora. Jigana barudak SMA jeung mahasiswa. Sihoreng loba keneh anu micinta kana kasenian sorangan. Aya eta ge hiji-dua anu pating caletrek kana hape, atawa pating cikikik sorangan, basa teater keur maen. Tapi nya teu nanaon. Nu penting mah korsi di jero gedong teh meh pinuh ku nu lalajo.
Kungsi deui lalajo wayang di gedong YPK, sarua pinuh ku nu lalajo.
Kitu deui basa lalajo reog di festival Jalan Braga.
Ceuk saha urang Sunda teu micinta kasenian Sunda?
**
NGAN hanjakal pisan, Saptu jam tujuh, Lis ngabejaan teu bisa maturan. “Bade ka BSM sareng pun raka,” cenah.
Sawios.
Jam dalapan kurang lima menit, kuring sorangan leumpang mapay jalan di Kosambi.
Patalimarga ngarayap. Jelema lalar-liwat. Ka marana nya? Ka gedong Rumentang Siang kitu? Ras inget kana abrulan urang lembur nu rek lalajo sandiwara Sunda harita.
Bus ka Jalan Baranang Siang. Karasa rada tiiseun. Jalan barecek, urut hujan pasosore. Di sisi jalan mah angger caraang ku nu daragang. Ras inget deui, harita ge di lembur, mun aya pintonan, sapanjang jalan baranang ku patromak nu daragang.
Reg di hareupeun Rumentang Siang.
Olohok.
Ukur aya jelema tiluan keur ngarobrol deukeut panto. Euweuh nu ngantay meuli karcis. Asa-asa basa ngaliwatan gapura ge. Teu kadenge sora nanaon ti jero gedong. Jempling.
“Punten, dupi acara sandiwara teh janten?” kuring nanya ka nu tiluan.
“Mangga Pa, teras we kalebet,” ceuk salah saurang.
Geus maen kitu? Gerentes teh.
Bus ka gedong.
Kuring ngajanteng sawatara jongjongan mah. Asa abus teuing ka gedong naon. Lampu remeng-remeng. Korsi-korsi karosong. Ngan aya genep atawa tujuh urang di korsi hareup. Teuing nu rek lalajo atawa warga grup sandiwara nu rek minton tea.
Gek diuk di tengah. Aya sababaraha urang nu ngareret ka kuring.
Lieuk kuring ka tukang. Kasampak arasup opatan barudak ngora, lalaki dua awewe dua. Jigana SMA keneh, atawa mahasiswa tingkat hiji. Tapi teu lila, kalaluar deui.
Di hareup, kadenge sora rebab, tapi kadengena pales. Sababaraha urang ting cikikik nyeungseurikeun. Enya meureun, maranehna teh warga grup sandiwara tea.
“Geus jam dalapan euy,” ceuk salah saurang.
“Sok der ah,” tembal nu sejenna.
Jam dalapan leuwih dalapan menit, jol hiji awewe di tengah panggung. Rada lintuh, jiga geus tengah tuwuh. Wedakna bodas ngeplak. Dikabaya hejo transparan, ngalapis baju bodas leungeun panjang. Jrut ngadeukeutan para nayaga nu masih keneh ngajaran gamelan. Can katingali tereh prung.
Di jero panggung, di satukangeun layar, kadenge sora barudak lalumpatan.
Jam dalapan leuwih dua puluh dua, kakara prung sandiwara teh, dibuka ku kawih nu dihaleuangkeun ku awewe nu dikabaya hejo tea. Kuring ngitung dina jero hate, teu leuwih 16 urang nu lalajo, kaasup lalaki tiluan nu tadi ngarobrol di luar gedong jeung barudak leutik nu kakara arabus ti panto gigir. Jigana mah barudak nu tadi lalumpatan di panggung.
Basa Dayang Sumbi muncul na panggung, najan tangtu lain Miss Titin eta mah, kuring asa ngalayang teuing ka jaman iraha. Jaman legenda, mangsa keur kuring leutik, jeung waktu ayeuna asa patutumpuk teu puguh. Sono ka nu geulis jungjunan ati. Tapi bet angger teu kahontal.
Sora kacapi nu ngagelik maturan Dayang Sumbi nu keur ninun asa ngageuri kana hate.
Tuh tingali, Dayang Sumbi teh angger geulis kawanti-wanti, teu robah najan ngaliwatan rebuan jaman. Tapi naha urang sorangan nu kacida kejemna ka nu geulis?
Kuring lir ngadawang ngabangbang areuy. Waas pacampur jeung sedih.
Panon karasa panas. Tetenjoan asa aya nu ngahalangan.
Deudeuh teuing, Eulis, deudeuh sandiwara Sunda. Geus cunduk kitu kana waktuna?
Clak, cipanon ngeclak tina pipi kana leungeun.
***
Bandung, 30 Mei 2007
(Dimuat dina majalah Mangle No. 2145, 29 Nop-5 Desember 2007)


text:
Tekenan
Tekenan (p) nyaéta hijian fisika pikeun nganyatakeun gaya (F) pér hijian lega (A).
Hijian tekenan mindeng dipaké pikeun ngukur kakuatan hiji cacai atawa gas.
Hijian tekenan bisa dikaitkeun jeung hijian volume (eusi) sarta suhu. Beuki gedé tekanan di jero hiji tempat kalayan eusi anu sarua, mangka suhu baris beuki panas. Hal ieu bisa dipaké pikeun nerangkeun ku naon suhu di pagunungan leuwih tiis tinimbang di padataran handap, alatan di padataran handap tekananana leuwih gedé.
Rumus tekenan bisa ogé dipaké pikeun ngajelaskeun naha péso anu diasah sarta ngipisan jadi seukeut. Beuki heureut lega permukaan, kalayan gaya anu sarua baris meunang tekenan anu leuwih gedé.
Tekenan hawa bisa diukur ngagunakeun barométer.
Tekenan Hidrostatis[édit | sunting sumber]
Tekenan Hidrostatis nyaéta tekenan anu lumangsung dina jero cai. Tekanan ieu lumangsung alatan ayana beurat cai anu ngabalukarkeun cacai kasebut ngahasilkeun tekenan. Tekenan hiji cacai gumantung kana gravitasi sarta jero cacai dina hiji rohang.
Hubungan ieu dirumuskeun kieu:
- P = pgh
di mana p nyaéta massa jinis cacai, g (10 m/s2) nyaéta gravitasi, sarta h nyaéta jero cacai.
Tekenan Hawa[édit | sunting sumber]
Atmosfir nyaéta lapisan anu nangtayungan bumi. Lapisan ieu nepi ka 1000 km saluhureun bumi sarta ngabogaan massa 4.5 x 1018 kg. Massa atmosfir anu neken beungeut bumi ieu pisan anu disebut tekenan atmosfir. Tekenan atmosfir di beungeut sagara nyaéta 76 cmhg.
Terapan prinsip tekenan[édit | sunting sumber]
Prinsip tekenan diterapkeun dina sawatara hal dina kahirupan, ti antarana:
- Pangukuran tekenan getih
- Kompa Hidrolik anu biasana dipaké di béngkél-béngkél


text:
Ku : Mamat Sasmita
Kangaranan sampeu mah keur urang Sunda moal bireuk deui, pasti aya dimana-mana jeung deuih kaasup beubeutian anu kalandep. Geura we teu di pakampungan teu di kota, sampeu geus jadi kadaharan alternatif, jadi bahan kaolahan nu bisa jadi kadaharan rupa rupa ngaranna jeung rupa-rupa cara ngolahna. Loba pisan rupana kadaharan anu diolah tina sampeu kayaning awug, talem, ancemon, gegetuk, golodog, katimus, comro, misro jeung rea deui, malah kaayeunakeun mah apan aya goreng sampeu keju sagala (ngaran kadaharan ieu sawareh beunang nyutat tina buku Masakan Jeung Amis-amis, Bale Pustaka, 1951)
Sampeu (Manihot esculenta, Crautz.) ceuk beja tina sababaraha sumber, asalna ti Amerika Tengah malah aya nu nyebutkeun asalna ti Brazil. Di Brazil ngaran tradisionalna tapioca. Sampeu datangna ka Indonesia kira-kira dina abad ka 17 sigana dibawa ku bangsa Potugis. (http://www.indobiogen.or.id/berita_artikel/mengenal_plasmanutfah.php )
Kurah koreh kana kamus, neangan kecap sampeu, dina kamus Sunda Satjadibrata (1944) tuluy kamus Sunda-Inggris Jonathan Rigg (1862), sarua kecap sampeu teu kapanggih, rada hememg, naha bet euweuh..?
Terus nyasar kana kamus Sunda Danadibrata (pedah ieu kamus di susun ti taun 1930 nepi ka taun 1970, kamusna medal taun 2006), tah dina kamus ieu mah aya, malah dijelaskeun rada eces nyaeta ngaran kadaharan anu asalna tina beuti dapuran sampeu, malah dina ieu kamus disebutkeun sampeu teh asalna ti Brazil datangna ka Indonesia kurang leuwih dina taun 1860 M. Naha pedah sampeu kakara jol ka Tatar Sunda salila 2 taun nepi ka kecap sampeu teu diasupkeun kana kamus Jonathan Rigg kulantaran kecap sampeu tacan umum dina waktu harita. Ngan aya kecap lain nyaeta dangdeur anu dieja dangdĕr nu hartina cassava, padahal cassava teh sampeu sampeu keneh dina basa Inggris. Kamus Sunda-Inggris Jonathan Rigg disusun sapuluh taun samemeh diterbitkeun, jadi meureun dina taun 1850 teh sampeu geus aya ngan disebutna dangdeur tea, jadi asa leuwih percaya lamun sampeu datangna ka Indonesia teh samemeh taun eta.
Sigana kecap sampeu teh turunan tina kecap cassave (Belanda) tuluy disebut sapĕ jadi sapeu nu saterusna jadi sampeu (bandingkeun jeung kaspĕ dina basa Jawa jeung sawĕ dina basa Madura).
Geus jadi kacapangan dina mangsa keur paceklik, dina mangsa keur paila, kurang dahareun kulantaran usum halodo anu panjang, sampeu jadi kadaharan pilihan anu kacida mangfaatna. Disagigireun jadi kadaharan, sampeu ge bisa dijadikeun ubar diantarana keur reumatik, bohak nu geus aya nanahna. Keur ngubaran reumatik carana lima lambar daun sampeu ditambah ku apu paranti nyeupah, tuluy di eta bahan teh ditutu nepu ka lemes, meunang nutu tuluy dibalurkeun kana nu karasa. Ari keur ngubaran anu bohak mah sampeuna we diparud tuluy dipopokkeun kanu bohak (tingali dina http://www.iptek.net.id/ind/pd_tanobat/view.php?id=151 ).
Sampeu pikeun masyarakat Kampung Cireundeu, Kelurahan Leuwigajah, Kecamatan Cimahi Selatan jadi kadaharan utama, malah ngadahar kadaharan anu asalna tina beas dianggap pamali (pantangan). Pangna aya pantangan kitu kajadianana dina mangsa Belanda keur ngajajah keneh, di Cireundeu aya kajadian musibah kalaparan anu parna. Salah saurang inohong ti Cireundeu harita nya neangan tarekah pikeun ngungkulanana, anu satuluyna meunang pituduh sangkan ulah ngadahar kadaharan tina beas, pikeun gantina kudu tina sampeu. Eta kajadian teh dina taun 1924, nya ti harita masyarakat Cireundeu ganti kadaharan tina beas kana sampeu tug nepi ka kiwari.
Produksi sampeu di Indonesia nurutkeun ti FAO statistik taun 2000 kurang leuwih 16.1 juta ton, masih keneh eleh ku Thailand anu lobaba dina taun anu sarua kurang leuwih 19.1 juta ton, padahal lamun nilik kana lega lahan anu aya di Indonesia kuduna mah Indoneisa leuwih loba. Tina eta hasil produksi teh dipake di Indonesia sorangan lobana kurang leuwih 85% (bisa ditingali dina http://www.fao.org/es/esc/en/20953/21029/highlight_28829en.html ).
Kahareup mah aya alusna urang mimiti nurutan masyarakat Cireundeu, anu disebut “makanan pokok” teh ulah bae ngan ukur beas, komo lamun nilik kaayeunakeun harga beas anu sakitu teterekelanana, leuwih hade aya pilihan lain diantarana sampeu. Sabab sampeu lamun ditingali kandungan gizina meh mapakan kana beas. Unggal 100 gram sampeu ngandung energi 359 kkal, karbohidrat 86,5 gram, protein 1,4 gram.
Ayeuna perkara saliara (Lantana camara), nyaeta tutuwuhan anu jadi sorangan di kebon anu teu dipiara, kaasup perdu atawa rada gerembel, jangkungna aya nu nepi ka 2 meter, daunna oval buluan, kembangna laleutik warnana aya nu beureum, aya nu bodas, buahna lamun geus asak sok rada hideung sagede-gede terong peuheur, sok dihakanan ku manuk cangkurileung. Ngaran salian ti saliara sok aya nu nyebut tai hayam, lantana atawa cĕnte.
Saliara bisa dijieun ubar diantarana keur keputihan atawa ngubaran ateul dina kulit, carana mah daun saliara dirieus tulus dibalurkeun kana tempat nu aya panyakitna. Kahade daun saliara lamun over dosis bisa jadi lieur tur bisa utah-utahan (http://www.iptek.net.id/ind/pd_tanobat/), di pilemburan sok aya kajadian domba mabok alatan loba teuing ngahakan daun saliara.
Dina buku Tata Bahasa Sunda beunang S.Coolsma (seri ILDEP penerbit Djambatan, 1985, beunang nerjemahkeun tina buku Sundaneesche Spraakkunst, 1904, ditarjamahkeun ku Husein Wijayakusumah jeung Yus Rusyana), aya catetan cenah kecap saliara teh kecap anu salah ucap tina De Seriere. Ari De Seriere teh ngaran jalma bangsa Belanda anu lengkepna Guillaume De Seriere, dina taun 1828 kungsi mingping kebon enteh percobaan didaerah Wanayasa Karawang, malah saterusna jadi Residen Karawang dina taun 1835. Sigana salila De Seriere keur mingpin kebon enteh percobaan di Wanayasa mindeng paparentah ngababad tatangkalan anu aya harita kaasup tangkal lantana, anu ahirna jadi kacapangan disebut tangkal seriere anu saterusna jadi saliara.
Kecap saliara meh kapanggih dina unggal kamus basa Sunda, malah aya kecap turunana nyaeta nyaliara anu hartina gancang nerekab ka mana-mana. Duka teuing ieu teh bener atawa henteuna mah, atawa ngan sakadar heureuyna bangsa Belanda harita, pedah kecap saliara memper-memper kana kecap sereire.
Salian ti kecap saliara anu jadi catetan dina buku S.Coolsma teh nyaeta kecap rudin, dina eta buku disebutkeun rudin teh ngaran jalma nu asalna ti Sukabumi. Boga karesep kana maen (judi) jeung madat, lamun ayeunana mah meureun resep ngaganja atawa kana narkoba, nepi ka sagala hartabandana beak. Saterusna kakaburan ka Bandung dina kaayaan anu balangsak, nepi ka aya kacapangan lamun ningali jalma anu balangsak tur papakeanana raradutan sok disebut rudin. Hanjakalna ieu kajadian teh teu disebutkeun iraha-irahana.
Kecap rudin meh kapanggih dina unggal kamus basa Sunda anu hartina dangdanan anu kacida bututna, deukeut-deukeut kana nista.
Mamat Sasmita
Nu ngokolakeun Rumah Baca Buku Sunda di Bandung


text:
Anang Hermansyah
Anang Hermansyah (gumelar di Jember, Jawa Wétan, 18 Maret 1969; umur 45 taun) dipikawanoh minangka musisi, panyipta lagu, & panyanyi, ogé produser.[1] Anang anu ngagem agama Islam ieu téh urut salaki ti panyanyi pop ténar, Krisdayanti.ref name="internet1"/> taun 2007, Anang jadi salasahiji juri pikeun acara adu bakat anu disiarkeunn RCTI, Indonesian Idol 2007, Indonesian Idol 2008, sarta Indonesian Idol 2010.[1]
Daptar eusi
Karir[édit | sunting sumber]
Saprak SMA di Jember, Jawa Timur, Anang geus kagabung dina hiji band. Tapi dirina anyar serius maén musik waktu kuliah di [[Universitas Islam Bandung[[ kalayan ngagabung dina sanggar milik Doel Sumbang. Anang komo sempet nyieun rékaman babarengan Doel Sumbang, cacak pamustunganana henteu dipublikasikeun.[2]
Ngabentuk Grup Band Kidnap[édit | sunting sumber]
Dina taun 1989, Anang hijrah ka Jakarta sarta kenalan jeung Pay Siburian, gitaris BIP anu waktu éta masih nguatkeun Slank. Ngaliwatan Pay, Anang ogé asup dina lingkungan pergaulan Gang Potlot sarta saterusna nguatkeun grup Kidnap. Babarengan Kidnap, Anang ngaluncurkeun album Katrina dina taun 1993.[2]
Solo Karir[édit | sunting sumber]
Sanggeus kaluar ti Kidnap, Anang mutuskeun pikeun nempuh jalur solo sarta ngaluarkeun album, antarana "Biarkanlah", "Ucul", "Ngalayang" sarta "Tania". Babarengan jeung pamajikanana, Krisdayanti, Anang ngaluarkeun album "Berartinya Dirimu", "Kekasih", "Buah Hati" sarta "Makin Ku Cinta". Sanggeus manéhna carai jeung Krisdayanti, anang ngarilis albumna Saparuh Jiwa Ku Pergi. Manéhna ogé duét jeung Syahrini dina lagu Jangan Memilih Aku. Ahir-ahir ieu manéhna ogé nanyanyikeun lagu Cinta Terahir jeung Syahrini.
Aktip di balik layar[édit | sunting sumber]
Sajaba suksés nyanyi, Anang ogé jadi panyipta lagu, aranyar sakaligus produser pikeun sawatara panyanyi, kaasup pikeun pamajikan, Krisdayanti, bari ngokolakeun Studio Héjo, studio rékaman bogana. Anang ogé suksés ngagelarkeun Konser 3 Diva, anu ngalibatkan pamajikanana, Krisdayanti, Titi DJ sarta Ruth Sahanaya.[2]
Teu ngan di dunya seni sora, Anang ogé ngelébarkeun jangjang di dunya seni peran kalayan ngaproduseran film judulana "Susahnya Jadi Perawan". Film ieu dirojong ku Restu Sinaga, Nova Eliza, Al Fathir Muchtar, Olga Syahputra, Tio Pakusadewo, Julia Perez sarta Emmie Lemu.[2]
Anang babarengan jeung sajumlah musisi bekén, kawas Indra Lesmana, Abdi Nagara, sarta Triawan Munaf, ngagabung pikeun ngadegkeun portal musik. Portal kasebut dibéré ngaran IM:port (Independent Music Portal). IM:port boga tujuan méré kasempetan ka kabéh musisi, kakara sarta senior, pikeun 'ngajual' karya-karya maranéhanana sacara leuwih gampang tinimbang ngaliwatan prosedur label anu disebutkeunana minangka 'cukup ruwet.'[2]
Kahirupan pribadi[édit | sunting sumber]
Anang nikah jeung Krisdayanti dina tanggal 22 Agustus 1996. Ti pernikahan maranéhanana miboga 2 anak, Titania Aurelie Nurhermansyah (lahir taun 1998) dawam digeroan Aurel atawa Loli sarta Azriel Akbar Hermansyah (lahir taun 2000) dawam digeroan Azriel atawa Jiel. Saprak mimiti pernikahan maranéhanana mindeng kali katandangan gosip. Cacak kitu geus 13 taun , nu ahirna pasangan ieu cerai sacara agama bulan Agustus 2009, saterusna cerai sacara hukum dina Nopémber 2009.[2]
Loki Mask[édit | sunting sumber]
Diskografi[édit | sunting sumber]
Album Solo[édit | sunting sumber]
- Tania
- Biarkanlah
- Melayang
- Jatidiri
- Mata Cinta
Duét jeung Krisdayanti[édit | sunting sumber]
- Kasih
- Buah Hati (1999)
- Makin Aku Cinta (2001)
- Menuju Terang (2002)
- Sepuluh Tahun Pertama (2006)
- Selusin (2009)[2]
Duét jeung Syahrini[édit | sunting sumber]
- Jangan Memilih Aku (2010)
- Jodohku (2011)[2]


text:
Selulosa
Selulosa (C6H10O5)n nyaéta karbohidrat polimér polisakarida rantay panjang béta-glukosa. Selulosa ngawangun komponén struktural utama dina tutuwuhan nu teu bisa dicerna ku manusa.
Sajarah jeung larapan[édit | sunting sumber]
Selulosa mangrupakeun bahan ilahar na dinding sél tutuwuhan, munggaran kacatet taun 1838. Dina wujud ampir murni, selulosa alami ukur aya dina serat kapas; ari dina kalolobaan tutuwuhan mah pacampur jeung lignin sarta hémiselulosa. Selulosa mangrupakeun biomassa panglobana (Crawford, R. L. 1981. Lignin biodegradation and transformation, John Wiley and Sons, New York). Selulosa, hususna cotton linters, dipaké dina industri nitroselulosa, nu baheula dipaké pikeun mesiu tanpa haseup.
Sababaraha sasatoan, hususna ruminan (sato nu "ngamamah biak") jeung rinyuh, bisa nyerna selulosa ku ayana mikroorganisme simbiotik - tempo métanogén.
Selulosa diolah pikeun nyieun selofan jeung rayon, kabéhdieunakeun Modal, tékstil nu diturunkeun tina selulosa beechwood.
Selulosa ogé dipaké di laboratorium salaku substrat bentuk padet dina kromatografi lapis ipis.
Selulosa mangrupakeun bahan dasar utama kertas.
Kimia[édit | sunting sumber]
Monomér selulosa (béta-glukosa) ditumbukeun ngaliwatan beungkeut glikosida 1,4. Na mikrofibril, gugus-gugus hidroksidana ngawangun beungkeut hidrogén antara hiji jeung nu lianna, sahingga rantayna pageuh. Kakuatan ieu penting pikeun pinding sél, nu nganyam matriks karbohidrat, sahingga tutuwuganana heuras.
Dina bahan selulosa, bagian nu teu leyur na natrium hidroksida (NaOH) 17.5% nu hawana 20 °C disebut Selulosa Alfa, nu mangrupakeun selulosa nu sabenerna; bagian nu leyur lajeng ngendap nalika diasamkeun disebutna Selulosa Béta, sedengkeun bagian nu leyur tapi teu ngendap disebut Selulosa Gama.


text:
Anggar
Anggar nyaéta salah sahiji cabang olahraga beladiri.[1] Olahraga ieu ngagunakeun pakakas atawa pakarang pedang mintul pikeun nojos, marang, atawa nojos sakaligus marang.[1] Dina cabang olahraga anggar, aya tilu macem pakarang (Pedang) anu béda dina wangun sarta widang sasaran awak lawan anu kudu ditarajang.[1] Katilu pedang éta téh floret (pikeun lalaki sarta awéwé), sabel husus pikeun lalaki sarta degen husus pikeun awéwé.[1] Anggar mangrupa salah sahiji ti saeutik olahraga anu ngaku profesionalisme saméméh taun 1980an.[2] Komo dina aturan - aturan mimiti Olimpiade anu ditulis ku Baron Pierre de Coubertin(présidén kadua ti International Olympic Committee), kalayan écés nuturkeun yén pamaén anggar profésional anu disebut jeung Masters kaci pikeun milu tanding.[2] Anggar ditandingkeun dina ajang Olimpiade mimiti dina taun 1896.[2] Mangrupa salah sahiji ti saeutik cabang olahraga anu jadi program tetep dina palaksanaan Olimpiade.[2]
Nomor-nomor dina anggar[édit | sunting sumber]
Anggar anu ditandingkeun dina olimpiade maénkeun tilu nomer, anu dingaranan dumasar pakarangna:
- Floret (Pedang mintul)
Dipaké pikeun lalaki sarta awéwé.[1] Pakarang pedang ieu ngabogaan wangun nu leutik, melengkung, sarta hampang. Tungtungna datar atawa buleud mintul sarta sipatna pegas anu lamun ditojoskeun ka awak lawan ,bisa naék turun sarta boga kagunaan minangka tombol sakelar.[1] Hal ieu utamana dipaké pikeun floret listrk nu ngajaga leungeunna nu leutik sarta mahi keur ngajagaan bagian leungeun. Bagian handap pakarang pikeun nangkis sarta mencét tungtungna pikeun nojos.[1] Widang sasaran anu kudu diserang nyaéta mimiti ti puhu pingping ka luhur nepi ka puhu beuheung sarta beuheung.
- Sabel
Sabel (pedang melengkung).[1] Dipaké husus pikeun lalaki.[1] Wangunna segitiga kalayan sudut nu henteu seukeut kawas parang leutik atawa ipis.[1] Beuki ka luhur bentukna beuki gepéng jeung tungtung ditekuk sangkan henteu méncos.[1] Nu ngajaga leungeun pinuh nutupan sakumna leungeun nepi ka puhu leungeun sabel.[1] Bagian handap dipaké pikeun nangkis sarta bagian luhur dipaké pikeun marang sarta tungtungna dipaké pikeun nojos.[1] Widang sasaran anu diserang nyaéta mimiti ti bujur ka luhur nepi ka sirah sarta leungeun.[1]
- Degen
Degen (Pedang lempeng).[1] Dipaké khsus pikeun awéwé, wangunna segitiga sarta berparit dipaké pikeun masangkeun kabel.[1] Pangkalna kandel nepi ka tungtung beuki leutik sarta jeger.[1] Tungtungna datar bersih sarta berpegas anu boga fungsi minangka tombol dina waktuna nojos lawan.[1] Nu ngajaga leungeunna badag.[1] Pamakéanana pikeun nagkis sarta nojos tungtungna.[1] Widang sasaran anu diserang nyaéta sakumna awak ti tungtung suku nepi ka sirah sarta sakumna leungeun.[1]