text:
Manehna imut bari ngasongkeun leungeun. “Tiara Lestari,” pokna.
Kuring olohok. Maenya? Tiara Lestari anu terkenal tea? Siga nu surti manena unggeuk. Leungeuna masih ngasong. Kuring sadar, bari rada kapiasem gancang leungeuna teh ditampanan. Karasa haneut basa tapak leungeun patarema. Tapi leuwih haneut deui dina jero dada kuring. Meureun perbawa sikap manehna anu kacida someahna.
“Pa Handoko tos nelepon ngawartosan kan?” tanyana. Kuring gura-giru unggeuk. Oh, jadi manehna nyah anu dijangjikeun ke Pa Handoko teh. Paingan atuh basa telepon teh make sababaraha kali nyebut jempolan.
Sidik memang Jempolan. Tiara Lestari tea. Kuring akrab pisan jeung tangtunganan. Kapan geus mangpuluhkali ku kuring disidik-sidik. Mindengn pisan fotona dina internet teh dibuka. Apal pisan kana liku-liku awakna, nepi ka jero-serona. Enya kapan manehna teh perna jadi model dina
majalah dewasa di luar negri.
Mun ayeuna peureum oge bakal sagalan bakal atra kabayang dina wangwangan kuring. Kulitna nu hideung santen. Dina foto teh tembong beresih tur ngagurilap katojo sinar. Awakna, nu bulucun tangtu bae, lir janggelek karya seni. Irungna mancung. Kitu duei dadana. Ah, mun neuteup gambarna, pasti aya hawa nu nguniang jeroeun dada.
“Geuning kalah ngalamun.” Deg. Manehna keur imut bari neuteup kuring. Leengeuna noel. Kuring karek sadar. Salaman teh can dileupaskeun. Gura-giru kuring narik leungeun.
“Mangga atuh ka labet,” kuring ngajak. Manehna unggeuk baru ngalengkah nuturkeun.
Sanggeus ruratreret nempoan eusi ruangan manehna malik ka kuring.
“Tiasa dikawitan?” Hah? Aduh, tetela kuring deui-deui ngalamun.
“Kumaha?”
“Tiada dikawitan?”
Kuring gancang unggeuk. Manehna terus muka kimono. Di jerona taya deui hahalang najan salembar. Breh, awak nu mindeng jadi implengan teh ngajanggelek hareupeun kuring. Sampurna, teu beda tinda fotona.
Rada ngadegdeg basa leungeun mimiti pancen gawe teh. Usap ka kenca, usap ka katuhu. Terus ka luhur, ka handap, bulak-balik.
Manehna tembong husu diuk dina korsi. Posena estu matak ratug jajantung. Biwirna ngabelenyeh basa nempo kuring sababaraha kali menerkuen calana nu ujug-ujug karasa jadi sereg. Ah, paduli teuing. Leungeun kuring terus beraksi. terus, terus,terus. Ahirna tembong hasilna. Lukisan manehna taram-taram geus ngabentuk.(*)
Patepang Jeung Tiara Lestari
Manehna imut bari ngasongkeun leungeun. “Tiara Lestari,” pokna.
Kursus Kamasutra
Basa kayaan kantor keur simpe, brosur teh ku kuring dibuka. Tadi dibagi-bagi ku budak ngora di jalan nuju ka kantor. Harite teh langsung we dipesakan da tembong narik ati. “Kursus Kamasutra.” Kitu judulna teh.
Basa dibuka, kuring langsung kairut. Kursus teh diayakeun saminggu sakali. Waktuna malem minggu. Biayana memang rada mahal, Rp 1 juta sabulan. Tapi dina brosur teh dijanjiekun nilai tambah: langsung praktek. Teuing naon maksudna.
Lah-lahan nomor dina brosur teh ku kuring ditelepon. Nu narima awewe darehdeh naker. Kuring langsung nalungtik perkara kursus tea. Ternyata cenah memang aya praktek langsung. Tapi tiap peserta teh teu kudu mawa pasangan. Jadi praktekna jeung saha? Ditanya kitu teh Si eneng nyikikik. Kuring jadi ratug tutunggulan.
Lah-lahan sore eta keneh kuring langsung daftar. Transfer lewat ATM mayar biaya kursus teh. Sanggeus bukti pembayaran dibejakan lewat telepon, kuring langsung dibere alamat kursus: pertokoan Caladi di jalan Dadali. Kursus dimimitian poe sabtu. Bet karasa teu sabar ngadagoan poe munggaran
kursus teh.
Basa waktuna geus datang, kuring muru tempat kursus. Teu hese neanganan. Ruko leutik tempat kursus teh, diapit ku tempat fitnes jeung salon. Basa kuring asup, wanoja ngora ngabageakeun.
Kursus teh di lantey kadua. Semi privat, ceuk si wanoja teh, lantaran tiap peserta ditempatkeun di kamar sorangan-sorangan. Engke instruktur nu bakal ngadatangan tiap-tiap kamar mere pituduh.
Urang India instruktur kursus teh. Pangawakanana jangkung badag, kulitna hideung. Ngarana Kumar Singh. Sigana pas, yeuh. Kapan kamasutra teh seni bercinta ti India lin.
Moal dicaritakeun kumaha basa-basina si juragan Kumar teh. Kapan soal teori-teori mah dina buku jeung video oge loba lin. Satengah jam manehna mere penjelasan panjang lebar soal teori teh. Kuring unggeuk-unggeukan we, ambeh siga bener-bener ngarti.
“Kumaha tos ngartos? Tiasa dilajengkeun kana praktek?” Kang Kumar mungkas penjelasannana soal teori. Kuring gura-giru unggeuk. Tah, ieu bagian anu ku kuring dianti-anti teh.
Kumar ngagero dina lebah interkom. Teu lila aya nu keketrok kana panto. Kuring colohok basa nu keketrok asup teh.
Naha teu salah kitu? Ieu kitu layan kuring praktek teh? Beu, bangkok atauh ieu mah. Dreum ketah. Beungetuna manis, tapi awakna sigana leuwih ti 100 kg.
Kumar sigana surti kana kaheran kuring. “Praktek munggaran soal foreplay. Ieu janten ujian kangga bapa. Kumaha cara ngahudang birahi pasangan urang,” pokna.
Kuring garo-garo teu ateul. Naha taya deui nu leuwih langsing kitu? Tapi ah, antukna kuring nurut oge, siap-siap mraktekkeun teori pemanasan nu tadi dijelentrekeun.
Kuring nangtung papahareup jeung eneng gendut tea. Manehna ngagalenyu. Huntuna tembong rada koneng. “Sok mulai. cara ngusapan jeung nyium.” Kumar ngomando.
Si Endut teh ngadeuketan. Sok leungeuna kana dada kuring. Terus ngusapan, lemes kacida. Aduh, kuring langsung ngabirigidig. Memang lebah dada teh jadi titik lemah kuring. Ari geus kitu mah teu burung lungsur langsar. Kuring ngusapan manehna, manehna ngabales. Kuring nyucup pipina manehna sumerah. Leungeun kuring terus ngatapyak, nguap kaditu-adieu. Si eneng teh pinter pisan ngalayanana. Tapi basa adegan beuki panas, Kumar langsung motong. “Cukup, cukup!”
Si endut langsung ngajauhan. Terus ninggalkeun kamar bari maledog ku imut. “Pertemuan pertama tos lekasan. Urang teruskeun minggu payun,” ceuk Kumar. Kuring masih keneh hareugeungeun. Napsu teh keur ngaberung basa tadi dititah eureun.
Memeh ninggalkeun tempat kursus kuring ngaharewos ka Kumar supaya pas praktek lanjutan pasangan kuring diganti kunu leuwih sip. Manehna unggeuk bari ngegelenyu. Kuring mulang bari ngarasa reugreug.
Minggu hareupna, geus taya deui teori. “Langsung praktek,” Kumar ngomong bari imut. Kuring dag-dig-dug. Basa pasangan praktek dibawa ka kamar kuring olohok. Euleuh-euleun naha siga bentang film geuning. Beunget manis. Kulit sampulur koneng. Awakna oge estu sampurna ngabentuk biola. “Nani,” pokna ngenalkeun maneh bari ngasongkeun leungeun. Kuring gura-giru nampanan.
Sanggeus mere pesen nu kudu dipraktekeun, Kumar terus ninggalkeun kamar.
Sakedapan kuring jeung Nani pada ngabetem. Asa rada kagok. Tapi imut manehna terus nyairkeun suasana. “Mangga atuh urang ngawitan,” pokna. Kuring unggeuk.
“Kamari tos diajar carana pemanasan. Sok geura urang praktekeun deui.”
Teu cara kamari, ayeuna mah segut pisan kuring teh. Basa manehna ngadeukeutan leungeun kuring langsung gap kana leungeuna.
Praktek dimulai! Jeung lain bag-bagan pemanasan wungkul ni dipraktekeun teh, tapi oge langsung kanu leuwih jauh. Termasuk soal macem-macem posisi salila berhubungan.
Basa isukna kuring ngaharewos ka Si Odi, babaturan di kantor, manehna tembong teu percaya. “Ah maenya?” pokna bari kerung. Basa ku kuring dijelentrekeun ti awal nepi ka ahir lalampahan salila kursus, manehna langsung nyoara, “Atuh eta mah teu beda jeung pelacuran terselubung,” pokna.
Kuring langsung nyeuneu dikitukeun teh. Atuh sarua we jeung nyebut kuring lacur ari kitu mah. Terus we kuring teh ngajelaskeun elmu anyar nu ku kuring kapulungan tina kurses tea. Samemehna mah kapan timana teuing kuring apal kana nikmatna gaya  coming from behind .
“Alah, percuma apal loba gaya oge ari teu bisa dipraktekeun ka pamajikan mah,” tempas Odi.
Aeh, enya nya. Omongan si bebengok teh terus kapikiran. Peutingna, basa si bungsu geus reres dipepende, kuring noel imbit emana. Manehna tembong surti. “Urang di kamar tukang we, Pa.” pokna. Biasana kamar tukang teh dipake ku Si Yayah tapi pembantu teh geus dua poe balik.
Di kamar tukang, dina cahaya lampu nu remeng-remeng, hasil kursus teh ku kuring dipraktekkeun. Ti mimiti jurus pemanasan nepi ka gonta-ganti posisi. Tapi ternyata teu sesuai harepan. Basa Rina, pamajikan kuring, dititah ganti posisi manehna nolak bari jejebris. “Ih akang geuning aneh-aneh. Hayoh, diajar ti mana. Ngadon jajan di luar nya?”
Beu nu aya mah napsu kuring teh langsung we alum. Kamar tukang nu tadina pinuh ku harurung kanimat, akhirna malah caah ku amarah. Pamajikan curiga, kuring bebeakan nolak bari ambek.(*)
Malem Pangantenan
Mun nyarita soal malem panganten, sok inget ka jaman beheula. Waas.
Sapuluh taun katukang kuring ngalaman malem pangantenan anu unik. Harita
kuring bener-bener masih bau jaringao. Umur karek 17 taun tur hirup di desa.
Jadi sama sakali bolostrong soal hubungan asmara.
Kawin ge teu kahaja harita teh. Lulus ti SMP teu ieuh neruskeun da kolot teu boga biaya. Kuring langsung diajak Mang Karta –emang kuring– jadi laden manehna. Kabeneran bakatna kana ngurut teh tumurun ka kuring. Basa du SD keneh kuring geus bisa memener tulang nu misalah atawa potong. Teu kungsi diajar. Ukur sok nempo si mamang beraksi, terus bisa we kuring teh. Boga bakat alam kuring teh, cek si mamang mah.
Dua taun mantuan Mamang, akhirnya kuring beuki tapis kana memener urat jeung
tulang teh. Lantaran Mamang mimiti sering tik-tik brek, akhirnya kuring jadi
sering jadi andelan.
Urang tunda heula lalakon kuring. Kacaturkeun di kampung tatangga aya kembang
desa anu kawentar kamana-mana. Neng Mimin, putrana Pa Haji juragan sapi.
Umurna 30 taun, tapi geus jadi randa. Salakina nu ti heula diusir ku ramana
lantaran dua taun ngaligeuh.
Terkenal pisan Neng Mimin teh. Beungeut geulis, awak hade. Komo deui ramana
jalma jegud. Atuh puguh jajaka jeung para duda teh paheula-heula ngahelaran.
Ari kuring harita teh teu ieuh milu aub. Maklum umur ge karek 17 taun. Can
mikir-mikir kanu kitu.
Tapi hiji poe, kuring justru panggih jeung manehna. Malah bisa ngobrol lila
lisan. Malah kuring bisa nyekelan pingpingna bebas pisan. hehehe…tapi tong
boga pikiran ngeres heula. Hubungan kuring jeung manehna murni profesional.
Maklum si kembang desa teh harita kaserang salah urat dina lebah congo
pingping. Cenah lantaran labuh di kamar mandi.
Rada bangga ngubaran panyakitna teh. Maklum nyi randa teh tembong serba salah
tur serba kagok mun rek dirancet teh. Era tayohna mah. Ari kuring sih biasa.
Teu ieuh boga pikiran lain-lain. Profesional mun ceuk basa ayeuna mah. Atawa
mungkin perbawa umur nu karek manjing baleg jadi can rada wawuh kana nu
aneh-aneh siga kitu.
Aya kana tujuh kali ngubaran si teteh teh. Kitu kuring ngabasekeun manehna
nyi randangora teh, lantaran umurna nu jauh di luhureun kuring. Sanajan mimitina rada karagok  lila-lila mah jadi lancara sesi pengobatan teh. Malah jadi sering uplek
ngobrol. Sifat kuring nu resep banyol jadi samara keur ngalancarkeun obrolan.
Tapi kuring teu nyangka, perkara ngarancet pingping teh tetela jadi manjang.
Saminggu ti saprak si teteh cageur, kuring digero ku Pa Haji.
Lir dibentar gelap basa Pa Haji tog mol nanya: kuring daek teu jadi salaki Teh Mimin?
Harita teh kuring ukur calangap bari taya sora nu kaluar. Kaget jeung bingung
pagalo jadi hiji. Jadi tujuh kali ngarancet manhena kuring bisa ngirut hate si bentang desa? Asa teu percaya.
“Intina mah Jang, anak Bapa teh menta tanggung jawab bongan geus disasaran pingpingna sababaraha kali,” ceuk Pa Haji bari ngagelenyu.
Kuring garo-garo teu ateul. Tanggung jawab? Har lain kuring mah ukur nulung wungkul. Da hate ge berseih taya dibarung ku napsu. Lamun si tetehna ngarasa lain eta mah atuh salah manehna. Tapi teu ieuh dikedalkeun eusi hate teh.
Kuring akhirna dibere waktu ku pa Haji keur mikir jeung badami jeung kolot. Tapi tetela ema jeung bapa kuring langsung satuju malah nyebut eta teh oge kasempetan emas nu moal tangtu bakal datang deui. Kitu deui Mang Karta satuju pisan mun kuring kawin ka Teh Mimin teh. Ari kuring dipikir-pikir teh teu boga alesan keur nolak.
Jadi singget carita pruk we kuring teh ka Teh Mimin. Hajatna dirarame ku nanggap wayang sagala. teu heran da Pa Haji teh kapan jalma jegudna tur loba banda.
Moal dicaturkeun soal geumpeurna kuring basa dirapalan oge kakaget kawawuh kuring nu langsung diucapkeun basa ngucapkeun salamet bari sasalamen. Urang langsung kana soal malem pangetenan bae.
Harita teh jam kira-kira 11.00 peuting. Kuring jeung si teteh geus dititah bus ka jero kamar. Padahal di luar wayang karek dimimitian.
Di jero kamar kuring asa leuwih geumpeur batan basa dirapalan. Kuring bener-bener teu boga cecekelan naon nu kudu dilakukeun. Dua poe katukang basa nanya ka Mang Karta kalah dijawab bari nyakakak. “Nu kitu mah teu kudu dipapatahan. Alami. Lila-lia ge pasti kapanggih sorangan carana,” pokna. Alami? alami nanahaon. Bukti kuring jadi bingung siga kieu.
“Geuning kalah ngalamun.”
Gebeg. Si teteh nu keur meresihan pupulas beungeut mencrong kuring tina eunteung. Paromana marahmay sanajan tembong gurat kacape nu kawilang atra. Di kitu keun teh kuring beuki samar polah.
Si Teteh cengkat. Beungeutna geus beresih tina wedak jeung lipenstip. Manehna terus ngagoledak kana ranjang. Nempo kuring masih keneh ngajanteng deukeut panto manhena ngagupayan baru nepakan kasur gigireunana. Kaleked kuring ngadeukeutan. Kalacat naek kana ranjang. Dug gigireunana. Awak kuring karasa kacida tegangna. Jantung siga bedug lebaran, dag-dig-dug taya eureuna.
“Naha ngajeten wae? Kunaon? Isin? Piraku ka bojo sorangan isin.”
Kuring teu nembal. Awak ge teu usik. Sakedapan pada ngaheneng. Karsa aya seungit malati campur jeung bau awak si teteh nu minuhan irung. Pikiran kuring asa tambah butek tur pabaliut. Boro-boro bisa ngalucu jiga basa keur ngarance manehna bareto.
“Ayi bendu ka teteh?”
Kuring kaget. Gideug bari ngareret. Manehna keur neuteup ka kuring bari sare nyangigir. Kuring gura-giru malikkeun paneuteup ka lalangit kamar.
“Naha geuning ti tadi bet cicing bae?”
Kuring teu nembal. Ari kitu kedahna kumah? Dina hate wungkul nanya kitu teh, ari baham mah teu wani kedal.
“Ayi teh kapaksa mihukum teteh teh?”
Kuring gura-giru gideug.
“Naha atuh bet siga nu bendu?”
“Ah, henteu,” tembal teh. Karasa sora teh ngageter.
“Upami henteu bendu, na atuh tetehna diantepkeun bae? Kapan itu teh malem pangantenan urang?”
“Ari..ari kitu kedah..kumaha?”
Kareret si teteh teh kerung. “Har, naha teu terang kitu?”
Kuring gideug lalaunan. Karasa beungeut panas.
“Memang teu aya nu masihan terang?” kadenge siga bari nyerengeh nanya kitu teh.
Kuring gideug deui.
“Tong bingung lah. Engke ku teteh dibingbing.”
Kuring ngareret. Nu geulis teh keur imut leleb bari neuteup. Gura-giru kuring miceun deui teuteupan. Aneh, bet asa aya nu ngageter jeroeun dada.
Rada lila simpe. Tapi dina jeroeun dada mah galecrok rame pisan.
“Eu..abdi kedah…kumaha?” Kuring ahirna ngawani-wani karep. Ari panon mah angger nengetan lalangit.
“Emh..kumaha nya? Panginten mimitina mah urang kedah sami-sami muka pakean.”
Kitu na teh si teteh bari cengkat, ngadon diuk. Terus ngalaan kancing kabayana. Kuring gancang nurutan. Tapi leungeun teh karasa ngadegdeg basa mukaan kancing jas. Basa kabaya geus leupas, si teteh terus ngudaran samping. Kuring oge sok ngalaan calana panjang.
Pada-pada ngan ukur make pakean jero kuring terus nuturkeun basa si teteh dud deui kana kasur. Dulag jeroeun dada kuring karasa beuki tambah rosa.
Di pirig ku sora wayang anu terus ngemprung, malem pangantenan teh ahirna laksana. Si teteh ngabingbing kuring salengkah demi salengkah kalayan sabar pisan. Tapi ngan mimitina wungkul mapatahan teh. Basa geus ngalincak nu kadua, komo deui anu saterusna, kuring teh geus langsung bisa sorangan. hehehe.
Malem panganten eta teh moal kapopohokeun. Oge malem pangentenan anu kadua.
Memang kuring teu manjang jeung si teteh teh. Gusti Allah mundut anjeuna lima taun kaliwat. Kaguguran basa ngandung anak kuring anu lila dianti-anti.
Ngan ukur opat bulan nyorangan, Kuring bet ngalaman pangantenan deui. Kuring deui-deui dikumaha ku Pa Haji, mitoha kuring tersayang. Manehna sigana beurat kaleungitan kuring anu geus jadi kapercayaan dina usaha balantik sapi. Nyaah ku hubungan anu geus terbina, pokna basa anjeuna nawaran kuring kawin jeung Neng Titin, adina Si Teteh. Rek nolak oge teu wasa kuring teh. Komo deui da Neng Titin teh teu eleh geulisna ku lanceukna.
Antukna pruk we kuring kawing deui. Pa Haji nanggap wayang deui. Kuring pangantenan deui. Ngan bedana dina malem pangentan anu kadua ieu mah kuring nu jadi pembimbing teh. Ma’lum Neng Titin teh kapan masih keneh ngora pisan, karek 17 taun, persis pisan jeung umur kuring basa pruk ka lanceukan.
Ayeuna gues lima taun kuring ngajiji jeung Titin. Pa Haji geus taya dikieuna, mulang ka kalanggengan tilu taun katukang. Kabeh kakayaanna brug ka anakna hiji-hijina, Nya Neng Titin pisan, anu ayeuna geus maparin kuring tilu budak ka kuring. Hirup kuring ayeuna estu genah merenah.(*)
Hirup Teh Teuing Ku Endah
Hirup teh aya ku genah. Senang, henang-hening. Geus leuwih sataun kuring luntang-lantung. Ukur nulis jeung ngajurungkeun
keresep. Kalan-kalan nguseup, kadang-kadang jalan-jalanan nyuksuk padesaan.
Teu ieuh bingung ku kabutuh dapur. Dua buku karya kuring nu jadi best seller bener-bener jadi berkah. “Roman Nyai Pohaci” nepi ka kiwari geus cetak ulang 5 kali. Buka kadua, “Asmara dina galindeng tembang” malah leuwih sip: geus 8 kali cetak ulang. Unggal bulan kuring tinggal namprak narima royaltina.
Eta dua buku dina basa sunda oge geus ngajawulkeun ngaran kuring. Penerbit
teh ayeuna mah parebut menta naskah. Majalah jeung koran basa sunda oge teu eureun menta tulisan. Televisi basa sunda oge terus menta naskah drama. Kuring nya tangtu bae tambah ma’mur. Kipas-kipas. Nikmat pisan.. komo mun geus diuk bari nyerebungkeun roko siga kieu mah.
“Hayoh akang ngalamun bae.”
Gebeg. Tembong Heni diuk na ranjang. Awakna bulucun, ukur katutupan ku simbut anu geus teu puguh posisina. Kuniang manehna hudang, hayoh ngalendotan kuring nu keur diuk dana korsi.
“Ngalamun naon si kang?”
“Ngalamun kahirupan.”
“Yey, kahirupan dipikiran. Mending dini’mati,” pokna bari pegeuh nangkeup. Teu kaampeuh napsu kuring teh kahudang deui. Padahal kareak satengah jam katukang kuring jeung manehna ngabedahkeun katresna.
“Hayu Kang, dina kasur,” pokna, semu haroshos.
Coba etah, nikmat pisan lin? Heni teh jadi bukti sampurnana kahirupan kuring. Umurna karek 23. Kungsi jadi penari jaipong, tapi langsung pangsiun basa jadian jeung kuring. Karek genep bulan pruk ngahiji teh. Manehna estu wanoja simpel. Asal duit bulanan beres, tara ieuh make barang tanya urusan lain-lain. Pokona mun kuring keur amprok jeung manehna waktu teh bener-bener dimaksimalkeun keur nyesep madu asamara.
Basa kuring ninggalkeun kontrakan Heni, posel teh disada. Langsung diangkat.
“Pa, nuju dimana?” Pamajikan ternyata. Lain, lain Heni, tapi pamajikan kuring nu asli. Sumi. Manehna nu kaiket tali rumah tangga jeung kuring tujuh taun terakhir.
“Nuju di jalan, Mah. bade uih,” tembal teh. “Hoyong dioleh-olehan martabak, teu?”
Manehna ngaenyakeun. Telepon ditutup. Tapi langsung kadenge aya pesen anyar asup. Gancang dibaca. “Diantos di bumi. Si Om nuju ka Jakarta. Sono pisan yeuh.”
Ti Mayang geuning. Beu penyanyi petingan kuring teh ngajak papanggih. Geus dua minggu kuring teu amprok jeung manehna. Maklum Si Om anu ngampihan manehna terus ulukutek bae di imahna. Cenah proyekna di Jakarta keur sepi.
Gancang kuring mencet nomor imah. “Mah, punteng apa teu jadi uih. Bieu aaya telepon ti penerbit. Sigana rek mesen naskah. Engke wengi lah martabakna dipangmeserkeun.”
Beres. Dius we kuring ka beh wetan, muru ka pangkuan Mayang, penyanyi pub anu bahenol nerkom. Leuh asa sono pisan ka si eneng teh. Kacipta mun tas gulung teh kuring sok ditangkeup ku manehna bari dihariringan, siga budah nu keur dipepende indungna. Aduh-aduh, aya ku endah jeung ni’mat pisan hirup teh.
“Akang, akang!”
Kuring kaget. Luncat, ampir labuh. “Akang ngimpi naon etah? Sare na korsi baru terus seura-seuri bae.”
Hah, ngimpi? Kuring gigisik. Di hareupeun tembong Sumi, pamajikan kuring, mencrong pinuh ku kaheran. “Cenah rek ngarang? Naha kalah ngaguher kerek?”
Kuring garo-garo teu ateul. Jadol teh. Hirup nu ni’mat teh ukur dina impian geuning. Dina kanyataan mah kuring teh tetep we pangarang miskin anu salawasna bingung neangan inspirasi. Jadol!(*)
Peuting Nu Pang Endahna
Basa kuring blak-blakan rek ngadua, manehna siga nu shock. Tapi teu lila, ngan ukur dua poe kita na teh.
Tadi basa kuring datang ti kantor, paromana geus tembong bengras deui. Manehna malah ngaladenan kuring dahar bari sabar pisan. Bener-bener ngaladenan da manehna mah teu ieuh dahar. Ngan ukur mang nyiukeun sangu jang kuring terus nempokeun kuring ngahuap. Beungeutna bener-bener taya semu ceudeum ku kakeuheul.
Basa peutingna kukuring ditalek, manehna tembong leah pisan. “Upami hal eta tiasa ngabahagiakeun akang mah, mangga bae enung rela,” pokna.
Kuring sakedapan ngabetem. Teu puguh rasa. Asana mending nempo manehna ambek dari pada pasrah siga kitu mah. Ka kuringna jadi asa dosa pisan.
Ras inget kana kasatiaan manehna, kana kacinta manehna salila ieu. Tapi ah, kahayang kuring keur boga anak oge teu eleh gedena. Sabenerna mun manehna teu gabug mah bakal bagja pisan rumah tangga teh.
Kuring geus aya tujuh taun ngahiji jeung manehna teh. Taya pacengkadan da memang didasaran ku cinta. Hanjakal buah ati nu dianti-anti teh teu embol-embol. Dua taun katukang, basa dipariksa ka dokter, karek kapanggih yen manehna memang pare hapa. Moal bisa boga anak.
Nya ti sabot harita kuring jadi kaleungitan sumanget hirup. Komo mun nempo batur jalan-jalan bari mawa budak mah asa diturihan hate teh. Kabita pisan. Nyeri kacida karasana lantaran sadar kuring jeung manehna moal pernah bisa ngalaman ngiringkeun si buah hate.
Genep bulan katukang prok kuring jeung randa ngora. Sapopoena muka warung sangu deukeut kantor kuring. Manehan karek sataun ditinggalkeun kabur ku salakina. Berjuang ngahirupan anakna nu karek umur 3 taun ku ladang muka warung.
Jadi bahan paguneman babaturan nyi randa teh. Babaturan lalaki tangtuna ge. Maklum umurna memang masih ngora, masih lilikuran. Tur awakna moleh pisan.
“Daek mun kudu nalak pamajikan ge kuring mah,” Cek Si Oman hiji poe.
“Ah embung ari kudu pegat mah. Mun menehna daek dicandung mah hayu we. Kajeun mun unggal gawe kudu lembur oge,” tempas Mang Uleh.Ger pada saleuseurian.
Tapi da wani ditukang wungkul kabeh oge. Paling di hareupeun jinisna mah kabeh ge ngan wani sindir sampir wungkul. Ari nyi randa biasana ngan ukur ngarespon ku komentar pondok atawa ku seuri letik. Pinter mawa karep menahna teh.
Kuring oge mimitina mah siga maranehna. Ukur wani nyindir-nyindir. Eh manehna bet ngalayanan. Antukna hubungan teh beuki jero. Dua bulan katukang manehna serah bongkokan, nyerahkeun jiwa ragana ka kuring. Di warungna, basa kuring kuring lekasan lembur, aya napsu nu ngahiji. Aya asmara nu ka sambung. Basa kukuring ditanya daek dimadu atawa henteu manehna bet teu kabeuratan.
“Etah akang kalah ngalamun. Tah entehna kaburu tiis.”
Kuring ngarenjag. Enung tembong keur ngawaskeun kuring bari imut. Kuring kaeraan. Gap kana cangkir teh, regot diinum. Enya we geus tiis.
“Bade dihaneutan deui atuh?” Enung surti pisan. Kuring gideug.
“Atanapi akangna nu hoyong dihaneutan ku enung?”
Hah? Kuring olohok. Asa teu percaya kana dedengean. Enung nu biasa ngan bisa ngadagoan inisiatif kuring bet ujug-ujug muka jalan ti heula.
“Aih, kapan enung inggis kaleungitan akang,” pokna semu nu ngarti kana kaheran kuring. “Meureun upami enungna langkung enya-enya ngalayanan engkang mah, engka engkangna moal lali ngalongokan ka dieu.”
Kuring tambah teu percaya. Ah, kahirupan memang loba ngandung pengkolan anu matak helok.
Nempo kuring cicing bae teh, Enung ngadeukeutan. Gek gigireun kuring. Terus awakna ngalendotan.
Ucing disantingan daging atuh pasti we langsung ngarontok. Nya kuring oge kitu. Napsu lansung kahudang. Awakna ditangkeup, terus digalentoran. Sabenerna pinter pisan ngurus awak enung mah. Sampurna, taya barobahna najan geus tujuh taun babarengan.
Basa napsu beuki nyedek, regeyeng manehna kukuring dibopong ka kamar. Masa-masa pengantenan beheula bet kaalaman deui. Hubungan paling endah ngajanggelek peuting eta. Enung lain ngan ukur pasrah, tapi bisa ngalayanan lemah lembut pisan. Kuring asa naek ka langit katujuh. Ka surga nu pang endahna.
Basa pesta lekasan, kuring langsung bisa sare bari hate bungangang. Tapi teu lila, karasa aya nu ngaguyah-guyah awak.
“Aya naon, Nung?” Kuring heran basa nempo manehna geus rapih dibaju deui. Panonna tembong semu beureum siga tas ceurik. Tapi manehna imut manis pisan.
“Kang sarengan Enung ngeteh heula,” pokna bari sor ngasongkeun cangkir. Kuring diuk terus nampanan nu diasongkeun.
“Kanggo kaendahan cinta urang,” pokna baru ngangkat cangkir. Kuring nurutan ngacungkeun cangkir. Terus babarengan ngaregot eusina.
“Sing seep kang ambeh badanna seger,” pokna basa nempo cangkir kuring masih eusi satengah. Kuring nurut. Manehna oge tembong ngerepkeun eusi cangkirna.
Begitu eusi cangkir kosong. Manehna langsung nubruk awak kuring. Kaget liwat saking. Cangkir nu dicekel ku kuring jeung manehna pasolengkrah kaman-mana.
“Aya naon, Nung?”
Manehna kalah ngagauk ceurik baru nangkeup awak kuring. “Hapunten abdi kang. Abdi teu tega kaleungitan cinta engkang. Langkung hade urang perlaya babrengan,” pokna bari ngaguk-guk kana dada.
“Eh, naon maksa Enung?” Beungeutna ku kuring dicengkatkeun. Tembong banjir ku cimata.
“cai teh tadi ku enung tos dipasihan racun,” pokna. “Hayu Kang, urang hijikeun cinta urang nepi ka akhir.” Manehna terus ngusrukkeun duei beungeutn kana dada kuring.
Kuring kaget. Racun? Beuku kaget basa beuteung karasa asa motah. Murilit lir diturihan. Karasa Enung nangkeup kuring beuki pageuh. Lalaunan dunya asa moekan.(*)
Birahi Wanci Janari
Kuring jeung Mang Juned nyumput tukangeun rungkun awi. Reungit muuk, tapi kuring nguat-nguatkeun maneh. Atuda omongan Mang Juned teh kacida pisan narik atina.
“Mun hayang nongton nu kitu mah tong teuing dina kaset. Mending langsung,” pokna basa kuring nembongkeun vcd porno bajakan nang meuli ti pasar ka manehna.
Nya peuting ieu pisan Mang Juned ngajak ngabuktikeun omonganana. Duaan ngadagoan di pipireun imah anu harieum ku tatangkalan.
“Tong gandeng. Sakeudeung dei oge jebul geura,” pokna basa nempo kuring teu sabar teh.
Bener bae, teu lila tembong rentang-rentang aya nu datang. Di kurudung sarung manehna teh langsung nyalingker ka pipir imah. Terus ngadeukeutan kana jandela. Kuring kerung basa nempo beungeutna ka caangan lampu teh.
“Pa Kuwu?” kuring ngaharewos ka Mang Juned. Manhena unggeuk. Kuring gogodeg. Pa Kuwu ngahelaran pamajikan batur? Ah, asa teu percaya. Kapan karek sabulan katukang manehna kapilih deui. Dina pemilihan manehna sukses ngabeubeut pesaingna, Mang Gunarsa juragan tempe, ku tudingan teu bersih lingkungan lantaran boga pamajikan kadua di kampung tatangga. Kari-kari ayeuna manehna sorangan rerencepan wanci janari ka imah Mang Ulis. Padahal kuring apal Mang Ulis teh keur taya di imah.
“Tong ngalamun jang, tuh tempo,” Mang Juned nepak. Pa Kuwu tembong geus tepi kahareupeun jandela. Sakedapan ngajanteng, mireungkeun suasana di jero tayohna mah. Teu lila manehna keketrok. Tilu kali, jandela teh langsung dibuka. Sidik nu muka teh Bi Ijoh, pamajikan Mang Ulis.Teu kaleked, terekel Pa Kuwu teh naek kana jandela. Blus ka jero, jandela teh langsung ditutup deui.
“Ke dagoan lima menit, karek urang deukeutan,” Mang Juned ngaharewos. Kuring ngaheneng. Masih kaget ku fakta nu karek kapanggih.
“Emang, apal ti iraha?” kuring ahirna nanya.
“Nya geus heubeul. Aya opat bulan mah.”
“Hah? Berarti pas pemilihan geus kajadian?”
Mang Juned unggeuk. Kuring gogodeg. Teu kaharti. Kapan basa kampanye teh Pa Kuwu tapis pisan midatokeun perluna hirup bersih jeung satia ka kulawarga. Manehna gencar pisan nyerang kalakuan Mang Gunarsa anu geus wani nyandung. Teu pantes calon pejabat mere tuladan kitu, ceuk Pa Kuwu harita teh. Kari-kari ayeuna manehna sorangan milampah perbuatan anu leuwih kotor.
“Naha Emang teu wani buka-bukaan?” kuring nanya Mang Juned.
“Ih, keur naon. Pengetahuan teh mahal, Jang. Bisa ngarupa jadi kenteng, usuk. Buktina tuh dapur mamang geus teu bocor deui.”
“Hah? Jadi Mang Juned meres Pa Kuwu?”
“Ah teu rumasa. Emang hiji peuting kungsi nyegat manehna basa kaluar tina jandela. Eh, juragan pejabat teh langsung ngeupeulan gede pisan. Asal emang tutup mulut pokna. Berekah nepi ka ayeuna geus sababaraha kali ngeupeulan. Buktina geus jadi dapur,” Mang Juned nyerengeh. Kuring ngaheneng.
“Geus ah, tong olohok bae. Hayu ari rek nongton pertunjukan panas mah.” Mang Juned nepak taktak. Terus lalaunan ngadeukeutan jandela. Kuring antukna nuturkeun.
Geus apal lelempatan tayohna si emang teh. Buktina manehna langsung muru ka beulah ditueun jandela. Gog nagog, baru ngagupayan kuring. Enya we hareupeun manehna teh aya liang dina bilik anu rada gede.
“Ngahaja meunang nyieun pabeubeurang,” pokna ngaharewos. Kuring gogodeg.
Basa ditoong di jero pa Kuwu tembong keur ngagoler dina ranjang dipencetan ku bi Ijoh.
“Sabaraha dinteng Kang Ulis diutus ka kabupatenna, Pa?” sora Bi Ijoh.
“Dua poe.”
“Ih, si Bapa mah nakal. Ngahaja cari kesempatan,” Bi Ijoh nyikikik baru nyiwit cangkeng pa kuwu. Nu diciwit ngagurubug terus hudang. Ngarantok Bi Ijoh anu terus nyingcet. Bi Ijoh terus lumpat, Pa kuwu gancang milu turun tina ranjang terus ngudag.
“Siga ucing beger,” Mang Juned ngaharewos. Kuring nyerengeh.
Di jero beuki panas. Bi Ijoh ngahindar ngurilingan ranjang, Pa Kuwu terus ngudag bari masang dua leungeunna semu rek nangkeup. Basa bi Ijoh rek naek kana ranjang, cangkengna kacerek manten ku pa Kuwu. Gep ditangkeup pageuh pisah. Bru duanana rubuh. Bi Ijoh nangkuban kana kasur, Pa Kuwu naplok luhureunena. Duanana ting cirihil. Teu inggiseun kadenge ku batur tayohna mah da memang imah Pa Ulis teh anggang ti tatangga.
“Hayu ah uculan,” Pa Kuwu ngomong haroshos.
Bi Ijoh nurut. Hudang, langsung mukaan pakenana. Daster ngalumburuk dina lantey, terus calana jero jeung kutang nyusul.
Kuring nahan napas. Sanajan geus aya umuran, tapi tembong nu bulucun teh masih keneh beuneur.
Pa Kuwu gancang nyusul ngalaan pakenanan. Basa geus bulucun terus ngagolerkeun maneh dina kasur. “Sok ah, siga kamari deui,” pokna.
Bi Ijoh teu kalaked. Kalacat naek dui kana ranjang. Terus ngadon naek kana awak Pa Kuwu. Diuk dina beuteung pa pejabat siga anu naek kuda. Leungeun pa kuwu langsung garamesan lebah dada Bi Ijoh.
Kuring olohok. Awak asa ngadegdeg teu puguh rasa. Mang Juned tembong sababaraha kali menerkeun sarungna.
Di jero kayaan beuki panas. Dua mahluk papuket, silih gemol, silih dedetkeun, silih rames, silih ah..pokona geus hese dicaritakuenanan.
Basa hayam mimiti kongkorongok, kuring diajak Mang Juned nungguan di jalan teu jauh ti imah Mang Ulis. Basa Pa Kuwu kaluar jol tina lebah rungkun kopi. Mang Juned gancang ngadeukeutan.
“Ning sia Juned?” Pa Kuwu akhirna nanya basa geus awas kanu datang. Mang juned ngaheheh.
“Itu saha?” Pa Kuwu nunjuk ka lebah kuring anu tetep nangtung di kajauhan.
“Rerencangan ronda.”
“Hmh, wani ngajak batur sia nyah? Bisa-bisa isuk mah ngajak jalma sakampung,” Pa Kuwu ngagebes.
“Ah, teu wantun. Piraku kanu berehan bade kumawantun,” Mang Juned nembal anca.
Dikitukeun teh Pa Kuwu langsung ngodok calana. Terus tina dompetna ngaluarkeun sababaraha lembar duit. Sok dibikeun ka Mang Juned. Gejlig be indit.
Mang Juned nyaheheh basa ngadeukeutan kuring teh. “Tah jang urang bagi dua. Lumayan.”
Pokna bari sok duit teh dikeupeulka ka kuring sawareh. Basa dibatrean teh, kuring ngajenghok. Rp 500 rebu. Sapuluh poeeun ladang kuring buburuh nembok.
“Na loba pisan Mang?”
“Ah, pesakan we. Luamayan. Da eta ge paling duit ladang korupsi. Iraha deui pangawakan kuli siga urang bisa ngasaan duit ladang korupsi,” pokna baru nyerengeh.
Kuring hareugeungeun. Pangalaman peuting ieu karasa aneh luar biasa.(*)
Kajiret Napsu Birahi
Basa manehna asup ka kamar mandi, kuring langsung sadia. Baju dibuka, calana
panjang dilaan, tinggal calana jero. Golehe we kana kasur.
Hmh, gajih pisan yeuh daging teh. Umurna masih belasan. Masih serba peungkeur.
Basa make pakean keneh oge geus tembong seksi. Komo mun engke geus bulucun.
Emh, kuring teu karasa ngarenghap panjang. Aya napsu nu nguliat.
Tadi panggih teh panggih jeung manehna di BIP. Kuring kabaneran taya tugas di kantor. Leos we ka pusat perbelanjaan. Saha nu apal manggih nu montok. Eh, harepan teh langsung kabul. Kuring panggih jeung manehna di lobi. Saliwatan hate teh langsung cop. Donto.
Manehna keur anteng ngulinkeun telepon genggam. Basa ku kuring dideukeutan langsung nyanggut. Nya terus we dibawa ka hotel.
Basa manhena kaluar ti kamar mandi, awakna ukur dibeungkuet anduk. Kulitna bodas
beresih. Nempo kuring geus satengah bulucun teh manehna ngabelenyeh. Gek diuk
dina sisi ranjang. Leungeuna terus nyisiran buukna anu ngarumbay sataktak.
Kuring mencrong manehna bari teu lemek. Manhena oge anteng nyisiran bari
neuteup kana eunteung gede anu naplok dina tembok. Rada lila paheneng-heneng.
“Naha teu aya soantena? Tunduh?” manehna ngareret.
Kuring gedeg bari nguniang hudang. Gek gigireunena. Leungeun kuring terus
gerilya. Ngusap-ngusap pundukna anu bodas. Karasa lemes. Dikituekuen teh
manehna teu baha. Ngan basa leungeun kuring nyulusup ka jero anduk, awakna rada
ngagurubug. “Ih nakal,” pokna, tapi aya kalangkang imut dina biwirna.
Lengeun kuring beuki motah. Andukna dicentok, bruk we ubin. Manehna bulucun, tapi leungeuna teu ieuh make repot nutupan daerah pribadina. Kalah hayoh ngagaramang nyasaran awak kuring. Tina dada terus ka handap. Wani pisan, tapis kacida.
Kamar hotel teh dipasangan penyejuk ruangan, tapi sama sakali teu karasa pangaruhna.  Awak kuring panas, manehna oge teu beda. Napsu beuki ngaberung. Duaan guley, silih
rames, silih gemol. Kuring ngarahuh, manehna humarurung. Bendungan jebol, duaan patangkeup pageuh pisan.
Basa napsu geus lekasan, kuring terus kasarean. Cape.
Basa hudang, kamar teh jempling. Taya tapak-tapak manehna. Kuring rada
ngajenghok basa mireungeuh loket kuring ngagoler dina meja. Gancang
dideukuetan. Kosong. Taya duit nu nyesa salambar oge.
Bangkawarah, kuring kekerot. Awewe atah adol. Peureup langsung neunggeul meja.
Kakaget kuring teu anggeus nepi ka dinya. Dina eunteung katembong tulisan gede
warna beureum. Sigana make lipenstip. “Salamet bergabung jeung grup penderita HIV/AIDS.”
Kuring colohok. Awak ngeleper. HIV/AIDS? Manehna ngidap HIV/AIDS? Beu cilaka, kapan tadi teh teu make kondom. Tuur nyoroncod. Dunya karas asa pok mongkleng.(*)


c: text/html

text:
Judul buku : Paturay Tineung
Pangarang : Muh. Sapari sareng Diah Ansori
Panerbit : Nurani
Taun terbit : 1967
Kandel buku : 60 kaca
Rusmadi sareng emana linggih di Bandung. Ai bapana mah, tos tujuh welas taun lebeng taya kabarna, ti keur Rusmadi umurna opat taun. Cenah mah bapana teh dibui lantaran nandasa Juragan Satya. Kitu oge lanceukna, ngiles tara raratanana, bareng jeung maotna Juragan Satya--dina peuting eta keneh.
Hiji poe, Rusmadi meunang surat ti Rosdinar anu aya di Majalaya. Ngakuna mah, anjeunna teh urut babaturan Achmad, lanceukna Rusmadi. Sabab panasaran, Rusmadi indit ka Majalaya. Di Majalaya, salian ti nepungan Rosdinar tea, Rusmadi papendak sareng Jun-Jun sareng Nining. Kadituna, Jun-Jun sareng Nining boga rarasaan ka Rusmadi. Saha nu dipilih ku Rusmadi? Tiasakah Rusmadi papendak deui sareng lanceuk atawa bapana?
Novel ieu masih ngagunakeun ejaan heubel anu rada hese dipikaharti di jaman ayeuna. Sanajan kitu, kusabab panulis ngagunakeun basa sapopoe, ejaan eta teu jadi panghalang. Galur carita anu pikaresepeun sarta ahir anu teu katebak jadi kaunggulan tina novel ieu.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kamis, 23 Februari 2012
Nama : Winardi Ginanjar
Kelas : XI IPA ^
Judul : Kanyaah Kolot
Pangarang : Karna Yudibrata
Kandel Buku : 150 kaca
Penerbit : Rahmat Cijulang
Taun Terbit : Cetakan Kahiji tahun 1985
Novel Kanyaah Kolot nyaritakeun hiji tokoh anu ngarana Oman. Jang Oman teh nyaeta palajar anu sakola di kota Bandung anu ngagaduhan watek boros, ngedul, tur bodo.Watek Jang Oman beda pisan ti rai- rai na anu kacida pararinterna. Carita ieu dimimitian ti jang Oman mios ka rorompokna kusabab biaya hirup di kota na geus beak.
Sanggeus teupi ka rorompokna, Jang Oman papanggih jeung IbuRamana Pa Ulis jeung Ma Ulis. Pa Ulis kacida sono ka budakna anu karek datang ti kota. Pa Ulih nanya aya naon datang ka imah. Keur sono-sonona , Pa ulis kacida soak na kusabab Jang Oman nyaritakeun yen barang-barang na geus kacida beakna kusabab di jualan dipake ulin sahari-hari. Ngadenge kitu Ma Ulis kacida ambeuk na ka Jang Oman. Jang Oman ngan bisa tungkul ngadenge papatahan ti kolotna.
Pa Ulis Nnidah sakulawargana sarolat kusaba percuma ngmbeukan oge, da eta mah hasutan setan. Dina eta Sholat teh Pa Ulis ngadoa kanu Maha Kuasa yen anakna dibukakeun hidayah jeung bisa bailk deui kajan nu bener.
Kaisukan poe na Jang Oman rek indit deui ka Bandung, nuluykeun diajarna. Kusaba geus rea bolosna. Subuhna Ma Ulis jeung Tita, rai na Jang Oman, nyieun bungkusan pais, sangu, jeung dengena jang kadaharan Jang Oman sapopoe.
Kaunggulan Novel : Dina novel ieu ngagunakeun undak unduk basa nu sae. Caritana narik hate anu macana. Nagndung atikan moral yen kanyaah kolot mah moal aya batasna. Novel ieu tiasa dibaca ku sadaya umur, malah khususna mah para rumaja.
Diposkan oleh XII IPA 6 SMAN 1 Baleendah di Kamis, Februari 23, 2012
Label: tugas, Tugas Resensi
Langganan: Poskan Komentar (Atom)
Entri Populer
-
Resensi novel Payung Butut Jejer buku : Payung butut Panulis : Ahmad Bakri Pamedal : Tjupumanik,...
-
§ Judul Buku : Si Kabayan Jadi Dukun § Pangarang : Moh.Ambri § Penerbit : PT Kiblat Buku Utama § Taun medal katut citakanana :...
-
Jejer buku : Panganten Panulis : Deden Abdul Aziz Pamedal : PT Kiblat Buku Utama Citakan : Citaka...
-
Judul : Maju Jurang Mundur Jungkrang Pangarang : Ki Umbara Taun Terbit : 1986 Kandel Buku : 88 kaca ...
-
Jejer Buku : Buron Pangarang : Aam Amilia Pamedal : Pustaka Amaldi Taun medal ...
-
Judul : Babalik Pikir Pangarang : Samsoedi Panerbit : Girimukti Kaping terbit : 1932 Juml...
-
Judul : Nu Kaul Lagu Kaleon Pengarang : .R .A.F. Penerbit : Kiblat Jumlah Kaca : 100 Kaping Terbit : Pebruari “Ke…ke… ...
-
Judul : Bentang Pasantren Penulis :Usep Romli H.M Penerbit :Ki...
-
Judul :Lembur Singkur Pengarang : Abdullah Mustappa Penerbit : Giri Mukti Kandel buku ...
-
Résénsi Babalik Pikir Judul : Babalik Pikir Pangarang : Samsoedi Penerbit : Giri Mu...


text:
- Garo, gagaro = ngeruk-ngerukkeun ramo leungeun (kuku) kana kulit lebah nu ateul.
- Garo ganyang = gagaro saluar awak.
- Garo maling = gagaro bari teu sadar, keur saré.
- Garo singsat = gagaro bari nyingsat, lantaran geus teu sabar, atawa lantaran ambek (awéwé).
- Garo-garo teu ateul = gagaro tukangeun ceuli, nandakeun bingung atawa keuheul.
- Gupay, ngagupay = ngobahkeun leungeun tanda nitah nyampeurkeun, nyalukan ku isarah leungeun.
- Gugupay = ngobahkeun leungeun tanda mileuleuyankeun (nu indit atawa nu mileuleuyankeun).
- Malédog = ngalungkeun batu, jsté. Kalawan tarik, kana sato: anjing, jsté.
- Mencét = neueulkeun atawa ngadempétkeun indung leungeunjeung curuk kana barang, bagian awak, jsté.
- Mencétan = neueul-neueulkeun indung leungeun kana awak batur nu karasa carangkeul atawa nyareri sangkan cageur.
- Meureup = ngeupeulkeun leungeun.
- Meureupan = ngeupeulkeun leungeun diacung-acung, nangtang atawa ngajak gelut ka batur.
- Nakis = nahan paneuggeul batur ku leungeun, supaya ulah keuna kana awak.
- Nakol = neunggeulkeun barang teuas ku leungeun kana barang séjén: nakol bedug, nakol goong, jsté.
- Naleukeum = nempatkeun leungeun atawa siku duanana nu dipaké nahan awak, kana méja, kana barang nu malang.
- Nampiling = neunggeul pipi batur ku dampal leungeun.
- Nanggeuy = mawa barang dinadampalleungeun ditamprakkeun, leungeunna tina semet siku sina ajeg (nanggeuy baki, jsb).
- Nangkeup = ngadekkeun barang jsté, bari ngeukeupkeun leungeun duanana (ilaharna dilakukeun ka jelema).
- Nangkeup sirah = nyekel sirah beulah tukang ku leungeun duanana nu ramona dipacorokkeun.
- Nangkeup harigu = nempatkeun leungeun duanana sina julat-jalit dina harigu.
- Néké = ngetrok sirah atawa tarang batur ku tonggong ramo nu ditikelkeun.
- Neunggeul = ngeunakeun leungeun sakuat-kuatna supaya batur nyerieun.
- Ninjul = nekenkeun tungtung ramo kana awak batur, biasana kana cangkéng.
- Noél = ngeunakeun tungtung curuk kana awak batur, maksudna méré béja atawa isarah.
- Nepak = ngeunakeun dampal leungeun atawa ku dampal ramo opatanana.
- Nonjok = ngeunakeun peureup kalawan tarik.
- Nunjuk = nuduhkeun ku curuk.
- Nungkup = nutupan nu molongo ku leungeun, nutupan sungut nu keur heuay.
- Nuyun = nungtun, nyekelan leungeun budak, jsté, dibawa leumpang.
- Ngajembél = nyiwit rosa ku indung leungeun jeung tengah-tengah curuk.
- Ngaléng = nyangkolkeun leungeun kana leungeun batur nu aya di gigireunana palebah taktak.
- Ngarameus = ngalembutkeun barang ku ramo limaanana jeung dampal leungeun.
- Ngarawu = nyokot barang (laleutik) ku dua dampal leungeun nu diréndéngkeun sarta dikewungkeun.
- Ngarongkong = nyodorkein leungeun (awak milu obah) pikeun nyokot barang nu rada anggang, teu katepi bari diuk.
- Ngélék = barang bawa dina kélék didempét ku peupeuteuyan.
- Ngéprét = ngobahkeun leungeun baseuh digentakkeun supaya cai nu napel ngaracleng; ngobahkeun leungeun (ramo limaanana) ngagentak kana awak batur (biasana kana beungeut) supaya nyerieun.
- Ngeupeul = nyekel barang dina lengeun nu dikeupeulkeun (barangna digenggem ku ramo limaanana).
- Nyabok = nampiling, neunggeul pipi batur ku dampal leungeun.
- Nyakar = ngoét tapi leuwih parna ku kuku kabéhanana.
- Nyawuk = nyokot barang (laleutik; béas, keusik, jsb) ku ramo kabéhanana jeung dampal leungeun sakaligus.
- Nyewol = nyokot atawa ngalaan ku leungeun rada loba (nyewol sangu, nyewol pais lauk, jsb).
- Nyintreuk = ngabetrikkeun tungtung jajangkung kana awak batur (biasana kana ceuli) supaya nyerieun; kana sato leutik (sireum, laleur, jsb) supaya paéh.
- Nyiwit = ngeunakeun indung leungeun jeung tengah-tengah curuk (nyapit) kana awak batur supaya nyerieun.
- Nyokot = mindahkeun barang tina tempatna, boh jauh boh deukeut, ku leungeun pikeun dipaké, didahar, jsb.
- Nyokél = mukakeun barang, peti, jsb. anu teu bisa dibuka, ku alat saperti linggis, obéng gedé, jsb.
- Nyolék = nyokot atawa ngalaan barang beyé/leuleus (sangu, jsb) mku ramo atawa ku parabot, séndok, jsb.
- Nyolok = ngasupkeun barang nu panjang kana liang; ngasupkeun curuk kana liang irung, jsb.
- Nyomot = nyokot barang saeutik ku tungtung ramo (béas, tipung, sangu, jsb).
- Sidakep = merenahkeun leungeun duanana kana dada.
Selasa, 10 April 2012
Obahna Leungeun
OBAHNA LEUNGEUN
Iing Firmansyah
Langganan: Poskan Komentar (Atom)


text:
Rinto Variasirias
Joko tarub:
kuring nguliwed ka sisi leuwi neangan tempat nu sakira teu katempo kunu marandi. Tujuh bidadari jongjon nyoo cai. Barang sidik bongoh kuring ngeteyep ngadeukeutan batu tempat nunda pakean para bidadari. Ceg, kuring nyokot karembong warna koneng, keteyep deui mundur ka tempat tadi.
Nu marandi hanjat tina cai bari cug-ceg kana karembong masing2. Aya hiji nu culang-cileung bangun aya nu diteangan. Sanggeus sidik teu kapanggih hiji-hiji bidadari teh hanjat ti leuwi tuluy haliber. Tinggal saurang deui teu bisa hiber tuluy ku kuring di sampeurkeun. Manehna kalah undur2an tuluy lumpat teuing ka mana.
Karembong teh ku kuring dikeukeuweuk kambeu seungit minyak kasturi, katembong tiborelak cahaya emas.
Keur jongjon nyoo karemong torojol bidadari tadi bari dibarengan ku prajurit. Teu tatapasini deui eta prajurit ujug-ujug jebet neungeul kana sirah kuring. Leng, kuring lieur tetenjoan asa pararoek. Samar-samar bidadari teh ngarawel karembong nu keur di cekelan ku kuring bari kadenge ngomong. "Nyao teuing nu gelo timana ieu teh, make jeung ngeukeuweuk anduk nu kami?"


text:
Kang Ties
Mulang
**************
Tiap Mulang nepungan Dulur nu Dumuk di Lembur nyingkur. Kuring rébo ku rasa sono. Tiap lebah rék liwat Jembatan, tara teu nyampak Manéhna. Angger! Katingali keur metik hitar bari ngahariringkeun lagu birahi nu lawas dina luhur Kutana. Biasana ukur saliwat unggeuk jeung silih tenggorkeun imut manis, da ari geus tepi kadieu téh sok loba nu kudu di tepungan. Tapi kiwari mah, Manéhna eureun heula ngahitarna jeung lirih nyalukan Kuring: "Asa lawas tara kadieu, geus lali nya?" gerendengna. "tingali tuh wahangan nu ngamalirkeun cinta muru muarana, urang gé bakal mulang ka muarana, Kuring mah sono ka Manéhna?" Sambungna bari neuteup, siga nu keur neuleuman haté Kuring tepi kadasarna, neangan jawaban nu rapih di samunikeun.


text:
Heulang Jawa
Heulang Jawa, Spizaetus bartelsi téh heulang ukuran sedeng, panjangna kira 61 cm, bulu coklat kolot, manuk pamangsa (raptor) anggota kulawarga Accipitridae. Ciri utama ieu heulang nyaéta kukuncung nu panjang dina huluna, bulu dina hulu jeung beuheungna gomplok, tapi hideung lebah awak handapna. Kukuncungna hideung, tapi lebah tungtungna mah bodas. Ieu manuk téh éndemik Indonésia, sumebar di leuweung-leuweung tropis pulo Jawa. Kadaharanana mangrupa manuk, kadal, lalay, jeung mamalia laleutik.
Alatan beuki heureut habitatna sarta ukuran populasina nu saeutik, Heulang Jawa asup kana kategori kaancam punah dina Daptar Beureum IUCN (Lampiran II CITES).
Sebaran[édit | édit sumber]
Daérah-daérah nu kungsi ngalaporkeun ayana heulang jawa, di antarana
- Jawa Kulon: Taman Nasional Ujung Kulon, Gunung Aseupan, Gunung Karang, Taman Nasional Gunung Halimun, Jampang, Gobang, Gunung Masigit, Gunung Salak, Bogor, Gunung Pancar, Taman Nasional Gunung Gedé-Pangrango, Talaga Warna (Puncak), Situ Patenggang, Gunung Patuha, Gunung Tilu, Gunung Burangrang, Gunung Malati, Gunung Tangkuban Parahu, Gunung Malabar, Gunung Puntang, Bukit Tunggul, Gunung Papandayan, Kawah Kamojang, Gunung Guntur, Gunung Kancing, Gunung Cikuray, Cagar Alam Leuweung Sancang, Gunung Simpang, Gunung Kuning, Gunung Tampomas, Gunung Talaga Bodas, Gunung Galunggung, Gunung Jagat, Gunung Sawal;
- Jawa Tengah: Gunung Segara, Curug Cipendog, Gunung Slamet, Gunung Diéng, Gunung Lumping, Gunung Kemulan, Gunung Ungaran, Gunung Merapi, Gunung Muria, Gunung Lawu;
- Jawa Wétan: Gunung Liman-Wilis, Gunung Kawi, Balékambang, Gunung Arjuno, Taman Leuweung Raya R. Soerjo, Lebakharjo, Taman Nasional Gunung Bromo Tengger Seméru, Dataran Luhur Hyang, Taman Nasional Meru Betiri, Kalibaru, Gunung Raung, Gunung Ijen, Taman Nasional Alas Purwo.
Rujukan[édit | édit sumber]
- BirdLife International (2004). Spizaetus bartelsi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. IUCN 2006. Dipulut ping 3 December 2006. Database entry includes justification for why this species is endangered


text:
Gaus Firdaus
“DIAJAR NGARANG”
Rada naker ngahuleng, uteuk ngahunted nungguan sakadang inspirasi teu muntruk-muntruk. Ras inget ka Kang Yusef Muldiyana, manehna mah sok meunang inspirasi mun leuleumpangan heula, saperti indit ka jalan peuting-peuting ngadon ngaemih rebus atawa meuli martabak. Tah dina balik deuina ka imah, ujug-ujug puruluk we jadi karangan. Terus kuring nurutan ala kang Yusef, lempang ka dapur, ka tengah imah, ngagidig kas tepas. Kitu jeung kitu we bulak-balik meureung meunang tujuh rit mah, can keneh katewak eta inspirasi teh. Teras emut ka Saini KM. Saurna, anjeunamah pami bade ngarang, sok mencrongkeun sareng nyeuseup kembang ros beureum. Teu kalekeg kuring nurutan, ngan palebah kembang ros na euweuh.Ku kuring diganti ku kembang imitasi nu nyampak, kembang ros palastik pulas beureum sepa.Ku kuring diteuteup leleb naker terus lalaunan diseuseup jero pisan. Goblog!!! Tibatan meunang inspirasi kalahkah beresin terus-terusan da puguh kembang palastik bulukan pinuh ku kebul. Kuring pernah maca, mun cara-cara ngarangna Putu Wijaya praktis pisan, Anjeuna ngamimitian karangan, ku naon wae nu aya, nu karasa, nu kapanggih, nu katinggali. Dina tembok aya cacak keur gancet, tret ku kuring ditulis, saterusna paralak jadi opat paragrap. Ngan satutas dibaca deui, naha jadi karanagan jorang. Ah moal baleg diteruskeun oge diajar nyieun carponpis peuting ayeunamah. Mending sare wae. Ke dina ngimpi, urang tumaros ka pangarang panutan uing, pangersa bapa Hidayat Suryalaga.****


text:
Taun Gajah
Taun Gajah (عام الفيل `Âm al-Fîl) diperkirakeun dina 570 M sarta dicaritakeun dina sajarah Muslim minangka taun nu sarua jeung taun kalahiran Nabi Muhammad.[1] Dingaranan kitu teh nujul kana hiji kajadian nu aya di Mekah, nalika Abrohah, pupuhu Kristen[2] di prinsipalitas Saba' (Yaman), nu ngerahkeun baladna pikeun ngancurkeun Kabah kalayan sajumlah gede wadya balad nu nu mawa hiji gajah[3].[4][5] Tapi, eta gajah-gajah teh dihalangan ku panyalindungan "nu teu katempo" di sabudeureun Mekah. Sanajan nu numpakannana milampah (najong, nyurung, nojosan), maranehna henteu meta. Satuluyna, maranehna ngacakan malikkeun eta gajah, bisa, tapi nalika dibalikkeun deui ka arah Mekah, eta gajah dariuk samemeh asup ka Kota Suci Mekah. Sababaraha pamanggihan di Arab Kidul ngusulkeun yen Taun Gajah meureun ayana 569 atawa 568 ti saprak urang Persia ngalengserkeun rejim Abisinia di Yaman kira-kira 570 [5], sok sanajan, ahli sajarah kiwari percaya yen kajadian ieu kajadiannana saeutikna sadekade samemeh kalahiran Nabi Muhammad [6].
Daptar eusi
Tempo oge[édit | édit sumber]
Catetan suku[édit | édit sumber]
- ↑ Hajjah, pg. 73
- ↑ Riwayat sejen nyebutkeun yen manehna teh raja ngora ti Karajaan Aksum atawa minangka Raja Saba'.
- ↑ Sababaraha sumber ngarujuk kana gajah nu jamak, nu tepi ka jumlahna teh aya dalapan
- ↑ Hajjah, pg. 73
- ↑ a b William Montgomery Watt(1974), p.7
- ↑ Esposito (2003). The oxford dictionary of Islam, ISBN 0-19-512558-4, Oxford University Press
Rujukan[édit | édit sumber]
- Hajjah Adil, Amina, "Muhammad", ISCA, Jun 1, 2002, ISBN 1-930409-11-7


text:
Final Pasanggiri Cover Mangle Rumaja 2016 geus digelar 9 Oktober 2016 kamari di...
Pasanggiri Cover Mangle Rumaja 2016 parantos dibuka.
Panitia...
Rada reuwas basa manéhna ‘curhat’ téh. Obrolanana bet...
Gedébagé teu weléh jadi kembang carita. Kitu téh, lantaran ieu...
Béda cai béda tampian. Kitu deui dina urusan politik....
Kemis, 03 Désémber 2015
Lunta jauh, najan ahirna bubuara di lembur deungeun, teu jadi sual. Lantaran, satukebing langit saamparing jagat gé, bumi Alloh. Saha waé gé bisa milih tempat geusan nyorang hirup jeung huripna.
Mémang ilahar deuih patukeur padumukan gé. Nu asalna ti lembur deungeun teu jarang nu milih tatar Jabar jadi pamatuhanana. Kitu deui urang Sunda nu aya di... • Terasanana
Senén, 23 Novémber 2015
Milangkala Manglé ka 58 geus lekasan. Tempatna di Aula Barat Gedung Saté, Jalan Diponegoro Bandung, Sabtu 21 Nopember 2015, kalawan dipiéling pinuh ku rasa sukur ka Gusti Alloh Swt.
Majalah Manglé nu ngadeg taun 21 Nopémber 1957, nepi ka ayeuna terus medal, kalawan midangkeun tulisan-tulisan nu ngandung ajén-inajén kasundaan. Sajanan kiwari... • Terasanana
Manglé Édisi 2552
Teu cukup minterkeun otakna ngatik mah. Nu teu éléh pentingna téh ahlak jeung kalakuanana. Cindekna, ngatik téh kudu jadi cukang lantaran manusa masagi! Ngan, kumaha carana? Prof. Furqon, MA.,Ph.D. Rektor Universitas Pendidikan Indonesia (UPI) nepikeun pamanggihna ka Manglé.
Loba nu percaya geusan nyorang hirup jeung huripna téh, di antarana... • Terasanana
Manglé Édisi 2549
Sahéng warta ngeunaan wajib béla nagara. Cenah, sakur warga nagara Indonésia, nu umurna 30 taun ka handap, baris dilatih militer salila 30 poé. Kitu cék Menhankam Ryamizard Ryacudu.
Puguh wé harénghéng. Sora panuju jeung teu panuju, hoghag sili témpas.
Pikeun jalma nu ti barang gubrag ka dunya, nepi ka tokroh-tokroh, hirup di... • Terasanana
Manglé Édisi 2547
Alloh SWT ngadawuh dina Al Quran nu hartosna kirang langkung: "Yeuh jalma-jalma nu ariman! Naha maranéh hayang dituduhkeun ku Kami balantik nu bisa nyalametkeun maranéh tina siksa nu peurih? (Nyaéta) maranéh ariman ka Alloh ka RosulNa sarta jihad dina jalan Alloh ku harta katut jiwa maranéh. Tah éta téh anu leuwih hadé pikeun... • Terasanana
Manglé Édisi 2548
Agung Suryamal S.;
Pasar bébas ASEAN nu katelah Masyarakat Ekonomi ASEAN (MEA) geus ngadodoho. Atuh nu bébas lar-sup téh lain ukur barang jeung jasa, tapi deuih tanaga profesional, modal, jeung investasi. Kumaha ari tataharna para pangusaha Jawa Barat? Agung Suryamal S., Ketua Umum KADIN Jawa Barat nepikeun pamanggihna ka Manglé.
Mapag persaingan éra... • Terasanana
Manglé Édisi 2549
Taya deui daérah nu bener-bener aman keur barudak. Sakola, pangajian, malah kulawarga, angger pikahariwangeun. Kitu kaayaan kiwari téh? Naha di mana atuh indung nu dipindung, bapa nu ngariksa kulawarga?
Mun mah di leuweung geledegan, atawa di nu hara-haraeun, pantes hariwang mun ngantep barudak sosorangan. Tapi, ieu mah, apan di lembur sorangan, di sakola, di pangajian, di... • Terasanana
Manglé Édisi 2546
Munggah haji misti daria. Kudu titih-rintih tur ati-ati. Kituna téh sangkan satutas na nyumponan ibadah haji, bisa ngahontal tujuan, jadi haji mabrur. Saterusna, mangpaat keur dirina, ogé pihak séjén, ka asup bisa nyeungitan lemah cai.
***
Dina panineungan mangsa baheula, seungitna hiji lembur, lantaran aya Pa Haji. Nu ngajak ngaji, nu ngawurukan, nu... • Terasanana
Kemis, 29 Oktober 2015
Dina Miéling Milangkala ka-58 Majalah Manglé (21 Novémber 1957 - 21 Novémber 2015), baris diayakeun Pasanggiri Nulis Carita Lucu keur sakumna mitra Manglé sadaya.
Pasaratanana :
1. Nu ditulis kudu karya asli, lain tarjamahan atawa meunang nyarungsum , sarta tacan kungsi
dimuat dina media citak mana baé.
2. Panjangna naskah maksimal 4.000 tepi ka... • Terasanana
Rebo, 21 Oktober 2015
Gek kuring diuk dina jukut sisi jalan satapak, ngareureuhkeun kacape. Taktak asa semplak pira oge nangung kalapa jeung gula kawung anu teu sabaraha piduiteunana. Awak anu pinuh ku kesang digeberan ku dudukuy. Kuring nangung kalapa jeung gula kawung jualeun ka Bintang harita teh. Ti lembur sok indit isuk keneh, mapay jalan satapak ari nepina paling gancang wanci lohor. Kawas wanci harita, keur... • Terasanana
Ahad, 18 Oktober 2015
Dimana wae ayanana, keur urang Sunda mah asa deukeut. Sok sanajan ceuk paribasa beda sumur beda tampian, tapi ari dina katuangan mah, angger menu Sunda. Kituna teh, saperti urang Sunda nu daramel di Kuwait.
Loba kumpul ahirna jadi loba baraya. Kitu nu kasaksian urang Sunda Kuwait (PPK) waktu mieling ganti taun anyar Hijriyah 1437 H nu diayakeun di Tower Kuwait. Sanajan jauh ti lemburna tatar... • Terasanana
Ahad, 18 Oktober 2015
Taun 2015, alhamdulillah Majalah Mangle kabiruyungan kenging pangdeudeul Anugerah Budaya Kota Bandung, 13 Oktober 2015 di Ruang Bale Pasundan, Kantor Perwakilan Bank Indonesia. Mangle nu geus nincak 58 taun, lian ti tujuanna keur ngamumule basa Sunda, oge keur ngalarapkeun amanah sakumna urang Sunda ngalangkungan rumusan Perda No. 14 Taun 2014 ngeunaan kawajiban ngamumule basa daerah di... • Terasanana
Ahad, 27 Séptémber 2015
Duta Besar Republik Indonesia keur Kuwait, Tatang Budi Utama Razak teu weleh ngarojong kana mekarna budaya Sunda. Kituna teh, sakumaha kasaksian, waktu silaturahmi pangurus Paguyuban Pasundan Kuwait (PPK) ka pihak Dubes RI Kuwait.
Tina hasil silaturrahmi, Pa Dubes nu memang teureuh Ciamis, ngarojong sababaraha kagiatan PPK nu patali sareng budaya. Di antarana wae mere alat-alat rampak... • Terasanana
Manglé Édisi 2544
“Innnalillahi wa inalillahi.....”
“Saha nu maot, Mang?”
“Hih, Alo mah bangun anu kakara baé ngobrol jeung Mamang.”
“Ari kitu, kumaha, Mang?”
“Ieu mah Innalillahi tanda kamusibahan, Lo.”
“Oh, saha nu kamusibahan, Mang?”
“Dulur-dulur urang nu keur ngalaksanakan ibadah haji kapan,... • Terasanana
Manglé Édisi 2544
Bulan Agustus kamari digelar kagiatan “Pelatihan & Pembekalan” keur para anggota Mitra Rumaja angkatan I. Kagiatan rutin ieu digelar sabulan tilu kali, aya 8 materi anu ditepikeun keur para Mitra Rumaja diantarana: Entrepreneur anu ngaguar ngeunaan peluang jeung mekarkeun kawirausahaan keur para rumaja. Materi ieu ditepikeun ku Teh Mayang Arum Sunda, Nulis dina Basa Sunda,... • Terasanana


text:
Balik dugem ti diskotik, sato-sato ngarariung. Katenjo maranehna jiga geus balik perang wae.
“Kapok uing mah euy, geuning teu ngeunah dugem teh. Eta musik ajeb-ajeb matak katorekan kana ceuli!”, ceuk kelinci ngararasakeun ceulina nu dungdeng keneh.
“Mending keneh maneh, uing mah bororaah bisa joged. Hayoh we cungcet-cingcet sieun katincak ku nu keur ajojing!”, ceuk sireum, bari awakna pias.
“Komo uing mah, hayoh we diusir satpam. Di cenah meakkeun tempat!”, ceuk gajah jeung Kuda Nil.
“Kuring mah geleuh ku lagu disco mixna. Cik atuh tong nyindiran uing wae euy...mani keong racun lagu teh! Padahal kuring mah apan resepna musik disko ti DJ Tiesto atawa DJ Deep Dish!” ceuk Keong Racun nafsu.
“Ah, dikumaha oge maraneh mah bisa ngasaan ka jero diskotik. Uing mah karek nepi na lawang ne geus nutup manten! Padahal indit ti imah minggu kamari”, ceuk Kuya bangun nu handeueul.
“Waduuuuh, sarua euy. Eta mah uing kuat ka error yeuh kulit. Eta lampu disko gunti-ganti wae warna!”, ceuk londok, nu awakna ayeuna ngadadak jiga katumbiri. (Ning – Baraya Banyolan Sunda – Malaysia – Majalah Cakakak)
dongeng basa sunda nu lucu pisant banget gokil bodor
JADI SAPULUH LAMBAR
Balik sakola Ocad manggih dompet di jajalaneun ka imahna. Ku Ocad dicokot. Ku lantaran Ocad mah budak jujur, eta dompet teh dianteurkeun ka nu bogana. Kebeneran deuih di jerona aya KTP. Singhoreng, eta teh dompet Pa Haji Abdul, tetanggana. Nya dompet teh dianteurkeun we ka Pa Haji Abdul.
“Pa Haji, ieu dompet Pa Haji sanes?” ceuk Ocad bari mikeun dompet.
“Enya, puguh Pa Haji teh leungit dompet. Ti mana kapanggihna ku Ocad?”
“Itu, di handapeun tangkal cengkeh, payuneun bumi Mang Didin,” tembal Ocad.
Dompet ditampanan ku Pa Haji Abdul. Dibuka, eweuh nu leungit. Duitna aya keneh, saratus rebu.
“Euweuh nu leungit. Ngan naha nya, da tadina mah duit Pa Haji teh seratus rebu salambar, ayeuna bet jadi sepuluh rebuan sapuluh lembar?” ceuk Pa Haji Abdul bari kerung.
“Ku abdi dilironkeun Pa Haji. Atuda kamari oge abdi mendakan dompet, dipasihkeun ka nu kagunganana, abdi teu janten kenging peresenan. Ari alesanana teh teu aya artos receh cenah,” tembal Ocad kalem (Taufik Faturorahman – Majalah Cakakak)
dongeng basa sunda nu lucu pisant banget gokil bodor


text:
Teu sabar ngadagoan jam dalapan. Ti mangkukna keneh geus ngajak babaturan lalajo babarengan.
“Aya keneh kitu sandiwara Sunda teh?” ceuk Kang Aom semu keom.
“Di Rumentang Siang, malem Minggu,” tembal kuring.
“Moal ah, geus boga jangji…”
“Acara keluarga nya?”
“… jeung Meti.” Bari ngiceup kituna teh.
Tuluy ngabelengeh, jiga munding keur ngagayem. Emh, eta si akang, boga beungeut kawas kedok bakal ge, bisa we ngajakan ulin jeung nu mencrang.
Ngajakan Deni nya kitu deui. “Pamajikan datang ti lembur,” cenah. Enya ge pada-pada urang Sunda, asa beda Deni jeung Kang Aom teh. Ari nu hiji tipeu salaki satia, nu hiji deui mah, duka tah… Tapi da ketang, euweuh hubunganana antara lalaki Sunda jeung karakter satia atawa henteu.
Satadina mah ukur heureuy ngajakan Lis teh. Minggu ieu manehna giliran asup beurang, ti jam dua belas tepi ka jam dalapan peuting. Teu geulis-geulis teuing, tapi manis. Kulitna beresih, buukna dicet semu beureum, tur eta panonna cureuleuk. Pangpangna mah sorana mani halimpu. Komo mun keur maging ka saha wae nu dituju: “Kanggo ka bagian redaksi, aya telepon dina line hiji,” cenah, teu beda jeung sora di supermarket.
Can aya sabulan Lis teh gawe di ieu kantor, di bagian front office. Cenah mah geus boga salaki tur budak hiji. Ngan aya beja, cenah rumah tanggana keur aya masalah. Wallahualam, da can kungsi nanya soal eta.
“Urang malem Mingguan yu?” cek kuring kamari, bari jongjon leumpang ka luar. Teu ngarep-ngarep. Paling oge diwalon ku imut.
“Hayu. Ka mana?”
Reg we.
Enyaan ieu teh? Teu salah denge?
Kuring ngalieuk.
Panon cureuleuk teh neuteup mani anteb. Nyeh imut. Leuh, enya, ku manis biwir nu imut teh. Apel cina lah.
“Lalajo sandiwara Sunda, kersa teu?”
“Dupi sandiwara Sunda teh naon kitu Pa?”
Euleuh eta geura. Dasar budak ngora, najan geus boga budak ge. Sabaraha kitu umurna teh? Aya 23? Emh, enya meureun, masa kajayaan sandiwara Sunda teh geus pareum lila. Nya kitu deui meureun masa kajayaan kuring? Asa cikeneh ngora keneh. Ayeuna mah pada nyarebut teh lain “A” atawa “Kang”, tapi “Pa”.
“Tingali we geura enjing wengi.”
“Hoyong Pa.”
“Leres?”
Nyeh deui imut. “Moal aya nu bendu?”
Kakara harita mah ngabarakatak. Ras inget ka jaman sapuluh atawa lima welas taun ka tukang, mun ngajak kenalan teh kitu jawabanana. Nanya, tapi teu merelukeun jawaban. Kaasup retoris kitu nya. Kalimah kitu teh teu kudu dijawab, da samalah mah bisa dihartikeun satuju. Nguatkeun kekecapan nu ti heula tea: hayu, ka mana? Teu, teu kudu ngajawab “moal”, lantaran bisa jadi malah ngaruksak suasana.
“Malem Minggu jam dalapan, nya?”
“Oke, Pa.”
Enyaan, teu sabar ngadagoan Saptu peuting jam dalapan. Kacipta duaan lalajo di gedong anu poek, bari pacekel-cekel leungeun. Jiga keur ngora. Teu nanaon meureun nya, angen-angen pecat sawed, najan umur geus meh tunggang gunung.
Meunang beja aya sandiwara Sunda teh ti Dian. Manehna apal da dibejaan ku Kang Moel, kuncen gedong kasenian Rumentang Siang tea. Ngan hanjakal Dian ge teu bisa lalajo. Aya kasibukan pikeun persiapan acara LBSS, cenah.
Ku kabeneran, lalakonna teh Sangkuriang Kabeurangan. Karesep kuring baheula. Ras inget ka jaman harita, taun mimiti dalapan puluhan. Kuring kakara kelas dua SMP. Harita geus dua minggu leuwih aya rombongan sandiwara anu minton di lembur kuring, hiji desa anu saenyana mah asup Jawa Tengah, kira-kira 25 km ti wates jeung Jawa Barat, tapi masarakat sapopoena nyarita ku basa Sunda.
Peuting harita rombongan mintonkeun lalakon Sangkuriang Kabeurangan. Ku lantaran geus lila didago-dago, atuh nu lalajo ngabrul. Kuring ngahaja datang ti sore keneh, ngarah meunang tempat di hareup.
Nu lalajo sarurak eak-eakan basa Miss Titin, minangka sripanggungna, kaluar. Aeh, da di panggung mah lain Miss Titin. Make siger pulas emas dina rambutna, susumping dina cepilna, jeung gelang bahu dina puhu leungeunna, Miss Titin teh estuning ngaleungit, ngajanggelek jadi putri Dayang Sumbi.
Hate ngageter basa neuteup Nyi Dayang Sumbi.
Ngagolak malahan mah.
Hayang pisan jleng ka panggung, ngarah kuring anu jadi Sangkuriangna.
Isukna, wanci carangcang tihang, kuring buru-buru mawa anduk jeung gayung nu dieusian sabun, sikat, jeung odol, indit ka Cidadap. Leumpang gancang dina gang, tuluy bras ka jalan satapak. Ti dinya mapay galengan sawah, memeh tepi ka walungan.
Di palebah wetan, cahaya sumirat ngagembat di beulah katuhu Gunung Slamet, dipapaes ku sesa-sesa bentang peuting tadi, nu can kaburu ngaleungit tina lambar langit.
Walungan Cidadap teh ngamalir ti Gunung Baribis nu ngujur di beulah kulon, ti kidul ka kaler. Hejo poek, dilataran ku langit semu kulawu. Jiga parawan nu weleh tibra dina endahna alam pangimpian. Di beulah wetan, Cidadap ngamuara ka Ciraja, tuluy ka Cipamali.
Walungan teh kira-kira genep meter. Mun keur usum hujan, caina tarik pisan. Komo mun keur caah, euweuh nu wani meuntas cai nu ngagalura. Tapi mun usum halodo kawas harita, walungan saat. Caina ukur sagede curuk. Kari batu-batu we jeung karikil. Najan kitu, walungan teh penting pisan pikeun urang lembur mah. Mun sumur-sumur di imah geus saat, geus cunduk waktuna ngandelkeun Cidadap. Urang lembur nyarieun sumur di sapanjang walungan. Jerona aya kana sameterna, dikurilingan ku batu-batu. Aya oge nu ditambahan ku daun kalapa.
Kuring mandi dina sumur deukeut cadas. Sakumaha umumna lalaki, mandi teh dilaan sagalana. Da geus biasa, jeung deui teu kudu era sagala. Awewe ge sawareh mah aya nu mandi buligir. Tapi aya oge anu disamping nuruban awak nepi ka dadana.
Kitu pamandangan sapopoena teh. Tur biasana ge kuring teu paduli.
Ngan harita, basa geus dibaju tur rek balik ka imah, kuring kasima basa ngalieuk ka katuhu.
Dina sumur cadas, kasampak aya awewe keur mandi buligir. Nyiuk cai bari cingogo, tuluy lalaunan disiramkeun kana buukna nu ngarumbay nepi ka tonggong. Caina sawareh nyuruluk maseuhan taktak, kana leungeun, tuluy nyarakclakan kana cangkeng jeung pingping buligir. Buuk hideung ngarumbay jeung kulit koneng umyang, kakara harita kuring manggihan. Moal aya awewe lembur nu buuk jeung pakulitanana jiga kitu. Awewe di lembur kuring mah buukna lolobana semu beureum, parondok, tur ngahaja dijieun galing model harita. Kulitna karereana soklat, malah mah loba nu semu hideung.
Basa eta awewe rada ngalieuk, moal salah deui.
Dayang Sumbi. Aeh, Miss Titin.
Eta pamandangan teh teu kapopohokeun tepi ka kiwari.
Ti saprak harita, unggal peuting kuring lalajo sandiwara. Pangpangna mah hayang panggih jeung nu geulis, najan manehna mah di panggung, ari kuring cukup lalajo bareng jeung batur. Da mun hayang leuwih ti kitu mah asa ngajul bentang ku asiwung.
Ma’lum kuring teh budak bau jaringao keneh. Can boga kawani ngadeukeutan.
Hanjakal, ngan sabulan rombongan sandiwara teh. Geus lekasan minton di lembur kuring, rombongan teh indit, teuing ka mana.
Les we. Karasa aya nu leungit satutuluyna. Ka mana nya ari Miss Titin? Tepi ka ayeuna, aya kana dua puluh taun, euweuh bejana.
Kuring nuluykeun sakola ka Jogja, tuluy gawe di Surabaya. Kungsi ka Makassar, Batam, Balikpapan, jeung Jakarta. Tah, basa datang ka Bandung, bet asa muncang labuh ka puhu, kebo mulih pakandangan. Asa balik ka lembur sorangan, boh lantaran basana boh kasenianana.
Hanjakal neangan Nyi Sumbi teh weleh teu kapanggih.
Kungsi dua kali lalajo teater Sunda. Tapi beda pisan jeung sandiwara Sunda. Ari teater mah apan make naskah, tur caritana lolobana ngeunaan kaayaan kiwari. Kitu deui blokingna beda pisan. Teu kudu make layar anu digambaran ku rupa-rupa pamandangan atawa korsi nu dipapaesan minangka singgasana.
Harita nu lalajo geus ngantay memeh panto gedong kasenian dibuka. Kuring milu ngantay, sanggeus meuli tiket sapuluh rebuan. Emh, pikareueuseun. Komo nu lalajo rereana barudak ngora. Jigana barudak SMA jeung mahasiswa. Sihoreng loba keneh anu micinta kana kasenian sorangan. Aya eta ge hiji-dua anu pating caletrek kana hape, atawa pating cikikik sorangan, basa teater keur maen. Tapi nya teu nanaon. Nu penting mah korsi di jero gedong teh meh pinuh ku nu lalajo.
Kungsi deui lalajo wayang di gedong YPK, sarua pinuh ku nu lalajo.
Kitu deui basa lalajo reog di festival Jalan Braga.
Ceuk saha urang Sunda teu micinta kasenian Sunda?
**
NGAN hanjakal pisan, Saptu jam tujuh, Lis ngabejaan teu bisa maturan. “Bade ka BSM sareng pun raka,” cenah.
Sawios.
Jam dalapan kurang lima menit, kuring sorangan leumpang mapay jalan di Kosambi.
Patalimarga ngarayap. Jelema lalar-liwat. Ka marana nya? Ka gedong Rumentang Siang kitu? Ras inget kana abrulan urang lembur nu rek lalajo sandiwara Sunda harita.
Bus ka Jalan Baranang Siang. Karasa rada tiiseun. Jalan barecek, urut hujan pasosore. Di sisi jalan mah angger caraang ku nu daragang. Ras inget deui, harita ge di lembur, mun aya pintonan, sapanjang jalan baranang ku patromak nu daragang.
Reg di hareupeun Rumentang Siang.
Olohok.
Ukur aya jelema tiluan keur ngarobrol deukeut panto. Euweuh nu ngantay meuli karcis. Asa-asa basa ngaliwatan gapura ge. Teu kadenge sora nanaon ti jero gedong. Jempling.
“Punten, dupi acara sandiwara teh janten?” kuring nanya ka nu tiluan.
“Mangga Pa, teras we kalebet,” ceuk salah saurang.
Geus maen kitu? Gerentes teh.
Bus ka gedong.
Kuring ngajanteng sawatara jongjongan mah. Asa abus teuing ka gedong naon. Lampu remeng-remeng. Korsi-korsi karosong. Ngan aya genep atawa tujuh urang di korsi hareup. Teuing nu rek lalajo atawa warga grup sandiwara nu rek minton tea.
Gek diuk di tengah. Aya sababaraha urang nu ngareret ka kuring.
Lieuk kuring ka tukang. Kasampak arasup opatan barudak ngora, lalaki dua awewe dua. Jigana SMA keneh, atawa mahasiswa tingkat hiji. Tapi teu lila, kalaluar deui.
Di hareup, kadenge sora rebab, tapi kadengena pales. Sababaraha urang ting cikikik nyeungseurikeun. Enya meureun, maranehna teh warga grup sandiwara tea.
“Geus jam dalapan euy,” ceuk salah saurang.
“Sok der ah,” tembal nu sejenna.
Jam dalapan leuwih dalapan menit, jol hiji awewe di tengah panggung. Rada lintuh, jiga geus tengah tuwuh. Wedakna bodas ngeplak. Dikabaya hejo transparan, ngalapis baju bodas leungeun panjang. Jrut ngadeukeutan para nayaga nu masih keneh ngajaran gamelan. Can katingali tereh prung.
Di jero panggung, di satukangeun layar, kadenge sora barudak lalumpatan.
Jam dalapan leuwih dua puluh dua, kakara prung sandiwara teh, dibuka ku kawih nu dihaleuangkeun ku awewe nu dikabaya hejo tea. Kuring ngitung dina jero hate, teu leuwih 16 urang nu lalajo, kaasup lalaki tiluan nu tadi ngarobrol di luar gedong jeung barudak leutik nu kakara arabus ti panto gigir. Jigana mah barudak nu tadi lalumpatan di panggung.
Basa Dayang Sumbi muncul na panggung, najan tangtu lain Miss Titin eta mah, kuring asa ngalayang teuing ka jaman iraha. Jaman legenda, mangsa keur kuring leutik, jeung waktu ayeuna asa patutumpuk teu puguh. Sono ka nu geulis jungjunan ati. Tapi bet angger teu kahontal.
Sora kacapi nu ngagelik maturan Dayang Sumbi nu keur ninun asa ngageuri kana hate.
Tuh tingali, Dayang Sumbi teh angger geulis kawanti-wanti, teu robah najan ngaliwatan rebuan jaman. Tapi naha urang sorangan nu kacida kejemna ka nu geulis?
Kuring lir ngadawang ngabangbang areuy. Waas pacampur jeung sedih.
Panon karasa panas. Tetenjoan asa aya nu ngahalangan.
Deudeuh teuing, Eulis, deudeuh sandiwara Sunda. Geus cunduk kitu kana waktuna?
Clak, cipanon ngeclak tina pipi kana leungeun.
***
Bandung, 30 Mei 2007
(Dimuat dina majalah Mangle No. 2145, 29 Nop-5 Desember 2007)


text:
Déndrokronologi
Déndrokronologi atawa pananggalan cingcin tangkal nya éta métodeu pananggalan ilmiah dumasar kana analisis pola cingcin tangkal. Téhnik ieu mitembeyan dikembangkeun awal abad ka-20 ku A. E. Douglass, nu ngadegkeun Laboratorium Panalungtikan Cingcin Tangkal di Universitas Arizona. Téhnik pananggalan ieu bisa méré umur dina taun kalénder pikeun kai.
Daptar eusi
Pamuka[édit | édit sumber]
Sacara basajan, tatangkalan di wewengkon nu hawana sedeng numuwuhkeun hiji cingcin tumuwuh unggal taun. Tatangkalan numuwuhkeun cingcin taunan nu pasipatanana béda-béda gumantung cuaca, hujan, hawa, jsb. dina masing-masing periodena. Variasi ieu bisa dipaké pikeun mikanyaho variasi cuaca mangsa ka tukang. Sapanjang hirupna éta tatangkalan, catetan taunan atawa pola cingcin kabentuk kalawan ngagambarkeun kaayaan cuaca di mana éta tangkal hirup. Kalembaban nu cukup jeung usum tumuwuh nu lila bakal ngahasilkeun cingcin nu lébar, sedengkeun mangsa halodo bakal ngahasilkeun cingcin nu heureut. Tatangkalan di wewengkon nu sarua bakal némbongkeun pola nu sarua dina mangsa nu sarua. Tina pola cingcin tangkal ieu tina tatangkalan nu umurna lila, bisa ngahasilkeun kronologi. Lajeng urang bisa ngabandingkeun kai ti struktur heubeul atawa kuna kana kronologi nu geus jadi cecepengan urang, nyocogkeun pola cingcinna (hiji téhnik nu disebut pananggalan silang (cross-dating), sarta nangtukeun sacara jétu umur kai nu dipaké ku nu ngawangun jaman baheula.
Dadaran[édit | édit sumber]
Karya munggaran nu museur kana ngukur lébar cingcin tangkal - gampang ngukurna jeung bisa dipatalikeun jeung paraméter iklim. Mun dina ukuran taunan tumuwuhna tatangkalan, aya ogé tapak séjén, utamana maximum latewood density is generally found to be a better proxy for temperature than ring width. It is, however, harder to measure.
Recently, the established connection between tree rings and climate appears to be breaking down. Briffa et al report in Nature, 1998:
- During the second half of the twentieth century, the decadal-scale trends in wood density and summer temperatures have increasingly diverged as wood density has progressively fallen. The cause of this increasing insensitivity of wood density to temperature changes is not known... [1].
Laboratory analysis of timber core samples measures the width of annual rings. By taking samples from different sites and different strata within a particular region, researchers can build a comprehensive historical sequence that becomes a part of the scientific record; for example, ancient timbers found in buildings can be dated to give an indication of when the source tree was alive and growing, setting an upper limit on the age of the wood. Some trees are more suitable than others for this type of analysis. Likewise, in areas where trees grew in marginal conditions such as aridity or semi-aridity, the techniques of dendrochronology are more consistent than in humid areas. These tools have been important in archaeological dating of timbers of the cliff dwellings of Native Americans in the arid Southwest.
Ajén Ilmiah[édit | édit sumber]
Mangpaat utama déndrokronologi nyaéta dina studi cuaca pikeun ngarékonstruksi variasi hawa mangsa nu geus ka tulkang. Tempo ogé catetan hawa mangsa saréwu taun ka tukang.
Kauntungan déndrokronologi nyaéta yén pananggalanana akurat sahingga bisa dipaké salaku kalibrasi. Pinus bristlecone nu umurna panjang sarta tumuwuhna alon, sok dipaké pikeun tujuan ieu, migunakeun spésimén nu hirup kénéh sarta nu geus paéh, nepi ka bisa kalacak pola cingcinna réwuan taun ka tukang. Pikeun tujuan pananggalan, di sababaraha wewengkon bisa némbongkeun runtuyan nepi ka sapuluh réwu taun.
najan kitu, para ahli déndrokronologi nyanghareupan sababaraha masalah, di antarana ayana spésiés sireum nu nyayang na tangkal sahingga ngaruksak struktur cingcinna.


text:
Paris adalah ibu kota Perancis . itu dikenal sebagai kota cahaya karena keindahannya . ini adalah tempat untuk menikmati makanan besar , seni yang besar , dan bangunan besar . itu juga tempat untuk duduk kembali dan menikmati hidup di sebuah kafe pinggir jalan .1
paris nyaéta puseur dayeuh Perancis. éta dipikawanoh minangka dayeuh cahya alatan keindahannya. ieu téh tempat pikeun ngarasakeun kadaharan badag , seni anu badag , sarta wangunan badag. éta ogé tempat pikeun diuk balik sarta ngarasakeun hirup di hiji kafe sisi jalan.
menara eiffel nyaéta tengara pangalusna di paris. Frace diwangun berenda , menara beusi ieu pikeun adil paris dunya warsih 1889. wajar dipihormat revolusi Perancis anu dimimitian di paris 100 warsih. menara Eiffle naék ampir 1000 suku ( 300 méter ). elevator nyokot Vitors ka luhur. dina waktu éta diwangun , menara nyaéta stucture pangluhurna di dunya. menara ieu dinamai perancangnya, Gustave Eiffle.
fitur séjén intereseting ti paris nyaéta seine walungan. anu seine walungan leumpang sanajan paris sarta dipotong jadi dua. bagian ti paris di sisi kalér walungan disebut tepi katuhu. bagian di sisi kidul disebut tepi kénca
aya loba pikeun nempo di paris. Anjeun bisa berjalan-jalan champs - eleysees. rubak , tilu berjajar boulevard ieu téh salah sahiji jalan pangkacelukna di dunya
di salah sahiji tungtung champs - eleysees di arc de triomphe ( lengkungan kameunang ). Monumen ieu diwangun pikeun ngahormatan kameunang Perancis kaisar napoleon i. di tungtung séjén nyaéta tempat de la concorde ( pasagi katengtreman ) kalawan cai mancur sarta patung-patung anu badag
di tengah paris , aya hiji karaton kolot: louvre anu geus jadi salah sahiji musieum badag dunya , leonardo da vinci lukisan anu kaceluk, mona lisa , bisa kapanggih di musieum ieu. lamun Anjeun resep lukisan impresionis ku Perancis , pastikan pikeun ngadatangan musee d' orsay. musieum ieu dipaké pikeun jadi stasiun radioad


text:
Wilujeng sumping ka Hawai Islands. Kauai nyaéta kaopat utama Hawai Islands. Ogé kawanoh salaku "Taman Island" alatan végetasi tropis anak loba pisan, aya kira-kira 105 mil (170 km) kulon Oahu jeung ngan wétaneun Niihau leutik.
tetempoan kualitas luhur Ieu reproduces sadaya pulo jeung HD textures photoreal jeung sababaraha wangunan 3D
Kauai sorangan hiji pulo matak jeung cliffs towering sarta canyons jero. Anjeun bakal ngarasa kawas ngalayang dina kartu pos a.
informasi tambahan bisa kapanggih dina anjeun "menu Mimitian -> Tambah-ons Rikoooo -> The Hawai Islands - Kauai FSX & P3D"
instalasi ieu 100% otomatis ku Rikoooo, Configurator bakal nanganan keur Anjeun ngadaptar jeung aktivasina tina tetempoan di hiber simulator. Lamun uninstalling, installer bakal mulangkeun Konfigurasi Anjeun asalna.
Awas file badag 422 MB, Eta disarankeun pikeun ngagunakeun download akselerator software pikeun ngareureuhkeun jeung neruskeun di titik ditewak boga no kejutan (misalna FlashGet).
Penting, kumaha carana make tetempoan kitu? Mimiti hiber Anjeun ti "Kaukai" (PHBK) Basa militer bisa dituliskeun dina seleksi titik awal pikeun FSX / P3D:
Tapi anjeun oge bisa ngamimitian ti utama bandara Lihue (PHLI) Di sisi wétan anak, atawa duanana bandara swasta Princeville (HI-01) Dina sumpah palapa kalér jeung Port Allen (Pak) Kidul.


text:
Penyelenggara telah pertimbangkan semua keinginan tetapi jika diikuti akan membuat peserta lainnya bimbang juga menghadapi sistem yang tidak konsisten tersbut.
DAFTAR PESERTA
2. Elfiando Firmansyah LU 14 Pa asal KTC Jakarta
3. Erika Manalu KU 12 Pi asal Sportama Jakarta
4. Marcus Del Rosario KU 12 Pa asal Sportama Jakarta
5. Miquel Louis Del Rosario KU 14 Pa asal Sportama Jakarta
6. Jose Nicholas Cane KU 16 Pa asal Sportama Jakarta
7. Mihir Deswani KU 10 Pa asal Jakarta
8. Anindya Satria KU 14 Pa asal Jakarta
9. Danisa Amalia Erriad KU 14 Pi asal YBTA Jakarta
10. Tiffany Ng KU 14 Pi asal Jakarta
11. Ryan Ng KU 16 Pa asal Jakarta
12. Alexandros Takvorian KU 12 Pa asal Sportama Jakarta
13. Jeanette Angela Hartono KU 10 Pi asal Bandung
14. Priska Madelyn Nugroho KU 10 Pi asal KTC Jakarta
15. Amarif Abimanyu KU 14 Pa asal Jakarta
16. Priyank Soni KU 16 Pa asal Jakarta
17. Akbar Hidayat KU 14 Pa asal Jakarta
18. Nabila Putri Naomiva KU 12 Pi asal Bogor
19. Kenneth Legacy KU 12 Pa asal JITA Jakarta
20. M. Kevindra Putra Harimurti KU 12 Pa asal JITA Jakarta
21. Abdul Kadir KU 12 Pa asal JITA Jakarta
22. Haditio Rasyid Haqi KU 14 Pa asal YBTA Jakarta
23. M. Aldi Kurniawan KU 14 Pa asal Cibubur Jakarta
25. Walter Wondo Wijono KU 10 Pa asal Jakarta
26. Gita Maharsi Kusumawardhani KU 10 Pi asal Jakarta
29. Connor Christopher Nelson KU 12 Pa asal Jakarta
30. Alessandro Favia Law KU 10 Pa asal JITA Jakarta
42. Shamira Azzahra KU 14 Pi asal Jakarta
44. Anthony Widjaja KU 14 Pa asal Jakarta
47. Kevin Samm Xavier KU 14 Pa asal Jakarta
48. Fikri Luthfi KU 14 Pa asal Karawang
49. Rifky Sukma Ramadhan KU 10 Pa asal JITA Jakarta (Bogor)
50. Jeremy Yasin KU 14 Pa asal JITA Jakarta
51. Jerall Yasin KU 12 Pa asal JITA Jakarta
52. Alqadrian Shangsapurba KU 18 Pa asal Bogor\
53. Rafi Raditya KU 12 Pa asal Cibubur Jakarta
54. Axel Setawidjaja KU 10 Pa asal Cibubur Jakarta
55. Nisrina Indira Afifah KU 12 Pi asal Kiddys Club Depok
56. Rasyfatus Shada KU 14 Pa asal Prabumulih Sumsel
57. Chairunnisa Lubis KU 14 Pi asal YBTA Jakarta
58. Giovanni G Tatuh KU 14 Pa asal Manado
59. Lukman Fitrahsaeri KU 16 Pa asal Jakarta
60. Barisa Abidin KU 18 Pa asal Jakarta
61. Kenneth Ng KU 18 Pa asal Jakarta
62. Panji Untung Setiawan KU 16 Pa asal Jakarta
63. Nizar Gunawan P KU 10 Pa asal Jakarta
81. Angelique Soegiarto KU 12 Pi asal Jakarta
82. Harrison Soegiarto KU 14 Pa asal Jakarta
83. Andrew Franklin Hotama KU 18 Pa asal Jakarta
84. Enrique Garcia KU 16 asal Jakarta
85. Diego Garcia KU14 asal Jakarta
84. M.Adil Aziz Lubis KU 16 Pa asal Pematang Siantar
85. Fitriani Sabatini KU 14 Pi asal Jakarta
86. Fitriana Sabrina KU 14 Pi asal Jakarta
87. Matthew Nahor KU 12 Pa asal BNTP Jakarta
88.Anna Kawengian KU 12 Pi asal BNTP Manado
89. Afifah Utami Ku 14 Pi asal BNTP Jakarta
90. Moh. Wira Utama KU 16 Pa asal BNTP Jakarta
91. Sharon Cornelia Watupongoh KU 16 Pi asal BNTP Manado
92. M. Rezky Jabir KU 16 Pa asal Makassar
93. Naufal Hamid KU 16 Pa asal Makassar
94. Moh. Azwar Haslip KU 16 Pa asal Makassar
95. Theo Bechet KU 10 Pa asal Jakarta
96. Bryan Jakobus KU 16 Pa asal Jakarta
97. M. Nurega KU 12 Pa asal Jakarta
98. Dito KU 14 Pa asal Jakarta
99. Joel Andrew Soerjadi KU 12 Pa asal Jakarta
100. Alexander Ethien KU 10 Pa asal JITA Jakarta


text:
Nagara Galih Pakuan kaceluk nagara ma’mur,
kawéntar murah sandang murah pangan.
Rajana anu wijaksana sarta adil palamarta,
kakasihna Sang Permana di Kusuma.
Kagungan dua praméswari,
anu sepuh jenengananaNaganingrum,
anu anom Déwi Pangrenyep jenenganana.
Hanjakal, Sang Raja teu acan kagungan putra,
sanaos teu kendat neneda ka Nu Kawasa.
nanging weléh teu acan dikabul baé.
Sakitu anjeunna kagungan praméswari dua,
ditambih ku pirang-pirang selir gareulis.
Ari ponggawa anu diasih ku Sang Raja,
nyaéta Mama Léngsér nu jadi sesepuh karaton,
jeung hiji mantri anu nelah Arya Kebonan,
kapetengan sareng kapercantenan Sang Raja.
Kacarita hiji poé Sang Pérmana di Kusuma,
nuju kulem dijagi ku paraselir katut parekan.
Sabot kitu torojol Mantri Arya Kebonan,
maksudna rék ngadeuheus ka Kangjeng Raja.
Ningali kaayaan Kangjeng Raja nuju kitu,
ngadeuheusna kandeg, pok baé humandeuar,
“Bener, ngeunah jadi ratu mah,
teu cara aing hirup téh taya kasenangan.
Matak naon, lamun aing jadi raja!”
Éta omongan kadangueun ku Kangjeng Raja;
anjeunna gugah bari nyaur Arya Kebonan.
Nu disaur teu aya pikir rangkepan,
gancang baé ngadeuheusan, cong nyembah,
gék diuk bari tungkul payu¬neun raja.
Dawuhan Raja, “Manéh téh hayang jeneng raja?”
Arya Kebonan ngarasa kagét jeung isin,
teu nyangka omongna kadangueun ku Sang Raja.
Batan bisa nga¬walon mah kalah tambah ngeluk.
Sang Raja ngadawuh deui,
“Omong manéh kadéngé kabéh ku kami.
Lamun enya manéh hayang jeneng raja,
sarta sanggup ngalaksanakeun papancénna,
ku kami rék dicoba. Ayeuna kami rék tapa.
Nagara Galih Pakuan saeusina,
ku kami rék dipasrahkeun.
Tapi inget kudu adil palamarta,
sarta manéh ulah ganggu ka praméswari.
Kumaha manéh sanggup?”
Arya Kebonan ngahuleng sajongjongan,
geus kitu cong nyembah, pok unjukan,
“Nun Gusti, bendu disuhun duka disangga,
abdi Gusti neda sih hapuntenna.
Upami abdi Gusti badé dijantenkeun wawakil Gusti,
kateda kasuhun pisan, ditampi ku asta kalih.”
“Sukur atuh ari sanggup mah,” dawuh Sang Raja,
“Sa¬lila kami tapa, manéh anu ngawakilan,
jeung ayeuna ngaran manéh dilandi,
Radén Galuh Barma Wijaya Kusuma.”
Sanggeus masrahkeun kalungguhanana,
Kangjeng Raja sidakep sinuku tunggal,
les leungit tanpa lebih ilang tanpa karana,
jadi pandita di Gunung Padang,
anu terasna katelah Ajar Sukaresi.
Tapi saurang ogé teu aya anu terang,
yén anjénna téh asal Ratu Galih Pakuan.
Ku margi dina waktu ngaleungitna tadi,
nu nyaho téh ngan duaan baé,
nyaéta Arya Kebonan jeung Mama Léngsér.
Raja anyar, Radén Galuh Barma Wijaya Kusuma,
ujug-ujug pudigdig rasa manéh jadi raja,
teras linggih dina korsi karajaan.
Pok nim¬balan ka Mama Léngsér,
“Hé Léngsér, manéh kudu nakol bendé,
uarkeun ka abdi-abdi yén Kangjeng Raja,
Sang Permana di Kusuma ayeuna anom deui,
nya kami buktina. Lamun manéh kumawani,
nyaritakeun kajadian nu saenyana,
ulah sambat kaniaya, tangtu ditugel jangga.”
Léngsér henteu ngeunah haténa,
tina urut batur sakulah-sakolih,
ayeuna kudu disembah-sembah,
turug-turug sakitu kumalungkungna.
Méméh indit manéhna nyembah,
tapi nyembahna ku suku lain ku leungeun.
“Hé Léngsér, naha nyembah ku suku ka Ratu?”
Walon Léngsér, “Ih, bawaning ku suka haté,
Raja Sepuh anom deui, tur kasép taya bandingna.”
Saur Raja, “Sukur atuh ari atoh mah.”
Gancangna carita, Léngsér nabeuh bendé,
bari awong-awongan di alun-alun,
nguarkeun ka sakabéh abdi-abdi,
yén Sang Raja ayeuna anom deui.
Teu kungsi lila éta béwara geus nerekab,
sumebar ka suklakna ka siklukna.
Abdi-abdi nagara Galih Pakuan percaya.
Wantuning Sang Permana di Kusuma téh,
kaceluk ratu sakti mandraguna.
Ari éta Raja Anyar beuki kumagungan baé.
Kocapkeun dina hiji poé,
dua praméswari ngadeuheusan Sang Raja,
nyarioskeun aranjeunna sami ngimpén,
karagragan bulan kana pangkonan,
tur geus ditorah ku Ajar Sukaresi,
duanana bakal karagungan putra.
Ngadangu piunjuk praméswari kitu,
Sang Raja ngaraos hélok,
tuluy aya karep hayang nyoba-nyoba,
kana wewesén jeung kasaktén Ajar Sukaresi.
Praméswari duanana didangdanan siga bobot,
anu saurang dipiwarang ngandung kawali,
anu saurang deui kedah ngandung bokor emas.
Ajar Sukaresi disaur ti Gunung Padang.
Barang jol ogé Ki Ajar, dipariksa ku Sang Raja.
Saurna, “Coba Ki Ajar sebutkeun,
ieu pawa¬rang nu dua bobot atawa henteu?”
Walon Ki Ajar, “Sumuhun bobot.”
“Ari budakna awéwé atawa lalaki?”
“Sumuhun, putrana téh pameget duanana ogé.”
Sang Raja bendu teu kira-kira.
Bokor jeung kawali dipiwarang ditémbongkeun,
maksudna ngabohongkeun kana piunjuk Ki Ajar.
Bokor emas disépak, ragrag di Pulo Sumatra.
Éta sasakalana nu matak di Sumatra loba emas.
Kawali ogé disépak, ragragna di lebah lembur,
anu nepi ka ayeuna nelah Kawali.
Sang Raja wuwuh benduna, énggal nyabut keris,
di¬tewekkeun ka Ki Ajar, tapi keris kalah ka ngeluk.
Ari Ki Ajar némbongkeun jajaténna,
lelembutanana medal tina ragana,
ragana kantun ngalumbuk tanpa daya.
Bawaning ku palay pupuasan,
ku Sang Raja layon Ki Ajar disépak,
ragragna di Gunung Padang,
salin jinis jadi oray nu nelah Nagawiru.
Kacatur dua praméswari tuluy ngandeg,
patuanganana beuki ageung-beuki ageung.
Sanggeus jangkep salapan bulan,
brol Déwi Pangrenyep babar,
putrana pameget, lucu jeung kasép.
Kakasihna ditelahkeun Aria Banga.
Harita kénéh ngayakeun pésta,
wiréh raraosan Sang Raja lir ka putra pituin,
malah terus digadangkeun mangku kaprabon.
Kira-kira heuleut sabulan,
Sang Raja nyumpingan Naga¬ninrum,
duméh anjeunna ngaraos hémeng,
aya nu bobot sapuluh bulan tacan brol.
Naganingrum kasondong keur nangis baé.
Ku Sang Raja diupahan dilelemu,
malah terus anjeunna ébog,
ébog dina pangkonan Naganingrum,
bari mundut dipundayan, nepi ka kulemna.
Teu kungsi lila Sang Raja ngoréjat gugah,
lantaran ngadangu soara tan katingalan,
pokna, “Hé Raja dolim!
Sampéan geus nyiksa Ki Ajar Sukaresi,
anu teu tuah teu dosa.
Ku sabab éta, tangtu sampéan di ahir
bakal meunang wawalesna.”
Sang Raja ngahuleng ngaraga meneng,
ngémutan cariosan soara tan katingalan.
Awitna Sang Raja nyangka,
yén Naganingrum anu sasauran,
tapi tétéla piunjuk Naganingrum,
yén sora téh jolna tina patuanganana.
Wuwuh hémeng manah Sang Raja.
¬Mariksakeun bongbolongan ka ahli nujum.
Nu dipariksa ngawangsul,
yén Naganingrum putrana sangar,
engkéna matak runtag ka nagara.
Harita kénéh Naganingrum ditundung,
sina ingkah ti jero karaton,
dititah matuh di hulu dayeuh.
Sanggeus kitu Déwi Pangrenyep disaur,
dijangjian ku Sang Raja,
lamun Naganingrum babar,
putrana kudu buru-buru dipalidkeun.
Kacaturkeun barang ngaraos rék babar,
Naganingrum miwarang néang paraji,
tapi unggal indung-beurang padasuwung,
lantaran geus dijangjian ku Déwi Pangrenyep,
kabéh kudu ingkah ulah araya di imah.
Api-api niat rék nulungan,
buru-buru Déwi Pangrenyep ka hulu dayeuh,
sumping ka nu rék babar.
Sasumpingna, énggal Naganingrum diurus,
cepilna duanana dicocokan ku kapas,
ari socana duanana dilampat ku malam,
jeung panangan duanana dibarogod.
Naganingrum kagét, pok sasauran,
“Naha Nyai mana kaniaya teuing.
Ieu Embok teu ngadéngé naon-naon
jeung teu ningal naon-naon.”
“Wayahna Embok,” walon Déwi Pangrenyep,
“Kitu kedahna anu rék babar mah.”
Gancangna carita baé,
Naganingrum geus brol babar,
putrana pameget mulus tur kacida kasépna.
Tali ari-arina diteukteuk ku Déwi Pangrenyep,
orokna diwadahan ku kan¬daga,
sarta diteundeunan endog hayam hiji.
Sanggeus di¬tutup rapet pisan,
kandaga téh dipalidkeun ka Citanduy.
Ari santenna ditenung jadi kirik,
sarta tuluy diun¬jukkeun ka Sang Raja,
yén Naganingrum putrana kirik.
Sang Raja kacida benduna,
miwarang Léngsér nelasan Naganingrum.
Tapi Léngsér panjang pikiran.
Naganingrum dipernahkeun di nu singkur,
didakukeun geus disébakeun ka duruwiksa.
Kocap deui kandaga anu dieusi orok,
ngang¬kleung di Walungan Citanduy;
beuki hilir beuki ka sisi baé,
lila-lila nyang¬sang di lebah badodon,
tataheunan Aki Balangantrang.
Ti peutingna Nini Balangantrang ngimpi,
ngimpi ngalahun bulan,
atuh Nini téh kacida atoheunana,
boga rasa bakal meunang bagja.
Gancangna baé Aki jeung Nini,
arindit naréang tataheunan.
Tapi barang ningal kandaga,
geus teu nolih kana badodon,
panyangkana éta kandaga dieusi dunyabrana.
Ari dibuka, sihoréng eusina orok lalaki.
Nini Balangantrang suka taya babandinganana,
wantuning hayang boga anak ti babaheula.
Rigidig baé kandaga téh dipanggul ku Aki,
dibawa nyingkur ka lembur Geger Sunten.
Murangkalih kacida morontodna,
yuswa tujuh poé geus kawas nu tujuh bulan,
yuswa tujuh bulan geus kawas nu tujuh tahun,
malah ahirna mah geus sawawa baé.
Ku Nini jeung Aki kacida dipikanyaahna.
Kawantu murangkalih taya kuciwana.
Keur kasép téh loba kabisana deuih,
kabisa nu geus nyampak ti barang lahir.
Tapi nepi ka harita mah éta murangkalih,
can dibéré ngaran ku Nini-Aki Balangantrang.
Dina hiji poé, murangkalih ngiring ka leuweung.
Ningali aya manuk aclog-aclogan dina tangkal.
“Aki, manuk naon éta téh ngaranna?”
“Éta téh manuk ciung,” walon Aki.
Teu kungsi lila, ningal sato gugurayangan.
“Ari itu, sato naon ngaranna, Ki?”
“Éta téh ngaranna wanara,” walon Aki.
“Kumaha Ki, mun ngaran kuring téh Ciung Wanara?”
“Atuh, kacida alusna éta ngaran téh,” ceuk Aki.
Ti harita, nelah baé ngaranna Ciung Wanara.
Dina hiji poé Ciung Wanara téh ngapung,
ti awang-¬awang ningali karaton Galih Pakuan.
Harita téh kabeneran Aria Banga nuju ameng,
diaping ku paraménak,
dipajengan ku pajeng bawat.
Ciung Wanara ngentab manahna,
ningali Aria Banga sakitu didama-dama¬na.
Ari salira anjeunna sakitu kasangsarana.
Salamina hirup di lembur singkur.
Sanggeus lungsur deui ka bumi,
jleg di hareupeun Aki Balangantrang,
Ciung Wanara téh sasauran,
yén hoyong kagungan hayam adu.
“Di dieu mah teu aya hayam adu.
Éta baé endog anu tina kandaga
candak ka Gunung Padang,
nyuhunkeun disileungleuman ku Nagawiru.”
Ciung Wanara henteu talangké,
harita gé biur baé nga¬pung ka Gunung Padang.
Sasumpingna ti Gunung Padang,
bari mawa hayam jago alus naker,
Ciung Wanara marik¬sakeun ibu rama.
Ciung Wanara teu percayaeun,
disebutkeun anak Nini-Aki Balangantrang téh.
Tungtung¬na Aki téh ménta témpo sapeuting,
susuganan aya bong¬bolongan ti Déwa.
Peutingna Aki Balangantrang ngimpi,
yén Ciung Wanara téh saenyana mah,
putra Sang Per¬mana di Kusuma ti Naganingrum.
“Lamun kitu,” saur Ciung Wanara téh,
“Kuring arék ka dayeuh Galih Pakuan,
rék ngadon ngadu hayam di ditu.
Ieu hayam urang adukeun jeung hayam raja.”
Aki jeung Nini Balangantrang ngahulag,
duanana embung ditinggalkeun.
Tapi tina bawaning keukeuh Ciung Wanara,
tungtungna téh dibralkeun baé.
Saméméh jung, dirangkulan ku Nini jeung Aki,
bari padangadoakeun sing lulus banglus.
Biur Ciung Wanara ngapung.
Di satengahing jalan salin rupa,
jadi budak hideung goréng patut jeung bu¬citreuk.
Hayamna ogé nya kitu deuih,
dijieun hayam turundul jaba tukung,
teu meueus-meueus acan jiga hayam adu.
Barang nepi ka sisi dayeuh,
Ciung Wanara nyirorot, jleg baé napak lemah.
Di karaton ditanya ku gulang-gulang,
saha ngaran, anak saha jeung urang mana.
Ciung Wanara ngawalon sangeunahna,
“Kaula téh anak Ema pamajikan Bapa.
Ari lembur anu dilingkung ku kikis,
nu imahna nyanghareupan buruan,
jeung ngagigirkeun pipir.
Perkara ditanya ngaran, kaula mah lain tikukur.”
Gulang-gulang kacida ambekeunana,
tuluy ngarontok ka budak hideung.
Les baé budak téh ngiles, teu kanyahoan losna.
Sihoréng ka alun-alun, jadi deui Ciung Wanara.
Diunjukkeun ka Sang Raja,
yén aya budak cucungah, kitu-kitu pandéna.
Sang Raja nimbalan Léngsér néangan éta budak.
Ari Léngsér geus terus rasa,
geus nyahoeun lain budak samanéa,
budak sotéh ngan warugana wungkul,
da ari batinna mah dununganana,
nyaéta Sang Permana di Kusuma.
Nurutkeun itunganana,
éta budak tangtu aya di alun-alun.
Ana béh téh henteu samar deui,
itungan Léngsér henteu nyalahan.
Gancangna Ciung Wanara dideuheuskeun ka Raja.
Dipariksa ku Sang Raja, ngajawab satarabasna,
kieu pokna, “Abdi Gusti Ciung Wanara,
anak Aki Bala¬ngantrang ti Geger Sunten.
Ka dieu téh réhna gaduh hayam aben rada anéh.
Indung hayam lamina ngendog sataun,
sayangna dina kandaga,
méméh megar palid heula.”
Saur Sang Raja, “Hayam kami mah si Jelug,
nyatuna gé sapoé satanggungan.
Hayam manéh geus tangtu éléh.
Naon ti manéh tumpanganana?”
Piunjuk Ciung Wanara,
“Saupami hayam abdi Gusti kawon,
abdi nyanggakeun pati hurip.
Sawangsulna upami kagungan Gusti anu kawon,
abdi Gusti nyuhunkeun nagara sabeulah,
katut karaton sapuratina.”
Sang Raja geus ngarasa ujub,
yén hayam Ciung Wanara nu bakal éléh.
Sabab Si Jelug can kungsi asor di pakalangan.
Sanggeus maitkeun jangji pasini,
prung baé ngadu hayam.
Ngan sageprakan pisan,
si Jelug geus paragat nyawana.
Ciung Wanara ngibing tatandang,
lir banténg néangan lawan.
Sang Raja nyaur, “Ka dieu Radén!
Ama arék papas¬rahan nagara.
Nagara Galih Pakuan dibagi dua.
Beulah kulon ba¬gian Ciung Wanara,
beulah wétan bagian Aria Banga.”
Aria Banga harita kénéh disaur.
Disaksian ku paramantri pong¬gawa,
dua putra lajeng diistrénan,
sami-sami kenging gelaran Sang Prabu.
Prabu Ciung Wanara geus madaleman,
sasarengan sareng ibuna, Naganingrum.
Hiji poé Ciung Wanara sasauran jeung Lengser,
nyarioskeun raja satru katut ibu kawalonna,
geus meujeuhna meunang hukuman.
Ku Léngsér geus dirujukan;
tuluy Ciung Wanara ngadamel panjara beusi.
Ari pan¬jarana geus anggeus,
diunjukkeun ka Sang Raja,
didakukeun cawis abdi-abdi nu jarahat.
Sang Raja taya kacuriga,
malah teras ningalian éta panjara,
diiring ku Déwi Pangrenyep.
Semu resep naringalianana téh,
nepi ka lalebet pisan naringalian jerona.
Geus kitu mah ku Ciung Wanara,
dipeundeutkeun panto panjara téh,
jeprét disosi sarta dibaguded ranté beusi.
Sang Raja jeung praméswari sasambat,
ku Ciung Wanara henteu ditolih.
Kacaturkeun Aria Banga,
sanggeus uninga yen ibu-ramana dipanjara,
énggal baé narajang Ciung Wanara,
der ga¬lungan padanémbongkeun kasaktén.
Perang tanding beurang-peuting,
taya nu éléh taya nu meunang.
Beuki lila beuki jauh ti nagara,
tungtungna jol baé nepi ka sisi walungan.
Aria Banga katéwak tuluy baé dibalangkeun,
ngalayang nepi ka peuntas ti wétan.
Kersaning Pangéran, Aria Banga dipaparinan émut.
Pokna, “Ayeuna mah urang eureunan mumusuhan,
pamali tarung jeung dulur, anggur urang pada-pada
ngaheuyeuk dayeuh ngolah nagara.
Kakang bagian ka wétan, adi bagian ka kulon.
Ieu walungan jadi watesna, urang telahkeun Cipamali,
sangkan jadi panginget-nginget keur urang,
pamali bengkah jeung dulur.”
Sanggeus kitu, Ciung Wanara mulang ka nagara.
Ari panjara, harita kénéh disépak katut eusina,
tuluy rag¬rag di palebah lembur,
anu nelah Kandangwesi tug nepi ka kiwari.
Dayeuh Galih Pakuan dipindahkeun ka béh kulon,
ditelahkeun Pakuan Pajajaran.
Ciung Wanara jumeneng raja bari diaping ku ibu,
lulus mulus teu aya cela cangcala.
(Catetan uing: Carita di luhur ku Sacadibrata dijudulan "Sasakala Cioamali")
Kamis, 24 Juli 2008
CIUNG WANARA
Nagara Galih Pakuan kaceluk nagara ma’mur,
Posted by Budi Rahayu Tamsyah at 20.24
Labels: Carita Pantun


text:
Madrasah
Madrasah téh mangrupa kecap dina basa Arab nu hartina sakola. Asal kecapna tina darasa (baca: darosa) nu hartina 'ngajar'. Di Indonésia, madrasah dihususkeun minangka sakola anu kurikulumna ngandung pangajaran-pangajaran kaislaman. Madrasah Ibtidaiyah (MI) satata jeung Sekolah Dasar (SD), Madrasah Tsanawiyah (MTs) satata jeung Sekolah Menengah Pertama (SMP), jeung Madrasah Aliyah (MA) satata jeung Sekolah Menengah Atas (SMA).
Madrasah nu mimiti ngadeg dina sajarah Islam mah nyaéta imah Abu Abdillah al-Arqam bin Abi al-Arqam[1], nu dijadikeun tempat tolab nyiar élmu pangaweruh jeung amal soléh. Guru nu mimiti nyaéta Kangjeng Nabi Muhammad Rasulallah. tempat ilmu pengetahuan dan amal saleh diajarkan secara terpadu oleh sang guru pertama, Muhammad Rasulallah.
Catetan[édit | édit sumber]
- ↑ Khadijah Ummul Mu'minin Nazharat Fi isyraqi Fajril Islam, hal. 96 dan 155.