text:
Thursday, 1 May 2014
Contoh Dialog Drama Bahasa Sunda
Contoh Dialog Drama B. Sunda
Di hiji lembur, aya wanoja nu nami na Neneng. Eta wanoja teh geulis tapi centil jeung adigung deui.
Dina hiji waktu, si Neng keur leuleumpangan sorangan, rek ka imah babaturana.
WIWIN : Waahh… Waahh… Neneng lebay tah ngaliwat.
NINING : Mana… Mana… ?? Ouhh… Si eta si Neneng lebay teh.
WIWIN : Bener… Beda pisan nya jeung adina… eta si Lilis anu budak pasantren tea.
NINING : Hah..??? Pan si Lilis mah anak na Ma Ijah… Nya ogeh si
Neng lanceukna ? Berarti si Neng oge anak na Ma Ijah ?
WIWIN : Heuh… Borokokok, nya enya…. Ari dewek cicing di lembur
ieu geus sabaraha taun ?
NINING : Ke nya Ceu… Sataun… Dua taun… Lah duka tibarang
lahir ge geus didieu.
WIWIN : Heummhh… Kitu tah pentingna Matematika teh, Nining…
Nining….
Di imah babaturana, si Engkay tea, didinya geus aya si Ai.
AI : Neng… Tong cambetut teuing atuh.
NENG : Heuh… Bete , tuh tadi Ceu Nining jeung Ceu Wiwin ari
ngagosip teh mending mun volumena anca mah, ieu mah
cepil ge datangkeun ka asa paranas.
ENGKAY :
maneh bet mamawa bata sagala ? teu di nanaha Naha
aning Ceu Nining jeung Ceu Wiwin na ?
NENG : Aduuuhh…
…. Cape deh
ENGKAY :
atuh bet cape ? Di udag-udag polisi nya ? Matak ge Naha
tong ngagebug batur, ku bata deui.
AI : Aduuh… Ari si Engkay, sanes kitu… Hese da ngajelaskeun
nage. Tadi teh bahasa gaul nu si Neng, geus lah da moal
ngarti ( Ningal ka si Neng ) kunaon kitu Neng ?
NENG : Keuheul Ai, maenya ngaran Neng saalus-alus ditambahan
ku Ceu Wiwin jadi “Neneng Lebay”, sok saha nu teu ambek?
ENGKAY : Matak Neng, tong sok centil teuing geura ari jadi awewe
teh.
AI : ( Nyiwit ) Engkay… Ati-ati atuh ari nyarios teh.
Ti prak harita, si Neng jeung si Engkay teu pati akur. Si Neng kalah ka beuki centil jeung sombong, komo lamun geus papacangan jeung pamuda pangkasepna di eta lembur.
Hiji poe, si Neng keur ngobrol jeung si Jajang.
JAJANG : Neng geulis… teu karaosnya tos 3 bulan urang sasarengan.
NENG : Muhun Kang, aahh si akang mah mani emutan.
JAJANG : Nya pastina atuh, pan akang teh cinta ka Neng. Unggal
dinten kaemutan wae Neng, bade emam, bade bobo, lah
poko namah unggal waktos oge raray Neng wae nu
katingali tur aya dina pikiran akang teh.
NENG : Aahh… si akang mah tiasaan pisan ngarayu Neng teh.
Neng oge jadi makin cinta ka akang teh.
Keur kitu aya hiji wanoja ngaliwat.
ENUR : Kang Jajang, ya ampuuun…. Kamana wae ?? sareng saha
Kang ? oh… rai si akang eta teh ?
JAJANG : Eehh… Eu… Eu… Eu… Sanes.
ENUR : Teras saha atuh kang ?
JAJANG : Babaturan… nya… Babaturan…
NENG : ( Ngambek ), Naon kang ? Babaturan ??? Oh… Jadi Neng
teh babaturann akang nya ?? Si akang mah jahat.
Tos kitu, aya deui hiji wanoja nyamperkeun.
EUIS : Aduh… Kang Jajang, keur liburan jeung kulawargi nya ?
Waahh… resep nya Neng, gaduh raka sapertos Kang Jajang
mah.
(ENUR+NENG): Haahh ??? Raka….???
NENG : Kang Jajang mah kabogoh Neng.
ENUR : Bohong, nu bener mah Enur kabogoh Kang Jajang teh.
EUIS : ( Kaget )… Nya teu salah ? Yeu kuring kabogoh Kang
Jajang mah, malah bulan hareup oge bade nikah, nyah
Kang ??
(ENUR+NENG): Hah…. Nikah ???
ENUR : Berarti salami ieu, Nur di bobodo ku si Akang.
NENG : Bener… Jahat… Jahat… ( Patangkeup-tangkeup
bari
ceurik )
Salila saminggu, si Neng jadi jametut wae. Jarang ngobrol jeung batur.
EMA : Neng, kunaon atuh ? Sok nyarita ka Ema.
Si Neng cicing wae.
LILIS : Assalamu’alaikum….. Ma…. Teh…
EMA : Wa’alaikumsallam… Lilis… Aduh bagea teuing… Age-age…
emam heula.. sok enggal..
LILIS : Atos ma… Teh Neng mana Ma ?
EMA : Tuh di kamer na !! Jig kaditu, rek ka teteh mah.
Di Kamer si Neng.
LILIS : Assalamu’laikum Teh.
NENG : ( Ngan ngadelek wae.. teu ngajwab, cicing wae )
LILIS : Kunaon atuh Teh ? Bet teu diwaler ? Cambetut kawas kitu
teh moal aya nu bogoheun.
NENG : ( Ceurik )
EMA : Aeehh… Ari si Lilis, datang-datang beut geus nyeurikan
lanceuk.
LILIS : Henteu Ma, Lilis mah teu ngananaon si teteh. Teh Neng na
wae nu keur dilema jiganamah.
EMA : Nya nu keur sedih ditawaran dalima tuda, nya moal
daekeun. Dahar sangu oge seuseut.
LILIS : Eh… Ari Ema, “Dilema” lain “Dalima”.
EMA : Ooohhh… Nya teu beda lain ??
LILIS : Beda atuh Ma… Yeuh ari dilema mah….
NENG : ( Motong omongan adina ), Lis… Ma… Neng teh keur sedih,
mani euweuh nu merhatikeun, kalah ka ngurus dalima.
LILIS : Hampura atuh Teh.
EMA : Nya tuda diajak ngomong oge
tara nembalan,
mending
ngaemam dalima, enak…
NENG : Tuh… Si Ema mah, duka lah..
Si Neng nyaritakeun sagalana ka Lilis jeung Ema ti mimiti sok disebutan “Neneng Lebay” ku batur, datang keun ka dibobodo cintana ku si Jajang.
LILIS : Deudeuh teuing si teteh.
EMA : Nya… Yeuh Neng ayeuna mah dengekeun Ema, ti mimiti
ayeuna mah sing ati-ati ari milih lalaki teh , jeung bogoh
oge tong bogoh-bogoh teuing, komo nyerahkeun sagalana ka
lalaki mah, geus cilaka mah, nu kaduhung teh lain si Neng
wae, Ema, si Lilis, babaturan-babaturan si Neng oge
kababawa goreng. Tah Lis… Kade sarua jeung dewek oge.
LILIS : Siap bos.
EMA : Nya sukur ari geus pada kaharti mah. Tah kade regepkeun
jeung amalkeun omongan Ema teh.
LILIS : Betul… Teh.. Jadi ayeuna mah tong cambetut deui lah, pan
aya Lilis nu imut jeung pikalucueun ayeunamah, seuri atuh
teh.
NENG : Eueuhhh… si Lilis teh pinter pisan.
LILIS : Pasti, tuh
seuri ayeunamah. kan
NENG : Pinter-pinter, pinter ngagulkeun sorangan.. Hehehehe
Ahirna si Neng ngarobah sifatna, saeutik-saeutik si Neneng Lebay jadi si Neneng Kalem tur pikaresepeun jalma rea.
Subscribe to: Post Comments (Atom)
Information Most Popular
-
PENGERTIAN SENAM ALAT ( Senam Artistik ) Senam alat pada hakikatnya berisi gerakan-gerakan yang dapat dipelajari menggunakan alat-alat. ...


c: text/html

text:
Sapu Nyere Pegat Simpay MP3
Lagu Sunda- Sapu Nyere Pegat Simpay MP3
Lagu Sunda Sapu Nyere Pegat Simpay Ririungan urang karumpul Meungpeung deukeut hayu urang sosonoan Macangkrama bari ngawadul Urang silih ...
Sapu nyere pegat simpay lagu daerah MP3
sapu nyere pegat simpay sapu nyere pegat simpay artinya sapu nyere pegat simpay mp3 sapu nyere pegat simpay mp3 download sapu nyere pegat simpay ...
LAGU DAERAH JAWA BARAT SAPU NYERE PEGAT SIMPAY MP3
Lagu Daerah Sunda - Sapu Nyere Pegat Simpai - Vokal MP3
Lagu Daerah Sunda - Sapu Nyere Pegat Simpai - Vokal https://youtu.be/Mxyu2hLF77E.
Rere Reina - Kakanda (Official Music Video) MP3
Rere Reina - Kakanda ( Official Video )
Sapu Nyere Pegat Simpay | Kelulusan Siswa Siswi SD Negeri 5 Banjar MP3
Sapu Nyere Pegat Simpay Ririungan urang karumpul Meungpeung deukeut hayu urang sosonoan Macangkrama bari ngawadul Urang silih tempas silih aledan ...
SMK PASUNDAN CIJULANG - Perpisahan 2012 - Sapu Nyere Pegat Simpay MP3
Acara Perpisahan Siswa-Siswi SMK Pasundan Cijulang Tahun Ajaran 2011/2012. Seluruh siswa menyanyikan lagu "Sapu Nyere Pegat Simpay". Siswa SMK ...
Madesya Group & Aan Darwati - Sapu Nyere Pegat Simpay MP3
Madesya Group & Aan Darwati - Sapu Nyere Pegat Simpay Cassette album : Kapincut Original rip & picture from Madrotter.
Rere Reina & Moel KDI Sapu Nyere Pegat Simpai (Ririungan).mpg MP3
Sapu Nyere Pegat Simpai Cipt. ??? Arranger: Iik mohon maaf beribu maaf kepada pencipta lagu dan keluarga, kami mencari informasi mengenai Hak cipta lagu ...
SAPUNYERE PEGAT SIMPAY MP3
SAPU NYERE PEGAT SIMPAY Ririungan urang karumpul Meungpeung deukeut hayu urang sosonoan Mancak rama bari ngawadul Urang silih tempas silih ...
Sono Kacida - Rere Reina MP3
SONO KACIDA - Rere Reina Cipt. Refky Maraktifa Arr. Herry Bagoes Video Klip by Mr.T Production.
Pileuleuyan - Sunda by Saiful Oemar.flv MP3
PILEULEUYAN - Lagu Pop Sunda Nostalgia Hayu batur hayu batur, urang kumpul sarerea Hayu batur hayu batur, urang sosonoan heula Pileuleuyan ...
Lagu Daerah Indonesia - Bubuy Bulan - Karaoke + Lirik MP3
Lagu Daerah Indonesia - Bubuy Bulan - Karaoke + Lirik.
Lagu Sunda Sapu Nyere Pegat Simpay MP3
Lagu Daerah Indonesia - Pileuleuyan - Karaoke + Lirik MP3
Lagu Daerah Indonesia - Pileuleuyan - Karaoke + Lirik.
Lagu Pileuleuyan Sunda KARAOKE instrumental full HD MP3
lagu Pileuleuyan Sunda karaoke instrumental full HD.
Karaoke Sunda -Tong Tolang Nangka MP3
Pileuleuyan (Karaoke) MP3

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
- Kampung Kuta Pantrang Nanggap Wayang
25 Jul 2004 - 9:21 pm
NGABAGEAKEUN DIGUNAKEUNANA KALAWAN RESMI AKSARA SUNDA DI SAKULIAH TATAR JAWA BARAT (ka-4)
3. MA'NA ANU SUMBERNA TINA AKSARA ARAB AL QUR'AN
Dina buku Fenomenologi Al Qur'an (kaca 82,83,84,101,146,150,153,155), karangan Dr. Lukman Saksono MSc. dkk. PT.AL Maa'rif. Bandung 1997; sanajan kacida ruwedna pikeun ngamutalaahna, dipedar "Makna Simbolik di Balik Huruf dan Angka" anu dikandung dina Al Qur'an.
Upami Susunan Aksara Sunda dima'naan ku harti/ma'na tina Aksara Qur'an, numutkeun pamendak nu diserat dina buku Fenomenolgi Al Qur'an di luhur bakal kieu pima'naeunana teh:
- Mikir teh nyaeta akal tea pikeun ngungkulan masalah make pertimbangan akal anu sehat.
- Pikeun nyieun rarancang (adeg-adeg) naon anu rek dipigawena,
- nyaeta gawena baham (nyarita), keteg jajantungna (huripna rasa), (eta) tandana yen hirup aya di sajeroning lingkungan;
- oge (sarta) aya tumalina jeung aturan, pamanggih jeung panyawangna ti jelema (nu lian);
- Intina (mah) nyaeta (cukup) dahareunana jeung ngantengna silaturahmi papada manusa anu tumuwuh tina dorongan ti jero (nurani), tapi oge (sakabehna) kawatesanan ku waktu.
- ari anu jadi pangjurung karep (kahayang, hirup) teh asalna tina hukum sabab-akibat.
- Kitu pamadegan hirup anu rek dihontal teh.
4. MA'NA ANU SUMBERNA TINA LAFADZ ALLAH
Ieu di handap dipedar ma'na Aksara Sunda numutkeun harti/ma'na aksara tina buku Hakikat Lafadz ALLAH - Menembus Rahasia Ketuhanan Melalui Studi Teks Jalalah. Ibnu Arabi; terjemah Drs. Hasan Abrori.MA. Pustaka Progresif. Surabaya. 1996. Upami nengetan eusi ieu buku "ipis", anu sumberna karya Ibnu Arabi (= Muhyidin Ibnu Arabi, wafat taun 560 H di Damaskus), bakal wuwuh eces deui, yen ngama'naan aksara numutkeun ulikan tasawuf mah kacida bentenna sareng bahasan tina widang sanesna. uningaan kaca 101,102). Mung numutkeun pamendakna Ibnu Arabi ngama'nanana iwal ti ngagunakeun "mantiq al Aql" (logika Akal) oge kedah ngagunakeun "mantiq al Dzauq" (logika Rasa/intuisi).
Dumasar kana pamendakna Ibnu Arabi ngeunaan harti/ma'na nu sinerat dina bukuna tea, susunan Aksara Sunda teh upami dicindekkeun mah ngandung harti/ma'na sapertos kieu:
- Nampina kayakinan (iman) teh ngarandapan heula cocoba ti sakur nu aya.
- Gelarna (ngawujudna) pagawean (amal ibadah) anu dipigawe teh mibanda sipat kaendahan anu hakiki.
- Tumuwuhna anu dicita-citakeun (dipiangen) teh hiji bukti ayana Anu Maha Nyipta, sinaksenan lungsurna sumpah nalika Alloh SWT ngadawuh;
- Tandana jelema anu sawawa tur sampurna (insan kamil) teh nyaeta ku gumelarna idea (=kreatifitas) pikeun nampi rahma-na Alloh Swt. eta teh rasiahna katauhidan.
- Lumampahna (perjalanan, rawayan jati) manusa ti alam Azali ka alam Abadi teh nya eta ku Kalbu anu mampuh nampung saeusining alasm Jagat raya, ku ayana ilaham (hidayah), eta teh rasiahna solat.
- Awor dalitna (deuheusna, dumunungna) Alloh SWT dina arasy wujud teh nyaeta dina alam anu kebek dieusi ku kaendahan (kani'matan); paneuteup gaib kana dumunungna (deuheusna, ayana) Alloh SWT. pisan anu bakal mukakeun lalangse (hijab, panghalang).
Kitu kacindekanana harti/ma'na susunan (abjad) aksara Sunda numtukeun pedaran anu sumberna tina buku Hakikat Lafadz ALLAH Mung anu teu aya nyaeta aksara NYA, da dina aksara Hijayyah mah memang teu aya aksara NYA.
Dilajengkeun kana bagian ka-5
- Mikir teh nyaeta akal tea pikeun ngungkulan masalah make pertimbangan akal anu sehat.


text:
XDSL
xdsl nyaéta istilah pikeun nyebutkeun kabéh wanda téknologi digital subscriber lines. Dua wanda nu utama nyaéta ADSL jeung SDSL. Dua wanda séjénna nyaéta High-data-rate DSL (HDSL) jeung Very high DSL (VDSL). Téknologi xdsl kaasup téknologi Voice over Internet Protocol (VoIP) anu kiwari keur jadi trénd pikeun dimekarkeun.
Awalna, tujuan pamakéan téknologi xdsl nyaéta pikeun Vidéo on demand (VoD) sarta TV interaktif (ITV). Ku hadirna world wide web (www), kabutuh kana rubakpita pikeun meunangkeun aksés ka internét kiwari dirasakeun sabagé salah sahiji kabutuhan utama pikeun ngagunakeun téknologi xdsl. Poténsi pamakxdsl nyaéta istilah pikeun nyebutkeun kabéh wanda téknologi digital subscriber lines. Dua wanda nu utama nyaéta ADSL jeung SDSL. Dua wanda séjénna nyaéta High-data-rate DSL (HDSL) jeung Very high DSL (VDSL). Téknologi xdsl kaasup téknologi Voice over Internet Protocol (VoIP) anu kiwari keur jadi trend pikeun dimekarkeun.
Awalna, tujuan pamakéan téknologi xdsl nyaéta pikeun Vidéo on demand (VoD) sarta TV interaktif (ITV). Ku hadirna world wide web, kabutuh kana rubakpita pikeun meunangkeun aksés ka internet kiwari dirasakeun sabagé salah sahiji kabutuhan utama pikeun ngagunakeun téknologi xdsl. Poténsi aplikasi pamakéan pita rubak pikeun nyumponan kabutuh di padumukan-padumukan geus karasa, nyaéta kaasup: vidéo on demand; near vidéo on demand; delayed broadcast; internet access; broadcast vidéo; teleshopping; telework; games; karaoke on demand.
Téknologi DSL ngagunakeun téknik modulasi pikeun madetkeun (komprési) data dina kabel tambaga dawam. Remen ogé disebut sabagé téknologi last mile anu nyambungkeun setasiun switching telepon langsung ka imah atawa kantor (pamaké ahir), jarang dipaké sabagé saluran tulangtonggong antar setasiun switching.
xdsl sarua jeung ISDN sabab dijalankeunana dina kabel telepon tambaga dawam / (POTS) sarta ogé dijalankeun dina jarak deukeut (kira-kira 20,000 suku). Tapi, xdsl nawarkeun kapasitas anu leuwih gedé, nepi ka 32 Mbps pikeun trafik downstream sarta ti 32 Kbps nepi ka leuwih 1 Mbps pikeun trafik upstream.
Pamakéan xdsl bisa jadi salah sahiji alternatif téknologi aksés pikeun nyumponan kabutuh rubakpita. Téknologi ieu mangrupa téknologi modém anu ngagunakeun sambungan telepon (twisted-pair) nu aya kiwari pikeun ngirimkeun data nu rubakpitana gedé, kawas multimédia sarta vidéo, ka langganan. Téknologi ieu meunang perhatian nu gedé ti para panyadia jasa alatan bisa ngirimkeun data nu rubakpitana gedé ka lokasi nu sumebar sarta merlukeun parobahan anu relatif leutik dina infrastruktur nu geus aya.


text:
Hidrolisis
Hidrolisis nyaéta prosés kimia nalika hiji molekul dibeulah jadi dua bagian ku nambahkeun hiji molekul cai. Ieu béda jeung réaksi hidrasi, nalika molekul cai ditambahkeun kana hiji zat tanpa ayana prosés meulah.
Tipe[édit | édit sumber]
Hidrolisis tumbu éster
Dina hidrolisis nu megatkeun tumbu éster, hiji produk hidrolisis ngandung gugus fungsi hidroksil, sedengkeun nu hiji deui ngandung asam karboksilat.
Popotongan molekul indung nu asalna gugus karboksilat narima hiji ion hidrogén ti molekul cai nu ditambahkeun, sedengkeun popotongan nu asalna gugus alkil narima gugus hidroksil sésana.
Jadi éster sacara éféktif balik deui jadi komponén-komponénna, nyéta alkohol jeung asam karboksilat.
Hidrolisis tumbu péptida asam amino
Dina réaksi hidrolisis séjénna kayaning hidrolisis tumbu péptida asam amino, ukur salasahiji produk, produk asam karboxilat, nu boga gugus hidroxida nu diturunkeun ti cai. Produk amin nampa ion hidrogén sésana.
Hidrolisis bisa dianggap salaku sabalikna ti kondensasi, nalika dua popotongan disambungkeun pikeun tiap molekul cai nu dihasilkeun. Kusabab hidrolisis réaksina bisa malik, kondensasi jeung hidrolisis bisa lumangsung sakaligus dina kaayaan kasatimbangan.
Teu bisa malikna hidrolisis dina kaayaan fisiologis[édit | édit sumber]
Dina kaayaan fisiologis (misalna dina leyuran éncér cai), réaksi meulah hidrolitik, nalika konsentrasi prékursor métabolikna rendah (ti 10-3 nepi ka 10-6 molar), sacara prinsip térmodinamika teu bisa malik. Pikeun conto,
- A + H2O → X + Y
Anggap x salaku konséntrasi ahir hasilna, C konséntrasi awal A, jeung W = [H2O] = 55.5 molar, mangka x bisa diitung maké kasaruan:
mun Kd×W = k
mangka
Pikeun C = 0.001 molar, k = 1 molar, x/C > 0.999. Kurang ti 0.1% réaktan aya kénéh nalika réaksi geus réngsé.
Teu bisa malikna prosés hidrolisis sacara fisiologis téh konsistén dina jalur métabolisme, sabab loba pisan prosés biologis disetir ku dipegatkeunana beungkeut pirofosfat anhidrat.
Rujukan[édit | édit sumber]
- Hydrolysis ti Wikipédia basa Inggris, disalin ping 28 Oktober 2004


text:
PROPOSAL PANALUNGTIKAN
1.
Judul Panalungtikan INTERPRÉTASI SUNDA MÉTAFORIS POSTING FACEBOOK BASA
2.
Kasang Tukang Masarakat dunya aksés anu téknologi sistem komunikasi mimiti nagarana taun 2004
ngawenangkeun
internét,
mikawanoh facebook (saterusna disingget FB). Teu jauh béda jeung MySpace, Bebo atawa Hi5, FB gelar salaku situs internét pikeun kalangenan (hobby) anu béh dieuna mekar jadi situs social networking (jejaring sosial). Nurutkeun http://iptek.tvone.co.id (diaksés 1
Séptémber 2010), dina jero bulan Séptémber 2009 jumlah gembleng akun FB geus ngahontal 325 juta1. Tina éta jumlah téh, kurang leuwih 50 persen di antarana saban poé teu weléh aktif ngaksés atawa log in pikeun ngawangun jaringan sosobatan –boh babaturan anyar, boh babaturan lawas nu tepung deui dina éta média–, jeung maluruh
atawa nepikeun rupa-rupa informasi. Indonésia nempatan posisi katilu
1
Sacara urutan, facebook gelar pandeuri tapi leuwih dipikawanoh sarta sumebar méh di sakuliah dunya batan MySpace jeung Bebo anu leuwih sumebar kalawan kerep ukur di wewengkon Amerika Serikat, atawa Hi5 anu leuwih sumebar di wewengkon Éropa Timur jeung Amerika Selatan. Fakta lianna némbongkeun yén anu mibanda akun facebook, 70 persen asalna ti wewengkon luareun Amerika Serikat sarta sumebar méh di sakuliah dunya. Salian ti éta, nurutkeun sawatara katerangan nu mibanda akun, facebook jadi leuwih populér tibatan situs-situs jejaring sosial lianna, kaasup situs anu gelarna béh dieu kayaning Twitter, balukar tina leuwih gampang dina prak-prakan digunakeunana.
1
2
sahandapeun Amerika Serikat jeung Turki, kalawan pamiarsa aktifna geus ngahontal kurang leuwih 15,3 juta akun. Informasi anu nyampak dina FB biasana mangrupa posting status, catetan, grafis (foto atawa gambar), jeung pesen. Beh dieuna, aya ogé anu mangrupa iklan, boh komérsil boh nonkomérsil. Sok sanajan aya watesan-watesan anu tangtu minangka étika anu lumaku universal –biasana watesan perkara suku, agama, ras, jeung adatistiadat–, eusi posting téh éstu teu kawatesanan. Hartina, sakur anu miboga akun FB bisa nepikeun rupa-rupa pasualan dina posting sapopoéna, mangrupa béwara, lalayang, artikel, sawangan, angenangen, kritik, sindir-sampir, émosi, banyol, jeung salian ti éta. Médium basa anu digunakeun pikeun nepikeun rupa-rupa informasi dina posting ogé teu kawatesanan, gumantung kana kamampuh, kahayang, jeung udagan atawa sasaran pamiarsana.
3
Gb. 1 Kaca rohang posting dina situs FB (Foto: www.blog.mybcshop.com) Sakumaha ilaharna widang internét sacara umum, mekarna pamiarsa jeung pamakéan FB di masarakat dunya tangtu mawa pangaruh, boh positif boh négatif. Konsép FB mangrupa viral marketing anu bisa nyebar samakta kalawan gratis, méré pangaruh positif pikeun pamiarsana enggoning ngaraketkeun duduluran,
mikawanoh poténsi diri, sarana pikeun promosi, sarana diskusi, jeung sarana nepikeun angen-angen atawa sawangan. Éta hal
dimungkinkeun sabab postingan status, pesen, grafis, jeung catetan dina FB sumebar sacara otomatis dina sistem jaringan sosial anu geus diwangun ku anu nyieun postingan. Kamekaran FB anu dibarengan ku aksés internét anu leuwih gampang jeung murah di sakuliah dunya, salian ti méré pangaruh positif téh tangtu baris ngabalukarkeun ogé ayana pangaruh-pangaruh négatif. Nurutkeun www.laksamana12.wordpress.com (diaksés 1
Séptémber 2010), dumasar kana data jeung fakta kajadian-kajadian anu kaalaman ku pamiarsa FB patali jeung aspék hukum, pangpangna di Indonésia pangaruh négatif FB téh di antarana jadi sarana pikeun ngahina atawa pencemaran ngaran, nipu, prostitusi, nyulik, salingkuh, alesan pikeun maéhan manéh, ngaganggu produktifitas gawé, jeung nyebarkeun paham-paham atawa idéologi anu pasalia jeung konsép nagara Indonésia, adat-istiadat, atawa agama. Salian ti éta, sok sanajan postingan FB anu dimuat henteu miboga maksud atawa udagan anu sipatna négatif, pamahaman anu béda-béda ti séwang-
4
séwang pamiarsa réa anu ngabalukarkeun munculna pacogrégan, boh sacara pribadi boh sacara hukum. Contona, postingan anu maksudna heureuy bisa dianggap serius atawa ngahina, nganyerikeun haté, jeung ngagogoréng, anu béh dieuna bisa dipasualkeun ngaliwatan hukum pidana jeung perdata. Pasualan sakumaha anu kasebut di luhur, lumangsung dina hirup kumbuh manusa sapopoé. Dina hirup kumbuh sapopoé, manusa moal leupas tina komunikasi. Nurutkeun panalungtikan, kurang leuwih 70% waktu anu kasorang ku unggal jalma dina sapoéna digunakeun pikeun ngayakeun kagiatan komunikasi. Ngaliwatan komunikasi, manusa ngawangun hiji sistem silipikaharti pikeun numuwuhkeun duduluran, ngariksa rasa silipikanyaah, mekarkeun pangaweruh, jeung
ngamumulé peradaban. Ngaliwatan komunkasi ogé, manusa bisa numuwuhkeun pacogrégan, ngagelarkeun rasa mumusuhan,
silipikangéwa, ngahalang-halang kamajuan, jeung mendet munculna pamikiran-pamikiran anyar (Rakhmat, 2007:vii). Nurutkeun Langer (Sunarto, 2008:21), béh dieuna manusa mekarkeun komunikasi dina hirup kumbuhna teu saukur pikeun nyumponan kabutuhan pokona, tapi mekarkeun ogé kabutuhan anu sipatna leuwih luhur dina wangun usaha pikeun paham kana ma’nama’na anu leuwih abstrak. Ma’na-ma’na abstrak diciptakeun jeung dipaké ku manusa dina wangun sistem tanda atawa simbol.
Ngaliwatan sistem simbol, manusa ngawangun komunikasi lain saukur pikeun ngungkulan pasualan pragmatis sapopoé, tapi aya ma’na lianna anu némbongkeun sistem ajén-inajén jeung sawangan hirupna.
5
Éta hal luyu jeung pamanggih Talcott Parsons (Sunarto, 2008:21) anu nyebutkeun yén kabudayaan enas-enasna mah ngagugulung perkara ma’na, nepi ka gumantung pisan kana sistem simbolisme. Ku kituna, sistem simbol geus jadi padoman pikeun minuhan kabutuhan manusa –primér, sékundér, atawa kantétanana– nepi ka sistem ajén-inajén jeung sistem simbol komunikasi ngawangun hubungan anu dalit dina hiji kabudayaan. Pikeun tujuan komunikasi, manusa ngagelarkeun basa anu hakékatna mangrupa lambang sora anu dihasilkeun ku pakakas ucap manusa kalawan puguh éntép seureuhna tur ragem di antara anggota masarakatna. Basa salawasna diwangun ku dua adegan, nya éta adegan cangkang (lahir) jeung adegan eusi (batin). Nurutkeun Sudaryat (1987:9), adegan cangkangna basa téh mangrupa sistem sora manusa anu dihasilkeun ku pakakas ucapna, sedengkeun adegan eusi mah mangrupa eusi nu dipimaksud ku sistem sora atawa mangrupa kedalan rasa, pikiran, jeung kahayang nu aya dina sistem sora waktu campur gaul. Adegan eusi unggal basa ngawangun sistem simbol. Basa salaku sistem simbol hiji komunitas téh ngagambarkeun kumaha papada anggota dina éta komunitas némbongkeun perkara ma’na jeung sistem ajén-inajén anu jadi cecekelanana. Métafora mangrupa salasahiji cara nepikeun ma’na ngaliwatan simbol-simbol. Tanda anu sacara literer geus mibanda ma’na
(référénsi) pikeun némbongkeun hal anu dipimaksud sacara dénotatif (référén), digunakeun dina sistem simbol lianna anu ngagelarkeun konsép analogi. Ngaliwatan analogi, gelar ma’na anu leuwih jembar
6
atawa ma’na anyar tina unggal lambang sora omongan patali jeung hal atawa barang anu dipimaksudna. Biasana papada urang réa anu teu sadar yén saenyana métafora geus biasa digunakeun dina komunikasi sapopoé. Éta hal bisa jadi balukar tina pamahaman yén digunakeunana métafora dina
komunikasi sapopoé ukur mangrupa wangun lian (variasi) tina gayamakéna-basa hiji jalma anu udaganana leuwih neueul kana
ngawangun variasi rétoris. Nurutkeun Nasution (2008:77), dina konsép sarupa kitu, nu nyarita baris ngagunakeun hiji éksprési figuratif nalika karasa taya basa literal anu mampuh atawa sarimbag dina
ngahasilkeun éfék jeung ma’na sakumaha anu jadi udagan dirina sangkan pamiarsa ngaréspon ku cara jeung udagan anu sarua. Parandéné kitu, métafora tétéla geus jadi hiji wangun dina raraga némbongkeun konsép mikir. Lakoff jeung Johnson (1980:3-5),
nétélakeun yén hakékat poko métafora nya éta kamampuh pikeun paham jeung ngalaman hiji pernyataan dina términologi lianna. Éta hal némbongkeun yén métafora ngagambarkeun konsép mikir ku jalan méré tekenan kana sawangan-sawangan urang ngaliwatan konotasi kecap. Salian ti éta, métafora ogé némbongkeun kakampuh sinéstésis2 unggal manusa. Winner (Sunarto, 2008:31) nétélakeun yén métafora mangrupa hiji kagiatan rukun gawé antara otak kénca anu
2
sinéstésis, tina synesthetic; nurutkeun Seitz (1998:98) mangrupa kamampuh manusa pikeun ngalakukeun sintésa indra-indra kamanusaanana sacara tuluy-tumuluy, otak nyusun hiji rélasi (hubungan) stimulus anu ditarimana jeung sénsasi lianna anu diteundeun jeung geus nyampak dina mémori.
7
ngalakukeun kagiatan mikir sacara literal jeung otak katuhu anu ngalakukeun kagiatan mikir sacara holistik-konstéktual. Posting dina FB biasana mangrupa wacana ngagunakeun basa jeung gambar-gambar atawa foto. Wacana anu diterbitkeun salaku postingan FB réa anu némbongkeun aspék motif ngaliwatan
pernyataan jeung kagiatan nyumputkeun ma’na dina simbol-simbol anu tangtu. Sangkan komunikasi ngaliwatan posting FB bisa
lumangsung kalawan hadé jeung teu matak ngabalukarkeun gelarna pasualan-pasualan anu sipatna négatif sakumaha disebutkeun di luhur, perlu pisan simbol-simbol atawa tanda dina ungkara basa anu digunakeunana dima’naan kalawan teleb. Ulikan perkara dampak positif jeung négatif FB dina kahirupan sapopoé geus réa
dilaksanakeun, aya anu mangrupa artikel-artikel, sawangan umum, jeung pedaran conto-conto kasus pidana –alatan salah paham, teu dihaja, dihaja, atawa kurangna pangaweruh. Sedengkeun
panalungtikan perkara ma’na anu nyangkaruk dina posting FB, boh wacana boh grafis (foto, gambar), tacan kungsi dilaksanakeun. Ku kituna, panalungtikan perkara interprétasi métafora posting FB anu ngagunakeun basa Sunda, perlu pikeun dilaksanakeun.
3. Idéntifikasi Pasualan Panalungtikan
Sakumaha ilaharna posting FB anu ngagunakeun basa Indonésia jeung basa Asing, posting FB anu ngagunakeun basa Sunda eusina
biasana mangrupa guguyon atawa banyol, sawangan atawa koméntar
8
pribadi kana rupa-rupa hal, katerangan kagiatan pribadi dina waktuwaktu anu tangtu, paménta, sajak, carita pondok, warta, béwara, lalayang, iklan, foto-foto pribadi jeung umum, gambar (kaasup karikatur), jeung pilem. Tina rupaning wangun posting FB téh aya anu mibanda udagan-udagan salaku kritik (ka diri sorangan atawa ka batur), sindir-sampir, atawa sawangan anu aya patalina jeung situasi sosial budaya masarakat dunya kalawan dibarengan ku némbongkeun aspék motif minangka réspon kana rupa-rupa hal anu jadi wacana, aya ogé anu teu dibarengan ku udagan-udagan anu tangtu (éstuning ngudag unsur kalangenan atawa ngeusi waktu kitu baé). Aya atawa henteuna udagan-udagan anu tangtu sakumaha kasebut, tétéla geus ngagelarkeun sawatara pangaruh positif jeung négatif sakumaha anu ébréh dina pedaran di luhur. Parandéné kitu, aya wates anu bias antara pangaruh positif jeung négatif tina posting FB téh, pangpangna dina ayana kanyataan pamahaman anu bédabéda ti papada pamiarsana anu sakapeung ngabalukarkeun anomali. Udagan positif tétéla bisa robah ma’nana jadi négatif, pon kitu deui udagan négatif tétéla bisa robah jadi positif, gumantung kumaha pamiarsa ngama’naanana. Kalawan nekenkeun kana pasualan sakumaha idéntifikasi di luhur, sacara gurat badag, ieu panalungtikan neueul kana pasualan sémantik, mangrupa ulikan perkara ma’na anu nyangkaruk dina wacana basa, kalawan diwewegan ku ulikan sémiotik perkara aspékaspék tanda, ikon, jeung indéks, anu disawang bisa mantuan atawa ngeuyeuban maluruh ma’na sacara gembleng. Sangkan teu lega
9
teuing, pasualan anu baris ditalungtik téh diwatesanan, perkara métafora anu nyangkaruk dina posting FB anu mangrupa wacana vérbal ngagunakeun basa Sunda, sedengkeun posting anu mangrupa grafis (gambar; foto) jeung pilem mah teu ditalungtik. Pasualan anu baris ditalungtik dirumuskeun sakumaha ieu di handap. 1) Kumaha wangun jeung gaya métafora dina posting FB anu ngagunakeun basa Sunda? Patali jeung ieu pasualan, anu
ditalungtik téh mangrupa métafora salaku konsép linguistik (gaya basa);
2) Ma’na naon anu bisa diungkab tina métafora posting FB anu
ngagunakeun basa Sunda? Patali jeung ieu hal, ditekenkeun kana kagiatan ngama’naan ungkara-ungkara basa anu mangrupa posting FB sacara sémantik jeung sémiotik. Palebah dieu ogé ulikan métafora dipatalikeun jeung aspék-aspék kamampuh sinéstésis, motif, jeung kaayaan sosial budaya anu mangaruhan atawa jadi latar posting FB anu dimuat.
4.
Définisi Operasional Sangkan écés, istilah anu aya patalina jeung judul ieu
panalungtikan didéfinisikweun sacara operasional sakumaha ieu di handap.] 1) Interprétasi Métaforis
10
Sacara gurat badag, métafora bisa dipaham boh sacara tradisional boh linguistis, salaku babandingan antara tanda-tanda. Sacara tradisional, métafora digunakeun dina komuniksi sapopoé minangka variasi rétoris. Sedengkeun sacara linguistik, métafora dipaham salaku konsép mindahkeun ma’na dénotatif kana konotatif, tina sintagmatik kana paradigmatik. Pikeun kaperluan ieu hal, disusun tilu konsép métafora, ngawengku simile, métonimi, jeung
sinékdoke. Dumasar kana éta hal, interprétasi métaforis téh mangrupa sawangan atawa ulikan dumasar kana konsép métafora, boh sacara tradisional boh sacara linguistik.
2) Posting Facebook Basa Sunda
Facebook mangrupa situs jejaring sosial (social networking), anu eusina ngawengku profil pribadi, the wall, pesen atawa surat éléktronik (sarupa é-mail), news feed jeung mini feed, status, hadiah, iklan, pokes, jeung events. Salian ti éta, aya deui anu mangrupa aplikasi tambahan anu ngamungkinkeun pamaké
facebook némbongkeun atawa ngirim foto, pilem, jeung catetan. Posting Facebook basa Sunda téh mangrupa status jeung koméntar sakumna anu mibanda akun dina situs facebook kalawan
ngagunakeun basa Sunda salaku medium basana.
5.
Udagan Panalungtikan Sacara umum, ieu panalungtikan mibanda udagan pikeun
maluruh
ma’na-ma’na
anu
nyangkaruk
dina
posting
FB
anu
11
ngagunakeun basa Sunda, sangkan kagambar hiji konsép anu bisa némbongkeun pangaruh atawa mangpaat FB pikeun kahirupan urang Sunda. Sedengkeun sacara husus, ieu panalungtikan mibanda
udagana pikeun ngadéskripsikeun:
1) wangun jeung gaya métafora dina posting FB anu ngagunakeun
basa Sunda, disawang tina métafora salaku konsép gaya basa;
2) ma’na
anu
bisa
diungkab
tina
métafora
posting
FB
anu
ngagunakeun basa Sunda, disawang tina métafora salaku konsép mikir anu dipangaruhan ku kamampuh sinéstésis, aspék motif, jeung kaayaan sosial budaya anu mangaruhan atawa jadi latar posting FB.
6.
Mangpaat Panalungtikan Sacara umum, ieu panalungtikan dipiharep méré mangpaat
pikeun usaha ngungkab sacara tuluy-tumuluy kahirupan basa Sunda dina rupaning widang. Sedengkeun sacara husus, dipiharep mawa mangpaat sakumaha ieu di handap.
1) Pikeun sakumna masarakat Sunda, bisa digunakeun salaku wahana
ngajembaran pangaweruh jeung sawangan hirupna, utamana dina mekarkeun sikep leuwih taliti jeung résponsif anu didadasaran ku sikep méntal positif. Ku éta hal, posting FB anu ngagunakeun basa Sunda dipiharep teu matak ngabalukarkeun gelarna pasualanpasualan dina hirup kumbuh sapopoé, boh pasualan sosial budaya boh pasualan hukum.
12
2) Salaku bagian unsur budaya, déskripsi ma’na métafora posting FB
anu ngagunakeun basa Sunda mangrupa bahan anu penting pikeun nyuprih ajén-inajén kamekaran basa salaku pakakas komunikasi masarakat Sunda; 3) Pikeun élmu basa Sunda sorangan bisa dijadikeun dokuméntasi dina hirup-kumbuhna Sunda. 4) Pikeun dunya atikan basa Sunda, boh di sakola boh di masarakat sacara umum, bisa dijadikeun salaku alternatif bahan pangajaran. Kalawan ngagunakeun bahan pangajaran anu deukeut jeung dunya siswa atawa nu diajar basa Sunda, dipiharep kagiatan diajar basa Sunda bisa leuwih narik ati anu béh dituna kalawan leuwih gampang numuwuhkeun sikep hadé enggoning ngamumulé hiruphuripna basa Sunda. ngawarnaan kamekaran kahirupan masarakat
7.
Raraga Panalungtikan Interprétasi métafora dina posting FB anu ngagunakeun basa
Sunda
dijadikeun
puseur
dina
ieu
panalungtikan,
kalawan
wengkuanana diébréhkeun dina bagan sakumaha ieu di handap.
13
Gb. 2 Bagan Raraga Panalungtikan
Tina gambar 2 di luhur, katitén yén dina ieu panalungtikan, kabudayaan jadi papayung anu matalikeun sistem ajén-inajén,
téknologi, jeung sistem tanda (jeung métafora). Puseur panitén ieu panalungtikan nya éta sawatara posting FB anu mangrupa wacana vérbal ngagunakeun basa Sunda, ditalaah ma’nana ngaliwatan ulikan sémantik jeung sémiotik. Pikeun paham ma’na sacara leuwih
gembleng, dimangpaatkeun data anu mangrupa ulikan aspék motif jeung latar sosial budaya, nepi ka kagambar patalina antara
kabudayaan, situasi sosial, jeung métafora dina posting FB. Puseur panitén kana ma’na anu nyangkaruk dina métafora posting FB anu ngagunakeun basa Sunda ngawatesanan ieu
panalungtikan dina disiplin paélmuan linguistik. Pikeun maham ma’na métafora anu nyangkaruk kalawan leuwih gembleng, patalina jeung
14
aspék motif sarta aspék sosial budaya, digunakeun disiplin paélmuan psikologi, komunikasi, jeung antropologi sacarawa kawatesananan. Dumasar kana hal sakumaha ditétélakeun di luhur, léngkah garapan ieu panalungtikan bisa dititénan dina gambar di handap.
Gb. 3 Bagan Léngkah Garapan Panalungtikan Analisis tipologis mangrupa léngkah munggaran anu
dilaksanakeun, mangrupa tahap observasi kalawan sacara umum maluruh kacenderungan anu nyampak dina posting FB anu
ngagunakeun basa Sunda. Tahap saterusna nya éta analisis data anu kapaluruh sarta dipedar kalawan merhatikeun patalina jeung aspék budaya sarta situasi sosial. Hasil analisis jeung pedaran téh diragum sarta tuluy dicindekkeun.
8.
Tatapakan Tiori Facebook mangrupa situs jejaring sosial (social networking) anu
mekar tina kalangenan sajumlahing mahasiswa Univérsitas Harvard di Amérika Serikat. Diciptakeun ku Mark Zukerberg dina jero taun 2004,
15
facebook anu mimitina dingarananan thefacebook
ngajomantara
sacara kawatesanan di lingkungan kampus. Salaku situs internét, sakumaha situs-situs lianna, facebook béh dieuna mekar jadi situs jejaring sosial internasional anu dipikawanoh méh di unggal nagara anu ngawenangkeun aksés internét dina konsép komunikasi massana. Sacara gurat badag, eusi atawa fitur anu nyampak dina facebook ngawengku profil pribadi, the wall, pesen atawa surat éléktronik (sarupa é-mail), news feed jeung mini feed, status, hadiah, iklan, pokes, jeung events. Salian ti éta, aya deui anu mangrupa aplikasi tambahan anu ngamungkinkeun pamaké facebook némbongkeun atawa ngirim foto, pilem, jeung catetan. Salaku média anu ngamungkinkeun pamakéna nepikeun ruparupa informasi, facebook mekar jadi pakakas komunikasi massa anu kawilang populér di masarakat dunya. Ashley Montagu (Rakhmat, 2007:12) nétélakeun yén manusa saéstuna diajar jadi manusana sorangan ngaliwatan komunikasi. Nurutkeun Stewart L. Tubbs jeung Sylvia Moss (Rakhmat, 2007:13), aya sawatara ciri anu némbongkeun yén komunikasi disebut éféktif, nya éta pangartian, kalangenan, mangaruhan sikep, kawangunna hubungan anu leuwih hadé, jeung tindakan. Mekarna facebook jadi sarana komunikasi anu populér
dipangaruhan ogé ku faktor-faktor personal anu mangaruhan kalakuan manusa. Napak kana pamanggih E. Sampson, Rakhmat (2007:33-35) nétélakeun sacara gurat badag aya dua faktor anu mangaruhan kalakuan manusa, nya éta faktor biolois jeung sosiopsikologis. Salaku
16
mahluk biologis, manusa taya bédana jeung mahluk lianna anu mangrupa sato, faktor biologis kalibet sacara gembleng dina sakabéh kagiatan manusa, samalah sok patali jeung faktor sosiopsikologis. Kalakuan sosial manusa diaping ku aturan-aturan anu geus diprogram sacara génétis dina diri manusa, biasana disebut epigenetic rules, anu ngatur kalakuan manusa ti mimiti kacenderungan pikeun ngungkulan incest, kamampuh paham kana éksprési, tepi ka réspon kana pasualan pulitik. Faktor-faktor sosiopsikologis mangrupa karakteristik anu
mangaruhan kalakuan manusa disawang tina manusa salaku mahluk sosial. Klasifikasi faktor sosiopsikologis ngawengku tilu komponén aféktif, kognitif, jeung konatif. Motif manusa dina ngayakeun
komunikasi atawa hubungan lianna mangrupa salasahiji aspék dina komponén aféktif, biasa disebut motif sosiogénésis atawa motif sékundér. Napak kana pamanggih ti sawatara ahli psikologi jeung komunikasi, Rakhmat (2007:38-39) ngawincik klasifikasi motif
sosiogénésis manusa kana genep wengkuan, nya éta 1) motif hayang mikanyaho, 2) motif kompeténsi, 3) motif cinta, 4) motif harga diri jeung kabutuhan pikeun maluruh idéntitas, 5) kabutuhan kana ajéninajén jeung ma’na kahirupan, jeung 6) kabutuhan pikeun
ngundakkeun kualitas hirup ngaliwatan poténsi anu dipimilik. Aspék sosial budaya milu mangaruhan kana prosés komunikasi manusa. Unggal komunitas dina hirup kumbuh manusa pasti mibanda sistem sosial anu tangtu, anu bé dieuna milu mangaruhan kana prosés jeung kabiasaan dina prak-prakanana ngayakeun komunikasi, boh
17
komunikasi intrapersonal boh komunikasi massa. Delgado (Rakhmat, 2007:44) ngaragum rupa-rupa faktor kasebut ngawengku 1) aspék objéktif lingkungan: ékologis (géografis, iklim, météorologis), désain jeung arsitéktural, témporal, analisis suasana kalakuan, téknologi, jeung faktor sosial (struktur organisasi, peran, struktur kelompok, jeung karakteristik populasi), 2) lingkungan psikososial: iklim
organisasi jeung kelompok, étos jeung iklim institusional-kultural, 3) stimulus anu ngawewegan kalakuan jalma lianna jeung situasi. Béh dieuna, manusa mekarkeun komunikasi dina hirup
kumbuhna teu saukur pikeun ngawewegan kabutuhan pokona, tapi mekarkeun ogé kabutuhan anu sipatna leuwih luhur dina wangun usaha pikeun paham kana ma’na-ma’na anu leuwih abstrak (Langer, 1957:30-31 dina Sunarto, 2008:21). Ma’na-ma’na abstrak diciptakeun jeung dipaké ku manusa dina wangun sistem tanda atawa simbol. Ngaliwatan sistem simbol, manusa ngawangun komunikasi lain saukur pikeun ngungkulan pasualan pragmatis sapopoé, tapi aya ma’na lianna anu némbongkeun sistem ajén-inajén jeung sawangan hirupna. Éta hal luyu jeung pamanggih Talcott Parsons (Walker, 1977:11 dina Sunarto, 2008:21) anu nyebutkeun yén kabudayaan enas-enasna mah ngagugulung perkara ma’na, nepi ka gumantung pisan kana sistem simbolisme. Ku kituna, sistem simbol geus jadi padoman pikeun minuhan kabutuhan manusa –primér, sékundér, atawa kantétanana– nepi ka sistem ajén-inajén jeung sistem simbol komunikasi ngawangun hubungan anu dalit dina hiji kabudayaan.
18
Métafora mangrupa salasahiji cara nepikeun ma’na ngaliwatan simbol-simbol. Sacara gurat badag, métafora bisa dipaham boh sacara tradisional boh linguistis, salaku babandingan antara tanda-tanda. Sacara tradisional, métafora digunakeun dina komuniksi sapopoé minangka variasi rétoris. Nurutkeun Nasution (2008:77), dina konsép sarupa kitu, nu nyarita baris ngagunakeun hiji éksprési figuratif nalika karasa taya basa literal anu mampuh atawa sarimbag dina
ngahasilkeun éfék jeung ma’na sakumaha anu jadi udagan dirina sangkan pamiarsa ngaréspon ku cara jeung udagan anu sarua. Tina konsép rétorika tradisional, métafora mekar jadi konsép anu leuwih lega. Métafora némbongkeun kamampuh manusa dina
ngayakeun kagiatan sinéstésis, nya éta kamampuh manusa pikeun ngalakukeun sintésa indra-indra kamanusaanana sacara tuluy-
tumuluy, otak nyusun hiji rélasi (hubungan) stimulus anu ditarimana jeung sénsasi lianna anu diteundeun jeung geus nyampak dina mémori (Seitz, 1998:98, dina Sunarto, 2008:31). Tina éta hal, métafora mekar deui jadi konsép mikir anu dilakukeun ku manusa. Palebah dieu, katara aya patalina anu raket atawa silipangaruhan antara cara manusa ngalakukeun komunikasi jeung aspék motif sarta sosial budaya anu jadi latarna. Sacara linguistik, métafora dipaham salaku konsép mindahkeun ma’na dénotatif kana konotatif, tina sintagmatik kana paradigmatik. Pikeun kaperluan ieu hal, disusun tilu konsép métafora, ngawengku simile, métonimi, jeung sinékdoke. Simile biasana disebut gaya basa ngupamakeun, sok ngagunakeun kecap panyambung kawas, siga,
19
atawa lir. Métonimi mangrupa cara ngagunakeun tanda sacara operasional atawa rélasional. Sedengkeun sinékdoke mangrupa gaya basa anu ngagunakeun prinsip sabagian pikeun sagemblengna atawa sagemblengna pikeun sabagian (Sunarto, 2008:32-33). Pikeun paham kana ma’na anu nyangkaruk dina métafora bisa ngagunakeun pamarekan sémantik jeung sémiotik. Basa salawasna diwangun ku dua adegan, nya éta adegan cangkang (lahir) jeung adegan eusi (batin). Nurutkeun Sudaryat (1987:9), adegan
cangkangna basa téh mangrupa sistem sora manusa anu dihasilkeun ku pakakas ucapna, sedengkeun adegan eusi mah mangrupa eusi nu dipimaksud ku sistem sora atawa mangrupa kedalan rasa, pikiran, jeung kahayang nu aya dina sistem sora waktu campur gaul. Harti mangrupa objék sémantik. Dina kahirupan makéna basa, antara komunikator (anu nyarita atawa anu nulis) jeung komunikan (anu ngadéngékeun atawa anu maca) kakara lumangsung kalawan hadé lamun wawaran anu diébréhkeunana kaharti (Sudaryat,
1987:19). Hakékatna omongan manusa téh ngandung harti anu gembleng. Verhaar (Sudaryat, 1987:23) nétélakeun yén omongan manusa téh nyoko kana tilu hal: maksud, ma’na, jeung wawaran. Maksud mangrupa jihat subjéktif atawa udagan anu rék dihontal ku anu nyarita. Ma’na mangrupa jihat basa atawa eusi anu dikandung ku omongan. Sedengkeun wawaran mangrupa jihat objéktif atawa hal anu keur dicaritakeun. Pikeun mantuan pamarekan sémantik dina nalaah ma’na, pamarekan sémiotik bisa digunakeun. Pierce (Isnéndés, 2010: 95-96)
20
ngawincik tanda dumasar kana sipat groundna, nya éta 1) qualisign, hartina tanda dumasar kana sipatna, 2) sinsign, hartina tanda dumasar kana wujudna dina kanyataan, jeung 3) legisign, hartina tanda anu dieueuhan. Salian ti éta, tanda dibédakeun ogé dumasar kana dénotatumna, ngawengku 1) ikon, mangrupa tanda anu teu
gumantung kana dénotatum, tapi bisa dipatalikeun jeung objék anu sarua, 2) indéks, mangrupa tanda anu gumantung kana dénotatum, ngébréhkeun ayana hubungan kausal, jeung 3) simbol, mangrupa tanda anu patalina antara tanda jeung dénotatumna téh ditangtukeun, disapukan, jeung konvénsi balaréa.
9.
Anggapan Dasar Udagan ieu panalungtikan henteu neueul kana nguji hipotésis
anu tangtu. Parandéné kitu, dina prak-prakanana mah anu nalungtik teu bisa leupas tina ayana wawasan anu ngarahkeun, jadi kasang tukang, jeung ngawewegan ieu panalungtikan. Sok sanajan, éta wawasan téh sabisa-bisa diusahakeun teu ngaganggu dina ngagali jeung ngarumuskeun timuan anu dianggap penting dina ieu
panalungtikan. Patali jeung hal di luhur, di antarana bisa didadarkeun wawasanwawasan sakumaha ieu di handap. 1) Posting Facebook bisa ditilik tina rangkay kamekaran komunikasi intrapersonal jeung komunikasi massa. Pamake situs facebook ngamangpaatkeun fitur jeung aplikasi aanu nyampak pikeun digunakeun salaku sarana komunikasi;
21
2) Dina
udaganana
pikeun
komunikasi,
posting
facebook
anu
mangrupa status, catetan, jeung pesen, dipangaruhan ku aspék motif. Pikeun udagan-udagan anu tangtu luyu jeung motifna, wacana anu nyampak réa anu ngagunakeun simbol-simbol; 3) Kaayaan sosial budaya dina pajamanan atawa dangka waktu posting facebook diterbitkeun milu mangaruhan kana wacana anu digelarkeun. Ku kituna, sawangan-sawangan sosial budaya gelar mangrupa réspon masarakat anu milu mangaruhan kana
kawangunna opini ngeunaan rupa-rupa pasualan sosial budaya.
10. Métodologi Panalungtikan 10.1
Pamarekan, Métode, jeung Téhnik Panalungtikan Sacara umum, ieu panalungtikan mangrupa panalungtikan basa anu ngagunakeun pamarekan kualitatif. Puseur panitén ieu panalungtikan neueul kana perkara métafora wacana vérbal basa Sunda posting FB. Pikeun mikaweruh ma’na métafora sakumaha anu kapanggih dina sampel data kalawan leuwih jéntré jeung gembleng, perlu diwewegan ku ulikan perkara aspék motif jeung aspék sosial budaya anu mangaruhanana. Metode anu digunakeun dina ieu panalungtikan nyaéta metode déskriptif. Nurutkeun Sukmadinata (2009:72), metode déskriptif mangrupa metode pikeun ngadéskripsikeun atawa ngagambarkeun rupa-rupa fénoména, boh anu sifatna alamiah boh jijieunan atawa rékayasa, kalawan museurkeun ulikanana kana wangun, kagiatan,
22
karakteristik, parobahan, patalina, sasaruaan, sarta bédana jeung fénoména lianna. Data anu aya patalina jeung istilah-istilah basa Sunda anu digunakeun dina pakumbuhan internet téh
dideskripsikeun. Tujuan utama digunakeunana metode déskriptif téh pikeun méré gambaran ngeunaan métafora dina posting FB anu ngagunakeun basa Sunda kalawan objektif dina hiji deskripsi situasi. Dilaksanakeunana ku cara ngagundukkeun, ngolah data, sarta nyieun kacindekan jeung laporan (Ali, 1987:130). Sedengkeun téhnik panalungtikan anu digunakeun ngawengku talaah pustaka, observasi, jeung analisis wacana. Téhnik talaah pustaka jeung observasi digunakeun pikeun maluruh bahan pustaka jeung data anu aya patalina jeung pasualan anu ditalungtik. Ku cara ngagunakeun téhnik analisis wacana, bahan anu geus dikumpulkeun téh tuluy dianalisis sarta diteuleuman eusina nepi ka kapanggih hubunganana jeung jejer pasualan anu ditalungtik. Métafora dina posting FB anu ngagunakeun basa Sunda téh dianalisis dumasar pamarekan sémantik jeung sémiotik, tuluy dilenyepan, ditafsirkeun, sarta ahirna dima’naan kalawan dipatalikeun jeung aspék motif sarta aspék sosial budaya.
10.2
Sumber Data Sumber data métafora wacana basa Sunda dina ieu
panalungtikan dipaluruh tina posting FB anu ngagunakeun basa Sunda. Kaitung réa pisan posting FB anu ngagunakeun basa Sunda téh, kalawan tinimbangan praktis jeung pragmatis pikeun kaperluan
23
ieu panalungtikan mah digunakeun sababaraha posting FB minangka sampelna. Sedengkeun anu jadi objék panalungtikanana nya éta sakur status, koméntar, jeung catetan anu ngagunakeun médium basa Sunda. Posting FB anu dipilih didadasarkeun kana ayana unsur métafora patali jeung kaayaan sosial budaya bangsa Indonésia dina dangka waktu taun 2010. Data anu kakumpulkeun diréduksi dumasar kana kritéria ayana unsur motif minangka réspon kana kajadian-kajadian anu sipatna pribadi jeung umum kalawan aya pakaitna jeung perkara pasualan-pasualan sosial budaya anu jadi latarna. Dina waktu ngumpulkeun data, instrumén anu dipaké nyaéta kartu data. Carana ku jalan nyalin jeung midangkeun posting FB anu dijadikeun sampel. Sabada éta, unggal kartu dibéré nomer jeung kode, ngaliwatan prosés analisis tipologis jeung tabulasi, tuluy diasupkeun kana tabél anu geus disadiakeun.
10.3
Prosédur Analisis Data Linguistik jadi panitén poko dina ieu panalungtikan, sedengkeun
aspék motif jeung sosial budaya jadi pangdeudeulna pikeun paham perkara konsép komunikasi jeung sistem ajén-inajén anu lumaku. Data anu geus dikumpulkeun jeung diréduksi téh tuluy dianalisis dumasar léngkah-léngkah ieu di handap. 1) Maca sakabéh data;
24
2) Ngarékap data posting FB anu ngagunakeun basa Sunda; Dina ieu
tahap, dibantuan ku pamarekan kunatitatif kuantitatif anu sacara lain
kawatesananan.
Pamarekan
digunakeun
pikeun udagan nguji korélasional, tapi pikeun nyusun frékuénsi jeung tabulasi. Éta dipakéna tabulasi basa digunakeun jeung aspék pikeun sosial nilik
kacenderungan
budaya,
métafora, sarta aspék motifna.
3) Ngaidéntifikasi
wangun
métafora
dina
posting
FB
anu
ngagunakeun basa Sunda;
4) Ngaidéntifikasi gaya métafora dina posting FB anu ngagunakeun
basa Sunda;
5) Nalaah métafora dina posting FB anu ngagunakeun basa Sunda
patali jeung unsur semantikna sangkan meunang gambaran perkara ma’na anu nyangkaruk di jerona.
6) Sangkan kacindekan panalungtikan leuwih neueul kana udagan
kalawan lengkep jeung bisa dipertanggungjawabkeun leuwih jero, digunakeun triangulasi. Ieu tahap dilaksanakeun ngaliwatan
koréspondénsi jeung wawancara ka sababaraha narasumber.
11. Sistematika Hasil-hasil dina ieu panalungtikan disusun ngawengku lima bab kalawan sistematika sakumaha tabél di handap. Tabél 1 Sistematika laporan Panalungtikan
25
No . 1.
Ba b I
Judul Bab BUBUKA
Eusi Bab Mertélakeun perkara kasang tukang, watesan jeung rumusan pasualan, udagan panalungtikan, mangpaat panalungtikan, anggapan dasar, jeung wangenan istilah. Ngadadarkeun sajumlahing konsép poko anu dijadikeun tatapakan pikeun analisis pasualan anu ditalungtik dumasar kana sajumlahing buku jeung bahan bacaan lianna salaku rujukan konsép jeung téori. Sawangan anu didadarkeun ngawengku tiori perkara komunikasi, facebook minangka pakakas komunikasi pajamanan téknologi kiwari, métafora, sarta pamarekan sémantik jeung sémiotik. Mertélakeun perkara métode panalungtikan, téhnik panalungtikan, sumber data, téhnik ngumpulkeun data, jeung prosédur analisis data. Ngadadarkeun hasil analisis data anu dijadikeun sampel dina ieu panalungtikan jeung pedaranana dumasar kana pamarekan sémantik jeung sémiotik. Mertélakeun kacindekan tina hasil analisis anu dipedar dina bab saméméhna, jeung sawatara saran anu dianggap penting pikeun panalungtikan lianna.
2.
II
TATAPAKAN TIORI
3.
III
MÉTODOLOGI PANALUNGTIKAN
4.
IV
MÉTAFORA POSTING FACEBOOK BASA SUNDA
5.
V
KACINDEKAN SARAN
JEUNG
12. Agénda Panalungtikan
26
Panalungtikan perkara interprétasi métaforis posting facebook basa Sunda baris dilaksanakeun dumasar kana rarancang waktu panalungtikan sakumaha ieu di handap. Tabél 2 Rarancang Waktu Panalungtikan No . 1. 2. 3. 4. 5. Waktu Mar Apr. .
Kagiatan Tatahar Ngumpulkeun Data Analisis Data Triangulasi jeung Nyusun Kacindekan Nyusun Laporan
Jan.
Péb.
Méi
Juni
Daftar Pustaka Ali, Drs. Mohamad. 1985. Penelitian Kependidikan Prosedur dan Strategi. Bandung: Angkasa. Alwasilah, A. Chaédar. 1993. Pengantar Sosiologi Bahasa. Bandung: Angkasa. ___. 2009. Pokoknya Kualitatif: Dasar-dasar Merancang dan Melakukan Penelitian Kualitatif. Jakarta: Pustaka Jaya. Aslinda, Dra., M.Hum., jeung Dra. Leni Syafyahya, M.Hum. 2007. Pengantar Sosiolinguistik. Bandung: Refika Aditama. Assie-Lumumba, N’dri T. (Éditor). 2004. Cyberspace, Distance Learning, andHigher Education in Developing Countries: Old and Emergent Issues of Access, Pedagogy and Knowledge Production. Leiden, Belanda: Brill. Aubusson, Peter J., Alan G. Harrison, jeung Stephen M. Ritchie (Éditor). 2006. Metaphor and Analogy in Science Education. Dordrecht, Belanda: Springer. Baldwin, John R., Sandra L. Faulkner, Michael L. Hecht, jeung Sheryl L. Lindsley (Éditor). 2006. Redefining Culture: Perspectives Across the Disciplines. New Jersey, USA: Lawrence Erlbaum Associates Publisher. Barker, Chris. 2004. The SAGE Dictionary of Cultural Studies. London, England: SAGE Publications.
27
Carnap, Rudolf. 1947. Meaning and Necessity: A Study in Semantics and Modal Logic. Chicago, Illinois, USA: The University of Chicago Press. Chaér, Abdul jeung Léonie Agustina. 2004. Sosiolinguistik: Perkenalan Awal. Jakarta: PT Rineka Cipta. Chandler, Daniel. 1994. Semiotics for Beginner [Online]. URL http:www.aber.ac.uk/media/Documents/S4B/semiotic.htm [3 April 2010]. ___, 2002. Semiotics: The Basic. New York, USA: Routhledge. Cruse, Alan. 2006. A Glosari of Semantics and Pragmatics. Edinburgh, Inggris: Edinburgh University Press. Effendy, Prof. Onong Uchyana, M.A. 2007. Ilmu, Teori dan Filsafat Komunikasi. Bandung: Citra Aditya Bakti. Facebook Inc. 2010. Facebook Confidential and Proprietary. USA: Facebook Inc. Hadi W.M., Abdul. 2008. Hemeneutika Sastra Barat dan Timur. Jakarta: Pusat Bahasa. Hayder, Hasin jeung Dr. Mark Alexander Basin. 2010. Learning Facebook Application Development. USA: PACT Publishing. Heigham, Juanita jeung Robert A. Croker (Éditor). 2009. Qualitative Research in Applied Lingusistics: A Practical Introduction. Basingstoke, Hampshire, Inggris: Palgrave Macmillan. Hudson, R.A. 1962. Sociolinguistics. New York: Cambridge University Press. Hurford, James R., Brendan Heasley, jeung Michael B. Smith (Éditor). 2007. Semantics: A Coursebook. New York, USA: Cambridge University Press. Isnéndés, Rétty, S.Pd., M.Hum. 2010. Téori Sastra. Bandung: JPBD FPBS UPI. Kartomihardjo, Soeséno. 1988. Bahasa Cermin Kehidupan Masyarakat. Jakarta: Departemen Pendidikan dan Kebudayaan Direktorat Jenderal Pendidikan Tinggi Proyek Pengembangan Lembaga Pendidikan Tenaga Kependidikan. Kridalaksana, Harimurti. 1984. Kamus Istilah Linguistik. Jakarta: Gramedia. Lakoff, George jeung Mark Johnson. 1980. Metaphor We Live By. Chicago, USA: The University of Chicago Press. Levinson, Stephen C. 1995. Pragmatics. New York, USA: Cambridge University Press. Lieber, Rochele. 2004. Morphology and Lexical Semantics. New York, USA: Cambridge University Press. Masinambow, E.K.M. jeung Rahayu S. Hidayat (éditor). 2001. Semiotik: Mengkaji Tanda dalam Artifak. Jakarta: Balai Pustaka. Nababan, P.W.J. 1991. Sosiolinguistik, Suatu Pengantar. Jakarta: PT Gramedia Pustaka Utama. Nasution, Khairina. 2008. “Metafora dalam Bahasa Mandailing: Persepsi Masyarakat Penuturnya”, dina Linguistik Indonesia, Taun ka-26, No. 1, Pébruari 2008.
28
Nuccetelli, Susana. 2003. New Essays on Semantic Externalism and Self-Knowledge. Cambridge, Massachusetts, USA: The MIT Press. O’Dwyer, Ella. 2003. The Rising of The Moon: The Language of Power. London: Pluto Press. Panitia Kamus LBSS. 1995. Kamus Umum Basa Sunda. Bandung: Tarate. Prasetijo. 2009. Etnisitas [Online]. URL: http://www.prasetijo.wordpress.com [18 September 2009]. Purnanto, Dwi. 2009. Etnografi Komunikasi dan Register [Online]. URL: http://www.dwipur_sastra.staff.uns.ac.id/2009/06/03/etnografikomunikasi-dan-register/ [18 September 2009]. Rakhmat, Drs. Jalaluddin, M.Sc. 2007. Psikologi Komunikasi. Bandung: Remaja Rosdakarya. Riemer, Nick. 2010. Introducing Semantics. New York, USA: Cambridge University Press. Rosmana, Drs. Iyos Ana, M.Pd. 2003. Morfologi Basa Sunda. Bandung: JPBD FPBS UPI. Samuél, Énrico Élizar jeung Andhika Rahmayanto. 1997. Microsoft Internet Solution: Menguasai Internet dengan Cepat dan Mudah. Jakarta: Elex Media Komputindo. Satori, Prof. Dr. Djam’an, M.A. jeung Dr. Aan Komariah, M.Pd. 2009. Metodologi Penelitian Kualitatif. Bandung: Alfabeta. Stefanowitsch, Anatol jeung Stefan Th. Gries (Éditor). 2006. CorpusBased Approaches to Metaphor and Metonymy. Berlin, Jerman: Mouton de Gruyter. Stern, Josef. 2000. Metaphor in Context. Massachusetts, USA: Massachusetts Institute of Technology Press. Soekanto, Soerjono. 1990. Sosiologi Suatu Pengantar. Jakarta: RajaGrafindo Perkasa. Sudaryat, Yayat. 1987. Ulikan Sémantik Sunda. Bandung: CV. Geger Sunten. ___. 1989. Ulikan Linguistik. Diktat Kuliah di JPBD FPBS IKIP Bandung. ___. 1995. Ulikan Wacana Basa Sunda. Bandung: CV. Geger Sunten. Sudaryat, Drs. M.Hum, Drs. H. Abud Prawirasumantri, jeung Drs. H. Karna Yudibrata. 2007. Tata Basa Sunda Kiwari. Bandung: Yrama Widya. Sukmadinata, Prof. Dr. Nana Syaodih. 2009. Metode Penelitian Pendidikan. Bandung: Remaja Rosdakarya. Sugiyono, Prof. Dr. 2009. Metode Penelitian Pendidikan: Pendekatan Kuantitatif, Kualitatif, dan R&D. Bandung: Alfabeta. Sunarto, Priyanto. 2008. ”Metafora Visual Kartun Editorial pada Surat Kabar Jakarta 1950-1957″. Disertasi Doktor Program Studi Ilmu Seni Rupa dan Desain Institut Teknologi Bandung. Suryabrata, Drs. Sumadi, B.A., M.A., Ed.S., Ph.D. 2008. Psikologi Kepribadian. Jakarta: Rajagrafindo Persada. Suwito, Drs. 1983. Soiolinguistik: Teori dan Problem. Surakarta: Fakultas Sastra Universitas Sebelas Maret. Tarigan, Prof. Dr. Henry Guntur. 1984. Pengajaran Sintaksis. Bandung: Angkasa.
29
___. 1988. Pengajaran Morfologi. Bandung: Angkasa. Tim UPI. 2010. Pedoman Penulisan Karya Ilmiah Universitas Pendidikan Indonesia 2010. Bandung: Universitas Pendidikan Indonesia. Woodworth, Katheryn A. 2010. Facebook for Beginners [Online]. URL: http://www.facebook.com/katheryn.woodworth [1 September 2010]. Zaimar, Okke K.S. 2008. Semiotik dan Penerapannya dalam Karya Sastra. Jakarta Pusat Bahasa. Zoest, Aart van. 1991. Fiksi dan Nonfiksi dalam Kajian Semiotik (tarjamahan Manoekmi Sardjoe). Jakarta: Intermasa.
INTERPRÉTASI MÉTAFORIS POSTING FACEBOOK BASA SUNDA
PROPOSAL PANALUNGTIKAN
30
Ku DADANG NURJAMAN 0907667
PROGRAM STUDI PEND. BAHASA DAN BUDAYA SUNDA (S2) SEKOLAH PASCASARJANA UNIVERSITAS PENDIDIKAN INDONESIA 2010


text:
Nagoya Railroad
Nagoya Railroad Co., Ltd. (名古屋鉄道株式会社 Nagoya Tetsudō Kabushiki-gaisha?) TYO: 9048, ilahar disingget Meitetsu (名鉄?), nyaeta pausahaan kareta api nu operasina sabudereun Préféktur Aichi jeung Préféktur Gifu Jepang. Diadegkeun taun 1894, Meitetsu salah sahiji pausahaan kareta swasta pangkolotna di Jepang.
Jalur[édit | édit sumber]
1 Babarengan jeung Nagoya Municipal Subway ■ Tsurumai Line
2 Babarengan jeung Nagoya Municipal Subway ■ Kamiiida Line
Stasion-stasion utama[édit | édit sumber]
Stasion utama di Kota Nagoya
Jalur Nagoya (Sisi Wetan) jeung Jalur Toyokawa
Jalur Tokoname, Jalur Chikko jeung Jalur Bandara
Jalur Kōwa jeung Jalur Chita
- Chita-Handa Station
- Kōwa Station (Mihama Town)
- Utsumi Station (Minami Chita Town)
Jalur Mikawa, Jalur Toyota, Jalur Nishio jeung Jalur Gamagori
- Toyota-shi Station (Toyota City)
- Hekinan Station
- Nishio Station
- Kira-Yoshida Station (Kira Town)
Jalur Nagoya (Sisi Kulon), Jalur Takehana jeung Jalur Hashima
- Sukaguchi Station (Shinkawa Town)
- Meitetsu-Ichinomiya Station
- Stasion Meitetsu Gifu
- Shin-Hashima Station
Jalur Tsushima jeung Jalur Bisai
Jalur Inuyama, Jalur Kakamigahara jeung Jalur Hiromi
Jalur Komaki jeung Jalur Iida
Jalur Seto
Tumbu kaluar[édit | édit sumber]
- Nagoya Railroad (Ramatloka Basa Inggris)
- Nagoya Railroad (Ramatloka resmi Basa Jepang)
- Museum Meiji Village


text:
Vakuol
Vakuola nyaéta organél sél nu mangrupa kantong nu membranna ganda.[1] Vakuola nu ukranna leutik disebut vésikel.[1] Vakuola ngabogaan struktur sarta fungsi anu rupa-rupa jeung deui bisa dipanggihan dina sél tutuwuhan sarta sato.[1] Vakuola sél tutuwuhan sipatna téh matuh.[2] Sél-sél tutuwuhan nu ngabogaan vakuola gedé biasana nyaéta sél-sél parénkima sarta kolénkima.[2] Vakuola kasebut diwatesan ku membran anu disebut tonoplas.[2] Vakuola fungsina salaku tempat sékrétori, ékskrétori, sarta panyimpenan.[2]
- Dina sel tutuwuhan, vakuola ukuranna gedé kalayan jumlahna nu sauetik sarta ngaeusian 90% volume sél.[1] Vakuola dibungkus ku tonoplas, nyaéta mémbran tunggal anu ngatur patukerna matéri antara sitoplasma sarta cairan di jerona.[1] Vakuola téh ngandung cai, oksigen, karbon dioksida, asam, uyah, kristal, sarta pigmén.[1] Vakuola dina tutuwuhan fungsina pikeun nyimpen zat-zat kadaharan, zat sésa métabolisme nu bahaya pikeun sél, sarta ngajaga tekenan inetrnal cai (tekenan tugor) sel.[1] Dina tangkal karét vakuola ngandung getah dina wangun émulsi.[1] Dina tutuwuhan nu tangtu, kakandung minyak aéteris, misal dina tangkal jahé kakandung zingiberin, dina malati kakandung jasmine, sarta dina jeruk kakandung sitrin.[1] Vakuola dina daun bako ngandung senyawa alkaloid nu beracun nu disebut nikotin, sedengkeun dina tomat ngandung likopersin.[1]
- Dina sawatara protista (protozoa) sarta spons, sipatna spésifik.[1] vakuola bisa mangrupa vakuola kontraktil sarta vakuola kadaharan.[1] Vakuola kontraktil gunana ngatur tekenan osmosis cairan sél, sedengkeun vakuola kadaharan gunana nyimpen sarta nyerep kadaharan.[1]


text:
Pupuh
1. Asmarandana
Mangrupa tembang pupuh nu ngagambarkeun rasa kabirahian, deudeuh asih, jeung nyaah.
Conto tembang
Éling-éling mangka éling
Rumingkang di bumi alam
Darma wawayangan baé
Raga taya pangawasa
Lamun kasasar lampah
Nafsu nu matak kaduhung
Badan anu katempuhan
2. Balakbak
Mangrupa tembang pupuh nu ngagambarkeun heureuy atawa banyol.
Conto tembang
Aya warung sisi jalan ramé pisan; citaméng
Awéwéna luas luis geulis pisan; ngagoréng
Lalakina-lalakina los ka pipir nyoo monyét; nyanggéréng
3. Dangdanggula
Mangrupa tembang pupuh nu ngagambarkeun katengtreman, kawaasan, kaagungan, jeung kagumbiraan.
Conto tembang
Mega beureum surupna geus burit
Ngalanglayung panas pipikiran
Cikur jangkung jahé konéng
Naha teu palay tepung
Sim abdi mah ngabeunying leutik
Ari ras cimataan
Gedong tengah laut
Ulah kapalang nya béla
Paripaos gunting pameulahan gambir
Kacipta salamina
4. Durma
Mangrupa tembang pupuh nu ngagambarkeun rasa ambek, gedé haté, atawa sumanget.
Conto tembang
Moal ngejat sanajan ukur satapak
Geus dipasti ku jangji
Mun tacan laksana
Numpes musuh sarakah
Heunteu niat seja balik
Najan palastra
Mati di médan jurit
5. Gambuh
Mangrupa tembang pupuh nu ngagambarkeun kasedih, kasusah, atawa kanyeri.
Conto tembang
Ngahuleng banget bingung
Heunteu terang kamana nya indit
Turug-turug harita téh, enggeus burit
Panonpoé geus rék surup
Keueung sieun, aya méong
6. Gurisa
Mangrupa tembang pupuh nu ngagambarkeun jelema nu ngalamun atawa malaweung.
Conto tembang
Hayang teuing geura beurang
Geus beurang rék ka Sumedang
Nagih ka nu boga hutang
Mun meunang rék meuli soang
Tapi najan henteu meunang
Mo rék buru-buru mulang
Rék terus guguru nembang
Jeung diajar nabeuh gambang
7. Jurudemung
Mangrupa tembang pupuh nu ngagambarkeun nu bingung, susah ku pilakueun.
Conto tembang
Mungguh nu hirup di dunya
Ku kersaning anu agung
Ku kersaning anu agung
Geus pinasti panggih
Geus pinasti
Geus pinasti panggih
Jeung dua rupa perkara
Senang paselang jeung bingung
8. Pupuh Kinanti
Mangrupa tembang pupuh nu ngagambarkeun nu keur kesel nungguan, deudeupeun, atawa kanyaah.
Conto tembang
Budak leutik bisa ngapung
Babaku ngapungna peuting
Nguriling kakalayangan
Néangan nu amis-amis
Sarupaning bungbuahan
Naon baé nu kapanggih
9. Lambang
Mangrupa tembang pupuh nu ngagambarkeun nu resep banyol tapi banyol nu aya pikiraneunna.
Conto tembang
Nawu kubang sisi tegal
Nyiar bogo meunang kadal
Nawu kubang sisi tegal
Nyiar bogo meunang kadal
Atuh teu payu dijual
Rék didahar da teu halal
10. Magatru
Mangrupa tembang pupuh nu ngagambarkeun nu sedih, handeueul ku kalakuan sorangan, mapatahan.
Conto tembang
Majalaya, Ciparay, Banjaran, Bandung
Kopo reujeung Cisondari, Cicaléngka, Ujung Berung
Rajamandala, Cimahi
Lélés, Limbangan, Tarogong
11. Maskumambang
Mangrupa tembang pupuh nu ngagambarkeun kanalangsaan, sedih
Conto tembang
Héy manusa mana kaniaya teuing
Teu aya rasrasan
Kawula maké disumpit
12. Mijil
Mangrupa tembang pupuh nu ngagambarkeun kasedih tapi
Conto tembang
Mesat ngapung putra Sang Arimbi
Jeung méga geus awor
Beuki lila beuki luhur baé
Larak-lirik ninggali ka bumi
Milari sang rai
Pangéran Bimanyu
13. Pangkur
Mangrupa tembang pupuh nu ngagambarkeun rasa ambek nu kapegung, nyanghareupan tugas nu beurat.
Conto tembang
Seja nyaba ngalalana
Ngitung lembur ngajajah milangan kori
Heunteu puguh nu dijugjug
Balik paman sadaya
Nu timana tiluan semu rarusuh
Lurah bégal ngawalonan
Aing ngaran Jayapati
14. Pucung
Mangrupa tembang pupuh nu ngagambarkeun rasa ambek ka diri sorangan, atawa keuheul kulantaran teu panuju haté.
Conto tembang
Lutung buntung luncat kana tunggul gintung
Monyét loréng leupas luncat kana pager déngdék
Bajing kuning jaralang belang buntutna
15. Sinom
Mangrupa tembang pupuh nu ngagambarkeun kagumbiraan, kadeudeuh.
Conto tembang
Warna-warna lauk émpang
Aya nu sami jeung pingping
Pagulung patumpang-tumpang
Ratna Rengganis ninggali
Warnaning lauk cai
Lalawak pating suruwuk
Sepat pating karocépat
Julung-julung ngajalingjing
Sisi balong balingbing, sisi balungbang
16. Wirangrong
Mangrupa tembang pupuh nu ngagambarkeun nu kawiwirangan, éra ku polah sorangan.
Conto tembang
Barudak mangka ngalarti
Ulah rék kadalon-dalon
Enggon-enggon nungtut élmu
Mangka getol mangka tigin
Pibekeleun saréréa
Modal bakti ka nagara
17. Ladrang
Mangrupa tembang pupuh nu ngagambarkeun nu resep banyol
Conto tembang
Aya hiji rupa sato leutik
Éngkang-éngkang, Éngkang-éngkang
Sok luluncatan di cai
Ari bangun arék sarupa jeung lancah
Coba teguh masing telik
Éta gambar sidik-sidik
Sato naon kitu wanda
Reujeung dimana ayana
Sudaryat (2003: 124) ngabagi gundukan
1) Ngumpamakeun (simile), nya éta
Contona: Kawas gaang katincak
2) Mijalma (personifikasi), nya éta
Contona: Gunung siga nu milu nguyung, lebak siga nu milu susah.
3) Ocon (metonomia), nya éta
Contona: Jang, pangmeulikeun Gudang garam!
4) Ngasor (litotes), nya éta rakitan basa anu dipaké pikeun ngarendahkeun diri, tandaning sopan atawa handap asor.
Contona: Ah gaduh tanah ogé ngan satapak peucang.
5) Rautan (eufimismeu), nya éta rakitan basa anu ngandung maksud ngomah-ngomahan haté batur sangkan henteu nyentug teuing karasana.
Contona : Indung bapana geus mulih ka jati mulang ka asal (maot)
6) Lalandian (metafora), nya éta
Contona: Leumpangna ngembang sampeu (dingdet).
7) Raguman (sinekdok) nya éta rakitan basa anu ngébréhkeun rupa-rupa hal dihijikeun, disawadahkeun, atawa disabeungkeutkeun. Raguman dibagi dua:
7a. Hurunan (totem pro parto), nya éta rakitan basa anu nyebut sagemblengna (sakumna) padahal anu dimaksud mah salasaurang, sahiji, sawaréh.
Contona : Barudak SMA 2 keur diadu maén bal jeung barudak SMA 3
(anu maraén bal mah ngan 22 urang, lain sajumlahna murid SMA 2 jeung SMA 3).
7b. Tunggalan (pars pro toto) nya éta rakitan basa anu nyebut sahiji atawa sabagéan padahal maksudna mah sakabéhna.
Contona: Raja baheula kudu diriung ku gelung, digéndeng-géndeng ku cangkéng (anu dimaksud lain diriung ku gelung jeung cangkéng tapi ku awéwé geulis).
8) Rarahulan (hiperbol), nya éta rakitan basa anu gunana pikeun ngayakinkeun anu séjén, bakating hayang dipercaya omonganana kaleuleuwihi.
Contona: Sawahna satungtung deuleu.
9) Kadalon (pleonasmeu), nya éta rakitan basa anu ngagunakeun kecap-kecap pikeun ngébréhkeun maksud leuwih ti mistina.
Contona: Anakna kembar sapasang.
10) Ébrehan (peripraseu), nya éta rakitan basa anu ngébréhkeun gawéna, gunana kaayaan hiji barang, jst, tapi ari nu dimaksud mah nya éta barang nu kaancikan (kayaan, gawé, atawa gunana) anu disebut téa.
Contona: Puputon sekar kadaton (putri)
11) Kahanan, nya éta rakitan basa anu ngébréhkeun kahanan, sipat, ciri anu husus atawa barang.
Contona: Raja leuweung pikeun nyebut maung
12) Silib (alegori), eusina dibalibirkeun, tujuanna sangkan anu diajak nyarita henteu éraeun atawa kasigeung haténa.
12a. Ngomong dua (ironi) nu omonganana sabalikna tina maksudna.
Contona:
12b. Nomong seukeut (sinismeu) nu eusina nyawad ku jalan lemes.
Contona: Teu sangka getol geuning putra ibu téh (kedul).
12c. Nyungkun (sarkasmeu), eusina nyawad atawa ngawada.
Contona: Béakeun dahareun téh kabéh, kajeun batur mah teu kabagéan ogé.
Dicutat tina Skripsi Eka Herianto
Ngaran Patempatan
alun-alun tanah lapang di hareupeun kabupatén, kawadanaan, jsté.
babakan lembur anyar; ngababakan, nyieun lembur anyar.
babaladon kotakan leutik anu pernahna di bagian tanah sésémpéran; di sawaréh tempat disebut ogé baladoan.
babantar bagian walungan nu ngocorna leuwih tarik. Disebut ogé parung.
balungbang kamalir gedé sarta rada jero tadah cileuncang.
bangawan walungan nu kacida gedéna.
basisir sisi tanah (keusik) nu adek ka laut.
bojong/bobojong tanah anu nyodor ka cai (walungan, talaga, laut); jojontor, jajirah.
bubulak sarupa tegalan, tanah nu pinuh ku jukut nu aya di lamping atawa di pasir.
bungin pulo di muara walungan. Disebut ogé délta.
dayeuh
dungus gundukan tatangkalan laleutik nu rada rembet (di leuweung). Disebut ogé rungkun atawa ruyuk.
émpang balong atawa kulah gedé (lega).
galengan tambakan leutik (ngagaleng manjang) ngawangun kotakan sawah.
gawir sisi jurang, tanah anu mudunna nyuksruk atawa sisi tanah anu lungkawing.
girang tempat jol ngocorna cai: cai ngocorna ti girang ka hilir.
gunung tanah anu munjukul kacida luhurna, saluhureun pasir, biasana luhurna leuwih ti 600 méter.
hilir tempat nu dituju ku cai nu ngocor lantaran leuwih handap, sabalikna tina girang.
hulu cai/sirah cai tempat kaluar cinyusu nu engkéna jadi walungan.
huma tanah darat nu dipelakan paré teu dikocoran cai (ngandelkeun cai hujan), di sisina sok dipelakan palawija.
hunyur taneuh nu munjukul siga imah rinyuh di tegal atawa dina tetelar; imah rinyuh.
jajirah bagian tanah daratan nu méh kakurilingan ku laut (méh mangrupa pulo).
jami huma tipar, robahan tina jarami; geus rumpak jami, geus réngsé panén di sawah.
jojontor tanah nu nyodor ka cai, leuwih panjang ti batan tanjung; bobojong.
jungkrang/jurang bagian tanah anu legokna jero sarta sisi-sisina gurawés.
kabuyutan tempat anu dianggap karamat, patilasan jaman baheula.
karéés sisi walungan nu réa keusikan minangka kikisik; cadas.
kebon tanah darat nu dipelakan rupa-rupa pepelakan saperti bungbuahan, palawija, jeung sarupaning ti éta.
kikisik sisi laut nu mayat sarta keusikan.
kuburan tanah tempat ngubur mayit; makam, astana.
kulah balong leutik, tempat miara lauk. Mangrupa cai ngemplang dina tanah beunang ngali.
lamping bagian gunung atawa pasir antara puncak jeung tutuganana; bagian gunung luhureun tutugan atawa sukuna.
landeuh tempat anu leuwih handap ti tempat urang, sabalikna tina tonggoh (tempat, pakarangan atawa jalan anu leuwih luhur).
laut bagian dunya nu dieusi cai asin, sarta nu misahkeun daratan jeung daratan; sagara.
lebak tempat nu leuwih handap ti batan tempat urang cicing, sabalikna tina tonggoh; landeuh.
legok tempat nu rada handap ti tempat nu aya di sakurilingeunana.
legon bagian basisir anu ngelok ka darat, sarupa teluk ngan leuwih leutik.
lembur kampung di luar
léngkob tempat anu legok antara dua lamping.
leuweung tempat lega atawa wewengkon nu pinuh ku kakayon (tatangkalan) sarta teu dipaké matuh ku jelema. Kajaba ti nu ngajaga, biasana panonoban sato jarah.
leuweung geledegan leuweung anu sakuriling bungking pinuh ku rupa-rupa kakayon sarta teu kasaba ku manusa iwal sarupaning sasatoan.
leuweung gerot leuweung geledegan, leuweung gedé.
leuweung ganggong simagonggong leuweung nu kaayaanana geueuman, pikasieuneun.
leuweung larangan/tutupan leuweung nu teu meunang diganggu boh sasatoanana boh tutuwuhanana.
leuweung luwang-liwung leuweung geledegan nu teu kasaba ku jelema.
leuwi[b/] babagian walungan nu rada jero tur biasana rada rubak.
[b]mandala daérah, wilayah lembur; lembur singkur mandala singkah: lembur nu jauh ka ditu ka dieu.
momonggor/monggor pasir nu rada handap sarta leuwih leutik.
muhara[b/] tungtung walungan di hilir, tempat patepungna walungan jeung laut atawa walungan leutik jeung walungan gedé.
[b]mumunggang/geger bagian gunung pangluhurna, tonggong gunung anu manjang.
pabuaran tempat bubuara matuh di tempat anyar. Anu ngumbara sok loba nu terus bubuara,
padépokan/dépok kampung, patapan; patapan biasana ayana di nu suni.
padukuhan padumukan nu jauh ti
padusunan pakampungan nu jauh ti
pamakaman patempatan/wewengkon anu dipaké kuburan/astana.
pasir gunung leutik tur teu sabaraha luhur.
pasiringan pakampungan, padésan (asal tina siring: kampung).
ponclot/poncot bagian pangluhurna tina gunung, munara, jsb.; puncak.
puncak bagian gunung anu pangluhurna, atawa ponclot.
régol kampung nu pernahna aya sabudeureun gedong kabupatén beulah tukang.
reuma tanah darat urut huma anu keur direureuhkeun lantaran geus teu subur deui.
rorah cai ngocor sarupa susukan, ayana di leuweung.
sabang tanah darat nu dihapit ku dua walungan.
sagara ilikan laut.
sampalan tegal tengah leuweung tempat nyatuan sato jarah.
sarakan/paku sarakan tempat lahir, lemah cai.
sawah tanah anu dipelakan paré, dikembeng, dikurilingan ku galengan.
sédong angkrong di sisi walungan di jero leuwi.
situ balong nu leuwih lega sarta rada jero.
somang jurang anu gurawés sarta jero.
sungapan tempat ngocorkeun cai ti walungan atawa solokan ka sawah, ka balong.
susukan solokan jalan cai beunang nyieun jelema.
talaga situ alam nu jadi ku manéh lain meunang nyieun jelema (upamana Talagawarna, Talagabodas).
taman/patamanan kebon kembang jeung tatangkalan séjén nu alus sarta lega.
tambakan bendungan panjang sarta rubak (tambakan balong); panahan cai balong, ayana di sakuriling balong. Mun di sawah mah ilaharna sok disebut galengan.
tanjung jojontor, tanah anu nyodor ka laut.
tarikolot tempat/daérah urut lembur, lembur nu tadina gegek imahna kaayaanana robah jadi coréngcang.
tegalan tanah lega sarta rata nu sabagian gedé pinuh ku jukut wungkul.
teluk bagian sisi laut anu ngelok ka darat, sabalikna tina tanjung.
tepiswiring sesebutan séjén keur pasisian atawa pilemburan.
tetelar tanah datar di tengah sawah nu teu kahontal ku cai, biasana sok dipaké pangangonan.
tipar pihumaeun méméh disasap atawa dipacul.
tonggoh tempat anu leuwih luhur ti batan tempat urang cicing.
tutugan suku gunung, bagian gunung beulah handap.
wahangan jalan cai anu jadi ku manéh, nyaéta walungan anu leuwih gedé batan solokan.
walungan wahangan gedé. Disebut ogé bangawan
(Kénging nyutat tina Pepernian Urang Sunda, Kiblat Buku Utama, 2005)
Ngaran Wanci
* Janari Leutik : Tabuh 01.00 – 03.00
* Janari Gede : Tabuh 03.00 – 04.30
* Balebat : Tabuh 04.30
* Carangcang Tihang : Tabuh 04.30 – 05.00
* Rebu-rebun : Tabuh 05.00 – 06.00
* Haneut Moyan : Tabuh 07.00 – 08.00
* Pecat Sawed : Tabuh 09.00 – 10.00
* Rumangsang : Tabuh 11.00
* Manceran : Tabuh 12.00
* Lingsir Ngulon : Tabuh 13.00
* Panon Poe Satangtung : Tabuh 15.00
* Tunggang Gunung : Tabuh 16.00 – 17.00
* Sariak Layung : Tabuh 17.00 – 17.30
* Sareupna : Tabuh 17.30 – 18.00
* Harieum Bengeut : Tabuh 18.00 – 19.00
* Sareureuh Budak : Tabuh 19.00
* Sareureuh Kolot : Tabuh 21.00
* Tengah Peuting : Tabuh 24.00
(Dicutat ti Unak-Anik Basa Sunda, ku Dedi S.Pd)
Sisindiran
Sisindiran asalna tina kecap ‘sindir’ nya éta ngomong henteu togmol tapi ku jalan dibalibirkeun, pikeun ngaragangan nu diajak nyarita, supaya omongan urang henteu karasa nyentug. Jadi nu disebut sisindiran téh nya éta kasenian ngaréka basa nu diwangun ku cangkang jeung eusi, pikeun ngedalkeun maksud anu henteu saceplakna
Sisindiran nurutkeun wangunna dibagi tilu, nya éta:
1. Wawangsalan/bangbalikan
2. Paparikan
3. Rarakitan
Nilik kana sipatna, wangun nu tilu éta mibanda tilu rupa sipat, nya éta: 1) silih asih, 2) piwuruk, jeung 3) sesebréd.
1. Wawangsalan/bangbalikan
Wawangsalan asal kecapna tina wangsal anu hartina wangsul, maksudna balik. Éta sababna wawangsalan sok disebut ogé bangbalikan anu asal kecapna tina balik.
Wawangsalan/bangbalikan nya éta hiji wangenan sisindiran nu diwangun ku cangkang jeung eusi sarta disatukangeun eusina mangrupa tarucing (tebakan).
Wawangsalan/bangbalikan dibagi jadi dua, nya éta:
1a. Bangbalikan lanjaran
Nya éta wawangsalan nu teu kauger ku patokan pupuh. Contona:
• Teu puguh monyét hideungna
Teu puguh tungtungna (lutung)
• Tepi ka kélor héjona
Tepi ka antukna (katuk)
• Teu beunang disupa dulang
Teu beunang dibébénjokeun (kéjo)
1b. Bangbalikan dangding
Nya éta wawangsalan nu kauger ku patokan pupuh. Contona:
Kinanti
Di Cikajang aya gunung, asa paturay jasmani
Kalong leutik saloa gedang
Kembang biru di astana, abot pisah jeung nu asih.
2. Paparikan
Paparikan asalna tina kecap ‘parik’ anu asalna tina “parek”, hartina deukeut. Anu padeukeutna téh nya éta sadana atawa sorana dina cangkang jeung eusi.
Paparikan diwangun ku opat pada, dua pada cangkang jeung dua pada eusi, unggal pada lobana dalapan engang.
Paparikan dibagi dua, nya éta:
1. Paparikan kawih, nya éta paparikan nu teu kauger ku patokan pupuh.
Contona :
Leuleupeutan leuleuweungan
Ngarah kékéjoanana
Deudeukeutan reureujeungan
Ngarah téténjoanana
2. Paparikan dangding, nya éta paparikan nu kawengku ku patokan nyieun pupuh.
Contona:
Kapinis ulah disumpit
Tangkal muncang ngarangrangan
Kembang kopi kembang kopo
Karungkang pucuk karungkang
Lampuyang cocongoan
Bawaeun ka Raja Galuh
Batu tulis di sakola
Nilik kana sipatna, paparikan téh bisa mibanda tilu rupa sipat, nya éta:
• Silih asih
• Piwuruk
• Sesebréd
3. Rarakitan
Rarakitan salasahiji wangenan sisindiran anu asalna tina kecap “raket” hartina deukeut, tapi raket mah maknana leuwih deukeut atawa dalit. Raket di dieu nya éta raket sora atawa sadana antara cangkang jeung eusi téh raket pisan.
Contona:
Kamana nya nyiar paying
Sakieu pana poéna
Kamana nya nyiar duyung
Sakieu panas haténa
Nilik kana sipatna, rarakitan mibanda tilu rupa sipat.
Nya éta silis asih, piwuruk, jeung sesebréd.
Purwakanti
Purwakanti nya éta sarupaning mamanis basa anu digunakeun kana sora boh vokal boh konsonan. Iskandarwassid (2003: 120) nétélakeun wangenan purwakanti sakumaha kaunggel di handap ieu:
“Purwakanti téh nya éta padeukeutna sada atawa sora kecap-kecap dina ungkara kalimah, klausa atawa prasa, utamana dina wangun ugeran (puisi); pernahna boh ngarandeg, ngajajar, horisontal (dina sakalimah, sajajar, sapadalisan) boh ngaruntuy, pértikal (antara jajaran, padalisan )”
Salmun (1936: 32-46) nétélakeun yén purawakanti dibagi-bagi jadi sapuluh rupa, éta purwakanti téh ngawengku:
1) Pangluyu, nya éta purwakanti nu ngaluyukeun sada atawa wianjana dina kecap-kecap.
Contona nya éta:
Nya jorok nya botrok (rok-rok)
Nu méncrang mani hérang
2) Maduswara, nya éta purwakanti anu mamanisna téh sora.
Contona:
Diri anu ngarasa nyeri (i-i)
Raga nu ngarasa lara (a-a)
3) Cakraswara, nya éta sora anu patukeur tempatna dina kecap.
Contona:
Hirup jeung hurip ( hirup-hurip)
Alus teu karana pulas (alus-pulas)
4) Laraspurwa, nya éta engang anu sarua sarta ayana di hareup, dina ngamimitian kecap.
Contona:
Numawi matak mandawa (ma-ma-ma)
Kolot-kolot kokorobet (ko-ko-ko)
5) Mindoan kawit, nya éta upama kecap anu murwakantina téh kecap-kecap anu panghareupna.
Contona:
Ulah sirik ka pangampih (ulah)
Ulah kabawa ku sakaba-kaba (ulah)
6) Mindoan wekas, nya éta upama anu murwakantina kecap lebah tungtung.
Contona:
Tong nuduh saméméh aya bukti (bukti)
Anu daékeun jeung anu sumakti (sumakti)
7) Laras madya, nya éta anu murwakantina di tengah.
Contona:
Nu hurung sariga layung (sariga)
Nu hérang sariga béntang (sariga)
8) Laras wekas, nya éta nu murwakantina di tungtung engang .
Contona:
Burudul ménak ti kidul (ul-ul)
Nyeri peurih geus kapanggih (ih-ih)
9) Margaluyu, nya éta anu biasana malikan deui kecap anu aya di tungtung ungkara diteundeun di awal ungkara
Contona:
Sing tapik ngawisik diri,
diri kudu diriksa
hadé luar jeung jerona,
jerona kabatinan
10) Mindoan kecap, nya éta maké kecap éta-éta kénéh dina hiji kalimah, tapi béda-béda hartina.
Contona:
Estu matak buntu laku, duméh dagang henteu laku.
Dicutat tina Skripsi Eka Herianto SPd


text:
---------------> IMAH PANGANCIKAN RAGA, BASA PANGANCIKAN RASA, SUNDA PENGANCIKAN KULA<----------------- SUKABUMI : Jalan Pelabuhan Gang Sejahtera IV No. 44 CIPOHO-SUKABUMI 43142 PROPINSI JAWA BARAT, (ALAMAT SEKARANG DI BENGKULU : Jalan Batang Hari VI NO. 8 KUALA ALAM - PADANG HARAPAN - KOTA BENGKULU - PROVINSI BENGKULU
Senin, 30 November 2009
Mukakeun Panto Salega-legana
Dina acara Debat nu diayakeun ku TV One, salasaurang paniten pulitik Islam netelakeun, pangna partey Islam taya kamarasanana teh, kulantaran cenah "jualanana" teu matak narik masarakat, saperti kukulibekan wae sabudeureun nanjeurkeun sareat Islam. Hal-hal poko saperti kamiskinan, kateuadilan jeung ngareanana masarakat nu ngaligeuh bet teu dipirosea. Kana paniten kitu, salasaurang pangurus PBB nolak sapajodogan. Cenah, masalahna lain dina sual program nu ditepikeun, tapi partey Islam hengker dina sarana, kaasup kurangna dana. Mana nu bener?
Minangka babandingan, aya hadena mun urang nitenan partey anyar saperti Gerindra. Ku naon dibandingkeun jeung partey Islam saperti PBB, upamana, nu geus leuwih ti heula kumelendang, Gerindra bet bisa ngahontal jumlah sora nu leuwih rea?
Tetela, Gerindra leuwih awas lebah milih isu-isu nu ditepikeunana ka masarakat. Apan masalah kamiskinan ditabeuh pohara harusna, kitu deui jelas pisan lebah milih masarakat nu dirangkulna saperti kaom tani jeung nelayan, upamana. Memang, teu bisa dibantah, Gerindra dirojong ku dana nu sakitu medah-meduhna nepi ka mampuh masang iklan dina media massa elektronik sakitu remenna. Tapi, teu bisa dibantah deuih, orientasina apan jelas nyaeta ngangkat masarakat miskin jeung masarakat ngaligeuh, nu ku pamarentah ayeuna tacan kagarap. Jadi, segmen pasar nu tacan katodel ku partey pamarentah geuwat dirangkul. Nya eta pisan apan nu henteu digarap ku partey-partey Islam teh. Teu jelas apan, program naon nu bakal dijalankeun ku partey-partey Islam pikeun mupus kamiskinan jeung ngurangan masarakat nu ngaligeuh teh? PKS leuwih "cerdik" dibandingkeun jeung partey Islam lianna, carana apan henteu gogorowokan sual sareat Islam, tapi ngaheulakeun nanjeurkeun isu pamarentahan nu bersih. Jeung ajakan kitu dibuktikeun kalayan disiplin ku para kaderna. Leuwih ti kitu, lebah kaderisasi apan PKS sakitu tohtohanana. Jadi, PKS lebah dieu mere conto, mukakeun panto parteyna salega-legana, henteu nutup diri. Istilahna milih minangka partey "terbuka", lain partey "tertutup", "bergerak ke tengah" henteu murungkut cicing di sisi.
Organisasi Kasundaan
Teu beda jeung partey Islam nu murungkut di sisi, teu wani ngageser ka tengah, teu ngarangkul masarakat salega-legana,tapi saukur gaul jeung masarakat nu saihwan, tah, kitu polah organisasi kasundaan oge. Apan persepsi urang kana kasundaan oge henteu ngised tina budaya heureut saperti kawatesanan saukur kasenian wungkul jeung unak-anik hal ihwal basa jeung sajarah. Upama Yusuf Kalla ngahudang kaom sudagar Bugis, kitu deui Surya Paloh ngahucuhkeun kaom sudagar Aceh, Emil Salim jeung kaom elite Minang sejenna ngangkat masalah ekonomi Minang, tah, masalah ekonomi kitu nu sakitu pentingna dina jaman kiwari apan ku kaom elite Sunda mah teu pati dipalire. Minangka conto iraha aya gempungan ngeunaan ekonomi masarakat Sunda, padahal ceuk antropolog Budi Radjab mah, potensi ekonomi kaitung kuat di masarakat urang teh. Tapi ku naon teu pati diangkat jeung teu dijadikeun jejer kagiatan ku organisasi kasundaan?
Padahal, masing kumaha wae oge, kasundaan ngan bisa ngalalakon di lemburna sorangan mun seug mampuh mernahkeun diri dina konteks kamajuan pangwangunan masarakat sabudeureunana. Kaasup dina hal bieu, konteks pangwangunan nu keur dilakukeun ku pamarentahna. Upama kitu nya geus sakuduna atuh wacana kasundaan oge kudu ngambah kagiatan masarakat salega-legana lain saukur sabudeureun ritual kasenian wungkul, upamana.
Kader
Jelas lebah dieu urang mikabutuh "kader-kader kasundaan" nu lega ambahanana. Organisasi kasundaan saperti DAMAS, BAMMUS, Paguyuban Pasundan kudu pada nalek geus nepi ka mana lebah nataharkeun kader-kaderna. Kitu deui partey pulitik nu kumelendang di tatar Sunda sarua kudu diroris geus nepi ka mana ngayakeun kaderisasi pikeun ngamunculkeun calon pamingpin mangsa ayeuna jeung jaga.
Saratna, nya organisasi kasundaan, kitu deui partey pulitik nu hirup di tatar Sunda nu ngawengku Jawa Barat jeung Banten, kudu "terbuka", mukakeun panto salega-legana.
Mun teu kitu, wah, nya angger wae moal aya kamarasanana.
***


text:
Drs. Muharam (Pa Aam)
Dika ngaraos syukur bagja tur sugema kuayana rahmat sareng ridho ti Allah SWT. Dina edisi anu katujuh ieu tiasa nampilkeun guru basa Sunda anu kawilang senior di sakola urang, anu nami Drs. Aam Muharam Maulana Asidan.
Bapa Aam salah sawios wedalan Turki (Turunan Kidul), aslina mah nyaeta lahir di Tasikmalaya, 5 Maret 1958. Dina widang atikan sareng didikan, anjeuna tos biasa ngulik pangarti, ngudag pangalaman, nuntut elmu pangaweruh di lembur batur. Ti ngawitan kelas tilu nepi ka kelas lima SD anjeuna masantren di Serang Banten. Naek ka kelas genep anjeuna ngalih ka Pondok Pasantren “Santri Asromo” gaduhana Bapa K.H. Abdul Halim di Majalengka nepi ka kelas 2 SMP. Lantaran gaduh cita-cita hoyong ngantebkeun dina elmu agama, taun 1976 ngalih deui ka PGA 4 taun di teraskeun ka 6 taun di Tasikmalaya.
Ti leuleutik Pa Aam mikacinta tur resep kana ngamumule budaya Sunda. Anjeuna gaduh karep hoyong janten guru basa Sunda, ku kituna saparantos lulus ti PGA anjeuna neraskeun ka parguruan tinggi IKIP Bandung nyandak jurusan basa Sunda kalayan lulus taun 1983.
Saparantos ngagaduhan SIM (Surat Izin Mengajar) alias Ijazah ti IKP Bandung, anjeuna nimba pagalaman jadi guru di SMA Pasundan sareng di SPG Muhamadiyah Tasikmalaya ti taun 1983 dugi ka taun 1987, janten dosen di paguron luhur Universitas Siliwangi ti taun 1984 nepi ka taun 1987. Pa Aam mutuskeun liren mgajar ti SMA boh ti UNSIL Tasikmalaya kumargi anjeuna ngarasa riweuh ngatur waktu margi harita ti taun 1986 Pa Aam dipercanten ku Pamarentah diangkat janten guru Pagawe Nagri di SPG Negeri Kuningan dugi ka ayeuna.
Kalungguhan anu kungsi dicangking nyaeta janten Pangurus Paguyuban Pasundan Kabupaten Kuningan ti mimiti taun 1992 nepi ka taun 2000; Pangurus Dewan Kesenian Kabupaten Kuningan taun 1996 nepi ka taun 2002; Pupuhu MGMP Basa Sunda SMA Kabupaten Kuningan di taun 2006 nepi ka ayeuna; sareng kapercanten janten Wakasek Urusan Humas SMA Negeri 3 Kuningan Periode 2006-2008.
Sing saha anu hoyong terang tempat-tempat karamat, geura taros bae ka Pa Aam margi anjeuna mah resep pisan kana ngalalana ka tempat nu hera-heraeun sareng tempat-tempat bersejarah. Salian ti resep ngalalana, Pa Aam resep oge kana tulas-tulis. Kayaning sajak, carita pondok, babasan, essay, malah kungsi nyoba nyieun “Buku Unak-Anik Basa Sunda” jeung “Adegan Tata Basa Sunda.”
Pa Aam kiwari parantos kagungan putra lima urang kalayan linggih di padumukan Perum Ciporang. Taun 1994 anjeuna ngadirikeun Seni Bela Diri Hikmatul Iman. Ayeuna paguron H.I. nyebar ka tiap-tiap daerah. Pa Aam gaduh kayakinan rehna hirup tos aya nu ngatur. Jodo, Pati, Bagja, Cilaka mung Allah anu kawasa.
dikutip tina Majalah MARDIKA
Satu Respon untuk Drs. Muharam (Pa Aam)
-
Salam kawilejengan kanggo kang Aam,ti abdi Andy Gumilang tea


text:
Méong Congkok
Méong Congkok (Asian Leopard Cat, Prionailurus bengalensis atawa Felis bengalensis) téh ucing liar leutik pituin Asia Tenggara. Kurang/leuwihna mah awak méong congkok téh sarua jeung ucing inguan, tapi di sababaraha wewengkon mah béda: di Indonésia , panjangna téh 45 cm, ditambah buntut 20 cm, sedengkeun nu di wewengkon Amur mah panjangna 60 cm/40 cm. Buluna ogé rupa-rupa: di wewengkon kidul mah kelirna konéng, sedengekun di wewengkon kalér mah hawuk semu pérak, tapi lebah dada jeung bagian handap huluna mah sarua bodas. Bentuk polétna aya dua rupa: tutul atawa kembang (sigana mah gumantung kana subspésiésna).
Habitat méong congkok mangrupa leuweung, utamana leuweung hujan, boh di pagunungan (nepi ka 3000 m lbl) atawa di padataran. Jajahanana tara jauh ti aliran cai (walungan atawa susukan), pinter tétérékélan dina tatangkalan, tapi ogé pinter ngojay.
Méong congkok téh sato nu liar peuting, nu biasana ngahakan rodénsia, manuk, lauk, réptil, kalong, jeung mamalia leutik. Mun hirupna deukeut ka padumukan jelema, utamana nu barang kukut, ieu sato téh bisa jadi hama, sabab bisa ngamangsa sato ingon (nu leutik). Kabiasaanana nyorangan (solitér), iwal mun usum kawin. Sakali anakan jumlahna 2-4, kalawan mangsa reuneuh lilana 65-70 poé.
Daptar eusi
Subspésiés[édit | édit sumber]
- Prionailurus bengalensis bengalensis, India, Bangladés, Asia Tenggara darat, Yunan
- Prionailurus bengalensis borneoensis, Kalimantan
- Prionailurus bengalensis chinensis, Cina, Taiwan
- Prionailurus bengalensis euptailura, Siberia wétan, Mongolia
- Prionailurus bengalensis horsfieldi, Himalaya
- Prionailurus bengalensis iriomotensis, Iriomoté
- Prionailurus bengalensis javanensis, Jawa
- Prionailurus bengalensis manchurica, Mansuria
- Prionailurus bengalensis minutus, Pilipina
- Prionailurus bengalensis sumatranus, Sumatra
- Prionailurus bengalensis trevelyani, Pakistan wétan
Méong iriomoté, subspésiés ti Jepang, ukur aya di pulo Iriomoté. Nalika kapanggih taun 1967, ieu méong disangka sésa nu salamét ti bangsa ucing nu geus lastari, sahingga ditempatkeun dina genus nu misah: Mayailurus. Najan ayeuna mah anggapan ieu téh geus teu diaku, sabagian mah aya kénéh nu nganggap méong iriomoté salaku spésiés nu misah, alatan bédana ti méong congkok lianna: buluna coklat, buntutna gomplok kandel, sarta teu bisa nilepkeun kukuna. Pikeun masarakat Iriomoté, ieu méong katelah yamamayaa (hartina "ucing gunung") atawa yamapikaryaa ("ucing gunung nu panonna hurung") atawa pingiimayaa ("ucing mabur"). Méong iriomoté mangrupakeun subspésiés nu paling kaancam lastari, sabab populasina kiwari teu leuwih ti saratus.
Méong tsushima kakara kapanggih taun 1988. Ieu ogé mimitina mah dianggap spésiés séjén, tapi terus jadi subspésiés méong congkok Mansuria (P. b. manchurica).
Méong congkok kadang ditéwak sarta dikawinkeun jeung ucing inguan pikeun ngahasilkeun ucing bengali nu dedeganana sarupa, tapi lindeuk [1].
Ékologi jeung paripolah[édit | édit sumber]
Méong congkok watekna solitér, iwal nalika usum kawin. Aya nu liar beurang, tapi lolobana moro beurit, bajing, atawa kelenci mangsa peuting, pinter tétérékél sarta loba cicing dina tatangkalan. Saréna dina tatangkalan, tapi ogé sok nyumput dina rungkun anu buni dina taneuh.[1] Di pakebonan kalapa sawit di Sabah, ieu méong dilatih pikeun moro hama bangsa rodensia jeung légé/bangbung. Di ieu habitat, nu jalu boga wilayah leuwih lega batan nu bikang, rata-rata 3,5 km² jeung 2,1 km². Wilayah nu jalu biasana nyorok ka wilayah hiji bikang atawa leuwih.[2]
Méong congkok bisa ngojay, tapi tara ngahajakeun. Sorana sarupa jeung ucing imahan. Boh nu jalu atawa nu bikang nandaan wilayahna ku cara ngiihan, modolan, ngagosokkeun huluna, jeung tanda koét/cakarna.[3]
Kadaharan[édit | édit sumber]
Méong congkok kaasup karnivora, ngahakan rupa-rupa sato leutik kaasup mamalia, kadal, amfibi, manuk, jeung serangga. Kadaharan utamana bangsa beurit, ditambah jujukutan, endog, hayam, jeung sato cai. Béda ti ucing leutik lianna, méong congkok tara 'ngulinkeun' mangsana, nu tetep digégél nepi ka paéhna.[3]
Baranahan jeung tumuwuh[édit | édit sumber]
Di wewengkon kidul, méong congkok usum kawin teu netep mangsana; di wewengkon kalér nu leuwih tiris usum kawinna sabudeureun Maret atawa April, ngarah pas ngajuru hawana rada haneut. Periodeu éstrus lilana 5–9 poé.[rujukan?] Mun anakna paéh, indungna bisa langsung begér deui dina taun éta kénéh. Reuneuhna 60-70 poé, sakali ngajurukeun 2-4 'bilatung' anu tetep dina sayangna salila sabulan. Beuratna pas borojol 75-130 gram, nikel dua kali sanggeus dua minggu, nikel opat kali sanggeus lima minggu. Panonna beunta sanggeus sapuluh poé, mimiti bisa dahar sanggeus 23 poé. Umur sabulan huntuna geus sampurna, sarta geus bisa dahar daging. Dina kurungan, umur méong congkok bisa nepi ka 13 taun.[3]
Méong congkok biasana hirup papasangan, sarta babarengan ngurus anakna nepi ka 7-10 bulan.[rujukan?] Nu liar nincak sawawa umur 18 bulan, tapi ingon-ingon bisa sawawa umur 7 bulan, anapon nu bikang umur 10 bulan.
Sumber rujukan[édit | édit sumber]
- Leopard Cat, Wikipédia édisi basa Inggris (9 Juni 2006)
- Kristin Nowell & Peter Jackson (1996). Wild Cats: status survey and conservation action plan. IUCN.ISBN 2-8317-0045-0
- ↑ Salah ngutip: Tag
tidak sah; tidak ditemukan teks untuk ref bernama
lon05
- ↑ Rajaratnam, R., Sunquist, M., Rajaratnam, L., Ambu, L. (2007) Diet and habitat selection of the leopard cat (Prionailurus bengalensis borneoensis) in an agricultural landscape in Sabah, Malaysian Borneo. Journal of Tropical Ecology 23: 209–217
- ↑ a b c Salah ngutip: Tag
tidak sah; tidak ditemukan teks untuk ref bernama
WCoW


text:
Ahmad Yani
Punten !
Yusef Muldiyana II
Mangga kalebet, laan heula sapatuna, cuang ngampar samak bari ngantosan Teh Hilda Iskandar
Lies Tjandra Kancana Sudarma
Teteh kenging ngiringan yeuh Kang Yusef?
Hilda Iskandar
ngasongkeun Cikopi sareng Awug....
Dewi Ratna Damayanti
Mangga ari ga gatotkaca ari ca cabe beureum ari reum..
Yusef Muldiyana II
sok, sok caralik, kantun ngantosan Ang Herry Antha sareng ANg Irman Dimyatie oge Pa lebena Mang Iwan Hanjuang
Ahmad Yani
Ang Yusef Muldiyana II, Teh Lies Tjandra Kancana Sudarma, Teh Hilda Iskandar,Teh Dewi Ratna Damayanti , hatur sewu nuhun kana pangangkenna !, bade lebet teh rada isin , teu nyandak oleh-oleh manawi ! hi hi hi , bade didieu wae heula dina golodog. resep ku tiisna ! manawi ! he he !
Lies Tjandra Kancana Sudarma
Ahmad Yani,Haturan Kang Ahmad nu peryogi mah silaturahmina,mangga ah tuh tos aya cikopi sren Awug cndak teh Hilda..
Ahmad Yani Duh ! nyaan kabita, mangka awug kengeng ngadamel Teh Hilda Iskandar mah tos kakoncara raosna. Sampeuna ge ..ngahaja ngangge sampeu mantega, disiksikkan di damel gaplek, di poena di luhur loteng, di tungguan ku eulang ruyuk. lajeung di seupan ngangge aseupan haur, dina seeng ti Cisarompet. Di galokeun dina nyiru Lebak Cawene, di campuran ku Gula kawung ti leuweung tutugan ... ha ha ha !
Iwan Hanjuang ck ck ck ck ck..


text:
Ahmad Avia Ryadhi Kusnadi
Punten ieu mah tangtos panjang! Nanging ieu mangrupi info nu penting kauninga ku sadaya ummat islam:
KASALAHAN CARA NULIS NU GEUS LUMRAH DINA DUNGA
Dina basa Arab, aya 4 bedana cara nuliskeun kecap "AMIN", nya eta:
1. "AMIN" (Alif jeung mim sarua pondok dibacana), hartina AMAN, TINGTRIM
2. "AAMIN" (alif dibaca panjang, mim dibaca pondok), hartina NEDA PANYALINDUNGAN
3. "AMIIN" (alif pondok & mim panjang), hartina JUJUR BISA DIPERCAYA
4. "AAMIIN" (alif & mim sarua dibaca panjang) hartina MUGI GUSTI NGAIJABAH
Tuluy kumaha mun ngucapkeun atawa nuliskeun, "Amien"??
Sabisa-bisa pikeun nu hiji ieu (amien) oge ulah, sabab ucapan "amien" tetela biasa dikedalkeun ku golongan penyembah berhala (paganisme) sabada ngadunga. Sesebutan 'amien' asalna tina ngaran Dewa Matahari Mesir Kuna, Amin-Ra, atawa disebut oge Amun-Ra
ULAH OGE NULIS ASS, ASSKUM, MOHD, MOSQUE, 4JJI, MECCA !!
''Ass, Askum'' dina ucapan salam
''Mohd'' pikeun singgetan nenehna Nabi Muhammad SAW
''Mosque'' pikeun nyebut masjid dina basa Inggris.
''4JJI'' kanggo nyerat Allah SWT.
''Mecca'' kanggo nyerat Mekkah dina basa Inggris.
Cara2 nyerat di luhur panuhun ulah dianggo deui! Margi hartosna:
Ulah nyebut atawa nulis Mosque, tapi kudu Masjid bae sabab sihoreng mosque teh wancahan tina reungit dina basa Inggris
MECCA teh nya eta tempat nyieun khamr/inuman keras sabangsa anggur jeung bir
Mohd sihoreng hartina teh anjing nu badag calawakna
Ulah deui2 nyerat Allah ku cara 4JJI sabab tetela eta teh hartina For Judas Jesus Isa almasih
Ulah nulis Ass atawa Askum dina salam tapi kudu gembleng Assalamu'alaikum (lantaran salam teh dunga), lantaran Ass hartina (punten) 'bool sia' jeung Askum hartina nya eta, 'sing cilaka siah!'
MASING INGET !!! Dina Basa Inggris
ASS = (p[unten) BOOL SIA
ASKUM = SING CILAKA SIAH
ku kituna, lantaran salam teh dunga, minimal tulis Aslmk atawa gembleng bae Assalaamu'alaikum
Kumaha saupama ngagunakeun dina SMS?
Leuwih hade urang ketik dinaTEMPLATE kekecapan saperti ASSALAAMU'ALAIKUM, WASSALAAMU'ALAIKUM WRWB, WA'ALAIKUM SALAM WRWB, ALHAMDULILLAH, SUBHANALLAH, ASTAGFIRULLAH jeung sajabana ku kituna urang kari INSERT TEMPLATE BAE.
Kanggo baraya nu nganggo BlackBerry, langkung gampil deui margi urang kantun ngatur auto text nu tiasa digentos ku aksara arab.
Misalna urang kantun ngetik ASL, ku kituna sabada ngetik spasi, otomatis bakal robih janten السلام عليكم .
Mugia ageung mangpaatna kangge urang sadayana. Aamiin


text:
Dari sekian banyak naskah drama bahasa bahasa sunda yang ada, dibawah ini merupakan salah satu contoh dari naskah drama bahasa sunda. Pada kesempatan kali ini saya share sebuah naskah drama sunda dengan judul: "Obor parahyangan" Yang ditulis oleh : Erwin Tejasomantri, S.Pd.
Baiklah, langsung saja disimak, dan mudah-mudahan dapat sedikit menghemat waktu kamu dalam mengerjakan sebuah tugas membuat naskah drama nantinya. Oh ya, naskah drama bahasa sunda ini untuk 23 orang, namun dapat disesuaikan kembali dengan mengurangi jumlah pemainnya, dan nama-nama tokoh dalam drama kali adalah:
Pembaca Berita 1 & 2
Assalamualaikum Warahmatullahi Wabarakatuh..
Pembaca Berita 1
Wilujeng siang pamiarsa, wilujeng patepang lawung paamprok jonghok dina bewara basa sunda Jawara TV, dinten ayeuna, tangtosna sareng simkuring Neneng Jamilah.
Pembaca Berita 2
Sareng simkuring Dewi Shinta. Simkuring parantos nyiapkeun bewara-bewara akurat jeung aktual pikeun urang sunda, sapertos perkawis banjir, demam berdarah, kriminal, olah-raga, sareng bewara pilkada. Kanggo bubuka, pamiarsa, ieu bewarana.
Pembaca Berita 1
Pamiarsa, hujan gede dibarengan angin ribut jeung dor-dar gelap nu teu euereun ngabalukarkeun banjir dimana-mana. Desa cimeong, kacamatan Rajasinga, kabupaten Indraprahasta nu biasana tara banjir, ayeunamah kabanjiran.
Akibat banjir ieu rebuan warga Cimeong kapaksa ngungsi ka desa sejen nu sarua kabanjiran. Pamiarsa, urang sambungkeun wae sareng Reporter urang, saderek Kinanti Asmarandhana, di lokasi banjir Desa Cimeong.
Reporter 1
Pamiarsa, simkuring Kinanti Asmarandhana ayeuna nuju di Desa Cimeong, salah sahiji lokasi nu kabanjiran. Biasana mah desa ieu teh tara kabanjiran. Ceuk katerangan sababaraha warga, banjir ieu teh akibat rea tangkal nudituaran, pikeun dijieun suluh akibat harga BBM anu marahal
Akibat banjir ieu rebuan warga kaleungitan sawah, kebon, imah, harta banda sejena, jeung kapaksa ngarungsi ka desa tatangga nu sarua kabanjiran oge.
Warga 1
Banjir..., banjir..., banjir…, banjir… (Lulumpatan bari nakolan kohkol).
Warga 2
Hayu euy…, urang ngarungsi, ngungsi…, ngungsi…! (Ngungsi bari mawa gembolan nudibungkus ku sarung).
Warga 3
Burukeun atuh! Batur mah geus arindit, meni elat pisan. (Ngageroan pamajikanana bari mawa koper).
Warga 4
Ke heula atuh, tungguan! Koper we dibabawa, ari pamajikan ditinggalkeun, bari jeung eusina mah baju butut. (Nyusul salakina bari mawa guguling. Duanana silih tungtun)
Warga 5
(Ngungsi bari mawa hayam).
Warga 6
(Ngungsi bari mawa samak).
Reporter 1
Sakitu laporan simkuring, Kinanti Asmarandhana ti lokasi banjir desa Cimeong, hatur nuhun.
Pembaca Berita 1
Hatur nuhun pamiarsa, masih dina Jawara TV, simkuring gagaduhan bewara demam berdarah. Pamiarsa, ieu bewarana.
Pembaca Berita 2
Wabah demam berdarah beuki nyebar kamana-mana. Rumah sakit, puskesmas, jeung klinik pengobatan ayeuna mah pinuh ku pasien demam berdarah. Rea pasien nu teu kasalametkeun akibat teu buru-buru dipariksa ka rumah sakit.
Pembaca Berita 1
Salah sahiji rumah sakit, nyaeta Rumah Sakit Harapan Sehat kabanjiran pasien demam berdarah. Ieu bewarana.
Reporter 2
Pamiarsa, simkuring Enok Camperenik nuju di Rumah Sakit Harapan Sehat. Salah sahiji pasien demam berdarah, nyaeta Ujang Astrajingga nuju dipariksa ku dokter Yudistira, dibantuan ku perawat, Juleha. Ujang geus opat poe ngaringkuk di rumah sakit alatan demam berdarah.
Samemeh ka rumah sakit Ujang ngarasa demam, lalinu, murel, puyeng, jeung sajabana. Dina kulitna ngadadak kaluar bintik-bintik warna beuruem. Untungna, ku kulawargana Ujang buru-buru dibawa ka rumah sakit.
Pasien
Kumaha, dokter, kuring bakal salamet? Ieu awak nyareri pisan. Teu kuat, asa diseureud ku kamarang.
Dokter
Coba kaluarkeun letahna! Lumayan ayeuna mah, rada mendingan, teu siga kamari, parah pisan. Untung dibawa kadieu. Lamun henteu, moal katulungan. (Dokter mariksa letah pasien bari disenteran. Terus mariksa panon, ceuli, beuheung, jeung anggota badan ne sejenna).
Perawat
(Nyatet hasil pamariksaan dokter).
Reporter 2
Sakitu laporan simkuring, Enok Camperenik ti Rumah Sakit Harapan Sehat, hatur nuhun.
Pembaca Berita 1
Hatur nuhun pamiarsa, masih dina Jawara TV, simkuring gagaduhan bewara kriminal. Pamiarsa, ieu bewarana.
Pembaca Berita 2
Bandar narkoba kelas kakap, nu sering kaluar-asup penjara, nyaeta Mat Codet, dicerek ku polisi, tengah peuting poe kamari, di imah kontrakanana, Jl. Halimun No. 202 Astina. Ieu bewarana.
Reporter 3
Pamiarsa, simkuring Ai Zaitun ayeuna aya di Tempat Kejadian Perkara, Jl. Halimun No. 202 Astina. Mat Codet teh salah saurang gembong narkoba nu geus lila diincer ku aparat kepolisian. Mat Codet geus sering kaluar-asup penjara.
Waktu rek ditewak ku polisi, Mat Codet nyobaan kabur jeung ngalawan, kapaksa salah saurang polisi nembak sukuna. Di tempat kejadian perkara, polisi manggihan ganja nu beuratna 5 kg.
Bandar Narkoba
(Lumpat, neang tempat panyumputan).
Polisi 1
Montong nyumput siah! Kapanggih ku kuring mah. (Ngundag bari ngacung-ngacung pestol).
Polisi 2
Awas! Lamun kabur ditembak ku kami. Nyerah maneh! Hiji…, dua…, tilu…! (Polisi 2 nembak bitis Mat Codet. Mat Codet nambru, teu bisa kabur deui, gagauran nahan kanyeuri. Pelor nepi kana tulangna).
Bandar Narkoba
Ampun pa polisi…, ampun…., kuring kapok, moal deu-deui… (Polisi 1 & 2 mawa Mat Codet ka kantor polisi).
Reporter 3
Sakitu laporan simkuring, Ai Zaitun ti tempat kejadian perkara, hatur nuhun.