text:
Home | basa sunda | dongeng | Sasakala Cika-cika :: Dongeng
Sasakala Cika-cika :: Dongeng
Jaman baheula nu béh ditueun baheula pisan, aya hiji randa boga anak awéwé hiji keur meujeuhna sumedeng rumaja putri, ngaranna Nyi Sartika. Di lembur éta mah Nyi Sartika téh kaitung budak parawan panggeulisna. Nya budakna berséka jeung bisa maké, indungna ogé mupujuhkeun pisan ka anakna téh bubuhan anak ngan hiji-hijina. Demi Nyi Randa, pagawéanana kana ngabatik. Lain baé keur jualeun ka batur tapi utamana ngabatikna keur pakéeun sorangan jeung anakna nu keur meujeuhna resep dangdan.
Dina hiji poé, Nyi Randa téh meunang ondangan ti tatanggana anu rék ngawinkeun anakna. Teu poho Nyi Randa rék ngajak anakna ka ondangan téh, bari susuganan aya nu naksir ka anakna.
Ti anggangna kénéh éta Nyi Randa jeung anakna geus nyetél-nyetél pakéan nu rék dipaké ka ondangan téa. Samping disetélkeun jeung kabaya, jeung selopna, jeung kantongna, jeung karémbongna. Malah buukna nu galing muntang gé geus dipapantes rék digelungciwideykeun. Barang geus sagala rupana disetél-setél, katangén yén manéhna teu boga cucuk gelung. Dina pikirna mun manéhna boda cucuk gelung anu tingcarelak kawas béntang, kaondangan téh pasti bakal jadi nu panggindingna jeung panggeulisna.
Peutingna piisukeun ka ondangan Nyi Sartika teu bisa saré bakat ku terus mikiran hayang boda cucuk gelung anu tingkaretip kawas aya béntangan. Manéhna ngalangeu dina jandela anu ngahaja dibuka supaya bisa neuteup béntang anu tingkaretip di awang-awang. Teu kanyahoan timana jolna da Nyi Sartika siga nu kasaréan bet aya nu ngaharewos. “Nyai, tong salempang, kahayang Nyai ku Eyang dicumponan, tuh dina cucuk gelung Nyai tos ditapelkeun béntang nu dicita-cita téh. Pék geura paké ngan omat ulah deuk dipaké sombong asa aing panggeulisna, asa aing uyah kidul”. Kitu pok-pokanana sora harewos gaib téh. Nyi Sartika ngarénjag reuwas, hudang tina lamunanana bari tuluy lumpat nempo kana tempat nyimpen cucuk gelung téa. Enya baé cucuk gelung téh geus ditaretes ku béntang raranggeuyan tingkaretip ku béntang anu panggedéena di tengah-tengah gelung. Nyi Sartika pohara atohna, hayang geura beurang hayang geura maké, hayang geura ka ondangan.
Isukna, geus meunang dangdan, Nyi Sartika indit ka ondangan diiringakeun ku indungna. Sajajalan. Loba pisan jalma anu nanya bari muji kana kageulisan Nyi Sartika. Geus puguh ari lalaki mah. Awéwé oge maruji sataker kebek, cenah Nyi Sartika geulis pisan. Beuki deukeut ka ondagnan, Nyi Sartika mimiti kagoda, poho kana amanat anu méré béntang dina cucuk gelung. Nyi Sartika jadi asa kapuji, jadi sombong asa aing panggeulisna. Lantaran Nyi Sartika jadi unggah adat, éta nu méré béntang téh jadi ngéwaeun kana kalakuan Nyi Sartika nu jadi sombong, misahkeun manéh embung campur jeung babaturanana.
Barang Nyi Sartika jeung indungna nepi ka tempat pangantén, tembong Nyi Sartka asa kaleuleuwihi lunggak-linggekna jiga nu ngahaja sangkan gelungna tembong guguripan. Bakat ku leuwih teuing tingkahna jeung gonjlengna, Nyi Sartika teu sadar yén beuki lila éta gelung téh beuki kendor. Tungtungna éta gelung jeung cucuk gelung lesot ngagubrag ka handap bari kasaksian ku umum. Nyi Sartika pohara éraeunana ningal sanggul jeung cucuk gelung murag. Manéhna ngajerit maratan langit nempo gelungna murag bari béntang-béntang anu naretes ucuk gelung bubuk mancawura kamana-mana. Lebah dieu aya kajadian anu aheng pisan. Waktu Nyi Sartika kapiuhan lantara éra, éta bubuk béntang anu mancawura ranyay tingkaretip téh bet ngarapung tingkalayang minuhan balandongan nepi ka buruan nu boga hajat jiga néangan eunteupaneun. Nya ti harita ayana cika-cika anu tingkaretip ngalayang peuting-peuting. Eta nu jadi cika-cika téh bubuk béntang nu keur néangan eunteupaneun, gelung budak awéwé nu geulis ka haté-haténa. (Helins/Dongéng Aki Guru/ Manglé No. 2277)***
Dina hiji poé, Nyi Randa téh meunang ondangan ti tatanggana anu rék ngawinkeun anakna. Teu poho Nyi Randa rék ngajak anakna ka ondangan téh, bari susuganan aya nu naksir ka anakna.
Ti anggangna kénéh éta Nyi Randa jeung anakna geus nyetél-nyetél pakéan nu rék dipaké ka ondangan téa. Samping disetélkeun jeung kabaya, jeung selopna, jeung kantongna, jeung karémbongna. Malah buukna nu galing muntang gé geus dipapantes rék digelungciwideykeun. Barang geus sagala rupana disetél-setél, katangén yén manéhna teu boga cucuk gelung. Dina pikirna mun manéhna boda cucuk gelung anu tingcarelak kawas béntang, kaondangan téh pasti bakal jadi nu panggindingna jeung panggeulisna.
Peutingna piisukeun ka ondangan Nyi Sartika teu bisa saré bakat ku terus mikiran hayang boda cucuk gelung anu tingkaretip kawas aya béntangan. Manéhna ngalangeu dina jandela anu ngahaja dibuka supaya bisa neuteup béntang anu tingkaretip di awang-awang. Teu kanyahoan timana jolna da Nyi Sartika siga nu kasaréan bet aya nu ngaharewos. “Nyai, tong salempang, kahayang Nyai ku Eyang dicumponan, tuh dina cucuk gelung Nyai tos ditapelkeun béntang nu dicita-cita téh. Pék geura paké ngan omat ulah deuk dipaké sombong asa aing panggeulisna, asa aing uyah kidul”. Kitu pok-pokanana sora harewos gaib téh. Nyi Sartika ngarénjag reuwas, hudang tina lamunanana bari tuluy lumpat nempo kana tempat nyimpen cucuk gelung téa. Enya baé cucuk gelung téh geus ditaretes ku béntang raranggeuyan tingkaretip ku béntang anu panggedéena di tengah-tengah gelung. Nyi Sartika pohara atohna, hayang geura beurang hayang geura maké, hayang geura ka ondangan.
Isukna, geus meunang dangdan, Nyi Sartika indit ka ondangan diiringakeun ku indungna. Sajajalan. Loba pisan jalma anu nanya bari muji kana kageulisan Nyi Sartika. Geus puguh ari lalaki mah. Awéwé oge maruji sataker kebek, cenah Nyi Sartika geulis pisan. Beuki deukeut ka ondagnan, Nyi Sartika mimiti kagoda, poho kana amanat anu méré béntang dina cucuk gelung. Nyi Sartika jadi asa kapuji, jadi sombong asa aing panggeulisna. Lantaran Nyi Sartika jadi unggah adat, éta nu méré béntang téh jadi ngéwaeun kana kalakuan Nyi Sartika nu jadi sombong, misahkeun manéh embung campur jeung babaturanana.
Barang Nyi Sartika jeung indungna nepi ka tempat pangantén, tembong Nyi Sartka asa kaleuleuwihi lunggak-linggekna jiga nu ngahaja sangkan gelungna tembong guguripan. Bakat ku leuwih teuing tingkahna jeung gonjlengna, Nyi Sartika teu sadar yén beuki lila éta gelung téh beuki kendor. Tungtungna éta gelung jeung cucuk gelung lesot ngagubrag ka handap bari kasaksian ku umum. Nyi Sartika pohara éraeunana ningal sanggul jeung cucuk gelung murag. Manéhna ngajerit maratan langit nempo gelungna murag bari béntang-béntang anu naretes ucuk gelung bubuk mancawura kamana-mana. Lebah dieu aya kajadian anu aheng pisan. Waktu Nyi Sartika kapiuhan lantara éra, éta bubuk béntang anu mancawura ranyay tingkaretip téh bet ngarapung tingkalayang minuhan balandongan nepi ka buruan nu boga hajat jiga néangan eunteupaneun. Nya ti harita ayana cika-cika anu tingkaretip ngalayang peuting-peuting. Eta nu jadi cika-cika téh bubuk béntang nu keur néangan eunteupaneun, gelung budak awéwé nu geulis ka haté-haténa. (Helins/Dongéng Aki Guru/ Manglé No. 2277)***
pepep [saukur dogdong pangrewong]
neundeun
judul : Sasakala Cika-cika :: Dongeng
url : http://archive69blog.blogspot.com/2012/09/sasakala-cika-cika-dongeng.html
neundeun
judul : Sasakala Cika-cika :: Dongeng
url : http://archive69blog.blogspot.com/2012/09/sasakala-cika-cika-dongeng.html


c: text/html

text:
Al-Sofa jeung Al-Marwah
Al-Sofa jeung Al-Marwah (Sofa jeung Marwah) (basa Arab: الصفا Aş-Şafā ; المروة Al-Marwah) nyaéta dua pasir leutik nu kiwari aya di Masjidil Haram di Mekah, Saudi Arabia nu mana di antarana Muslim bulak balik tjuh kali nalika Haji jeung Umroh.
Sajarah[édit | édit sumber]
Dina tradisi Islam, Nabi Ibrahim dipiwarang ku Allah pikeun ngantunkeun garwana Siti Hajar di gurun sareng putrana Ismail sarta bebekelannana. Nalika bebekelannana seep, Siti Hajar milari cai. Kanggo tiasa ningali paningalian anu jelas ka wewengkon sabudeureunnana, anjeunna naek ka dua pasir eta. Saparantos pertela yén teu aya hasil, anjeunna mulih deui ka Ismail sarta mendakan rehna aya cai nyusu mancer terus-terusan. Muslim percanten yén Allah nyayogikeun kanggo Siti Hajar cai nu mancer sacara aheng tina sumur, nu kiwari katelah Sumur Zamzam nu tos ngalir mangrebu-rebu taun.
Lokasi[édit | édit sumber]
Masjidil Haram mangrupa tempatna Ka'bah, titik tujuan utama solat keur sadaya Muslim. Sofa — tempat mimitina leumpang (sa`i, basa Arab: سعى) — aya kurang leuwih satengah mil ti Ka'bah. Marwah ayana kurang leuwih 100 yard ti Ka'bah. Jarak antara Sofa jeung Marwah kurang leuwih 450 meter, sahingga tujuh kali bulak-balik kurang leuwih 3.15 kilometer. Kadua titik sarta jalur di antarana kiwari aya di sajeroeun balkon panjang nu mangrupa bagéan tina Masjid.
Sa'i[édit | édit sumber]
Sa'i dimakudkeun keur ngeling-ngeling Siti Hajar nu milarian cai sarta kamurahan Gusti Allah dina ngabulkeun do'a.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Tatang M. Amirin
Eta ceuk beja, da can kungsi ngadatangan, aya curug (waterfall) di daerah Apuy, Kacamatan Argapura (baretona kaasup ka wewengkon Kacamatan Maja, saacan dibagi dua). Eta curug teh dingaranan Curug Muara Jaya. Naon nya alesanana make ngaran eta teh? Ari curug teh basa Sunda (Jawa oge), ari muara teh basa Indonesia (dipake ku Sunda), ari jaya mah Sunda Indonesia. simbul pangharepan di (atawa ti) dinya teh bakal ngamuara kajayaan? Kajayaan saha, ti mana huluwotanna?
Ih, eta rada ateul wae kitu kana ceuli Sunda teh. Euweuh kitu basa Sunda nu sunda pisan pikeun ngaranan eta curug teh? Atawa, naha atuh lain make ngaran desana, atawa daerahna wae, ambeh populer tah si desa atawa derah teh.
Ngaran candi teh sok nurutkeun desana. Contona candi Kalasan ku sabab ayana di daerah Kalasan. Candi Borobudur ku sabab ayana di Borobudur. Candi Prambanan (Candi Sewu) ku sabab ayana di Prambanan. Candi Sambisari ku sabab ayana (kapanggihna) di dusun Sambisari.
Cik atuh curug eta teh diaranan wae Curug Apuy, saperti cau apuy nu geus rada kawentar sok sanajan masih lokal (beda nya ti cau ambon, atawa beas cianjur, boled cilembu, tauco cianjur, dodol garut). Sok sanajan loba curug nu diaranan lain ku aran tempat atawa wewengkonna. Contona Curug Sewu (cucurugan nu loba pisan) di Tawang Mangu, karang Anyar, Jateng.
Naon atuh ari hartina apuy teh, bet dipake ngaranan lembur? Sababaraha basa nusantara (malah di sabudeureun Indonesia) ngagunakan kecap apuy (apoy, api) pikeun nyebut seuneu. Apuy jadi api kana basa Indonesia. Na di Apuy Maja-Argapura teh baheulana aya seuneu, kitu? Meureun aya seuneu gunung Careme (letah Sunda nyebutna Ciremay), anu kaluar baheula di beulah dinya. Disasksrak teh can kapanggih pisan ari Sunda pituinna apuy teh naon. Aya dina Prasasti Geger Hanjuang, ngan teu disundakeun hiji-hiji, jadi teu jelas naon hartinya.
Sugan enya apuy = apoy = api. Basa Jawana apuy teh geni atawa latu (seuneu-seuneu keneh wae!). Jadi apuy teh pasti lah basa Sunda kuno, mu ayeuna mah hartina seuneu! Di Sunda, di Jawa, di Bali nu dipake baheula teh basa Kawi. Ieu contona dina basa Bali Kuno (Kawi): mijil tang apuy ri tangan (muncullah api dari tangan Siwa).
Keur pangajaran barudak sakola mah sesebutan muara jaya teh bakal jadi bisa ngabingungkeun. Enya apan ari muara teh ayana di sisi laut. Maenya di gunung aya muara? Sok komo keur kaditunakeun, keur generasi abad ka-21 akhir, mun rek nalungtik aran muara jaya teh meureun heseeun, da teu kapanggih aya muara di palebah Apuy teh. Tah, urang ayeuna teh geus salah nyiptakeun sajarah, sajarah ngaran-ngaran.
Can deui naha atuh ari ngaranan desa teh campur aduk antara Sunda jeung Indonesia? Cik atuh da Maja mah Sunda, ulah Maja Utara jeung Maja Selatan atuh, naon hesena nyebut Maja Kaler jeung Maja Kidul?!! Jiga lain urang Sunda wae! Padahal tatanggana pan Majalengka Wetan jeung Majalengka Kulon, Sukasari Kaler jeung Sukasari Kidul.
CURUG SAWER
Tah, aya deui informasi teh (ceuk SAKEW). Cenah di deukeut Curug Apuy aya deui curug nu dingaranan Curug Sawer. Tah rada mereneh ieu mah ngaran teh. Enya ari sawer teh (dina pangantenan mah) apan nyipratkeun (ngawurkeun) beas jeung koneng jeung naon deui jeung duit receh kencring. Jadi, puruluk-puruluk, kencring, gorolong . . . kitu pan tah beas jeung duit kencring teh maruragan “ti langit.” Jadi cai di curug sawer teh persis jiga nu sawer, wur-wur-wur pruy-pruy (katebak angin), paralak-paralak, keresek-keresek neumbragan cadas-cadas curug, crak-carakcak, karakacak . . . pray na keusik jeung karahkal di handap.


text:
Kertas
Kertas nyaéta bahan ipis & rata hasil tina komprési serat.[rujukan?] Serat nu dipaké biasana serat alam nu dasarna selulosa.[rujukan?] Bahan pangumumna nyaéta bubur kai, tapi aya ogé nu dijieun tina serat séjénna kayaning kapas, linén, haramay.[rujukan?] Sabeundeul kertas nu lobana 500 lambar disebut sa-rim.[rujukan?]
Daptar eusi
Pabrikasi[édit | édit sumber]
Boh dijieun maké leungeun atawa Mesin Fourdrinier, produksi kertas téh ngaliwatan opat hambalan:
Nyiapkeun serat[édit | édit sumber]
Bahan nu rék dipaké nyieun kertas dikonversi jadi bubur (pulp). Kusabab lolobana tina bahan alam, prosés ieu sok merlukeun diwilah-wilah jeung dikumbah.[rujukan?] Mun seratna geus kaékstrak, saterusna bisa diwarnaan atawa dibodaskeun luyu jeung hasil ahir nu dipikahayang.[rujukan?]
Dijieun jadi lambaran[édit | édit sumber]
Bubur serat téa terus diéncérkeun maké cai, laju dialirkeun ngaliwatan saringan sahingga ngahasilkeun ramat serat; watermark biasana ditambahkeun dina hambalan ieu.[rujukan?] Ramat ieu terus diprés sarta digaringkeun jadi lambaran kertas kontinyu.[rujukan?]
Mun kertasna dicitak, buburna diasupkeun kana wadah citakan nu dasarna saringan (atawa alat panggaring lianna), sahingga seratna tinggaleun dina sarinana, sedengkeun caina ngalir.[rujukan?] Pikeun miceun sésa caina, seratna diteken sahingga kapeureut.[rujukan?]
Kertas nu diproduksi massal biasana dijieun maké prosés kontinyu (Fourdrinier).[rujukan?] Sanggeus garing, lambaranana bisa diteukteukan luyu jeung ukuran nu dipikahayang.[rujukan?] Ukuran kertas baku ditangtukeun ku badan pamaréntah kayaning Organisasi Standarisasi Internasional (ISO).[rujukan?]
Digaringkeun[édit | édit sumber]
Nalika diprosés di pabrik, kertas bisa sababaraha kali ngaliwatan prosés digaringkeun.[rujukan?] Kertas nu garing leuwih kuat batan nu baseuh, sahingga leuiwh hade dina kaayaan garing sangkan teu pegat dina prosés produksina (mun pegat mah biasana sok dibuburkeun deui).[rujukan?]
Aplikasi[édit | édit sumber]
- pikeun ditulisan atawa dicitak: kertasna jadi dokumén; bisa ditujukeun pikeun neundeun catetan/rékaman jeung komunikasi. Kertas ogé bisa mibanda ajén: [rujukan?]
- pikeun mungkus:
- pikeun beberesih (baca ogé tisu):
- pikeun konstruksi
Sajarah[édit | édit sumber]
Kecap paper (basa Inggris, pahpir?) asalna tina bahan tulis Mesir nu disebut papirus, nu dijieun tina tangkal papirus.[rujukan?] Papirus geus dijieun di Mesir ti taun 3000 SM, lajeng di Yunani Kuna jeung Romawi.[rujukan?] Ka kalér, aya perkamén atawa vellum nu dijieun tina olahan kulit domba jeung sapi, sabab papirus mah tumuwuhna di wewengkon subtropis.[rujukan?] Di Cina, mimitina mah tulisan téh dijieun dina awi, beurat jeung matak susah mawana.[rujukan?] Sutra kadang dipaké, tapi mahal teuing.
Cai Lun, nu dines di pangadilan Cina, ngadadarkeun cara modérn pikeun nyieun kertas taun 105 M; anjeunna kacatet salaku jalma munggaran nu nerangkeun cara nyieun kertas tina kapas.[rujukan?] Iber nu leuwih heubeul, cenah mah geus aya ti taun 150 sM (di Cina kénéh).[rujukan?] Kamonésan ieu lajeng sumebar ka luar Cina; budaya Asia Wétan lianna.[rujukan?] Tatacara nyieun kertas ditransfer ka Koréa taun 600, terus ka Jepang dibawa ku pandita Buda, Dam Jing, taun 625, nu maké serat tangkal murbéy.[rujukan?] Sanggeus aya dadagangan antarwewengkon sarta perang Talas, papanggihan ieu sumebar ka Wétan Tengah, diadopsi ku urang India jeung Italia kira abad ka-13.[rujukan?]
Di Indonésia, teu aya catetan anu pasti ngeunaan iraha mimiti mikawanoh kertas.[rujukan?] Tapi sahanteuna geus ti abad ka-15 kénéh, ku ayana naskah-naskah nu ditulis dina daluang (dijieun tina kulit kai).[rujukan?] Saméméh migunakeun daluang, naskah ilaharna ditulis dina lambaran daun lontar/nipah.[rujukan?] Pangabisa nyieun daluang nepi ka kiwari geus langka pisan.[rujukan?]


text:
Assalamualaikum Wr Wb(ngesian kamerdekaan)
Hadirin anu ku simkuring dipihormat.,
Kersaning Gusti Nu Maha Suci, urang sadayana tiasa patepung lawung paamprok jonghok dina ieu acara. Mugi ieu acara th lungsur langsar kalayan kahontal sagala anu dipimaksad. Amin.
Ngadegna sim kuring dina danget ieu payuneun parasepuh miwah paratamu anu sami rawuh, taya sanes seja ngiring jabung tumalampung sabda kumapalang.
Kitu oge bari jeung digedeng ku kendang gede pakauman, dag-gig-dug rasaning ati, rumasa sim kuring mah taya kabisa, sanggem paripaos ta mah tang tang lauk buruk milu mijah. Boga catur g nu tanpa bukur, ngalantur teu puguh alang ujurna taya pulunganeunana.
Nanging sanaos suwung ku pangaweruh suda ku pangabisa, sim kuring baris nyobi ngaguar tma ieu biantara anu unina Ngaronjatkeun Kareueus Nonoman Kana Basa Sunda.
Hadirin nu dipihormat,
Saparantos sim kuring maluruh sababaraha sumber anu jadi rujukan. Sihoreng geuning, anu utama pikeun para nonoman atanapi generasi muda anu jadi seuweu siwi Pajajaran teh, taya sanes kedah mibanda rasa katineung kana budayana. Ulah nepikeun ka jati kasilih ku junti mupusti budaya asing bari teu malire budaya urang sorangan. Anu antukna cul dog-dog tinggal igel. Adean ku kuda beureum, ngarasa reueus ku banda meunang nginjeum.
Sanes hartosna nonoman sunda ulah malire kana budaya deungeun, nanging asa langkung payus saupami weruh kana budaya deungeun teh disarengan ku ngaraksa ngariksa budayana sorangan. Utamana kana basa sunda anu jadi ciciren bangsa.
Naha basa sunda ciciren bangsa? Rupina basa teh nuduhkeun ciri anu dipibanda ku salahsahiji suku bangsa. Kitu oge bakal disebut sekeseler sunda saupama disarengan ku aya basana.
Asa palangsiang, saupamana dina hiji waktu keur aya di nagara deungeun, heug aya nu naros, kawit ti mana, dijawn teh
ti Indonesia. Indonesiana di mana? Ana dijawab teh ti Jawa Barat. Batur teh nanya deui: Atuh pinter basa Sundana, tiasa abdi ngiring diajar? Pisakumahaeun teuing erana saupama urang keur di mancanegara diperedih ku batur pikeun ngawanohkeun basa Sunda , tapi urang teu bisa.
Ngawanohkeun Basa Sunda saleresna mah sanes kanggo para nonoman wungkul, tapi tos kedah diwanohkeun ti kawit balita. Upami di Jawa Barat nya ku Basa Sunda. Basa Sunda salaku basa indung bakal leuwih nyerep ka diri nooman lamun geus dibiasakeun diwanohkeun ti bubudak.
Hadirin anu ku simkuring dipihormat, eta mah sakadar cita-cita simkuring. Da ahirna mah diwangsulkeun deui ka nonoman nyalira.
Cindekna mah urang kedah peheuyeuk-heuyeuk leungeun dina ngamumule ngaraksa sareng ngariksa basa katut budaya Sunda.
Manawai bahan katampi, hapunten sanes bade ngabejaan bulu tuur, atanapi mamatahan ngojay ka meri. Ieu mah mungguhing kajurung ku identitas sim kuring salaku nonoman Sunda. Sasieureun-sabeunyeureun bae mah ngiring nyumbang saran.
Manawi bahan katampi, hapunten sanes bade ngabejaan bulu tuur, atanpi mamatahan ngojay ka meri. Ieu mah mungguhing kajurung ku identitas sim kuring salaku nonoman Sunda. Sasieureun sabeunyeureun bae mah ngiring nyumbang saran.
Amit mungkur. Hapunten sakali deui, bilih aya basa anu kirang merenah sumarambah kana manah sareng matak nyelekit kana ati. Mugi agung cukup lumur jembar sihakasima.
Wassalamualaikum wr.wb.
assalamualaikum wr. wb.
kapayuneun bapak kepala sekolah anu ku sim kuring di pihormat,
kapayuneun para bapak ibu guru anu sami ku sim kuring di pihormat
oge teu hilap k para rerencangan siswa-siswi smun 1 sukabumi anu di mulyakeun ku alloh.
alhamdulillah dina danget ieu urang tiasa patepang lawung paamprok jonghok dina rarangka mi eling tepung umur kamerdikaan nagara urang anu ka 65.
peryogi ka uninga, seueur pisan pengorbanan anu tos di pasrahkeun ku para pejuang urang kapungkur dina melaan kamerdekaan nagara anu ayeuna ku urang karandapan.
ku kituna urang, salaku generasi muda penerus bangsa tos sakeudahna neraskeun perjuangan para pahlawan urang ku jalan diajar anu soson-soson pikeun nanjeurna kahirupan bangsa indonesia di zaman anu bakal datang.
sajabina ti eta seueur keneh hal-hal anu tiasa ku urang dilakukeun dina rangka mengisi kemerdekaan ieu, kukituna ka rerencangan abdi sadaya, hayu urang sami-sami babarengan ngeusian kamerdekaan iyeu ku hal-hal anu mangfaat.
rupina mung sakitu anu tiasa kapihatur ti sim kuring, luhur saur bahe sora ulah kirang -kirang ngahapunteun wabillahi taufik wal hidayah wassalamualaikum wr.wb.


text:
TUGAS WAWANCARA B.
INDONESIA Nama : - DINI ISLAMIANA - EGI PRATAMA Kelas : X-D Judul : Pengabdian Mulia Menjadi Seorang Dokter Narasumber : Dr. Bellathrix Dina Ong Egi Narasumber : Wilujeng sumping bu dokter, : Eh , wilujeng sumping jang,
Dini : Punten bu tiasa nyungkeun waktosna sakedap, abdi sareng rerencangan gaduh pancen ti guru Basa Sunda kanggo ngawawancara. Manawi bu dokter kersa di wawancara ? Narasumber Dini Narasumber Egi Narasumber : Muhun magga neng : Punten pami jenengan ibu teh saha ? : Nami lengkep abdi Bellathrix Dina Ong , panggilanana bu Dina : Dupi ibu tempat sareng tanggal lahirna dimana ? : Ibu dilahirkeun di Jakarta , 23 Mei 1970
Dini : Ibu teh lulusan fakultas kedokteran universitas mana ? Jeung taun angkatan sabaraha ibu teh ? Narasumber Egi Narasumber teh Dini Narasumber Egi : Ibu teh alumni fakultas kedokteran Universitas Gadjah Mada angkatan taun ‘93 : Tos sabaraha tahun janten dokter ? : Ibu janten dokter ti taun 1995 janten kirang leuwih tos 17 taun ibu janten dokter
: Ti taun sabaraha ibu di angkat janten dokter di RS Karya Bhakti teh? : SK mah taun 1994 ngalaksanakeun tugas taun 1995 : Visi misi ibu naon wae ?
Narasumber : Saleresna mah panggilan hate we jang,ibu hoyong nulungan sasami jalmi anu meryogikeun tanaga ibu di bidang kasehatan Dini Narasumber keliling Egi : Salain di RS ieu, ibu dinas dimana deui ? : Di RS ieu sareng di RS pamarentah PMI Bogor , ibu oge ngarangkap di puskesmas
: Bu,dupi Tugas janten dokter teh naon wae ?
Narasumber : Nya tugas utama na mah mere pelayanan kasehatan ka pasien anu ngagaduhan panyawat , nganalisa panyawat pasien , sareng mere pelayanan kasehatan nu meliputi promotif, preventif, kuratif dan rehabilitatif pikeun ningkatkeun darajat kasehatan masyarakat umum Dini Narasumber Egi : Kabanggaan janten dokter teh naon bu ? : Ibu bangga janten dokter teh,lantaran tiasa nulungan papada jalmi : Susah seneng na janten dokter teh naon bu ?
Narasumber : Seneng na mah ibu tiasa nulungan papada jalmi,tiasa ngaleungitkeun panyawat. Susah namah lamun dina ngarawat pasien,sering aya pasien anu protes ku kinerja urang . Jadi dokter mah tong sieun ku getih, ulah bauan, kedah tahan banting. Dini : Pangalaman naon wae anu kantos ku ibu salami janteun dokter ?
Narasumber : Pangalaman mah seueur nyaeta, sering latihan program kasehatan contona, pemberantasan penyakit, imunisasi, KB, terus sering keliling kota jeung ngadakeun seminar kasehatan. Egi Narasumber Dini Narasumber ka cukupan. Egi : Lamun dinas kaluar biasana dinas kamana wae? : Ka cianjur, kaluar daerah contona ka padalarang. : Naon wae kendala janteun perawat teh? : Kendalana nyaeta, ibu gaduh elmu tapi fasilitas ti pamarentah na terbatas,teu acan
: Kira-kira pasien anu dongkap dina sadinten aya sabaraha?
Narasumber : Tina sadinten aya kira-kira 250 orang, eta teh ka asup paseien rawat inap, pasien umum, jamkesmas sareng gakinda. Dini : Panyawat naon wae nu sering di aleman ku pasien?
Narasumber : Panyawat nu seseuernamah biasana panyawat endemik contona muntaber, tifus, DBD, infeksi saluran pernapasan . Egi Narasumber Dini : Panyawat parah naon anu pernah di alaman ku pasien? : Panyawat parah mah panyawat jantung sareng kolera. : Bu, kumaha pami aya pasien anu teu gaduh biaya?
Narasumber : Da tos aya jamkesmas ti pusat, terus aya deui gakinda, dana na aya ti pamarentah kabupaten, janteun mayarna gratis asal nyandak KTP sareng kartu kaluarga. Egi : Naon wae kiat-kiat pamarentah kanggo ningkatkeun kasehatan masyarakat?
Narasumber : Kiat-kiat na nyaeta nyadiakeun fasilitas kasehatan di puskesmas atawa rumah sakit, minimal pamarentah promosi kasehatan supaya masyarakat teh sadar yen kasehatan teh penting
Dini
: Bu, kiat-kiat naon wae sankan urang jauh tina panyawat?
Narasumber : Kiat-kiat na saklah sahiji na urang kedah nganggo masker, ngawasuh panangan pami bade tuang, ngajaga stamina,tuang tuangeun anu sehat, bersih, higienis, poko namah ngajaga leuwih alus tibatan ngobatan. Dini&Egi Narasumber : Panginteun sakitu patarosan ti urang sadaya, hatur nuhun kana waktos na bu . : Muhun sami-sami neng , jang.


text:
Dina jaman Karajaan Padjadjaran anu dipingpin ku Sri Baduga Maha Raja, Karawang mangrupa salah satukota ti Pajajaran anu mangrupa dayeuh Palabuhan di tepi Walungan Citarum. Bupati Kahiji nyaéta Adipati Kertabumi IV anu dipikawanoh Singaperbangsa anu sacara turun temurun nyekel kalungguhan Bupati Karawang, kungsi jadi minangka bagian ti wewengkon kakawasaan karajaan Mataram sarta pamaréntah Hindia Walanda nepi ka datangna kakawasaan Inggris. Dina mangsa Pamaréntahan Inggris (warsih 1811-1816)
Kabupatén Karawang dihapuskan sarta anyar dihidupkan balik kira-kira warsih 1820 sarta Bupati kahijina R.A.A. Surianata. Sajarah kalungguhan Puseur dayeuh Kabupatén Karawang nyaéta:
Kabupatén Karawang jeung Ibu Dayeuhna di Karawang ti warsih 1653-1819 (166) warsih
Kabupatén Karawang Ibukotanya di Wanayasa ti kira-kira warsih 1820-1830 (10) warsih
Kabupatén Karawang jeung Ibukotanya di Purwakarta ti warsih 1830-1449.Ngaliwatan kaputusan Wali Nagara Pasundan tanggal 29 Januari 1949 Nomer 12 Kabupatén Karawang dipeupeus jadi 2
nyaéta Karawang Kulon jeung Puseur dayeuh Karawang sarta Karawang Wétan jadi Kabupatén Purwakarta jeung Puseur dayeuh di Subang
Jeung Undang-undang Republik Indonésia Nomer 14 Warsih 1950 ngeunaan Pembentukan Wewengkon Kabupatén dina lingkungan Propinsi Jawa Kulon warsih 1950. Karawang sacara resmi dinyatakeun minangka Kabupatén anu nangtung sorangan jeung Ibukota di Karawang
Ayeuna Kabupatén Karawang dibagi luhur 3 Kewedanaan, 12 Kacamatan sarta 112 Désa sarta ditetepkeun yén Kabupatén Karawang didirikan dina warsih 1633 Masehi. Ayeuna Karawang geus kabagi jadi 30 Kacamatan sarta diwangun ti 309 Désa.
Kecap karawang mecenghul dina Naskah Bujangga Manik ti ahir abad ke-15 atawa mimiti abad ke-16. Bujangga Manik nuliskeun kieu:
leteng karang ti Karawang,
leteng susuh ti Malayu,
pamuat aki puhawang.
Dipinangan pinang tiwi,
pinang tiwi ngubu cai,
Dina basa Sunda, karawang miboga harti pinuh jeung liang. Bisa jadi dina wewengkon Karawang jaman tiheula loba dipanggihan liang.
Cornelis de Houtman, urang Walanda kahiji anu menginjakkan sukuna di pulo Jawa, dina warsih 1596 nuliskeun ayana hiji tempat anu ngaranna Karawang kieu:
Di tengah jalan antara Pamanukan sarta Jayakarta, dina hiji ujung perenahna Karawang.[2]
Sanajan aya asal sajarah primer nyaéta Naskah Bujangga Manik sarta catetan ti Cornelis de Houtman anu nyebutkeun kecap Karawang, sawaréh urang nyebutkeunana Kerawang adapula anu nyebutkeun Krawang kawas anu ditulis dina buku miracle sight west java anu dipedar ku Propinsi Jawa Kulon. Sedengkeun dina buku Sajarah Karawang anu ditulis ku R. Tjetjep Soepriadi disebutkeun asal muasal kecap kasebut, kahiji asalna ti kecap 'Karawaan' anu ngandung harti yén wewengkon ieu loba aya ranca, hal ieu dibuktikeun jeung lobana wewengkon anu ngagunakeun kecap ranca di hareupeunana kawas, Ranca Gabus, Ranca Monyét, Ranca Merta sarta séjén-séjén. sajaba ti éta asalna ti kecap Kera sarta Duit anu ngandung harti yén wewengkon ieu baheulana mangrupa habitat sato sajenis monyét anu saterusna robah jadi dayeuh anu ngahasilkeun duit, sarta istilah séjén anu asalna ti Walanda kawas Caravan sarta séjénna.
Senin, 13 September 2010
TUGAS BAHSA SUNDA
Diposkan oleh isman setiawan di 00.03
Langganan: Poskan Komentar (Atom)


text:
Garéja
Garéja nyaéta persekutuan jalma kapercayaan nu dikumpulkan ku Kristus. [1] Poé Pentakosta, nalika Roh Kudus dicurahkeun jadi poé lahirna garéja. [1] Hakékat garéja nyaéta missioner, bisa dicindekeun yén sakabéh aktivitas garéja nyaéta missioner, palayanan Sakramen, wawaran Firman, jeung sajabana. [1]
Sifat[édit | édit sumber]
- Garéja nyaéta kudus
Kecap kudus hartina disorangankeun, diasingkaeun, dipisahkeun tinu lian, béda jeung nu lian. [1] Kakudusan garéja lain ku lantaran ayana kudus, tapi dikuduskeun ku Kristus. [1] Rasul Paulus nyebutkeun yén Jemaat nyaéta jalma-jalma nu dikuduskeun dina Kristus. [1] Garéja nyaéta kudus, diasingkeun tapi lain mengasingkan diri ku lantaran Garéja dititah kajero dunya pikeun méré nyaho Injil Yesus Kristus. [1]
- Garéja nyaéta am
Garéja nyaéta am, khatolik, universal, sumebar di sakabéh dunya. [1] Am hartina umum, jalaran éta, Garéja menerobos sakabéh watesan jeung miboga perpektif nu umum. [1] Garéja minangka am sifatna kudu universal sabab kasih Allah ieu ditunjukkeun ka dunya. [1] Jadi Garéja lain pikeun jalma beunghar waé. [1] Garéja teu kawatesan ku hiji daérah/suku/bangsa atawa basa nu tangtu tapi ngawengku sakabéh dunya. [1] Kitu deui, garéja téh teu kawatesanan ku zaman, tapi ngawengku zaman baheula, kiwari, jeung zaman nu rék datang. [1]
- Garéja nyaéta persekutuan jalma kapercayaan
Garéja nyaéta persekutuan jalma kapercayaan nu geus yakin kana tindakan Allah jeung hayang ngébréhkeun deui tindakan éta ngaliwatan kahirupan manéhna minangka garéja. [1] Warga garéja sadar yén harti eksistensina ngaliwatan garéja (ekklesia), minangka umat nu dikumpulkeun ku Tuhan ti sakabéh bangsa. [1] Garéja nyaéta persekutuan jalma kapercayaan/kudus dijero Kristus jeung silih gumantung ka jalma séjénna. [1]
- Garéja nyaéta hiji
Garéja nyaéta kasatuan umat Kristen, tempat bersekutu saluyu jeung kahayang Yesus Kristus, Raja Garéja. [1] Hiji dina nepikeun Injil, hiji dina ngalaksanakeun missi, asih ka Tuhan, hiji dina iman jeung pangharepan. [1]
Sajarah[édit | édit sumber]
Garéja mimiti dipikawanoh minangka hiji yayasan di nagara Indonésia di taun 1969, tapi Misi Indonésia Jakarta teu acan dibentuk sacara resmi nepi ka taun 1975. [2] Ti taun 1980 nepi ka taun 2001 misi ieu ngan didukung ku misionaris satempat di widang kamanusaan di organisasi LDS Charities. [2] Taun 1987, Garéja narima pangakuan resmi ti pamaréntah Indonésia minangka hiji kesatuan Garéja nu geus dipisahkeun ti yayasan saacanna.[2] Bulan Januari tahun 2000 Présiden Garéja, Gordon B. Hinckley diondang datang ka Indonésia ku Présiden Abdurrahman Wahid. [2]


text:
Selasa, 03 April 2012
Sisindiran
PANGJAJAP Mireng anggota ieu grup sareneng sisindiran, sim kuring seja jabung tumalapung sabda kumapalang ngaguar perkawis sisindiran. Nanging dihapunten, kalayan teu gaduh maksad mapatahan ngojay ka meri. Nu dipiharep malah mandar sasieureun-sabeunyeureun janten nambihan pangaweruh ngeunaan sastra Sunda hususna sisindiran, utamina kanggo nu teu acan uninga naon ari sisindiran.
NYANGGAKEUN....!
SISINDIRAN Sisindiran nyaéta karya sastra (Sunda) anu diwangun ku cangkang jeung eusi, masing-masing dalapan engang (B. Ind; suku kata). Dina umumna, sisindiran diwangun ku opat padalisan/jajar (dua padalisan cangkang jeung dua padalisan eusi). Conto Sisindiran nu diwangun ku opat padalisan: Ma-nuk rang-kong jeung ka-sin-tu (8 engang) ti-ku-kur ma-cok-an ku-nyit (8 engang) bu-uk gon-drong ré-a ku-tu (8 engang) di-cu-kur teu bo-ga du-it (8 engang) Padalisan kahiji (manuk rangkong jeung kasintu) jeung padalisan kadua (tikukur macokan kunyit), disebutna cangkang. Sedengkeun padalisan katilu (buuk gondrong réa kutu) jeung padalisan kaopat (dicukur teu boga duit), disebutna eusi. Lamun seug dipasing-pasing, sisindiran téh aya tilu rupa. Nyaéta paparikan, rarakitan jeung wawangsalan. Kajaba wawangsalan, paparikan jeung rarakitan téh pada-pada diwangun ku opat padalisan sarta masing-masing dalapan engang. Kiwari réa sisindiran anu ngan diwangun ku dua padalisan (kawas wawangsalan), bari dina masing-masing padalisan henteu ngagunakeun patokan dalapan engang. Kawasna waésisindiran nu kitu téh nyonto kana tatarucingan jaman baheula. Sabab dina seuhseuhanana, tatarucingan jaman baheula gé méh sarimbag jeung sisindiran. Conto tatarucingan jaman baheula: Cingkuk Cingkul (ucing ngaringkuk dina pamikul). Toktar mangandeuh (tai kotok dina gantar nanggeuh). Tina tatarucingan jaman baheula kawas conto di luhur, tungtungna réa sisindiran anu diwangun ku dua jajar, saperti borondong garing (dirongkong kaburu nyaring), bandrék bajigur (anu pendék gedé bujur), Titik Sandora (budak leutik gedé sora), Bengawan Solo (parawan jomlo), bonéka cantik dari India (sangu saeutik ku saréréa), kaasup toroktok olé-oléan, jeung réa-réa deui. Conto Sisindiran kiwari anu ngan diwangun ku dua jajar: Jaka Sembung mawa areuy Teu nyambung euy... Mawa és dikéleran SMS teu diwaleran. Nyimpen bilik sisi kulah Rék balik ah... Jeung réa-réa deui
Paparikan Parik atawa parek hartina téh deukeut. Padeukeut. Maksudna antara cangkang jeung eusi téh diwangun ku kecap-kecap anu sorana padeukeut alias murwakanti. Sisindiran anu di luhur gé kaasup kana paparikan, kawantu padeukeut. Conto paparikan: Daun paré rawing garing siki gedang dikorangan mun saré tong peuting teuing bisi hudang kabeurangan. Tina kecap “daun paré” (cangkang) kana kecap “mun saré” (eusi) téh apanan padeukeut. Murwakanti. Kitu deui tina kecap “siki gedang” kana kecap “bisi hudang”.
Rarakitan Sarakit hartina sapasang. Munding sarakit, upamana. Jadi rarakitan téh nyaéta sisindiran anu puhu kecapna papasangan. Conto rarakitan: Mun acanmeuli calana moal waka meuli samping mun acan jadi sarjana moal waka hayang kawin. Kecap “mun acan” dina padalisan kahiji téh kapanggih deui dina padalisan katilu. Kitu deui kecap “moal waka” dina padalisan kadua anu kapanggih deui dina padalisan kaopat. Écés sapasang-sapasang. Conto rarakitan séjénna deui: Batur mah jalan ka Dago abdi mah muter Jatayu batur mah mareunang jodo abdi mah angger teu payu. Lamun seug henteu papasangan kawas dua conto rarakitan di luhur, aya deui anu puhu kecapna sarua atawa papak. Conto rarakitan anu kecapna sarua atawa papak: Sok hayang nyaba ka Bandung Sok hayang nyaho nanjakna Sok hayang nanya nu pundung Sok hayang nyaho nyentakna. Wawangsalan Paparikan jeung rarakitan mah dina umumna diwangun ku opat padalisan. Sedengkeun wawangsalan mah ngan diwangun ku dua padalisan, pada-pada dalapan engang. Conto wawangsalan: Walungan di Kota Bandung abdi undur sanés pundung. Padalisan kahiji (walungan di Kota Bandung) téh henteu béda ti hiji tatarucingan, anu jawabanana baris kapanggih dina padalisan kadua. Jadi anu dimaksud walungan di Kota Bandung téh nyaéta Cikapundung, anu kanyahoan tina kecap “pundung” dina padalisan kadua. Conto wawangsalan séjénna deui: Buuk palsu dijualan Henteu hadé ruwag-rewig. (wangsalna téh henteu salah, nyaéta wig). Eusi Sisindiran Ditilik tina eusina, sisindiran téh aya tilu rupa. Nyaéta anu eusina piwuruk, silih asih jeung sésébréd (heureuy). Conto sisindiran eusina piwuruk: Daun jambu siki huni jambu médé kembang jaat mun dibaju masing buni teu hadé katémbong orat. Anak kuya di sagara aya bogo dina batu di dunya urang ngumbara tong poho nu lima waktu Conto sisindiran anu eusina silih asih: Samping hideung dina bilik kumaha nuhurkeunana abdi nineung ka nu balik kumaha nuturkeunana. Sapanjang jalan Soréang moal weléh diaspalan sapanjang tacan kasorang moal weléh diakalan. Conto sisindiran anu eusina sésébréd: Rincik rincang-rincik rincang angeun lompong ditutuan sidik pisan-sidik pisan nu ompong euweuh huntuan. Wéra jangkung daun cabé séréh lamping ditalian éra tepung jeung Pa Lebé méméh kawin geus eusian. Cag.
(saduran ti catetan : Balébat, 30 Juni 2011 Firmansyah - Caraka Sundanologi)
Marlina Andreas
NYANGGAKEUN....!
SISINDIRAN Sisindiran nyaéta karya sastra (Sunda) anu diwangun ku cangkang jeung eusi, masing-masing dalapan engang (B. Ind; suku kata). Dina umumna, sisindiran diwangun ku opat padalisan/jajar (dua padalisan cangkang jeung dua padalisan eusi). Conto Sisindiran nu diwangun ku opat padalisan: Ma-nuk rang-kong jeung ka-sin-tu (8 engang) ti-ku-kur ma-cok-an ku-nyit (8 engang) bu-uk gon-drong ré-a ku-tu (8 engang) di-cu-kur teu bo-ga du-it (8 engang) Padalisan kahiji (manuk rangkong jeung kasintu) jeung padalisan kadua (tikukur macokan kunyit), disebutna cangkang. Sedengkeun padalisan katilu (buuk gondrong réa kutu) jeung padalisan kaopat (dicukur teu boga duit), disebutna eusi. Lamun seug dipasing-pasing, sisindiran téh aya tilu rupa. Nyaéta paparikan, rarakitan jeung wawangsalan. Kajaba wawangsalan, paparikan jeung rarakitan téh pada-pada diwangun ku opat padalisan sarta masing-masing dalapan engang. Kiwari réa sisindiran anu ngan diwangun ku dua padalisan (kawas wawangsalan), bari dina masing-masing padalisan henteu ngagunakeun patokan dalapan engang. Kawasna waésisindiran nu kitu téh nyonto kana tatarucingan jaman baheula. Sabab dina seuhseuhanana, tatarucingan jaman baheula gé méh sarimbag jeung sisindiran. Conto tatarucingan jaman baheula: Cingkuk Cingkul (ucing ngaringkuk dina pamikul). Toktar mangandeuh (tai kotok dina gantar nanggeuh). Tina tatarucingan jaman baheula kawas conto di luhur, tungtungna réa sisindiran anu diwangun ku dua jajar, saperti borondong garing (dirongkong kaburu nyaring), bandrék bajigur (anu pendék gedé bujur), Titik Sandora (budak leutik gedé sora), Bengawan Solo (parawan jomlo), bonéka cantik dari India (sangu saeutik ku saréréa), kaasup toroktok olé-oléan, jeung réa-réa deui. Conto Sisindiran kiwari anu ngan diwangun ku dua jajar: Jaka Sembung mawa areuy Teu nyambung euy... Mawa és dikéleran SMS teu diwaleran. Nyimpen bilik sisi kulah Rék balik ah... Jeung réa-réa deui
Paparikan Parik atawa parek hartina téh deukeut. Padeukeut. Maksudna antara cangkang jeung eusi téh diwangun ku kecap-kecap anu sorana padeukeut alias murwakanti. Sisindiran anu di luhur gé kaasup kana paparikan, kawantu padeukeut. Conto paparikan: Daun paré rawing garing siki gedang dikorangan mun saré tong peuting teuing bisi hudang kabeurangan. Tina kecap “daun paré” (cangkang) kana kecap “mun saré” (eusi) téh apanan padeukeut. Murwakanti. Kitu deui tina kecap “siki gedang” kana kecap “bisi hudang”.
Rarakitan Sarakit hartina sapasang. Munding sarakit, upamana. Jadi rarakitan téh nyaéta sisindiran anu puhu kecapna papasangan. Conto rarakitan: Mun acanmeuli calana moal waka meuli samping mun acan jadi sarjana moal waka hayang kawin. Kecap “mun acan” dina padalisan kahiji téh kapanggih deui dina padalisan katilu. Kitu deui kecap “moal waka” dina padalisan kadua anu kapanggih deui dina padalisan kaopat. Écés sapasang-sapasang. Conto rarakitan séjénna deui: Batur mah jalan ka Dago abdi mah muter Jatayu batur mah mareunang jodo abdi mah angger teu payu. Lamun seug henteu papasangan kawas dua conto rarakitan di luhur, aya deui anu puhu kecapna sarua atawa papak. Conto rarakitan anu kecapna sarua atawa papak: Sok hayang nyaba ka Bandung Sok hayang nyaho nanjakna Sok hayang nanya nu pundung Sok hayang nyaho nyentakna. Wawangsalan Paparikan jeung rarakitan mah dina umumna diwangun ku opat padalisan. Sedengkeun wawangsalan mah ngan diwangun ku dua padalisan, pada-pada dalapan engang. Conto wawangsalan: Walungan di Kota Bandung abdi undur sanés pundung. Padalisan kahiji (walungan di Kota Bandung) téh henteu béda ti hiji tatarucingan, anu jawabanana baris kapanggih dina padalisan kadua. Jadi anu dimaksud walungan di Kota Bandung téh nyaéta Cikapundung, anu kanyahoan tina kecap “pundung” dina padalisan kadua. Conto wawangsalan séjénna deui: Buuk palsu dijualan Henteu hadé ruwag-rewig. (wangsalna téh henteu salah, nyaéta wig). Eusi Sisindiran Ditilik tina eusina, sisindiran téh aya tilu rupa. Nyaéta anu eusina piwuruk, silih asih jeung sésébréd (heureuy). Conto sisindiran eusina piwuruk: Daun jambu siki huni jambu médé kembang jaat mun dibaju masing buni teu hadé katémbong orat. Anak kuya di sagara aya bogo dina batu di dunya urang ngumbara tong poho nu lima waktu Conto sisindiran anu eusina silih asih: Samping hideung dina bilik kumaha nuhurkeunana abdi nineung ka nu balik kumaha nuturkeunana. Sapanjang jalan Soréang moal weléh diaspalan sapanjang tacan kasorang moal weléh diakalan. Conto sisindiran anu eusina sésébréd: Rincik rincang-rincik rincang angeun lompong ditutuan sidik pisan-sidik pisan nu ompong euweuh huntuan. Wéra jangkung daun cabé séréh lamping ditalian éra tepung jeung Pa Lebé méméh kawin geus eusian. Cag.
(saduran ti catetan : Balébat, 30 Juni 2011 Firmansyah - Caraka Sundanologi)
Marlina Andreas
Langganan: Poskan Komentar (Atom)


text:
Ku Mamat Sasmita
Kelimutu perenahna aya di Pulo Flores Nusa Tenggara Timur, ari Pulo Flores dibagi jadi lima kabupaten (ieu teh dina taun 1994 awal) nyaeta Kab Manggarai, Kab Ngada, Kab Ende, Kab Sikka jeung Kab Flores Timur, aya beja cenah ayeuna mah geus aya pemekaran jadi genep kabupaten nyaeta Kab manggarai dibagi dua jadi kabupaten Manggarai Barat jeung Manggarai Timur.
Kelimutu asupna di kabupaten Ende, ibu kota kabupatenna nyaeta kota Ende, lamun di urang mah meh sarua jeung Majalaya. Ti kota Ende ka Kelimutu kira-kira 60 km kabeulah wetan. Dihandapeun Kelimutu aya kota leutik nyaeta Moni. Gunung Kelimutu teh jangkungna 1690 meter diluhureun beungeut laut. Hawana seger, mun keur usum halodo mah sok karasa leuwih tiris. Tempat meuting ayana di Moni, aya cotage laleutik tapi merenah jeung kaasup beresih, sahenteuna sabab Gunung Kelimutu tujuan wisata andelan keur kabupaten Ende mah.
Miang ti Ende teh isuk-isuk, nya kira-kira tabuh dalapan. Nganbring jeung sasama pagawe ti kantor Telkom, bareng jeung kulawargana. Anggangna ka Kelimutu ti Ende teh teu jauh teuing kira-kira 60 km, tapi jalanna harita mah masih keneh can alus, aya sababaraha ruas jalan anu keur dihadean. Jeung ongkoh deui rek nyimpang heula ka Detosuko, didinya aya kulawarga pagawe nu rek ngilu.
Kaluar ti kota Ende ka beulah wetan, poho deui daerah naon eta teh, ngan anu moal poho teh nyaeta jalan anu dijieun teh siga anu nembus kana sela-sela batu. Da enya atuh sisi kenca katuhu teh nangtawing gunung batu, tapi anu aheng dina sela-sela batu teh loba tatangkalan anu jadi, lain tangkal anu leutik tapi anu gede, akarna kaciri mubus kana sela sela batu.
Liwat daerah eta, terus ngaliwatan jalan sisi jungkrang, rada paur, di peuntaseun jungkrang aya dingding batu cadas anu nangtawing, nangreu meh tegak lurus, bet asa inget ka daerah Padalarang palebah gunung kapur anu nangtawing.
Kurang leuwih jam satengah sapuluh geus nepi ka Detosuko kota kacamatan, nu rek ngilu geus ngadagoan sisi jalan, asana mah kulawarga Pa Stevanus, anggota Satpam di kantor.
Di Detosuko teu lila, terus we ngabius ka Moni. Moni teh kota leutik sisi suku gunung Kelimutu, nya di kota ieu sok loba turis ti mancanagara, ngadon reureuh memeh nanjak ka puncak Kelimutu. Anggangna antara Detosuko jeung Moni kurang leuwih 19 km, sarua meureun jeung Bandung-Padalarang, ngan jalanna teu alus siga di Bandung, ma’lum jalan di pasisian jeung loba jungkrang tea.
Di Moni reureuh heula, bari neangan nu ngajual beuleum jagong jeung cau.
Ka puncak Kelimutu rada jauh keneh aya kana 13 km deui, anu bisa disorang ku mobil ngan ukur 12 km, lamun ka puncakna mah kudu leumpang, alesanana sisi puncak Kelimutu ulah kajorag ku mobil, bisi lingkungan ekologi ruksak.
Sanggeus reureuh sakedapan, lalampahan diteruskeun, mengkol ka beulah katuhu, lamun lempeng brasna ka Maumere. Mobil ngagerung, keur mah muatan pinuh, jalan nanjak, rada netek jeung mayat. Sawareh mah tarurun tina mobil, pangpangna lalaki, majarkeun teh urang pakuat kuat tuur. Kuring ge ngilu turun, da era atuh digeuhgeuykeun ku awewe ngilu dina mobil mah.
Kelimutu…Kelimutu ieu kuring datang, lain datang ngajorag tapi datang munjungan, hayang leuwih deukeut, hayang leuwih wawuh.
Harita puncak Kelimutu teu rame loba nu ngajugjug, sababna mah lain usum pere. Ceuk urang dinya kakara rame lamun keur usum pere sakola atawa aya kariaan Paskah, Natal atawa Lebaran. Harita ge nu aya bareng teh turis asing ngan ukur opatan katambah ku guide-na saurang. Asli urang dinya aya sababaraha urang barudak ngora.
Kuring sabatur batur mengkol ka beulah kenca, aya tanah lega, ngablak, ka sisi dano aya wates pager beusi, supaya nu ningali ka kawah teh ulah deukeut teuing. Ceuk beja kawah eta teh kawah kahiji, siga aya magnet-na, majarkeun lamun teu ati-ati sok kasedot nepi ka bisa tigebrus kana kawah. beuki deukeut ka puncak beuki kaangseu bau walirang.
Ieu kawah kahiji disebutna Tiwu Ata Mbupu (dano para arwah ), kelirna duka teuing da disebut bodas lain, disebut kulawu ngora ge henteu, rada rada deukeut kana kelir bodas susu.
Kawah kadua disebutna Tiwu Nuwa Muri Koo Fai (dano arwah muda-mudi), kelirna hejo ngora, ti kajauhan siga aya nu ngaberekbek. Anu katilu disebutna Tiwu Ata Polo (dano arwah para tukang tenung), kelirna semu hideung. Ceuk carita urang dinya, lamun aya nu maot arwahna bakal ka Kelimutu, ditempatkeun dina dano anu mana eta gumantung kana umur tur kalakuanana salila keur hirup. Eta carita teu pati eces kumaha jujutanana.
Dano Kelimutu sok disebut Dano Tiluwarna, da enya aya tilu dano anu kelirna beda-beda. Kelimutu mimiti kapanggih ku Van Suchtelen, pagawe Pamarentah Hindia Belanda taun 1915. Anu aheng wates antara dano kahiji jeung dano anu kadua ngan ukur ku wates taneuh alam jeung deuih kacirina saeutik. Lamun tea mah caina ngalobaan wates teh bakal limpas, atawa urug. Tapi da teu kitu, caina tara limpas jeung tara urug. Aya kapercayaan urang dinya lamun kajadian campur antara dano ka hiji jeung ka dua, eta hartina bakal aya mamala ka urang dinya. Kajadian kelir dano anu teu sarua masih keneh dianggap kaajaiban alam, sabab can aya panalungtikan anu bisa mere katerangan anu ilmiah, aya eta ge teori cenah ku sabab ayana bahan mineral dina dasar dano, tapi naha bet kelirna sakapeung sok robah-robah.
Ceuk carita urang dinya deui, waktu ngobrol jeung tukang warung di Moni, kelirna teh sok robah-robah, tapi teu tangtu naha sabaraha taun sakali robahna teh jeung tara aya nu ngawenehankeun kumaha kajadian parobahanana. Ceuk carita urang dinya deui, robahna kelir dano teh lamun tas aya lini, meureun pedah eta bahan mineral anu aya di dasar dano kagedogkeun.
Ku ayana peraturan mobil teu meunang asup deukeut teuing ka sisi dano, aya alusna, palataran teh leuwih kajaga, teu dirobah ku palataran parkir, teu dirobah ku kapentingan nu ngadeugdeug. Palataran karasa nu aya estuning asli siga kitu, loba tatangkalan, tapi beuki deukeut ka biwir dano tatangkalan teh kacirina beuki motetet, beuki laleutik, malah dina hate asa hayang nyabut hiji tangkal da alus lamun dijieun bonsai. Ngan teu meunang da dina plang aya tulisan anu unina kieu :
Ma’e medi mairewo tamenga gambar/foto (Teu meunang barang cokot iwal ti gambar/ foto)Ma’e tau mata rewo ta menga nala/hibu
(Teu meunang maehan nanaon bae iwal ti waktu)Ma’e welutau rewota menga la’e/ola
(Teu meunang ninggalkeun nanaon iwal ti tapak).
Alus eta tulisan teh, ngarupakeun hiji larangan tapi teu togmol, larangan anu leuwih ngobet eusi hate jeung deuih karasana aya ajen filosofi-na.
Sanggeus balakecrakan, murak bebekelan di tempat parkir mobil, kasorenakeun kuring jeung sabalad-balad mulang bari mawa rupa-rupa kahelok dina pikiran, alam mere tangara ku kabeungharanana, pikiraneun jeung teuleumaneun keur nu wacis, keur urang sarerea. Ieu pangalaman teh dina mangsa keur meunang tugas di Ende salila dua taun. Aeh enya di Kantor Telkom Ende teh kungsi dines Kang Apip Mustopa almarhum nu ngarang Anak Agung Sagung Putri (nominasi Hadiah Rancage 1994), ngan duka teuing taun sabaraha tugas di Ende-na teh.
Di Ende ge aya titinggal sajarah nyaeta imah anu dipake ku Bung Karno keur waktu diasingkeun ku Belanda samemeh merdeka. Imahna teu gede, ukur aya dua kamar jeung rohang tamu, imahna sederhana, asa ningali imah panggung di urang.
Ukuranana kira kira 8 x 12 meter, ayana di jalan Prawira, lamun ti airport Arubusman mah ngulon ngaler perenahna teh. Bung Karno di buang ka Ende teh sanggeus pidato di Landraad Bandung anu judulna “Indonesie Klaagt aan" (Indonesia Menggugat)”. Salila di Ende ti taun 1934 nepi ka taun 1938 Bung Karno bareng jeung istrina nyaeta Ibu Inggit Ganarsih, Ibu Amsih mertua Bung Karno jeung Ratna Juami anak angkat Bung Karno sarta Asamara Hadi guru Ratna Juami.
Titinggal Bung Karno nu aya di eta imah diantarana tongkat komando, kopeah, lukisan jeung foto-foto, asana mah aya sababaraha siki buku, piring sendok nu kungsi dipake ku Bung Karno.
Mamat Sasmita
Pangsiunan Pagawe Telkom, kungsi dines di Ende ti taun 1992 nepi ka taun 1994.
(Dimuat dina Majalah Cupumanik No.50 September 2007)


text:
Antropologi
Antropologi asalna tina basa Yunani, nyaéta anthropos 'manusa', jeung logos 'élmu pangaweruh'. Jadi, antropologi tèh 'èlmu pangaweruh'(sains/science) nu maluruh, ngabahas, jeung nalungtik ngeunaan manusa. [1] Objek dina antropologi nyaéta manusa di masarakat suku bangsa, kabudayaan katut paripolahna.[2] Budaya asalna tina basa sangsekerta nya ringkesan tina dua kecap 'budi' jeung 'daya' anu hartina usaha, tanaga, karep, pikiran, jeung parasaan jelema. [3] Lamun kabudayaan mah mangrupa hasil tanaga, karep, pikiran sarta perasaan jelema guna nambahan kasenangan jeung kanimatan jelema ku rupa rupa akal jelema.[3] Kabèh élmu sosial budaya nalungtik kahirupan manusa. [1] Unggal cabang élmu budaya (sosiologi, psikologi, hukum, sastra, sajarah, pulitik, komunikasi, ekonomi, arkeologi, jeung linguistik)boga pokus kajian séwang-séwangan. [1] Antropologi boga pokus kajian dina kabudayaan nu dipiboga ku kelompok masarakat. [1] Hubungan antara manusa jeung lingkunganana dijembatanan ku kabudayaan nu dipibogana. [4] Disawang tina ieu segi, kabudayaan bisa disebut sipatna téh adaptip lantaran ngalengkepan manusa ku cara merenahkeun diri dina kabutuhan-kabutuhan pisiologis tina awak manéhna sorangan, merenahkeun dina lingkungan anu sipatna pisik-géograpis, boh lingkungan sosialna. [4] Nyatana lobana kabudayaan anu aya kénéh malah mekar nunjukkeun yén kabiasaan-kabiasaan nu dimekarkeun ku hiji masarakat, disaruakeun jeung kabutuhan-kabutuhan anu tangtu ti lingkunganana. [4]
Daptar eusi
Tokoh-Tokoh Antropologi[édit | édit sumber]
William A. Havilan[édit | édit sumber]
Antropologi nyaéta studi ngeunaan umat manusa, usaha pikeun nyusun generalisasi nu mangpaat ngeunaan manusa jeung perilakuna sarta pikeun meunangkeun wangenan anu lengkep ogé ngeunaan kaanékaragaman manusa.[5]
David Hunter[édit | édit sumber]
Antropologi nyaéta élmu anu lahir tina rasa hayang nyaho anu teu kawatesanan ngeunaan manusa.[5]
Koentjaraningrat[édit | édit sumber]
Antropologi nyaéta élmu anu maluruh manusa sacara umum jeung maluruh anéka warna, wangun pisik masarakat sarta kabudayaan anu dihasilkeunana.[5]
Rupa-Rupa Jinis Cabang Disiplin Élmu Anak Turunan Antropologi[édit | édit sumber]
Antropologi Pisik[édit | édit sumber]
- Paléoantrologi nyaéta élmu anu maluruh asal-usul manusa jeung épolusi manusa ku cara nalungtik posil-posil.[2]
- Somatologi nyaéta élmu anu maluruh rupa-rupa ras manusa ku cara ditaliti ciri-ciri pisikna.[2]
Antropologi Budaya[édit | édit sumber]
- Préhistori nyaéta élmu anu maluruh sajarah nyebar jeung mekarna budaya manusa wanoh kana tulisan.[2]
- Étnolinguistik antrologi nyaéta élmu anu maluruh suku-suku bangsa nu aya di dunya / bumi.[2]
- Étnologi nyaéta élmu anu maluruh asas kabudayaan manusa dina kahirupan masarakat suku bangsa di sakwéh alam dunya.[2]
- Étnopsikologi nyaéta élmu anu maluruh kapribadian bangsa sarta peranan indipidu ka bangsa dina prosés parobahan adat jeung ajén unipersal ku cara nyoko kana konsép psikologi.[2]
Galeri[édit | édit sumber]
Rujukan[édit | édit sumber]
- ↑ a b c d (id) Trisnu Brata, Nugroho.2007.Antropologi untuk SMA dan MA kelas XI.Jakarta:Esis hal.3
- ↑ a b c d e f g http://organisasi.org/definisi-pengertian-antropologi-objek-tujuan-dan-cabang-ilmu-antropologi Antropologi (Diakses ping 25 September 2011)
- ↑ a b Danadibrata, R.A.2006.Kamus Basa Sunda.Bandung:Kiblat hal.108
- ↑ a b c (id) Depdiknas,Direktorat Jendral Kabudayaan.2000.Kebudayaan Masyarakat Sunda di Kabupatén Lebak Jawa Barat.Bandung:C.V Manfada Utama hal.1
- ↑ a b c (id) http://www.scribd.com/doc/23997160/ANTROPOLOGI Tokoh-tokoh Antropologi (diakses ping 11 Oktober 2011)


text:
Makédonia
- Pikeun guna lian ti Makédonia, tempo Makédonia (disambiguasi)
Républik Makédonia (basa Makédonia: Peпyблиka MakeдoHиja, Republika Makedonijadangukeun [1]) atawa Républik Urut Yugoslavia Makédonia (RUYM, Inggris: the former Yugoslav Republic of Macedonia, disingket FYROM[3][4]), mindeng disebut Makédonia, mangrupa hiji nagara nu aya di samenanjung Balkan, Éropa Kidul. Nagara ieu tepung wates jeung Sérbia (sareng Kosovo) di kalér, Albania di kulon, Yunani di kidul, jeung Bulgaria di wétan.
Nagara ieu disebut "Républik Urut Yugoslavia Makédonia" ku Sarikat Bangsa-Bangsa taun 1993[5][6] sabab ngadagoan résolusi ngeunaan papaséaan ngaran kalawan Yunani.[7] Loba institusi internasional jeung nagara lian geus ngakuan nagara ieu kalawan ngaran nu sarua, sanajan mayoritas nagara ngakuan nagara ieu kalawan ngaran konstitusional.
Ibu kota Républik Makedonia nyaéta Skopje, nu miboga 506.926 padumuk dina taun 2004[rujukan?], jeung aya sababaraha kota nu leuwih leutik, misalna, Bitola, Kumanovo, Prilep, Tetovo, Ohrid, Veles, Štip, Kočani, Gostivar, jeung Strumica.
Nagara ieu mangrupa anggota PBB jeung Déwan Éropa, jeung ogé anggota ti La Francophonie, World Trade Organization (WTO), jeung OSCE. Ti Désémber 2005, nagara minangka kandidat anggota Uni Éropa jeung geus ngadaptar asup ka NATO.
Daptar eusi
- 1 Sajarah
- 2 Géografi
- 3 Wewengkon administratif
- 4 Politik
- 5 Militér
- 6 Démografi
- 7 Atikan
- 8 Budaya
- 9 Tempo ogé
- 10 Catetan suku
- 11 Tumbu kaluar
Sajarah[édit | édit sumber]
Jaman kuno[édit | édit sumber]
Nagara kahiji nu ngawasaan wewengkon Makédonia nyaéta karajaan Paionia nu ngawasaan lebak walungan Axius jeung wewengkon sakurilingna.[8] Dina taun 336 SM, Raja Phillip II ti Makédonia ngawasaan bagian Paeonia nu pangkidulna jeung ngawangun kota Heraklea Lisentis, kiwari aya di deukeut Bitola.[9] Murangkalihna Phillip II, nyaéta Aléxander Ageung ngawasaan wewengkon Makédonia nu masih dina kawasaan Paionia, jeung saterasna minangka bagian karajaan Aléxander Ageung.
Wewengkon Makédonia saterusna dikawasaan ku tentara Romawi jeung minangka bagian ti dua propinsi di Romawi. Wewenggkon nu leuwih gedé aya di propinsi Macedonia Salutaris, tapi wewengkon wates kalér nu dicicingan ku bangsa Dardani minangka bagian ti propinsi Moesia Superior.[10]
Abad patengahan[édit | édit sumber]
Dina ahir abad ka-6, basa kakawasaan Bizantium mimiti tilelep, sababaraha séké Slav mimiti asup jeung nyicingan wewengkon Makédonia. Séké-sélér Slav nu nyicingan wewengkon Makédonia di antarana séké Draguvite, Sagudate, jeung Strymonoi. Sababaraha séké asli Makédonia, disababkeun ku datangna bangsa Slav, mimiti pindah ka wewengkon nu anyar di pagunungan-pagunungan jeung di wewengkon pabénténgan sabundereun Yunani. Tapi, sababaraha séké asli Makédonia ogé ngasimilasi jeung séké Slav. Urang-urang Slav ieu saterusna ngumpul. Kukumpulan ieu dinamian ku urang Bizantium salaku "EkλaBιvίaι" (Sklaviniai). Bizantium nu awalna kakawasaanna ngirang, mimiti gawé bareng jeung bangsa Slav nu aya di Makédonia.
Teras, Justinian II ngayakeun ékspédisi militér ka sapanjuru wewengkon Makédonia pikeun ngarapihkeun jeung ménta bangsa Slav di Makédonia pikeun gawé bareng sareng Bizantium. Saenggeus ékspédisi ieu, loba urang Slav di Makédonia pindah ka Anatolia pikeun jadi bagian ti tentara Karajaan Bizantium. Sanajan loba urang Slav nu nurut kana kakawasaan Bizantium, loba ogé séké nu masih bébas ti kakawasaan Bizantium. Séké-séké ieu hirup kalawan pipisahan, jeung heunteu nyieun hiji kakawasaan nu ngahijikeun séké-séké éta. Kira-kira taun 850 M, Karajaan Kahiji Bulgaria narajang wewengkon Makédonia jeung lumangsung kalawan lancar pisan, sabab kakawasaan Bizantium di Makédonia leuleus pisan ogé dipangaruhan ku kahayangan séké-séké Slav sangkan ngagabung dina Karajaan Kahiji Bulgaria.[11]
Urang-urang Slav di Makédonia teras ngagem agama Kristen dina abad ka-9 Maséhi, basa Pangéran Boris I ti Bulgaria keur ngawasa. Rahayat Makédonia nu awalna buta hurup teras dikenalkeun hurup ku dua urang pendéta Kristen asal Bizantium, Santo Kyril jeung Santo Methodius, nu ngenalkeun aksara Glagolitik. Dina taun 1014, Kaisar Basil II ti Bizantium hasil ngéléhkeun tentara ti Tsar Samuil, jeung saterasna mulihkeun kakawasaan Bizantium kana lemah Makédonia. Tapi, dina ahir abad ka-12 Maséhi, kakawasaaan Bizantium di Makédonia leuleus deui jeung dikawasaan ku bangsa Normandia dina hiji panarajangan taun 1080. Awal abad ka-13, Kakaisaran Bulgaria mibogs kakawasaan kana Makédonia.
Ku sabab kaributan politik, Kakaisaran Bulgaria gagal nahanan kakawasaanna kana Makédonia, nu saterasna kakawasaan ieu dicokot deui ku Bizantium. Dina abad ka-14 Maséhi, Makédonia minangka bagian ti Kakaisaran Sérbia, nu némbongkeun diri aranjeunna salaku pambébas bangsa Slav ti kakawasaan Bizantium. Skopje teras minangka ibu kota ti kakaisaran Tsar Stefan Dusan. Sanggeus Dusan pupus, kakawasaan Sérbia leuleus ku sabab pawaris tahta teu sakiat nu satacanna jeung silih sihung antara bangsawan di Makédonia. Tampa palawanan, Makédonia teras labuh ka Turki Utsmaniyah.
Kasadaran nasional[édit | édit sumber]
Kakawasaan Turki Utsmaniyah di Makédonia dianggap kejam. Dina taun 1689, aya hiji pamberontakan kana Turki Utsmaniyah nyaéta pamberontakan Karposh. Sababaraha gerakan pamberontakan mikahayang ayana hiji nagara mandiri nu diwangun di lemah Makédonia. Gerakan ieu diwangun dina ahir abad ka-18 maké ngaran Organisasi Révolusionér Bulgaria-Makédonia-Adrianopel nu saterusna robah jadi SMORO. Dina taun 1905, gerakan ieu dingaranan Organisasi Révolusionér Internal Makédonia-Adrianopel (IMARO).
Saenggeus Perang Dunya I, organisasi IMORO meupeus kana dua, nyaéta Organisasi Révolusionér Internal Makédonia (IMRO) jeung Organisasi Révolusionér Internal Trasia (ITRO). Organisasi ieu heunteu mentingkeun étnis, tapi leuwih neken kana panghijian élemén-élemén nu misah di lemah Makédonia jeung teu paduli naon baé séké-sélér aranjeunna.[12] Kalobaannana anggota SMORO mangrupa urang Slav jeung Bulgaria. Taun 1903, organisasi SMORO ngayakeun pamberontakan Ilinden-Preobrazhenie ngalawan Turki Utsmaniyah jeung hasil ngawangun hiji républik nu ngaranna Républik Krushévo.
Karajaan Sérbia jeung Yugoslavia[édit | édit sumber]
Sanggeus perang Balkan taun 1912 jeung 1913, wewengkon Makédonia teras kabagi-bagi ka Yunani, Bulgaria, jeung Sérbia. Wewengkon nu dikawasaan ku Sérbia nyaéta Južna Srbija (Sérbia Kidul), ayeuna katelah minagka Républik Makédonia. Sanggeus Perang Dunya I, Sérbia minangka bagian ti Karajaan Sérbia, Kroasia, jeung Slovénia. Dina taun 1929, karajaan ieu dingaranan deui kana Karajaan Yugoslavia jeung karajaan ieu kawangun ti banovinas (propinsi-propinsi). Salah sahiji propinsina ngaranna Vardar Banovina (Makédonia-kiwari).
Yugoslav Makédon (Perang Dunya II)[édit | édit sumber]
Dina taun 1941, wewengkon Yugoslavia dikawasaan ku Blok Poros, kaasup ogé Makedonia nu direbut ku Bulgaria jeung Italia. Tentara nu dirékrut ti Makédon jeung ogé sukarélawan teras ngawangun Brigade ka-5 Bulgaria, nu markasna di Skopje, jeung mibanda tanggung jawab kana déportasi leuwih ti 7000 urang Yahudi ti Skopje jeung Bitola. Kakawasaan lalim ku pihak Blok Poros heunteu diantepkeun kitu wéh, jeung miboga palawanan ti pihak Komunis di Yugoslavia dina pingpinan Josip Broz Tito.
Makédonia di Républik Sosialis Yugoslavia[édit | édit sumber]
Ahir Perang Dunya II, basa Tito minangka Présidén Yugoslavia, Républik Rahayat Féderal Yugoslavia diwangun. Républik Rahayat Makédonia minangka bagian ti genep nagara nu milu ngagabung dina féderasi Yugoslavia. Milu kana parobahan ngaean Républik Rahayat Féderal Yugoslavia jadi Républik Sosialis Féderal Yugoslavia dina taun 1963, ngaean Républik Rahayat Makédonia teras robah kana Républik Sosialis Makédonia. Dina taun 1991, kecap 'Sosialis' dihupus ti ngaran resmi Makédonia sanggeus misah ti Yugoslavia.
Déklarasi Kamerdékaan[édit | édit sumber]
Makédonia ngarayakeun kamerdékaan dina kaping 8 Séptémber 1991, dingaranan Poé Kamerdékaan (ДeH Ha HeзaBиcHocTa, Den na nezavisnosta), saenggeus diayakeunnana réferéndum pikeun miboga kamerdékaan atawa tetep ngawangun féderasi Yugoslavia. Parayaan awakna pamberontakan Ilinden-Preobrazhenie nu sarua jeung poé Santo Eliyah dina kaping 2 Agustus ogé dipangélingan salaku poé kamerdékaan sacara luas di Makédonia.
Perang Sadulur 2001[édit | édit sumber]
Perang sadulur antara Makédonia jeung tentara pamberontak ti étnik Albania nu aya di wewengkon kalér jeung kulon Makédonia, lumangsung ti bulan Maret nepi ka Juni taun 2001. Perang réngsé sanggeus ayana intervénsi ti pihak NATO nu ngintunkeun tentara panjaga rapih jeung ménta kadua pihak sangkan rapih. Teras ditandatanganan Pajangjian Ohrid, nu eusina Makédonia nu arék méré patempatan dina politik jeung budaya ka étnik Albania.
Pihak Albania teras nyatujuan pajangjian ieu jeung sadia pikeun nyerah jeung patuh sapinuhna ka kakawasaan Makédonia. Pasukan pamberontak Albania, NLA, teras dicokotan pakarangna nu saterasna dibéré ka pasukan NATO.
Géografi[édit | édit sumber]
Kalawan aréa kira-kira 25.330 km², Makédonia mangrupa nagara nu aya di Éropa bagian tenggara kalawan koordinat 41°50′Ka, 22°00′W. Nagara ieu tepung wates jeung Yunani di kidul, Sérbia di kalér, Bulgaria di wétan, Albania di kulon, sarta Kosovo di kulon-kalér. Makédonia minangka tempat palangkungan ti Éropa Kulon jeung Tengah ka Laut Aegea ogé palangkungan ti Éropa Kidul ka Éropa Kulon. Nagara ieu mangrupa bagian ti wewengkon Makédon. Makédonia mangrupa nagara nu kakurung daratan. Nagara ieu miboga tilu dano alam nyaéta Dano Ohrid, Dano Prespa, jeung Dano Dojran. Jadi, Makédonia miboga luas cai saluas 477 km² jeung luas daratan 24.856 km².[rujukan?]
Topografi[édit | édit sumber]
Nagara Makédonia aya di wewengkon nu loba gunungna jeung katutup ku lebak jeung basin. Wewengkon Makédonia kabagi ku hiji walungan nu ngaranna Walungan Vardar.
Méh sabagian wewengkon Makédonia ngampar ti Šara nepi ka Osgovo nu ngawangun lebak ti Walungan Vardar. Tilu dano gedé, Ohrid, Prespa, jeung Dojran aya di wewengkon kidul Makédonia. Dano Ohrid dianggap salah sahiji ti dano jeung biotop nu pangkolotna di dunya.[13] Wewengkon Makédonia ogé mangrupa wewengkon nu aktif kagiatan séismikna jeung mindeng lindu di Makédonia. Lindu nu panungtungna nu panggedéna nyaéta dina taun 1963 di Skopje, ngakibatkeun ancurna infrastruktur jeung pupusna leuwih ti 1000 jiwa.
Makédonia ogé miboga loba pagunungan. Pagunungan ieu dibagi kana dua runtuyan nyaéta Dinarska jeung Ropodska. Runtuyan pagunungan Dinarska na éta wewengkon nu rawan érosi, ari runtuyan pagunungan Ropodska leuwih mirip jeung pangunungan Alpen. 10 gunung pangluhurna di Makédonia nyaéta:
Iklim[édit | édit sumber]
Makédonia miboga iklim transisi, nyaéta gabungan antara iklim Méditérania jeung iklim kontinéntal. Dina usum panas, Makédonia leuwih condong ka panas jeung saat. Ari dina usum tiis, wewengkon Makédonia leuwih condong ka rada tiis. Rarata curah hujan variasi ti 1.700 mm di wewengkon pagunungan kulon nepi ka 500 mm di wewengkon wétan. Aya tilu iklim utama di Makédonia, nyaéta iklim pagunungan, Méditérania, jeung iklim Kontinéntal. Di wewengkon lebak walungan Vardar jeung Sturmica, di wewengkon Gevgelija, Valandovo, Dojran, jeung Radovish iklimna Méditérania. Wewengkon panghaneutna aya di Demir Kapija jeung Gevgelija, di mana suhuna dina bulan Juli jeung Agustus bisa nepi ka 40 °C.
Iklim pagunungan aya di wewengkon pagunungan nu karakteristikna nyaéta usum tiis nu saljuan jeung usum panas nu karasa tiis. Usum semi di wewengkon ieu leuwih tiis tinimbang usum gugurna. Kalobaannana wewengkon di Makédonia iklimna kontinéntal kalawan usum panas nu haneut jeung usum tiis nu baseuh jeung tiis. Di Makédonia, kira-kira aya 30 stasion météorologi pikeun mikaweruh parobahan cuaca.
Wewengkon administratif[édit | édit sumber]
Wewengkon[édit | édit sumber]
Makédonia miboga sababaraha wewengkon administratif nyaéta:
- Skopje
- Pelagonia
- Polog
- Wewengkon Wétan
- Wewengkon Tenggara
- Wewengkon wétan-kalér
- Wewengkon kulon-kidul
Kota-kota di Makédonia[édit | édit sumber]
Dina bulan Agustus 2004, Makédonia kabagai kana 85 kota (opštini; tunggal: opština), 10 di antarana aya di wewengkon Skopje Raya. Ieu mangrupa pangirangan ti jumlah 123 kota nu diresmikeun dina bulan Séptémber 1996. Mimilu hal ieu, pamaréntah lokal ngawangun deui kana 34 distrik administratif.
Politik[édit | édit sumber]
Makédonia mangrupa nagara kalawan sistem parleménter nu pamaréntahanna kawangun ti koalisi partéy-partéy ti institusi parlemén hiji kamar (CoбpaHиe, Sobranie) jeung hiji institusi paadilan indepénden kalawan hiji mahkamah konstitusi. Hiji parlemén (déwan rahayat) di Makédonia kawangun ti 120 anggota jeung dipilih saban 4 taun. Posisi Présidén di Makédonia penting pisan jeung mibanda peran nu lumayan gedé dina pamaréntahan. Présidén Makédonia mibanda jabatan sebagai Panglima Angakatan Senjata Makédonia jeung Komite Kaamanan Makédonia. Présidén Républik Makédonia dipilih saban 5 taun sakali jeung bisa ngajabat dina 2 kali jabatan.
Sanggeus munculna hukum anyar dina taun 2005, pamaréntahan lokal dibagi kana 78 wewengkon. Ibu kota Skopje sorangan kawangun ti 10 wewengkon administratif nu digabung dina hiji wewengkon nu ngaranna "Greater Skopje". Wewengkon administratif di Makédonia ngatur pamaréntahanna sosorangan. Sababaraha wewengkon administratif bisa nyieun kerja sama dina raloba widang. Partéy politik di Makédonia kalobaannana dumasar kana asal étnis, ngawakilan étnik mayoritas Makédonia jeung minoritas Albania. Isu kateusaimbangan kakawasaan antara étnik mayoritas Makédonia jeung Albania mawa kana konflik sipil taun 2001, jeung papaséaan ieu diréngsékeun kalawan Pajangjian Ohrid dina taun 2004 nu méré tempat leuwih ka étnik Albania. Dina taun 2004, Parlemén masihan otonomi nu leuwih gedé di wewengkon nu padumukna kalobaannana étnik Albania.
Sanggeus pamilihan umum nu dina taun 2006, nu aya masalahna, saeutik, kaayaan politik di nagri ini stabil deui. Pamilihan ieu dimeunangkeun ku partéy tengen-tengah, VMRO-DPMNE nu dipingpin ku Nikola Gruevski. Pilihan Gruevski pikeun ngoalisi jeung Partéy Démokratik Albania tinimbang ngoalisi jeung Partéy Démokratik Sejahtera jeung Kahijian Démokrat pikeun Integrasi nyieun partéy VMRO-DPMNE meunangkeun sora mayoritas ti étnik Albania, Sanajan kameunangan ieu diprotés ku sababaraha élemén.
Pamaréntahan[édit | édit sumber]
Parlemén[édit | édit sumber]
Parlemén Makédonia mangrupa puseur jeung institusi nu miboga kakawasaan dina ngatur pamaréntahan Makédonia. Dumasar kana Konstitusi, Parlemén miboga fungsi salaku institusi pawakilan rahayat Makédonia jeung kakiatan législatif di Makédonia. Parlemén Makédonia kawangun ti 120 anggota nu dipilih sacara umum, langsung jeung bébas dina surat sora nu dirahsiakeun. Parlemén teras ngawakilan rahayat jeung milu ogé dina nepikeun pamikiran di parlemén dumasar kana pawangunanna. Mandat hiji anggota parlemén teu bisa diteujadikeun.
Parlemén Makédonia boga hak pikeun ngadopsi jeung ngarobih konstitusi, nangtukeun pajak jeung biaya-biaya, ngaratifikasi pajanjian internasional jeung ngalaksanakeun hal-hal nu séjén nu geus ditangtukeun Konstitusi.
Institusi paadlian[édit | édit sumber]
Kakiatan yudisial dipiboga ku institusi paadilan. Institusi paadilan di Makédonia diwangun sacara otonom jeung indepénden. Institusi paadlian gawé dumasar kana aturan dina konstitusi, hukum, jeung aturan internasional nu cocog jeung Konstitusi Makédonia. Ngan aya hji istitusi nu ngatur masalah paadilan di Makédonia. Konstitusi Makédonia melarang ayana Mahkamah Darurat.
Hiji jaksa dipilih tampa pawatesan lamun anjeunna ngajabat salaku jaksa jeung teu kénging dipindahkeun iwal sakahayang anjeunna. Dina hal panyabutan jaksa, konstitusi geus nyebutkeun sababaraha institusi nu boga hak sarta alesan-alesan nu cocog. Jaksa-jaksa ogé dibéré kakebalan pikeun nepikeun atanapi nangtukeun pamikiran di Parlemén. Hiji jaksa teu kénging mibanda jabatan boh di kantor publik atawa salaku anggota hiji partéy politik. Aturan nekenkeun yén jaksa teu bisa ngafiliasi dina partéy politik naon baé.
Hubungan luar nagri[édit | édit sumber]
Makédonia minangka anggota ti Sarikat Bangsa-Bangsa dina kaping 8 April 1993, 18 belas bulan sanggeus merdékana ti Yugoslavia. Di PBB, Makédonia disebut salaku "the former Yugoslav Republic of Macedonia" (FYROM), patali jeung papaséaan jeung protés ti Yunani ngeunaan ngaran Makédonia. Di Yunani, ngaran Makédonia sénsitif pisan sabab wewengkon historis Makédonia ogé ngawengku sababaraha wewengkon di Yunani jeung Bulgaria. Makédonia ogémiboga peran nu gedé dina ngawangun nagara jeung budaya Yunani Kuna. Cenah, sang raja Aléxander Ageung nu kasohor téa asalna ti dieu. Uni Éropa[14], Kahijian Siaran Éropa[15], jeung Komite Olimpiade Internasional[16] ogé milu sistem PBB. NATO ogé milu sistem pangaranan ieu, tapi nambihkeun alesan dina pangarananna.
Nagara-nagara anggota PBB ngakuan sacara sah Républik Makédonia tapi masih debat ngeunaan ngaran nu digunakeun pikeun nyebut nagara Makédonia. 3 anggota permanén Déwan Kaamanan PBB (RRC, Amérika Sarikat[17], jeung Rusia) ogé leuwih ti 100 nagara anggota PBB leuwih condong maké ngaran Républik Makédonia;[18], tinimbang maké ngaran "the former Yugoslav Republic of Macedonia".
Militér[édit | édit sumber]
Angkatan Senjata Makédonia diwangun ti Angkatan Darat jeung Angkatan Udara. Kawijakan patahanan nasional boga tujuan pikeun ngajaga kamerdékaan jeung kakawasaan Makédonia kana lemah jeung angkasa nu aya di wewengkon Makédonia. Tujuan nu séjén nyaéta pikeun nyieun hiji angkatan senjata nu terus mekar jeung ngalindungan kapetingan nasional sarta gawé bareng jeung organisasi internasional, utamana NATO.
Menteri Patahanan Makédonia mekarkeun stratégi patahanan jeung néangan kamungkinan ancaman lumangsungna hirup nagara boh ti jeroeun nagri boh ti luar nagri. Anjeunna ogé mibanda tanggung jawab kana sistem patahanan, latihan, kasiapan Angkatan Senjata, pakakasna, sarta ngatur biaya pikeun pamekaran Angkatan Senjata.[19]
Démografi[édit | édit sumber]
Makédonia miboga padumuk 2.061.315 jiwa[20], dumasar kana CIA World Factbook. Ieu mangrupa daptar kota-kota di Makédonia dumasar kana data sénsus taun 1994 (sabab sénsus taun 2002 heunteu ngadata jumlah padumuk dumasar kana kotana)[21]:
Étnik nu panglobana di Makédonia nyaéta étnik Makédonia. Tabel ieu némbongkeun informasi ngeunaan étnik-étnik nu aya di Makédonia (dumasar kana sénsus 2002)[22]:
Aya loba basa nu dipaké dina kahirupan sapopoé di Makédonia. Basa-basa éta ngaréfléksikeun idéntitas étnik éta. Basa resmi jeung basa nu mindeng dipaké nyaéta basa Makédonia, nu kaasup dina rumpun basa Slav Kidul. Strukturna, basa Makédonia leuwih mirip ka basa Bulgaria tinimbang basa Slav nu séjén.
Basa lian kawas basa Albania, basa Bulgaria, basa Turki, jeung basa Yunani ogé mindeng dipaké dina komunikasi sasami étnik.
Di Konstitusi katulis sacara éksplisit yén basa Makédonia mangrupa basa resmi ti Républik Makédonia. Tapi, katulis ogé yén basa nu dipaké ku padumuk saloba 20% bisa disebut salaku basa resmi, jeung basa Albania minuhan sarat ieu. Sababaraha pamaréntah lokal ogé nyieun basa sababaraha étnik salaku basa resmi.
Atikan[édit | édit sumber]
Sistem atikan Makédonia diwangun ti:
- Atikan Pra-Sakola
- Atikan Dasar
- Atikan Nengah
- Atikan Luhur
Atikan luhur bisa dipibanda liwat kuliah di sababaraha univérsitas di Makédonia kawas Univérsitas St. Kiril jeung Metodij Skopje, Universitas St. Kliment ti Ohrid Bitola, Univérsitas Nagri Tetovo, jeung Univérsitas Goce Delchev Shtip. Aya ogé sababaraha institusi atikan luhur swasta kawas Univérsitas Éropa,[23] Univérsitas Slavia, Univérsitas Éropa Tenggara, jeung sajabana.
USAID geus nyieun hiji program di Makédonia nu ngaranna "Macedonia Connects". Program ieu lumangsung lancar jeung nyieun Makédonia minangka nagara nu kahiji kalina sadaya aréanya geus kahubung kana internét.[24] Menteri Atikan jeung Élmu Pangaweruh Makédonia ngalaporkeu yén 461 sakola di Makédonia geus kahubung kana WiFi. ISP di Makédonia, On.net, ogé geus nyieun MESH Network pikeun nyadiakeun WiFi di sabelas dayeuh gedé di Makédonia.
Budaya[édit | édit sumber]
Makédonia miboga kabeungharan budaya, seni, musik, puisi, jeung arsitéktur. Nagara ieu ogé miboga loba tempat-tempat suci. Féstival musik, film, jeung puisi sok diayakeun saban taun. Gaya musik Makédonia geus kapangaruh ku musik garéja Bizantium. Makédonia ogé mangrupa salah sahiji nagara nu miboga raloba fresko nu masih awet ti jaman Bizantium, ti wanci abad ka-11—16 Maséhi.
Kabudayaan di Makédonia ngagabungkeun budaya nu heula jeung budaya ayeunna. Biara jeung garéja nu diwangun dina wanci Bizantium keur ngawasa ayeunna ngarendeng jeung wangunan modérn. Makédonia ogé katelah ku koléksi ikon-ikon santona, kalobaannana ti Ohrid, jeung ikon-ikon di Makédonia kaasup nu paling boga ajén jeung mahal di dunya.
Dina usum panas sok diayakeun féstival seni di sababaraha dayeuh gedé di Makédonia. Di Ohrid, diayakeun féstival musik klasik jeung drama. Di kota Sturga, ngayakeun panggung soré pambacaan puisi. Bitola sok aya Paméran Poto Internasional upami di ibu kota, Skopje, diayakeun féstival musik Jazz.
Agama[édit | édit sumber]
Kalobaannana rahayat Makédonia (64,7%) ngageman agama Ortodoks dina Garéja Ortodoks Makédonia (nu dina taun 1968 ngadéklarasikeun otonom ti Garéja Ortodoks Sérbia)[25]. Agama Islam minangka agama panglobana kadua nu diageman ku rahayat Makédonia, kalawan perséntase 33%. Umat Kristen nu séjén kawas Katolik jeung Protéstan diageman ku saeutik rahayat Makédonia kalawan perséntase 0,37%. Sésana nyaéta rahayat-rahayat Makédonia nu agamana teu dikanyahoan kalawan perséntase 1,63%.[26] Kalobaannana étnik Turk, Bosnia, jeung Albania ngagem Islam. Aya kira-kira 1200 garéja jeung 400 masigit di Makédonia. Garéja Ortodoks Makédonia miboga hiji kolese husus pikeun para calon pendetana.
Salian ti éta, perséntase Islam di Makédonia kaasup nu panglobana di Éropa, sanggeus nagara Turki, Albania, jeung Bosnia jeung Hérzégovina.
Tempo ogé[édit | édit sumber]
Catetan suku[édit | édit sumber]
- ↑ a b Britannica, Makedonia, Diaksés dina 2007-06-18.
- ↑ [1] The population of Macedonia
- ↑ Bonk, M. R., Carlton R. A. (editors) (1997), International Acronyms, Initialisms & Abbreviations Dictionary, 4th Edition, Detroit, New York, Toronto, London: Gale Research, LCCCN 85-642206, ISBN 0-8103-7437-4, ISSN 0743-0523, Volume 1, pg. 516 and Bonk, M. R (Project Editor) (2003), International Acronyms, Initialisms & Abbreviations Dictionary, 32nd Edition, USA: Gale-Thompson Group, Volume 1, pg. 1789, ISBN 0-7876-4109-X (Part 2 D-I only)
- ↑ Salian ti landian nu panjangna, singketan "FYROM" ogé mindeng dianggo ku organisasi internasional kawas PBB, UE, OSCE, EBU, the IMF, Bank Dunia, WTO dan NATO (sadaya dokumén NATO nyebut nagri ieu FYROM kedah disarengan ku téks catetan suku 'Turki ngakuan Makédonia kalawan ngaran konstitusionalna')
- ↑ UN Resolutions #817 of April 7 and #845 of June 18 of 1993
- ↑ "Note on Yugoslavia". Diakses pada 10 Méi 2008.
- ↑ United Nations Resolution 225 (1993)
- ↑ Encyclopaedia Britannica - Paeonia
- ↑ Macedonian Center for Archaeological Research. The Ancient Kingdom of Macedonia in the Republic of Macedonia. [2]
- ↑ Encyclopaedia Britannica - Scopje
- ↑ The early Medieval Balkans. John Fine Jr
- ↑ M. Glenny, "The Balkans"
- ↑ Macedonian Ministry of Environment
- ↑ European Commission. "Background information - The former Yugoslav Republic of Macedonia". Diakses pada 1 Oktober 2006.
- ↑ European Broadcasting Union. "Members' Logos". Diakses pada 1 Oktober 2006.
- ↑ International Olympic Committee. "LIST OF NATIONAL OLYMPIC COMMITTEES PARTICIPATING IN THE XIX OLYMPIC WINTER GAMES IN SALT LAKE CITY". Diakses pada 1 Oktober 2006.
- ↑ "US snubs Greece over Macedonia" (HTML), BBC News Online, 4 Nov 2004. Disalin 2006-10-01. (in English)
- ↑ "Naming the solution", Kathimerini English edition, 16 September 2005
- ↑ http://www.morm.gov.mk:8080/morm/en/ARM/Defence-Structure.html National Command Management
- ↑ CIA World Factbook
- ↑ "Census of Population, Households and Dwellings in the Republic of Macedonia, 2002 - Book XIII, Skopje, 2005." (dalam bahasa English, Macedonian). State Statistical Office of the Republic of Macedonia.
- ↑ "Census of Population, Households and Dwellings in the Republic of Macedonia, 2002 - Book XIII, Skopje, 2005." (dalam bahasa English, Macedonian). State Statistical Office of the Republic of Macedonia.
- ↑ OIC
- ↑ U.S. Agency for International Development
- ↑ History of the Macedonian Orthodox Church
- ↑ CIA World Factbook
Tumbu kaluar[édit | édit sumber]
Tingali ogé Makédonia di Wikivoyage
- (en) Situs resmi
- (en) Situs resmi pariwisata
- (en) MyMacedonia.net
- (en) Bulgarian Policies on the Republic of Macedonia. Sofia: Manfred Wörner Foundation, 2008. 80 pp. (Trilingual publication with English, Bulgarian and Macedonian versions.) ISBN 978-954-92032-2-6
Afrika Kidul · Afrika Tengah · Albania · Amérika Sarikat · Angola · Antigua jeung Barbuda · Arab Saudi · Argéntina · Arménia · Australia · Bahrain · Bangladésh · Barbados · Basisir Gading · Bélis · Bénin · Bolivia · Botswana · Brasil · Brunéi · Burkina Faso · Burundi · Chad · Chili · Cina · Djibouti · Dominika · Dominika, Rép. · Ékuador · Él Salvador · Fiji · Filipina · Gabon · Gambia · Géorgia · Ghana · Grénada · Guatémala · Guinéa · Guinéa-Bissau · Guyana · Haiti · Honduras · Hong Kong¹ · India · Indonésia · Islandia · Israél · Jamaika · Jepang · Kamboja · Kamérun · Kanada · Kénya · Kolombia · Kongo, RD · Kongo · Koréa Kidul · Kosta Rika · Kroasia · Kuba · Kirgistan · Kuwait · Lésotho · Liechtenstein · Madagaskar · Makau¹ · Makédonia · Maladéwa · Malawi · Malaysia · Mali · Maroko · Mauritania · Mauritius · Méksiko · Mesir · Moldova · Mongolia · Mozambik · Myanmar · Namibia · Nepal · Nikaragua · Nigér · Nigéria · Norwégia · Oman · Pakistan · Panama · Papua Nugini · Paraguay · Péru · Qatar · Rwanda · Saint Kitts jeung Névis · Saint Lucia · Saint Vincent jeung Grénadin · Selandia Anyar · Sénégal · Siérra Léone · Singapura · Kapuloan Solomon · Sri Lanka · Suis · Suriname · Swaziland · Wewengkon Béa Cukai Kapisah Taiwan, Penghu, Kinmen, jeung Matsu² · Tanjung Vérdé · Tanzania · Thailand · Togo · Tonga · Trinidad jeung Tobago · Tunisia · Turki · Uganda · Ukraina ·Uni Émirat Arab · Uni Éropa³ · Uruguay · Vénézuéla · Viétnam · Yordania · Zambia · Zimbabwé
- Wewengkon Administratif Husus Républik Rahayat Cina.
- Ngaran rancangan pikeun Républik Cina (Taiwan)
- 27 nagara anggota Uni Éropa ogé mangrupa anggota WTO jeung hak masing-masing: Austria, Bélgia, Bulgaria, Britania Raya, Céko, Dénmark, Éstonia, Finlandia, Jérman, Hungaria, Irlandia, Italia, Latvia, Lituania, Luksemburg, Malta, Perancis, Polandia, Portugal, Romania, Siprus, Slovakia, Slovénia, Spanyol, Swédia, Walanda jeung Antillen Walanda, jeung Yunani.


text:
pribahasa berada di atas tanda "--"
M
* Arti dalam bahasa indonesia
Maung ngamuk gajah meta
-- Ada kerusuhan atau kekacauan
Mata duiteun--Orang yang hanya memikirkan harta benda tanpa memikirkan sesama
Mihapekeun beuteung--Orang yang memanfaatkan situasi untuk kepentingan pribadi terhadap orang lain
* Arti dalam bahasa sunda
Malengpeng pakel ku munding, ngajul bulan ku asiwung
-- Ngajalankeun (mikarep) hiji perkara anu taya pihasileunana.
Maliding sanak
-- Henteu adil, pilih kasih.
Mangpengkeun kuya ka leuwi
-- Nitah mulang ka lemburna, atawa nitah pindah ka tempat bali geusan ngajadi.
Mapay ka puhu leungeun
-- Mamawa ka kolot atawa ka guru, turtaning kolot atawa guru mah teu nyaho naon naon jeung euweuh patalina saeutik eutik acan.
Marebutkeun paisan kosong
--Marebutkeun hiji perkara anu teu aya hasilna atawa mangpaatna.
Maut nyere ka congona
-- Keur ngora senang, tapi ari ka kolotnakeun susah.
Melengkung bekas inhalan
--Ari keur ngora keneh bageur tapi kakolotnakeun jadi teu bageur.
Mere langgir kalieun
-- Mere naon naon anu bisa jadi aya pisusaheunana atawa pibahlaeunana.
Meuli teri meunang japuh = nyair hurang meunang kancra
-- kalawan teu disangka sangka meunang milik, darajat atawa kauntungan anu leuwih gede.
Meungpeun carang ku ayakan
-- Nyaho yen batur teh salah atawa migawe anu dilarang ku Nagara, tapi teu kitu kieu kalahka api api teu nyaho.
Meungpeung teugeu harianeun
-- Embung pisan tutulung ka batur nu keur susah atawa loba kabutuh.
Miceun batok meunang coet
-- Miceun nu goreng kulantaran hayang meunang anu alus, tapi tungtungna meunang nu goreng deui bae.
Mindingan beungeut ku saweuy
-- ari hate goreng, ngan budi parangi marahmay, perluna pikeun mindingan hate nu goreng tea maksudna supaya ulah kaciri tea.
Mipit teu amit ngala teu menta
--Maling boga batur.
Miyuni hayam kabiri
-- Leutik burih babari sumerah eleh atawa lalaki nu babari sumerah ka awewe.
Moal ceurik menta eusi
-- Keun bae mawa wadah anu gede oge da lain hayang loba diberena.
Moal neangan jurig teu kadeuleu
-- arek nyekel jelema nu aya bae, moal neangan jelema nu euweuh.
Mobok manggih gorowong
-- Aya lantaran pikeun ngalaksanakeun kahayang anu henteu gampang pihasileun.
Mobok manggih gorowong
-- meunang jalan pikeun ngalaksanakeun kahayang.
Monyet kapalingan jagong
-- Tukang maling kapalingan, tukang tipu katipu, tukang ngarah nagrinah karoroncodan.
Mopo memeh nanggung
-- Hoream, teu sanggup samemeh prak.
Mun teu ngakal moal ngakeul
-- mun teu usaha moal pinanggih jeung rejeki pibekeleun hirup.
Mun teu ngoprek, moal nyapek. Mun teu ngakal moal ngakeul. Mun teu ngarah moal ngarih
-- Lamun teu digawe niar kipayah tangtu pisusaheun pikeun hirup.
Muncang labuh ka puhu, kebo mulih pakandangan
--Mulang ka lemburna sabada mang taun taun aya di pangumbaraan/panyabaan.
Mupugkeun tai kanjut
-- Ngetrukeun pangaboga dina waktuna nyunatan atawa ngawinkeun anak anu kacida dipikameumeutna.


text:
1 Ceres
Ceres nyaéta hiji planét leutik anu perenahna di Beubeur Asteroid.[1] Ceres kapanggih dina 1 Januari 1801 ku Giuseppe Piazzi.[1] Mimiti kapanggih Ceres dianggap minangka hiji planét, tapi satengah abad saterusna sarta salila 150 taunsaterusna, Ceres dikelompokkeun minangka hiji astéroid.[1] Dina 24 Agustus 2006, Persatuan Astronomi Internasional megatkeun pikeun ngarobah status Ceres jadi planét katai.[1] Ceres miboga massa sagedé 9,45 ± 0,04 × 1020 kg.[1] Kalayan diameter kira-kira 950 km, Ceres nyaéta barang jomantara pangbadagna di Beubeur astéroid utama.[1] Ceres kapanggih ping 1 Januari 1801 ku astronom Giuseppe Piazzi, saurang biarawan di Sisilia sarta diréktur pangadeg Observatorium Astronomi Palermo.[2] Ceres kapanggih di antara Mars sarta Jupiter, dumasar jarak planét-planét anu dipikanyaho di surya mandala.[2] Dipikawanoh minangka Hukum Titius-bode, prediksi ieu ngaranna pikeun astronom anu geus nempo dina 1760 sarta 1770-an yén jarak relatif ti genep planét dipikanyaho ti Panonpoé cocog hubungan matematis.[2] Sanajan disebut hukum geus éta aya dasar dina fisika.[2] Para astronom geus moro planét ieu saprak Uranus kapanggih dina taun1781.[2]


text:
Universal Serial Bus
Universal Serial Bus (USB) nyaéta standar beus sérial kana parangkat antarbeungeut. Barétona dirancang pikeun komputer-komputer saperti PC jeung Apple Macintosh, tapi lantaran popularitasna, kiwari USB geus ilahar dipaké dina video game console, PDA, telepon sélulér; malah keur parangkat saperti televisi jeung parabotan home stereo (contona, pamuter MP3), jeung parangkat mémori nu portabel.
Spéktrum radio anu dumasar kana impléméntasi USB katelahna Wireless USB.
Daptar eusi
Sawangan[édit | édit sumber]
Sistim USB mibanda rancangan anu asimétris, ngawengku ranté host controller jeung multiple daisy-chained device. USB hub tambahan bisa diasupkeun dina éta ranté, nu ngidinan ayana percabangan nu ngawangun struktur tangkal (tree structure) nepikeun ka lima tingkat percabangan dina unggal kontrolerna. Unggal USB host meunang miboga sababaraha host controller sarta unggal host controller bisa nyadiakeun hiji términal USB atawa leuwih. Nepikeun ka 127 parangkat, kaasup parangkat beusna, bisa disambungkeun kana hiji host controller.
Parangkat-parangkat USB silisambung sacara séri ngaliwatan hub. Diperlukeun sahenteuna hiji hub anu katelah root hub, anu biasana ngahiji jeung host controller. Aya oge hub-hub anu dipaké babarengan, disebutna sharing hub, anu ngidinan leuwih ti hiji komputer ngaksés kana périferal anu sarua, boh ku cara aksés nu siligenti antara PC sacara otomatis atawa sacara manual. Hub nu dipaké babarengan ieu kawéntar pisan dina pamakéan di kantor-kantor, utamana kantor leutik. Pikeun ngurangan perluna hub USB, komputer ayeuna mah USB port-na loba, umumna aya genep. Komputer déstop nu pangmodérenna miboga nepi ka satengahna términal USB dina panél hareupna, sawaréhna di panél tukang. Nu di hareup ieu dipaké pikeun konéksi parangkat portabel samentara.
USB dirancang keur ngahubungkeun périperal tanpa perlu nyolokkeun kartu ékspansi kana beus ISA, EISA, atawa PCI-na komputer, sarta pikeun ningkatkeun kamampuan plug-and-play ku jalan nga-hot-swap parangkat (disambungkeun atawa dipegatkeun hubungannana tanpa maéhan power atawa rebooting komputer). Nalika hiji parangkat munggaran dihubungkeun, host bakal ngitung (nyebutan hiji-hiji) sarta ngaku parangkat éta, sarta ngaluarkeun driver parangkat nu diperlukeun. USB bisa ngahubungkeun périperal saperti mouse, keyboard, gamepad jeung joystick, scanner, kaméra digital, printer, panyimpen éksternal, komponén jaringan, jeung sajabana. Keur sababaraha parangkat saperti scanner jeung kaméra digital, USB geus jadi métode konéksi standar. USB ogé digunakeun sacara lega keur ngahubungkeun printer nu teu boga hubungan ka jaringan, ngaganti port paralél nu loba dipigunakeun; USB ngabasajankeun hubungan sababaraha printer kana hiji komputer. Nepi ka taun 2004 aya 1 miliar parangkat USB di dunya. Dina 2005, ukur périperal kelas lega nu henteu bisa migunakeun USB, alatan perlu data rate nu leuwih luhur tibatan nu bisa disadiakueun ku USB, nyaéta display jeung monitor, sarta komponén video kualitas luhur.
Standarisasi[édit | édit sumber]
Rancangan USB distandarisasi ku USB Implementers Forum (USB-IF), hiji badan standar isndustri mangrupakeun gabungan pausahaan-pausahaan mapan dina widang isndustri komputer jeung éléktronik. Anggotana kaasup diantarana Apple Computer, Hewlett-Packard, NEC, Microsoft, Intel, jeung Agere.
Dina taun 2006, spésifikasi USB nepikeun ka vérsi 2.0 (kalayan révisi). Hewlett-Packard, Intel, Lucent, Microsoft, NEC, jeung Philips babarengan ngamimitian inisiatif keur ngawangun rarata transfer data nu leuwih luhur tibatan spésifikasi 1.1 Spésifikasi USB 2.0 dikaluarkeun dina bulan April 2000 sarta distandarisasi ku USB-IF din aahir 2001. Kaluaran saméméhna nu kacatet nyaéta spésifikasi 0.9, 1.0, jeung 1.1. Parangkat nu migunakeun vérsi standar USB mana waé ogé, bisa dipaké dina parangkat nu dirancang dina spésifikasi saméméhna (disebut: kasaluyuan ka tukang, basa Inggris:backwards compatibility).
Colokan jeung wadah (stéker jeung stop kontak) keur USB nu leuwih leutik, disebut Mini-A jeung Mini-B, ogé aya, nu ditetepkeun ku On-The-Go Supplement to the USB 2.0 Specification. Dina 2 Agustus 2006, spésifikasi ieu nepi ka révisi 1.2.
Detil téhnis[édit | édit sumber]
USB ngahubungkeun sababaraha parangkat ka host controller ngaliwatan ranté hub. Dina istilah USB, parangkat dirujuk minangka fungsi (function), sabab dina tiori, anu ku urang dipikawanoh minangka parangkat sabenerna bisa jadi tempat sababaraha fungsi, saperti router anu bisa jadi mangrupa pamaca Secure Digital Card dina waktu nu sarua. Hub-hub mangrupakeun parangkat nu boga guna husus nu henteu sacara resmi dianggap fungsi. Nu sok aya waé téh, hiji hub minangka root hub, nu dipasang langsung kana host controller.
Alat/fungsi (jeung hub) ieu boga pipa (kanal logis) nyambung nu mangrupakeun sambungan ti kadali host kana hiji entitas logis dina alat nu disebut titik tungtung (endpoint). Pipah ieu sarua jeung aliran bita (byte stream) kawas dina jalur pipa (pipeline) bogana Unix, numana istilah endpoint oge (istilah nu goreng) dipake keur ngamaksudkeun kana sakabeh pipa, sok sanajan dina dokumentasi USB standar oge.
Titik tungtung ieu (sarta pipa nu patuturutna) dinomeran 0-15 dina unggal arahna, sahingga hiji alat/fungsi bisa boga tepikeun ka 32 pipah aktip, 16 ka jero jeung 16 ka luar. (arah OUT bisa dihartikeun kaluar tina host controller sarta arah IN hartina asup kana host controller.)
Unggal titik tungtung bisa nransfer data ukur saarah, boh ka jero atawa ka luareun alat/fungsi, sahingga unggal pipa mangrupakeun pipa saarah. Titik tungtung 0 disadiakeun keur manajemen beus dua arah sarta jadina aya 32 titik tungtung — sakabeh alat USB kudu nerapkeun titik tungtung 0, sahingga pasti ukur aya pipa asup jeung kaluar nu dinomeran 0 dina alat nu siga kumaha wae oge.
Dina pipah ieu, data dikirimkeun mangupa paket nu panjangna rupa-rupa. Unggal pipah boga hiji panjang paket makimum, ilaharna bita, sahingga paket USB bakal mindeng ngandung hiji hal anu runtuyanana 8, 16, 32, 64, 128, 256, 512 atawa 1024 bita.
Pipah eta dibagi oge jadi opat kategori nu beda-beda dumasar kana tipe transferna:
- transfer kadali - ilaharna dipake keur parentah pondok tur basajan kana pakakas, katut tanggepan statusna, nu dipake contona ku pipah kadali beus nomer 0
- tranfer isokron - dina sababaraha guaranteed speed (mindeng tapi teu perlu sagancang-gancangna) tapi kalayan rugi data nu mungkin (possible data loss), contona audio jeung video wanci nyata
- transfer interupsi - pakakas nu merlukeun tanggepan nu gancangna kajamin (bounded latency), conton pakakas panunjuk (pointing device) jeung keyboard
- transfer nu gedé (bulk transfer) - transfer sporadis nu gede make rubak pita nu aya nu nyesa (tapi tanpa jaminan kana rubak pita atawa latency), contona transfer koropak (file transfer).
Nalika hiji pakakas (fungsi) atawa hub dicolokkeun kana host controller ngaliwatan hub naon wae dina beus, harita oge dibere 7 alamat bit nu unik dina beus ku host controller.
Kelas alat nu sering dipake (dikelompokkeun dumasar ID kelas nu didaptarkeun) nyaeta:
- 0x00
- Reserved value - used in the device descriptor to signify that the interface descriptor holds the device class identifier for each interface.
- 0x01
- USB audio device class, sound card-like devices.
- 0x03
- USB human interface device class ("HID"), keyboards, mice, etc.
- 0x06
- Still image capture device class, identical to the Picture Transfer Protocol as used across USB
- 0x07
- USB printer device class, printer-like devices.
- 0x08
- USB mass storage device class used for flash drives, portable hard drives, memory card readers, digital cameras, digital audio players etc. This device class presents the device as a block device (almost always used to store a file system).
- 0x09
- Hub USB.
- 0x0A
- USB communications device class used for modems, network cards, ISDN connections, Fax.
- 0x0E
- USB video device class, webcam-like devices, motion image capture devices.
- 0xE0
- Wireless controllers, for example Bluetooth dongles.
- 0xFF
- Custom device class - used to establish that a device or interface does not support any standard device class and requires custom drivers.
Pasinyalan USB[édit | édit sumber]
Pasinyalan USB[édit | édit sumber]
Nomer suku (ditempo dina sokét):
Tempo Ogé[édit | édit sumber]
- U3 (keur ngajalankeun aplikasi Microsoft Windows tina USB flash drive)
- USB Flash Drive
- Hub USB
- Forum Pamaké USB
- USB streaming
Keur beus lianna, tempo:
- ACCESS.bus
- FireWire (katelah oge IEEE 1394, atawa I.link)
- PCMCIA
- Peripheral Component Interconnect (PCI)
- Kabel sérial (keur RS-232)
- Wi-Fi
Tumbu Luar[édit | édit sumber]
- Home of USB Implementers Forum, Inc., including the USB 2.0 specification
- All About USB - a Complete Guide to the Universal Serial Bus
- USB Central for developers of USB devices and hosts
- USB keur DOS
- UHCI keur DOS
- Linux USB Project, containing much technical information and documentation
- Linux USB device overview, which contains much more comprehensive information than the Linux USB Project
- USB Networking Introduction
- Linux usbmount.
- USB in a NutShell - a primer for developers
- Universal Host Controller Interface (UHCI)
- USB vs FireWire speed comparison
- Embedded USB Stack (Embedded USB-MSD and USB-Bulk Stack for any RTOS)
- Pinouts for some devices with USB connector or interface
- Pinout USB
- USB-Hub.org - independent reviews on USB devices.
- ↑ Universal Serial Bus Specification Revision 2.0 — 6.5.2 USB Connector Termination Data]


text:
Wilujeng Sumping di Blog Simkuring ASK Tea !! Jaya di Buwana, Bagja di Aherat silih asah, asih, asuh
Senin, 22 November 2010
Obama Vs SBY
ASK-PASUNDAN JAYA
obama:Ye ari merapi kmha ayena?
Sby:Ah ktu we,loba lebu pabalatak.
obama:alus atuh tikotok kalebuan kabeh.
Sby:geuning apal?maneh sok ngalebuan tihayam nya? ai tadi naek naon kadieu?
obama:eta mah pgwean urg keur leutik.tadi naek primajasa nu eksekutif.
Sby:emang aya primajasa di india?maenya ti india naek beus kadieu?
obama:eh urang mah da ka tasik heula ti india teh.rek meuli TO heula.kapal urg nyuksruk ka sawah di lanud cibeureum.jadi we naek primajasa.
Sby:oh kutan teh.yeuh geura dahar baso&satena!
Obama: Moal ah da geus wareg ku TO