text:
Telkomsel
Telkomsel mangrupakeun salah sahiji parusahaan telekomunikasi seluler di Indonesia. Telkomsel oge mangrupakeun anak perusahaan ti PT. Telkom Indonesia. Telkomsel ayeuna posisina nyaeta operator seluler paling gede di Indonesia ditingali tina jumlah pelanggan kusabab sukses ngaraih 72 juta pelanggan.
Sajarah[édit | sunting sumber]
Operasional Telkomsel dimimitian dina kaping 26 Mei 1995, Telkomsel dibentuk tina patungan saham anatara PT. Telkom sareng PT. Indosat.
Di taun 1997, Telkomsel mangrupakeun operator seluler pangpertamana di wilayah Asia oge termasuk nu pangmimitina di dunia, nu ngenalkeun layanan telepon seluler pra bayar. Dina taun 1998, Telkomsel sukses ngajadikeun manehna parusahaan telepon seluler nomer hiji di Indonesia, ditingali tina jumlah pamake kartuna.
Produk[édit | sunting sumber]
- kartuHALO
- Halo hybrid
- Halo bebas bicara
- Halo bebas abonemen
- simPATI
- Kartu AS
- Telkomsel Flash
- Layanan Blackberry


c: text/html

text:
Fisika partikel
Fisika partikel nyaéta cabang tina élmu fisika anu ngulik partikel dasar nu ngawangun barang jeung radiasi, sarta interaksi di antara maranéhanana. Élmu fisika ieu ogé disebut fisika energi luhur, alatan réa partikel dasar henteu kumalendang dina kaayaan nu ilahar di alam, tapi bisa diciptakeun sarta dipanggihan dina mangsa benturan partikel séjénna nu ngandung énergi, kawas anu dipigawé dina alat ngagancangkeut partikel.
Téori médan[édit | sunting sumber]
Téori médan nyaéta ulikan fisika téori pikeun dinamika partikel éleménter kalawan ngaupamakeun partikel minangka médan.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
RESEP MASAKAN SUP TELUR PUYUHPosted by: / Category: Resep Masakan
Tags: ,, ., .com, .poto, 700 cc air, a, aneka masakan telur puyuh, aneka resep masakan telur, aneka resep masakan telur puyuh, ar, as, asi, ayam, buah, buat, bumbu, bumbu-halus, buncis, cara, cara masak sop telur puyuh, cara memasak sop telur puyuh, cara memasak sup telur puyuh, cara membuat sup telor puyuh, cara-membuat-, daging, ep masakan, esep masakan, fa, g, go, hu, id, iu, j, jagung, jus, kaldu, lada-bubuk, m, masak sop puyuh, masakan, masakanmu.com, mata, mu, n, or, pmasakan, pu, r, re, Resep, resep aneka sayur sop, resep aneka telur, resep m, resep ma, resep martabak, resep masa, Resep Masakan, resep masakan aneka telor puyuh, resep masakan sop ayam telor puyuh, resep masakan telur, resep masakan telur puyuh, resep masakan telur uyuh, resep membuat sup telor puyuh, resep sayur sop telor puyuh, resep sayur sop telur puyuh, resep sop sup telur telor puyuh, resep sop telur puyuh, resep sup telur puyuh, resep-masakan-sup, resep-masakan-terbaru, resepm, resepma, resepmasa, resepmasak, resepmasakan, s, sayur, sayur asin, sep masakan, siung-bawang, so, sop, sop / sup, sop telur puyuh, start, sup, sup telur puyu, sup telur puyuh, tart, telur, telur masak sop, telur puyuh, tu, tumis, u, udang, us, w


text:
Mohon hargai tulisan seseorang dengan tidak menjiplak atau mengcopy-paste tulisan ini di blog Anda. Saya sengaja berbagi resensi ini untuk adik kelas saya yang kebetulan tiap tahun selalu mendapat tugas dari guru bahasa Sunda mencari/membuat resensi sebuah novel Sunda. Pasti sulit merangkai kalimat menggunakan bahasa Sunda yang baik dan benar. Jadi saya ingin membantu. -Smansacis-Closensation- Please don’t copy-paste in your blog! Thank you for your attention.
GALURING GENDING
Dina Galuring Gending karya Tatang Sumarsono anu kandelna teh 336 halaman. Diterbitkeun ku PT Kiblat Buku Utama. Ditilik tina segi cover novel galuring gending aya wanoja anu keur ngibing ngajentrekeun eta teh mere ilustrasi wirehna eusi anu aya dina novel galuring gending teh ngeunaan hiji wanoja anu miboga karancagean dina seni ibing tur mere gambaran nu diangkat tina kahirupan aktual. Dina segi eusi ngagunakeun basa sunda anu matak ngeunah pikeun anu macana.
Anapon Sinopsis Novel Galuring Gending nyaeta:
Panji teh jalma anu asalna ti lembur, nyuprih elmu di kota Bandung. Ti barang lahir Panji geus cicing jeung indung terena. Bapana Panji teh saurang pangsiunan tentara anu satuluyna jeneng jadi Kuwu salila dua entragan. Kulawarga Panji rnangrupa kulawarga gede anu asalna ti sababaraha bibit. Lanceukna nya eta Ceu Cacih, Kang Parman, Ceu Idah, jeung Kang Obing putra ti Mimih sarta Kang Girang jeung Ceu Nunung Putra ti nu lian. Sedengkeun Panji, budak bungsu anu indungna matuh di peuntas.
Sarah, wanoja kota turunan anak menak, ti leuleutik geus diajar ngibing nepi ka asup sanggar sagala. Nya tina ieu dunya Sarah meunangkeun kasenangan dunya. Hiji poe kasenangan dunya ieu teh kudu ditebus ku harga anu pangmahalna.pikeun hiji wanoja. Um Sar, guruna di sanggar, geus ngaruksak harga dirina. Ti dieu Sarah mimiti wanoh kana dunya lalaki jeung materi. (http://fazriyah.wordpress.com) Satuluyna Sarah reureujeungan jeung salasaurang pajabat di hiji instansi penting di nagri ieu. Kahirupan Sarah sarwa cukup jeung sarwa genah, nepi ka hiji waktu aya anu ngendag-ngendag kana kabagjaan anu dirasakeun ku Sarah.
Hiji peuting Sarah diparengkeun panggih jeung Panji dina kaayaan mabok. Satuluyna Sarah dibawa ka kontrakan Panji. Nya ti dieu duanana mimiti raket. Panji hiji aktivis proreformasi anu teu panuju kana pamarentahan Ordeu Baru. Nya pamadeganana ieu anu nganteurkeun manehna kana pangberokan. Di tahan Panji nepikeun kahayangna pikeun ngawin Sarah, tapi Sarah can bisa mere respon kana ieu pangajak. Sanggeus Panji kaluar ti tahanan, manehna kudu nungguan Sarah di rumah sakit, tapi angger pangajak Panji tacan meunang jawaban. Nepi ka ahirna Panji leungit tanpa raratan samulangna nungguan Sarah di rumah sakit.
Unsur Instrinsik :
- Tema : Nyaritakeun ngenaan kahirupan wanoja didunya seni.
- Tokoh : Panji, Sarah, Ceu Cacih, Kang Parman, Mimih, Apa, jeung Um Sar
- Watek : -
- Galur : Pangarang ngangge galur maju.
- Sudut Pandang : Pangarang ngahaja ngagunakeun atawa mawa carita kana sudut pandang palaku katilu. Amih anu maca carita ieu bisa ngabayangkeun kumaha satiap kajadian anu dipaparkeun.
- Amanat : Novel Galuring Gending oge bisa dimangpaatkeun pikeun media atikan. Da apan dina enas-enasna mah, pangarang ngajak kana bebeneran, tumut tuhu kana papagon anu teu patunggang tonggong jeung ajaran agama (Islam). Atuh pikeun pangarangna, meujeuhna dibageakeun. Sumangetna, kreatifitasna, meujeuhna diajenan. Sabab karah kumaha oge, novel judulna Galuring Gending teh milu ngabeungharan hasanah sastra Sunda. Najan salila ieu mah, “eksistensina” jarang pisan diadu-renyomkeun.
Biografi Pangarang :
Tatang Sumarsono lahir di Tasikmalaya, 25 Januari 1956. (http://fazriyah.wordpress.com)Tulisanana sumebar dina media massa. Anu dibukukeun aya 49 judul, ngawengku fiksi (kumpulan carpon jeung novel), buku pelajaran, biografi, jeung tulisan anu sipatna umum sejenna. Dina widang kawartawanan, Tatang kungsi dileler Hadiah Jurnarlistik Adinegoro, husus pikeun fotografi, taun 1984. Dina widang organisasi, ngarasa digedekeun ku Pelajar Islam Indonesia (PII). Tatang jadi pangurus Dewan Pendidikan Jawa Barat, jeung Badan Pelaksana Yayasan Pusat Kebudayaan.


text:
Farmakologi
Farmakologi (Yunani Kuna φάpuakov, pharmakon, "ubar"; jeung -λoYίa, -logia) téh ulikan peta ubar[1], nyaéta ulikan ngeunaan interaksi nu lumangsung antara organisme hirup jeung bahan kimia éksogén nu nimpah fungsi biokimia normal. Ieu ulikan ngawengku kandungan jeung pasipatan, interaksi, toksikologi, terapi, jeung larapan médis sarta kamampuh antikuman ubar-ubaran. Farmakologi teu sarua jeung farmasi, nu dipaké pikeun nyebut profési. Farmakologi ulukutek dina cara interaksi ubar jeung sistem biologis ngarah mangaruhan fungsina, ulikan ngeunaan ubar, ngeunaan réaksi awak mun dibéré ubar, asal-usul ubarna, watekna, sarta pasipatanana.
Babagian[édit | sunting sumber]
Farmakologi salaku élmu kimia dipraktékkeun ku farmakolog, anapon subdisiplinna, nyaéta
- farmakologi klinis - ngulik pangaruh ubar ka manusa,
- neuro- jeung psikofarmakologi (pangaruh ubar kana paripolah jeung fungsi sistem saraf),
- farmakogenetika (uji klinis variasi genetik nu ngabalukarkeun bédana réspon kana ubar),
- farmakogénomika (larapan téhnologi génomik pikeun nyiar ubar anyar atawa karakterisasi ubar heubeul),
- farmakoépidemiologi (studi pangaruh ubar ka sagolongan jalma loba),
- toksikologi - studi toksisitas atawa balukar goréng tina hiji ubar,
- farmakologi téoritis,
- posologi - cara ngadosis ubar,
- farmakognosi - nurunkeun ubar tina tutuwuhan.
Rujukan[édit | sunting sumber]
- Pharmacology. Wikipédia basa Inggris. Disalin 21 Oktober 2008.
- ↑ Vallance P, Smart TG (2006). "The future of pharmacology". Brit. J. Pharmacol. 147 Sup. 1: S304–7.
Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]
- Pharmaceutical Business Review.
- Pharmaceutical company profiles at NNDB.
- International Conference on Harmonisation.
- US Pharmacopeia.
- Medicine updates.
- International Union of Basic and Clinical Pharmacology.
- IUPHAR Committee on Receptor Nomenclature and Drug Classification.


text:
ginulur anu dimaksud,,, Jajaka anu hayang ka anak si Abah teh geus sah laki rabi. hirup ngarumahtangga teu kurang sandang teu kurang pangan,,, malum duanana kabeneran anak anu sugih ku harta. sabab bapana eta jajaka pangsiunan tentara anu geus pangsiun alatan umur. Pangkatna ngan seret Letkol, terus muka usaha sorangan anu dituluykeun usahana teh ku anakna (minantu si Abah).
Ari si Abah, manehna teh baheulana pengacara anu kasohor… jadi teu kurang2 jalma anu mere kanyaah ku dalih bales budi tina kasus anu dimenangkeun ku manehna. nepika harta lubak libuk.
kacaritakeun opat bulan ngarumah tangga, eta minantu si abah teh gering, awak panas nyeubret, tapi nga hodhod bangun anu tiris. awak lalungse lir kapuk kaibunan lir kapas kapanasa,,, ngoleang taya tangan pangawasa, ngan bati kucap kiceup jiga lauk jauh ti cai.
kabeh dokter jeung anu “pinter” geus di jajal ku eta panyakit,,, ti kiyai, ustadz, anu sok ngarumpul di masigit kabeh dipenta tulungna nepi ka tukang sasapuna oge.. kitu deui timimiti paranormal nepi kanu teu normal di jadikeun pananyaan.
anu gering beki ripuh, beuki parna… ahirna dua kulawarga teh nyieun hiji usulan pikeun ngayakeun riungan durung du’a kanu boga hirup,,,,
peting harita keneh tatangga anu diondang geus karumpul, mun diitung mah lewih kana 40 jalma… nya terus anu jadi wawakil kulawarga nyarita yen boga maksud menta karidhoan kasakur anu hadir tina durung du’a pikeun anu gering. ceuk kasarnamah lamun kudu hirup nya cageur, lamun tos waktosna,,, kulawarga ge moal ngabeubeurat, geus pada ridho… sabab kabeh tarekah geus dilakukeun keur neangan piubareun anu gering.
acara ngado’a geus di mimitian,,, jelema reang pada ngaluarkeun pangabisana sewang2an dina babacaan… di jero imah reang teu puguh, tapi anu ngadaroa kabeh ge husu teu kaganggu kunu liana.
saparapat jam tidinya, lampu bohlam di tengah imah anu dipake riungan ngadadak rada bureum jiga anu rek pareum. kabeh ebat ku eta kajadian, malencrong kanu lampu anu ngagantung. sing horeng kahalangan ku kertas salambar anu teuing ti mana datangna… sabab tadinamah euweuh.
kertas anu pada mencrong teh rag-rag ngalayang ka tengah riungan, aya anu ngawanikeun nyokot terus dibaca, anu eusina kieu…
” ubar eta anu gering mah ku jeruk bali, dahar jerukna tapi teu dipesek cangkangna “
anu nagdu’a kabeh ge eureun, sabab geus manggihan piubareun pikeun anu gering teh. ampir kabeh anu aya di eta riungan nyoba mecahkeun naon maksudna. ngan weleh kabeh ge ngerungkeun tarang.
ahirna diayakeun sayembara, sing saha anu bisa nyaho kumaha carana eta ngadahar jeruk bali bari teu dipesek cangkangna bakal dibere hadiah ku si Abah.
eta sayembara teh geus ear kamana mana, tug nepi ku tukang kalapa di pasar.
gancangna carita, eta tukang kalapa teh bisa nyaho carana anu dimaksud dina kertas…
anu gering cageur, tukang kalapa menang hadiah ti si Abah.
:: naha kumaha carana tukang kalapa ngajawabna ?


text:
Dewi Sartika dilahirkeun ti kulawarga priyayi sunda,Nyi Raden Rajapermas jeung Raden Somanagara.Meski ngalanggar adat harita,Ibu Ramana keukeuh nyakolakeun Dewi Sartika,ka sakola Walanda deui.Sapupus Ramana,Dewi Sartika diasuh ku Ua-na (Lanceuk Ibuna) nu mangrupakeun Patih di Cicalengka.Ti Ua-na,Anjeuna meunang didikan tentang Kasundaan,sedengkeun wawasan kabudayaan Barat diperoleh tina berkat didikan Nyonya Asisten Residen bangsa Walanda.
Ti taun 1902 Dewi Sartika tos ngarintis Sakola kanggo kaom Istri.Di ruangan alit,di pipir bumi Ibuna di Bandung,Dewi Sartika ngajar di payuneun anggota Kulawarga anu Istri.Ngarenda,Masak,Ngaput,Maca,Nulis,Ngitung jsb,ngajadikeun materi pangajaran harita.
Sanggeus konsultasi jeung Bupati RA. Martenagara ,dina 16 Januari 1904,Dewi Sartika muka Sakola Istri kahiji sa-Hindia - Walanda.Guruna tilu urang,nyaeta Dewi Sartika sareng dulurna,Ny. Poerwa dan Nyi. Oewid.Murid angkatan pertamana 20 urang-an,ngagunakeun ruangan pendopo kabupaten Bandung.
Bulan September 1929,Dewi Sartika ngayakeun peringatan pendirian sakolana nu tos 25 tahun.Nu saterusna ganti ngaran jadi "Sakola Raden Dewi".Ku jasana ieu,Dewi Sartika dipasihan bintang jasa ku pamarentah Hindia-Walanda.
(Suara Admin:Mentranslate Artikel Singkat diatas memerlukan waktu 1 jam!)
Sumber:Wikipedia,Translate to Sunda:Arina
Keywords:Biografi RA.Dewi Sartika dengan bahasa sunda,Dewi sartika make basa sunda,Pahlawan Jawa barat dengan bahasa sunda,Biografi tokoh Jawa barat dengan bahasa sunda,Tokoh Pahlawan make basa sunda,Tokoh pahlawan nganggo basa sunda,Pahlawan nasional make basa sunda,Sakola Istri kahiji di Indonesia,Sekolah wanita pertama di indonesia,Tokoh pejuang wanita,Pahlawan wanita.


text:
Kaulinan Barudak Free Mp3 Download
MUST READ
:
1. Download Link will working with Browser MOZILLA FIREFOX & CHROME
only.
2. Don't use IE (Internet Explorer)
browser.
Kaulinan Barudak Oleh Siswa Siswi Sundareka Smpn 16 Tasikmalaya Mp3
Drama Musikal Kaulinan Barudak Mp3
Neng Geulis Kaulinan Barudak By Karinding Sandekala Mp3
Dog - Dog Kaulinan Barudak Lembur Ciborelang Mp3
Kaulinan Barudak Lembur Alimpaido 3 Semi Final Vs Smp Pas 1 Smp Pasundan 2 Kota Bandung Mp3
Kaulinan Barudak Lembur Alimpaido 3 Final Vs Khifayatul Achyar Smp Pasundan 2 Kota Bandung Mp3
Audiomotif Kaulinan Barudak Mp3
Kaulinan Barudak-pica Mp3
Kaulinan Barudak Bahela Mp3
Drama Musikal Kaulinan Barudak Mp3
Sarada Kaulinan - Budak Baong Mp3
Kaulinan Barudak Lembur Alimpaido 3 Pembagian Piala Juara I Smp Pasundan 2 Kota Bandung Mp3
Kotak Hitam Audiomotif Mp3
Tapak Tilas-kaulinan Ti Sunda Mp3
Tapak Tilas-kaulinan Ti Sunda Mp3
Tapak Tilas Mp3
Euis Barudak Sunda Xxx Mp3
Maripi Darso----barudak Sbr Mp3
Kyai Fatahillah-kakawihan Urg Lembur Mp3


text:
Péso
Péso nya éta parabot pikeun karat-keureut dijieunna tina beusi maké seuseukeut waja.[1] Aya sababaraha jenis péso dumasar kana fungsina saperti : Péso abir nya éta péso paranti hahareb, saksak-siksik.[1] Péso Butik nya éta péso nu gunana wungkul pikeun ngabutik kalapa.[1] Péso Keréncéng nya éta péso leutik nu sok dipaké ngeureutan kantéh nu ka luar tina tininan dina waktu keur ninun, supaya péso ulah babari leungit sok digantélan kéréncéng atawa génggé biasana sok dipaké ku awéwé paranti ninun .[1] Péso Méja nya éta péso nu alus jeung bersih diteundeunna deukeut séndok jeung garpuh waktu rék dahar dina méja biasana dipaké dahar daging saperti stik atawa kadaharan anu kudu dipotong.[1] Péso Raut nya éta péso paranti ruat raut.[1] Péso Sadap nya éta péso anu guna pikeun magas leungeun kawung sina waktu nyadap, anu sok dipaké ku Patani Kawung.[1] Péso Tikel nya éta péso nu sok ditikelkeun kana gagangna sanggeus dipaké biasana dipaké ku jalma anu perjalanan jauh saperti naék Gunung.[1] Sangkan péso gancang seukeut, gosokkeun batu apung pikeun ngasah péso jeung minyak, ulah ku cai, cara éta pisa ngajadikeun péso gancang seukeut . [2]


text:
Tulang
Tulang mangrupakeun hiji tipe jaringan konéktip éndoskéléton teuas nu sok aya dina sato vertebrata. Tulang téh jadi dadasar struktur awak, ngajaga organ internal, sarta (babarengan jeung otot) pikeun ojah; ogé patali jeung formasi sél, métabolisme kalsium, jeung simpenan mineral. Tulang sasatoan, sacara koléktip, katelahna rorongkong. Kandungan tulang teu sarua jeung kartilage, nu sarua diturunkeun ti mésoderm.
Aya sababaraha téori ngeunaan épolusi tulang:
- éksoskeleton dina cangkang, carapace (ngandung sanyawaan kalsium atawa silika) jeung kitin.
- éndoskeleton (jaringan protéktif turunan mésoderm) ogé aya dina Echinoderm.
Tulang jeung rorongkong diulik dina ostéologi.
Guna[édit | sunting sumber]
Tulang mibanda dalapan guna utama:
- Panyalindungan — ngabulen atawa ngawadahan organ jero, kayaning tangkorak nu ngajaga otak jeung tulang angen anu ngurilingan jantung jeung bayah.
- Bentuk — rorongkong pikeun dedeg awak.
- Nyieun getih — sungsum tulang dina rongga médular tulang panjang ngahasilkeun sél-sél getih dina prosés nu disebut hématopoiesis.
- Gudang mineral — nyimpen mineral nu penting pikeun awak, utamana kalsium jeung fosfor.
- Ojah — babarengan jeung otot rangka, téndon, ligamén, jeung sandi rampakgawé ngahasilkeun jeung mindahkeun tanaga pikeun ngojahkeun awak.
- Kasaimbangan asam-basa — nyangga getih mun nyanghareupan parobahan pH ku cara nyerep atawa ngaleupaskeun garam alkali.
- Détoksifikasi — jaringan tulang ogé bisa nyimpen logam beurat jeung unsur asing lianna.
- Transduksi sora — salaku bagian tina mékabika pangrungu.
Sumber rujukan[édit | sunting sumber]
- Bone, Wikipédia édisi basa Inggris (2 Méi 2006)


text:
Bilih kuring mipit teu amit ngala teu bebeja, kalih bilih aya seratan nu teu kawidian pamugi neda widina. Hatur Nuhun
28 Oktober 2009
Karma Rahwana Dasamuka
DI HANDAP, di marcapada, Rahwana sirikna teu angkaribung, mekel rupa-rupa pakarang. “Rama! Coba lawan aing!” Rahwana mentangkeun deui jamparing sakti. Barang ragrag kana lemah, robah wujud jadi rupa-rupa sato galak; maung, banteng, celeng, gajah, oray, jeung sajabana. Jumlahna ampir nandingan tentara Maliawan.
Buriak tentara Maliawan kalabur. Tapi, teu burung tea nu jadi korban. Ayem Sri Rama mesat pakarang. Dak dumadak datang angin gede campur seuneu. Sakedet satwa ciptaan Rahwana musnah.
“Iblis!” Rahwana murka. Ngaluarkuen deui pakarang. Pangperangan digulung cai umpalan. Rewuan tentara Anoman, nyarah kabawa cai.
Enggal Sri Rama nyandak panah Gandarwastra. Perbawana hawa panas leuwih ti misti. Cai umpalan saat teu sakara-kara. Rahwana beuki jengkel. Kop kana Trisula. Ngahaja dilenmpagkeun tujul ka lebah Sri Rama. Trisula teu walakaya. Ancur jadi lebu.
Perang kapegat wanci sariak layung. Suku gunung beuki kasaput halimun. Ngarasa reugreug ningali Sri Rama rada unggul, Hyang Barja lumungsur ti langit katujuh. Jagat ngawitan peteng.
“Rama! Urang tuluykeun deui isuk!” Rahwana kukubuk.
Tapi ka karaton, rasa hariwang nyaliara jeroeun dada Rahwana. Tetela musuhna lain lalaworakeuneun. Ras manehna inget, waktu eleh saembara di Mantili. Nyaan gagah-digjayana Si Ramawijaya. Tapi, cadu mungkuk aing kudu taluk. Haram dempak aing kudu sumerah. Aya keneh panah Kunta. Weuteuh keneh Aji Pancasona.
Peutingna Rahwana ngumpulkeun dukun, tukang ramal, jeung jurutorah. Jero karaton Alengka ngahaja dihias diendah-endah, geusan ngabageakeun tamu petingan. Dahareun jeung inumeun teu puguh rupana, matak bingung barieukeun.
Teu kapalang hayang nyenangkeun tatamu, juruladen ngeprak dayang-dayang pilihan. Rengse balakecrakan disambung sarukan-sukan. Rahwana nyarita:
“Kula ngahaja ngumpulkeun maraneh sakabeh. Maksudna, hayang dipangnorahkeun, saha kira-kirana nu bakal unggul? Naha kaula atawa Si Ramawijaya?”
Cilaka. Tina sakitu puluh urang tukang ramal, taya hiji oge anu nyebutkeun Rahwana baris unggul. Malah teu saeutik nu lahlahan ngedalkeun kamandang, malar Dasamuka ulah nuluykeun perangna. Ngadenge jawaban jururamal, Rahwana teu kira-kira ambekna. Sipat biadabna datang deui. Ngalugas pedang kabeh jururamal ditigas janggana.
Isukna, rebun-rebun keneh Rahwana geus saged. Dituturkeun paningal Batara Surya. Sakilat ka medan yudha manehna cunduk. Ti beulah ditu, Sri Rama sami sayaga. Saperti kamari, luhureun langit katujuh, paradewa caralik ngaderes, diamparan mega bodas.
Dangah, gagah, panon hibar, sihung ranggeteng pikagilaeun. Rahwana sidik niat anggeus-anggeusan. Leungeun katuhuna nyenyekel gegaman Kunta. Kasorot panonpoe isuk-isuk, cahaya emas ngempur semu hurung. Tina luhureun kareta peang, haok nangtang musuhna:
“Rama! Hayoh maju!”
Sri Rama majeng. Henteu tutunggangan siga Rahwana. Cekap angkat ngagandeuang. Ning, henteu dugi ka hilap mekel pakarang. Malih tara-tara ti biasa, mayunan ngangkat senjata. Hamo, teu katuturkeun panon manusa, terang-terang kareta perang musuhna ancur. Kudana kalabur marulang deui ka Kahyangan. Demi nu tumpakna, luncat nyalametkeun diri.
“Bangkawarah!” beungeut Dasamuka beuki hurung, dihuru seuneu amarah. Teu karaos wanci maju tengah poe ereng-erengan. Raja siang anegleng luhureun embun-embunan. Resep ngalalajoan perang tandong. Nu narongton di langit katujuh tambih saregep ngabandungan. Socana ampir teu ngiceup-ngiceup. Sadayana ngagebeg, barang ningali jungkiring awak Raja Alengka robah ngabadagan.
Rahwana titikrama! Saban ngalengkah dunya langsung inggeung. Unggal renghap angin puyuh museur salelewek pangperangan. Leungeunna rurunjang ka luhur. Panonpoe satoel deui beunang dirawel. Paur nenjo kalakuan raksasa, Batara Surya meungpeunan socana. Langit nu tadina cangra, ngadadak surem.
“Aduh cilaka!” Batara Indra hariwang.
“Naha Sri Rama bakal pikuateun?” Dewa Brahma ngiring honcewang.
“Tenang,” saur Batara Narada api-api teu galideur.
Senjata Kunta melesat tina leungeun Rahwana. Bumi alam beuki genjlong. Kilat-tatit tingbelesat nyaangan awang-awang. Sora guntur tingjelegur meulah langit. Hawa lada nyebar ka saparapat jagat. Tingkoceak, tingdarengdek, sora monyet ngaleupaskeun nyawa. Dalah Anoman, Anggada, Sugriwa, sareng Kapijembawan, ampir-ampiran kelenger.
“Nun Ramawijawa, asa parantos manjing mustarina, Rahwana nampi hukuman,” saur Laksmana.
Sri Rama meureumkeun socana. Manahna manteng ka Hyang Agung. Maksadna, sajaba ti mundut pangyuga, neda widi ngaluarkeun Guwawijaya. Panah Guwawijaya memang teu kenging sambarang waktu digunakeun, iwal mayunan musuh anu enya-enya pilih tanding. Disimpenna oge apan benten ti ilahar, ngahiji sareng jasa lemes Dewa Wisnu.
Aya harewos tan katingali jirimna. Unina, nyaluyuan kana pamaksadan Sri Rama. Atuh lajeng nepak dada palih tengen. Lebeting ati pok misaur:
“Rahwana kula kapaksa ngaluarkeun Duwawijaya. Geura tungkul ka Hyang Agung, geura tanggah ka tempat pangbalikan sajati,” tali gondewa diwengkang. “Piraku teu seubeuh maneh ngacak-ngacak dunya!”
guwawijaya dilepas. Jagat peteng dituturkeun sora kadia gunung bitu, marengan cahaya mancawura ka satungkebing langit. Barang mulang sabihari, Kunta gegaman Rahwana ilang musna balik ka nu kagunganana, Hyang Jagatnata.
Tutas ngancurkeun pakarang lawanna, Guwawijaya nyiriwik meulah angin, sarta teu kungsi lila kadenge aya sora ngagoak. Sirah Rahwana sidik ngagelenceng, leupas tina janggana.
Aneh. Beuheung Dasamuka lir sirungan. Leungit sirah nu hiji, bijil deui sirah nu sarupa. Seot deui disamber Guwawijaya. Goak deui. Gelenceng deui. Terus nepi ka sapuluh kali. Memeh awak Rahwana rubah-rebah ka tanah pikeun salilana.
Rahwana, raja biadab, tutug kana waktuna, nitih kana wancina, nginggang kana papastenna. Sareatna alatan panah sakti Guwawijaya. Hakekatna hukuman ti Dewata Agung, buah lampah jadi rurujit jagat buana.
Wibisana lumpat muru banusan rakana. Awak Rahwana digabrug, lajeng digalentoran, bari murubut citangis kasedih. Pegat-pegat sasauran, sumambat ka nu ngantunkeun:
“Duh… Raka Prabu… Naha atuh heunteu kenging dielingan. Teu hilap-hilap rayi ngemutan, Sri Rama sanes manusa biasa, sidik wuwujudan dewa, saha nu mampuh mayunan sasakten Wisnu? Saestuna, Wisnu cahaya hirup-hirup dunya katut panguesina. Bumi, samudra, gunung, manusa, aditya, katut para satwa aya lantaran sabdana. Kari-kari ku sallira bade diancurkeun. Kumaha ari tos kieu? Rayi bati sedih. Pon kitu deui ingkang Rama, Ibu, sareng Eyang Sumali.”
Sabot kitu Sri Rama parantos aya pengkereunana. Wibisana diusapan, bari teras dilelejar. Sabda Wisnu:
“Wibisana, adi Akang, geura susut eta cisoca. Margi sanajan ngajerit maratan langit, ngabanjiran salegana jagat buana, teu aya hartina. Langkung sae tuang raka hayu urang sampurnakeun. Malah mandar susuganan, arwahna heunteu teras marakayangan. Sajabi ti eta ulah hilap, rayi gaduh pancen suci. Tingali, rayat Alengka meujeuh katalangsara. Kawajiban salira mulangkeun deui kajembaran bangsa jeung nagara.”
Raden Wibisana alon cengkat. Gabrug nyuuh kana pangkonan Sri Rama. Ngawakilan ingkang raka suwargi, melas-melis mundut pangampun, saurna:
“Mugia kaagungan manah jungjunan Wisnu, kersa ngahapunten samudaya kalepatan Raka Prabu Rahwana. Margi mung pangampura salira, anu tiasa mukakeun lawang kasampurnaan.”
“Kula geus leuwih ti heula ngahampura. Malah neneda ka Hyang Agung, malar sukma tuang raka tiasa mulang ka alam suci; nagara tunjung sampurna. Ngahiji sareng sukma suci lianna.”
Sakumaha lumrahna, layon Raja Alengka diurus samistina. Puncakna dilaksanakeun upacara mandi geni. Tempatna di alun-alun karaton, kalayan diiring puja-puji sakumna rahayat Alengka, para resi, katut brahmana. Teu kantun wadyabalad Maliawan.
Sarengsena, Sri Rama lajeng ngjungjung lungguh Raden Gunawan Wibisana janten raja, gelar Raja Agung Alengkadirja.
Rahayat Alengka lain bae sapuk satuju, malah langsung ngarencanakeun pesta rongkah, raraga ngabageakeun raja anyar. Geus karuhan Hyang Wisnu mampuh ngungkulan rereged dunya, paradewa gasik marulih deui ka Kahyangan.
(Nurutkeun kaol lianna, lantaran ngagem Aji Pancasona, satungtung dunya ngadeg, Dasamuka dengdeng hirup. Tug nepi ka ayeuna. Ngan kaayanana ninggang kana babasan: paeh teu hos, hirup teu neut. Lara-kasiksa saumur-umur. Dongengna kieu:
Barang Sri Rama ngaluarkeun pana Guwawijaya, Rahmana kabur ka jomantara. Cilakana ka mendi manehna indit, Guwawijaya terus ngukuntit. Lila-lila Rahwana beak tanaga. Tapi, lantaran Aji Pancasona tea, Guwawijaya teu bisa maehan musuhna. Akibatna, Rahwana asa kasiksa. Awakna raca dipacokan pana Sri Rama.
Kitu jeung kitu bae terus taya tungtungna. Lumpat, diudag. Nyumput, dituturkeun. Balangah meueusan jeprot. Sakali mangsa Rahwana mubus kana sela-sela dua gunung. Aneh, sakali ieu mah Guwawijaya siga nu leungiteun tapak.
“Aing salamet!” Rahwana bungah. Teu apaleun eta dua gunung, sabenerna wuwujudan sirah anakna; Sondara jeung Sondari. Rahwana tega neuteuk beuheung anak kembarna, pikeun nipu Dewi Sinta. Tuluy diaku, majarkeun teh, anu hiji mastaka Sri Rama, hiji deui mastaka Raden Laksmana.
Wirang lakuna kabitur, sirah anakna disepak satakerna. Ragrag di hiji tempat, jleg jadi gunung kembar. Ari ayeuna eta dua gunung dipake panyumputan manehna.
Caturkeun arwah Sondara reujeung Sondar, asa manggih jalan komo meuntas. Pirang-pirang lila neundeun ceuceub, datang kasempetan geusan mulangkeun kanyeri. Awak bapana digencet, ditindihan ku duaan. Taya gunana Rahwana ampun-ampunan. Nya kitu deui mementa dicabut nyawa. Hyang Batara Agung ngarasa pantes nibankeun hukum karma ka raja jahat biadab: awak kakubur teu walakaya, paeh henteu, hirup henteu. Lara-kasiksa salila alam dunya tacan kiamah).***
Cag ah !!
Dimuat di Majah Mangle No. 2160


text:
Pangaruh internet
KU ayana kamekaran téknologi internét
nu ngarambah nepi ka tepis wiring, tétéla
mawa pangaruh nu kalintang hadé kana
kahirupan basa Sunda. Sanajan téknologi datangna ti deungeun, tapi lain hartina
mareuman basa Sunda. Perkara ieu bisa diimeutan dina sawatara jejaring sosial,
saperti facebook. Réa diantarana anu tara asa-asa deui ngawangkong téh ku basa
Sunda tur bisa kabaca ku balaréa. Malah aya rasa kareueus kana basa Sunda,
mangsa bisa ngawangkong ngagunakeun basa indung. Lebah dieu, bisa dicindekeun
yén naon rupa anu jolna ti deungeun téh henteu salawasna goréng, malah nu hadé
ogé kacida réana. Kilang kitu, kalintang gumantung kana kumaha carana urang ngamangpaatkeunana
pikeun kahadéan. Poé basa indung anu dipiéling saban 21 Fébuari tangtu bakal leuwih
haneutun ku ayana natrat yén basa indung téh hirup kénéh, dina harti masih
diparaké ku masarakat dina wangkongan sapopoé. Lain baé basa Sunda, da kaasup
basa indung sélér séjénna ogé jadi leuwih hirup ku ayana kamekaran téknologi.
Lebah dieu seukeutna sawangan UNESCO téh, anu antukna netepkeun 21 Fébuari
minangka Poé Basa IndungInternasional.
Héabna sumanget pikeun ngamumulé basa
Sunda ogé bisa karasa ti kalangan rumaja. Contona, dina Féstival Drama Basa
Sunda (FDBS) Pelajar anu diayakeun ku Téater Sunda Kiwari, pesertana bisa
ngajaul ngaleuwihan targét panitia. Sabada pendaptaran FDBS Pelajar ditutup,
kacatet 49 grup téater rumaja nu miluan dina éta féstival. Lain baé patandang
ti Jawa Barat, da aya ogé peserta anu jolna ti Banten. Basa Sunda henteu bisa
dipisahkeun ku wilayah administratip. Komo deui Banten mah kapan sidik Sunda
pisan.
Sajabana ti FDBS Pelajar anu digelar
ti tanggal 7 nepi ka 27 Fébuari, di Gedong Kasenian Rumentangsiang ogé maneuh
dipidangkeun rupaning kasenian Sunda, kayaning tari tradisonal, sandiwara
Sunda, longsér, jeung sajabana. Beuki pikabungaheun basa nengetan personilna
leuwih réa didominasi ku kaum rumaja. Sandiwara Sunda mimiti neut-neutan deui,
dipidangkeun sacara maneuh di Rumentangsiang. Grup Sri Murni jeung Ringkang
Gumiwang kaasup dua grup sandiwara nu mindeng ngagelarkeun pintonan di
Rumentangsiang.
Ku leuwih hirupna basa Sunda, boh di
dunya maya atawa dina kahirupan sapopoé, dipiharep mawa pangaruh hadé pikeun
masarakat. Budaya Sunda tetep bisa kajaga pikeun ngawangun kahirupan nu silih
asah, silih asih, tur silih asuh. Réréongan dina kahadéan, wanoh jeung baraya
katut tatangga, muga leuwih natrat deui. Urang Sunda bisa ngigelan kamekaran
jaman, bari henteu kudu ngaleungitkeun idéntitasna salaku urang Sunda. Pon kitu
deui, taya salahna mikaresep kasenian deungeun kalayan henteu kudu mopohokeun
kasenian banda urang.
Dina mangsa globalisasi kiwari, taya
deui pilihan iwal ti kudu wani aub tarung dina persaingan. Urang Sunda kudu
siap tandang makalangan sangkan henteu jadi galandangan di lembur sorangan.
Pangpangna mah nurutkeun data statistik, di lembur sorangan ogé tétéla urang
Sunda méh kaléléd ku para pendatang. Widang ékonomi, pulitik, katut kasenian,
ulah nepi ka kajadian jati kasilih ku junti. Urang Sunda kudu bisa hirup
kalayan walagri di lemah cai Sunda. Ironis kabina-bina mangsa nyaksian urang
Sunda nu teu kabagéan pacabakan tur teu mampuh mibanda pangiuhan. Di sisi
séjén, réa nu hirupna medah-meduh, malah ngarasa bingung kudu kumaha méakeun
raja kaya.
Dina kaayaan sarupa kitu, naha
kamana atuh palsapah “silih asih” téh jeung sasama téh? Naha urang bet téga
ngantepkeun baraya nu katalangsara di sarakan sorangan? Ku kituna, lain baé
ngamumulé basana jeung kasenianna, tapi nu leuwih utama mah miara ajén inajén
jeung saripati kalinuhungan budayana pikeun dipraktékeun dina kahirupan
sapopoé. Lamun “silih asah, silih asih, jeung silih asuh” geus bisa diterapkeun
dina kahirupan sapopoé, tangtu beuki éndah Sunda téh. Éndah alamna, éndah
kahirupanana. Hirup basana, hirup kasenianna, tur hirup budayana. Apan harti
“Sunda” téh éndah. Rék ditarjamahkeun kana basa naon ogé, “Sunda” mah salawasna
éndah tur reumbeuy kahadéan
AYA OGE NU SANESNA
pangaruh internet ka rumaja ditempo ti sagi positif sarta ti sagi négatif.
Internet, kecap anu henteu deungeun didangu saban jelema, utamana para rumaja anu sok bergaul kalayan mentéréngna dunya anu bertekhnologi, mentéréng, sarta praktis. Internet bisa beunang dimanapun urang aya. Kalayan bermodalkan telepon sélular anungabogaan konéksi internet, internet bisa diaksés kalayan gampangna ngaliwatan HP dimanapun urang aya, atawa lamun henteu,disaban sudut dayeuh pasti aya hiji warung anu ngajual jasa internet atawa anu dawam disebut kalayan “Warnet”. Dunya InformasiTanpa Wates, kitu pisan jalma-jalma nyebutkeunana. Kuring sorangan henteu kitu yakin tapi naon kaci dikecap memang kitukaayaanana. Kalayan ayana internet, aksés atawa jalan ka penyampaian informasi-informasi anu aya didunya ieu bisa dicokot kalayan gampangna saraya membalikkan leungeun atawa mengejapkan panon.
Loba élmu kanyaho anu kitu melimpah diditu. Informasi ngeunaan naon waé bisa urang manggihan di jagat internet ieu. Tuluy naonhubunganana jeung siswa? Tangtu waé pohara pageuh hubunganana jeung siswa alatan siswa henteu luput jeung anu ngarannainformasi sarta élmu kanyaho. Iinternet ieu téh média anu pang efektif sarta gampang pikeun beunang sarta diaksés ku saha waésarta di manapun, sanajan teu bisa dipungkiri yén alatan ayana kabébasan ieu bisa lumangsung ogé penyalah gunaan fasilitasinternet minangka sarana pikeun kriminalitas atawa asusila. Siswa anu kakara mikawanoh internet biasana ngagunakeun fasilitasieu pikeun néangan hal anu ararahéng? Kawas gambar-gambar anu henteu senonoh, atawa vidéo-vidéo ahéng anu boga sipat“asusila” séjénna anu bisa mangaruhan jiwa sarta kepribadian ti siswa éta sorangan, ku kituna siswa terpengaruh sarta ngaréwongkonsentrasinya ka prosés pembelajaran di sakola.
Tapi kitu henteu kabéh siswa ngalakonan hal anu kitu, ngan segelintir siswa-siswa anu usil waé anu ngalakonanana alatan kurangngabogaan rasa tanggungjawab ka diri pribadi sarta sakurilingna. Tapi umumna internet dipaké ku saban siswa pikeun néanganatawa meunangkeun informasi anu nyambung kalayan materi palajaran anu manéhna tarima disakola. Hal éta matakbisa siswa jadi
leuwih kreatif sarta leuwih aktip dina néangan asal informasi sarta élmu kanyaho dibandingkeun kalayan siswa-siswa anu ngan diukcicing di hareup méja sarta ngaregepkeun guruna nyarita.
Hal ieu bisa jadi hiji motivator ka siswa pikeun terus ngembang sarta ogé bisa boga fungsi minangka penghancur(generasi ngora).Rumaja nyaéta makhluk anu rentan ka parobahan disakurilingna. Manéhna baris nuturkeun hal anu pang dominant anu ayadidekatnya. Jadi kamungkinan lumangsungna parobahan anu drastis dina mangsa-mangsa rumaja baris nyorong kaarah manarumaja éta baris leumpang, kaarah positif atawa négatif gumantung ti mana manéhna mitembeyan.
Rumaja anu kesehariannyabergaul kalayan internet baris leuwih tanggap ka parobahan informasi disakurilingna alatan manéhnabiasa sarta leuwih nyaho ngeunaan informasi-informasi kasebut ku kituna manéhna leuwih batan anu séjénna. Tapi, rumaja anungabogaan kecenderungan dina hal anu négatif malahan sabalikna. Manéhna baris nampak pasif alatan ngan diperbudak kugampangna sarta kayaan informasi ti internet kasebut.
Mangka ti éta alangkah alusna lamun urang bisa kalayan bijak ngagunakeun fasilitas ieu kalayan sebaik-baiknya dina hal anu positifdemi kamajuan diri sarta pribadi urang. Salaku rumaja urang kabéh kudu bisa ngawasa téknologi anu keur lumpat gancang dina eraieu, alatan ku kituna urang ogé baris milu lumpat menyongsong mangsa hareup.


text:
(Versi bahasa Indonesia bisa dibaca disini)
Dina tradisi lisan urang Sunda, paribasa teh kacida beunghama, mun diitung mah boa aya kana rewuna. Disagigireun paribasa aya deui nu disebut babasan. Rada hese ngabedakeun paribasa jeung babasan teh. Ngan gampangna mah kieu: proverb keur paribasa jeung idiom keur babasan. Dina kamus umum basa Sunda kaluaran LBSS, disebutkeun babasan teh ucapan matok nu dipake dina harti injeuman.
Paribasa atawa babasan (satuluyna disebut paribasa) teh bisa bae disebutkeun kabeungharan batin urang Sunda. Sabab paribasa teh ngandung unsur sistim budaya masarakat nu patali jeung ajen inajen hirup, norma jeung pituduh nu sakuduna jadi patokan orientasi urang Sunda.
Mun seug enya yen paribasa teh mangrupa kabeungharan batin urang Sunda, meureun eta teh hasil tina proses panjang kontemplasi jeung sanggeus dibeuweung diutahkeun dina pikiran. Lian ti eta paribasa teh hasil tina evaluasi pangalaman ti para karuhun urang Sunda. Lain bae ngan nu aya pakaitna antara rohang jeung waktu tapi deuih nu tumali jeung paripolah.
Ku kitu, ngaliwatan paribasa, nu nulis ngotektak hayang nyaho kumaha sikep urang Sunda kana waktu. Lantaran waktu teh dina mangsa kiwari geus jadi bagian tina manajemen moderen tur kacida dihargaanana. Nu nulis make buku Peperenian Urang Sunda (Rachmat Taufiq Hidayat saparakanca, Kiblat 2005) nu ngamomot 1,259 paribasa, nyoba-nyoba nyaliksik paribasa nu aya pakaitna jeung waktu.
Breh weh kapanggih, najan saeutik ge, ngan aya 27 paribasa. Disebut saeutik teh mun dibandingkeun jeung jumlah paribasa nu basisna rohang jeung paripolah jalma. Hal ieu teh matak hemeng, sigana waktu teh teu pati jadi ukuran dina tatanan kahirupan urang Swnda mah. Tina 27 paribasa dibagi jadi lima kategori nyaeta umur atawa lilana hirup, tanda jaman, tanda waktu, lilana waktu jeung tigin kana wanci. leu kategori teh dumasar kana eusi tur harti paribasa nu ngandung unsur waktu atawa aya kecap nu pakait jeung waktu. Hasil sagemblengna mah dina berendelan di handap.
1 . Kategori Umur: Ari umur tunggang gunung angen-angen pecat sawed. Asa ditumbu umur. Hirup katungkul ku pat ipaeh teu nyaho dimangsa. Kaduhung taratiheula .Maot ulah manggih tungtung paeh ulah manggih beja. Pakokolot supa. Umur gagaduhan banda sasampiran.
2. Kategori Tanda Jaman: Bihari ngalingling pasir ayeuna ngalanglang pasar. Jaman bedil sundut. Jaman caing dua saduit. Jarnan tai kotok dilebuan. Ngindung ka waktu ngabapa ka mangsa.
3. Kategori Tanda Waktu: Kapiheulaan ngalulun taneuh. Kawas nu mulangkeun panyiraman. Peujit koreseun. Ti nanggerang lila caang, ti nanggorek lila poek. Ti ngongkoek nepi ka ngungkueuk. Ti peuting kapalingan ti beurang kasayaban. Trong kohkol morongkol dur bedug murungkut.
4. Kategori Lilana Waktu: Kiceupna sabedug sakali. Ngadagoan belut buluan. Ngadagoan kuda tandukan. Ngadagoan uncal mahpal. Ngomongna sabedug sakali. Saumur nyunyuhun hulu.
5. Kategori Tigin kana wanci: Kapiheulaan ngalulun taneuh. Ngindung ka waktu ngabapa ka mangsa. Teu kaleungitan peuting.
Tina jumiah paribasa nu 27 teh nu aya pakaitna jeung waktu, euweuh hiji-hiji acan nu kalawan teges nyebutkeun yen birup teh kudu tigin kana wanci, kudu disiplin dina hal tigin kana wanci. Najan aya nu ngaharib-harib cara paribasa nu unina "Bisi kapiheulaan ngalulun taneuh". Tapi paribasa ieu umumna mah dipake pikeun ngawawadianan sangkan hudang isuk-isuk. Sedengkeun nu disebut tigin kana wanci lain ngan sakadar hudang isuk-isuk. Aya deui paribasa sejen nyaeta Ngindung ka waktu ngabapa ka mangsa jeung Bihari ngalingling pasir ayeuna ngalanglang pasar, hartina tina dua paribasa ten yen hirup kudu saluyu jeung jamanna. Di dieu ge sarua teu teges nyebutkeun kudu tigin kana wanci, gumantung kana tafsiran sewang-sewangan.
Komo deui mun ieu sawangan teh disaluyukeun jeung sesebutan tanda waktu nu hirup dina tradisi urang Sunda. Bakal kaciri yen sikepna urang Sunda kana waktu karasa beuki logor. Upamana ngaran waktu dina sapoe sapeuting: Wanci tumorek antara tabuh 00.30-01.30 , wanci janari leutik antara tabuh 01.30-02.00, wanci janari gede antara tabuh 02.00-02.30, wanci balebat antara tabuh 05.00-05.30, wanci haneut moyan antara tabuh 08.00-09.00, wanci rumangsang antara tabuh 09.00-10.00, wanci pecat sawed antara tabuh 10.00-11.00, wanci lingsir ngulon antara tabuh 14.00-15.00, wanci tunggang gunung antara tabuh 16.00-17.00.
Tangtuna persepsi kana waktu disebut logor teh mun nu jadi patokan nyaeta jaman moderen siga mangsa kiwari. Waktu teh geus dicacag dibagi-bagi jadi detik, menit jeung jam. Jeung deuih unggal jalma kamamana ge geus mamawa tuduh waktu nyaeta jam tangan, nu bisa nuduhkeun kalawan peresis parobahan waktu ti detik ka menit ka jam.
Nu jadi pasualan teh dina waktu ayeuna kulantaran mindeng kadenge aya istilah jam karet, kataatan kana waktu sering sulaya. Sigana elat teh geus jadi hal nu lumrah, jam tangan ngan sakadar jadi hiasan. Dina hiji acara, panitia geus ngararancang bakal dihadiran ku gubernur atawa walikota, upamana. Keur antisipasi jam karet, nu sarwa elat, dina kartu ondangan teh ditulis yen acara dimimitianana tabuh 08.00 isuk-isuk. Padahal acara nu sabenerna mah nu geus dijieun patokan teh tabuh 09.00. Kitu kalakuan teh ngan sakadar antisipasi, utamana supaya nu di ondang teh geus hadir memeh acara dimimitian. Hanjakalna nu jadi keynote speaker misalna gubemur atawa walikota, datangna ge sok elat, jeung aya we alesanana teh. Kitu deui dina acara rapat formal, elat ngamimitian teh geus jadi ciri nu mandiri, komo deui dina acara silaturahim nu sipatna informal.
Persepsi waktu nu sakitu logorna (polikronik) bakal ngahudang rugi gede mun dipakitkeun jeung ekonomi dina harti bisnis moderen naon bae. Salah sahijina nu jadi ciri nyaeta ayana tingkat persaingan anu sakitu ruketna jeung deuih kudu tigin kana wanci (monokronik). Najan aya anggapan polikronikna urang Sunda teu nepi ka tingkat ekstrim, elatna teh teu nepi jam-jaman. Tapi kapan elat mah tetep we disebut elat, kalah kumaha oge tigin kana wanci ten leuwih alus tur bakal leuwih nguntungkeun.
Sangkan apal kana hal ieu, sigana aya alusna ngarti kana nu disebut arkeologi pikiran siga nu ditepikeun ku Jakob Sumardjo dina bukuna, Khazanah Pantun Sunda (2006), cenah alam pikiran nu geus namper dina lulurung batin tur geus jadi pangaweruh ajen inajen ayeuna, eta teh lain bae hasil tina pangaweruh mangsa kiwari, tapi hasil tina jaman bihari masarakatna. Ajen arkeologis kitu teh dihasilkeun tina tradisi masarakatna. Ajen arkeologis ieu teh kalan-kalan teu sadar jadi dasar tindakanana.
Paribasa teh ungkara tradisional nu dilarapkeun dina wangun kalimah nu ngandung makna. Eusina minangka hasil tina pamikiran katut pangalaman mangsa bihari. Ngan hanjakalna, teu rea paribasa nu aya patalina jeung masalah tigin kana wanci mah. Eta hal luyu jeung kumaha carana urang Sunda mere ngaran dina pananda wanci. Da katempo atuh dina paribasa teh persepsi sual wanci mah laer pisan geuning. Tigin kana wanci saolah teu dipalire. Ku kitu, pantes mun urang Sunda kiwari ge laer pisan dina hal persepsi wanci.
Jigana aya alusna mun ti mimiti ayeuna nyieun paribasa sebut weh paribasa jijieunan saloba-lobana nu aya tumalina jeung hal tigin kana wanci. Saha nu nyaho dua puluh taun atawa tilu puluh taun nu bakal datang bakal jadi paribasa enyaan jeung jadi artefak nu bisa ngarubah sikep ngeunaan tigin kana wanci nu tadina logor (polikronik) jadi tigin kana wanci (monokronik).
leu conto paribasa jijieunan "Arloji tina beusi atah beuleum" nu hartina teu tigin kana wanci, dipakena cara dina kalimah "Cik atuh hirup teh long kawas arloji tina beusi atah beuleum....!". Conto sejenna "Nyanghulu di waktu nyangkere di tempat sare" jeung "Melak mangsa gorehel meunang pake!" harti tina dua eta paribasa jijieunan teh nyaeta manehna nu mere patokan waktu tapi manehna sorangan henteu tigin kana wanci. leu conto teh ngan sabulangbentor, mungkin wae teu luyu jeung aturan paribasa. Nyanggakeun.
Nu Ngokolakeun Rumah Baca Buku Sunda
(Dimuat dina majalah basa Sunda Cupumanik No. 65 Desember 2008.
Catetan : Redaksi Cupumanik apal artikel versi basa Indonesia kungsi dimuat dina Kompas Jabar)


text:
Awak wangunan candi bentukna pasagi opat 4,22 x 4,22 m kalayan luhur 2,49 m. Di sisi kalér aya panto asup anu ukuranana 1,56 m (luhur) x 0,6 m (rubak). Penclut candi aya dua tingkat: pasagi opat ukuranana 3,8 x 3,8 m kalayan luhur 1,56 m sarta 2,74 x 2,74 m anu jangkungna 1,1 m. Di jerona aya rohangan ukuranana 2,18 x 2,24 m anu jangkungna 2,55 m. Di dasarna aya cekungan ukuranana 0,4 x 0,4 m anu jerona 7 m (diwangun sabot pemugaran sangkan wangunan jadi stabil).
Di antara sésa-sésa wangunan candi, kapanggih ogé arca (warsih 1800-an) kalayan posisi keur bersila di luhur padmasana dobel. Suku kénca menyilang datar anu alasnya nyanghareup ka palebah dina pingping katuhu. Suku katuhu nyanghareup ka handap beralaskan lapik. Di hareup suku kénca aya kapala sapi (nandi) anu ceulina mengarah ka hareup. Kalayan ayana sirah nandi ieu, para ahli nganggap yén ieu téh arca Siwa. Kadua leungeunnya menengadah di luhur pingping. Dina awakna aya penghias beuteung, penghias harigu sarta penghias ceuli.
Kaayaan arca ieu geus garah, beungeutna datar, bagian leungeun nepi ka kadua pergelangannya geus leungit. Rubak beungeut 8 cm, rubak taktak 18 cm, rubak cangkéng 9 cm, padmasana 38 cm (jangkungna 14 cm), lapik 37 cm & 45 cm (luhur 6 cm sarta 19 cm), luhur 41 cm.
Candi Cangkuang sakumaha kasampak ayeuna ieu, saéstuna nyaéta hasil rekayasa rekonstruksi, sabab wangunan aslina saukur 35%-an. Ku sabab éta, wangun wangunan Candi Cangkuang anu sabenerna belumlah dipikanyaho.
Nurutkeun Arkeolog, Candi Cangkuang Cangkuang didirikan kira-kira abad ka 8. Hal ieu dikarenakan wangun Candi ieu masih pohara basajan. Dibéré ngaran Candi Cangkuang alatan candi ieu aya di désa Cangkuang. Henteu ngan éta, di désa ieu ogé aya tangkal Cangkuang anu sajenis jeung pepelakan palem. Objek wisata Candi Cangkuang anyar dibuka sarta diresmikeun dina tanggal 8 Désémber 1976 ku Mentri Atikan Prof. Dr. Sarif Sajid.
Dina Candi Cangkuang ieu ieu ogé aya Arca Siwa anu tiheula kungsi dikabarkan leungit sirahna. Mitos ngomong bahawa lamun hiji jalma sanggeus berjiarah ka Astana Arif Muhamad tuluy mengangkat patung Siwa ieu mangka kahayangna baris terkabul. Hal ieu pisan anu memicu ngilesna sirah ti Arca Siwa.
Inohong kahot di Désa Cangkuang nyaéta Embah Dalem Arif Muhammad. Anjeunna nyaéta penyebar ageman Islam di Désa Cangkuang. Nurutkeun carita,masyarakat, Kampung Pulo baheulana ngagem agama Hindu, tuluy Embah Dalem Muhammad singgah di wewengkon ieu alatan manéhna kapaksa mundur alatan ngalaman kaéléh dina penyerangan ka Walanda. Alatan kaéléh ieu Embah Dalem Arif Muhamad henteu daék balik ka Mataram alatan éra sarta sieun dina Sultan agung. Anjeunna mimitian nyebarkeun ageman Islam dina masarakat masarakat kampung Kampung Pulo. ti Embah Dalem Arif Muhammad reujeung kawan-kawannya menetap di wewengkon Cangkuang nyaéta Kampung Pulo. Nepi ka anjeunna wafat sarta dimakamkan di kampung Pulo. Anjeunna wafat dina permulaan abad ke-17. Anjeunna kudu ninggalkeun 6 jelema kagenep “>anak wanoja sarta hiji urang anak laki – laki. Ku alatan éta, di Kampung Pulo aya 6 buah imah adat anu berjejer silih pahareup-hareup séwang – séwang 3 buah imah dikénca sarta dikatuhu anu melambangkan kagenep anak wanoja Embah Dalem Arif Muhamad kaci “>ditambah jeung hiji masjid anu melambangkan anak laki – laki ti Embah Dalem Arif Muhammad. Jumlah ti imah kasebut henteu kaci ditambah atawa dikurangi sarta anu berdiam di imah kasebut henteu kaci leuwih ti 6 kapala kulawarga. Lamun saurang anak geus dewasa saterusna nikah mangka panglaunna 2 minggu sanggeus éta kudu ninggalkeun imah sarta kudu kaluar ti lingkungan kagenep imah kasebut. Sanajan 100% masarakat kampung Pulo ngagem agama Islam tapi maranéhanana ogé tetep ngalaksanakeun sawaréh upacara ritual Hindu.
Astana Embah Dalem Dalem Arif Muhamad aya di sisi katuhu Candi Cangkuang. Batu nisannya doyong alatan aya pepatah anu ngomong beuki pandai beuki ngeusi. Ieu ogé melambangkan Embah Dalem Arif Muhamad anu pendék haté henteu songong.
Candi cangkuang aya 10 Km palebah kalér tarogong arah nuju ka Bandung, tepatnay di wewengkon Leles. Pikeun nuju katempat obyek wisata ieu ti Kec.Leles, baisanya para wisatawan ngagunakeun tutumpakan deman (andong) anu unik. Dinya anu déét ditutupan ku kembang teratai anu éndah. Aya hiji pulo leutik di tengah-tenga dinya kasebut sarta dipuoau kasebut aya hiji Candi cangkuang. Candi kasebut ngan salah sahiji kuil Hindu anu kungsi kapanggih di Jawa Kulon, mangrupa ppenemuan penting dina jaman anu lampau.
Candi Cangkuang geus diwangun dina jaman karajaan Sunda kahiji nyaéta Karajaan Galuh. Di deukeut candi aya astana titilar penganuat ageman Islam, yitu Arief Muhammad. Manéhna salah saurang soldadu karajaan Mataram ti Jawa Tengah anu indit narajang walanda di Batavia dina abad ka 17. penyerangannya gagal, manéhna henteu balik, tapi menetap di Cangkuang mengajar sarta nyebarkeun ageman Islam ka masarakat sakurilingna, benerna di kampng Pulo di mana keturunanya menetap nepi ka ayeuna.
Di Kampung Pulo aya kampung adat anu diwangun ti 6 buah imah anu berjejer dn berhadap-hadapan, unggal 3 buah di palebah kénca sarta 3 dipalebah katuhu, ditambah kalayan 1 buah masjid. Kadua deretan kasebut henteu kaci ditambah sarta dikurangi, anu berdiam diditu ngan 6 kulawarga. Disisi dinya/danau pikeun menyebrang ka Candi Cangkuang ngagunakeun angkutan tradisional anu dijieun ti awi, tapi aman sarta merenah anu disebut rakit.Di Kampung Pulo henteu kaci aya leuwih ti 7 wangunan poko. Ieu téh hiji katangtuan anu kudu dipatuhi. Lamun henteu, dipercaya baris ngadatangkeun musibah. Hal ieu ogé melambangkan ka 7 anak ti Embah Dalem Arif Muhammad.
- Imah Kuncen
- Imah Adat
- Imah Adat
- Imah Adat
- Imah Adat
- Imah adat
- Masjid Kampung
- Henteu kaci berziarah dina poé rebo ka astana anu dikeramatkan.
- Hateup imah henteu kaci dijieun ti jure.
- Henteu kaci nakol goong badag.
- Henteu kaci nambahan atawa ngurangan wangunan poko.
- Henteu kaci miara sato badag berkaki opat kawas embé atawa sapi.
- Memandikan barang pusaka contona keris saban tanggal 14 Maulid sarta dipigawé dina waktu caang bulan
Basa
Basa anu dipaké masarakat Kampung Pulo nyaéta basa Indonésia. Pikeun basa wewengkon maranéhanana mengerti dina pamakéan basa sunda.
Sistem Pangaweruh
Sistem pangaweruh patali jeung atikan anu geus ditetepkeun pamaréntah. Contona wajar diknas 9 warsih.
Organisasi social
Masarakat Kampung Pulo anu cicing di luar wewengkon ngabogaan hiji perkumpulan, ku kituna bisa ngariung dina hiji acara. Nurutkeun Sang Kuncen , malahan masarakat diluar kampung Pulo lah anu aktip dina acara pasamoan organisasi batan masarakat anu cicing di Kampung Pulo sorangan.
Sistem parabot hirup sarta téknologi
Masarakat Kampung Kampung Pulo geus mikawanoh tekhnologi. Ngan waé alatan wangunan henteu kaci robah, mangka wangunan di Kampung Pulo tetep tradisional. Pikeun masak ogé maranéhanana masih ngagunakeun tungku atawa kompor minyak..
Sistem panon pencaharian hirup
Panon pencaharian masarakat Kampung Pulo nyaéta bertani sarta pamayang. Tapi sanggeus dijadikeun obyek wisata, aya ogé masarakat anu ngajual souvenir.
Sistem religi
Geus dijelaskeun diluhur, yén masarakat Kampung Pulo ayeuna ieu geus ngagem agama Islam anu disebarkeun ku Embah Dalem Arif Muhamad. Sedengkeun baheulana ngagem agama Hindu.
Kasenian anu masih dipulasara di Kampung Pulo nyaéta rudat ( pencak silat kalayan iringan musik rebana )
Aya 2 (dua) sangkaan sahubungan lokasi astana kalayan candi anu kawas lamun berdampingan. Sangkaan kahiji aya gambaran Dalem Arif Muhamad dimakamkan deukeut candi ngahaja jeung maksud pikeun memusnahkan tempat pemujaan jalma-jalma Hindu, minangka léngkah prosés syiar islam anu dipigawé ku manéhna sabot masih hirup di wewengkon éta. Sawaktu Arif Muhamad ngalakonan Islamisasi, pertama-tama anu dipigawé ku manéhna nyaéta ngancurkeun tempat pemujaan ageman hindu nyaéta candi Cangkuang, hal ityu dipigawé nginget loba kénéh nu nyicingan anu ngalakonan pemujaan ka candi Hindu éta.


text:
Lord Rayleigh
John William Strutt, Baron Rayleigh ka-3 (gumelar 12 Nopémber 1842 – pupus 30 Juni 1919 dina yuswa 76 taun) nyaéta saurang fisikawan Inggris, babarengan jeung William Ramsay, nimukeun anasir argon, hiji beubeunangan anu ngahasilkeun hadiah Nobél dina widang fisika dina taun 1904. Anjeunna ogé nimukeun hiji fénomaéna anu kiwari disebut hamburan Rayleigh, medar naha langit téh bet warnana biru, jeung ngira-ngira ayana beungeut gelombang anu kiwari dipikawanoh minangka gelombang Rayleigh. Buku karya Rayleigh, Theory of Sound (Téori Sora), nyaéta buku anu masih kénéh dipaké pikeun réferénsi ku para insinyur akustik nepika kiwari.
Strutt lahir di Langford Grove, Essex, jeung dina taun-taun awal hirupna ngarandapan kaayaan jeung kaséhatan anu piwatireun. Anjeunna asup ka sakola Harrow, saméméh nuluykeun ka universitas Cambridge dina taun 1861 pikeun diajar matématika di Trinitty College. Anjeunna meunang gelar Bachelor of Arts (Wrangler Senior jeung hadiah Smith ka-1) dina taun 1865, jeung Master of Art dina taun 1868.[1] Anjeunna tuluy kapilih jadi pupuhu di Trinitty. éta kalungguhan téh dicepeng nepika anjeunna nikah jeung Evelyn Balfour, anakna James Maitland Balfour, taun 1871. Anjeunna boga tilu urang anak lalaki jeung saurang anak awéwé. Dina taun 1873, nalika dina mangsa tilar dunya bapana, John Strutt, Baron Rayleigh ka-2, anjeunna diwaris Barony of Rayleigh.[2]
Sumber[édit | sunting sumber]
- ↑ Strutt, the Hon. John William in Venn, J. & J. A., Alumni Cantabrigienses, Cambridge University Press, 10 vols, 1922–1958.
- ↑ Lord Rayleigh:The Nobel Prize in Physics 1904. The Nobel Foundation. 1904. diakses 1 Januari 2012


text:
Salah sahiji conto biantara dina acara seserahan panganten ti pihak lalaki ka pihak awewe, biasana sok diwakilan ku salah saurang (loba teuing mah bisi reang) wakil ti calon panganten lalaki. Ieu mah salah sahiji conto wae, dina adat Sunda.
Assalamu alaikum warohmatullohi wabarakatuh.
Ti payun sim kuring neda pangapunten nyuhunkeun widi tina galih anu wening neda jembar tina manah anu setra, rehing ieu bade aya anu kapiunjuk. Mung nya kitu, mugi agung cukup lumur, neda jembar hapuntena, sarehnya sasanggem sebelong bentor, tina-tuna suba-sita, hawatos sanes anu ahlina teu sapertos atikan para pujangga.
Disim kuring kawakilan ku kulawargi calon pameget, miwah para kanca sadaya anu sami-sami dongkap kadieu, nyanggakeun sewu nuhun, laksaketi kabingahan, sarehnya bapa miwah ibuna (calon panganten awewe) sareng para wargi di dieu parantos sami luntur kalbu, nampi ieu rombongan. Anu teu kinten disimkuring sakulawargi estu abot nyuhun abot narimakeunana, wireh sim kuring saparakanca dongkap teh wungkul matak sesah bae, matak ngaheurinan bae, taya pisan nyugemakeunana.
Dupi pangna dongkap kantenan aya nu dipimaksad kapankon bapa oge ibuna (calon panganten awewe) teh, nyaeta seja nyambung saur nu kapungkur mapay subaya nu ti heula nyungsi jangji pasini binari. Manawi sapertos anu kauninga ku sadaya pun anak anu wastana (calon panganten pameget), sawatara waktos kapengker parantos ngadugikeun panglamarna katuang putra jenengan (calon panganten awewe) kalayan eta panglamar teh ditampi ku jinisna tur dirujukan ku sepuhnya.
Nya dina danget ieu pisan, sim kuring kalayan asmana calon panganten pameget seja masrahkeun pun anak (calon panganten pameget) ka ibu ramana (calon panganten awewe) bari diwuwuh ku panuhun enggal-enggal hoyong ditikahkeun ka tuang putra tea anu jenengan (calon panganten awewe). Eta panginten maksad anu utami.
Iwal ti eta sok sanaos kalintang isin ajrihna, wireh tebi ti utami tamba leumpang keupat eundang, tama isin ngadeuheusan gaduh babantunan tawis hatur lumayan bae, duka encit sacewir duka jarum sapotong, pecah-belah lalab-rumbah sadongkapeun. Ieu mah mung tawis kabungah sareng kaweningan galih ti sadayana kulawargi calon panganten pameget.
Mung bilih (calon panganten awewe) hoyong terang perkawis mahar atanapi mas kawina ku sim kuring bade diuningakeun nyaeta mung saperangkat alat sholat ditambih mas kawin anu bobotna mung (....) gram. Manawi kauninga ku sadayana khususnya ku (calon panganten awewe).
Urang singkatkeun bae kanggo salajengna sim kuring neda ka Gusti Nu Maha Suci mugi-mugi ibu miwah bapa di dieu lungsur-langsar beres roes teu aya kitu sinareung kieu ti kawit ayeuna ka payun, atuh anu ditikahkeun mugi-mugi lambat-lambat runtut-raut lulus-bangslus panjang-punjung, luhur kuta gede dunya jatnika sapapaosna.
Pamungkas pisanggem ti sim kuring henteu aya sanes bilih bobo sapanon carang sapakan tutus langkung kepang halang mugi kersa ngahapunten.
Hatur Nuhun. Wassalamu'alaikum Warohmatullahi wabarakatuh.
Tah eta salah sahiji biantara dina acara seserahan ti kulawarga calon panganten pameget ka kulawarga calon panganten awewe. Mudah-mudahan aya manfaatnya.


text:
Biantara Bubuka dina Acara Lawung Budaya
Puji rawuh sukur langkung ti payun dihaturkeun ka hadirat Ilahi Robbi, anu parantos maparinpareng ka urang sadaya dugi ka tiasa tepung lawung dina danget ieu. Kantenan sim kuring seja ngahaturkeun pinten-pinten nuhun, utamina ka Bapa Bupati Bogor, ka parapajabat pamaréntah anu ngahaja ngersakeun sarumping, ka sadérk-sadérék anu ngahaja sumping ti tebihna, ti Jakarta, ti Sukabumi, ti Cianjur, sareng ti Bandung. Kantenan ka pribumi urang Bogor mah sim kuring ngahaturkeun réwu-réwu nuhun, wirvh kersa ngaluuhan ieu riungan Lawung Budaya.
Katumampian nu teu kinten ageungna teu hilap ku sim kuring dihaturkeun ka pun lanceuk, Ceu Tien Rostini Asikin, anu taya reureuhna kencar-kencir ngiring kaririweuhan, ti nalika tatahar tug dumugi ka kawujudkeunana ieu riungan.
Parasadérék anu ku sim kuring dipihormat,
Ku pangjurung ti mitra-mitra anu sering riungan, sim kuring kapentés gawé, kedah sumanggem pikeun ngedalkeun naon anu janten purwa lantaran, sareng naon anu janten maksad katut tujuan urang ayeuna ngayakeun acara Lawung Budaya. Sim kuring nu katempuhan, tamahna rumaos sim kuring pisan awitna ngabijilan hoyong ngayakeun Lawung Budaya di uanggal kabupatén nu aya di Tatar Sunda téh. Tumali sareng éta, neda widi sim kuring seja muka tungkus pamaksudan, ngedalkeun anu lawas kapiangen.
Parasadérék,
Sakumaha anu tos kauninga ku sadayana, ray dinten, ray dinten téh masarakat urang teu aya kendatna ditaragal ku kabudayaan anu jolna ti luar. Dina leresan bocok mah tangtos pisan kabudayaan Sunda téh. Sakapeung mah urang téh sok salempang, boa-boa baris karandapan jati kasilih ku junti. Tapi ah, palias teuing.
Kanggo ngungkulan ieu kaayaan anu kacida pikasalempangeunana, teu aya sanés, urang anu sadaya sugri ka Sunda kedah guyub akur, sapamadegang ngahiji, pikeun ngaujudkeun katahanan budaya Sunda. Pikeun ngahontal hal ieu, urang peryogi nyusun léngkah-léngkah sareng stratégi, anu salajengna dilaksanakeun kalawan daria.
Ku émutan sim kuring, kaayaan anu sapertos ayeuna téh teu tiasa diantep, urang teu tiasa api lain meungpeun carang, jalaran hal ieu téh janten masalah ungkulaneun sugri urang Sunda. Atuh kantenan kedah aya riungan anu medar sareng nembrakkeun masalah, enggoning mikawanoh masalah naon anu saleresna dipayunan ku urang sadaya, hususna masalah anu aya rambat kamaléna sareng seni, budaya, katut basa Sunda. Upami urang sadaya parantos sapanyawangan kana jentulna masalah, nembé urang barembug deui, kedah kumaha ngungkulanana. Anu gaduh kawajiban pikeun milarian tarékah masalah téa, teu aya deui iwal ti tilu pihak, nya éta paraseniman sareng organisasina, pamaréntah, sareng masarakat. Ku émutan, ieu riunagn ogé parantos pepek sadaya wakilna.
Salajengna, naon anu jadi udagan sim kuring saparantos pamaksadan tadi diuningakeun, teu aya sanés, nya éta ayana pandangan sareng sikep anyar kana budaya Sunda, bari sakantenan nangtoskeun léngkah naon baé nu kedah dipilampah ka payunna. Kitu udagan sim kuring téh.
Para sadérék sadaya,
Numutkeun panitén sim kuring, sabagian ageung masarakat urang, kitu deui paragegedén nagara, masih kénéh kagungan anggapan yén seni budaya téh ngan pikeun hiburan, ngan mangrupi produk pikeun ngalelejar manah. Tebih tangéh kana tiasa ngajénan yén seni budaya téh hiji ciri idéntitas bangsa, ajén diri nu baris ngawujudkeun citra bangsa.
Anggapan sabagian ageung masarakat anu sapertos disebat nembé téh ngagambarkeun yén wawasan seni budaya "maranéhna" masih kénéh cupet tur heureut. Hal ieu teu tiasa diantep, urang kedah satékah polah nyingraykeun lalangsé paneuteup anu cupet téa.
Kanggo conto kumaha hasilna seni budaya anu tadina ukur jadi miliki hiji bangsa, nanging ahirna janten banda seni budaya dunya, contona karya seni Léonardo da Vinci, Van Goh, Rembrant, Picasso, Mozart, Beethoven, sareng seueur-seueur deui.
Sapanjang seni budaya mung ukur dianggap barang kanggo hiburan, seni budaya Sunda moal pinanggih sareng komara ajénna. Ku kituna pandangan sareng anggapan anu teu merenah téh kedah ditarékahan sina robih.
Upami dititénan kaayaan seni budaya Sunda ayeuna, aya anu nimbulkeun kareueus, matak ageung manah. Nanging aya deui anu matak pikasalempangeun, boa-boa baris muguran nu antukna mung kantun ngaran. Seni budaya nu matak janten bingah téh tiasa tumuwuh ku karancagéan senimanna, upamina waé jaipong, anu parantos ngalanglang dunya, seni karawitan anu dijejeran ku sadérék Nano, wayang golék anu ditaratas ku sadérék Asép Sunandar, gotong singa, rampak kendang, sareng sajabina. Dupi anu pikamelangeun, tétéla langkung seueur deui, nya éta kasenian tradisional anu kiwari katélér-télér, kirang dipiroséa.
Parasadérék anu dpihormat,
Paraseniman, budayawan, sareng masarakat urang ayeuna saleresna nuju aya di tengah-tengah adu hareupanana sababaraha kakiatan, upamina waé
TRADISI X MODÉREN
PROFÉSIONALISME X AMATIRAN
HUKUM ALAM: NU KUAT NGAGILES NU HÉNGKÉR
sareng sajabina.
Mayunan kaayaan sapertos kieu, urang teu tiasa cileureun, cicingeun. Hal ieu anu janten masalah urang kiwari téh.
Sateuacan sim kuring mungkas pisanggem, aya anu hoyong didugikeun heula ka sdayana, ieu riungan Lawung Budaya téh sanés kanggo madungdengkeun béntenna pamendak, sanés kanggo ngadu arguméntasi, nanging kanggo nembrakkeun rupi-rupi masalah nu aya rambat kamaléna sareng seni budaya katut basa Sunda. Anu dipiharep ti parasadérék teu aya sanés kersa sasarengan ngawincik nu janten masalah urang téa, lajeng kumaha cara ngungkulanana, sareng urang nyobi-nyobi bari prak ngagarapna.
Urang wujudkeun silihasih, silihasuh, sareng silihasah, tegesna: silihasih ku rasa mimitran anu wening, silihasuh ngajénan sasama numutkeun profésina, silihasah padanambihan katerang.
Mung sakitu anu dipisanggem.
Wabillahitaufik wal hidayah,
Wassalamu 'alaikum warohmatullohi wabarokatuh.
Catetan: Ieu biantara didugikeun ku Acil Bimbo,
dina riuangan Lawung Budaya Bogor, 11 Oktober 1987.
Sumber: Drs. Tatang Sumarsono. 2006. Biantara Basa Sunda.
Bandung: CV Geger Sunten.
(http://sundagasik.blogspot.com/2010/01/biantara-bubuka-dina-acara-lawung.html)


text:
Biantara Sunda
Kamis, 18 Maret 2010
BIANTARA
Pedaran
Biantara atawa pidato nyaeta nyarita dihareupeun balarea pikeun hiji perkara ti hiji hiji jalma atawa intansi secara lisan. Disawang tina sipatna, biantara the kaasup komunikasi saarah lantaran panyatruna aktif sedangkeun pamilon/ pamirsa mah pasif (teu aya hubungan timbal balik). Cara nepikeun biantara the rupa-rupa, aya nu cara maca naskah atawa teks, ku cara ngapalkeun naskah, ku cara langsung/ teu make naskah tapi nyatet gurat gadag nu rek ditepikeun (ekstemporan), jeung ku cara dadakan (impromptu).
Selengkapanya donload di SINI
Pasword : kemplud


text:
Kamis, 25 April 2013
Cahaya bentang pating gurilap, bulan imut ngagelenyu ninggali kuring keur diuk di jandela kamar bari ngainghak ceurik, angina ngahiliwir karasa tiis, peuting ieu bet meuni asa endah katempona, tapi kunaon hate kuring bet meuni asa ripuh, rasa kaambek geus pinuh na ubun-ubun, kuring haying ngambek tapi teu bias, meureun kusabab kuring awewe jadi naluri kuring leuwih gede tibatan rasa amarah. Sarebu tanya minuhan pikiran kuring, naha bet ibu sareng bapa jadi teu ngawidian kuring ngilu pasanggiri eta, teu pira ngan saukur nulis jeung mikir, asa ku araraneh. Leuheung lamun diulahkeunnana the mun kuring ngilu pasanggiri model anu gutak gitek di catwalk, kuring ge rada kaharti mun kitu mah, mung ieu mah aduh… ah pararusing, dug sek kuring ngarungkup dina simut.Kongkorongooook….Tok,tok,tok…. “Teh gugah atos siang” kadenge sora indung kuring ngagero bari ngetrokan panto, kuring ngaleret kana jam, “Aduh jam 05.00” kuring reuwas, henteu biasana kuring hudang sabeurang kieu kuring nangtung tur muka panto bari wegah mun kuring keur teu solat jeung sakola mah mereun kuring moal kaluar ti kamar sapopoe, arek jadi nyi komar we ha,ha. Kuring kaluar ti kamar tungkul bari jamedud, “Cu, kunaon bageur meuni jamedud kitu?” pok bapa kuring nanya, kuring ngan saukur imut ngagelenyu bari wegah, “Neng geulis, ibu mah teu ngawidian teh lain ulah tapi ibu nyaah sieun Neng kunanaon, apan Neng teh anak nu dipika deudeuh ku ibu sareng bapa jadi mataksieun lamun aya nanaon mangkaning Jogjakarta teh lain tempat anu deukeut”. Indung kuring ngadeukeutan bari ramisak ceurik, hal anu teu bias ku kuring ditempo teh nyaeta nempo ibu jeung bapa kuring ngaluarkeun cimata. Kuring nangkeup indung kuring tur pok ngomong “Ibu, Neng moal ngiring upami ibu sareng bapa teu ngawidian mah, hampura Neng tos salah paham ka ibu sareng bapa”. Kuring ngilu ceurik nginghak “Jung cu, jung bapa sareng ibu ngawidian demi kasuksesan Neng, doa ibu sareng bapa aya dina tiap langkah Neng”. Kuring bingah, kuring jangji moal ngecewakeun ibu sareng bapa, kuring pasti berjuang.* * *Braaaak… kadenge aya nu ngebragkeun meja “Nisaaaaa….kerjakeun soal dihareup, ngalamun wae” kuring reuwas, katempo dosen kuring geus nangtung hareupeun kuring bari melak cangkeng, kuring karek nyadar yen tadi kuring keur ulin ka hayalan jaman baheula basa kuring SMA, ayeuna kuring geus jadi panulis, 3 novel jeung 1 kumpulan carpon kuring geus di publikasikeun jeung meunang respon anu alus ti masarakat. Kuring Annisa, umur kuring ayeuna 20 taun, kuring kuliah di salah sahiji universitas di kota Bandung jurusan Sastra jeung Bahasa semester 4. “Nisaaa hayoh kahareup cicing wae !” dosen kuring ngambek, kuring buru-buru ngajawab bari tungkul sieun “Tapi pa, kuring teu acan paham” ayeuna dosen kuring ngaleret ka sakabeh murid nu aya di kelas “Sok, saha anu arek ngabantuan Nisa ngerjakeun soal di hareup?” tantang dosen eta, jep sakabeh murid jempling “Kuring Pa” ceuk hiji sora ti tukang, kuring ngaleret ka tukang wahh… saha eta anu arek ngabela kuring, aya rasa atoh dina hate kuring sabab kuring aya nu ngabela. Sangges kajadian eta kuring jadi deukeut jeung jalma anu ngabelaan kuring kamari, jalma eta teh ngarana Sam, biasa di sebut kitu tapi ngaran aslina mah Samuel cenah. Jadwal kuliah geus beres, kuring buru-buru rek balik tapi pas rek kaluar gerbang kampus, breeeetttt,, hujan gede jadi kapaksa kuring ngiuhan heula, muga we hujanna sakeudueng, “Nisa…” kuring reuwas, aya anu nepak taktak kuring, “Eh” kuring ngereret “Ah, Sam geuning, aya naon?” kuring bingung nempo manehna aya didieu oge, “Gak apa-apa ko Sa he,he” manehna imut, aduh meuni lucu katinggalina, aduh kuring mikir naon sih, entong kitu Nisa hayoh istigfar. Sam lain asli urang Sunda, manehna katurunan Tionghoa jadi teu aneh lamun panonna rada sipit tur kulitna bodas, manehna can rada bentes ngomong sunda jadi bahasana sakapeung campuran, Indonesia jeung sunda. Kadenge sora adan ngumandang kuring niat arek solat heula bari nungguan hujan, “Eh Sam, punten Nisa bade awoh ashar heula nya ka masjid” kuring ngaleos ninggalkeun Sam anu katempona rada bingung ngartikeun omongan kuring bieu.Di mesjid kampus“Assalamualaikum wr.wb” astagfirullah, kuring ngajenghak reuwas pas salam kadua tanda beres solat pameunteu kuring pasangrok jeung pameunteuna Sam, aduh ti iraha budak ieu di dieu, ;’Haaah, Sam ngareureuwas” kuring ngagebug leungeunna “Sam terang timana Nisa aya di dieu? aduh make kadieu sih ieu budak pan ieu mah tempat khusus akhwat” kuring ngomong bari nyiwit pipina “Aduh Nisa sakit” ceuk manehna bari ngusap pipina nau di ciwit bieu ku kuring, kuring ngan bisa seuseurian nempo manehna nyerieun, ha,ha.. “Nisaa kamu lagi apa tadi? Ko pake baju putih kaya pocong aja, hi,hi” manehna nanya bari ngeleg “Ih Sam, (kuring jamedud) tadi kuring solat, solat teh ibadah anu wajib di laksanakeun ku sakabeh umat muslim, kin cerita lengkepna di jalan we nya isin di dieu mah seueur jalmi” kuring jeung Sam tuluy indit kaluar. Loba pisan pertanyaan anu di ajukeun ku manehna ka kuring soal agama, kuring malum da kuring jeung manehna mah beda agama, agama manehna mah keristen. Lila beuki lila kuring jadi deukeut jeung manehna, aya rasa anu beda dina hate Lmun kuring ninggali raray na, kuring bingung rasa naon eta, nu jelas rasa ieu hoyang pisan lamun nempo manehna bagja. Kuring leumpang ka kelas bari ngabogaan rasa bagja, sabab rek papanggih jeung pujaan hate anu dipikaheman geus saminggu kuring teu papanggih jeung manehna, sugan we poe ieu mah aya. Satepina di kelas, kuring lurat-leret ka sakuriling kelas tapi teu katempo anu di tutungguan teh, ah meureun can datang hate kuring ngabatin. Bet aya rasa karingrang ngarungkupan. Kaluar ti kelas, kuring buru-buru ka kost an, jarak ti tempat kuliah ka kost an kuring teh deukeut. Jadi, bisa kalampah ngan saukur ku leumpang. Rencana na ti kost an kuring rek neang Sam ka imah na, sieun aya kajadian nu teu dipikahayang nimpa ka manehna, das sms kuring teu di bales, telepon oge teu di angkat. Tok,tok,tok…“Punten” kuring ngetrok panto bari ngagero, kadenge panto dibuka “Iya, eh ini Neng Nisa ya? mari masuk” ceuk nu muka panto ramah, haaaah kuring reuwas, naha anjeunna nyaho yen kuring teh Nisa apan kuring teu acan pernah kadie, nyaho imahna ge karek bieu ti babaturan kuring. “Oh muhun” kuring ngan saukur bisa imut tapi hate mah ringrang maratan langit, tuluy kuring asup bari olohok waah.. bener ieu teh imah Sam aduh gede pisan subhanallah kawas istana, “Neng Nisa silahkan duduk, sebentar bibi panggilkan dulu ibunya” oh jadi eta pembantuna, tapi dangdananna keren kos lain pembantu, tuluy pembantu eta indit. Teu kungsi lila, “Assalamualaikum” katinggali aya awewe saumuran indung kuring nangtung di hareupeun kuring “Waalaikumsalam” buru-buru kuring ngajawab “Oh ini Nisa ya? Samuel sering cerita tentang Nisa, katanya Nisa baik,cantik, keliatannya Sam sayang sekali sama Nisa, kalau Nisa gimana sama Sam?” kuring reuwas maratan langit, ieu indungna Sam? Haah.. naha make kerudung apan keluargana Sam agamana keristen, kuring masih keneh bingung tur ngajawab “Muhun ibu, Nis age nyaah (jawab kuring bari lingsem) ehm, punten ibu upami Sam kamana atos 7 dinten teu lebet ka kuliah?” ngadenge pertanyaan eta indungna Sam cicing, wah aya naon ieu kuring sieun,rasa ringrang balik ngarungkupan kuring, aya naon? Sarebu tanya jeung kasieun minuhan pikiran kuring. “Nisa ayo ikut ibu, ada sesuatu yang mau ibu tunjukkan tapi ibu gak bias bilang sekarang” indung Sam langsung nangkeup kuring, kuring teu ngarti naon maksudna tuluy indungna pok ngomong “Terimakasih ya sayang” cimata langsung ngucur ti mata indung Sam. Sam? kamana anjeun? Sapaparat jalan kuring ngan bisa tungkul sabari maca kalimah kalimah zikir, sakapeung indungna Sam nyekel leungeun kuring tanda nenangkeun. “Nisa kita sudah sampai” kuring beunta tuluy luak lieuk kasakuriling tempat eta, naha indung Sam ngajak kuring ka pasantren kieu, kuring leumpang nuturkeun indungna Sam, indungna Sam ngetrok ka hiji panto, bray panto eta di buka, kuring olohok kasengsem “Sam” bener anu diuk eta Sam? subhanallah kasep pisan, manehna make gamis jeung peci bodas meuni rapih katinggalna, “Nisa” indungna Sam ngagupayan ngajak diuk ka kuring tuluy indungna Sam nyaritakeun naha Sam bet aya di dieu, manehna jeung kulawargana ayeuna geus islam, subhanallah kuring bingah kabina bina, saurna Sam berubah gara-gara kuring, Sam nyaah pisan ka kuring, kulawargana ge teu nentang basa Sam mutuskeun rek asup islam malah kulawargana ngilu asup islam. Di taman kawasan pasantren eta kuring leuleumpangan jeung Sam, aduh kuring teu kiceup kiceup nempo dirina subhanallah sababaraha kali kuring ngucap kalimah eta (aduh kuring meuni sungguh terlalu ha,ha) di tengah tengan jalan Sam ngeureunkeun leumpangna tuluy malik neteup kuring, kuring asa risih di kitukeun ku manehna “Nisa ayeuna urang tos saagama, Nisa hoyong teu jadi bidadari anu maturan hirup Sam salilana dunia sarta aherat?” kuring lingsem tanda satuju.
Langganan: Poskan Komentar (Atom)


text:
Batu Aheng
Aya hiji tentara. Mulang ti pangperangan .manehna kalaparan. Ungal ngaliwat ka pilemburan, ki tentara sok nyoba-nyoba ngadatangan Salah sahiji imah. Pikeun milu reureuh sarta susuganan mangih eusi beuteung. tapi Lapur,taya saurang oge nu haateun nulungan.da rahayatnaloba sagsara.
Tapi ki tentara teu ngarasula.manehna terus nikreuh. di lembur sejen, lahlahan
Nyimpang kahiji imah patani beunghar. Ngan nya kitu, teu meunag pangaku. Ogkoh deuih ki patanina keur suwung. Can mulang ti leuweung pamoroan. Ngan aya pamajikanana jeung anak-anakna wungkul.
Sawios teu aya tedaeun mah, oong ki tentara.asal diwidian ngiring siduru bae, ieu kabulusan. Sareng manawi aya pariukdeuih. Kuring bade mecak hasiat ieu batu. Batu aheng nu tiasa dijantenkeun angeun sop.
Batu jadi angeun sop? Pamajikan ki patani heran kacida. Nyidik-nyidik batu nu di tembongkeun ku ki tentara. Batu biasa. Teu beda ti batu koral nu balatak di jalan.
Pariuk mah aya. Sok tuh lebet ka dapur, kajurung ku panasaran, pamajikan Pak tani darehdeh ngaku, bari marentah anakna sangkan ngahurungkeun seuneu, nagenkeun pariuk dieusi cai.
Ke, urang antos sakedap, ki tentara ngadeang deang dampal leungeun nu geus sabara poe baal katiisan. Kusiwel ngaluarkeun batu. Kecemplung kana pariuk.
Sateurusna ki tentara menta disadiakeun uyah, wortel, kentang, saledri jeun bawang daun. Brus we diasupkeun kana pariuk nu dieusi cai ngagolak.
Sabot kitu, torojol Ki patani datang. Mawa cangehgar. Brus kana angeun. Geus sakira asak, angeun sop dijait. Brak sarerea dahar. Balakecrakan.
Saumur hirup, kakara kuring mah mangih angen sop sakieu pelemna, Ki patani teurab eueureuleuan.
Tetela batu sop teh ngandung hasiat istimewa ! pamajikan ki patani nghaminan.
Leres pisan, walon ki tentara. Eta batu tiasa ngajantenkeun angeun sop istimewa. Asal ngange cara model tadi, sakumaha nu dicontokeun ku sim kuring.
Waktu pamitan, minangka pamulang tarima, kitentara mikeun batu sop tea kaluarga ki patani.
Ari anjeun kumaha ngke, upami bade ngadamel deui sop ? Ki patani nanya memeh nampanan pamere.
Ah, sawios gampil. Simkuring gaduh keneh sabara hiji deui. Ki tentara laju indit. Beteungna geus karasa lapar deui. Heg mengkol ka pileumburan rek nyoba-nyoba nawarkeun hasiat batu sop saperti tadi.
kata mutiara islam sakitu sahabat sadayana anu tiasa di tampilkeun dina artikel ngenaan dongeng sunda dinten ayna pamugia aya kamanfaat kanggo sahabat sadayana. angos oge artikel sunda nu sanes dongeng lucu si kabayan.


text:
Bujangga Manik
Bujangga Manik mangrupa salah sahiji naskah dina basa Sunda anu pohara gedé ajénna. Naskah ieu ditulis dina wangun puisi naratif dina daun lontar anu kiwari disimpen di Pabukon Bodleian di Oxford ti taun 1627 (MS Jav. b. 3 (R), cf. Noorduyn 1968:469, Ricklefs/Voorhoeve 1977:181). Ieu naskah diwangun ku 29 lambar daun lontar, anu unggal lambarna ngandung kira-kira 56 jajar anu unggal jajarna diwangun ku 8 padalisan, ditulis dina wangun puisi Sunda buhun.
Anu ngalalakon dina ieu naskah téh nyaéta Prabu Jaya Pakuan nu boga landihan Bujangga Manik, saurang resi Hindu anu, sanajan mangrupa saurang prabu di karaton Pakuan Pajajaran (puseur dayeuh Karajaan Sunda, anu perenahna di wewengkon anu ayeuna jadi dayeuh Bogor), leuwih resep ngalakonan hirup jadi resi. Salaku resi, manéhna ngumbara mapay kabuyutan atawa puseur kaagamaan (Hindu) nu aya di Jawa jeung Bali. Anjeunna nyaritakeun yén pangumbaraanana téh dipaju dua kali. Samulangna ti Jawa, Bujangga Manik tatapa di hiji gunung di Tanah Sunda (bali geusan ngajadina) nepi ka pupusna. Noorduyn, J. (2006). Three Old Sundanese poems, KITLV Press.
Écés pisan, tina carita dina naskah, yén naskah Bujangga Manik asalna ti jaman saméméh Islam asup ka Tatar Sunda. Ieu hal dilantarankeun dina naskah henteu nyampak hiji ogé kecap-kecap anu asalna tina basa Arab. Disebutna Majapait, Malaka sarta Demak ngajadikeun urang bisa neguh yén naskah ieu ditulis dina ahir taun 1400-an atawa awal taun 1500-an.Noorduyn, J. (2006). Three Old Sundanese poems, KITLV Press.
Naskah ieu pohara gedé ajénna lantaran ngagambarkeun topografi pulo Jawa dina kira-kira abad ke-15. Leuwih ti 450 ngaran tempat, gunung sarta walungan disebutkeun dina ieu naskah. Sawaréh ti ngaran-ngaran tempat kasebut masih dipaké nepi ka ayeuna
Ringkesan Eusi Naskah[édit | sunting sumber]
Anu nulis naskah buhun ieu téh nyaéta Prabu Jaya Pakuan. Pangeran Jaya Pakuan boga landihan Bujangga Manik,dicaritakeun yén anjeunna baris ninggalkeun ambuna pikeun ngumbara ka arah wétan. Anjeunna pohara taliti dina nyaritakeun lalampahanana.
Bujangga Manik mitembeyan lalampahan kahijina ngaliwatan wewengkon Puncak. Waktu Bujangga Manik leumpang nanjak ka wewengkon Puncak, anjeuna reureuh heula, diuk, ngipasan awak sarta nempokeun kaéndahan alam hususna Gunung Gedé, disebut ku anjeunna sabagé titik pangluhurna nu aya di dayeuh Pakuan (ibukota Karajaan Sunda).
Ti Puncak, anjeunna neruskeun lalampahan nepi ka meuntas Cipamali (ayeuna mindeng disebut Kali Brebes ) pikeun asup ka wewengkon Jawa. Di wewengkon Jawa anjeunna mapay-mapay patempatan anu kawengku ku Majapait. Patempatan anu kawengku ku karajaan Demak (alas Demak) ogé kaliwatan. Sadatang di Pamalang, Bujangga Manik nineung ka ambuna sarta buleud haté pikeun balik. Tapi dina mangsa ieu, anjeunna leuwih milih jalan laut nyaéta naék kapal anu datang ti Malaka. Kasultanan Malaka mimiti pertengahan abad ke-15 nepi ka ditalukkeunna ku Portugis ngawasa perdagangan di laut.
Miangna kapal ti darmaga digambarkeun kawas upacara pésta bedil ditémbakkeun tujuh kali, pakakas musik ditabeuh, sawatara lagu ditembangkeun kalayan tarik ku awak kapal; bahan-bahan anu nyusun kapal ogé diwincik ku Bujangga Manik; aya awi gombong jeung awi nyowana. Bahan tina hoé ogé aya rupa-rupa, hoé muka, hoé omas jeung hoé walatung. Tihang kapal dijieun tina kai laka. Bujangga Manik ogé helok ningali awak kapal anu asalna ti réa sélér.
Lalampahan ti Pamalang ka Sunda Kalapa, palabuhan Karajaan Sunda, dilayaran sajero waktu satengah bulan, anu méré gambaran yén kapal anu ditumpakan téh nyimpang ka sababaraha patempatan nu aya diantara Pamalang jeung Kalapa. Tina palayaran kasebut, Bujangga Manik nyieun ngaran landihan séjénna nyaéta Ameng Layaran.
Ti Sunda Kalapa, Bujangga Manik ngaliwatan Pabéyaan sarta neruskeun lalampahan ka karaton di Pakuan, di bagian kidul dayeuh Bogor kiwari. Bujangga Manik asup ka Pakancilan, terus asup ka balé réncéng (paviliun) anu diréka-réka (didekorasi) sarta tuluy diuk di dinya. Bujanga Manik nempo ambuna keur ninun. Ambuna kagét jeung bungah nempo anakna mulang. Anjeunna geura-giru ninggalkeun pagawéan ninunna sarta asup ka imah nyingkabkeun sawatara kasang carita (hordéng) nu aya rarawisanna, sarta unggah kana ranjang. Ambuna Bujangga Manik nyiapkeun pangbagéa ka anakna, nyokot sabaki seupaheun, mérésan rambut, sarta maké kaén mahal. Anjeunna terus turun tina ranjang, kaluar ti imah, nuju ka balé réncéng sarta ngabagéakeun anakna. Bujangga Manik nampa seupaheun anu disuguhkeun ku ambuna.
Dina bagian saterusna, dicaritakeun ngeunaan putri Ajung Larang Sakéan Kilat Bancana. Emban Jompong Larang ninggalkeun kadaton, meuntasan Cipakancilan sarta datang ka karaton Bujangga Manik. Di karaton kasebut Jompong Larang paamprok jeung Bujangga Manik. Jompong Larang kataji pisan ku Bujangga Manik.
Samulangna ka kadaton, Jompong Larang manggihan putri Ajung Larang anu pareng keur riweuh ninun. Sang putri ngabogaan ebun Cina beunang ngimpor ti mancanagara, nempo Jompong Larang anu geura-giru, naék ka manggung sarta saterusna diuk di gigireun sang putri. Putri nanyakeun talatah naon anu dibawana; Jompong Larang ngomong yén manéhna nempo lalaki anu pohara kasép, sabanding pikeun putri Ajung Larang. Manéhna nyaritakeun yén Ameng Layaran leuwih kasép batan Banyak Catra atawa Silih Wangi, atawa ponakan sang putri, atawa saha waé. Leuwih ti éta, lalaki éta singer nyieun karya sastra dina daun nipah sarta bisa basa Jawa. Putri Ajung Larang langsung ngarasa kapentang asmara. Anjeunna saterusna ngeureunkeun pagawéan ninunna sarta asup ka imah nyiapkeun hadiah pikeun Bujangga Manik ti mimiti seupaheun jeung perhiasan sarta barang nu éndah lianna kalayan ati-ati. Putri ogé ngahadiahkeun rupa-rupa parfum ti mancanagara anu pohara mahalna, baju katut keris anu éndah.
Ambuna Bujangga Manik ngadesek anakna pikeun nampa hadiah ti putri Ajung Larang, saterusna ngagambarkeun kageulisan putri sarta pujian séjénna. Ambuna Bujangga Manik ogé nyarita yén putri bakal sumerah diri ka Bujangga Manik. Saterusna anjeunna ngedalkeun kecap-kecap anu henteu kungsi ditepikeun ku putri Ajung Larang "Kuring baris sumerah diri. Kuring baris nyamber kawas heulang, ngerekeb kawas maung, ménta ditarima jadi kikindeuwan". Ameng Layaran reuwas ngadéngé uucapan ambuna sarta nyebutkeun yén éta téh ucapan larangan (carek larangan) sarta buleud haté pikeun nampik hadiah kasebut. Manéhna ménta ambuna marengan Jompong Larang pikeun mulangkeun hadiah kasebut sarta ngupahan ka putri Ajung Larang. Manéhna leuwih resep hirup nyorangan sarta ngajaga ajaran anu katarima salila lalampahanana ka Jawa, di hiji pasantrén di lamping Gunung Merbabu (anu ku manéhna disebut Gunung Damalung sarta Pamrihan). Pikeun éta pisan Bujangga Manik kapaksa kudu ninggalkeun deui ambuna.
Bujangga Manik nyokot kantong anu eusina buku gedé (apus ageung) sarta siksaguru, ogé iteuk hoé sarta pecut. Manéhna saterusna ngomong yén baris indit deui ka wétan, ka tungtung wétan pulo Jawa pikeun néangan patempatan pikeun jaga manéhna dikuburkan, pikeun néangan "laut pikeun palid, hiji tempat pikeun pupusna, hiji tempat pikeun ngagolérkeun awakna". Kalayan kecap-kecap anu dramatis ieu anjeunna ninggalkeun karaton sarta mitembeyan pangumbaraan panjangna, sarta henteu kungsi balik deui.
Bujangga Manik neruskeun lalampahanana ka wétan, nuliskeun réa pisan ngaran patempatan anu sawaréh masih dipaké nepi ka kiwari.
Rujukan[édit | sunting sumber]
- J. Noorduyn (alihbasa ku Iskandarwassid). 1984. Perjalanan Bujangga Manik Menyusuri Tanah Jawa: data topografis dari sumber Sunda Kuno. KITLV & LIPI, Jakarta.
- J. Noorduyn & A. Teeuw. 2006. Three Old Sundanese Poems. Leiden: KITLV.


text:
MAKALAH BAHASA SUNDA TENTANG NARKOBA
By Anakciremai Posted On 7:25 AM // 3 comments
BAB I
BUBUKA
A. GuNana Narkoba
Gunaan Narkoba teh nyaeta ngagunakeun narkoba anu dilakukeun jeung dosis. Atanapi kanggo nikmatna pangaruh bisa nyebabkeun gangguan kasehatan fisik mental jeung kahirupan.
B. Tujuan
Tujuan ngangge narkoba teh nyaeta bisana narima ku lingkungan atanapi ngurangan stres, bebas tina murung, atawa tos bosen ngatasi masalah kana pribadina.
.
C. Rumusan Masalah
1. Naon anu dinamian narkoba teh? Jelaskeun !
2. Naon dampakna lamun ngagunakeun narkoba terus-menerus !
3. Kemungkinan sabaraha jumlah pengaruh narkoba anu panglobana teh !
4. Narkoba singkatan tina naon !
BAB II
PEDARAN
A. Narkoba
Narkoba teh nyaeta kalobaan zat anu narkoba sabenerna digunakeun jang ngobatan jeung penelitian. Tapi dina berbagai alasan mulai tikayang atanapi coba-coba nuturkeun tren atawa gaya lambangna tina status sosial. Hayang ngatai masalah atanapi persoalan pribadi jadi narkoba teh nyenamah disalah gunakeun panggunaanana lamun terus menerus tanapi lanjut nyeakeun ketergantungan atawa dependensi siseut kacanduan.
Penyalan gunaan narkoba tentu aya gae dampakna, lamun ngagunakeun narkoba terus menerus atanapi ngalebihi takeran anu tos ditangtukeun. Pasti ngakibatkeun katergantungan kacanduan ngakibatkeun gangguan fisik jeung psikologis jadina karuksakan saraf pusat jeung organ, cadan saperti jantung, paru-paru, jeung ginjal. Dampa panyalahgunaan narkoba jalma anu katergantungan janis narkoba anu kapribadian make.
Dampak anu fisik saperti meunang ngakibatkeun gangguan kasadaran, karuksakan saraf, jeung halusinasi. Sedengkeun dampak psikis nyaeta. Galisah jeung lengit kapercayaan diri sorangan, lamun saat ieu data teh nunjukeun nyaeta jumlah pangaruh narkoba anu loba teh nyaeta kelompok umur remaja masana remaja ngarupakeun suatu pase berkembangna antara barudak jeungmasa dewasa, jeung nyobian sakali biasana lepas tina narkoba awal na bisa meuli ku jumlah leutik lain itu bae anu kacanduan teh bade menang masalah lain dampak ti kacanduan saperti aya, jalmi tos katergantungan ngagunakeun jarum suntik biasana teh saling tukaran panyakit anu geda paling ngabahayakeun lamun tos katularan virus HIV / AIDS. Panganggesan anu memang saenggesna saperti anu tos dirasakeun. Lamun tos tertukeun virus HIV entos eren ngagunakeun narkoba macan parasaan campur aduk teupuguh rarasaan tetapi teu bisa ngalakukeun akhirna mutuskeun berbagai pangalamanana.
Hiji anu disampaikeun ka remaja khususna JAUHAN NARKOBA, SABAB NARKOBA TEU NGADATANGAN KAUNTUNGAN TAPI JUSTRU KASANGSARAAN. Loba haji anu positif anu dilakukeun beh teu terjerumus kana dunia narkoba. Jeung diri sorangan jadi tameng kahiji pang ngahindari Narkoba anu jelas “KUDU WANI NGOMONG HEUNTEU JEUNG NARKOBA”.
B. Bisa Ngakibatkeun Kamatian
Narkoba nyaeta singkatan ti narkotika, pesikotropika jeung bahan ediktif berbahaya, laina narkoba ngarupakeun bahan atawa zat nubisa diasupkeun kabadan alus sacara aral, di inum atawa disuntikeun memang ngubah pikiran kaayaan hate atawa perasaan jeung prilaku narkotika nyaeta zat atawa obat anu asalna ti taneman atawa lain taneman alusintesis. Anu kasasup jenis narkotika anatara laian nyaeta naman papaver, opium, mentah, kakain, ekonina, taneman ganja jeung damar ganja garam-garam jeung turunan-turunan anu morfina jeung koaina serta di campur jeung kasediaan anu ngandung bahan tersebut diluhur.
Sedengkeun narkotika nyaeta zat atawa obat alus alamiah jeung sintesis sanes narkotika anu berkasiat pisikoatif lewat pangaruh selektif anu susunan saraf pusat anu nyebakeun oarubahan aktivitas mental jeng zat anu kaasup psikotropika antara lain anu cek gangan ti efekna narkoba bisa dibedakeun jadi tilu nyaeta depresan, stimulan, jeng halusinogen depresan nyaeta sistem sarap pusat jeng ngurangi aktivitas fungsi onalbadan hingga make sare jeung teu sadar diri anu kalebaihan dosis ngakibatkeun kamatian.
BAB III
PANUTUP
Jadi kasimpulan narkoba nyeta teh zat anu ngarusak atawa ngabahayakeun kana organ badan urang ku kitu nu panulis teh hayang ngingetkeun yen teu kengin sakali-kali nyabaan obat barkoba. Hayu urang basmi anu arana obat-obatan anu dilarang ambeh teu ngurusak terutamina ka para remaja.
A. Kacideukan
Narkoba teh kalobaan zat anu digunakeun pengobatan tapi lamun ngagunakeun terus-menerus atanapi ngalebihi tukaran anu ditantukeun bakal katergantungan atanapi kacanduan jeung pasti ngakibatkeun kamatian.
B. Saran
Jauhan narkoba sabab narkoba teu ngadatangkeun kauntungan tapi justru kasangsaraan. Janten tong coba-coba anu arana narkoba.
DAFTAR PUSTAKA
Yuhani, yuli: 2008 gunana narkoba, jakarta: andri pustaka.
Rahmawana, irwan : 2005 gunana narkoba: Bandung. Sinar Pustaka
Riana, rian : 2006 gunana ngakibatkeun narkoba: Sumedang. Sinar pustaka.
Mulyana, Ilyas: 2008. gunana ngakibatkeun kamatian: Bandung. Inar pustaka
Download File Lengkap di Makalah Bahasa Sunda Click di sini
BUBUKA
A. GuNana Narkoba
Gunaan Narkoba teh nyaeta ngagunakeun narkoba anu dilakukeun jeung dosis. Atanapi kanggo nikmatna pangaruh bisa nyebabkeun gangguan kasehatan fisik mental jeung kahirupan.
B. Tujuan
Tujuan ngangge narkoba teh nyaeta bisana narima ku lingkungan atanapi ngurangan stres, bebas tina murung, atawa tos bosen ngatasi masalah kana pribadina.
.
C. Rumusan Masalah
1. Naon anu dinamian narkoba teh? Jelaskeun !
2. Naon dampakna lamun ngagunakeun narkoba terus-menerus !
3. Kemungkinan sabaraha jumlah pengaruh narkoba anu panglobana teh !
4. Narkoba singkatan tina naon !
BAB II
PEDARAN
A. Narkoba
Narkoba teh nyaeta kalobaan zat anu narkoba sabenerna digunakeun jang ngobatan jeung penelitian. Tapi dina berbagai alasan mulai tikayang atanapi coba-coba nuturkeun tren atawa gaya lambangna tina status sosial. Hayang ngatai masalah atanapi persoalan pribadi jadi narkoba teh nyenamah disalah gunakeun panggunaanana lamun terus menerus tanapi lanjut nyeakeun ketergantungan atawa dependensi siseut kacanduan.
Penyalan gunaan narkoba tentu aya gae dampakna, lamun ngagunakeun narkoba terus menerus atanapi ngalebihi takeran anu tos ditangtukeun. Pasti ngakibatkeun katergantungan kacanduan ngakibatkeun gangguan fisik jeung psikologis jadina karuksakan saraf pusat jeung organ, cadan saperti jantung, paru-paru, jeung ginjal. Dampa panyalahgunaan narkoba jalma anu katergantungan janis narkoba anu kapribadian make.
Dampak anu fisik saperti meunang ngakibatkeun gangguan kasadaran, karuksakan saraf, jeung halusinasi. Sedengkeun dampak psikis nyaeta. Galisah jeung lengit kapercayaan diri sorangan, lamun saat ieu data teh nunjukeun nyaeta jumlah pangaruh narkoba anu loba teh nyaeta kelompok umur remaja masana remaja ngarupakeun suatu pase berkembangna antara barudak jeungmasa dewasa, jeung nyobian sakali biasana lepas tina narkoba awal na bisa meuli ku jumlah leutik lain itu bae anu kacanduan teh bade menang masalah lain dampak ti kacanduan saperti aya, jalmi tos katergantungan ngagunakeun jarum suntik biasana teh saling tukaran panyakit anu geda paling ngabahayakeun lamun tos katularan virus HIV / AIDS. Panganggesan anu memang saenggesna saperti anu tos dirasakeun. Lamun tos tertukeun virus HIV entos eren ngagunakeun narkoba macan parasaan campur aduk teupuguh rarasaan tetapi teu bisa ngalakukeun akhirna mutuskeun berbagai pangalamanana.
Hiji anu disampaikeun ka remaja khususna JAUHAN NARKOBA, SABAB NARKOBA TEU NGADATANGAN KAUNTUNGAN TAPI JUSTRU KASANGSARAAN. Loba haji anu positif anu dilakukeun beh teu terjerumus kana dunia narkoba. Jeung diri sorangan jadi tameng kahiji pang ngahindari Narkoba anu jelas “KUDU WANI NGOMONG HEUNTEU JEUNG NARKOBA”.
B. Bisa Ngakibatkeun Kamatian
Narkoba nyaeta singkatan ti narkotika, pesikotropika jeung bahan ediktif berbahaya, laina narkoba ngarupakeun bahan atawa zat nubisa diasupkeun kabadan alus sacara aral, di inum atawa disuntikeun memang ngubah pikiran kaayaan hate atawa perasaan jeung prilaku narkotika nyaeta zat atawa obat anu asalna ti taneman atawa lain taneman alusintesis. Anu kasasup jenis narkotika anatara laian nyaeta naman papaver, opium, mentah, kakain, ekonina, taneman ganja jeung damar ganja garam-garam jeung turunan-turunan anu morfina jeung koaina serta di campur jeung kasediaan anu ngandung bahan tersebut diluhur.
Sedengkeun narkotika nyaeta zat atawa obat alus alamiah jeung sintesis sanes narkotika anu berkasiat pisikoatif lewat pangaruh selektif anu susunan saraf pusat anu nyebakeun oarubahan aktivitas mental jeng zat anu kaasup psikotropika antara lain anu cek gangan ti efekna narkoba bisa dibedakeun jadi tilu nyaeta depresan, stimulan, jeng halusinogen depresan nyaeta sistem sarap pusat jeng ngurangi aktivitas fungsi onalbadan hingga make sare jeung teu sadar diri anu kalebaihan dosis ngakibatkeun kamatian.
BAB III
PANUTUP
Jadi kasimpulan narkoba nyeta teh zat anu ngarusak atawa ngabahayakeun kana organ badan urang ku kitu nu panulis teh hayang ngingetkeun yen teu kengin sakali-kali nyabaan obat barkoba. Hayu urang basmi anu arana obat-obatan anu dilarang ambeh teu ngurusak terutamina ka para remaja.
A. Kacideukan
Narkoba teh kalobaan zat anu digunakeun pengobatan tapi lamun ngagunakeun terus-menerus atanapi ngalebihi tukaran anu ditantukeun bakal katergantungan atanapi kacanduan jeung pasti ngakibatkeun kamatian.
B. Saran
Jauhan narkoba sabab narkoba teu ngadatangkeun kauntungan tapi justru kasangsaraan. Janten tong coba-coba anu arana narkoba.
DAFTAR PUSTAKA
Yuhani, yuli: 2008 gunana narkoba, jakarta: andri pustaka.
Rahmawana, irwan : 2005 gunana narkoba: Bandung. Sinar Pustaka
Riana, rian : 2006 gunana ngakibatkeun narkoba: Sumedang. Sinar pustaka.
Mulyana, Ilyas: 2008. gunana ngakibatkeun kamatian: Bandung. Inar pustaka
Download File Lengkap di Makalah Bahasa Sunda Click di sini
Labels: MAKALAH BAHASA SUNDAPost a Comment


text:
Cécéndét
Cécéndét atawa cécénét nya éta ngaran tutuwuhan liar, mangrupa semak atawa perdu anu pendék (biasana jangkungna nepi ka saméter) sarta miboga umur kurang leuwih sataun.[1] Cécéndét tumuwuh kalayan subur di dataran handap nepi ka 1550 meter dataran luhur, biasana tumuwuh dina taneuh tegalan, sérang-sérang garing, sarta di leuweung-leuweung jati.[1] Kembangna warna konéng, wangun buahna buleud, warnana héjo semu koneng upama ngora keneh, tapi lamun geus kolot warnana coklat, rasana haseum amis.[1] Buah cécéndét anu ngora ditutupan ku cangkap (tiung panutup buah).[1] Buah cécéndét ngandung sanyawa kimia asam sitrun sarta fisalin.[2] Sajaba ti éta ogé ngandung Asam Malat, Alkaloid, Tanin, Kriptoxantin, Vitamin C sarta Gula.[2] Cécéndét miboga mangpaat pikeun ubar kasakit diabétes mellitus, paru-paru, sakalor, jeung borok.[2] Bahan anu digunakeun pikeun ngubaran kasakit diabétes melitus nya éta tangkal, buah, jeung akar cécéndét.[2] Pikeun gering paru-paru bahan anu dipaké nya éta akar, watang, daun, kembang jeung buahna.[2] Pikeun ngubaran sakalor nu digunakeun nya éta 8 nepi ka 10 siki buah cécéndét.[2] Sedengkeun pikeun ngubaran borok saranggeum daun cécéndét ditambahan 2 sendok cai kapur.[2]


text:
Waduh, lami teu update. Komo deui album Pop Sunda Majalengka ieu anu tos disiapkeun ti kapungkur karek tiasa dipedalkeun ayeuna.. hapunten ka Kang Eka Virtual, MP3 na nembe di posting ayeuna. Kamari khan atos 2 lagu anu tos di bagi-bagi link download na, ayeuna sadayana, kirang langkung 10 lagu anu aya di Album Pop Sunda Majalengka.
Kuer sadayana anu hoyong terang saha-saha wae ngiring berpartisipasi dina pembuatan album ieu, mangga tiasa di tingali di dieu (sok, diklik seratan “di dieu” na..hehehe).
Pokonamah panyanyi istri namina na Teh Rekha Dewi Asgarini tea, urang Bantarujeg. Sareng oge Mang Jojo Karjo, alias Mang JK anu ti Leuwi Kidang tea kitu?? hapunten ah kirang apal yeuh..hehehe..
InsyaAlloh, ieu mah tos kenging ijin ti pihak produksi na.. jadi, mangga tiasa di download sesuka hati dan dibagi-bagikan..hehehe.. Leres kitu Kang Eka??hehehe.. Duka yeuh Video na atos wioseun teu di bagi-bagi keun..hehehe..
Mangga ah, langsung cekidot ajah, langsung sedot ajah yang mau dengerin suara Teh Rere ama Kang JK nu halimpu..hahaha.. masa halimpu.. ieu mah bahasa rerencangan simkirung anu ti Kuningan, pedah ngadangu simkirung ngalagu Sunda teh saurna mani halimpu suara na..hahaha..
Kantun di klik wae masing-masing judul na, nya.. (Nu nganggo HP jigana moal tiasa (kecuali hape pinter alias smartphone dan punya unlimited paket data), kedah ka warnet wae via komputer)
4. Sampyong
Mangga ah, sakitu wae heula bewara simkuring.. Hatur nuhun anu atos nga-download MP3 pop sunda Majalengka.. Hatur nuhun ka Kang Eka ti Virtual Production, Maja… Yang pengen kenalan ama Teh Rere tiasa di add fesbuk na, link aya di postingan anu kapungkur klik di dieu. .. Bilih aya bapa-bapa ibu-ibu bade hajatan sareng priyogi artisna, insyaAlloh tiasa teh Rere oge, tukang Video na oge aya Virtual ti Argapura, sareng FF ti Sinar Jati – Dawuan..


text:
Scuderia Ferrari
Scuderia Ferrari mangrupakeun salah sahiji tim anu berlaga di ajang balap jet darat Formula 1. Tim ieu kawitna ti Italia, markasna di kota Maranello. Tim anu berlogo kuda jingkrak ieu mangrupakeun hiji-hijina tim anu berlaga di ajang balap F1 sejak musim 1950, ti mimiti Grand Prix Monako. Tim Ferrari mangrupakeun anak perusahaan ti grup raksasa Italia, FIAT, anu ngagaduhan oge klub sepakbola Juventus F.C., pabrik sapeda motor Ducati, sareng pabrik mobil Maserati.
Sampai ka kiwari, tim Ferrari atos ngoleksi 16 gelar juara dunia konstruktor, sareng 15 gelar juara dunia pembalap. Kamenangan balapan pertama Ferrari dicetak ku pembalap Jose Frolian Gonzalez di Grand Prix Inggris taun 1951. Pembalap paling terkenal ti tim Ferrari nyaeta Michael Schumacher, anu nyumbangkeun lima gelar jawara dunya ti taun 2000 sampai 2004. Salian ti Schumi, tim ieu oge pernah diperkuat sababaraha hiji legenda Formula 1 anu sanes, sapertos Alain Prost, Nigel Mansell, Niki Lauda, sareng Gilles Villeneuve. Bos tim Ferrari namina Luca di Montezemolo. Pembalap Ferrari ayeuna dieusian ku Felipe Massa sareng Kimi Raikkonen. Ti mimiti musim 2010, jawara dunya dua kali Fernando Alonso bakal ngagentoskeun posisi Kimi di tim Ferrari.