text:
NGUREK
Written By Mang Yus on Senin, 18 April 2016 | 11.55
Mangle, no 2485, 17-23 Juli 2014
Sabada kukurubutan di jalan satapak anu rembet aya kana satengah jamna, anjog ka hiji padataran. Di landeuh sawah ngampar, manjang duka tepi ka mana, da terus méngkol kahalangan ku gawir jeung tatangkalan. Ari lébarna mah masih katuturkeun ku panon. Tungtungna téh diwatesan dapuran awi jeung tatangkalan séjénna.
“Ieu téh anu disebat walungan purba téa, Pa,” ceuk Jang Ramdan. “Saurna di handapeun pasawahan téh aya walungan anu masih ngalir. Matak sapanjang pasawahan ieu mah henteu sesah cai. Dikali saméter dugi ka dua meter ogé cai téh tos ngaburial. Palih ka wétan mah malah henteu kedah dikali ogé patingburial di ditu di dieu. Di tengah sawah téh seueur ciséké. Matak sawah ieu mah ledok pisan.”
“Nu penting mah sanés ledokna, Jang, tapi belutna réa,” témpas Pa Kamsi.
“Puguh deui belutna mah, Pa. Hayu wé urang cobian.”
“Is, tong rurusuhan ah,” ceuk Wa Ridwan. “Uwa mah leumpang sakitu gé asa rarincug ieu bitis. Ongkoh ieu téh asa karasa murilit beuteung. Mending muka heula bebekelan. Sok ah lilingih di dieu, Jang.”
Kuring seuri. Ngodok Hp, kakara satengah tilu. “Enya, panas kénéh jam sakieu mah. Sabada Ashar wé urang mah turunna,” cekeng téh bari nunda rangsel. Ngan kuring anu ngagandong rangsel gedé mah. Bebekelan saréréa apan dihijikeun. Nasi bungkus dibagikeun, botol cai dipurudulkeun, jeruk jeung apel pamekelan Bu Kamsi dikaluarkeun.
Nasi padang sagedé emuk téh ngan sakotéap. Duka pédah lapar duka lantaran beuki. Kuring mah jeung Wa Ridwan terus ngarongkong apel. Sedeng Pa Kamsi jeung Jang Ramdan ngalurkeun senjata pamungkasna, roko jeung béngsin. Cetrék béngsin, pelenyun udud. Pa Kamsi mah nyedotna oge sok rada panjang, atuh palebah ngaluarkeun haseup make dibarengan ku nyoara “sppuuhhhh….”. Cenah mah pangni’matna ngaroko téh palebah “sppuuhhhh….”-na téa.
“Hanjakal nya, Wa, Pa Yayat teu ngiringan,” ceuk Jang Ramdan.
“Enya. Lamun aya Pa Yayat mah ayeuna téh geus susuguh jeung mapatkeun jangjawokan,” témbal Wa Ridwan. Atuh saréréa sareuri.
Enya, grup ngurek di kompleks Bandung Lingih Asri téh saenyana mah aya kana tujuh urangna. Anu disebut grup ngurek téh anu resep kana ngurek rada kamalinaan. Salain opatan anu ayeuna kukurubutan ka wewengkon paleuweungan Majalaya, ogé aya Pa Yayat, Pa Sip, jeung Mang Heri. Ngan anu tiluan mah aya halangan.
Ari kuring, duka kumaha kana ngurek téh ti leuleutik resep. Pangalaman disanggut belut mimiti saacan sakola, meureun umur lima atawa genep taun, masih inget nepi ka ayeuna. Basa keur kuliah, kungsi nyobat jeung Abah Suadma anu umurna genep puluh taunan, tukang cukur DPR alias Di Bawah Pohon Rindang di Dago, lantaran Abah Suadma mah leuwih ti jago kana ngurekna ceuk kuring mah.
Basa pindah ka kompleks Bandung Lingih Asri, asa jol-jol betah. Teu pira mimitina mah panggih di sawah tukangeun kompleks jeung Pa Kamsi. Panasaran mimitina mah, keur kukurilingan ka sabudeureun kompleks, geuning tukangeun perumahan téh pasawahan satungtung deuleu. Pasosoré kuring mapay-mapay galengan bari nyakuan urek. Barang manggih liang mah nya terusna nagog. Harita téh hujan ujug-ujug ngagebrét. Kuring ngiuhan di warung kopi. Kabeneran Pa Kamsi ogé ngiuhan. Tungtungna mah ngobrol we ngeunaan ngurek panjang lébar. Cenah, bapa-bapa anu raresep ngurek téh sok ngarariung. “Engke diwartosan pami ngarariung,” pokna téh.
Ku pangaresep mah henteu lila ogé kuring akrab jeung grup ngurek téa. Biasana lamun malam minggu atawa kabeneran pakanci, sok silih béjaan pikeun ngariung. Tempatna mah henteu matuh. Sakapeung di bumina Wa Ramdan, Pa Kamsi, Pa Yayat, di imah kuring ogé mindeng. Kitu wé saha anu siapna pikeun nyuguhan alakadarna.
Lamun ngariung, aya dua perkara anu jadi bahan wangkongan. Kahiji ngarencanakeun isuk arék ngaprak ka sawah mana. Kadua, henteu aya rencana ngaprak, tapi ngawangkong perkara ngurek anu rarasaan mah henteu aya anggeusna. Biasana ngawangkong téh sok dibaturan ku wayang beunang ngadownload Jang Ridwan tina internet.
Ari bahan wangkongan, naon waé ngeunaan ngurek. Kabéh anggota grup mah kungsi medar pangalaman mimitina resep kana ngurek. Atuh terusna naék kana pangalaman-pangalaman ngurek anu inget waé atawa anu rada ahéng. Tah, lamun seug keur ngawangkong téh heug aya dongéng ngurek anu ahéng, kabéh anu ngadéngékeun sok kekecrék. Minangka panghormat ka anu ngadongéng, sok terus ngalaluarkeun duit, aya anu dua puluh réwu aya anu tilu puluh réwu. Duit anu ngumpul téh saenyana mah hak anu ngadongéng anu dianggap ahéng téa. Tapi da tara disakuan. Sok terus jadi lalawuh tambahan. “Ieu mah ngarah leuwih panjang deui wé dongéngna, kumaha upami urang tambah deui ku nasgor, martabak, kopi we jeung roko.” Kitu ceuk anu dongéngna ahéng téh. Atuh purah ngaberengbengna mah apan aya Jang Ramdan, da manéhna anu pangbudakna.
Kakara dua dongéng saenyana anu diaku ahéng ku saréréa mah. Kahiji dongéngna Pa Yayat. Kieu dongéngna téh: di tukangeun imah Pa Yayat (meureun imah kolotna) aya urut lisung. Ari narapi paré meunang nutu sok matuh ka solokan saat. Solokan téh cenah luhurna mah katingali huut tapi ari handapna mah leutak. Mindeng kacaritakeun anak hayam leungit sanggeus ulin ka urut lisung téa. Diintip waé cenah ku Pa Yayat téh. Ari pék ti lebah solokan saat téa, uanggal aya anak hayam ka dinya, aya anu nyurungkuy. Ngan sakilat cenah anak hayam téh aya anu nyamber, terus ngabebes ka jero solokan saat.
Harita kénéh dijieun urek tina paku beton. Eupanna anak hayam. Urek téh ditalikeun kana suku hayam. Hayamna dicangcang deukeut solokan garing téa. Diintip wé cenah bari tali anu dipanjangan téh dicekelan. Mimitina huut luhureun solokan téh cenah oyag. Terus aya anu nyurungkuy. Teu kanyahoan cenah nyamberna mah. Ngan barang tali kabetot, ditahanna ogé kuduaan. Aya kana opat jamna pabetot-betotna ogé. Tungtungna mah dikali, horéng meulit kana akar sélong. Atuh belutna sagedé bitis téh lain heureuy. Dipais kabagéan nepi ka tatangga.
Basa carita éta didongéngkeun, saréréa nganggap ahéng. Sung-song salambar dua puluh réwuan ka hareupeun Pa Yayat anu seuri ngagakgak sugema pisan.
Dongeng kadua anu kapilih téh nyaéta dongéng kuring. Lain dongéng kuring sabenerna mah, tapi dongéng Abah Suadma. Ceuk Abah Suadma, ngurek mah henteu kudu di sawah, balong atawa situ waé. Di handapeun tangkal kai ogé bisa, asal taneuhna baseuh. Baheula, di tukangeun gedung sate ayeuna, réa tangkal kai gedé. Abah Suadma manggihan liang sagedé pingping. Liangna enya henteu katingali da kahalangan ku jujukutan. Abah Suadma yakin éta téh liang belut. Tapi kumaha ngurekanana liang sagedé kitu?
Lantaran panasaran, urek ngahaja nyieun anu gedé. Dua urek malah dihijikeun. Eupanna henteu ku bancét, tapi ku bangkong. Pasosoré urek téh diasupkeun kana liang. Talina dicangreudkeun kana pancuh. Isukna subuh-subuh bada solat subuh ditéang deui. Maksud téh dina nyanggutna ogé ngarah teu éra ku anu daratang gawé. Enya wé tali urek téh geus kabetot kana liang, pancuhna gé nepi ka doyong.
Maksud embung kabeurangan téh geus der pabetot-betot mah geuning henteu bisa. Dua jam téh henteu anggeus. Tungtungna mah pagawé pemda anu mimiti rabul ngarogrog narempokeun. Malah aya anu nyelangan manteng urek sagala. Sanggeus dua jam leuwih meureun belut téh rada leuseuh. Unggal méréan saeutik, ditarik téh henteu nyedot deui saperti mimiti. Tungtungna katarik kabéh, logodor téh sagedé pigeulang leungeun kolot. Atuh anu lalajo surak. Sawaréh ngabantuan ngagebug belut anu motah.
Saenyana loba dongéng ngurek meunang belut gedé mah, malah aya anu cenah meunang belut sagedé tangkal kalapa, tapi saukur ngadabrul wungkul, henteu kaharti ku logika. Jadi dongéng anu dianggap ahéng, anu dihormat ku saréréa mah, dongéng anu asup akal, henteu mustahil kajadianana.
Tah, basa ngaprak opatan ka Majalaya téa, balikna téh dioléh-oléhan dongéng anu ahéng. Enya mimitina mah ngurek téh di sawah. Henteu nyalahan pamanggih Jang Ramdan, di sawah anu disebut walungan purba téa, loba pisan belutna. Sakapeung ngurek téh henteu nangtung da ukur géséh saméter aya liang anyar, bari unggal liang téh nyaranggut. Pa Kamsi mah meunang sapuluh siki sajam nguriling téh. Ngan hanjakan belutna paling gedé sagedé cinggir. Lolobana mah malah sagedé nyéré téh lain bohong. Paingan Jang Ramdan ngawawadianan ti mimiti, nyandak urek alit da di ditu mah seueur belut jarami.
“Jang, enya belutna mah seueur, darolog deui dieupanan cacing ogé,” ceuk Pa Kamsi basa nyelang ngaroko bari diuk dina galengan. “Tapi Bapa mah hayang anu rada manteng ieu téh. Sigana di balong ogé seueur belutna di daerah dieu mah.”
“Tos jarang balong di dieu ogé, Pa,” tembal Jang Ramdan anu sarua melenyun heula. “Aya ogé balong….”
“Tah, di balong éta wé yu ah. Keun we anu duaan mah sina anteng ngalaan belut jarami.”
Tapi basa Pa Kamsi jeung Jang Ramdan naék mah ti sawah, kuring jeung Wa Ridwan ogé nuturkeun. Jang Ramdan ngagandong rangsel bebekelan.
“Sakalian ka lembur Bibi téa waé atuh, Jang,” cekeng téh bari ningali hp. “Tuh, tos ampir jam lima geuning ieu téh.”
“Muhun da balong mah caket lembur, Pa,” témbal Jang Ramdan. Rencana téh apan rék ngéndong di bibi Jang Ramdan. Tah, isuk rencana ngaprak saenyana mah.
Enya wé balong téh lega jeung sigana geus aya umuran. Lain balong meunang ngali sabulan dua bulan kamari. Pa Kamsi mah terus sisingkab jukut sisi balong. Kuring jeung Wa Ridwan mah nyelang heula mesék jeruk. Ari Jang Ramdan, kalah nyerangkeun ti kajauhan bari melenyun udud.
“Tah, ieu kakara disanggut belut…!” Pa Kamsi ngagorowok. Dirérét téh enya wé kenurna mani manteng. Kuring jeung Wa Ridwan nyampeurkeun. Kabita geus ningali pabetot-betot jeung belut gedé mah.
“Uwa mah wani nraktir da engké wengi, asal ngajaran ngabetot belut balong,” ceuk Wa Ridwan.
“Hiss… sok teu ramé nanaon téh,” témpas Pa Kamsi bari ngahéhé. “Sigana di balong ieu mah seueur, Wa, da teu aya tapak anu ngurek.”
Duka sabaraha menit Pa Kamsi narik-ulur urekna. Tungtungna mah belut téh leuseuh meureun, da terus méréan bari henteu metot sabedas tadi. Goréntél téh belut sagedé indung suku kolot. Pa Kamsi ka sisi bari ngahaha bakat ku bungah. Belut anu gogoréntelan téh diketig sababaraha kali ogé leuleus.
“Héy… teu meunang ngurek di balong déwék!” Aya anu ngagorowok di tungtung balong belah kulon. Tangtu waé reuwas. Tadina mah nyangka anu ngaheureuyan. Tapi barang karérét aya anu ngagedig enya ogé leumpangna siga anu ingked-ingkedan, kuring kerung ogé.
“Bangkawarah siah ngurek di balong déwék!” pokna deui sanggeus deukeut bari tutunjuk ka Pa Kamsi.
“Aduh, punten waé Bapa, ngiring ngurek teu wawartos.” Wa Ridwan anu némbalan téh.
“Dipelakan belut di balong déwék mah deuleu! Kadieukeun éta belut téh!”
Saréréa ngaharuleng. Puguh kakara ngalaman saumur-umur aya balong dipelakan belut, jeung anu ngurek dirampas belutna. Ari kuring, gancang ngadedetkeun topi da puguh kungsi wawuh ka si Bapa téh. Sirahna beuki botak, rambutna ngan di sisi, hideung ngan teu rata mulasna da huisna mah angger katémbong. Biwirna jabléh semu gararing. Pameunteu wé siga anu barareuh, siga anu gering.
“Kieu waé Bapa, kumaha upami ieu belut téh dipésér ku abdi lima rébu rupiah. Unggal belut anu kénging ti balong ieu abdi mayar lima rébu rupiah,” ceuk Wa Ridwan.
“Sapuluh rébu. Kadieukeun heula duitna!” témbal si Bapa.
“His… teu puguh atuh, Pa, apan teu acan puguh kénging sabaraha-sabarahana ogé hehe….” Wa Ridwan ngahéhé. Pasti ngarasa lucu ku pangalaman poé ieu.
Kuring ngilu seuri, seuri maur. Dasar jelema hawek, nyangkana téh ngan duit anu bisa nyugemakeun hirup. Belasan taun katukang kuring kungsi wawuh ka si Bapa éta. Sutardi ngaranna téh. Kungsi jadi pejabat di Disdik Kabupatén Bandung, jadi kabid Sejarah. Kungsi ménta tulung ka kuring, nginjeum bendéra perusahaan pikeun nganggeuskeun proyék manéhna anu magol. “Upami ieu proyék teu diréngsékeun énggal-énggal, Pa Kabid tiasa dipecat,” ceuk stafna. Da puguh waktu samporét, diuruskeun wé proyék téh maké bendéra perusahaan anu kuring. Naha ari geus réngsé, panggih geu jeung kuring embung. Ngan nitipkeun duit ka stafna dua ratus lima puluh rébu keur ngagantian ongkos. Sanggeus dipaksa daék ngagantian ongkos urut uras-urus susuratan. Ditanyakeun séwa bendéra mah ukur ngabalieur. “Da teu aya perjangjian ti tadina,” pokna téh. Tangtu waé kuring bingung. Kakara manggihan aya anu nginjeum bendéra perusahaan, lain nginjeum meureun istilahna da sagala diuruskeun ku kuring, tapi henteu mayar séwa-séwana acan. Teu apaleun kitu boga bendéra perusahaan téh kudu mayar pajak taunan.
Ayeuna kaalaman deui. Sapanjang ngurek téh pikiran mah hulang huleng. Sakapeung seuri sorangan. Aya geuning jelema siga kieu. Matak basa Pa Kamsi meunang deui, Wa Ridwan ogé meunang, kuring mah nyamos teu disanggut-sanggut acan.
“Meugeus ah geus sore. Bayar éta belut, meunang sabaraha hiji?” ceuk si Bapa téh. Katingali di belah kulon siga aya anu nyusulan.
Wa Ridwan jeung Pa Kamsi nyampeurkeun. Meunang lima belut téh. Teu loba omong Wa Ridwan ngaluarkeun duit lima puluh rébu rupiah.
“Bapa kamana waé, ku abdi dipilarian. Tong jalan-jalan ka tempat kieu,” ceuk anu nyusul sanggeus deukeut. Manéhna unggeuk ka Pa Kamsi jeung Wa Ridwan. “Kumaha upami Bapa kacugak. Saur dokter apan raheut sakedik ogé Bapa mah tiasa parna. Diabet Bapa apan teu acan saé. Hayu uih ayeuna.”
Tah pangalaman éta anu dianggap pangahéngna salila ngurek téh. Basa didongéngkeun ku Wa Ridwan ka grup ngurek, saréréa sung-song nyimpen duit lima puluh rébu rupiah.
“Angger wé anu ahéng mah kalakuan jelema nya,” ceuk Pa Yayat.
Saréréa seuri. Seuri maur. ***
Diposting oleh Mang Yus di 11.55
Label: CARPON
Langganan: Posting Komentar (Atom)


c: text/html

text:
Hasil Pencarian
Hasil pencarian untuk kata kunci kamanusaan (9)
- Kampung Kuta Pantrang Nanggap Wayang
25 Jul 2004 - 8:56 pm
Hasil Lokakarya Aksara Sunda yang dilaksanakan atas prakarsa Pemda TK I Prop. Jabar dan Fakultas Sastra Universitas Padjadjaran, tanggal 21 Oktober 1997, adalah peristiwa budaya yang sangat besar dan mendasar "bagi" peradaban Sunda. Bangsa yang mempunyai sistem ortografis sendiri, berkemungkinan untuk menjadi bangsa yang "besar".
- RAWAYAN JATI SARENG SAD KAMANUSAAN, SUMBER AJEN INAJEN AKHLAK KASUNDAANKonsep Akhlak Sunda anu Islami pikeun Atikan di Institusi Formal, in-Formal, non-Formal
30 Mar 2004 - 2:10 pm
Luyu sareng udagan nu bade dihontal ku ieu "diskusi" nu diayakeun ku Balai Kajian Sejarah dan Nilai Tradisional Bandung, nyaeta "Sebuah Upaya Pewarisan Budi Pekerti kepada Siswa Sekolah" nu diluuhan ku para pangatik widang studi agama, hususna Agama Islam.
- BASA INDUNG PITUDUH PIKEUN HIRUP APANJANG-APUNJUNGKu: Drs. R.H. Hidayat Suryalaga
13 Jun 2002 - 7:00 am
Upami urang nengetan sareng ngalenyepan "hariring indung" dina rumpaka di luhur ku urang bakal karaos pisan, ayana rupi-rupi rasa: harepan, kanyaah, kaiklasan, cita-cita, du'a ti nu jadi indung ka putrana nu jadi jimat manah kembang soca pupunden ati ibu ramana. Ti nalika jabang bayi aya dina lebet kandungan keneh, nu jadi indung mah parantos galecok "sasauran" sareng putra nu dikandungna, basana teh: "Utun-Inji, jabang bayi, masing lulus-banglus, berkah salamet, jauh balai-parek rejeki, pait daging pahang tulang. Amit-amit jabang bayi, ulah rek saturut-turutna, ari lain turutaneun mah, ulah sadenge-dengena ari lain dengekeuneunana, ulah satenjo-tenjona ari lain tenjoeunana, ulah saomong-omongna ari lain omongkeuneunana.
- THE CELESTINE PROPHECY(Manuskrip Celestine anu medar Konsep Evolusi Manusa jeung Kamanusaanana)
25 Apr 2002 - 3:54 am
Buku The Celestine Prophecy, karangan James Redfield ditarjamahkeun ku Alfons Taryadi. diterbitkeun ku Gramedia Pustaka Utama, 1999, citakan ka-3 kaitung buku nu laris, malah loba panganutna, kaasup di Indonesia oge. Ceuk beja mah ieu buku teh gambaran tina pamadeganana kelompok Greenpeace, anu miharep kapiarana lingkungan alam di sakuliah bumi.
Pamadeganana miang tina alam transenden - spiritual - pangpangna kamekaran spiritual personal anu cenah boh ku elmu pangaweruh, ku filsafat malah ku agama oge hal nu transenden spiritual ieu teh can bisa katerangkeun kalawan eces. Aya udagan anu dasar pisan nu rek dihontal ku The Celestine Prophercy nyaeta perlu ayana definisi anyar, pangpangna nu ngeunaan HAKEKAT TUHAN jeung HUBUNGAN URANG JEUNG TUHAN (kaca:51)
- TATAKRAMA BASA SUNDAKu: Drs. H.R. Hidayat Suryalaga
11 Mar 2002 - 3:42 am
Undak-Usuk Basa Sunda anu dina Kongres Basa Sunda taun 1986 di Cipayung Bogor disebut TATAKRAMA BASA SUNDA teh upama dijumlahkeun mah aya dalapan tahapan (ragam). Sanajan Konferensi Kebudayaan Sunda I di Bandung jeung Kongres Basa Sunda VII di Garut ngusulkeun supaya Tatakrama Basa Sunda (UUBS) cukup dua tahap bae nyaeta RAGAM HORMAT jeung RAGAM LOMA, tapi dina hirup kumbuh sapopoe mah masih keneh digarunakeun TILU TAHAP/RAGAM.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Bibit Salak Pondoh, Bibit Salak Pondoh Madu, Bibit Salak Pondoh Madu Kualitas Super, Bibit Salak Pondoh Super, Bibit Salak Pondoh Jogja, Bibit Salak Pondoh Bogor, Bibit Salak Pondoh Madu Super, Bibit Salak Pondoh Bogor, Bibit Salak Pondoh Nglumut, Bibit Salak Pondoh Muntilan Magelang, Bibit Salak Pondoh Di Pekanbaru, Bibit Salak Pondoh Di Medan, Bibit Salak Pondoh Di Lampung, Bibit Salak Pondoh Manis, Bibit Salak Pondoh Unggul, Bibit Salak Pondoh Super Unggul, Bibit Salak Pondoh Madu Super Unggul, Bibit Salak Pondoh Madukara, Bibit Salak Pondoh Jantan, Bibit Salak Pondoh Jantan Yang Baik, Bibit Salak Pondoh Jantan Super, Bibit Salak Pondoh Jantan Unggul, Bibit Salak Pondoh Cangkok, Bibit Salak Pondoh Organik, Bibit Salak Pondoh Cangkok Unggul, Bibit Salak Pondoh Organik Super, Bibit Salak Pondoh Cangkok Super Unggul.
Twitter : Bibit Salak Pondoh


text:
Éléktroforésis
Éléktroforésis nyaéta gerak barang nu boga muatan listrik alatan pangaruh médan listrik. Sacara téoritis gerak ieu téh balukar ayana gaya Lorentz nu patali jeung paripatan listrik dasar nu dipimilik ku barang nu keur diulik jeung kaayaan listrik ambien nu luyu jeung rumus di handap.
- .
Di mana F = gaya Lorentz, q muatan nu dikandung ku barangna, jeung E médan listrik[1]:
Éléktroforésis gél agarosa mangrupa salah sahiji téhnik biologi molekular baku pikeun misahkeun asam nukléat jeung protéin dumasar ukuranana. Sampel DNA, RNA atawa protéin diasupkeun kana gél husus nu dikeueum dina médan listrik. Fragmén asam nukléat atawa protéin nu muatanana négatif kabetot ku éléktroda positif sedengkeun nu muatanana positif kabetot ku éléktroda négatif. Fragmén-fragmén molekul nu ukuranana paling leutik atawa muatanana paling "badag" pindah panggancangna/pangjauhna. Pita-pita (biasana diwarnaan ku étidium bromida atawa métilén bulao) nu marisah nunjukkeun ukuran fragmén nu béda ukuran/muatanana[2].
Dina widang élmu koloid, éléktroforésis téh dipaké pikeun ngukur muatan listrik partikel nu aya dina hiji cairan suspénsi. Ku ngasupkeun médan listrik nu tangtu, partikel bakal usik kalawan laju nu tangtu (), mobilitas éléktroforétikna bakal bisa diitung:
.
Mobilitas ieu gumantung kana pasipatan partikel (misalna dénsitas muatan permukaan jeung ukuran) katut leyuranana (misalna kakuatan ionik, permitivitas listrik, jeung pH). Pikeun nu kakuatan ionikna luhur, ékprésina bisa dideukeutan ku kasaruaan Smoluchowski,
,
di mana mangrupa konstanta diéléktrik cairanana, permitivitas ruang bébas, viskositas cairanana, jeung salaku tegangan zeta (tegangan permukaan) partikelna.
Rujukan[édit | édit sumber]
- John R. Taylor, Chris D. Zafiratos, and Michael A. Dubson, "Modern Physics for Scientists and Engineers," Prentice Hall, Upper Saddle River, 2004.
- http://gslc.genetics.utah.edu/units/activities/electrophoresis/
- W.B. Russel, D.A. Saville, and W.R. Schowalter, "Colloidal Dispersions," Cambridge University Press, Cambridge UK, 1989.


text:
Sakurangna 50 urang murid SMP, SMA jeung SMK Kota Bogor,
miluan Workshop ngeunaan kasurtian
satempat anu dilaksanakeun ku Dines Kabudayaan, Pariwisata jeung Ekonomi
Kreatif (Disbudaparekraf) Kota Bogor anu lumangsung salila dua poè di Warung
Kondang, Jalan Dr. Sumeru Kota Bogor. Hal ieu dijentrèkeun ku Kadisbudparekraf,
H. Shahlan Rasyidi mangsa rèngsè mere biantara dina kagiatan èta, Kemis (
26/3). Numutkeun Shahlan kagiatan èta
unggal taun dilaksanakeun ku dines anu dipingpinna.
“Samèmèhna ngeunaan basa jeung ka
aksara Sunda pikeun para guru, jeung organisasi kasundaan.
Tapi taun ayeuna mah ngahaja ka barudak sakola langsung, sabab nu bakal
neruskeun miara, ngarumat jeung mekarkeun budaya Sunda tèh pastina maranèhna,”sanggem
Shahlan. Pikeun panyaturna, aya tilu urang, nyaèta Dr. Alif Zaini anu bakal
medarkeun ngeunaan kaulinan urang lembur, basa
jeung unak-anikna ku Dr. Hawe
Setuawan, duanana ti Bandung, sedengkeun
ngeunaan adab-adaban urang Sunda bakal dijelaskeun ku Drs. Ujang Suherman,
budayawan ti Bogor. Salah sahiji alesan
ayana kagiatan ieu, numutekun Shahlan narèkahan sangkan barudak Sunda wanoheun
kana budayana. Sabab ku lobana bèja ti luar anu asup kacida deresna ngaliwatan
sababaaha panto informasi, nyababkeun budaya sorangan kacida kadèsèhna ku
budaya deungeun.
“Salah sahiji contona basa Sunda
geus arang digunakeun ku barudak sakola atawa rumaja, kitu ogè kaulian barudak
lembur anu tètèla kacida loba mangfaatna pikeun kamekaran jiwa barudak geus
mimiti kagantian ku kaulinan modern jaman ayeuna,”tegesna. Sawatara ngeunaan adab-adaban sunda,
sanggemna, kacida diperlukeun ku barudak ayeuna, enggoning ngambah kahirupan sapopoè sarta kahareupna.
Sabab anu diajarkeun ku karuhun urang Sunda, saèstuna salaras pisan jeung ajaran Islam. (Dadang HP)


text:
Maén bal
Maén bal, atanapi méngbal, sépak bal, nyaéta olah raga nu dimaénkeun antawis 2 di mana saban tim pamaénna 11 urang kalawan hiji bal, di mana bal bisa gerak ku cara ditajong maké suku atawa dipentalkeun kana unggal babagian awak salian ti leungeun.[1]. Dina abad ka-21, olah raga ieu dimaénkeun ku leuwih ti 250 juta pamaén di leuwih 200 nagara, nyieunanna olah raga nu pangsohorna sadunya.[2][3][4][5]
Olah raga ieu diaménkeun dina hiji lapangan pasagi panjang ti jukut atanapi jukut jieunan, kalawan hiji gawang di tengah-tengah ti saban sisi pondokna. Aya sawatara strategi anu nyerang jeung anu mertahankeun kalayan pola anu bisa dilarapkeun ka unggal kesebelasan dina pertandingan.[6] Dina méngbal aya sababaraha pola nyaéta pola nyerang jeung pola mertahankeun.[6] Dina pola nyerang miboga tujuan nyaéta ngasupkeun bola ka gawang lawan, ku sabab kitu diperlukeun strategi jeung téhnik dina nyerang.[6] Sedengkeun pola mertahankeun pikeun méré perlawanan ka lawan sangkan henteu gol.[6] Tujuan maén bal nyéta nyitak skor ku cara ngasupkeun balna ka gawang musuh. Tim nu boga skor nu panglobana nalika wayahna séép nyaéta nu meunang. Upami skorna sarua, biasana dinyatakeun seri atawa lanjut ka babak tambihan jeung/atawa hiji adu pénalti.
Laws of the Game (aturan kaulinan) aslina disusun di Inggris ku Football Association dina 1863 sarta geus robah-robah saprak éta. Maén bal internasionalna diatur ku FIFA, nu ngurus Piala Dunya FIFA nu dilaksanakeun saban 4 taun.[7]
Eusi
- 1 Étimologi jeung ngaran
- 2 Cara maén
- 3 Sajarah
- 4 Aturan
- 5 Babon organisasi
- 6 Pasanggiri internasional
- 7 Pasanggiri lokal
- 8 Maén bal putri
- 9 Tingali ogé
- 10 Rujukan
- 11 Tumbu kaluar
Étimologi jeung ngaran[édit | édit sumber]
Aturan maén bal disusun di Inggris ku the Football Association dina 1863 sarta ngaran basa Inggris association football dijeung pikeun ngabédakeunana jeung wangun football nu lian keur éta, utamina rugbi football. Sesebutan soccer asalna ti Inggris, kahiji muncul dina 1880-an salaku hiji singketan Oxford "-er" pikeun kecap "association".[8]
Di Dunya pamaké basa Inggris, olah raga ieu bisana disebut football (atawa footy) di Britania Raya, sarta soccer di Australia, Kanada, Selandia Anyar, jeung Amérika Sarikat. Di Indonésia, umumna kawanoh salaku sepak bola atanapi bola hungkul.
Cara maén[édit | édit sumber]
Olah raga ieu dimaénkeun dumasar kana sababaraha aturan nu disebut Laws of the Game. Kaulinan ieu dimaénkeun maké bal nu bundeur (kira-kira 71 cm (28 in) kurilingna dina standar FIFA). 2 tim (11 urang saban tim) parebut bal pikeun ngasupkeunnana ka gawang musuh. Tim nu miboga skor nu panglobana basa wayahna béak nyaéta nu meunang; lamun dua tim éta skorna sarua, patandingan éta disebut seri. Saban tim dipingpin ku hiji kaptén nu ngan miboga 1 tanggung jawab sakumaha disebutkeun ku Laws of the Game: dimilukeun dina undian koin saméméh kick-off atawa adu pénalti.[9]
Aturan utamina nyaéta pamaén iwal kiper teu kénging ngeunaan balna maké panangan/leungeunna, kajaba basa pikeun alungan ka jero (throw-in). Sanajan umuna ngagunakeun suku, pamaén kénging ngagunakeun sadaya bagian awakna pikeun maénkeun balna, ("nyundul" lamun maké mastaka)[10] salian ti panangan jeung leungeunna.[11] Sadaya pamaén bébas maénkeun bal ka mana waé di jero lapangan, iwal dina posisi offside[12], nu ngahasilkeun tajongan bébas pikeun tim lawanna.
Dina kaulinan nu umum, pamaén ngusahakeun pikeun nyitak gol langkung nyieun kasempetan individual ku cara ngadalikeun balna, saperti kalawan dribbling, ngoper balna ka batur satim, sarta bari najong balna ka gawang musuh, nu dijagaan ku kiper musuh. Pamaén musuh bisa mibogaan kadali balna ku cara motong operan musuhna atanapi ku cara 'tackling musuh nu keur mibanda balna; tapi, kontak pisik biasana bahaya, jeung bisa ngahasilkeun tajongan bébas pikeun musuhna.
Dina tingkat profésional, kalobaannana patandingan ngan nyieun seutik gol. Contona, usum 2005–06 Liga Primér Inggris ngan nyieun rarata 2,48 gol per patandingan.[13] The Laws of the Game teu nyebutkeun posisi pamaén nanaon salian kiper,[14] tapi aya sababaraha posisi husus. Umumna, aya 3 kategori posisi nu utama: striker (atanapi 'pamaén payun'), nu pancén utamina pikeun nyitak gol; bék, nu tujuana nyegah musuhna nyitak gol; sarta pamaén tengah. Pamaén-pamaén dina posisi ieu biasana disebut pamaén outfield, pikeun ngabédakeunnana jeung kiper. Posisi-posisi ieu teras dibagi dumasar wewengkon lapangan di mana pamaén éta. Contona, aya bék tengah, pamaén tengah kénca, jeung pamaén tengah katuhu. 10 pamaén outfield bisa disusun dina rupa-rupa kombinasi susunan. Jumlah pamaén di unggal posisi nangtukeun pola maén tim; upami nu narajang jumlahna leuwih ti jumlah békna nyieun pola maén nu agrésif jeung ofénsif, samentara nu sabalikna nyieun pola maén nu leuwih defénsif. Ngan aya saeutik larangan dina pagerakan pamaén jadina pamaén bisa gentos posisi iraha waé.[15] Susunan pamaén-pamaén kawanoh salaku formasi. Nangtoskeun formasi biasana hak prérogatif manager tim.[16]
Sajarah[édit | édit sumber]
Aya sababaraha bukti yén maén bal datangna ti perang-perang jaman baheula. Baheulana méngbal téh olahraga anu ahéng tur pikasieuneun ku sabab encan ayana peraturan FIFA.[17] Para pamaéna osok silih serang anu teu kabendung anu balukarna anarkis.[17] Kaulinan nu aya najong balna geus dimaénkeun di raloba nagara di rupa-rupa jaman. Dumasar FIFA, "wangun pangawalna kaulinan nu mana aya bukti ilmiahna nyaéta hiji latihan ti hiji manual militér ti abad ka-2 jeung ka-3 SM di Cina", nu mana kawanoh salaku cuju.[18] Lain di Cina wungkul tapi di Jepang ogé tapi béda ngarana méngbal di Jepang disebut Kemari. Jadi dina hakékatna mah olahraga méngbal téh mimitina di daérah Asia namung kamekarana jeung sumebarna méngbal Éropa anu ngamimitian ngamodifikasi méngbal jadi olahraga modéren anu dieuyeuban ku ayana peraturan dina maénna.[17]
Aturan maén bal modérn dumasar kana usaha patengahan abad ka-19 pikeun ngastandarisasi rupa-rupa wangun maén bal nu dimaénkeun di sakola-sakola di Inggris. Sajarah maén bal di Inggris bisa ditéangan balik ka saheunteuna abad ka-8.[19]
Aturan Cambridge—kahiji dirancang di Universitas Cambridge dina 1848—miboga pangaruh husus kana pamekaran aturan-aturan nu salajengna, kaasup maén bal. Aturan Cambridge ditulis di Kampus Trinity, Cambridge, dina hiji panglawungan pawakilan sakola saperti Eton, Harrow, Rugby, Winchester, jeung Shrewsbury. Aturan éta teu diadopsi sadunya. Dina 1850-an, raloba klub nu teu kahubung jeung sakola atanapi universitas dibentuk di sapanjuru dunya panyatur basa Inggris, pikeun maénkeun rupa-rupa wangun maén bal. Sababaraha di antawisna ahirna miboga aturanna sorangan nu béda, cotona Sheffield F.C., nu dibentuk ku urut murid sakola dina 1857,[20] nu mana nuju ka dibentukna Sheffield FA dina 1867. Dina 1862, John Charles Thring ti Sakola Uppingham ogé manggihan sababaraha sét aturan nu boga pangaruh.[21]
Usaha-usaha ieu mangaruhan dibentukna The Football Association (Asosiasi Maén Bal, The FA) dina 1863, nu mana kahiji patepung dina 26 Oktober 1863 di Freemasons' Tavern (Warung [miras] Freemason) di Jalan Great Queen, London.[22] Sahiji-hijina sakola nu diwakilkeun di panglawungan ieu nyaéta Charterhouse. Freemason's Tavern jadi patempatan pikeun 5 panglawungan salajengna antawis Oktober jeung Désémber, nu mana ngahasilkeun sét aturan komprehénsif kahiji. Di panglawungan ahir, panata harta kahiji FA, wakil ti Blackheath, kaluar jeung klubna ti FA ku lantaran dihupusna 2 konsép aturan ti panglawungan saméméhna: nu kahiji, ngijinkeun mawa bal jeung leungeun; nu kadua pikeun ngahalangan, lumpat misalna, ku cara najong sampéanna), néngklasanna, jeung nyekelannana. Klub rugbi football Inggris nu lian mimiliuan ieu jeung teu ngagabung ka FA, atawa ninggalkeun FA jeung teras dina 1871 ngawangun Union Rugbi Football. 11 klub sésana, dina kaluluguan Ebenezer Cobb Morley, ngesahkeun 13 aturan asli kauliinan.[22] Sheffield FA maén kalawan aturana sorangan nepi ka 1870-an bari FA nyerep sababaraha aturan éta nepi bédana ngan saeutik.[23]
Laws of the game ayeuna ditangtoskeun ku Badan Asosiasi Maén Bal Internasional (IFAB).[24] Badan éta ngadeg taun 1886[25] sanggeus hiji panglawungan di Manchester antawis The Football Association, Asosiasi Maén Bal Skotlandia, Asosiasi Maén Bal Wales, sarta Asosiasi Maén Bal Irlandia. Kompetisi maén bal nu pangkolotna sadunya nyaéta Piala FA, nu diwangun ku C. W. Alcock jeung geus dilombakeun antawis tim-tim Inggris saprak 1872. Patandingan maén bal internasional resmi nu kahiji lumangsung dina 1872 antawis Skotlandia jeung Inggris di Glasgow. Inggris minangka imah pikeun liga maén bal nu kahiji di dunya, nu diwangun di Birmingham dina 1888 ku diréktur Aston Villa, William McGregor.[26] Wangun aslina miboga 12 klub ti Midlands (Daratan Tengah) jeung Inggris Kalér. FIFA, badan maén bal internasional, diwangun di Paris dina 1904 jeung nyebutkeun bakal satia ka Laws of the Game-na Football Association.[27] Tumuwuhna popularitas patandingan internasional ngarah ka pangakuan pawakilan FIFA ka Badan Asosiasi Maén Bal Internasional dia 1913. Badan éta ayeuna miboga 4 wakil ti FIFA jeung 1 ti unggal opat asosiasi ti Britania.[28]
Kiwari, maén bal diulinkeun dina hiji tingkat profésional di sakuliah dunya. Jutaan jalmi biasa angkat ka stadion maén bal pikeun nongton tim dukunganna,[29] samentara milyaran lianna nongton patandingan di televisi atanapi di Internét.[30] Aya loba ogé nu maén bal dina tingkat amatir. Dumasar hiji survéy FIFA, dibéwarakeun dina 2001, leuwih ti 240 juta urang ti leuwih ti 200 nagara régulér maén bal.[31] Maén bal miboga panongton televisi sadunya nu panglobana dina olah raga.[32]
Tim nasional maén bal Basisir Gading ngabantos ngamankeun gencatan pakarang di Perang Sadulur Basisir Gading dina 2006[33] jeung leuwih tebih ngirangan tegangan antawis pamaréntah jeung nu berontak dina 2007 langkung tanding maén bal di ibu kota pamberontakan, Bouaké.[34] Bandinganna, maén bal kawanoh kalawan luas salaku pertimbangan sabab ayana Perang Maén Bal dina Juni 1969 antawis Él Salvador jeung Honduras.[35] Olah raga ieu ogé miburukan tegangan dina awal perang Yugoslav dina 1990-an, nalika patandingan antawis Dinamo Zagreb jeung Red Star Belgrade jadi karusuhan dina Maret 1990.[36]
Aturan[édit | édit sumber]
Aya 17 aturan di "Laws of the Game". Aturan nu sarua disusun pikeun dipaké dina sadaya tingkat, sanajan modifikasi katangtu pikeun kelompok saperti junior, sénior, putri, jeung jalmi kalawan kakirangan fisik, diijinkeun. "Laws of the Game" dimedalkeun ku FIFA, tapi diurus ku Badan Asosiasi Maén Bal Internasional (IFAB), sanésna FIFA.[37] Tambihannana kana 17 aturan, raloba kaputusan IFAB jeung instruksi lianna mangaruhan régulasi maén bal. Nu pangrumitna nyaéta offside.
Pamaén, kalengkepan, jeung ofisial[édit | édit sumber]
Unggal tim miboga maksimal 11 pamaén (teu kaasup cadangan), salah sahijina kedah janten kiper. Aturan kompetisi bisa nyebutkeun jumlah pamaén minimal dina hiji tim, biasana 7. Kiper mangrupa sahiji-hijina pamaén nu kaci maénkeun balna jeung panangan, tapi sabenerna pamaén nu lian ogé kaci ukur keurthrow-in (alungan ka jero) hungkul. Sanajan aya sababaraha rupa posisi di mana pamaén outfielder (non-kiper) ditempatkeun ku palatih, posisi-posisi ieu teu diterangkeun jeung diatur.[14]
Pakéan (seragam) nu dipibutuh nyaéta baju, calana, kaos suku, alas suku, jeung upami diperlukeun palindung suku. Palindung mastaka sanés kalengkepan dasar, tapi kiwari, pamaén tiasa makéna pikeun ngalindungan soranganna ti kacilakaan. Pamaén teu meunang maké nanaon nu bahaya pikeun manéhna atawa pamaén lian, kawas jewellery atanapi arloji. Kiper kedah maké pakéan anu gampang dibédakeung jeung nu dipaké ku pamaén lian jeung ofisial.[38]
Sababaraha pamaén bisa digentos ku cadangan. Jumlah maksimal panggantian nu diijinkeun dina raloba laga doméstik jeung internasional nyaéta 3, sanajan jumlah éta bisa robah di kompetisi lian atanapi patandingan sababaturan. Alesan digentosna pamaén contona ku lantaran cedera, capé, kirang éféktif, taktik, atanapi miceun waktos. Dina patandingan standar, pamaén nu geus digentos teu kaci maén deui dina patandingan éta.[39] IFAB nyarankeun yén "hiji patandingan kedahna teu dilanjutkeun upami dua tim éta pamaénna nu maénna kirang ti 7 urang." Kaputusan méré poin tina patandingan nu katinggal kitu dumasar kana asosiasi maén bal sosoranganna.[40]
Hiji patandingan diluluguan ku saurang wasit, nu mibanda "kakawassan pinuh ngalaksanakeun Laws of the Game dina patandingan di mana manéhna ditunjuk kanana" (Hukum 5), jeung kaputusanna final. Wasit dibantos ku 2 asistén wasit. Di loba patandingan tingkat luhur, aya ogé saurang ofisial kaopat nu ngabantoasn wasit jeung bisa ngagentos ofisial nu lian.[41]
Lapangan[édit | édit sumber]
Ku lantaran aturanna disusun di Inggris, jeung ngan diurus ku 4 asosiasi maén bal Britania dina IFAB, diménsi lapangan maén bal standar aslina ngagunakeun unit impérial. Aturan ayeuna ngagunakeun diménsi kalawan ajén pakiraan métrikna (dipiluan ku unit tradisional di jero kurung), sanajan pamakéan populér condongna tetep maké unit tradisional di nagara pamaké basa Inggris kalawan sajarah métrikasi nu rélatif anyar (atanapi métrikasi sabagian), saperti Britania.[42]
Panjang lapangan pikeun patandingan internasional déwan 100–110 m (110–120 yd) jeung lébarna 64–75 m (70–80 yd). Lapangan pikeun patandingan non-internasional bisa 90–120 m (100–130 yd) panjangna jeung 45–90 m (50–100 yd) lébarna. Sanajan kitu, dina 2008, IFAB ngasahkeun ukuran panjang standar 105 m (344 suku) jeung lébra 68 m (223 suku) salaku diménsi lapangan standar pikeun patandingan internasional.[43] Kaputusan ieu sabenerna teu pernah diréalisasikeun.[44]
Gurat wates nu panjang ngaranna touchlines, samentwis nu pondok nyaéta goal lines (gurat gawang). Hiji gawang pasagi panjang ditempatkeun di tengah unggal gurat gawang.[45] Jarak antawis 2 tihang gawang vértikal nyaéta 7,32 m (8 yd), jeung tihang horisontalna kedah 2,44 m (8 ft) luhureun taneuh. Jaring biasana dipasang di tukangeun gawang, tapi teu dipibutuh ku aturan.[46] Hareupeun gawang aya nu kawanoh salaku aréa pénalti.
Durasi jeung cara ngeureunkeun waktos[édit | édit sumber]
Patandingan standar miboga 2 babak. Unggal babak panjangna 45 menit. Biasana aya istirahat 15 menit antawis babak-babak. Wasit nyaéta panjaga waktu resmi. Wasit bisa nambihkeun waktosna dina ahir unggal babak ku lantaran misalna aya pamaén nu digentosan, cidera, atawa hal-hal lianna. Waktu tambihan ieu kawanoh ogé salaku stoppage time, injury time, atanapi loss time. Lilana waktu tambihan dumasar kana kaputusan wasit. Dina patandingan di mana aya ofisial kaopat, nuju ka réngséna hiji babak, wasit méré nyahoan baraha menit waktos anu rék ditambih. Ofisial kaopat teras nginformasikeun para pamaén jeung panongton kalawan nyandak papan nu némbongkeun menit tambihannana. Waktu tambihan bisa ditambih deui ku wasit.[47] Waktu tambihan dipikawanohkeun ku lantaran kacilakaan dina 1891 dina hiji patandingan antawis Stoke jeung Aston Villa. Kaaayaan 1–0 sarta waktosna ngan sésa 2 menit, Stoke dibéré pénalti. Kiper Aston Villa najong balna kaluar lapangan. Basa balna geus balik, waktu 90 menit geus béak jeung patandinganna réngsé.[48] Aturan nu sarua ogé mikawanohkeun yén upami waktosna geus béak tapi aya pénalti nu kedah dilakukeun, durasi babak éta dilamikeun deui nepi ka pénalti dilaksanakeun, ku kituna taya patandingan nu réngsé kalawan hiji pénalti pikeun dilakukeun.[49]
Dina kompetisi liga, patandingan bisa réngsé dina kadudukan seri, tapi dina sababaraha kompetisi sistim gugur, upami hiji patandingan réngséna seri, patandingan éta bisa lanjut ka babak tambihan, unggall babakna 15-menit. Upami skorna masih kénéh seri, sababaraha kompetisi ngijinkeun pamakéan adu pénalti (resmina dina Laws of the Game: "kicks from the penalty mark") pikeun nangtoskeun tim nu mana nu ngalanjutkeun ka puteran salajengna dina turnamén éta. Gol nu dicitak dina babak tambihan diétang kana skor ahir patandingan, tapi gol ti adu pénalti ukur dipaké pikeun nagroskeun tim mana nu meunangna (gol dina adu pénalti teu diétang kana skor ahir).[9]
Dina kompetisi nu ngagunakeun patandingan 2 laga, unggal tim tanding di stadion kandangna sakali. Skor agrégat ti 2 patandingan éta nangtukeun tim mana nu lanjut. Upami skor agrégatna sarua, aturan gol tandang bisa dipaké pikeun nangtoskeun nu meunangna, nu mana nu meunangna nyaéta tim nu nyitak gol panglobana basa maén di kandang musuhna. Upami hasilna masih kénéh sarua, adu pénalti.[9]
Dina ahir 1990-an jeung awal 2000-an, IFAB nyobian cara nangtoskeun nu meunang tanpa adu pénalti. Di antarana ngeureunkeun patandingan dina babak tambihan, boh basa gol kahiji dina babak tambihan dicitak (golden goal), boh hiji tim skorna mingpin dina ahir babak kahiji babak tambihan (silver goal). Golden goal dipaké dina Piala Dunya 1998 jeung 2002. Patandingan Piala Dunya nu kahiji ditangtukeun ku golden goal nyaéta meunangna Perancis ti Paraguay dina 1998. Jérman mangrupa nagara kahiji nu nyitak golden goal dina hiji kompetisi gedé, ngéléhkeun Céko di final Euro 1996. Silver goal' dipaké dina Euro 2004. Pacobaan ieu duanana teu dilanjutkeun ku IFAB.[50]
Bal asup jeung kaluar[édit | édit sumber]
Dina Laws of the Game, 2 dasar patandingan nyaéta bal di jeung di luar maén. Ti mimitina unggal babak kalawan kick-off nepi ka réngséna, bal salawasna aya di pamaénan, iwal nalika balna kaluar lapangan, atanapi patandingan distop heula ku wasit. Basa balna kaluar ti pamaénan, maénna di-"ulang" deui ku salah sahiji cara ti 8métodeunu aya dumasar sababna:
- Kick-off: sanggeus hiji gol ku tim lawan, atanapi mimitian unggal babak.[51]
- Alungan ka jero: basa balna kaluar ti gurat sisi (nu panjang, sanés nu aya gawangna); dibéré ka lawan ti tim nu pangahirna ngeunaan bal.[52]
- Tajongan gawang: basa balna kaluar liwat garis gawang tanpa hiji skor nu dicitak sarta pangahirna dikeunaan ku tim nu narajang; dibéré ka tim musuhna.[53]
- Tajongan juru: basa balna geus meuntasan gurat gawang tanpa aya gol nu kacitak tina sarta pangahirna dikeunaan ku tim nu ditarajangan; dibéré ka tim nu narajang.[54]
- Tajongan bébas teu langsung: dibéré ka lawanna tim nu ngalakukeun palanggaran "non-pidana", palanggaran téhnis katangtos, atanapi basa pamaénanna dieureunkeun saheulaan. Teu kaci nyitak gol langsung liwat tajongan ieu (tanpa ngeunaan paamén lian).[55]
- Tajongan bébasa langsung: dibéré ka lawanna tim nu ngalakukeun palanggaran "pidana".[55] Kénging nyitak gol langsung liwat tajongan ieu.
- Tajongan pénalti: dibéré ka lawanna tim nu ngalakukeun palanggaran di kotak pénalti soranganna.[56]
- Dropped-ball: basa wasitna ngeureunkeun patandingan saheulaan pikeun alesan-alesan lian, saperti aya pamaén nu cedera serius di lapangan. Kaputusan kieu carang aya dina patandingan normal.[51]
Palanggaran[édit | édit sumber]
Hiji palanggaran aya basa saurang pamaén ngalakukeun hiji kalakuan katangtos nu kaserat dina Laws of the Game nalika balna keur dimaénkeun. Lalaku anu nyababkeun palanggaran kaserat dina Law 12. Ku sangaja ngeunaan balna maké tangan, néngklasan musuh, atanapi ngadorong musuh, mangrupa conto "pidana", bisa dihukum ku tajongan bébas langsung atanapi tajongan pénalti dumasar di mana palanggaran éta aya. Palanggaran lian dihukum ku hiji tajongan bébas teu langsung.[11] Wasit bisa ngahukum saurang pamaén atanapi ku cara méré pangélingan (kartu konéng) atanapi ngaluarkeunna (kartu beureum). Kartu konéng kadua bisa nyababkeun pamaén narima kartu beureum. Saurang pamaén nu dibéré kartu kuning kawanoh salaku geus "booked", wasit nyerat nami si pamén dina buku resmina. Upami saurang pamaén geus dikaluarkeun, pamaén cadangan teu kénging ngeusian posisina. Non-pamaén saperti ménéjer jeung staf teu kénging dibéré kartu, tapi bisa diusir upami kalakuanna katempo teu sopaneun.[11]
Tinimbang ngeureunkeun patandingan, wasit bisa ngidinkeun patandingan lanjut. Upami kitu, nu kawas kitu bisa nguntungkeun tim lawanna nu ngalakukeun palanggaranna. Hal ieu kawanoh salaku "playing an advantage".[57] Wasit bisa "call back" patandingan jeung méré hukuman éta palanggaran upami teu jadi "advantage" dina "sababaraha detik". Upami hiji palanggaran teu dihukuman ku lantaran keur aya advantage, nu ngalakukeunnana masih bisa dihukum ku sabab palanggaran salajengna nu dilakukeunnana.[58]
Babon organisasi[édit | édit sumber]
Babon organisasi internasional maén bal (jeung varian-varianna, kawas futsal jeung maén bal basisir) nu diakuan nyaéta Fédération Internationale de Football Association (FIFA). Markas FIFA aya di Zurich. 6 konféderasi kawewengkonan kahubung jeung FIFA; nyaéta:[59]
- Asia: Asian Football Confederation (AFC)
- Afrika: Confederation of African Football (CAF)
- Éropa: Union of European Football Associations (UEFA)
- Amérika Kalér/Tengah & Karibia: Konféderasi Maén Bal Amérika Kalér, Tengah, jeung Karibia (CONCACAF)
- Oséania: Konféderasi Maén Bal Oséania (OFC)
- Amérika Kidul: Confederación Sudamericana de Fútbol/Confederação Sul-americana de Futebol (CONMEBOL)
Asosiasi nasional ngawasan maén bal dina nagara sosoranganna. Hali ieu umumna harina sarua jeung nagara daulat, (conto: Fédération Camerounaise de Football di Kamerun) tapi ngawengku ogé sababaraha asosiasi nu ngawasan éntitas sub-nasional (contona Scottish Football Association di Skotlandia). 208 asosiasi nasional kaafiliasi boh jeung FIFA atanapi konféderasi kabuanaanna.[59]
FIFA miboga tanggung jawab pikeun nyusun kompetisi jeung aturan-aturanna nu patali, tapi Laws of the Game sabenerna diatur ku Badan Asosiasi Maén Bal Internasional, di mana unggal asosiasi ti Britania Raya miboga hiji sora, samentara FIFA sacara koléktif miboga 4 sora.[28]
Pasanggiri internasional[édit | édit sumber]
Kompetisi maén bal internasional utami nyaéta Piala Dunya, diatur ku FIFA. Kompetisi ieu lumangsung dina jangka waktos 4 taun. Leuwih ti 190 tim nasional palomba-lomba dina turnamén. Puteran finalna, nu dilaksanakeun unggal 4 taun, mimilukeun 32 tim nasional dina jangka waktos 4 minggu.[60] Turnamén nu panganyarna, Piala Dunya FIFA 2010, dilaksanakeun di Afrika Kidul ti 11 Juni nepi ka 11 Juli.[61]
Aya pasanggiri maén bal dina unggal Olimpiade Usum Panas saprak 1900, iwal dina 1932 di Los Angeles.[62] Saméhémh mimitina Piala Dunya, maén bal nu dina Olimpiade (utamina dina 1920-an) miboga status nu sarua jeung Piala Dunya. Aslina, cabang ieu ngan pikeun amatir hungkul,[27] tapi, saprak Olimpiade 1984, pamaén profésional diidinkeun ngiring, sanajan kalawan larangan katangtos nu nyegahan nagara nurunkeun timna nu pangkiatna. Ayeuna, turnamén maén bal putra dina Olimpiade dimaénkeun ku pamaén U-23. Baheula, Olimpiade miboga larangan ngeunaan umur sababaraha pamaén;[63] tapi praktikna euweuh dina Olimpiade 2008. Turnamén putrina ditambihkeun dina 1996. Lain jeung nu putrana, euweuh larangan ngeunaan yuswa pamaén dina turnamén nu putrina.[64]
Sanggeus Piala Dunya, kompetisi internasional maén bal nu penting lianna nyaéta kajuaraan konféderasi, nu diatur ku asosiasi kabuanaan jeung dilombakeun antawis tim-tim nasional. Kajuaraanna nyaéta Kajuaraan Éropa (UEFA), Copa América (CONMEBOL), Piala Bangsa-Bangsa Afrika (CAF), Piala Asia (AFC), Piala Emas CONCACAF (CONCACAF), jeung Piala Bangsa-Bangsa OFC (OFC). Piala Konféderasi FIFA dilombakeun antawis 6 juara konféderasi, juara Piala Dunya FIFA keur éta, jeung nagara tuan rumah Piala Konféderasi éta sorangan. Kompetisi ieu umumna katémbong salaku pamanasan pikeun Piala Dunya FIFA. Aya ogé kompetisi konféderasi pikeun klub contona saperti UEFA Champions League jeung Copa Libertadores de América. Nu meunang kajuaraan konféderasi ngawakilkeun konféderasina dina Piala Dunya Klub FIFA.[65]
Pasanggiri lokal[édit | édit sumber]
Umumna, babon organisasi di unggal nagara nguruskeun sistim liga dina hiji usum doméstik, biasana miboga sababaraha divisi, di mana tim-tim mibandaan poin dina sausum dumasar hasil atandinganna. Tim-tim ditempatkeun kana klasemén, diurutkeun dumasar poin nu dipibanda. Dina ahir usum, tim nu panglobana mibanda poin nyaéta nu meunang. Umumna dina ahir usum, sababaraha tim nu pangluhurna promosi ka divisi nu leuwih luhur. Sabalikna, hiji atanapi sababaraha tim nu dina ahir usum jadi panghandapna dégradasi ka divisi nu leuwih handap.[66] Pangajabaan sistem ieu aya di sababaraha liga Amérika Latin, nu ngabagi kajuaraan kana 2 bagian, Apertura jeung Clausura (Basa Spanyol pikeun Pamuka jeung Panutup), ngahadiahan ka unggal juara bagian.[67]
Sababaraha liga top midangkeun pamaén-pamaén béntang; sabalikne di liga nu leuwih leutik, pamaén bisa jadi nu boga gawé lian atanapi amatiran. Lima liga Éropa top – Premier League (Inggris),[68] La Liga (Spanyol), Serie A (Italia), Bundesliga (Jérman), jeung Ligue 1 (Perancis) – mincut raloba pamahttp://tiatizzianni.com/wp-content/uploads/4307103713_0e18a0d57f.jpgn alus sadunya sarta unggal liga miboga total biaya bayaran leuwih ti £600 yuta/€763 yuta/$AS 1,185 milyar.[69]
Maén bal putri[édit | édit sumber]
Awéwé geus ngulinkeun maén bal saprak patandingan putri nu kahiji kacutat nyaéta dina 1895 di London Kalér. Maén bal pikeun awéwé sok dihubngkeun jeung patandingan amal sarta latihan fisik, utamina di Britania Raya.[70] Cara nempo kieu mimiti ngarobah dina 1970-an kalawan torobosan dina maén bal pikeun awéwé nu diorganisir.
Tumuwuhna maén bal pikeun awéwé, ngahasilkeun kompetisi tingkat boh nasional boh internasional. Maén bal putri pernah miboga "jaman kajayaan" di Britania Raya dina awal 1920-an basa panongtonna nepi ka 50.000 di sababaraha patandingan;[71] tapi dieureunkeun dina 5 Désémber 1921 nalika Asosiasi Maén Bal Inggris nyorakeun sangkan ngalaranganna ti lapangan nu dipaké ku anggotana. Larangan éta dibatalkeun dina Désémber 1969 kalawan pamilihan sora di UEFA pikeun ngakuan sacara resmi maén bal putri dina 1971.[70] Piala Dunya Putri FIFA mimiti dina 1991 jeung saprak éta geus dilaksanakeun unggal 4 taun.[72]
Tingali ogé[édit | édit sumber]
- Budaya maén bal
- Taktik jeung kaahlian maén bal
- Daptar klub maén bal
- Daptar klub maén bal putri
- Daptar tim nasional maén bal putra
- Daptar panyitak gol top maén bal
- Daptar panyitak gol top maén bal dumasar nagara
- Daptar pamaén bal
- Maén bal Paralimpiade
- Variasi maén bal
Rujukan[édit | édit sumber]
- ↑ (en)Soccer (diaksés ping 1 September 2015)
- ↑ "Overview of Soccer". Encyclopædia Britannica. Diakses tanggal 2008-06-04.
- ↑ Guttman, Allen (1993). "The Diffusion of Sports and the Problem of Cultural Imperialism". Di Eric Dunning, Joseph A. Maguire, Robert E. Pearton. The Sports Process: A Comparative and Developmental Approach. Champaign: Human Kinetics. p. 129. ISBN 0-88011-624-2. Diakses tanggal 2008-01-26.
the game is complex enough not to be invented independently by many preliterate cultures and yet simple enough to become the world's most popular team sport
- ↑ Dunning, Eric (1999). "The development of soccer as a world game". Sport Matters: Sociological Studies of Sport, Violence and Civilisation. London: Routledge. p. 103. ISBN 0-415-06413-9. Diakses tanggal 2008-01-26.
During the twentieth century, soccer emerged as the world's most popular team sport
- ↑ Mueller, Robert; Cantu; Van Camp, Steven (1996). "Team Sports". Catastrophic Injuries in High School and College Sports. Champaign: Human Kinetics. p. 57. ISBN 0-87322-674-7. Diakses tanggal 2008-01-26.
Soccer is the most popular sport in the world and is an industry worth over US$400 billion world wide. 80% of this is generated in Europe, though its popularity is growing in the United States. It has been estimated that there were 22 million soccer players in the world in the early 1980s, and that number is increasing. In the United States soccer is now a major sport at both the high school and college levelsMore than one of
|first1=dan
|first=specified (bantuan)
- ↑ a b c d Pengertian Permainan Sepak Bola Beserta Peraturannya (Dicutat tanggal 12 November 2011)
- ↑ "2002 FIFA World Cup TV Coverage". FIFA. 2006-12-05. Diarsipkan dari versi asli tanggal 2006-12-30. Diakses tanggal 2008-01-06.
- ↑ Mazumdar, Partha (2006-06-05). "The Yanks are Coming: A U.S. World Cup Preview". Embassy of the United States in London. Diakses tanggal 2009-06-06.
- ↑ a b c IFAB. "Procedures to determine the winner of a match or home-and-away". Laws of the Game 2010/2011 (PDF). FIFA. pp. 51–52. Diakses tanggal 2011-03-04.
- ↑ "How to head a football )". Diakses tanggal 2011-01-03.
- ↑ a b c "Laws of the game (Law 12)". FIFA. Diarsipkan dari versi asli tanggal 11 October 2007. Diakses tanggal 2007-09-24.
- ↑ IFAB. "Law 11 – Offside". Laws of the Game 2010/2011 (PDF). FIFA. p. 31. Diakses tanggal 2011-03-04.
- ↑ "England Premiership (2005/2006)". Sportpress.com. http://www.sportpress.com/stats/en/738_england_premiership_2005_2006/11_league_summary.html. Diakses pada 2007-06-05
- ↑ a b "Laws of the game (Law 3–Number of Players)". FIFA. Diarsipkan dari versi asli tanggal 2007-09-13. Diakses tanggal 2007-09-24.
- ↑ "Positions guide, Who is in a team?". BBC Sport (BBC). 2005-09-01. http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/rules_and_equipment/4196830.stm. Diakses pada 2007-09-24
- ↑ "Formations". BBC Sport (BBC). 2005-09-01. http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/rules_and_equipment/4197420.stm. Diakses pada 2007-09-24
- ↑ a b c Asal Mula dan Sejarah Sepakbola (Dicutat tanggal 4 Oktober 2011)
- ↑ "History of Football". FIFA. Diakses tanggal 2006-11-20.
- ↑ "History of Football – Britain, the home of Football". FIFA. Diakses tanggal 2006-11-20.
- ↑ Harvey, Adrian (2005). Football, the first hundred years. London: Routledge. p. 126. ISBN 0-415-35018-2.
- ↑ Winner, David (2005-03-28). "The hands-off approach to a man's game". The Times (London). http://www.timesonline.co.uk/article/0,,27-1544006,00.html. Diakses pada 2007-10-07
- ↑ a b "History of the FA". Football Association (FA). Diarsipkan dari versi asli tanggal 7 April 2005. Diakses tanggal 2007-10-09.
- ↑ Young, Percy M. (1964). Football in Sheffield. S. Paul. pp. 28–29.
- ↑ "IFAB". FIFA. Diakses tanggal 2011-12-10.
- ↑ "The International FA Board". FIFA. Diarsipkan dari versi asli tanggal 2007-04-22. Diakses tanggal 2007-09-02.
- ↑ "The History Of The Football League". Football League. 2010-09-22. Diakses tanggal 2011-03-04.
- ↑ a b "Where it all began". FIFA. Diarsipkan dari versi asli tanggal 2007-06-08. Diakses tanggal 2007-06-08.
- ↑ a b "The IFAB: How it works". FIFA. Diakses tanggal 2011-03-04.
- ↑ Ingle, Sean; Glendenning, Barry (2003-10-09). "Baseball or Football: which sport gets the higher attendance?". The Guardian (UK). http://football.guardian.co.uk/news/theknowledge/0,9204,1059366,00.html. Diakses pada 2006-06-05
- ↑ "TV Data". FIFA. Diarsipkan dari versi asli tanggal 22 September 2007. Diakses tanggal 2007-09-02.
- ↑ "FIFA Survey: approximately 250 million footballers worldwide" (PDF). FIFA. Diarsipkan dari versi asli (PDF) tanggal 2006-09-15. Diakses tanggal 2006-09-15.
- ↑ "2006 FIFA World Cup broadcast wider, longer and farther than ever before". FIFA. 6 February 2007. Diakses tanggal 2009-10-11.
- ↑ Stormer, Neil (2006-06-20). "More than a game". Common Ground News Service. Diakses tanggal 2010-03-02.
- ↑ Austin, Merrill (2007-07-10). "Best Feet Forward". Vanity Fair. Diakses tanggal 2010-03-02.
- ↑ Dart, James; Bandini, Paolo (2007-02-21). "Has football ever started a war?". The Guardian (London). http://football.guardian.co.uk/theknowledge/story/0,,2017161,00.html. Diakses pada 2007-09-24
- ↑ Drezner, Daniel (2006-06-04). "The Soccer Wars". The Washington Post: p. B01. http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/06/02/AR2006060201401.html. Diakses pada 2008-05-21
- ↑ "Laws Of The Game". FIFA. Diakses tanggal 2007-09-02.
- ↑ "Laws of the game (Law 4–Players' Equipment)". FIFA. Diarsipkan dari versi asli tanggal 2007-09-13. Diakses tanggal 2007-09-24.
- ↑ "Laws of the game (Law 3–Substitution procedure)". FIFA. Diarsipkan dari versi asli tanggal 11 October 2007. Diakses tanggal 2007-09-24.
- ↑ IFAB. "Law 3 – The Number of Players". Laws of the Game 2010/2011 (PDF). FIFA. p. 62. Diakses tanggal 2011-03-04.
- ↑ "Laws of the game (Law 5–The referee)". FIFA. Diarsipkan dari versi asli tanggal 2007-09-13. Diakses tanggal 2007-09-24.
- ↑ Summers, Chris (2004-09-02). "Will we ever go completely metric?". BBC news (BBC). http://news.bbc.co.uk/1/hi/magazine/3934353.stm. Diakses pada 2007-10-07
- ↑ "Goal-line technology put on ice". FIFA. 2008-03-08. Diakses tanggal 2010-06-19.
- ↑ "FIFA Amendments to the Laws of the Game, 2008" (PDF). FIFA. Diakses tanggal 2011-03-04.
- ↑ "Laws of the game (Law 1.1–The field of play)". FIFA. Diarsipkan dari versi asli tanggal 13 September 2007. Diakses tanggal 2007-09-24.
- ↑ "Laws of the game (Law 1.4–The Field of play)". FIFA. Diarsipkan dari versi asli tanggal 11 October 2007. Diakses tanggal 2007-09-24.
- ↑ "Laws of the game (Law 7.2–The duration of the match)". FIFA. Diarsipkan dari versi asli tanggal 2007-10-11. Diakses tanggal 2007-09-24.
- ↑ The Sunday Times Illustrated History Of Football Reed International Books Limited 1996. p.11 ISBN 1-85613-341-9
- ↑ "Laws of the game (Law 7.3–The duration of the match)". FIFA. Diarsipkan dari versi asli tanggal 3 June 2008. Diakses tanggal 2010-03-03.
- ↑ Collett, Mike (2004-07-02). "Time running out for silver goal". Reuters. Rediff.com. http://www.rediff.com/sports/2004/jul/02silver.htm. Diakses pada 2007-10-07
- ↑ a b "Laws of the game (Law 8)". FIFA. Diarsipkan dari versi asli tanggal 2007-09-13. Diakses tanggal 2007-09-24.
- ↑ "Laws of the game (Law 15–The Throw-in)". FIFA. Diarsipkan dari versi asli tanggal 2007-09-13. Diakses tanggal 2007-10-14.
- ↑ "Laws of the game (Law 16–The Goal Kick)". FIFA. Diarsipkan dari versi asli tanggal 2007-09-13. Diakses tanggal 2007-10-14.
- ↑ "Laws of the game (Law 17–The Corner Kick)". FIFA. Diarsipkan dari versi asli tanggal 2007-09-13. Diakses tanggal 2007-10-14.
- ↑ a b "Laws of the game (Law 13–Free Kicks)". FIFA. Diarsipkan dari versi asli tanggal 2007-09-13. Diakses tanggal 2007-10-14.
- ↑ "Laws of the game (Law 14–The Penalty Kick)". FIFA. Diarsipkan dari versi asli tanggal 2007-09-13. Diakses tanggal 2007-10-14.
- ↑ "Referee's signals: advantage". BBC Sport (BBC). Citakan:ISO date/en. http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/rules_and_equipment/4188646.stm. Diakses pada 2011-03-04
- ↑ IFAB. "Law 5: Referee: Advantage". Laws of the Game 2010/2011 (PDF). FIFA. p. 66. Diakses tanggal 2011-03-04.
- ↑ a b "Confederations". FIFA. Diakses tanggal 2011-03-04.
- ↑ Jumlah tim nu asup ka puteran final robah-robah saprak mimitina Piala Dunya. Nu panganyarna nyaéta 32 tim, saprak 1998.
- ↑ "The FIFA Calendar". FIFA. Diakses tanggal 2010-06-12.
- ↑ "Football Equipment and History". International Olympic Committee (IOC). Diakses tanggal 2011-03-04.
- ↑ "Football – An Olympic Sport since 1900". International Olympic Committee (IOC). Diarsipkan dari versi asli tanggal 2009-06-01. Diakses tanggal 2007-10-07.
- ↑ "Event Guide – Football". sportinglife. 365 media group. Diakses tanggal 2011-03-05.
- ↑ "Organising Committee strengthens FIFA Club World Cup format". FIFA. 2007-08-14. Diakses tanggal 2007-10-07.
- ↑ Fort, Rodney (September 2000). Scottish Journal of Political Economy. 47. pp. 431–455. doi:10.1111/1467-9485.00172.
- ↑ "Estudiantes win Argentina Apertura title". FoxSports. Associated Press. 2010-12-13. http://msn.foxsports.com/foxsoccer/latinamerica/story/Estudiantes-win-Argentina-Apertura-title. "Under the system used in Argentina and most of Latin America, two season titles are awarded each year – the Apertura and Clausura."
- ↑ Hughes, Ian (2008-03-31). "Premier League conquering Europe". BBC Sport (BBC). http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/7321408.stm. Diakses pada 2008-05-27
- ↑ Taylor, Louise (2008-05-29). "Leading clubs losing out as players and agents cash in". The Guardian (London). http://www.guardian.co.uk/football/2008/may/29/premierleague. Diakses pada 2008-11-28
- ↑ a b Gregory, Patricia (2005-06-03). "How women's football battled for survival". BBC sport (BBC). http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/women/4607171.stm. Diakses pada 2010-02-19
- ↑ Alexander, Shelley (2005-06-03). "Trail-blazers who pioneered women's football". BBC sport (BBC). http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/women/4603149.stm. Diakses pada 2010-02-19
- ↑ "Tournaments: Women's World Cup". FIFA. Diakses tanggal 2011-03-11.
Tumbu kaluar[édit | édit sumber]
- Federation Internationale de Football Association (FIFA)
- Laws of the Game (LOTG)
- The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation (RSSSF)
Citakan:Association football laws Citakan:Association football terminology Citakan:Association football chronology Citakan:Team Sport Citakan:Olympic sports


text:
Prasasti Batutulis
Prasasti Batutulis nyaéta hiji prasasti nu perenahna di jalan Batutulis, Kalurahan Batutulis, Kacamatan Bogor Selatan, Kota Bogor. Komplek Prasasti Batutulis legana 17 x 15 méter. Batu prasasti jeung barang-barang lianna paninggalan karajaan Sunda aya di komplek ieu. Dina batu ieu diukir kalimah-kalimah dina basa jeung aksara Sunda kuna. Aksara anu dipaké sarupa jeung anu dina prasasti Huludayeuh.[1]
Alih aksara[édit | édit sumber]
Prasasti Batutulis geus dialihaksarakeun ku sababaraha urang ahli, di antarana Friederich (1853), Holle (1869), Pleyte (1911), Poerbatjaraka (1921), jeung Noorduyn (1957), Danasasmita, jeung Djafar (2009)[2]:
-
- θ θ wang na pun ini sakakala, prĕbu ratu purane pun, diwastu
- diya wingaran prĕbu guru déwata prana diwastu diya dingaran sri
- baduga maharaja ratu haji di pakwan pajajaran sri sang ratu de
- wata pun ya (siya) nu nyusukna pakwan diya anak rahiyang dewanis
- kala sang sida mokta di guna tiga i(ny)cu rahiyang niskala wastu
- ka(ny)cana sang sida mokta ka nusa larang, ya siya nu nyiyan sakaka
- la, gugunungan, ngabalay, nyiyan samida, nyiyan sang hiyang talaga
- (wa)rna mahawijaya, ya siya pun θ θ i saka, panyca panda
- wa ngĕ(m)ban bumi θ θ
Tarjamah[édit | édit sumber]
Tarjamahna kira-kira kieu:
-
- muga-muga salamet ieu tanda paringetan, Prabu Ratu almarhum, dinobatkeun
- anjeunna kalayan jeneng Prabu Guru Dewataprana, dinobatkeun (deui) anjeunna kalayan ngaran Sri
- Baduga Maharaja Ratu Haji di Pakuan Pajajaran Sri Sang Ratu De-
- wata anjeunna nu nyieun susukan di Pakuan anjeunna anak Rahyang Nis-
- kala nu dikurebkeun di Gunatiga incu Rahyang Niskala Wastu
- Kancana, nu dikurebkeun di Nusalarang, anjeunna nu nyieun paringet-
- an gugunungan, ngabalay nyieun hambalan keur leuweung Samida, nyieun Sanghyang Talaga
- rena Mahawijaya, (dijieun) dina (taun) Saka, "Panca Panda-
- wa Ngemban Bumi" [3].
Baca ogé[édit | édit sumber]
Sumber rujukan[édit | édit sumber]
- Saléh Danasasmita. 2003. Nyukcruk sajarah Pakuan Pajajaran jeung Prabu Siliwangi. Bandung: Kiblat Buku Utama.
Catetan suku[édit | édit sumber]
- ↑ Nastiti & Djafar. 2016. Prasasti-prasaasti dari Masa Hindu Buddha Abad ke-12–16 Masehi) di Kabupaten Ciamis, Jawa Barat. Purbawidya 5(2):101–16.[1]
- ↑ Djafar, H. 2011. Prasasti Batutulis Bogor. Amerta 29(1) kac. 1-13.[2]
- ↑ Ieu mangrupakeun sangkala nu hartina 5 5 4 1 atawa lamun dibalik 1455 Saka


text:
Contoh Undangan Pernikahan dalam Bahasa Sunda
Assalamu’alaikum Warahmatullahi Wabarakatuh
Tatandang nu bakal midang, balebat mangsana miang, cunduk waktu nu rahayu nitih wanci mustari ninggang mangsana waluya malati ligarna ati, kembang tanjung nu gumulung pameungkeut cangreud kadeudeuh, pakait patali asih pasini rintih ngahiji subaya nyata geugeut layeut laki rabi sareng pamugi dianti-anti nyakseni Walimatul Nikah pun anak anu Insya Allah bade dilaksanakan dina :
Dinten : Minggu
Ping : 7 Desember 2011
Waktos : Tabuh 09.00 WIB dugi ka rengse
Tempat : Rorompok, Desa Jatimulya, Tambun Selatan
Mugia dina waktosna Bapa/Ibu/Saderek ngersakeun rurumpaheun sumping ka rorompok riung mungpulung ngedalkeun katresna manah sasarengan jajap du’a pamugi ginanjar kawilujengan ginuluran rakhmat Allah kalayan aya dina karidoan manten-Na.
Wassalamu’alaikum Warahmatullahi Wabarakatuh
Posted on October 22, 2011, in Lain-lain. Bookmark the permalink. 10 Comments.
-
Nuhun juragan
-
upami “turut mengundang Keluarga besar kedua mempelai”
kmaha tah basa sunda nu mernah na…??
-
hatur nuhun dulur
-
sampurasun, hapuntn upami tiasa sim kuring bade nuhunkeun conto uleman mageleng. diantos pisan. htrnuhun
-
Pangajeng-ajeng, bukan pangajen.
-
sampurasun… manawi uninga, aya reka basa nu nganggo kalimah kieu…: “beber layar tarik jangkar, ngambah sagara kahirupan…” (terasna kumaha ? manawi uninga? hatur nuhuun>)
-
Bahasa sunda nya undangan apa?
-
saya minta doa bahasa sunda, ada? thx
-
doa pernikahan bahasa sunda, seperti apa ya?thx


text:
- Landong Baeud 3Ku : M. Nana Munajat Dahlan
3 Apr 2005 - 10:53 am
Pasen Dokter Gigi 1
Saperti biasa drg. Reza unggal pasosore praktek ngubaran waos di panganjrekanana. Harita teh wanci asar, kabeneran pasen keur suwung, sabatae jongjon kutrat-kotret nyieun naskah drama, dokter gigi nu ieu mah sapopoena nyeniman.
Keur jongjon ngimpleng, kuruduk aya pasen ibu-ibu tengah tuwuh ngarana Ibu Elis, can oge dimanggakeun, gorolang nyarita mani nyoroscos:
"Dok! Ibu keur rusuh, 30 menit deui kedah tos aya di Bandara Khusen, bisa teu nyabut waos dua sakaligus dina waktos 5 menit? Wios teu dibius oge da pasti kiat." Nyaritana tatag taya karingrang.
"Mangga, cobi waos nu mana nu karaos teh?" Dokter Reza mariksa.
"Ieu waos pun lanceuk." Ngomong kituna bari nunjuk ka carogena.
Pasen Dokter Gigi 2
"Dok, kunaon sabada nganggo gigi palsu sok kumetap upami mendak tulang, pon kitu oge kana barang nu aya dipacilingan?" Ceuk Neng Odah ka dokter Budi dokter langganana.
"Tangtos bakal kitu, da nu dianggo ku Ibu didamelna tina waos gogog." Ngadenge kitu Neng Odah kapiuhan.
Pasen Dokter Gigi 3
"Dok naha anu nyeri waosna gugusi nu luhur,nu dicabutna bet jeung nu handap?" Gan Beny protes ka dokter gigi Reza.
"Punten..! Nu nyabut waos Bapa murangkalih sakola perawat nunuju praktek." Ngomongna kalem.
Pasen Dokter Gigi 4
"Dok, tiwas obat perangsang tumbuh gigi dianggo ngisang atanapi cecebok ku pun bojo, katohyan ku abdi sabada ngawajiban, wengi tadi, ayeuna gagaduhan abdi barocok sapertos tapak digegel ku waos." Jang Hadi nepikeun bangbaluhna ka dokter gigi Reza.


text:
LG G4
LG G4 nyaéta telepon cerdas Android nu dikembangkeun ku LG Electronics. Diwanohkeun tanggal 28 April 2015 tur kaluar munggaran di Koréa Kidul tanggal 29 April 2015, ieu telepon mangrupa gagantina G3 taun 2014. G4 mangrupa update ti G3, nu direvisi rarancang, display, katut kamerana.
G4 meunang tinjauan positif; lamun G4 dipuji alatan kualitas tampilan, kaméra, katut performa keseluruhanana, kritik mah ngagolongkeun G4 minangka parabot handal nu henteu ngandung parobahan atawa inovasi substansial nu cukup dibandingkeun jeung pendahuluna nu ngajadikeun ieu parabot ngungkulan jauh ti batan sainganana, tapi bisa narik pamaké nu merlukeun telepon calakan kalayan panyimpenan tambahan katut batré nu bisa diganti.[1][2]
Spésifikasi[édit | édit sumber]
Rarancang G4 mangrupa update tina G3, nu miara unsur saperti volume di tukang jeung tombol kaméra. Sababaraha panutup tukang kasadia, kaasup panutup palastik standar kalayan pola inten jeung panutup nu dilapisan kulit, dikaput tengahna. Genep pilihan kelir kulit kasadia. G4 boga fitur 5.5 in (140 mm), display "Quantum IPS" 1440p, nu ceuk LG mah baris ngahasilkeun kontras nu leuwih hadé, akurasi kelir katut éfisiénsi énérgi dibandingkeun jeung display liana nu henteu disebutkeun sacara éksplisit. G4 maké Snapdragon 808 hexa-core kalayan RAM 3 GB, nu ngandung opat core Cortex-A53 nu boga daya leutik katut dua core Cortex-A57.[3][4] G4 maké batré 3000 mAH nu bisa dicopot jeung dipasang jeung ngarojong téhnologi Qualcomm Quick Charge 2.0 kalayan adaptor AC nu kompatibel, nu henteu dibarengkeun.[5]
Kaméra tukangna boga sénsor 16-mégapiksel kalayan liang lénsa f/1.8, autofokus aktif infra beureum, stabilisasi gambar optik tilu sumbu, katut torélap cahaya nada ganda. "Sénsor spéktrum kelir RGB" anyar perenahna di handapeun flash, nu nganalisis cahaya rohangan pikeun ngoptimalkeun kasaimbangan bodas katut kelir flash pikeun ngabangkitkeun gambar nu katingali alami.[6] Kaméra "narsis" hareupna 8-mégapiksel.[4]
G4 dikirimkeun bareng jeung Android 5.1 "Lollipop", sanajan pangalaman pamaké sacara keseluruhan ampir sarua jeung G2 ogé.[2] Software kaméra diupgrade kalayan rojongan gambar atah, bareng jeung mode manual anyar nu nawarkeun kamampuh pikeun ngatur fokus, gancangna shutter, ISO katut kasaimbangan bodas. Pilihanana, poto bisa dicokot sacara otomatis ku cara dua kali ngeklik salah sahiji tombol volume sok sanajan layar keur paéh ogé.[2]
Panarimaan[édit | édit sumber]
Rupa-rupa opini ngeunaan G4 ditarima ti masarakat, sok sanajan lolobanaana mangrupa kritik positif ogé. The Verge ngarasa yén G4 bisa leuwih ngirut nu maké lamun miceun panyimpen tambahan katut batré nu bisa dicopotna kawas Samsung Galaxy S6. Layarna dipuji ku akurasi kelir katut pamakéan dayana dibandingkeun jeung G3, nu kacatet "sahadé, lamun teu leuwh hadé", tinimbang S6. Kaméra tukang G4 dipuji ku alatan kualitas katut réproduksi kelirna, babarengan jeung modu manual nu "kompréhénsif" katut kamampuh "henteu ilaharna" pikeun nyimpen Raw image, tapi perlu dicatet yén fokus otomatisna kadang-kadang salah fokus atawa lila teuing pikeun meunangkeun fokus, tur yén modu manualna henteu bisa ngadalikeun saturasi katut kaseukeutna. Software LG dikritik alatan teu pati robah ti batan G3, sarta kurang boga feature creep katut éstétika nu "édun". G4 meunang peunteun 7.9 ti 10, nu nyimpulkeun yén "Lain telepon cerdas nu goréng — fungsina hadé — tapi anjeun moal nempo ieu HP bisa kacekel ku unggal jalma dina paméran nagara usum panas ieu."[1]
Kinerja LG G4 henteu kawas parabot nu maké Qualcomm's Snapdragon 810 SoC (kawas LG G Flex 2), nu panas teuing antukna Ars Technica ngarasa perlu ngurangan tugas nu loba maké CPU pikeun ngurangan kaleuwihan panas nu ngaganggu kinerjana. Sanggeus ngabandingkeun sarta nguji hal-hal séjéna, kacatet yén sistim dina képéng Snapdragon 808 G4 mah leuwih hadé ti batan 810 (uji babandingan maké HTC One M9), nu ahirna méré catetan yén "sacara subjéktif, [G4] karasa gancang, tur kami leuwih resep kaluaran panasna 808. Lamun anjeun boga perhatian kana skor babandingan, G4 kawas Samsung Exynos SoC dina Galaxy S6." Bari nganggap yén kamérana mangrupa bagéan panghadéna dina ieu parabot, Ars Technica nyimpulkeun yén G4 mangrupa "telepon cerdas kompetén nu sampurna, tapi teu pati luar biasa."[2]
Tempo ogé[édit | édit sumber]
Rujukan[édit | édit sumber]
- ↑ a b Seifert, Dan. "LG G4 review: One for the diehards". The Verge. Diakses tanggal 11 May 2015.
- ↑ a b c d "LG G4 Review: More than competent, but less than stunning [Update]". Ars Technica. Diakses tanggal 12 May 2015.
- ↑ "LG's new G4 is a powerhouse phone wrapped in leather". The Verge. Diakses tanggal 28 April 2015.
- ↑ a b Amadeo, Ron. "Hands-on with the leather-backed LG G4". Ars Technica. Diakses tanggal 28 April 2015.
- ↑ "LG G4 does have Quick Charge 2.0 capabilities". PhoneArena. Diakses tanggal 12 May 2015.
- ↑ "LG G4 color spectrum sensor explained: helps you nail perfect white balance for photos". PhoneArena. Diakses tanggal 28 April 2015.


text:
TUGAS BAHASA SUNDA UNTUK KELAS IX
Bagean A
1. Karangan bahasan nu eusina objektif dumasar fakta, bari katambahan
ku pamanggih anu nulisna husus dimuat dina majalah atawa Koran disebut…..
a. Bahasan c. essay
b. Artikel d. biografi
2. Bedana antara artikel jeung bahasan nya eta, iwal….
a. artikel aya pamanggih nu nulis bahasan teu aya.
b. artikel dumasar fakta bahasan fiktif
c. artikel biasana haneut keneh bahasan mah relatif.
d. bahasan mah medar proses wungkul ari artikel mah ngajak mikir kanu maca
pikeun milu ngungkulan masalah nu dibahas.
3. Di handap bias dijadikeun judul artikel, iwal….
a. Saung angklung Mang Ujo ti Bihari Manjing Kiwari.
b. “Benjang Kolot” Nu lestari
c. Proses Nyieun Sapatu Kulit di Cibaduyut.
d. Ngungkulan Korupsi Lain Pagawean Enteng.
4. Tujuan nyieun artikel the nya eta pikeun….
a. mere informasi ka balarea jeung mikiran hiji pasualan.
b. mere informasi wungkul.
c. mere nyaho ngeunaan nyieun hiji proses.
d. maksa pikeun milu kana ideu nu nulis.
5. Taun 1966 Mang Udjo Ngalegena ngabaladah nyieun saung Angklung . Dibarung pangrojong bojona, Uum Sumiyati, Mang Udjo ngalegena mekarkeun rupa-rupa tarekah dina mekarkeun calung. Dirina ngadumaniskeun lingkungan , masarakat, jeung kasenian, jadi tempat pangjugjugan, jadi ‘dagangan’ dina paket wisata. Usaha samdel kitu teu burung nembongkeun hasil. Sataun ti harita, sohor ka mana-mana, kajojo ku turis luar negeri teu weleh loba.”
Cutatan paragraf di luhur kaasup kana conto….
a. Bahasan c. essay
b. Artikel d. biografi
6. Proses nyieun sapatu ku industri sapatu dimimitian ku motong kulit nu mangrupa bahan baku utamana dumasar kana pola pesanan tea, kulit pikeun bagean-bagean sapatu the dikaput dihijihijikeun ku bagean sewing tuluy ka bagean cecking di ieu line dicek sarah dipilih nu mulus jeung nu cacad. Nu dihijikeun jeung bagean lain saperti insole jeung outsole dielem tuluy dipres. Sanggeus sapatu jadi dicek ku bagean Quality Control (QC) sangkan ulah nguciwakeun konsumen, dipak nepika didusan. Sapatu siap diekspor.
Nilik eusina cutatan alinea di luhur kaasup kana conto….
c. Bahasan c. essay
d. Artikel d. biografi
7. Kalimah ngantet dina bahasa Indonesa mah sarua jeung….
a. Kapimat Pasif c. Kalimat Sederhana
b. Kalimat Majemuk d. Kalimat Aktif
8. Kalimah Ngantet satata sarua jeung….
a. Kalimat majemuk setara
b. Kalimat majemuk bertingkat
c. Kalimat intransitive
d. Kalimat Sederhana
9. Bagas gering. Kaasup kana kalimah….
a. Salancar b. ngantet c. pasif d. inversi
10. Kalimah ngantet nu salah sahiji klausana teu bisa mandiri disebut….
a. Kalimah ngantet satata lalawanan
b. Kalimah ngantet satata satujuan
c. Kalimah ngantet seler sumeler
d. Kalimah ngantet satata sabab musabab
Bagean B
Tangtukeun kaasup kana kalimah ngantet naon!
1. Bapa maca Koran, Ema masak (………………….)
2. Lanceukna bodas tapi adina mah hideung. (………………….)
3. Ega ditarima di SMA Taruna lantaran budakna pinter
jeung rajin. (…………………………….)
4. Basa indungna keur masak, Udin mah masih
keneh sare. (…………………….)
5. Kuring dahar aci nu digoreng baruleud
sarta dibumbuan. (……………………)
Bagean C
Tangtukeun JCOK-na/SPOK-na!
Conton : Waktu indungna ka pasar , semah datang.
J C J C
1. Kuring diuk handapan tangkal buah.
2. Siswa nu pinter nu sok rajin macana tea rengking kahiji di kelas 9-A
3. Ketua Osis SMP N 1 Sumber the keur mere pengumuman.
4. Fuad keur diajar bahasa Sunda.
5. Udin nulis surat, Mamat nulis carpon.
Tugas dikumpulkeun dina kertas salambar luyu jeung jadwal pelajaran bahasa Sunda!


text:
Ngaji Diri Neuleuman Kasajatian :
Nafsu,
nyaéta cahaya beureum tangtungan seuneu kasajatian juhud, nu hirup rumingkang di sakur alam nu jadi tangtungan jatidiri sareng wangunan kasajatian adam (akma–sukma). Jadi amparan lampah, ngupama nu ngabuahkeun tanaga ngalahirkeun kakuatan, numutkeun adab lampah kasajatian dina kajuhudan.
Akal,
nyaéta cahaya bodas tangtungan cai kasajatian tuhu, nu hirup rumingkang di sakur alam nu jadi tangtungan jatidiri sareng wangunan kasajatian adam (akma, sukma). Jadi amparan lampah, ngupama nu ngabuahkeun kabersihan, ngalahirkeun kasucian numutkeun adab lampah kasajatian dina katuhuan.
Waruga,
nyaéta cahaya hideung tangtungan bumi kasajatian rusiah. nu hirup rumingkang dina jatidiri sareng wangunan kasajatian adam (salaku manusa/jalma), jadi tutunggangan lampah, ngupama nu ngabuahkeun darma ibadah ngalahirkeun amalan lampah karusiahan.
Kinasihan,
nyaéta cahaya kalangkang hérang tangtungan wening kasajatian Alloh, nu hirup rumingkang dina jatidiri sareng wangunan kasajatian diri adam ( kalbu). Jadi amparan lampah, ngupama nu ngabuahkeun kadeuheusan ngalahirkeun kacintaan, num adab lampah nyawa dina kasanggupan élmu sajatina.
Karahayuan,
nyaéta cahaya ngeplak tangtungan bodas kasajatian Rosul, nu hirup rumingkang dina jatidiri sareng wangunan kasajatian diri adam ( kalbu). Jadi amparan lampah, ngupama nu ngabuahkeun darma agung ngalahirkeun asah, asih-asuh simbul wawangi sajati basta silihwangian, numutkeun adab lampah mimpin (ngakhalifah). dina kasanggupan élmu kasajatianana.
Khalifah,
nyaéta enggon gumilang, tangtungan nabi kasajatian mimpin, lampah tapané sajatining hurip, Jadi amparan lampah ngupama nu ngabuah lampah ngangon diri ngawuluku sakur kasajatian, Jadi amparan lampah ngangon diri nu ngabuah laku ngatik ngadidik, ngasuh ngabimbing, ngabina. Jadi amparan laku ngawuluku kasajatian diri, ngabuah lampah ngaji diri neuleuman kasajatian ngolah diri ngalampahkeun kasajatian.
Ibadah,
Nyaéta darma nu hirup rumingkang dina hirup sareng kahirupan adam (salaku manusa/jalma), jadi dandanan kasa-jati-an khalifah nu ngabuahkeun darma ngalahirkeun amalan, numutkeun adab lampah kasanggupan dina ngawurkeun wawangi sajatina.
Kautamaan adam salaku khalifah bumi :
Lain sawates kajuhudan kasajatian nafsu tangtungan iblis, lain saukur katuhuan kasajatian akal tangtungan malaikat, tapi aya dina kasanggupan mimpin, kasingeran ngangon sakur kasajatian nu aya dina diri (bumi) sareng kasurtian, katalitian sareng ngarti kana wawangi sajati dina wujud adab–adaban sareng panarat nu jadi tatali paranti kasajatian Gusti Mahasajati, para sajati, diri sajati jeung makhluk sajati.
Kautamaan manusa dina lampah ibadah ka Gusti :
Lain dina kajuhudan kasajatian nafsu tangtungan iblis, lain dina katuhuan kasajatian akal tangtungan malaikat, tapi aya dina kaweningan-kasajatian élmu sajati. Nu ngalahirkeun kadeuheusan ka Gustina (manunggal sajatining abdi kaula Gusti) sareng kacintaan ka makhluk-Na. (manunggal sa jati ning abdi kaula makhluk), Nu ngabuah laku lampah cageur, bageur, bener, pinter sareng singer. (jembar manah - asak hampura, handap haté/asor - syukur nikmat, pasrah sumerah - luhur tarékah).
Kasampurnaan darma adam salaku khalifah bumi sareng adam salaku manusa ibadah ka Gusti
Nyaéta :
- Di jero Mahasajatina (Alloh) , di tengah kasajatiana-Na (Muhammad), di luar makhluk.
- Di jero Kitab Suci Mahasajati, di tengah Kitab Diri Mahasajati, di luar Kitab diri sajati.
- Di jero nitis ngama’rifat, di tengah nyukma ngahakékat, di luar ngusumah nyaré’at.
- Di jero ruh/nyawa, di tengah akma sareng sukma, di luar jiwa sareng raraga.
- Di jero kalbu - akal - nafsu, di tengah hate-pikir, di luar indra - pangawakan.
- Di jero élmu sajati, di tengah élmu kasajatian, di luar pangarti sajati.
- Di tukang kalbu, di tengah akal, di hareup haté.
- Di tukang akal, di tengah pikir, di hareup dama.
- Di jero haté, di tengah pikir, di luar pangawakan - indra.
- Di jero ngaji diri, di tengah ngagali diri, di luar guyang diri.
- Di jero ngadorong, di tengah nyampur, di luar ngaluluguan.
- Di jero dzikir, di tengah mikir, di luar singkil.
- Di jero asah, di tengah asih, di luar asuh.
- Di jero kajuhudan, di tengah katuhuan, di luar kacintaan.
- Kajuhudan ka-sa-jati-NA, katu-HU-an kana ka-sa-jati-an-NA, kacintaan ka makhluk ciptaan-NA. Manunggal sajatining abdi kaula, sampurnaning adam numutkeun adab kasajatian salaku manusa


text:
Published on Oktober 31st, 2013 | by PPM Miftahul Khoir0
Mabadi Fan Tauhid
بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيْمِ
Keur sadaya jalmi anu bade neuleuman salah sahiji widang kaelmuan kalebet elmu Tauhid, kedah terang heula kana 10 rupi Mabadina nyaeta :
1. Ta’rif/Definisi
Definisi elmu Tauhid aya tilu rupi diantawisna:
a. Numutkeun Lugoh/Etimologi (asal kecap)
اَلْعِلْمُ بِاَنَّالشَيْئَ وَاحِدً
“Nganyahokeun yen sagala perkara eta ngan hiji.”
b. Numutkeun Syar’an/Terminologi Religion (istilah)
عِلْمٌ يَقْتدِرُ بِهِ عَلىَ إِثبْاَتِ العَقَائِدِ الدِّنِيَّةِ مُكْتَسِبٌ مِنْ أَدِلَّتِهَا اليَقِيْنِيَّةِ
“Elmu anu netepkeun aqidah Agama Islam kalayan dicandakna tina dalil-dalil anu yakin.”
c. Numutkeun Syar’i
إِفْرَادُ الْمَعْبُوْدِ بِالْعِبَادَةِ مَعَ اعْتِقَادِ وَحْدَتِهِ ذَاتًا وَصِفَاتٍ وَأَفْعَالاً
“Allah nu disembah sarta nga-i’tikadkeun tunggalna, dibarengan ku pangakuan jeung narima kana katunggalan dzat, sifat jeung af’alna.”
Tina tilu definisi nu kaunggel diluhur bisa disimpulkeun yen manusa dina pokona aya nu ngagaduhan tauhid sareng aya oge anu henteu.
A. Ari anu kalebet jalmi anu ngagaduhan tauhid atawa Mu’min nyaeta:
1. Jalma anu ngagaduhan elmu tauhid jeung nunggalkeun ibadahna ka Allah, sareng dina atina teu ngabenerkeun aya deui Pangeran kajaba Allah.
2. Jalma anu nunggalkeun ibadahna ka Allah ku cara kabeneran jeung dina atina teu ngabenerkeun aya deui Pangeran anging Allah, ngan dosa hukumna eta jalma lantaran teu neuleuman elmu Tauhid.
B. Sedengkeun jalma anu kaasup kana golongan anu teu ngabogaan tauhid atawa Kafir nyaeta diantarana:
1. Jalma anu ngabogaan elmu tauhid tapi teu nunggalkeun ibadahna ka Allah.
2. Jalma anu nunggalkeun ibadahna ka Allah sarta ngabogaan elmu tauhid, tapi dina hatena ngasahkeun ayana deui Pangeran lintang ti Allah.
3. Jalma anu ibadah ka Allah sarta ngabogaan elmu tauhid tapi teu ngaku yen Allah teh Pangerannana.
2. Maudlu/Sasaran
Anu jadi sasaran dina guaran elmu tauhid nyaeta Dzat Allah, Dzat Rosul, barang Mumkinul wujud sareng Aqidah Sam’iyyah.
3. Tsamroh/Hasil Tina Elmu Tauhid
Hasil anu tiasa dipuluk tina neuleuman elmu tauhid nyaeta urang bisa ma’rifat ka Allah sareng Rosulna nu dibarengan ku dalil-dalil anu yakin sarta tiasa nangtukeun kabagjaan hirup anu langgeng di Akherat lantaran geus kamafhum wirehna tempat pibalikeun sakabeh Mu’min teh nyaeta Sawarga sok sanajan saacanna aya nu ngalakonan heula hukuman, jeung saestuna tempat pibalikeun jalma-jalma kafir nyaeta Naraka sakumaha kaunggel dina Al-Qur’an,
وَالَّذِينَ آمَنُواْ وَعَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ سَنُدْخِلُهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا لَّهُمْ فِيهَا أَزْوَاجٌ مُّطَهَّرَةٌ وَنُدْخِلُهُمْ ظِـلاًّ ظَلِيلاً
Jeung jalma-jalma anu ariman sarta migawe amal soleh, bakal diasupkeun maranehannana ka Sawarga.
(An-Nisaa : 57)
وَالَّذِينَ كَفَرُوا وَكَذَّبُوا بِآَيَاتِنَا أُولَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ
Jeung jalma-jalma kafir sarta nu ngabarohongkeun ayat-ayata Kami, maranehana teh nu bakal nyicingan Naraka kalawan di jerona aya dina kalanggengan. (Al- Baqarah : 39)
Sareng Syekh Zaenuddin Al-Malebary dina kitab Syu’bul Iman nganadomkeun :
وَبِأَنَّ مَرْجِعَ مُسْلِمٍ لِجَنَانِهِ ~ وَبِأَنَّ مَرْجِعَ كَافِرٍلِجَهَنَّمُ
Jeung saestuna tempat pibalikeun Muslimin nyaeta Surga. Jeung saestuna tempat pibalikeun Kafirin nyaeta Naraka.
4. Fadlu/Kautamaan
Kumargi patula patalina sareng Dzat Allah kalawan Rosulna, darajat elmu Tauhid dibandingkeun jeung elmu-elmu anu lianna nempatan darajat nu pang mulyana sarta pang luhurna.
5. Nisbat/ Hubungan Sareng Elmu anu Lain
Elmu Tauhid mangrupakeun dasar jeung akar tina sababaraha elmu ajaran Islam, sedengkeun elmu anu lain mangrupakeun dahan atawa regangna tina elmu tauhid.
6. Wadli’/Anu Netepkeun/Naratas
Ngawitan ayana elmu tauhid nyaeta ti para Nabi sareng Rosul, dumasar kana wahyu ti Allah SWT, nu diajarkeun ku Kangjeng Nabi Muhammad SAW. Ngawitan disusun sareng dibukukeun ku Abu Hasan al-Asy’ary kalih rengrenganna, sareng ku Abu Manshur Al-Ma’turidy kalih rengrenganna anu kasebut golongan An-Najiyyah, golongan Ahlus-Sunnah atawa golongan Asy-Sya’irah.
7. Al-Ismu/Nami Elmu Tauhid
Elmu tauhid ngabogaan sababaraha ngaran diantarana:
1. Elmu Tauhid
2. Elmu Kalam
3. Elmu Haqiqoh
4. Elmu ‘Aqoid
5. Elmu Ushuluddin
6. Elmu ‘Aqoidul Iman
7. Elmu Uluhiyyah
8. Elmu Ma’rifat
8. Istimdad/Sumber Elmu Tauhid
Dasar-dasar anu dijadikeun sumber dina elmu tauhid nyaeta dalil’aqli, (pituduh akal gharizi) sarta dalil Naqli (pituduh Al-Qur’an sareng Al-Hadist).
9. Hukum Syar’i/Pamandang Hukum Syara kana Elmu Tauhid
Hukum Syara (hukum Islam) ngawajibkeun kalayan wajib ‘Aen (soranganeun) ka sakabeh Mukallaf (Manusa jeung Jin) supaya neuleuman elmu tauhid sarta supaya ngabogaan tauhid. Kumargi kitu sok sanajan kaum Kafirin (asal sehat akalna) baris dipenta tanggel walerna ku Allah ngeunaan kawajiban neuleuman elmu tauhid sarta katauhidannana, kalawan sewang-sewangan sakumaha kaunggel dina Al-Qur’an.
He sakabeh manusa, geura sembah Pangeran Aranjeun nu geus nyiptakeun aranjeun jeung jalma-jalma samemeh aranjeun supaya aranjeun jadi jalma anu taqwa. (Al-Baqarah : 21)
10. Masail/Masalah-masalah anu Aya Dina Elmu Tauhid
Masalah anu aya dina elmu tauhid nyaeta Qodliyyah, pamikiran sarta guaran ngeunaan perkara anu pasti aya (Wajibat), perkara nu mustahil aya (Mustahilat) sareng perkara anu mumkin aya sarta perkara anu mumkin teu aya (Jaizat).
Untuk penjelasan mabadi ilmu tauhid versi bahasa indonesia silahkan klik di sini.


text:
Géotérmal
Géotérmal atawa énérgi panas bumi nyaéta énérgi anu aya dina jero batuan di handapeun lapisan bumi jeung fluida anu aya di jerona[1]. Nurutkeun basa, géotérmal asalna tina basa Yunani "géo" jeung "therme" anu artina "panas bumi"[2]. Bagian jero bumi aya batuan cair jeung pamangpaatan énérgi panas bumi dilakukeun ku cara néwak panas di handapkeun kerak bumi pikeun ngajadikeunna sumber daya [2].
Ieu énérgi téh geus dimangpaatkeun pikeun pangbangkit listrik di Italia ti mimiti taun 1913 jeung di Selandia Baru ti mimiti taun 1985[1]. Pamangpaatan énérgi panas bumi pikeun séktor non-listrik (direct use) geus lumangsung di Islandia kira-kira salila 70 taun[1].
Sumber Rujukan[édit | édit sumber]
- ↑ a b c (id)Energi Panas Bumi (diakses 7 Juli 2015)
- ↑ a b (id) Kelebihan dan kekurangan energi (diakses 7 Juli 2015)


text:
Teh enong si pangusaha peuyeum
Neng sari : nu ngawawancara
Teh enong : nu di wawancara
neng sari : assalamualaikum !!
teh enong : waalaikumsalam !!
neng sari : punten teh, tiasa nyungkeun waktosna sakedap
teh enong : oh muhun , aya kaperyogian naon nya ?
neng sari : bade ngawawancara perkawis usaha nu di ulik ku teteh ?
teh enong : oh mangga .
neng sari : dupi wasta teteh teh saha ?
teh enong : wasta teteh Enong Ngatini .
neng sari : teteh linggih timana ?
teh enong : abdi linggih di jl.mudun , pengkolan
neng sari : tos sabaraha lami teteh ngulik usaha leueuteun tina peuyeum ?
teh enong : kirang langkung nembe 2 taun
neng sari : ari leueuteuna naon wae ?
teh enong : di antawisna , brownies peuyeum, bolu peuyeum , peuyeum bol, donat peuyeum, goreng
peuyeum jsb.
neng sari : oh, pami peuyeum na.. kenging ngadamel nyalira atau ngagaleuh ?
teh enong : upami abdi mah ngadamel nyalira
neng sari : ari ieu teh di pasarkeuna ka mana wae ?
teh enong : ka warung" , ka toko" kue , sareng di pasarkeun di toko nyalira.
neng sari : ari kekengingan sa sasihna sabaraha ?
teh enong : kirang langkung 3juta , kadang teu tangtos neng. pami nuju tiiseun mah sok kenging 2juta .
neng sari : muhun atuh, hatur nuhun kana waktosna tos kersa di wawancara ku simkuring.
teh enong : oh, sami-sami neng


text:
Baduy
Urang Baduy atawa anu sering disebut ogé masarakat kanékés mangrupa masarakat adat di désa Kanékés Kacamatan Leuwidamar Kabupatén Lebak nu nyicingan gunung Kendeng.[1] Masarakat Baduy nyicingan gunung anu jauh ti pilemburan, lega daérahna ngan 5000 Ha nu ku pamaréntah dijadikeun daééah wisata budaya.
Asal kecap[édit | édit sumber]
Sacara étimologis kecap baduy beunang nyutat tina kecap Badui ;badui;urang Sunda baheula di Pajajaran anu nyingkurkeun manéh [2] dina pareumnakeun abad ka-15 lantaran arembungeun asup Islam, tempat urang baduy ayana di Cibéo, kiduleun Pandéglang ;l mula-mula anu nyebut nyaéta balad Islam pédah arembung jadi Islam, di Cibéona ngajadikeun désa sorangan jeung aya pangurusna.[2] Aya ogé nu nyebutkeun yén masarakat baduy nyaéta sesebutan pikeun masarakat di daérah Kanékés anu dibéré ku urang Kanékés luar, sesebutan éta lantaran dua hal nyaéta :
- Dipatalikeun jeung ngaran gunung jeung walungan di daérah Kanékés nyaéta gunung baduy jeung walungan Cibaduy nu tempatna teu pati jauh antukna masarakat anu nyicingan gunung jeung walungan éta disebut masarakat baduy.[3]
- Nu pamungkas dipatalikeun jeung suku Baduwi di Arab nu dianggap golongan handap boh tingkat hirupna boh peradabanana tur sok pundah-pindah. Heug téh masarakat luar Kanekes ogé miboga sawangan nu sarua yén tingkat hirup jeung peradabanana handap jeung euweuh parobahan, éta sababna baduy asal kecapna Baduwi.[3]
Pasipatan urang Baduy[édit | édit sumber]
Urang baduy miboga paripolah anu jarang robah ti baheulana, ageman urang baduy nyaéta sunda wiwitan. Numutkeun ageman éta sagala paripolah manusa ulah silih nyilakakeun kudu silih asih.[1] Urang baduy dibagi jadi dua nyaéta baduy luar jeung baduy jero.[1] Baduy jero kabagi kana tilu kapuunan nyaéta Cibeo, Cikeusik jeung Cikertawana.[1] Éta kapuunan miboga pamingpin anu disebut puun.[1] Sedengken baduy luar ditandaan ku cara maké baju anu leuwih dominan hideung, kasebar di gigireun baduy jero. Baduy luar ogé disebut baduy panamping anu hartina jalma anu dipiceun, sabab urang baduy luar mangrupa urang baduy jero anu dihukum lantaran ngalanggar aturan anu aya di badu jero.[1]
Pakasaban masarakat Kanékés[édit | édit sumber]
Taneuh huma mangrupa paré atawa palawija.[1] Sanggeus panén, taneuh diingkeun atawa diantep heula, teu digagarap nepi ka taneuhna balik deui ka asal.[1] Ngahuma hartina melak paré, Ngagarap taneuh osok pundah-pindah ti hiji taneuh ka taneuh nu séjénna dipapay.[1] Muka lahan anyar di leuweung geledegan nepi ka béak panén, ngagarap deui ka huma nu geus euwueh caian deui.[1] Kagiatan ieu dilakukeun nalika usum pepelakan, nyawah atawa patani loba dilakukeun ku masarakat sunda.[1] Tapi pikeun masarakat kanékés, tatanén di sawah-sawah mangrupa kagiatan nu geus jadi kabiasaan.[1] Sumber kahirupan dina tradisi kanékés nyaéta melak paré di kebon, ngala laku jeung sasatoan nu aya di leuweung, melak bungbuahan, jeung nyadap cai kawung di leuweung. Patani huma mangrupa hiji-hijina pakasaban patani urang sunda Kanékés, maranéhna nganggap taneuh garapan mangrupa titipin ti Pangéran, maranéhna sakur dibéré kapercayaan pikeun ngurus sarta ngamangpaatkeun kalayan hadé jeung wijkasana.[1] Sacara hukum adat, status ni miboga taneuh huma ditujukeun pikeun jalma nu mimiti muka jeung ngagarap taneuh éta.[1] Lamun rék digunakeun ku jalma lian, kudu ménta idin heula kanu ngagarap mimiti.[1] Taneuh garapan huma nu ditinggalkeun saencan sataun pinuh, urang sunda nyebutna jami,ngagarapan taneuh jami disebut ngajami.[1] Taneuh huma nu geus ditinggalkeun leuwih ti sataun jeung loba dipelakan tatangkalan nu gedé, disebutna reuma kolot.[1]
Rujukan[édit | édit sumber]
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q (id)Rosyadi. Kebudayaan Masyarakat Sunda di Kabupaten Lebak. CV Manfada Utama. Bandung 2000.
- ↑ a b (id)K.A Darnadibrata, .Kamus Basa Sunda. Kiblat 2006. Bandung. Halaman
- ↑ a b (id)Hj.Patimah,spk. Ensiklopedi Sunda : Alam, Manusia dan Budaya termasuk Budaya Cirebonan dan Betawi. PT Dunia Pustaka Jaya. Jakarta 2000.


text:
LEUWI sora nu tinggerendeng teu weleh saheng di leuwi aing laut nu tan istirah teu weleh motah di leuwi
aing di leuwi aing sagala teu weleh betah sagala teu weleh motah (Abdullah Mustappa, Tina Mangle No.217)
LALAKON I Mangsa budak resep ulin ngarucu bulan mangsa rumaja resep wanoja ngumbar asmara nincak sawawa narik jangkar ngambah sagara geus kolot mah kari tapakur isuk sore ngitung umur! (Hadi AKS, Tina Galura No.39)
LAGU HIRUP Unggal poe unggal lengkah nataan tanggal dina kalender angger aya nu diarep-arep ari umur melesat henteu kajeueung Dina beja dina carita teu weleh aya nu miheulaan warna-warni kajadian. Teu kapireng da puguh katalimbeng rusiah Dina sakeclak cimata. Aya kasedih nu teu kedal. Dina kongkolak kahirupan. Aya nu miang teu mulang deui (Eddy D. Iskandar, 1992)
DEDEN ADITYA NUGRAHA XII IPA 1 SMAN 1 MARGAHAYU
SAJAK SUNDA
konéng ngagindingan kota. langgeng hirupna Ngan Bisa jadi urang teu sadar poho lantaran tambelar kana pahlawan nu ngancik `na sanubari nu meunang ganjaran tan wangenan ti Gusti Nu Maha Suci
DEDEN ADITYA NUGRAHA XII IPA 1 SMAN 1 MARGAHAYU
SAJAK SUNDA
. Ridwan Galura edisi Minggu ka I Agustus 2010)
PAHLAWAN
Rachmat M. sumarambah ngalimpudan jomantara. Sas Karana Prajurit nu teu mulang ti danalaga perang'na jalan nu dipirido Allah Ta'ala tong dianggap palastra lantaran maranehna. sawaréh lalumpatan di jalan-jalan patakonan. Langit beuki alum némbongkeun kaceuceub. bulan seuri basa kuring ngajak sasalaman. Kuring beuki anteng ngelun-ngelunkeun haseup filter. ngajak ulin lulumpatan dina kecap-kecap nu ngawangun puisi (IWAN M. geulis kabina-bina ditepungan unggal wayah: cek aing werejit bongan kitu pandena. nyerina raheut tatamba ka saban tabib: cek aing ngimpi bongan kitu digambarna. beda jeung nu lian diguliksek dina kamus: cek aing ibadah bongan kitu itunganana: Gusti (Juniarso Ridwan.BONGAN KITU Bongan kitu disebutna. Nyéh. puguh mega dipapay di awang-awang: cek aing angin bongan kitu karasana. Ting garerung bari ting sérépét meupeus lamunan. nyarita sorangan ditataan di rs jiwa: cek aing eling bongan kitu ayana. 1992)
Ukur jadi kalangkang
Bulan ukur jadi kalangkang dina peuting ngabangingik. jadi tumbal dina réwuan juta lampu nu moncorong. Beureum.
Rakaat demi rakaat nu diadegkeun to¶at dawuh Isro Miraj boa . dianggap olah raga ku Salira boa-boa boa-boa CIKARACAK Cikaracak ngarakacak leuweung dibukbak huluwotan ngoletrak caina teu ngeclak kampung burak rahayat ngoceak para kglomerat: curak-curak sila andekak Naha kudu nungguan rahayat barontak lamun cikaracak caina hayang ngeclak.Baetullah Kalimah takbir di ucap babacaan dilenyepan maca ayat ditarikkeun .Boa .Boa Kuhoyong sajadah janten ³alketip ngapung´ jajap waruga deuheus Salira ka Sidratul Muntaha Raga madep Kabah . atawa: kudu aya tangkurak dekok dibeletak batu cikaracak nu lawas teu manggih tiisna keclak cai : cikaracak Lamun rahayat ngoceak Cikaracak ngarakacak pamingpin milu andekak naha urang ge cukup calawak
DEDEN ADITYA NUGRAHA XII IPA 1 SMAN 1 MARGAHAYU
SAJAK SUNDA
. emutan angger ngalalana kamamana-kamamana Gusti.boa ngan saukur.ditutup ku aweh salam tapi.


text:
Aksara Sunda Baku mangrupakeun hasil ngamutahirkeun aksara Sunda Buhun (Kuna/Kuno) pikeun pamakéan kiwari. Kiwari, aksara Sunda Baku dipakéna dina:
• Pangajaran basa Sunda di sakola-sakola
• Baliho gedong-gedong pamaréntahan, paguron luhur jeung sakola.
• Plang ngaran-ngaran jalan di kotamadya jeung kabupatén di Jawa Kulon
Aksara Sunda Kuna atawa Buhun kawitna kapendak tina seratan-seratan dina lontar-lontar jeung batu-batu prasasti di wilayah karajaan Sunda Kuna, nu digarap munggaran ku K.F. Holle taun 1867, diteraskeun ku C.M. Pleyte (1911, 1914), R. Ng. Poerbatharaka (1919-1912), jeung sajabana, dugi ka ahirna ku Saleh Danasasmita, Ayatrohaédi, Edi S. EkadjatiUndang A.Darsa, “Aksara Sunda Kaganga”, kaca xvii, tur kiwari ku Undang. A. Darsa. Kiwari dipaké pikeun panalungtikan naskah kuna.
Dihandap ieu babandingan antawis aksara Sunda Baku sareng Sunda Kuna numutkeun makalah “Rancangan Pembakuan Aksara Sunda”A. Sobana Hardjasaputra, Tedi Permadi, Undang A. Darsa, Edi S. Ekadjati, “Rancangan Pembakuan Aksara Sunda”. Bandung, 1998. Aksara Sunda Baku di handap ieu ditémbongkeun tina hasil cetak nganggo aksara PakuanLatin-1.1.ttf sedengkeun aksara Sunda Kuna mangrupa hasil scan tina makalah kasebat.
Aksara Ngalagenadisebut ogé (1) konsonan, (2) wianjana, dina Aksara Bali.
Aya huruf anyar dina aksara Sunda Baku pikeun nuliskeun sababaraha sora anyar.
Aksara Swara (Vokal Mandiri)
Aksara Sunda Kuna henteu ngawengku huruf/sora ‘eu’.
Vokalisasi & Wirahma
Taya parobahan.
Angka
Aksara Sunda Kuna henteu ngawengku angka-angka. Kukituna angka-angka ngahaja dicipta dina aksara Sunda Baku.
Tanda Baca
Pikeun pamakéan kiwari, tanda baca anu dipaké dina aksara Sunda Baku nyaéta sarupi sareng anu aya dina aksara Latin (Eropa), saperti:
• . (titik)
• , (koma)
• ? (pananya)
• ! (panyeluk)
• ”
• ‘
jeung sajabana.