text:
Bacharuddin Jusuf Habibie
Bacharuddin Jusuf Habiebie, mantan Presiden Indonesia katilu sareng mantan Wakil Presiden Indonesia katujuh, mantan Mentri Riset Prof. DR (HC). Ing. Dr. Sc. Mult. Bacharuddin Jusuf Habibie atawa dipikawanoh minangka BJ Habibie lahir di Paré-paré Sulawesi Selatan tanggal 25 Juni 1936. Habibie jadi Présidén ka-3 Indonésia salila 1,4 taun jeung 2 bulan, jadi Wakil Présidén RI ka-7. Habibie mangrupa blaster antara urang Jawa (ibuna) jeung urang Makasar (bapana).
Ti leuleutik, Habibie geus mintokeun kapinteranana jeung sumanget anu gedé kana élmu pangaweruh jeung téknologi, hususna fisika. Salila genep bulan, anjeunna kuliah di Tehnik Mesin Institut Teknologi Bandung (ITB), jeung dituluykeun ka Rhenisch Wesfalische Tehnische Hochscule – Jerman dina taun 1955. Kalawan dibiayaan ku indungna, R.A. Tuti Marini Puspowardoyo, habibieu ngora méakkeun 10 taun pikeun ngaréngsékeun studi S-1 nepi ka S-3 di Aachen-Jerman.
Béda jeung rata-rata mahasiswa Indonésia anu meunang béasiswa di luar nagri,kuliah Habibie (utamana S-1 jeung S-2) mah dibiayaan langsung ku indungna anu boga usaha catering jeung indekost di bandung sabada ditinggalkeun ku salakina (bapana Habibie). Habibie ancrub kana widang Desain jeung Konstruksi pesawat di Fakultas Teknik Mesin. Salila lima taun studi di Jerman, ahirna Habibie meunang gelar Diplom- Ingenenieur atawa diploma téknik kalawan prédikat Summa Cum Laudejeng Teknologi.


c: text/html

text:
Najan leuir naker, WordPress versi 3.0 basa Sunda bisa dirilis (core-na dirilis Juni 2010). Kiwari, anjeun bisa otomatis ngaronjatkeun kana ieu versi ngaliwatan pidangan Pakakas => Ronjatkeun, atawa klik link tuduh jalan dina papan uar kasadiaan anu aya di luhur layar. Anjeun oge bisa ngunduh gembolanana pikeun dipasang manual, utamana pikeun anu masang mimiti atawa […]
Kacida matak reueusna, taun 2009 ieu WordPress meunang pangajén kahiji dina widang Overall Best Open Source CMS ti Open Source CMS Award. Lain panghargaan samanéa! Open Source CMS Award anu maneuh diayakeun unggal taun, kiwari narima leuwih ti 12.000 nominasi tur diiluan ku leuwih ti 23.000 pangajén (pamilon sora).
Vérsi 2.8.6 ménerkeun dua pasualan kaamanan anu bisa diéksploitasi ku pamaké kadaftar anu keur asup log tur inyana mibanda wewenang pikeun ngirim tulisan. Lamun anjeun ngarasa cangcaya kana kajujuran panulis-panulis blog anjeun, ngaronjatkeun kana vérsi 2.8.6 kacida diperedihna.
Pada maphum, bulan-bulan katompérnakeun ieu, kuring saparakanca keur soson-soson migawé rarangkén-rarangkén anyar pikeun vérsi 2.9, sarta satékah polah keur nyieun tarékah sangkan WordPress salawasna mibanda kaamanan anu leuwih tohaga. Dina ieu proses, aya sawatara parobahan kaamanan penting anu geus kapigawé tur nurutkeun kuring saréréa kacida hadéna saupama dicumponkeun kana dahan vérsi 2.8. Kiwarian penting dina […]
WordPress 2.8.2 ngalereskeun vulnerabilitas XSS (babari kakeunaan panyakit -naon ongkoh basa Sundana?). URL juru kintun pairan henteu leres-leres walagri nalika dipintonkeun dina kaca admin. Ieu hal tiasa nerekab, éh, maksad téh népaan, geusan nungtun Sadérék ngajak kaluar tina kaca admin kana situs sanés. Sumangga unjal vérsi 2.8.2 atanapi ronjatkeun otomatis ngalangkungan pidangan Pakakas dina kaca […]

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Népal
Népal, ngaran resimna nyaéta Républik Démokrasi Féderal Népal (barétona Karajaan Népal) (Basa Nepal: नेपाल) nyaéta nagara nu kakepung ku Himalaya di Asia kidul. Nagara ieu diwatesan ku Républik Rahayat Tiongkok (Tibét) di béh kalér[1] jeung India (Bihar, Sikkim, Uttar Pradesh, Uttarakhand) di béh kidul, wétan jeung kuloneunnana.
Nagara Népal dijieun ngaliwatan Paguyuban Népal dina tanggal 21 Désémber 1768. Prithvi Narayan Shah jadi raja nu munggaran. Népal merdéka ti Inggris tanggal 21 Désémber 1923. Saméméhna, ieu nagara anu perenahna di Himalaya téh miboga status protéktorat sabada diéléhkeun ku Inggris dina perang taun 1815. Dina taun 1990, Népal ngarobah sistem pamaréntahanna jadi monarki konstitusional. Nepi ka taun 2006 Népal téh mangrupa hiji-hijina karajaan Hindu di dunya. Dina taun 2006 parlemén Népal nétélakeun yén Népal dirobah jadi nagara sékulér. Dina tanggal 28 Méi 2008, Népal nganganti sistem pamaréntahanna tina karajaan anu geus dipaké salila 250 taun jadi républik, nu matak sacara resmi ngaran “Karajaan Népal” robah jadi “Républik Népal"
Minangka wewengkon leutik, kaayaan alam Népal kacida bédana, ti mimiti Terai nu lembab di beh kidul nepikeun ka Himalaya nu luhur di béh kalér. Dalapan tina sapuluh pagunungan pangluhurna di dunya aya di Népal, kaasup Gunung Everest. Nagara ieu kasohor keur wisata, tréking, hiking, kémping, naék gunung, taman kahirupan liar nasional, safari leuweung, rarakitan di walungan, olahraga nguseup, sarta loba candi jeung tempat ibadah nu aréndah.
Kathmandu mangrupa ibu kota sarta kota panggedéna. Kota utama lianna nyaéta Dharan, Thimi, Pokhara, Biratnagar, Lalitpur ( Patan), Bhaktapur, Birendranagar, Bharatpur, Nepal, Siddhartanagar (Bhairahawa), Birganj (Birgunj), Butwal, Janakpur, Nepalganj (Nepalgunj), Hetauda, Damak, Dhangadhi, jeung Mahendranagar.
Rujukan[édit | édit sumber]
- ↑ Where is Nepal? (diaksés 10 Méi 2015)
Tumbu luar[édit | édit sumber]
- Government of Nepal (situs resmi pamaréntah Népal)
- Open Directory Project — Nepal
- The Himalayan Cultural Conservation Campaign Nepal
-
Tingali ogé Népal di Wikivoyage
- Planet Nepal Encyclopedia Project
- Library of Congress — Nepal
- United States Department of State Profile of Nepal
- CIA World Factbook - Nepal


text:
“mengapa rasa percaya diri (self confidence) begitu penting dalam-kehidupan individu, lalu apakah kurangnya rasa percaya diri diperbaiki sehingga tidak menghambat perkembangan individu dalam menjalankan tugas sehari-hari maupun dalam hubungan interpersonal. Jika memang rasa kurang pencaya diri dapat diperbaiki, maka langkah-langkah apa yang harus dilakukan.”
Sabtu, 09 Oktober 2010
Parobahan Harti
Harti dina hiji basa téh mindeng barobah. Aya lima perkara anu jadi panglancar kana robahna harti, nyaéta:
1. Basa mibanda sifat barobah;
2. Dina basa sok aya wangunan samar (vaguaness);
3. Dina basa sok aya wangunan anu mibanda harti (ambigous);
4. Dina basa sok kajadian leungitna dadasar; jeung
5. Ayana struktur léksikal.
Jaba ti éta aya genep faktor panyabab robahna harti, nyaéta faktor: (a) linguistik, (b) sosiologis, (c) psikologis, (d) historis, (e) basa deungeun, jeung (f) pangabutuh kana kecap anyar. Parobahan harti aya sababaraha rupa atawa prosés, kayaning:
a. Ngajembaran (generalisasi)
Ngajembaran nyaéta robahna harti kecap anyar anu ambahanana leuwih jembar batan harti kecap heubeul.
- Bapa harti asalna ‘sesebutan ka salakina indung urang’ ayeuna hartina ngalegaan ‘unggal lalaki kolot tur pantes meunang panghormat’.
b. Ngaheureutan (spesifikasi)
Ngaheureutan nyaéta robahna harti kecap anyar anu ambahanana leuwih heureut batan harti kecap heubeul.
- Sarjana harti asalna ‘jalma nu luhung ku élmu, jembar pangabisa’; ayeuna harti ngaheureutan ‘gelar akademis ti paguron luhur’.
c. Ngaluhuran (ameliorasi)
Ngaluhuran nyaéta robahna harti kecap anyar anu ajénna leuwih luhur batan harti kecap heubeul. Contona:
- Wanita harti asalna ‘sesebutan keur ka sato bikang, robahan tina banita, batina, betina’; ayeuna mah ajénna karasa leuwih luhur batan awéwé.
d. Ngahandapan (pejorasi)
Ngahandapan nyaéta robahna harti kecap anyar anu ajénna leuwih handap batan harti kecap heubeul. Contona:
- Bujang jeung lanjang harti asalna mah ‘sesebutan ka jajaka jeung parawan’; ayeuna mah konotasina karasa leuwih handap nyaéta ‘nu mantu-mantu kana pagawéan rumah tangga; babu’.


text:
Lirik Lagu Jawa Barat Es Lilin (Lagu Daerah Jawa Barat)
Es lilin mah didorong-dorong
dibantun mah dibantun ka Sukajadi
abdi isin ceuceu samar kaduga
sok sieun mah aduuh henteu ngajadi
Es lilin mah ceuceu buatan Bandung
dicandakna geuningan ka Cipaganti
abdi isin jungjunan duh bararingung
sok inggis mah aduuh henteu ngajadi
Itu saha dunungan nu nungtun munding
digantelan geuning ku saputangan
itu saha dunungan ku ginding teuing
sing horeng mah aduh geuning jungjunan
Es lilin mah ceuceu dikalapaan
raosna mah geuningan kabina-bina
abdi alim dunungan paduduaan
sok sieun mah dibantun kamana-mana
Kamana mah dunungan ngaitkeun cingcin
ka kaler mah aduuh katojo bolat
kamana mah dunungan ngaitkeun pikir
sakieu mah aduuh panas hatena


text:
Pupuh Sunda
Kumpulan 17 Pupuh Sunda.
1.Asmarandana
Laras: Salendro Watek: silih asih silih pikanyaah atawa mepelingan. 1 Pada := 7 padalisan. Pupuh 1: Asmarandana Eling eling mangka eling ( 8 ±i) rumingkang di bumi alam( 8 ± a ) darma wawayangan bae ( 8 ± e ) raga taya pangawasa ( 8 ± a ) lamun kasasar lampah ( 7 ± a ) nafsu nu matak kaduhung ( 8 ± u ) badan anu katempuhan ( 8 ± a )
2.Balakbak
Laras: Madenda Watek: pikaseurieun. 1 pada := 3 padalisan. Pupuh 2: Balakbak Aya warung sisi jalan rame pisan ± Citameng(15-e) Awewena luas luis geulis pisan ± ngagoreng (15-e) Lalakina lalakina los ka pipir nyoo monyet ± nyanggereng (19-e). Panambih: Aya warung sisi jalan Rame pisan ku nu jajan Tihothat nu ngaladangan Nu jarajan sukan-sukan
3.Dangdanggula
Pupuh 3: Dangdanggula Mega beureum surupna geus burit Ngalanglayung panas pipikiran Cikur jangkung jahe koneng
lulucon atawa tamba kesel. 1 Pada := 5 padalisan.
.Gurisa
Watek: pangangguran. Pupuh 5: Gambuh Ngahuleng banget bingung ( 7 ± u ) henteu terang ka mana ngajugjug ( 10 ± u ) turug turug harita teh enggeus burit ( 12 ± i ) panon poe geus rek surup ( 8 ± u ) keueung sieun aya meong ( 8 ± o ) Laras: Pelog
6. Sorog
4.Durma
Pupuh 4: Durma: Moal ngejat sanajan ukur satapak Geus dipasti ku jangji Mun tacan laksana Numpes musuh sarakah Heunteu niat seja balik Najan palastra Mati di medan jurit Laras: Pelog
5. 1 Pada := 8 Padalisan. samar polah atawa tambuh laku.Naha teu palay tepung Sim abdi mah ngabeunying leutik Ari ras cimataan Gedong tengah laut Ulah kapalang nya bela Paripaos gunting pameulahan gambir Kacipta salamina Laras: Pelog.Gambuh
Watek: bingung.
Kinanti
Laras: Pelog/Salendro Watekna: miharep atawa prihatin. 1 Pada := 6 Padalisan Pupuh 8: Kinanti Budak leutik bisa ngapung ( 8 ± u ) Babaku ngapungna peuting ( 8 ± i ) Nguriling kakalayangan ( 8 ± a ) Neangan nu amis-amis ( 8 ± i ) Sarupaning bungbuahan ( 8 ± a ) Naon bae nu kapanggih ( 8 ± i ) Laras: Salendro
.Pupuh 6: Gurisa Hayang teuing geura beurang ( 8 ± a ) geus beurang rek ka Sumedang ( 8 ± a ) nagih anu boga hutang (8 ± a ) mun meunang rek meuli soang ( 8 ± a ) tapi najan henteu meunang ( 8 ± a ) teu rek buru buru mulang ( 8 ± a ) rek tuluy guguru nembang ( 8 ± a ) jeung diajar nabeuh gambang ( 8 ± a) Laras: Salendro
7.Juru Demung
Pupuh 7: Jurudemung Mungguh nu hirup di dunya Ku kersaning anu agung Geus pinasti panggih Jeung dua rupa perkara Senang paselang jeung bingung Laras: Pelog Liwu
8.
Lambang
Watek: banyol atawa pikaseurieun. Ladrang
Pupuh 17: Ladrang Aya hiji rupa sato leutik Engkang-engkang.
Maskumambang
Pupuh 11 : Maskumambang Duh manusa mana kaniaya teuing teu aya rasrasan abong ka mahluk nu laip nyiksa henteu jeung aturan
.
Magatru
Pupuh 10: Magatru Sukuna pakepit tilu Panonna opat harerang Leumpangna semu nu lesu Ngalengkah teu bisa gancang Laras: Madenda
12. Pupuh 9: Lambang Nawu kubang sisi tegal ( 8 ± a ) nyair bogo meunang kadal ( 8 ± a ) atuh teu payu dijual ( 8 ± a ) rek didahar da teu halal ( 8 ± a ) Laras: Salendro
11. Unggal Pada diwangun ku opat Padalisan. engkang-engkang Sok luluncatan di cai Ari bangun arek sarupa jeung lancah
10.9.
Unggal Pada diwangun kutujuh Padalisan. Unggal Pada diwangun ku opat Padalisan.
Mijil
Pupuh 12: Mijil Mesat ngapung putra Sang Arimbi Jeung mega geus awor Beuki lila beuki luhur bae Larak-lirik ninggali ka bumi Milari sang rai Pangeran Bimanyu Laras: Pelog
14.
Pupuh 14: Pucung Estu untung nu bisa mupunjung indung ( 12 ± u ) jeung nyenangkeun bapa ( 6 ± a ) tanda yen bagjana gede ( 8 ± e ) hitup mulus kaseundeuhan ku berekah ( 12 ± a )
. atawa mepelingan. wawaran.
Pupuh 13: Pangkur Seja nyaba ngalalana ( 8 ± a ) ngitung lembur ngajajah milang kori ( 12 ± i ) henteu puguh nu dijugjug ( 8 ± u ) balik paman sadaya ( 7 ± a ) nu ti mana tiluan semu rarusuh ( 12 ± u ) Lurah Begal ngawalonan ( 8 ± a ) ³Aing ngaran Jayapati´( 8 ± i ) Laras: Salendro
15.13. lumampah atawa sadia rek perang.
Pucung
Watekna piwuruk.
Pangkur
Watek: nafsu.
Sinom
Watekna gumbira. sisi balungbang Laras: Madenda
17.Lutung buntung luncat kana tunggul gintung Monyet loreng leupas luncat kana pager dengdek Bajing kuning jaralang belang buntutna Laras: Salendro
16. Pupuh 15: Sinom Warna-warna lauk empang Aya nu sami jeung pingping Pagulung patumpang-tumpang Ratna Rengganis ninggali Warnaning lauk cai Lalawak pating suruwuk Sepat pating karocepat Julung-julung ngajalingjing Sisi balong balingbing.
Wirangrong
Pupuh 16: Wirangrong Barudak mangka ngalarti Ulah rek kadalon-dalon Enggon-enggon nungtut elmu Mangka getol mangka tigin Pibekeleun sarerea Modal bakti ka nagara
.


text:
"Tuh tingali Uya, meni geus beureum kitu, hayu atuh urang purak sing seubeuh,"ceuk sakadang kuya bari ngala cabe nu beureum, belewek di huapkeun. Atuh karasa pisan ladana, bakat ku lada sakadang monyet
Contoh dongeng sasatoan bahasa sunda, sakadang kuya jeung sakadang monyet. Dina hiji poe Sakadang Kuya keur neangan kadaharan, tapi ti isuk mula tacan manggih nanaon. Ngahaeut ka tengah poe, manehna manggih tangkal cau nu
ceuk Pa Tani bari ngudag Sakadang Monyét. Sakadang Monyét lumpat. Diténggor ku pangilang, teu beunang. Térékél Sakadang Monyét naék kana tangkal asem, terus diuk dina dahan pangluhurna. Ari Sakadang Kuya mah teu bisaeun lumpat, nyumput kana dapuran Manéhna ngarasa bungah, pédah geus bisa males kanyeri haténa basa ngala nangka jeung cau téa. Kamus Basa Sunda Online "Klik disini! . Carpon (carita pondok) = Cerpen (Cerita pendek)
ceuk Sakadang Kuya. Ngadéngé jawaban kitu, Sakadang Monyét saré deui. Meni dug-ker. Ari Sakadang Kuya mah rada hésé kana saré deuina téh. Keur kitu, kadéngé Jang Onyé ngalindur. Cenah, “Ah, isukan mah rék ngala nangka. Diala ku . Bantun = Bawa Baraya = Saudara Bared = Tergores Bareuh = Bengkak Bari (katuangan) = Basi Baruk = Begitukah ? Barusuh = Sariawan Basa = Bahasa Basa = Ketika, Saat Baseuh = Basah Basisir = Pesisir Bati = Laba
Sesungguhnya kata Seuhah Da Lada adalah kata-kata yang berasal dari bahasa Sunda yang diilhami oleh cerita Parahyangan, yaitu ketika Sakadang Monyet dan Sakadang Kuya (kura-kura) memakan buah cabe di kebun petani.
Pertama, fabel atau dongeng binatang, seperti Sakadang Kuya jeung Sakadang Monyet dan Sakadang Peucang jeung Sakadang Buaya. Kedua, dongeng jurig contohnya Pusaka Ratu Teluh dan Burak Siluman. Ketiga
Dongeng Bahasa Sunda Sakadang Kuya Jeung Sakadang Monyet Melak Cau · Sakadang Kuya Jeung Sakadang Monyet Melak Cau - Kebanyakan dongeng bahasa sunda mengambil tema binatang atau dalam bahasa sunda berarti sasatoan. . nasihat apa yang terkandung didalam dongeng yang dia ceritakan. Karena seperti yang kita tau, selain lucu, dongeng-dongeng bahasa sunda mengandung nasihat dan hikmah dari setiap ceritanya, setidaknya saya dapat dari ayah saya.
Bongan tuda, basa éta gé nangka dibéakkeun ku sorangan.” Tayohna mah Kitu jeung kitu baé. Sakadang Monyét teu nyahoeun, da teu rurat-rérét ka handap. Bakating ku hayang buru-buru anggeus ngala cauna. Bari ngaweswes ngadaharan cau, Sakadang Kuya api-api ngurihit ménta cau ka Sakadang Monyét. “Jang, cik atuh ménta cau téh. Kamus Basa Sunda Online "Klik disini!" Sebagian . Carpon (carita pondok) = Cerpen (Cerita pendek) Cawet = Celana
- Halaman ini diberdayakan oleh Google, Bing!, dan Blekko -


text:
DONGENG BAHASA SUNDA
SAJARAH PAMANDIAN ALAMI CIBULAN jeung sumur tujuh FAIZAL X.4
Sajarah pamandian alami CIBULAN jeung sumur tujuh Désa Maniskidul Kacamatan Jalaksana kabupaten Kuningan
Kabupaten Kuningan anu ayana di kulon daya Gunung Ciremai, ngabogaan loba obyek wisata. Mimitian ti wisata alam, sajarah sarta wisata budaya. Salah sahiji obyek wisata unggulannya nyaéta kolam pemandian Cibulan. Kolam éta perenahna di Désa Manis Kidul, Kacamatan Jalaksana, atawa kira-kira tujuh kilométer ti Dayeuh Kuningan. Obyek wisata Cibulan mangrupa salah sahiji obyek wisata pangkolotna di Kabupatén Kuningan. Diresmikeun dina 27 Agustus 1939 ku Bupati Kuningan anu waktu éta dijabat ku, R.A.A. Mohamand Achmad. Biasana pikeun bisa asup ka obyek wisata Cibulan, leuwih tiheula para wisatawan kudu meuli tiket. Pikeun harga tiket pikeun barudak dikenakan Rp 1.000 pér jelema, sedengkeun pikeun jelema dewasa Rp 2.000 pér jelema. Obyek wisata pemandian Cibulan sorangan dikokolakeun ku Pamaréntah Désa Manis Kidul. Biasana sok rame didatangan para wisatawan dina poé Minggu atawa poé libur. Sadia fasilitas jieun para nu datang anu cukup lengkep. Tempat ganti pakéan, kamar leutik, kamar mandi, tempat bilas saréngsé ngojay, musholla sarta penyewaan ban karét. Henteu ngan éta, para nu datang ogé bisa ngarasakeun puluhan lauk anu boga warna dawuk kehitaman, atawa anu leuwih dipikawanoh lauk Kancra Bodas (Lauk Déwa) di jero kolam kasebut.
Nurutkeun carita anu ngembang di golongan Masarakat Désa Maniskidul sarta masarakat Kuningan umumna, lauk déwa anu aya di kolam Cibulan ieu konon baheulana nyaéta soldadu-soldadu anu baha atawa henteu satia dina mangsa pamaréntahan Prabu Siliwangi. Singget carita, soldadu-soldadu pembangkang kasebut saterusna dikutuk ku Prabu Siliwangi ku kituna jadi lauk. Konon lauk-lauk déwa ieu ti tiheula nepi ka ayeuna jumlahna henteu ngurangan atawa nambahan. Lamun kolam dibedahkeun, lauk-lauk ieu baris leungit teuing kamana, tapi waktu kolam dieusi cai, maranéhanana baris balik deui kalayan jumlah kawas mimitina
Tapi leupas ti bener atawa henteuna legenda kasebut hususna pikeun masarakat Kuningan, nepi ka ayeuna euweuh anu wani nyokotna. Aya kapercayaan yén sing saha anu wani nyokot sarta ngaréwong lauk-lauk kasebut baris meunangkeun kemalangan. Sajaba kolam kalayan lauk Kancra Bodas, aya tujuh asal cinyusu anu dikeramatkan. Tujuh cinyusu ieu diwangun ti kolam-kolam leutik anu unggal miboga ngaran pangsoranganna. Sumur hiji, Kejayaan, sumur dua, Kemulyaan, sumur katilu, Pengabulan, sumur opat, Cirancana, sumur lima, Cisadane, sumur genep Gampangna, sarta sumur tujuh, Kasalametan. Di antara katujuh sumur éta, konon ti salah sahiji sumur anu ngaranna Cirancana aya kepiting emas. Lamun aya jelema anu keur mujur sarta bisa nempo wujud ti kepiting emas kasebut, mangka sagala kahayangna baris terkabul. Sajaba aya tujuh asal cinyusu, ogé aya hiji petilasan anu tempatna dikelilingi ku ka tujuh asal cinyusu kasebut. Konon nurutkeun carita, petilasan kasebut mangrupa petilasan Prabu Siliwangi. Petilasan mangrupa susunan batu menhir sarta dua patung maung. Tujuh sumur sarta petilasan Prabu Siliwangi mindeng didatangan jelema pikeun berziarah, utamana dina peuting Jumaah Kliwon atawa salila bulan Maulud dina penanggalan Hijriah.


text:
Eurih
Eurih (Imperata cylindrica) nyaéta hiji spésiés jukut ti genus Imperata, subfamili Panicoideae, supertribe Andropogonodae, tribe Andropogoneae.
Daptar eusi
Ciri-ciri[édit | édit sumber]
Jukut eurih miboga ciri anu khas pisan, dimana tungtung atawa pucuk dauna nyungcung saperti cucuk.[1] Batangna pendék nangtung ka luhur jeung aya kembangan.[1] kembangna kadang warna beureum kaunguan.[1] eurih biasana tumuwuh jangkung antara 0,2 nepi ka 1,5 meter bisa ogé leuwih.[1] dauna ngagaris saperti pita panjang jeung tungtungna nyungcung, dimana pangkalna heureut saperti talang anu panjangna 12-80 cm.[1] tungtungna kasar pisan bari rérégéan, bulu panjang dina pangkalna, tulang dauna lébar.[1]
Sumebar[édit | édit sumber]
Eurih bisa gancang réproduksi, maké binih-binihna anu gancang sumebar kabawa angin, atawa liwat rimpangna anu nembus gancang kana taneuh anu gembur.[1] Lalawanan jeung asumsi umum, eurih teu resep tumuwuh dina taneuh anu miskin, garing atawa loba batuan.[1] Jukut ieu resep kana taneuh anu cukup subur, loba kakeunaan cahya panon poé nepi ka rada iuh , dina kaayaan lembap atawa garing.[1] di taneuh-taneuh anu becrek atawa kakeueum, atawa anu osok kaiuhan, eurih ogé henteu daékeun tumuwuh.[1] gulma ieu bakal langsung nempatan urut leuweung anu ruksak sarta kabuka, sésa kebon, sawah anu garing, sisi jalan jeung sajabana.[1] di sababaraha tempat kawas kitu eurih bisa tumuwuh nguasaan sarta nutupan aréal anu lega.[1] Nepi ka skala nu tangtu, kahuruan végétasi bisa ngarangsang perkembangan eurih, pucuk-pucuk eurih anu tumuwuh sanggeus kahuruan dipikaresep ku sasatoan tukang dahar jukut, nepi ka lahan sésa kahuruan sajinis ieu osok dipake salaku tempat buburu.[1] Eurih sumebar sacara alami ti mimiti India nepi ka Asia Wétan, Asia tenggara, éropa, Amérika, Afrika, sarta di sabagian kapuloan.[1] Tatapi ku lantaran sifat pasifna éta, teu loba tempat-tempat eurih eta dianggap salaku gulma anu ngarépotkeun.[1]
Mangfaat Eurih[édit | édit sumber]
Eurih osok dimangfaatkeun pikeun ngajaga lahan terbuka nu gampang keuna érosi.[1] eurih boga kamampuan gancang tumuwuh, jalinan rimpang eurih anu aya dina taneuh, jeung rapetna daun-daun eurih jadi pangjaga anu alus.[1] Di Indonésia wetan saperti Bali, daun eurih sok digaringkeun pikeun jadi bahan baku hateup imah atawa wangunan liana.[1] Salian ti éta, bisa oge dipaké mulsa pikeun ngajaga taneuh di lahan tatanén.[1]
Rujukan[édit | édit sumber]
- Imperata cylindrica. Wikipédia basa Inggris. Disalin 16 Oktober 2008.
Tumbu kaluar[édit | édit sumber]
- US National Park Service - Description of Cogon Grass and control measures
- FAO information on Cogon
- Uses, cultivation, etc.
- Description


text:
Teks Biantara Basa Sunda Tema Pendidikan Wasta : Rizki Puji Gustian Kelas XII IPA 4
Assalamu’alaikum Wr Wb Puji sinareng syukur hayu urang sanggakeun ka kahidarat allah swt nu parantos masihan mangrebu-rebu nikmat, nikmat islam, nikmat iman , sareng nikmat sehat. Teu hilap salawat sareng salam hayu urang haturkeun ka Nabi agung, Nabi Muhammad SAW ka kulawargana, kasobatna tug mugi ka urang salaku umatna. Ammin ya rabbal alaamin. Hadirin anu ku sim kuring dipihormat. Kersaning Gusti Nu Maha Suci, urang sadayana tiasa patepung lawung paamprok jonghok dina ieu acara. Mugi ieu acara téh lungsur langsar kalayan kahontal sagala anu dipimaksad. Ammin. Maksad sim kuring di ieu tempat teh bade nerangkeun hiji materi anu temana tentang beasiswa nu ayeuna nuju resep-resepna dijadikeun bahan obrolan tiap-tiap siswa SMAN 2 Kuningan, khususna kelas XII anu bade ngalanjutkeun kana perguruan tinggi. Beasiswa teh nyaeta dana atawa fasilitas anu dipasihan ku pamarentah atawa aya deui anu dipasihan ku instansi-instansi sejenna anu gunana pikeun ngabantu urang dina dana administrasi kuliah. Aya oge beasiswa anu dipasihan ka siswa atawa mahasiswa ku negara sejen tapi persyaratanna urang kudu aya kahayang dina diajar bahasa negarana. Kunaon sim kuring di ieu kasempetan ngulas masalah besiswa ? Ku sabab kelas XII ayeuna teh geus ngagaduhan titel ISO jadi urang sadaya teh kudu ngabuktikeun kumaha kaayaan jeung kemampuan urang di dunia nasional jeung dunia internasional. Contona bae SMAN 2 Cirebon anu parantos ngagaduhan titel ISO leuwih awal ti SMAN 2 Kuningan, tiap taun ngirimkeun sababaraha muridna kanggo ngalanjutkeun studi atawa ngalanjutken perguruan tinggina di luar negri. Urang sadaya teh tong sampe katinggaleun, kudu tiasa ngejar tong sampe jadi sakola anu katinggaleun sagala informasi jeung teknologi na. Alhamdulillah saminggu katukang sim kuring nerima hiji informasi nyaeta 3 siswa SMANDA meunang beasiswa ti tilu negara anu eusi beasiswana nyaeta ngalanjutken kuliah 4 tahun jeung sagala biayana ditanggung ku negara pengirim beasiswa. Tilu siswa eta teh nyaeta ; Adam Maulana ditawarkeun beasiswa kanggo ngalanjutkeun ka Australia, Moh. Enjom ditawarkeun beasiswa kanggo ngalanjutkeun di Ethiopia, sareng nu terakhir nyaeta Rizki Puji Gustian ditawarkeun beasiswa kanggo ngalanjutkeun di Jepang. Ku kituna semoga hiji hal ieu teh tiasa dijadikeun motivasi kanggo ngejar cita-cita urang. Mung sakitu wae wawaran ti sim kuring bilih aya carita anu teu genah didangu, bilih aya cariosan anu teu mernah dina manah, neda dihapunteun. Da sadaya kasaen eta datangna ti gusti Allah jeung kasalahan eta ti sim kuring pribadi. Sakali deui nyuhunkeun dihapunteun. Wassalamualaikum Wr Wb


text:
James Blunt
James Blunt nya éta musisi asal Inggris, ngaran keur lahirna nya éta James Hillier Blount, lahir di Tidworth, Wiltshire, Inggris tanggal 22 Pébuari 1974[1]. James Blunt kungsi meunangkeun BRIT Awards jeung lima kali meunang nominasi Grammy Awards. Blunt kungsi ngajalin hubungan spesial jeung penyanyi Camilia Boler (2004-2006 jeung Petra Nemcova juli 2006-ayeuna[2].
James Blunt meunang inspirasi pikeun jadi musisi nalika manéhna ningali budak lalaki anu leuwih kolot keur maén gitar listrik[1]. James Blunt kungsi jadi tentara salila 4,5 taun. Manéhna ngabéakkeun 6 taun jadi tentara penjaga perdamaian di Kosovo[1]. Pengalaman Blunt ieu dituliskeun dina salah sahiji laguna No Bravery dina album Back To Bedlam[1]. james Blunt ahli maénkeun piano] jeung gitar[1]. Najan baheula mah lagu-lagu Blunt henteu pati dihargaan, tapi Blunt terus nulis lagu[1].
Diskografi[édit | édit sumber]
ALbum pertamana nya éta High anu dirilis taun 2004, diteruskeun ku album Wisemen anu dirilis bulan maret 2005. Album katiluna nya éta You're Beatiful anu dirilis Mei 2005, diteruskeun ku Good Bye My Lover. Back To Bedlam dirilis tanggal 13 Juni 2005[3]. Di Taun 2007, James Blunt ngarilis sababaraha album, diantarana: 1973, Same Mistake, jeung All The Lost Soul[3]. Taun 2008, James Blunt ngarilis album Carry You Home, I Really Want You, jeung love, love, love[3]. Pamungkas, taun 2010, album Some Kind of Trouble dirilis[3].
Référénsi[édit | édit sumber]
- ↑ a b c d e f [Biodata james Blunt](Diaksés tanggal 3 Nopémber 2011)
- ↑ [James Blunt-Kapanlagi.com] (diaksés tanggal 3 Nopémber 2011)
- ↑ a b c d [Diskografi James Blunt] (Diaksés tanggal 3 Nopémber 2011)


text:
BIANTARA BAHASA SUNDA
ALYA MEIDHYNA CHAIRUNNIS SDPN PAJAGALAN 58 BANDUNG A
PERKEMBANGAN BUDAYA DAERAH JAWA BARAT
dina waktos ieu simkuring bade ngahaturkeun biantara dina raraga mieling “Perkembangan Budaya Daerah Jawa Barat”. Seni Angklung sareng anu sanesna Budaya Sunda oge gaduh senjata tradisional anu namina “Kujang”. numana kalayan hidayah sareng inayah-Na. Tepangkeun. Para hadirin.ngawujudkeun kualitas kahirupan masyarakat ku budaya teknologi produktif sareng daya saing.ngawujudkeun pemerataan pembangunan sareng kaadilan. .ningkatkeun ekonomi sareng daya saing berbasis potensi budaya daerah. . bade mintonkeun biantara. wawakil ti SDPN Pajagalan 58 Bandung. urang sadaya tiasa kempel di ieu tempat. janten hayu urang tingkatkeun Budaya Sunda sangkan leuwih kawentar ka sagala mancanagara. Para hadirin anu ku simkuring dipikahormat.ngawujudkeun pamarentahan anu sae. bilih aya basa anu kirang eunteup seureuh.ngawujudkeun lingkungan nu asri sareng lestari. . perkembangan Budaya Sunda oge tos aya anu terkenal ka sagala mancanagara. . Para hadirin anu dipikahormat. tah eta Visi sareng Misi Jawa Barat teh. cekap sakitu biantara nu ku simkuring sanggemkeun. saha anu terang Visi sareng Misi Jawa Barat? tah bilih aya anu teu terang. urang panjatkeun puji sinareng syukur ka Illahi Robbi. Para hadirin anu dipihormat. Visi Jawa Barat teh nyaeta sorana “Iman sareng taqwa Propinsi Jawa Barat pinunjul di Indonesia”. Para hadirin anu mulya. urang sadaya tos terang. Langkung tipayun.Assalamu’alaikum Warahmatullahi Wabarakatu. Seni Wayang Golek. kalwan dina kaayaan sehat wal’afiat. upami Misi Jawa Barat diantawisna : . Cobi. perkembangan Budaya Daerah Jawa Barat atanapi perkembangan Budaya Sunda diantawisna aya Seni Tari.
. mugi kersa ngahapunten. ku simkuring bade dipijelas. wasta abdi Alya Meidhyna Chairunnisa. ngeunaan “Perkembangan Budaya Daerah Jawa Barat”.
Wabilahitaufik walhidayah. Wassalamu’alaikum Warahmatullahi Wabarokatu….
Alya Meidhyna Chairunnisa
.


text:
Kira-kira satengah jam katukang, si Odih dititah meuli korék api ka warung babah Ho Liang ku indungna, tapi si Odih can kénéh balik. Indungna melang kacida, terus nyusul anakna.
Si Odih kapanggih keur diuk di handapeun tangkal hanjuang deukeut leuitna nini Océh.
Indungna : " Ka mana baé manéh téh ku lila-lia teuing dititah téh ?!"
Si Odih : " Kapan dipiwarang mésér korék api lima dus ku ema. Korék apina ku Odih
dicobian heula. Sadayana saé tiasa hurung.Tuh kantun satengah dus deui anu
teu acan dicobian".
Indungna : " Hah ??, kunaon manéh téh Odih, aing salah maraban kitu ?. Kunyuk, lutung
siah !!!!!"
Dasar budak rada bengal, si Odih kalahka berebet lumpat, bari ngawih katingali biwirna mani manyun miheulaan irungna anu dempés: " Tung lutung buntung, nu udud surutu, surutu buntung tujuh puluh bungkus, lutung nyundut tuur kunyuk, kunyuk nyuksruk kukurusuk, tuluy, tuluy, tuluy nyundut, nyundut tuur kunyuk ........ " Manyun nih yeeh !
Soto Campur
" Mang soto hiji...campur..!" saur om Teddy ka tukang soto
" Mangga den..!" waler tukang soto gura giru ngaladangan...sor diasongkeun ka si om Teddy...habeug...dihimel semu nu nikmat...ngan waktu nek ngahuapkeun soto panungtung...om Teddy ujug ujug bunceulik molotot kana mangkok ..terus ngagorowok ka tukang soto.
" Sing baleg euy jualan soto teh....tah deleh aya laler hejoan..!"
" Oh...aya laler hejoan..tong bendu atuh den..namina ge soto campur..nya campur naon we sakapendakna." walon tukang soto teu kireum kireum
MANUK BÉO
Bu Satro resep pisan kana manuk, sagala rupa manuk jadi koléksina.
Hiji poé aja nudatang nawarkeun manuk béo kamanéhna.
Tukang manuk : " Bu ieu manuk pinter ngomong, ngan ngomongna rada kasar
jeung sakapeung rada jorang, maklum sapopoéna hirup di
imah germo".
Ibu Sastro : "Ah, teu nanaon mang. Nu penting manukna cerdas. Engké ku Ibu
di ajar ngomong nu alus ".
Kacaritakeun manuk téh jadi dibeuli ku ibu Sastro, diteundeun di téras imah di hareup.
Waktu soré anakna bu Sastro daratang hiji-hiji balik ti sakola. Si manuk wantér pisan, terus bacéo ka unggal anak bu Sastro nu datang..
Manuk : " Hallo. Kenalkan saya Susi. Siapa kamu ?".
Kabéh nu aya di imah bu Sastro resepeun pisan ka béo wantér éta.
Wanci peuting pak Sastro datang balik ti kantorna. Si manuk tuluy ngomong.
Manuk : " Hallo, mas Sastro. Apa khabar, sudah lama tidak datang, kemana
saja, ada yang baru yah ? "
Bu Sastro panonna molotot, teu asa-asa deui merekpek pa Sastro.
Lini
Si Oded karek umur tilu taun sarena masih ngagulung jeung indungna...hiji mangsa manehna nanya ka indungna.
" Ma...upami bapa uih nyaba kunaon sok kaleresan aya lini ?"
" Keur usum lini meureun !" jawab indungna pondok
" Minggu kamari basa bapa kenging tilu dinten dilembur, eta lini meni noron kitu nya ma...wengi kahiji 5,5 skala ritcher, wengi kadua 6,5 skala ritcher, komo wengi katilu mah basa bapa enjingna bade nyaba deui, euleuh etah dugikeun ka 7,5 skala ritcher...sareng subuhna aya lini susulan langkung rongkah...hiih oded sieun aya lini deui ma...!"
" Hayang teu diganggu lini deui...oded ?"
" Hoyong pisan ma...!"
" Tah engke lamun bapa hidep datang, sarena pindah dikamar sejen nyah!"
" Oh mun kitu mah lini teh balad si bapa...hiih..sieun !" gerentes si oded bari bibiri
SATENGAH METER
Si Isah téh randa boga anak dua. Manéhna boga sobat medok sarua randa anak opat jadi TKW, ayeuna geus jadi pamajikan supir urang Arab badwi di Saudi.
Sobat si Isah kerep ngirim surat ka si Isah, nyaritakeun yén ngeunah jadi pamajikan urang Arab mah masing geus anakan opat di lembur ogé, tapi asa jadi pangantén anyar deui cenah.
Si Isah jadi rada kapangaruhan, tuluy bobogohan jeung wan Abud tukang kiridit keliling désa nu katelah pelit.
Dina wakuncar nu munggaran, wan Abud siga biasana maké baju terusan (gamis) ala Arab. Teuing kumaha caritana, sakali mangsa onta wan Abud ngintip. Atuh si Isah ngarénjag, tuluy nyarita : " Yeuh wan Abud. Masing pelit ogé, ulah teu di calana jero atuh".
Wan Abud surti. Minggu hareupna dina wakuncar nu kadua, wan Abud geus maké calana jero. Lantaran hujan ngaririncik ti bada Asar kénéh, atuh wan Abud hayang ka cai heula saméméh diuk di korsi tamu, sigana mah ontana katiisan.
Kulantaran kabiasaan teu maké calana jero, wan Abud poho kana calana jerona nu disampaikeun dina tukangeun panto kamar mandi. Kaluar ti kamar mandi, terus ka kamar tamu.
Si Isah nanya : " Hey wan Abud, geus maké calana jero ayeuna mah ? "
Wan Abud : " Atuh puguh wé néng, geus meuli samétér, tuluy dikaput", bari ngangkat gamisna nu maksudna ningalikeun ka si Isah yén geus maké calana jero, wan Abud neruskeun omonganana : "Ieu téh karék satengah métér, di imah aya sésana satengah métér deui ".
Si Isah beureum beungeutna, tuluy ngusir : " Balik kadituh wan... , teu sudi aing mah, kajeun ngaranda wéh salilana, bisa paéh kawin jeung manéh mah !"
Wan Abud molohok teu ngarti bari lumpat sieun digebug si Isah ku gagang sapu .
Nyanggakeun terjemahan bébas kiriman ti rerencangan, mudah-mudahan katilasan kasonona...
sanes kitu kang Oleh ? :-)
GEUMPEUR.
Di desa Ciburayut aya randa ngora, geulis, demplon, rada ganjen, maklum urut pamajikan resmi nu ka opat éx kapala désa bapa Mardun B.A .(Beuki Awéwé, sanés Bachelor of Art) nu pupus sataun katukang teu pira alatan kapeureumpeunan, ngan lain ku taneuh atawa keusik, ieu mah ku ban serep treuk anu lésot di jalan.
Kacaritakeun di désa éta aya pamuda dedeg tur kasép (kinten-kinten sapartos bapa Yogi lah), ngan hanjakal si pamuda éta gaul jeung préman pasar Bereyek, jadi wéh baragajul.
Si pamuda aya haté kadua leutik ka si randa.
Hiji peuting jemplang jempling si pamuda kateteyepan tina para asup ka kamar si randa .
Di jero kamar, si randa keur saré rada ngaboréklak. Si pamuda mata simeuteun, teu dihaja najong tampolong.....brang.... Si randa ngulisik hudang, buru-buru si pamuda nyentak bari ngamang-ngamang bedog, tapi kulantaran geumpeur si pamuda salah nyentak : " Nyawa atawa aa... !? ", (maksudna jiwa atawa harta, ngan geumpeur jadi poho kecap "harta"). Si randa ogé sigana geumpeur, terus ngajawab : " aa...", bakat ku geumpeur.
Terusna mah duka téh teuing da si cakcak teu méré inpormasi nu lengkep, nu pasti mah sajam ti éta wanci kohkol ditakol tilu kali ku nu ngaronda, si pamuda ngorénjag hudang rék balik, ngan kulantaran buru-buru pohoeun kana bedogna nu aya diluhureun kasur. Dina kasempetan nu alus ieu, buru-buru bedog téh di cokot ku si randa, tuluy balik nyentak si pemuda bari ngamang-ngamang bedog : " Nyawa atawa deui ...!". Tah palebah dieu mah teu ngarti naon maksud kecap "deui", mereun geumpeur kénéh maksudna mah "bui" meureun nya ? .Selanjutna terserah anda !
CUKANG LANTARAN SI ADAM KAPIR
Si Adam budak umur 10 taunan. Manéhna anak ti bapa Islam jeung ti indung Katolik.
Unggal ditanya kubabaturanana naon agama si Adam, si Adam teu bisa ngajawab.
Manéhna hayang boga kapastian agama nu rék dianutna, tapi hayang nu ngeunah dilakonanana. Kira-kira sistim parasmanan lah, mana nu ngeunah éta nu dicokot.
Kabeneran poé éta Ahad, si Adam isuk-isuk kénéh geus aya dihareupeun garéja di alun-alun. Kulantaran hayang nyaho agama Katolik, manéhna gura-giru teuing, datang ka garéja isuk teuing, pantona can dibuka.
Beuteung si Adam can kaasupan nanaon pisan, kabeneran aya tukang roti, nya manéhna meuli roti rada gédé.
Kakara gé ngadahar saparapatna, panto garéja dibuka. Buru-buru si Adam asup terus diuk panghareupna deukeut pisan altar, maksudna ambéh jelas ngadéngékeun eusi khotbah.
Kacaritakeun judul khotbah pastor harita soal kajadian Nabi Adam di surga anu diusir ka dunya ku Alloh versi Katolik.
Kulantaran rotina can béak, si Adam ngeureuyeuh nyégétan roti tuluy diteureuy lalaunan.
Palebah pastor nyaritakeun Nabi Adam nu nyumput kulantaran ngarasa salah geus ngalanggar paréntah Alloh, si Adam keur ngagayem roti jeung bari rada ngalamun.
Pastor khotbah mani tarik siga ngabentak : "Tuhan bertanya dengan keras kepada Adam, hai Adam sedang apa kamu ? "
Atuh si Adam reuwas asa disentak, tuluy ngajawab : "Sedang makan roti pastor !". Si Adam kabesékan tuluy batuk teu eureun-eureun. Atuh gerrr... hadirin sareuri.
Pastor ngambek pédah hadirin teu khusu deui, tuluy si Adam diusir kaluar bari dicarékan.
Ku kajadian éta si Adam mastikeun moal asup agama Katolik siga indungna.
Poé Juma'ah si Adam datang ka masjid di alun-alun persis hareupeun garéja bari mawa sarung jeung kopéah ilaharna batur.
Ningali batur wudhu, manéhna tuturuti wudhu, batur maké sarung, manéhna maké sarung, batur ngaleupaskeun calana jero, manéhna ogé ngaleupaskeun calana jerona. Alhasil naon nu dilakukeun ku batur, diturutan ku manéhna.
Kulantaran datangna rada elat, si Adam kabagéan diuk di shaf tukang persis tukangeun aki-aki nu tadi bareng wudhu jeung manéhna. Ditukangeun si Adam aya barudak sapantaranana.
Shalat dimimitian, si Adam tuturuti sagala nu ditingalina. Ningali batur kunyam-kinyem maca surat, manéhna ngilu kunyam-kinyem teuing maca nanahaon, barudak ditukang cicirihilan, manéhna ngilu cicirihilan, batur sujud, manéhna ngilu sujud. Tah waktu sujud salah saurang budak nu rada bangor, ningali 'endog' si Adam ngagantung, terus disintreuk ti tukang. Atuh si Adam ogé pipilueun nyintreuk endog si aki hareupeunana. Si aki ngarénjag, tuluy nejéh si Adam katukang, si Adam pipilueun néjéh katukang, keuna sirah budak tukangeunana, si budak ngambek, si Adam di babuk ti tukang, atuh puguh wé si Adam nurutan ngababuk si aki di hareupeunana. Ébat wéh sholat si aki. Si aki ngambek ngabuburak barudak sitah kaluar ti masjid bari ngamang-ngamang panakol bedug.
Balik ka imah si Adam mikir. : "Euweuh nu ngeunah gening. Aaah aing mah kajeun kieu wéh kapir saumur-umur.......".
NGIRUNG
Kuring jalan-jalan di Bogor, numpak bémo ti Tanjakan Émpang ka Ciburial, diukna dihareup gigireun supir.
Ditengah jalan bél disada, bémo eureun. Saurang panumpang turun tuluy kahareup nanyakeun ongkosna ka supir bémo.
Panumpang : "Sa'balaha ku'lin 'udu mayal ti Tan'akan Ém'ang ?", pokna bari ngirung. Maksudna kaharti "sabaraha kuring kudu mayar ti Tanjakan Empang ?"
Si supir bémo teu ngajawab, kalahka terus maju deui, jadi si panumpang teu mayar pisan.
Rada jauh ti dinya kuring nanya panasaran.
Kuring : "Ku naon pa teu dijawab ? "
Supir bémo : "I'nim'ang diangka ngalééwé men'ing teu nalima 'uit", jawabna singket.
Maksudna kaharti "tinimbang disangka ngaléléwé mending teu narima duit"
Paingan atuh satali tiga uang !
Sholat mayit
Si Ibro ngalayad babaturanana anu maot , manehna jeung babaturanana opatan, sanggeus nepi ka imah nu maot, bapana nu maot nitah ka si Ibro jeung babaturana sholat mayit. Ibro jeung babaturana silih reret kulantararan pada teu ngarti kumaha carana sholat mayit, tapi kulantaran era ku bapana nu maot kapaksa si Ibro jeung babaturana ngalakukeun terus nu jadi imamna si Ibro, pas raka'at kahiji si Ibro ruku terus beres ruku sujud, sajeroning sujud si Ibro ngadangu nu ngaharewos, (eh eta barudak teh naha make sujud sholatna. Ngadangu kitu berebet si Ibro lumpat tuluy nu lain oge marilu lalumpatan, sanggeus rada jauh jeung geus cape, si Ibro eureun bari diuk handapeun tangkal, tuluy babaturana ngomong : Cape geuningan sholat mayit teh make lumpat sagala.
Ngajar ngaji
guru ngaji ngajar anu suing, budak ieu teh karak diajar ngaji alip2an
guru : sok geura der baca kadinya
murid : alip, ba, ta, sa, jip...
pas palebah jim nu suing macana teh lain jim tapi jip, ma'lum suing
guru : lain jip tapi jim
murid : jip
guru : jim
saking keuheul tuluy guruna bari kesel nembal : lain jip sia teh treuk.
Subject: Joke Sunda
>
>
>
> Mabok
> Hiji mangsa saurang jalema mabok asup ka hiji bar,
> ngaliwatan panto hareup. Kanyahoan ku Bartender,
> buru-buru ngahalangan eta lalaki,
> "Teu meunang asup kadieu geus mabok mah!"
> Jalema mabok tadi kaluar, tapi terus asup deui, ngan
> ayeuna mah ti panto gigir. Kaperego deui ku Bartender
> "Anjeun teh geus mabok, jadi tong asup kadieu! Perlu
> di pang manggilkeun taksi...?"
> Nu mabok tea buru-burur kaluar deui, tapi asup deui ti
> panto tukang. Kapanggiheun deui bae ku si Bartender anu tadi, bari
> jeung keuheul pok si Brtender nyarita, "Lamun silaing wani asup deui,
> awas, dibejakeun ka pulisi geura!" Jalma anu mabok tea ngarenjag jiga
> nu reuwas, "har...naha silaing bisa gawe di sababaraha bar euy...?"
>
> Baygon
> Ilaharna poe lebaran, sok loba jalema anu ngadon
> nyekar ka kuburan. Kasampak aya lalaki tengah tuwuh
> keur nyeungceurikan tilu kuburan.
> Lantaran harita teh keur loba jalma, atuh nempo
> paripolah eta lalaki teh jadi loba anu panasaran.
> "Manawi teu kaabotan, dupi eta kuburan anu tilu teh,
> kuburan saha, geuning sadayana diceungceurikan?" ceuk
> salah saurang jalma anu panasaran.
> "Euh anu ieu mah kuburan pun bojo. Sapuluh taun
> kapengker tilarna teh, ngaleueut baygon," tembalna.
> "Dupi ieu kuburan nu kadua?"
> "Ieu oge sami kuburan pun bojo keneh. Lima taun
> kapengker tilar dunyana teh. Sami deuih alatan
> ngaleueut baygon."
> "Dupi anu ieu, rupina kuburan putra nya?" "His,
> sanes. Ieu oge sami kuburan pun bojo. Nembe sataun maotna teh, enging
> musibah, tulang tangkorakna bencar." "euleuh-euleuh, geuning ngangge
> bencar sagala. Panginten tabrakan waktos tunggang motor?"
> "His, sanes. Bencar tulang tangkorakna teh wireh ku
> sim kuring dibabuk ku linggis, da bongan nolak nginum baygon."
>
> Si Enci
> Si Enci lapor ka pulisi, dumeh peuting tadi tokona kagarongan. Eusina
> kabeh dikerid ku garong, anu cenah jumlahna lobaan.
> "Si Engkoh ditaliang, si Otong diwologod," pokna bari
> pepeta. Maksudna mah salakina ditalian, sarta anakna
> diborogod ku garong tea.
> "Ari Enci dikumahakeun?" pulisi nanya.
> Si Enci kalahka ngabigeu bari aluman alimen.
> "Si Engkoh ditaliang, si Otong diwologod...."
> "Enya, eta mah pan si Engkoh jeung si Otong. Ieu mah
> Enci, dikumahakaeun ?"
> "Ah, embung, ela....," tembalna
>
> Abstrak
> Guru : "Mar, naon ari anu disebut abstrak?"
> Umar : "Henteu kongkrit Pa."
> Guru : "Kumaha maksud henteu kongkrit teh, Ju?"
> Juju : "Teu kongkrit teh hartosna teu tiasa katingal,
> teu tiasa dirampa, tapi hakekatna aya."
> Guru : "Alus, cing bere conto, Unang!"
> Unang : "Lancingan Eti, Pa!"
>
> Pohoan
> Si Ontohod kacida pohoanana, utamana kana payungna.
> Unggal poe, lamun rek indit gawe, manehna sok mawa payung, ngan pas
> turun tina beus kotana, eta payung sok tinggaleun bae. Hiji poe
> pamajikanana ngawawadian, "Yeuh kang Ontohod, payung teh mahal!maenya
> kudu meulian wae payung unggal
> poe mah. Heug engke deui mah inget-inget ari rek turun tina mobil
> teh." Atuh basa dina hiji mangsa si Ontohod ningal payung dina beus
> kota anu biasa ditumpakanana, buru-buru ku manehna dicokot, dibawa
> balik. Bari semu atoh pok manehna ngomong ka pamajikanana,
> "Yeuh, Nyai, teu poho deui ayeuna mah mawa payung teh."
> Pamajikanana colohok, "Akang, akang...., pan basa tadi
> indit teh akang poho teu mawa payung!"
>
> Anjing Pinter
> "Pajar anjing silaing teh pinter, bisa dititah meuli
> kurupuk sagala. Geuning sanggeus dibere duit ku kuring
> teu balik deui?" ceuk si Tomi ka baturna.
> "Sabaraha kitu dibere duitna?" ceuk baturna.
> "Sarebu perak!" walon si Tomi
> "Paingan atuh ari kitu mah. Lamun dibere lima puluh
> perak, manehna bakal balik deui bari mawa kurupuk. Ari
> dibere sarebu mah kawasna lalajo heula."
>
> Asuransi
> Di Australia waktu aya konprensi asuransi
> internasional, aya salah saurang peserta anu ragrag
> ti hotel tingkat 15 nepi ka maotna.
> Ceuk peserta ti Amerika,"Di nagara kuring mah, ieu
> jalema anu ragrag teh santunan asuransina bisa cair
> dina jero saminggu."
> Peserta ti Jepang embung eleh. "Komo di nagara kuring
> mah leuwih cepet, asuransina bisa cair dina jero dua poe. Kumaha ari
> di Indonesia?" pokna bari ngareret ka peserta ti Indonesia.
> "Di Indonesia mah leuwih cepet deui. Lamun aya jalema
> ragrag ti tingkat 15 nepi ka maotna, di tingkat 10
> keneh santunan asuransina geus dibikeun," tembalna kalem.
>
> Tos dugi ka Cianjur..."
> "Pa supir punten ngawiat pun anak pami tos dugi ka
> Cianjur kade wartosan..!" Ceuk saurang ibu-ibu ka
> supir bis jurusan Bandung.
> "Mangga bu.. ....nya ibu moal ngiring kitu ?" Tanya supir. "Moal ibu
> mah ieu we pun anak..!" Ceuk si Ibu bari ngareret anakna.
> " Daag sayang..!"
> " Daag mamah...!" budakna ngajawab.
> Teu kungsi lila bis geus ngadius mapay jalan tol
> Jagorawi, neupi ka Ciawi sibudak teh noel ka supir,
> ma,lum diukna tukangeun pisan supir.
> " Pa .. ..tos dugi ka Cianjur ieu teh..?"
> " Teu acan jang ... ...tebih keneh .....!
> Ceuk supir bari anteng ngagelang stir.
> Dasar budak, basa bis ngahaeub ka Cisarua geus
> celengkeung deui nanyakeun.." Pa tos dugi ka Cianjur...?"
> " Encan jang....!" Supir rada molotot.
> Budak ngahephep sieuneun ari dipolototan mah, neupi ka
> Ciloto katingali budak geus sapokpokeun nek nanya
> deui, ngan kapiheulaan ku supir.
> " Hayoh nek nanya deui...?" Ceuk supir buncelik.
> Teu karasa bis geus neupi ka wilayah Cipanas....budak
> anu titadi sok nanya terus, ayeuna jempe sihoreng
> budak teh sare mani tibra pisan,
> kitu deui penumpang nu sejenna pating galuher...ngan
> anu teu ngaguher teh pa supir.
> Renjag .....supir ngarenjag reuwas basa bis teu karasa
> geus nepi ka Padalarang. ...
> ras inget kapapatah si Ibu mani omat-omatan lamun
> geus nepi ka Cianjur kudu di bejaan eta budak teh.
> ....
> reg bis the eureun, terus supirna ngomong ka para
> penumpang yen aya penumpang kaliwat turun,
> kaparengan penumpangna ibu-ibu teu loba pancaraken bis
> anu geus neupi ka Padalarang ngadius balik deui nuju
> ka Cianjur .....anu dianterkeuna mah
> jongjon wae ngaguher...... ken we lamun geus neupi ka
> Cianjur karek dihudangkeun.
> " Jang tos dugi ka Cianjur..!" Ceuk penumpang
> gigireunana ngahudangkeun budak.
> " Aduh tos dugi..!" Ceuk budak bari gura giru muka
> bungkusan anu eusina obat cacing, leguk diinum.
> " Jang dimana lungsurna...?" Supir mimiti keuheul,
> lantaran budak the lain turun kalahka nginum obat
> heula.
> " Har ari bapa, pan karek dugi ka Cianjur, nya biasa
> atuh lungsur mah di terminal Leuwi Panjang! " Ceuk
> budak kalem.
> " Jadi di Cianjur lain nek turun ?"
> " Sanes......saur mamah pami tos dugi ka Cianjur ieu
> obat kedah di leueut, sakali deui engke pami tos dugi
> ka Bandung !" Budak nerangkeun pertentang.
> " Jadoolll !" Ceuk supir ngajejek gas.. ....dius bis
> balik deui nuju ka Bandungkeun.
>
> Setan
> Saurang pejabat munggah haji. Dina mangsa jumroh eta
> pejabat ngiluan pasesedek jeung nu lian.
> Belewer nenggorkeun batu, nurutan nu sejen. Ngan
> aneh, ti palebah anu ditenggorna aya nu males nenggor,
> keuna pisan kana tarangna. Untungna teh bisa terus
> kasanggap. Batu anu ditenggorna dibungkus ku keretas.
> Barang dibuka ku manehna dina eta kertas aya tulisan
> anu unina kieu "Ari sarua papada setan mah ulah
> pipilueun maledog atuh euy!"
>
> Viagra
> "Ki...bade nginum jamu naon pegel linu, encok atawa
> jamu napsu makan?" Tanya tukang jamu ka si Aki.
> "Lain euy..aya Viagra teu..?" Ceuk si Aki satengah ngaharewos.
> "Euleuh-euleuh eta mah jeung budak ngora atuh
> aki...nya si Aki masih keneh sok eng ing eng kitu..?"
> "Lain jeung nukitu patut deuleu..!"
> "Nya keur naon atuh..?" >
> "Ieu euy sangkan kiih teu nyurucud wae kana suku!"
> "Baruuk!
> Tatangga
> "Dewek mah keuheul kapamjikan euy, teu kaop tatangga
> meuli itu, boga ieu, sok langsung nurutan, dasar si
> panas baran...!" Mang Sarkim gegelendeng.
> "Pamajikan nukitu patut mah bales wae atuh..!" Mang
> Jupri kalahka mapanas.
> "Nya kumaha kitu..?"
> "Kieu geura lamun ningali tatangga kawin
> deui..buru-buru urang ge kawin deui..!"
> "Anyiiir satuju euy...!" Mang Sarkim atoh.
> Motor Anyar
> Si Encim kakara meuli motor anyar. Dicobaan jeung babaturanana. Anu
> matak keuheul keur babaturanana, ti mimiti indit nepi ka harita,
> si Encim henteu ngoper gigi, tepikeun ka sora motor
> geus ngaheong siga helikopter.
> "Cim, montong dina gigi hiji bae atuh euy! pindahkeun
> gigina"
> Si Encim ngajawab, "Lah, lahuta teuing atuh. Apan gigi
> hiji ge can beak".
> WAMIL
> "Teu bisa atuh Pa, jalema jiga kuring ngilu wajib
> militer" ceuk saurang pemuda anu embungeun ngilu
> wamil.
> "Naha?" ceuk perwira nu ngarekrutna.
> "Apan suku kuring mah jangkung sabeulah"
> "Oh, keun bae teu nanaon. Da engke ge di medan tempur taneuhna henteu
> rata" ceuk si perwira kalem.
roti
si abud keur lapar..
kucluk-kucluk ngaliwat tukang roti..
Bari rada bungah si abud ngagegero si tukang roti..
si abud: "mang,..mang, roti mang.."
T.roti : "mangga, jang..bade nu man?."
si abud: "ieu naon mang?...
T.roti: "coklat, jang..."
si abud: "ieu..." (bari nunjuk nu sejenna)
T.roti: "Nanas..."
si abud: "anu ieu naon, mang..."
T.roti: "Markisa, jang.."
si abud:" Hor..ari mamang, rotina mana?..."
T.roti:....
Sambutan ti simkuring
Assalaamu a'laikum
Alhamdulillah
Hadirin hadirot
sangu sapiring seep ku kolot
teu hilap ka tukang sulap
oge ka tukang toge
kahiji, sateu acan nu kadua
kaduana, saparantosna nu kahiji tadi
terakhir nu katilu saparantos nu kahiji
sareng nu kadua
mung sakitu di simkuring
upami aya nu kirang, da' emang
sakitu ayana,
wassalaamu a'laikum
???...;)
MATEMATIKA
Yuswa aki Sanusi tos langkung ti 70 warsih.
Dina hiji dinten anjeuna ngariungkeun para putra nu ngarumbara di nusantara.
Aki Sanusi : "Yeuh barudak. Maranéh geus nyaho yén nini téh geus lila pisan ninggalkeun
urang".
Putrana : "Atuh 6 sasih mah teu acan lami atuh Bapa. Upami 6 warsih, nembé tos lami !"
Aki Sanusi : "Ah ceuk rarasaan aki mah asa geus lila pisan, asa geus 6 taunan".
Putrana : "Naon maksad aki téh ?"
Aki Sanusi : "Maksud aki, nyaéta hayang ménta bantuan maranéh mangnéangankeun
gaganti nini".
Putrana : "Nu kumaha kinten-kintena aki ?".
Aki Sanusi : "Nya, nu umurna kira-kira 50 taunan, ambéh aki teu ngérakeun maranéh".
Putrana : "Teu aya atuh aki nu kitu mah".
Aki Sanusi : "Ari euweuh mah, nu 25 taunan atuh, tapi dua !"
Pala putra aki Sanusi, molohok teu ngarti kana matematika Aki Sanusi.
SALAH TAFSIR
Di halteu karéta api Leuwi Goong aya urang Cirebon anu keur diuk sorangan dina bangku, sigana mah keur nungguan karéta api nu ka dayeuhkeun.
Lar aya tukang nangka ngaliwat hareupeunana.
Tukang nangka : "Nangkana mas ! Nangkana mas ! "
Ngadéngé omongan tukang nangka, urang Cirebon téa diukna rada ngagésér saeutik.
Tukang nangka : "Nangkana mas ! Nangkana mas !"
Urang Cirebon téa diukna rada ngagésér deui saeutik.
Tukang nangka : "Nangkana mas ! Nangkana mas !"
Urang Cirebon téa diukna rada ngagésér deui saeutik.
Terus kitu kajadianana, nepi ka bangkuna najuralit, si urang Cirebon tijengkang nangkarak bengkang.
Si urang Cirebon ngambek, nyarékan tukang nangka laklak dasar.
Urang Cirebon : "Bujur manéh sakumaha legana hah ! Ku aing dibéréan tempat diuk, masih
kénéh nitah ngagésér ka aing ! ".
Tukang nangka molohok teu ngarti kunaon dicarékan.
HUJAN
Asmawi : " Beca ! Sabaraha ka jalan Pagarsih ?"
Tk béca : " Tilu rébu den ! "
Asmawi : " Na mahal-mahal teuing ?"
Tk béca : " Hujan den ! "
Asmawi : " Heueuh, numatak kana béca gé pédah hujan ! "
LEBARAN
Silobahutang urang sabrang langganan warung remang-remang di pantura.
Manéhna rék neruskeun nyupiran tronton Fuso wanci subuh.
Silobahutang : " Nih, aku bayar kau lima puluh ribu !"
Langgananana : " Tida bisa oom, harus dua ratus ribu ! "
Silobahutang : " Aah, mahal kali ! Biasa segitu ! "
Langgananana : " Ini kan lebaran oom ! "
Silobahutang :" Apalagi lébaran, sémpitanpun aku ta' mau bayar ! Ah mahal kali ! "
GARUDA
Adun :"PT Garuda Indonesian Airways meunang panghargaan minangka pausahaan
penerbangan pangamana sadunya. Hébat nya !"
Asan :"Puguh wéh reueus. Naon nyah pertimbangan jurina ?"
Adun :"Pesawat Garuda mah moal aya nu masangan bom waktu, lantaran jadwalna sering
ngaco !"
DU'A
Ajengan : "Lamun urang rék dahar kudu maca naon ?"
Santri : "Bismillah...!"
Ajengan : "Sanggeus réngsé dahar kudu maca naon ?"
Santri : "Astagfurillah ....!"
Ajengan : "Na maranéh téh poho ? Kudu maca alhamdulillah..!"
Santri : "Tapi kamari mama ajengan maca astagfurillah di restoran ?"
Ajengan : "Oh..eh.., éta mah béda..., tagihanana mahal teuing.."
SARUA BORANGAN
Pépén : "Basa kuring rék balik lembur tadi peuting, harita téh pas jam 7.30, di hareupeun
mesin absensi aya jurig keur ngajanteng, jadi wéh kuring teu jadi absen "
Baturna : "Atuh sarua jeung kuring. Basa kuring rék balik lembur tadi peuting, harita téh
pas jam 7.30 ogé, waktu kuring keur ngajanteng rék ngagésék kartu absensi aya
jurig leumpang ngadeukeutan kuring, jadi wéh kuring teu jadi absen ogé"
DI PECINAN
Karna : "Sabaraha harga CD nu ieu ?"
Karno : "Céng go "
Karna :Ah, mahal teuing. Go céng wéh nya ?"
Karno :"Punten, ari gocéng téh sabaraha ? Da abdi mah sanes akéw"
Karna :"Sarua kuring ogé lain akéw. Ari céng go téh sabaraha ?"
ISTIMEWA
Ari : "Kasur jeung anggel téh bahana sarua tina kapuk lain. Tapi kunaon ari saré dina
kasur masih kénéh dianggelan ?"
Ara : "Biasa. Ari kapala mah sok hayang diistiméwakeun !"
MOAL DEUI-DEUI.
Aya dua sobat langgana ngopi diji warung, tapi abongkena dedeg pangadegna pikagigiseun, duanana sok rea pisan tingkahna ngaheureuyan budak anu sok ngalayanan di dinya. kopi tea dibahekeun, uyah jeung gula dipatukurkeun wadahna, barang dahar ambalayah kana meja nepi kataplakna kotor, jeung sajabana, tapi budak nungalayannana teh teuing ku sabar, mangkaning sakapeung mah sok dicarekan teu pupuguh. nu boga warung oge henteu bisa kukumaha anakna dikitukeun teh, da heunteu untupan nenjo dedeg pangadegna nu dua eta, ari mayar mah duanana oge sok bener deuih.
Sabada sawatara bulan kikituan, salah saorang diantara nu dua teh nyarita kabaturna " Asa teu puguh mangbulan-bulan urang ngaheureukeun eta budak, mejeuhna ayeuna mah dieureunan nya. karunya."
Tembal baturna, " Enya karunya. hadena urang persen sing gede, itung-itung pameulina, nya."
Barang nu duaan tea datang deui ka eta warung samemeh pesen nanaon, nu saurang nyarita ka budak nu sok ngalayanan tea "Jang hampura, nya. Akang duaan sok ngaheureuyan, ayeunah moal deui-deui. malah yeuh duit persen, tarima.
Walon eta budak sabada narima duit,"Sami-sami. Abdi oge engke mah upami ngaladangan kopi moal diciduhan heula ........"
SALAH NGAHARTIKEUN
Ki Ibro jeung si Ju'i keur uplek ngobrolkeun kaayaan ayeuna bari ngadéngékeun radio di pos ronda tukangeun masigit. Kabeneran harita téh keur nyiarkeun laporan langsung démo di istana nagara.
Démonstran : " Turunkan BBM !, turunkan BBM !"
Anu di démo : " Saudara jangan ikut campur urusan pribadi saya. (B)erat (B)adan saya
(sora awéwé) adalah urusan pribadi saya. Walau badan saya gemuk, tetapi bukan hak
saudara untuk menurunkannya !".
Ki Ibro : " Euh ari kitu mah sigana salah ngahartikeun. Paingan atuh harga BBM teu
turun-turun ! Sigana mah tersinggung si ibu téh."
Si Ju'i : (molohok teu ngarti)
NGILU SALAH
Mama Ajengan nuju ngawulang santri-santrina ihwal kaayaan ayeuna.
Mama Ajengan : " Kaayaan anu riweuh kieu téh alatan para pamimpin urang anu leuwih réa
mikirkeun partaina tinimbang rakyatna. Ku kituna ayeuna urang kudu
sering-sering ngadu'a anu alus ".
Santri : " Numutkeun pendapat abdi mah, Mama Ajengan ngiring saham kana
kaayaan anu riweuh kieu. Para pamimpin téh henteu diazab ku Alloh ".
Mama Ajengan : " Naha manéh nyalahkeun mama ?"
Santri : " Cobi wéh perhatoskeun du'a mama, ......ampunilah dosa-dosa para
pemimpin kami ........, janten wéh unggal badé di azab ku Alloh,
para pamimpin urang kénging ampunan, kumargi di du'akeun baé ku
mama".
Mama Ajengan : " Ari kitu mah tandana du'a mama téh makbul nya ? Urang ganti atuh
redaksi du'ana nya !".


text:
PEDARAN BASA SUNDA UNDAK USUK BASA DINA KAHIRUPAN SAPOPOE
Didamel pikeun tugas Basa Sunda
Disusun ku
XI IPA 6 SMA NEGERI 1 GARUT Jl. Merdeka No. 91 Tarogong Kaler GARUT 2010
Kata panganteur
Puji sinareng sukur hayu urang dugikeun ka Alloh SWT anu tos masihan rahmat sinareng hidayah ka urang sadayana ,kusabab simkuring saparakanca tiasa ngarengsekeun ieu pedaran basa sunda nu judulna ³Undak Usuk Basa Sunda dina kahirupan sapopoe´. Pedaran ieu ditulis dumasar kana teori-teori nu tos ku simkuring saparakanca dipikagaduh ti sababaraha sumber anu tos dipilarian ku simkuring saparakanca. Pedaran ieu moal tiasa kabentuk upami teu aya pihak-pihak anu tos ngabantos kana didamelna ieu pedaran. Kukituna simkuring saparakanca ngahaturkeun nuhun ka sadaya rerencangan anu tos ngabantu dina ngarengsekeun ieu makalah anu judulna ³perluna basa sunda´ dihareupkeun makalah teh tiasa dimanfaatkeun ku balarea dina perkawis perluna basa sunda dina kahirupan sapopoe ,khususna keur urang sunda . Simkuring saparakanca nyadar dina ieu pedaran masih seeur kalepatan boh dina eusi ,kualitas, atanapi dina kuantitasna ieu pedaran, saran jeung kritikan anu ngabangun dihareupkeun pisan dina ningkatkeun elmu kanggo anu ngadamel ieu pedaran.
BAB I
Bubuka 1.1 Poko Masalah Usaha ngalestarikeun basa sunda teu gampang , tapi usaha sangkan urang Sunda, pangpangna rahayat pépéték, meunang kasempetan sajembar-jembarna pikeun ngarépréséntasikeun diri jeung pribadina dina widangna masing-masing. Lamun urang niténan balantika nasional, karasa pisan kurangna urang Sunda méh dina sagala widang. Éléh ku urang Minang, Batak, jeung Bugis nu jumlahna jauh sahandapeun urang Sunda. Naha ku lantaran urang Sunda henteu miboga kamampuh? Tacan tangtu. Anu sidik, urang Sunda apan asor pisan kabisana da rata-rata urang Sunda sakolana ngan 7 taun, hartina henteu tamat SMP-SMP acan. Sabalikna urang Sunda nu mareunang atikan luhur, umumna pala putra ménak heubeul atawa ménak anyar anu mibanda méntalitas priyayi, anu ngarep-ngarep dijenengkeun ku nu dibendo. Da ceuk pikiranana hirup nu utama mah kudu nyekel kalungguhan di pamaréntahan, sanajan gawéna ngan ukur sembah kuriling atawa jadi pakacar 1.2 Ngidentifikasi masalah. Teu aya na rasa ngabogaan kana basa sorangan ,jadi masalah anu kudu di perhatikeunbener bener ku pamarentah ,sabab basa sunda bisa lestari kucara aya anu ngabogaan saha sahana ieu basa teh lamun teu aya anu ngabogaan tangtu ieu basa sunda teh pasti aya anu ngarebut, umumna basa sunda masih kurang di pikaresep ku budak budak ayeuna ,budak ayeuna teu saeutik anu teu apal kana kabudayaan urang sunda ,tangtu urang ulah nyalahkeun sasaha ,tapi urang kudu ilu mikirkeun kuaha carana ieu basa sunda teh teu leungit kaelehkeun ku perkembangan jaman.
1.3 Rumusan Masalah Seueur cara anu bisa dijalankeun dina nerapkeun basa sunda ka urang sunda ,basa sunda perlu keur ciri jang jalma anu asli urang sunda,cara gawanohkeun basa sunda ka jalma sunda diantarana nyaeta kujalur pendidikan ,ayeuna provinsi jawa barat ngadamel peraturan daerah supaya dina pelajaran-pelajaran di sakola di ayakeun muatan local basa sunda .Anu leuwih alus dina kahirupan sapopoe basa sunda kudu di terapkeun supaya laun laun ieu basa teh teu asing kanggo urang sunda .
1.4 Tujuan 1. Nyebarkeun perkawis perluna basa sunda, ka urang sunda 2. Nyiptakeun rasa resep kana basa sorangan
BAB I ISI
a. Basa sunda Basa Sunda minangka basa nu dipaké kurang leuwih ku 27,000,000 jalma di wewengkon kulon pulo Jawa, atawa 13,6% ti populasi Indonésia. Basa Sunda kagolongkeun kana famili basa Austronésia - Malayo-Polinésia - Malayo Kulon-Polinésia - Sundik nu mibanda sababaraha dialék/logat dumasar padumukan jalmana: Banten, Bogor, Parahyangan, jeung Cirebon.
y y y y
Parahiangan, ngawengku sabagian badag Tatar Sunda, minangka dialék utama (basa lulugu) basa Sunda nu diajarkeun ti mimiti sakola dasar (SD) nepi ka sakola menengah pertama (SLTP), nu ayeuna diajarkeun ogé di SMA sanggeusna kaluar kaputusan ti Gubernur Jawa Barat.
i. Wewengkon Parantos kauninga yen Basa Sunda anu diangge di wewengkon Jawa Barat sareng Banten dibagi deui kana sababaraha wewengkon leutik, nyeta: - Priangan: Bandung, Ciamis, Tasik, Sumedang, Subang, Garut, Bogor, Purwakarta, sabudereunana - Banten: Banten sabudereunana
- Kacirebonan: Kuningan, Cirebon, Majalengka, Indramayu, sabudereunana (LBAL=lereskeun bilih abdi lepat=CMIIW)
Pangkakoncarana sunda priangan, sigana pedah diangge di Bandung, Paris van Java tea. Sagedengeun ti eta, wewengkon priangan teh baheula ditempatan ku para pangagung anu kawentar anu ngenalkeun basa sunda ka luar sunda. Janten, urang priangan sok radi imut pami ngadangu basa sundana Banten atanapi sunda pasisir kaler anu kapangaruhan ku basa jawa (dicandak ku para nelayan ti wetan).
b. Sajarah Basa Sunda Mangsa I (saméméh abad ka-16 M) Nepi ka taun 1600 Maséhi, basa Sunda téh mangrupa basa nagara di karajaan Salakanagara, Galuh, Kawali, Sunda, jeung Pajajaran. Dina ieu mangsa, basa Sunda kaasupan ku basa Sansakerta saperti anu katémbong dina prasasti titinggal Purnawarman, malah aksarana ogé maké aksara Pallawa. Basa sunda alam harita dipaké dina widang kanagaraan, kasenian, jeung kahirupan sapopoé, loba kitab ageman anu ditulis dina basa Sunda sarta ngagunakeun aksara Sunda (kuna) saperti Siksa Kanda ng Karesian, Carita Parahyangan, Darmasiksa, jeung Guru Talapakan. Geura titénan basa Sunda nu dipaké alam harita, boh nu aya dina prasasti atawa nu aya dina karya sastrana:
y
Transkripsi prasasti Ciaruteun titinggal Purnawarman
Jayaviclasya tarumendrasya hastinah airavabhasya vibhatidam padadavayam nu hartina: ieu (tapak) dua sampéan airawata anu gagah perkasa, gajah inguan pangawasa taruma nu mawa kadigjayaan.
y
Transkripsi prasasti Pasirmuara di Cibungbulang, titinggal karajaan Sunda
ini sabdakalanda rakryan juru pengambat I kawihadji panca pasagi marsandeca barpulihkan hadji sunda nu hartina: ieu téh ucapan Rakeyan Juru Pengambat dina taun saka 458 nu nétélakeun yén pamaréntahan daérah dipulihkeun ku Raja Sunda.
y
Transkripsi prasasti Astana Gede titinggal karajaan Sunda di Kawali
nihan tapa kawali nu sanghiyang mulia tapa bhagya parebu raja wastu mangadeg dikuta kawali nu mahayuna kadatuan surawisesa nu marigi sakuriling dayeuh nu najur sgala desa. Aya ma nu pandeuri pakena gawe rahayu pakeun heubeul nu hartina: ieu nu tapa di Kawali téh nyaéta tapana nu mulya lir déwa. Gusti nu bagja, Raja Wastu nu ngéréh di kota Kawali, nu parantos mapaés Karaton Surawisésa nu ngadamel kakalén
sakuriling dayeuh, nu nyantosa sakuliah wewengkon, muga-muga kapayunna aya nu kersa midamel kasaéan sangkan punjul sajagat.
Mangsa II (1600-1800 Maséhi) Basa Sunda dina mangsa ieu geus kapangaruhan ku basa Arab jeung basa Jawa, basa Arab asupna kana basa Sunda ngaliwatan pasantrén, ari basa Jawa asupna kana basa Sunda ngaliwatan padaleman (pamaréntahan). Harita di tatar Sunda geus jlug jleg pasantrén, umumna ajengan nu ngadegkeun pasantrén di urang kungsi masantrén di wétan, jadi salian ngasupkeun basa Arab kana basa Sunda pasantrén ogé milu ngasupkeun basa Jawa deuih. Nya di antarana ngaliwatan pasantrén deuih asupna wawacan jeung sarupaning upacarana téh. Kitu deui widang pamaréntahan, harita tatar Sunda kaéréh ku Mataram, para gegedén Sunda (dalem) sataun sakali kudu séba ka dayeuh Mataram, tara sakeudeung di dituna téh, balikna mawa adat cara kadaleman Jawa, nya mangsa harita mimiti asupna "undak usuk basa" kana basa Sunda téh, nu mangrupa pangaruh tina basa Jawa (contono dina naskah Wawacan Sulanjana).
Mangsa III (1800-1900 M) Dina ieu mangsa, basa Sunda mimiti kaasupan ku basa Walanda, ngaliwatan para bupati jeung pagawé Walanda. Mémang harita mah wewengkon Sunda téh geus aya dina genggeman pamaréntah Hindia Walanda, nya harita medalna buku basa Sunda anu ditulis ku aksara Latén téh. Basa Sunda mimiti dijadikeun ulikan bangsa deungeun utamana bangsa Walanda, salian ti éta basa Sunda ogé mimiti kaasupan basa Malayu deuih. Harita aya katangtuan ti bangsa Walanda sangkan bangsa pribumi, kaasup urang Sunda kudu ngagunakeun basa Malayu minangka lingua franca-na (contona aya dina Wawacan Panji Wulung taun 1876).
Mangsa IV (1900-1945 M) Dina ieu mangsa, sakola-sakola beuki réa, basa Sunda terus digunakeun sarta diajarkeun di sakola-sakola. Para panalungtik basa Sunda beuki loba deuih, boh bangsa deungeun atawa urang Sundana sorangan, beuki témbong baé pangaruh basa Walanda kana basa Sunda téh, nepi ka harita mah teu saeutik urang Sunda nu nyaritana direumbeuy ku basa Walanda, utamana kaom palajar. Basa Sunda pacampur jeung basa Arab, Jawa, Malayu, jeung Walanda dipaké dina widang atikan jeung kabudayaan, pikeun nuliskeunana geus prah maké aksara Latén. Dina ieu mangsa, medal pustakamangsa jeung kalawarta dina basa Sunda saperti Papaés Nonoman (1915), Pasoendan (1917), Poesaka Soenda (1923), jeung Sipatahoenan (1923).
Mangsa V (1945-kiwari) Mangsa ti taun 1945 nepi ka kiwari sok disebut ogé mangsa sabada perang, basa Sunda dipaké dina kahirupan sapopoé, pustakamangsa, sastra, kabudayaan, jeung buku-buku atawa kapustakaan. Mangsa ieu basa Sunda loba kapangaruhan ku basa Indonésia. Dina istilah-istilah basa kosta méméh asup kana basa Sunda téh umumna ngaliwatan heula basa Indonesia, utamana nu dipaké ku masarakat kota, nepi ka aya istilah "Sunda kamalayon" geuning, nyaéta basa Sunda anu reumbeuy kapangaruhan ku basa Malayu (Indonesia).
c. Fonologi Kiwari, sakumaha di sakabéh wewengkon Indonésia, basa Sunda ditulis dina aksara Latin. Aya tujuh sora vokal: a, e (pepet), é, i, o, u, jeung eu; tanpa diftong. Konsonan kawakilan ku aksara b, c, d, g, h, j, k, l, m, n, p, r, s, t, w, y, ny, jeung ng. Konsonan séjén nu datang ti basa
deungeun, misalna basa Arab atawa basa Inggris, lolobana dialihbasakeun kana konsonan utama tadi: f -> p, v -> p, sy -> s, sh -> s, z -> j, jeung kh -> h.
d. Tata Basa Tata basa Sunda kaasup anu basajan dibandingkeun basa-basa lainna. Aya sawatara ciri basa Sunda, nyaéta: taya parubahan kecap dumasar waktu, anu dina basa Inggris disebut tenses. Pikeun nangtukeun waktu, kalimah cukup diwuwuhan ku sawatara kecap saperti kamari, ayeuna, tadi, jsb.
y
y
teu ngabogaan gender dina kecap-kecapna. Kukituna taya parobahan dina kecap-kecapna lantaran ditujukeun ka gender nu béda.
e. Sistem Tinulis Dina sajarahna, basa Sunda kungsi ditulis ku rupa-rupa aksara, diantarana: aksara Pallawa atawa aksara Pra-Nagari anu dipaké pikeun nuliskeun basa Sangsakerta, dipaké nepi ka abad ka-7,
y y
y
aksara Sunda Kuna anu diturunkeun tina aksara Pallawa. aksara Cacarakan atawa aksara Jawa, sacara umum marengan asupna Islam jeung kaadaban Jawa ka Cirebon (abad ka-16) jeung Priangan (abad ka-17),
y y
aksara Pegon, utamana di lingkungan pasantrén, ku asupna ajaran Islam ti tatar Arab, aksara Latin, mimiti dipaké ahir abad ka-19, diwanohkeun ku pangjajah Walanda.
Sacara resmi, pamaréntah Jawa Kulon ngaliwatan Perda taun 2003 geus ngarojong aksara Sunda pikeun pakéeun sapopoé.
f. Tata Krama Tatakrama minangka hiji hal anu ogé leket dina basa Sunda, utamana dina dialék utamana (Parahiangan). Sanajan sawatara nonoman Sunda kiwari nganggap yén diajar tatakrama basa Sunda téh hésé, tatakrama tetep diajarkeun di sakola-sakola lantaran ku tatakrama ieu diharepkeun sikep silihormat jeung silihajénan.
g. Gaya Basa Kawas basa Indonésia, dina basa Sunda ogé aya sababaraha gaya basa, contona: ngupamakeun (similé) lalandian (métafora) mijalma (personifikasi) rautan (eufimisme) ngasor (litotés) rarahulan (hiperbol) kadalon (pleonasme) silib-sindir (alégori) mindoan (repetisi)
y y y y y y y y y
h. Sastra Basa Sunda euyeub ku rupa-rupa karya sastra, boh anu klasik atawa anu moderen, diantarana:
y y y y y y y y y y y y y
mantra/jampe jeung jangjawokan sisindiran, [[paparikan], wawangsalan, sésébréd pupuh kakawihan guguritan pupujian wawacan carita pantun dongéng carita pondok nopél drama, jeung sajak atawa puisi.
i. Undak Usuk Basa Aya 3 undak basa dina basa sunda, dibentenkeun palebah nerapkeunana. Biasa disebat: undak usuk basa. - Kahiji, anu lemes. Diangge pami ngobrol sareng anu saluhureun (yuswa atanapi harkat sosial) atanapi ngobrol sopan sareng anu sapantar. - Kadua, basa loma. Diangge dina obrolan sapopoe sareng anu sapantar (umur boh harkat sosial). Tingkatan basa ieu oge diangge dina surat kabar, karangan, atanapi seratan2 kanggo dibaca ku umum.
- Katilu basa garihal. Diangge ka anu sahandapeun, saleutikeun atawa jang sato. Basa garihal disebat oge basa kasar. Aya budak nyarita ka ibuna, mana anu ceceg: 1. Ibu, gogog nuju tuang 2. Ibu, si tumang keur nyatu
Ah, pastina oge parantos kauningan kusadaya WSAB. Ngan kumaha tah prak-prakanna? Ieu mah sakedik umpama, diangge dina kalimah ngarah kahartos. Bapa nuju tuang Abdi alim neda Embe keur nyatu
Bapa angkat ka pasar (ih, ka kantor biasana oge bapa mah :)) Abdi mios ka sakola Si Juha mangkat ka kebon deuk ngangon embe Bumi anu kiwa kagungan Ibu Entin (kanggo ka batur mah nyebatna bumi) Anu palih katuhu mah rorompok (nuduhkeun imah sorangan, rorompok=rompok nu abdi) Imah si kardun tina hinis (jang batur sahandapeun atawa loma) Kandang maung (ieu mah jelas jang sato, leres?)
Salira keresa nyandak buku sakieu seueurna? (kanggo batur) Abdi ngabantun piring salosin (kanggo nyalira) Si Emod mawa bedog
j Nyerat basa sunda Tah kumaha pami diserat? Sanes nyerat ha na ca ra ka da ta sa wa la, leres... Anu kawentar kakoncara kajanapria saalam dunya yen ciciren basa sunda teh aya "EU". Sing saha jalma anu bisa nyebut "EU" kalayan bener, hartina geus bisa basa sunda, hihihi... *karunya ka si Mas di rorompok...
Tah mun nyebat tos jago, kumaha mun dipiwarang nulis. Ceuk teori, aya 3 jenis "E" dina basa sunda. Kahiji: "é" taling siga dina: émbér (aya curek diluhureunna) kadua: "e" pepet, siga dina: gemes (ih ieu mah sanes sunda), jiga dina... nya dina kecap pepet wee. Matak kitu disebat e pepet oge. Katilu: "eu", siga nida peuyeum
Tah, pami radi sesah nyerat hiji kecap, ulah gurung gusuh, emutan heula. Sebatkeun eta kecap, naha si sakadang "e" teh siga dina émbér, atanapi siga dina pepet, atanapi siga dina peuyeum. Umpama, Aya budak nakal, nu mana anu ceceg: 1. Budak teh teu bener (bener=bageur, leres, sae)
2. Budak teh teu beuneur (beuneur=ngeusi, munel, aya eusian, biasana kanggo pare)Kabayang budak dianggap beuneur... hihihi...
Kuring cicing di Amerika, numana anu ceceg: 1. Kuring tumeuteup di Amerika (tumeuteup=memandang) 2. Kuring tumetep di Amerika (tumetep=menetap) Ih nu kahiji mah hartosna janten: Sayah memandang di amerika (naon ieu teh)
Kuring dangdan di kamber, mana anu ceceg: 1. Kuring ngeunteung di kamber (ngeunteung= bercermin, ngaca) 2. Kuring ngenteng di kamber (ngenteng= ngentengkeung, enteng=ringan, meringankan)
Aya budak mani geulis, mana anu ceceg: 1. Euleuh si eneng mani geulis (euleuh=ekspresi kagum) 2. Eleh si eneng meni geulis (eleh=kalah)
Tah kitu para wsab, kumargi ieu teh mulungan tina emutan 17 taun kalangkung (jaman SMP) teras rumaos sanes urang priangan, umpami bade aya anu nambihan sareng ngelereskeun, mangga email ka wsab2005@yahoo.com, engke di tambihkeun kana handapeun ieu postingan
BAB III PANUTUP
2.1 Kacindekan Urang sunda masih keneh asing kana basa sorangan ,ieu tiasa katingali dina tingkah laku paripolah urang sunda dina ngagunakeun basa sapopoena nu utamana basa sunda .teu sautik urang sunda teu apal perluna basa sunda keur ciri tiap tiap daerah . 2.2 Saran Kanggo ka para bapa ibu guru anu ngawulangan basa sunda kedah mampu ngalestarikeun basa sunda supaya ieu basa teu leungit ku kamajuan jaman atawa ku budaya-budaya asing anu bisa ngaleungitkeun basa sunda.
DAPTAR PUSTAKA


text:
1. Panganteur
Diitung ti mimiti terbit majalah Tjahaja Pasoendan taun 1911 di Cianjur nepi ka taun 2013 ayeuna, lalampahan pers Sunda geus nyorang mangsa saabad. Estuning nembongkeun lalampahan media panerbitan nu kaitung lampar tur umur nu kahot. Tapi, beda jeung majalah Time di Amerika Serikat nu mampuh terbit ratusan taun, tah, media pers Sunda mah (kitu deui media pers basa Indonesia) teu aya nu mampuh napasna panjang saperti kitu. Umumna ninggang kana babasan “genteng-genteng ulah potong“ atawa kacapangan, “patah tumbuh hilang berganti, esa hilang dua terbilang”. Hiji media pers tiwas, muncul media pers sejenna nuluykeun, kitu jeung kitu wae nepi ka mangsa kiwari. Umumna arang langka nu mampuh terbit nepi ka sapuluh taun. Paling-paling surat kabar Sipatahoenan nu medal taun 1924 di Tasikmalaya, tuluy sabada pindah ka Bandung, mampuh terbit keneh nepi ka eureunna taun 1962. Sanajan kitu, aya hiji media pers Sunda nu mampuh hirup manjang nepi ka leuwih ti satengah abad, nyaeta majalah Mangle. Terbit di Bogor taun 1957, pindah ka Bandung taun 1962, majalah bieu nepi ka danget ayeuna, hirupna manjang tacan kungsi copong henteu terbit.
Naha dina mangsa nu sakitu panjangna, media pers Sunda geus nyorang kamajuan?
Dina sababaraha hal, memang tembong kamajuanana, upamana dina ajen citak jeung tatarupana. Kitu deui, ambahan eusina.Tapi, kamajuan media pers teu semet kitu kulantaran perlu oge diukur semet mana mampuh bisa dipake pangupa jiwa ku sakumna karyawan pers nu ngarojongna. Tah, lebah dieu nepi ka ayeuna pers Sunda tembong tacan bisa menyat. Ana kitu, pohara perluna pangrojong boh ti pamarentah boh ti masarakat sakumna.
Tangtu wae hirup jeung huripna media pers Sunda teu bisa dipisahkeun jeung hirupna basa Sunda. Mun masarakat Sunda tohtohan mela hirup basa indungna, nya tangtu bakal gede oge pangaruhna kana hirupna pers Sunda. Matak bungah, kamari ieu, sawatara para nonoman, umumna mahasiswa, dosen jeung guru, ngayakeun demo ka DPR pedah pangajaran basa Sunda henteu jelas dumukna dina kurikulum taun 2013. Tetela pamarentah rancingeus sarta netelakeun, saestuna muatan lokal pangajaran basa Sunda moal di leungitkeun.
Sanajan kitu, hirupna basa Sunda henteu saukur gumantung kana pranata pangajaran basa Sunda di sakola, tapi gumantung oge kana pranata sejenna di masarakat, saperti pabukon jeung panerbitan buku bacaan. Kaasup tangtuna oge media pers boh citak boh elektronik.
Ana kitu, hirupna pers Sunda pohara perluna meunang pangrojong ti masarakat sakumna. Paling henteu, masarakat wanoh tur paham kana pentingna kalungguhan sarta pancen pers di masarakat. Lain wae saukur media wawaran (informasi) ngeunaan kajadian sapopoe, tapi mangrupa media atikan (edukasi) sarta nu pohara pentingna mangrupa media nepikeun aspirasi. Nya ngaliwatan media pers, aspirasi masarakat, nu taya lian mangrupa masalah publik (balarea), bisa kanyahoan ku sarerea, pangpangna ku nu keur katitipan amanah ngajalankeun pamarentahan. Ku cara kitu, masarakat bisa milu partisipasi. Jadi, kalungguhan sarta pancen pers Sunda, pohara pentingna enggoning numuwuhkeun demokratisasi.
2. Kamekaran Pers Sunda
Nurutkeun Prof.Dr. Nina Lubis dina tulisanana Sekilas Perkembangan Surat Kabar dan Majalah di Jawa Barat (2006), dina garis badagna, kamekaran pers Sunda bisa dibagi dua, samemeh kamerdekaan jeung sabada kamerdekaan.
Samemeh kamerdekaan, media pers Sunda nu bisa disebut pangkahotna, bisa jadi majalah Tjahaja Pasoendan. Terbit di Cianjur dina taun 1911, majalah bieu meunang panangtayungan ti Bupati Cianjur R.A.A. Wiranatakusumah (Kangjeng Dalem Haji).Awalna format majalah Tjahaya Pasoendan mangrupa buku, ksndelna 60 kaca, eusina mangrupa panerangan ngeunaan hal adat, kasehatan, tatanen, ingon-ingon, lulucon, babad, guguritan jeung unak-anik kapercayaan. Minangka “pangarang” M.Soeriadimadja, alamatna di Mandirancan (Kuningan), tata usaha dicekel ku Lembana Wignjadisastra, Bandung, dibantuan ku R.Sastraatmadja (Bandung), M.Prawirasoedirdja (Tasikmalaja), M.Atmaprawira (Kalipucang) jeung M. Wangsaatmadja (Bandung). Majalah bieu ngan bisa terbit salila tujuh taun. Dina taun 1917, henteu medal deui basa M.Soeriadimadja pindah ka Cangkring, Ciparay, Bandung (Ensiklopedia Sunda, 2000:141).
Taun 1914, Organisasi Pagoeyoeban Pasoendan basa keur dumuk di Batavia (ayeuna Jakarta), medalkeun majalah Papaes Nonoman. Majalah bieu sababaraha kali ganti redaksi nepi ka henteu mampuh terbit deui taun 1919. Redaksi munggaran D.K.Ardiwinata dibantu ku R.Poerawinata jeung J.Martasoetisna. Satuluyna pamingpin redaksi dicekel ku Mahboed Toesta Wardaja. Dina taun katilu redaksi dicekel ku Wirasapoetra kalayan rengrengan anggota Dr. Asikin Koesoema Soedjana jeung Djoengdjoenan Setia Koesoemah. Taun 1917 redaksi dicekel ku R. Iskandar Brata dibantu ku Oesro. Majalah bieu dituluykeun ku surat kabar Pasoendan (Ensiklopedia Soenda, 2000). Taun 1915 di Bandung medal surat kabar Simpaj, pamingpin redaksi dicekel ku A.H. Wignjadisastra jeung Abdoel Moeis, tokoh Sarekat Islam. Surat kabar bieu sasatna media pers kaom Sarekat Islam, kop surat kabarna oge ngagunakeun aksara Laten jeung Arab. Taun 1918, medal surat kabar non partisan Padjadjaran diterbitkeun ku Pagoeyoeban Padjadjaran di Bandung. Pingpinan suart kabar dicekel ku Darna Koesoema, redaksina di Bogor di cekel ku O.Tedjaningsih di Betawi ( Jakarta) dicekel ku Moh. Sanoesi. Eusi surat kabar bieu ngahususkeun dina sual pulitik jeung ekonomi. Kalayan masang harga f.6,-sataun sarta tarif iklan 25 sen per baris, surat kabar bieu bisa hirup salila lima taun. Perlu oge dicatet, dina taun 1918, medal Penoentoen Istri mangrupa edisi Sunda Poetri Hindia . Dina taun 1920 medal Sora Merdeka, terbit mingguan.
Taun 1921, di Bandung, muncul mingguan Siliwangi, diterbitkeun ku Pagoejoeban Siliwangi. Surar kabar bieu dipingpin ku Komisi Redaksi, rengrenganana Kosasih Koesoemah, Ema Bratakoesoemah, M.O. Soetisnasendjaja (Soetsen) jeung Odang Prawiradiredja. Surat kabar bieu nu alamatna di Prapatan Ijan 2, Bandung, masang harga langganan f. 4.50, tarif iklan 60 sen pikeun lima kecap. Kulantaran kasulitan sirkulasi ( rea langganan teu narima surat kabar nu dikirim per pos) surat kabar bieu ngan bisa hirup sataun. Dina taun nu sarua, di Batavia, medal majalah Sekar Roekoen, nu diterbitkeun ku organisasi Sekar Roekoen. Pingpinan Redaksi dicekel ku Doni Ismail jeung Iki Adiwidjaja, anggota redaksi Djoewariah, Hilman jeung Moh. Sapii. Taun 1922, di Bandung, medal surat kabar Obor nu pamianganana kieu, “ sorat kabar boelanan pikeun pamarentah desa jeung sakoer noe hajang nganyahokeun gerakan zaman”. Surat kabar bieu dipingpin ku Bupati Bandung, RTA Wiranatakoesoemah, pingpinan redaksina R.Moh. Soeria Natanagara (alamat Majalaya). Surat kabar bieu henteu terbit deui taun 1924 basa pananggung jawabna dicekel ku R. Soenarja, jeung pamingpin redaksina R.Memed Sastrahadiprawira (Ensiklopedi Sunda, 2000.).
Taun 1922, Paguyuban Java Instituut di Batavia nerbitkeun majalah bulanan Poesaka Soenda, eusina midangkeun sarwaning warisan karuhun (luluhur) Sunda. Redaksina Dr.R.A. Hoesein Djajadiningrat, J.Kats, jeung M.Soerida di Radja. Majalah bieu bisa medal nepi ka taun 1928 (Ensiklopedi Sunda, 2000). Taun 1923, di Sukab umi, medal surat kabar Soerapati nu nyoarakeun paham komunisme. Nu mingpin surat kabar bieu teu jelas, kulantaran saukur make ngaran sandiasma Si Oentoeng. Eusina pohara harusna ngiritik kabijakan pamarentah kolonial jeung pribumi. Dina raraga mieling Hari Buruh Sedunia, dina terbitan tanggal 1 Mei 1a926, citakanana make mangsi beureum. Surat kabar bieu kaitung radikal, kadangkala midangkeun artikel nu nyarekan kabijakan bupati pribumi nu dianggap sawenang-wenang kalayan ngagunakeun basa nu kasar tur garihal. Sabada pemberontakan komunis taun 1926 surat kabar bieu henteu medal deui. Satuluyna muncul deui di Bandung, mindah rupa wandana majalah bulanan dingaranan Titir, redaksina dicekel ku A.Gatot, saterusna diganti ku D.Natamihardja (Ensiklopedi Sunda. 2000.)
Taun 1924, Paguyuban Pasundan cabang Tasikmalaya nerbitkeun surat kabar Sipatahoenan. Redaksina dipingpin ku Soetisna Senjaja (Soetsen) jeung Bakri Soeriaatmadja nu dumuk di Jalan Jajaway, Tasikmalaya, dibarengan ku Soeradiradja nu dumuk di Betawi (Jakarta). Surat kabar bieu boga perwakilan usaha di Amsterdam. Harga langganan f.2.50 per tilu bulan,iklan 30 sen per baris. Kamajuan surat kabar Sipatahoenan kanyahoan ku pamarentah Walanda nu tuluy ngabayuan surat kabar tandingan Parahiangan. Surat kabar bieu diterbitkeun ku Volklectuur ( Bale Pustaka).Tangtu wae kulantaran meunang pangrojong dana ti pamarentah kolonial, surat kabar Parahiangan terbitanan leuwih alus tibatan Sipatahoenan minangka koran pribumi. Malahan Parahiangan langganana digratiskeun keur para pajabat pribumi ti mimiti bupati, wadana, asisten wadana, camat jeung kapala sakola. Nu maraca koran Sipatahoeunan milu prihatin kana kaayaan koran Sipatahoenan nu kateter ku koran Parahiangan. Nya koran Sipatahoenan pindah ka Bandung, tur terbitanana nu tadina mingguan dirobah jadi harian. Ironisna, koran Sipatahoenan malah teu bisa terbit deui taun 1962 sabada nagara urang merdeka tujuh belas taun (1945-1962).
Bulan Agustus taun 1925 di Cirebon, medal surat kabar Katja nu udaganana syiar Islam. Pingpinan redaksina dicekel ku Hd.R. Boerhan. Di Betawi redaksina dicekel ku G.Soetadipradja jeung R.S. Ardisasmita. Perwakilan di Majalengka dicekel ku tokoh Persyarikatan Oelama, H.Abdul Halim, di Serang dicekel ku Tubagus Hilman. Dina taun nu sarua di Tasikmalaya terbit “soerat kabar agama Islam” Al Imtisal, dipedalkeun ku Perkumpulan Guru Ngadji Tasikmalaja kalayan papayung Bupati Tasikmalaya RAA Wiratanoeningrat. Redaksina RHM Saleh (Memed), Kiai Babakan Sumedang.
Taun 1929 di Bandung terbit surat kabar Panggeuing, dipingpin ku Gatot Soetadipradja jeung Soepria Di Nata. Udaganana mela kapentingan rayat, saperti ditetelakeun dina bubukanan, surat kabar bieu jadi panggeuing ka bangsa nu sare keneh, tacan sadar kumaha micinta bangsa katut lemah cai. Dina taun eta keneh, Bale Pustaka di Jakarta nerbitkeun mingguan Parahiangan, ngamuat tulisan pangarang nu engkena ku MA Salmun disebut Angkatan Parahiangan. Diantarana MA Salmun, Moch. A.Afandie, Patah Nataprawira, Nanie Sudarma, Kadir Tisna Sudjana, jeung D. Suriasaputra.
Ti taun 1929 nepi ka taun 1932 di Bandung terbit surat kabar Banteng Priangan, kalayan mottona, “ soerat kabar geusan rayat”. Pingpinan redaksina tokoh gerakan kamerdekaan Gatot Mangkoepradja sarta dibantuan ku tokoh proklamasi Ir. Soekarno (Bung Karno) jeung Mr. Iskaq. Administrasi dicekel ku Maskoen. Surat kabar “goena pangdeudeul pergerakan nasional Indonesia” bieu medal tilu kali sabulan. Kalan-kalan ngamuat tulisan basa Indonesia upamana pangbagea nu ditulis ku Bung Karno. Taun 1931, tokoh-tokoh pergerakan di Jawa Barat, nerbitkeun Sora Ra’yat Merdika (De Vrije Stem des Volks).Pingpinan redaksina Aroedji Kartawinata kalayan dibarengan ku aggota redaksi di sababaraha daerah saperti HOS Tjokroaminoto (tokoh Sarekat Islam) di Bogor, SM. Kartosoewierjo ( taun 1949 mingpin gerakan separatis DI/TII) jeung Siti Mintarman di Garut, Soerjopranoto jeung Samsoeridjal di Yogyakarta.
Taun 1933 Paguyuban Pasundan di Bandung nerbitkeun surat kabar Bidjaksana, pingpinan redaksina Mohamamd Koerdi.Eusina ngeunaan atikan, ekonomi, kasehatan, tatanen, karajinan jeung kabudayaan. Surat kabar Bidjaksana angger medalna mingguan kulantaran Paguyuban Pasundan geus ngabogaan koran Sipatahoenan nu terbitna harian. Taun 1934 di Bogor terbit majalah bulanan nu eusina ngabahas bagbagan agama Islam ngaranna Mitra. Majalah bieu dipingpin ku R.Wira Nata Nagara, ngan lima taun ti harita henteu mampuh terbit deui. Di Sukabumi, dina taun eta keneh, terbit harian Taufieq nu mottona “soerat kabar kaom moeslimin pikeun ngabela agama Islam”.Redaksina dipingpin ku Hasan Nasir. Atuh taun 1936 di Bandung, Bagian Tabligh Persatuan Islam (Persis) nerbitkeun majalah At Taqwa. Eta majalah nu aksarana Arab jeung Laten teh ngan kuat terbit nepi ka taun 1937 (Ensiklopedi Sunda, 2000). Dina taun nu sarua di Bandung terbit majalah kabudayaan bulanan ngaranna Kaboedajaan Oerang. Henteu netelakeun saha redaksina, saukur disebutkeun “pangurus”. Tetela eusina lain ngeunaan kabudayaan dina harti nu jembar, tapi ngeunaan kabatinan!
Tasikmalaya tetela kota nu kaitung rea nerbitkeun surat kabar. Taun 1937 terbit surat kabar Timbangan, redaksina AS Tanoewiredja, satuluyna dina taun eta keneh terbit harian Balaka jeung harian Galoenggoeng. Dua harian bieu mampuh terbit nepi ka tilu taun. Taun 1938 medal mingguan Toembal “Weekblad Soenda Oemoem” sarta mampuh terbit nepi ka taun 1941.Redaksina Harsono Mangoen Adiwangsa dibarengan ku E.Sasmita. Dina taun nu sarua terbit mingguan Lembana, dipingpin ku Kachman Atmadinata.
Taun 1939 di Cianjur terbit surat kabar Islam Al Moe’min dipingpin ku Wira Sendjaja. Di Garut, dina taun nu sarua, terbit surat kabar Hatong, di Ciamis terbit mingguan Galoeh. Taun 1940 di Bandug terbit harian Priangan, redaksina dipingpin ku I.Wangsa Widjaja. Taun eta keneh terbit surat kabar Kian Santang. Pingpinan redaksina, jigana ngaran samaran, Toetoel. Sarua taun eta keneh di Garut terbit surat kabar Sora Kamoedi.
3. Sabada Kamerdekaan
Taun 1948, di Madjalengka terbit surat kabar Sinar Madjalengka. Ngan kuat terbit nepi ka taun 1950. Lian ti ngamuat berita midangkeun oge tulisan carita pondok, guguritan jeung carita nyambung. Taun nu sarua, di Bandung medal majalah Budaya dipingpin ku Tb.O. Martakoesoemah. Panerbitna Badan Kesenian Indonesia(BKI) dituluykeun ku Jawatan Kebudayaan Jawa Barat. Eusina artikel ngeunaan kasenian jeung kabudayaan Sunda.
Taun 1952, di Bandung medal majalah Sunda, terbit tilu kali sabulan. Panerbitna NV Pusaka Sunda, dipingpin ku MO Koesman. Majalah bieu ngamuat carpon, feature sarta remen midangkeun tulisan ngeunaan mancanagara. Panulis sohor nu nulis dina majalah Sunda, di antarana R.Ading Afandi, Utuy Tatang Sontani jeung MA Salmun. Taun 1956 di Jakarta terbit surat kabar Siliwangi dipingpin ku Atoeng Wangsaatmadja. Ngan mampuh terbit sataun. Dina taun nu sarua di Bandung terbit Utusan Sunda, redaksina dicekel ku Adjam Samsupradja, tokoh gerakanSunda taun50an. Sarua jeung Siliwangi, mingguan bieu ngan kuat terbit nepi ka taun 1957.
Taun 1956, di Bandung, organisasi Daya Sunda nerbitkeun Kalawarta Kudjang dipingpin ku Emma Bratakoesoemah. Kalawarta bieu mampuh hirup nepi pertengahan taun 60an. Kantor Kalawarta Kudjang di Jl.Asia Afrika, Bandung, kaimpungan ku para nonoman nu ngumpul dina organisasi Kudjang Putra. Organisasi rumaja bieu ngahasilkeun panulis sohor di antarana Rachmat M.Sas Karana, Deddy Windiagiri, Hikmat Sadkar, Us Tiarsa jeung nu sejenna. Taun 2005, mingguan Kudjang dihirupkeun deui, dipingpin ku Uu Rukmana, redaksina dicekel ku Tatang Sumarsono. Tapi hirupna teu lana. Satuluyna, kajurung ku sumanget urang Sunda perlu ngabogaan surat kabar harian saperti koran Sipatahoenan mangsa samemeh kamerdekaan, Uu Rukmana nerbitkeun surat kabar harian Sunda. Upaya nu kaitung nekad, dina mangsa kiwari wani nerbitkeun koran harian dina basa Sunda. Redaksina dipingpin ku Abdullah Mustapa, dibarengan ku anggota redaksi , Aam Amilia jeung Dian Hendrayana. Pingpinan usaha dicekel ku Ahmad Saelan. Koran bieu tetela ngan kuat terbit sataun leuwih sababaraha bulan.
Taun 1957, di Bogor medal majalah Mangle, dipingpin ku Oeton Mochtar jeung istrina Rochamina Sudarmika. Redaksina, di antaranaWahyu Wibisana jeung Saleh Danasasmita. Taun 1962 majalah Mangle pindah ka Bandung sarta sababaraha kali ganti redaksi. Majalah bieu kungsi tirasna ngaronjat basa redaksina dicekel ku sastrawan senior Rustandi Kartakusuma. Majalah Mangle nepi ka ayeuna terbit keneh tur mampuh terbit mingguan. Samemeh Mangle, di Bogor terbit majalah Warga nu dipingpin ku Nani Soedarma. Majalah Warga jeung Mangle sarua midangkeun carpon, carnyam jeung tulisan-tulisan ngeunaan kabudayaan. Ti mimiti taun 70an, majalah Mangle midangkeun oge tulisan-tulisan jurnalistik, mangrupa laporan ngeunaah hal-hal aktual di tatar Sundal.
Nincak taun 60an, bisa disebut mangsa subur terbitna majalah Sunda. Di antarana wae di Bandung medal majalah Langenasari nu dipingpin ku Sobari,tuluy taun 1962 medal majalah Sari, pananggungjawabna R. Ondo Kartadinata, redaksina MA Salmun jeung R.Muh.Affandi.
Dina taun nu sarua, terbit majalah Sangkuriang nu dipingpin ku Sanaya. Majalah bieu midangkeun tulisan wangun jurnalilstik. Nurutkeun Sanaya, jurnalis sohor nu kungsi jadi koresponden koran Indonesia Raya nu dipingpin ku Mochtar Lubis, majalah Sangkuriang bisa disebut cikal bakal majalah berita dina basa Sunda. Taun 1965, medal majalah Sunda, pingpinan umumna Prof.Dr. Achmad Sanusi, pamingpin redaksina dicekel ku Ajip Rosidi, sastrawan nasional. Ieu majalah kaitung istmewa kulantaran wani ngamuat tulisan ngiritik pamarentahan Presiden Soekarno nu harita rek runtuh kulantaran pada ngademo ku kalangan mahasiswa Angkatan 66. Tangtu wae, bisana kitu teh kulantaran para mahasiswa dirojong ku kaom militer. Lian ti ngiritik pamarentah pusat, majalah Sunda kaitung keras oge ngiritik kabijakan pamarentah Propinsi Jawa Barat nu harita dipingpin ku Gubernur Jendral Mashudi. Majalah Sunda ngan kuat terbit dua taun, estuning sasatna pada manghanjakalkeun kulantaran ti harita teu aya hiji oge majalah Sunda nu sakitu kritisna.
Nincak taun 70an, sababaraha media pers anyar medal, diantarana Yayasan Jamparing, taun 1972 nerbitkeun majalah Gondewa. Ieu majalah gaya nulisna kaitung populer, rea ngayakeun inovasi dina tata rupana. Teu heran kulantaran pamingpin redaksina dicekel ku Dedy Suardi, pelukis. Redaksina Moh. Rustandi Kartakusuma, Yayat Hendayana jeung Us Tiarsa. Majalah Gondewa teu lana terbitna. Dina taun nu sarua, medal mingguan Giwangkara. Pamingpin Umum dicekel ku Rozali Usman, redaksina Ahdi AW jeung KS Kostaman. Lima taun ti harita pingpinan redaksina dicekel ku Kudus. Satuluyna taun 1989 medal mingguan Galura wanda anyar nuluykeun terbitan samemehna nu medal taun 1972. Mingguan Galura meunang pangrojong ti koran Pikiran Rakyat nu boga katineung ngahirupkeun media pers basa Sunda. Redaksina dicekel ku Us Tiarsa, Abdullah Mustapa, Aan Merdeka Permana. Mingguan Galura ngamuat tulisan carpon, puisi, kadangkala laporan. Eusina ngutamakeun kabudayaan.
Nyorang taun 2000an, media pers Sunda teu tumpur, malahan medal sababaraha media pers anyar. Diantarana, taun 2004, medal majalah Sunda Midang nu dipingpin ku Dudi Santosa. Eusina ngamuat berita daerah, carpon jeung kolom. Majalah Sunda Midang, dina ajen kertas jeung citakanana leuwih unggul tibatan majalah Mangle. Nepi ka kiwari, majalah Sunda Midang tuluy terbit, saban bulan nyebar ka saban daerah di tatar Sunda. Taun 2001, sabada Konferensi Internasional Budaya Sunda (KIBS), medal majalah atawa leuwih merenah disebut jurnal, Sundalana. Eusina ngutamakeun pedaran paelmuan ngeunaan kabudayaan. Pamingpin redaksina dicekel ku Ajip Rosidi. Samemehna Yayasan Rancage medalkeun majalah Cupu Manik, pingpinan redaksina dicekel ku Hawe Setiawan. Tapi, satuluyna Cupu Manik henteu terbit deui, robah jadi media on line. Di Bogor, medal oge tabloid, ngaranna Sunda Urang. Eusina campuran basa Sunda jeung basa Indonesia.
4. Catetan Panutup
Nyorang mangsa saabad lalampahan pers Sunda, tangtu wae aya sababaraha hal nu bisa dijieun catetan. Hiji hal nu bisa dipikareueus, tetela sumanget urang Sunda nerbitkeun media pers henteu kungsi pareum. Saban waktu, ti mangsa ka mangsa, aya wae media pers nu terbit. Dina mangsa sakitu tigeratna, samemeh kamerdekaan, kitu deui nyambung mangsa revolusi kamerdekaan, angger media pers Sunda culcel medal di sababaraha kota, ti mimiti kota gede saperti Jakarta jeung Bandung, nepi ka kota leutik saperti Garut, Purwakarta jeung Majalengka.
Naon nu ngalantarankeun hal kitu bisa lumangsung? Kunaon pers Sunda henteu bobor karahayuan di tengah jalan? Jawabanana angger tacan jelas, pangpangna mah kulantaran tacan aya panalungtikan nepi ka lebah dinya.
Jawaban saheulaanan, jigana kulantaran mangsa samemeh kamerdekaan nepi ka mangsa taun 50an, budaya Sunda, hususna basa Sunda, kaitung kuat keneh di masarakat. Hal saperti kitu nimbulkeun sumanget malah tibelat di kalangan sawatara masarakat pikeun medalkeun media panerbitan Sunda. Malah mangsa samemeh kamerdekaan nepi ka awal taun 60an, mampuh keneh nerbitkeu koranSipatahoenan nu medal harian. Ieu mangrupa hal nu pohara banggana dilakukeun dina mangsa kiwari. Kabuktian koran Sunda nu medal taun 2005 ngan kuat medal sataun. Jadi, lebah dieu, bisa disebut matak helok, tetela urang Sunda jaman samemeh kamerdekaan leuwih mampuh medalkenm surat kabar harian dibandingkeun jeung urang Sunda kiwari nu sacara ekonomi tangtuna oge leuwih mapan dibandingkeun jeung generasi Moh.Koerdi, Soetisna Sendjaja, Danadibrata,upamana. Paling saeutik, lapisan kelas menengah urang Sunda tangtuna oge mangsa ayeuna geus mimiti tandang.
Pers Sunda, minangka wahana aspirasi urang Sunda, masing kumaha wae, perlu pada ngupayakeun mampuh hirup sajajar jeung media pers lianna. Mangsa hirup saabad tangtuna oge neundeun hikmah nu pohara pentingna ditarik palajaran. ***


text:
Pertama, fabel atau dongeng binatang, seperti Sakadang Kuya jeung Sakadang Monyet dan Sakadang Peucang jeung Sakadang Buaya. Kedua, dongeng jurig contohnya Pusaka Ratu Teluh dan Burak Siluman. Ketiga
Seperti halnya di daerah dan negara lain, di daerah Sunda banyak sekali dongeng yang sangat menarik yang ditulis maupun diceritakan dalam bahasa Sunda atau basa Sunda. Sebenarnya, dongeng lebih condong pada kisah yang penyebarannya Dongeng fabel (dongeng binatang), yaitu dongeng yang diperankan oleh tokoh-tokoh binatang. Contoh: Sakadang Kuya jeung Sakadang Monyet. Dongeng biasa, yaitu dongeng yang tokoh-tokohnya manusia tetapi
Dongeng nu palakuna sato piaraan atawa sato liar. Dina dongen ieu teh sasatoan bisa ngomong. Conto dongeng sato (fabel) : 1) sakadang kuya jeung monyet. 2) peucang nu licik. 3) beurit nu kacida bedegong na. 4) kuya
Sanaos kitu, carios Ratu Inten Déwata masih tetep ngarupikeun dongéng karuhun nu masih dipercanten ayana, utamina ku masarakat Tarogong, Garut, salaku carita sasakala karuhun karajaan Timbanganten. Taun 50-an pribados .. Sakadang kuya jeung monyet. Isuk-isuk sakadang kuya moyan di sisi leuwi. Keur kitu torojol sobatna nya éta Sakadang Monyét. “Sakadang Kuya!” Sakadang Monyét ngageroan. “Kuk!” Témbal Sakadang Kuya. “Sakadang Kuya!”.
Dongeng Sasatoan (fabel) nyaeta dongeng anu palakuna sasatoan sarta paripolahna dicaritakeun kawas jelema, upamana bae bisa nyarita jeung ngagunakeun akal pikiran. Contona : a. Sakadang kuya jeung sakadang
Cerita Dongeng Sunda,Kumpulan Dongeng Bahasa Sunda Anak Sasatoan Terbaru, Dongeng sunda cerita binatang. torotot heong.” Sakadang kuya ngarasa can sugema, sabab ceuk rasana suling teh tacan sampurna.
“Anu matak sakadang Monyet lain sakali wae kacilakaan imah teh bareto kabawa angina. Kudu kumaha akalnanya supaya imah awet?” cak sakadang Kuya! Sakadang Monyet ngajawab, “gampang atuh, ngarah imah ulah cilakamah dibawa bae, ulah ditinggalkeun. Pek ngieun dei Tapi, saya berterimakasih bagi yang menulis/membuat dongeng ini, karena saya di sekolah ada pelajaran Bahasa Sunda & tugasnya untuk bercerita fabel bahasa sunda. Terimakasih.
Contoh dongeng sasatoan bahasa sunda, sakadang kuya jeung sakadang monyet. Dina hiji poe Sakadang Kuya keur neangan kadaharan, tapi ti isuk mula tacan manggih nanaon. Ngahaeut ka tengah poe, manehna manggih tangkal cau nu
- Halaman ini diberdayakan oleh Google, Bing!, dan Blekko -