text:
Dréstarata
Dréstarata (basa Sansekerta: धृतराष ; Dhritarāshtra) dina wiracarita Mahabarata, nyaéta anak ti Wicitrawirya jeung Ambika. Manéhna lolong ti mimiti lahir alatan indungna nutupan panon sawaktu ngalakonan upacara Putrotpadana anu diayakeun ku Resi Abiyasa pikeun meunangkeun turunan. Dréstarata mangrupa lanceuk téré Pandu. Sabenerna Dréstarata anu ngabogaan hak jadi Raja Astinapura alatan manéhna mangrupa anak Wicitrawirya anu pangkolotna. Tapi manéhna lolong sahingga pamaréntahan kudu dibikeun ka adina. Sanggeus Pandu mangkat, manéhna ngagantikeun kalungguhan adina kasebut. Dréstarata nyaéta salakina Gandari sarta bapana para Kurawa.
Daptar eusi
Kalahiran[édit | sunting sumber]
Sanggeus Wicitrawirya mangkat tanpa ngabogaan turunan, Satyawati ngirim dua randa Wicitrawirya, nyaéta Ambika jeung Ambalika, pikeun manggihan Resi Abiyasa (anak Satyawati ti Resi Parasara), lantaran Sang Resi baris ngayakeun hiji upacara pikeun maranéhanana ambéh meunangkeun turunan. Satyawati ngajurung Ambika ambéh manggihan Resi Abiyasa di rohangan upacara. Sanggeus Ambika asup ka rohangan upacara, manéhna nempo beungeut Sang Resi anu pohara pikasieuneun sarta panonna anu hurung ngempur. Hal éta ngajadikeun Ambika nutupan panonna. Alatan Ambika nutupan panon salila upacara lumangsung, mangka anakna lahir lolong. Anakna kasebut sanggeus lahir dingaranan Dréstarata.
Mangsa pamaréntahan[édit | sunting sumber]
Alatan Dréstarata lahir lolong, mangka tahta karajaan dibikeun ka adina, nyaéta Pandu. Sanggeus Pandu mangkat, Dréstarata ngagantikeun manéhna salaku raja (kadangkala disebut pajabat pamaréntahan pikeun samentara waktu). Dina maréntah, Dréstarata diréndéngan ku kulawarga sarta barayana, nyaéta para pinisepuh Wangsa Kuru kawas Bisma, Widura, Dorna, sarta Krépa.
Waktu anak kahijina nyaéta Duryodana lahir, Widura jeung Bisma nganaséhatan Dréstarata ambéh miceun anakna kasebut alatan tanda-tanda goréng anu nyimbutan waktu kalahiranana. Tapi alatan rasa asihna ka anak kahijina kasebut, manéhna henteu téga ngalakonanana sarta tetep ngasuh Duryodana salaku anakna.
Parebutan kakawasaan[édit | sunting sumber]
Duryodana boga ambisi ngajadikeun dirina salaku panerus tahta Karajaan Kuru di Astinapura. Dréstarata ogé boga kahayang anu sarua, tapi manéhna kudu laku adil ka Yudistira, anu leuwih kolot manan Duryodana. Waktu Dréstarata nyalonkeun Yudistira jadi raja, hal éta malahan ngabalukarkeun rasa kuciwa anu pohara pikeun Duryodana. Sanggeus ngaliwatan sawala sarta ku bongbolongan Bisma, Karajaan Kuru dibagi dua. Wewengkon Astinapura dibikeun ka Duryodana sedengkeun Yudistira dibéré wewengkon anu tandus sarta padumukna jarang, anu dipikawanoh sabagé Kandawaprahasta. Ku bantuan ti dulur misan Yudistira, nyaéta Kresna jeung Baladéwa, maranéhanana ngarobah wewengkon tandus kasebut jadi makmur jeung agréng, sarta dipikawanoh sabagé Indraprahasta.
Maén dadu[édit | sunting sumber]
Dréstarataa nyaéta salah sahiji ti sawatara pinisepuh Wangsa Kuru anu hadir nyaksian kaulinan dadu antara Duryodana, Dursasana, sarta Karna anu diwakilan ku Sangkuni, ngalawan Pandawa anu diwakilan ku Yudistira. Yudistira kaleungitan sagala kakayaanana dina kaulinan dadu kasebut, kaasup kailangan baraya sarta pamajikanana. Waktu Drupadi ditaranjangan ku Dursasana di hareupeun para hadirin dina baleriung kaulinan dadu, Dréstarata henteu ngedalkeun sakecap ogé. Manéhna henteu ngahulag tindakan Dursasana anu rék ngalaan pakéan Drupadi. Sanggeus usaha Dursasana pikeun naranjangan Drupadi henteu hasil, Bima sumpah yén jaga manéhna baris maéhan Dursasana sarta nginum getihna. Saterusna Dréstarata ngarasakeun wirasat goréng yén turunanana baris binasa. Manéhna gancang nyieun hiji kawijakan, maréntahkeun Duryodana ambéh sagala harta Yudistira anu baris jadi milik Duryodana gancang dipulangkeun. Manéhna ogé ngajurung ambéh Yudistira jeung barayana geura balik ka Indraprahasta.
Tapi, alatan pangrojong Duryodana jeung Sangkuni, kaulinan dadu diayakeun deui pikeun anu kadua kalina. Ayeuna tarohanana lain harta, tapi saha anu éléh kudu ngabuang diri ka leuweung salila 12 taun, sanggeus éta hirup dina mangsa nyamur salila sataun, sarta sanggeus éta kaci balik ka karajaanana. Yudistira ogé henteu nampik ku harepan baris meunang, tapi sabalikna Yudistira éléh maén. Ahirna, Yudistira reujeung pamajikan sarta dulur-dulurnaa ngasingkeun diri ka leuweung sarta ninggalkeun karajaan maranéhanana.
Waktu Pandawa ninggalkeun karajaanana, Dréstarata masih baluas ku sumpah Bima akibat panghina anu dipigawé ku anak-anakna. Alatan tindakan Dréstarata anu henteu ngomong sakecap ogé waktu Drupadi rék ditaranjangan di hareupeun umum, manéhna dicawad supaya leuwih mentingkan kawajiban salaku raja batan rasa asih salaku bapa ka anak.
Perang di Kurusétra[édit | sunting sumber]
Dréstarata ngabogaan saurang panungtun nu ngaranna Sanjaya. Sanjaya téh nyaéta alona Dréstarata alatan manéhna mangrupa anakna Widura, adi téré Dréstarata. Sanjaya dibéré kasinugrahan ku Resi Abiyasa sangkan manéhna bisa nempo mangsa nu geus kaliwat, mangsa ayeuna, sarta mangsa nu bakal disanghareupan. Sanjaya anu ngadongéngkeunkajadian di Kurusétra salila perang rongkah ka Dréstarata.
Waktu Dréstarata dipinuhan ku kahariwang bakal ancurna Kurawa, manéhna sok nanya ka Sanjaya ngeunaan kaayaan di médan Kuru atawa Kurusétra. Warta anu dicaritakeun ku Sanjaya lolobana mangrupa warta sedih pikeun Dréstarata, lantaran anakna hiji-hiji nungtutan gugur ditelasan ku Arjuna jeung Bima. Sanajan warta ti Sanjaya mindeng ngaleutikkeun haté Dréstarata, tapi Dréstarata satia merhatikeun satiap kajadian anu lumangsung dina perang di Kurusétra.
Ngancurkeun patung Bima[édit | sunting sumber]
Dina wekasan perang, Dréstarata nahan rasa kasedih sarta kaambek ku gugurna para Kurawa. Waktu manéhna papanggih jeung para Pandawa anu ménta restuna alatan maranéhanana jadi pawaris tahta, manéhna ngarangkul maranéhanana hiji-hiji. Sabot anjog giliran Bima, pikiran jahat ngarasuk Dréstarata sarta rasa dendamna mecenghul ka Bima. Kresna nyaho yén sanajan Dréstarata lolong, manéhna ngabogaan kakuatan anu sarimbag jeung saratus gajah. Mangka kalayan gancang Kresna ngadorong Bima sarta ngagantina ku hiji patung nu nyarupaan Bima. Dina waktu harita ogé Dréstarata ngancurkeun patung kasebut nepi ka jadi lebu. Ahirna Bima salamet sarta Dréstarata mimiti ngarobah rarasaanana sarta méré kasinugrahan ka para Pandawa.
Kahirupan saterusna jeung ajalna[édit | sunting sumber]
Sanggeus perang rongkah di Kurusétra lekasan, Yudistira diangkat jadi Raja Indraprahasta sakaligus Astinapura. Sanajan kitu, Yudistira tetep némbongkeun rasa hormatna ka Dréstarata kalayan netepkeun yén tahta Raja Astinapura masih dicekel ku Dréstarata. Ahirna Dretarastra mutuskeun pikeun ninggalkeun kahirupan kadunyaan sarta ngumbara di leuweung minangka patapa babarengan jeung Gandari, Widura, Sanjaya, sarta Kunti. Di jero leuweung di Himalaya, maranéhanana palastra alatan leuweung kabeuleum ku seuneu.


c: text/html

text:
Artinya "pameungkeut" /pengikat silaturahmi dengan berbagi pengalaman.
Cerita Kenangan, Ilmu & Seni , Tasikmalaya, Tuntunan Hidup, Artikel menarik lainnya.
Minggu, 27 September 2009
Tuntunan Hidup
Ucapan “Tiada maaf bagimu” henteu aya dina kamus Islam mah. Amalan ngahapunten mangrupikeun amalan terpuji. Firman Allah SWT. “Perbuatan yang baik dan pemberiaan maaf lebih baik dari sedekah yang diiringi dengan sesuatu yang menyakitkan (perasaan penerima) …” (QS Al-Baqarah:263). Sajabi ti eta, Allah SWT. marentahkeun hambana supados janten jalmi pemaaf “Jadilah engkau pemaaf dan suruhlah orang mengerjakan yang ma’ruf …”. (QS Al-A’raaf:199).
Sok aya jalmi anu hese maparin maaf atanapi teu kersa maparin maaf, padahal Nabi Muhammad SAW ku anjeun maparin maaf musuh-musuhna, penduduk Mekah, anu parantos ngahina, nyiksa sareng ngusir anjeunna. Namung, sayaktosna hal eta anu ngajantenkeun penduduk Mekah janten simpati ka anjeunna. Salajengna, nungtutan penduduk Mekah lebet Islam, ahirna ngabrul sadayana lebet Islam. Dina hal ieu, firman Allah SWT “… Sekiranya kamu keras lagi berhati kasar, tentulah mereka menjauhkan diri dari sekelilingmu. Karena itu maafkanlah mereka, mohonkanlah ampun bagi mereka, dan bermusyawarahlah dengan mereka dalam urusan itu …” (QS Ali Imran:159). Upami ningali kajantenan ieu, miceun rasa benci sareng dendam, sifat maparin maaf secara tulus sareng ikhlas, tiasa nimbulkeun rasa simpati, hormat sareng rasa kacintaan ti jalmi anu dimaafkeun.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Térong
Térong nyaéta tuwuhan anu kagolongkeun kana kulawarga Solanaceae sarta genus Solanum. Ieu tuwuhan mangrupakeun tuwuhan asli India jeung Srilangka, sarta sadulur jeung tomat sarta kentang. Buahna ilahar dipaké sayur pikeun asakan. Ngaran botanina Solanum melongena.
Térong téh tumbuhan héjo anu mindeng dipelak sacara taunan. Pepelakan ieu tumuwuh nepi ka jangkungna 40-150 cm (16-57 inci). Daunna badag, kalawan lobus anu teuas. Ukuranana 10-20 cm (4-8 inci) panjangna sarta 5-10 cm (2-4 inci) rubakna. Wanda térong satengah liar leuwih badag sarta tumuwuh nepi ka jangkung 225 cm (7 suku), kalawan daun anu panjangna ngaleuwihan 30 cm (12 inci) sarta rubakna 15 cm (6 inci). Tangkalna biasana cucukan. Warna kembangna antara bodas nepi ka wungu, kalawan makuta anu ngabogaan lima lobus. Benang sarina boga warna konéng. Buahna boga diaméter anu kurang ti 3 cm pikeun wanda anu liar, sarta leuwih badag deui pikeun wanda anu dipelak. Buah kasebut ngandung réa siki anu leutik sarta hipu. Siki éta kaci didahar tapi rasana pait alatan ngandung alkaloid nikotin. Hal ieu teu matak ngajadikeun hélok lantaran térong mangrupakeun baraya deukeut bako.
Daptar eusi
Sajarah[édit | sunting sumber]
Térong nyaéta tumbuhan nu dijadikeun kadaharan nu dipelak pikeun diala buahna. Ukuran buah térong rupa-rupa antara leutik nepi ka badag, gumantung kana budidayana. Buah kasebut miboga rupa-rupa warna, utamana wungu, héjo, sarta bodas. Térong nyaéta tuwuhan asli India.[1] Térong dipelak di bagian kidul sarta wétan Asia saprak jaman prasejarah tapi dipikawanoh di dunya Barat henteu leuwih kolot ti kira-kira taun 1500. Catetan tinulis anu munggaran ngeunaan térong katimu dina Qí mín yào shù, hiji karya tatanén Tiongkok kuno anu disiapkeun dina taun 544.Fuchsia Dunlop (2006), Revolutionary Chinese Cookbook: Recipes from Hunan Province, Ebury Press, hlm. 202 Lobana ngaran basa Arab sarta Afrika Kalér pikeun térong sarta kurangna ngaran Yunani jeung Romawi némbongkeun yén tangkal ieu dibawa asup ka Barat ngaliwatan wewengkon Laut Tengah ku bangsa Arab dina mimiti Abad Tengahan. Ngaran ilmiahna, Solanum melongena, asalna ti istilah basa Arab abad ka-16 pikeun sajinis tangkal térong.
Alatan aya hubungan antara térong jeung kulawarga Solanaceae, kungsi aya anggapan yén buah térong racunan. Sedengkeun kanyataanana buah térong kaci didahar tanpa akibat goréng naon ogé ku kalolobaan jelema, pikeun sawaréh jalma nu séjén, ngadahar buah terong (sarupa jeung ngadahar buah nu patali kawas tomat, kentang, jeung pedes héjo atawa pedes) bisa mangaruhan kaséhatan. Sawaréh buah térong rada pait sarta ngagerihan peujit sarta ngabalukarkeun gastritis. Alatan éta pisan, sawaréh sumber, hususna ti golongan kaum kaséhatan alami, ngomong yén terong sarta genus nu patali bisa ngabalukarkeun artritis sahingga kudu dijauhan ku maranéhanana anu peka. [2]
Galeri[édit | sunting sumber]
Rujukan[édit | sunting sumber]
- ↑ Tsao sarta Lo dina "Vegetables: Types and Biology". Handbook of Food Science, Technology, and Engineering ku Yiu H. Hui (2006). CRC Press. ISBN 1-57444-551-0.Doijode, S. D. (2001). Seed storage of horticultural crops (m.s. 157). Haworth Press: ISBN 1-56022-901-2
- ↑ Childers, N.F. (Phd) & Margoles, M.S. (MD). (1993). An apparent relation of nightshades (Solanaceae) to arthritis. Journal of Neurological and Orthopedic Medical Surgery. 12: 227-231.


text:
Féodalisme
Féodalisme nyaéta hiji sistem pamaréntahan di mana saurang pamingpin, anu biasana saurang bangsawan ngabogaan anak buah nu réa nu ogé masih ti golongan bangsawan kénéh tapi leuwih handap tingkatanan sarta ilahar disebut vazal. Para vazal ieu wajib mayar upeti ka dunungan maranéhanana. Sedengkeun para vazal ieu ogé miboga anak buah sorangan anu nyébakeun upeti ka maranéhanana. Ku lantaran, kitu mecenghul struktur hirarkis nu ngawangun piramida.
Dina pamakéan basa sapopoé di Indonésia, remen ogé kecap ieu dipaké pikeun nujul ka laku-lampah goréng anu sarupa jeung laku-lampah para pangawasa anu dzolim upamana 'sok hayang dipihormat', atawa 'keukeuh dina ajen-inajen anu geus loba ditinggalkeun'. Harti ieu geus méngpar tina harti pulitikna.


text:
Tari Merak
Tari Merak mangrupa salasahiji ragem tarian kreasi anyar anu ngaekspresikeun kahirupan sasatoan, nya éta manuk merak. Tata cara jeung gerakanna ti kahirupan merak anu diangkat ka pentas ku Radén Tjétjé Somantri.[1][2]
Deskripsi[édit | sunting sumber]
Merak nya éta manuk sagedé hayam, buluna alus pisan saperti parada jeung dina huluna aya kukuncungan.[3] Kahirupan jalu merak nu sok mekarkeun bulu buntutna méh ngirut merak bikang ngainspirasikeun Radén Tjétjé Somantri pikeun nyieun tari Merak ieu.[2]
Dina pintonan, ciri yén éta téh tari Merak nya éta katingal ti pakéan anu dipaké ku pangibingna nya éta pakéan anu motifna saperti merak. Kaén jeung bajuna ngagambarkeun wangun jeung warna bulu-bulu merak; héjo biru jeung/atawa hideung. Ditambah deui ku sapasang jangjangna anu ngalukiskeun jangjang atawa buntut merak anu keur dimekarkeun. Gambaran merak bakal leuwih jelas kalawan maké makuta (badong) anu dipasang di sirah unggal pangibing. Wangunna saperti merak nu keur nungguan endog kalawan dipayunna ngalintang beuheung jeung hulu merak ti bahan logam alumunium anu disepuh ku warna emas.[2]
Tarian ieu biasana ditarikeun rampak, tilu pangibing atawa leuwih nu masing-masing boga fungsi salaku merak bikang jeung jalu. Pirigan gendingna nya éta lagu Macan Ucul. Dina adegan gerakan nu tangtu sakapeung waditra bonang ditakol kalawan bagéan kayuna nu heuras nepi ka tarik kadéngéna nya éta dina adegan sapasang merak keur sosonoan.[2]
Diantara tarian ciptaan Radén Tjétjé Somantri mungkin tari merak ieu nu pangkasohorna di Indonesia jeung di luar nagri. Teu heran lamun seniman Bali ogé, mahasiswa ASKI Denpasar, nyiptakeun tari Manuk Rawa anu mirip jeung tari Merak.[2]
tari merak teh asalna teng jawa tengah


text:
Selasa, 19 April 2011
Sunda_Kecap Kantetan
Selasa, April 19, 2011 Nova Nurul Mustopa No comments
3. Kecap Kantétan
Kecap kantétan nya éta dua kecap atawa leuwih nu dihijikeun sarta miboga harti nu mandiri. Kecap kantétan dibagi jadi dua, nya éta:
a. rakitan dalit (compositum)
nya éta dua kecap nu teu bisa dipisahkeun atawa diselapan kecap-kecap séjén. Contona: kacapiring, teu bisa dipisahkeun jadi kaca jeung piring, nya kitu deui rajapati, gandawesi, jrrd.
b. rakitan anggang (anéksi)
nya éta kecap kantétan nu bisa diselapan ku sawatara kecap.
Conto: sangu poé sangu meunang moé,
dahar isuk dahar waktuna isuk,
wajit Cililin wajit buatan Cililin, jrrd
Nilik kana hartina, kecap kantétan dibagi :
1) nu satata atawa saharkat;
kolot-budak, gedé-leutik, beurang-peuting, isuk-soré, beunghar-malarat.
2) sinonim. Contona;
paksa-pirusa, sugih-mukti, méré-mawéh, duduga-peryoga, geuleuh-keumeuh.
3) nuduhkeun bilangan;
dua-welas, lima-karung, tuju-rébu, dua-boboko, tilu-puluh, jrrd.
4) nuduhkeun babasan;
tiis-ceuli, laér-gado, panjang-leungeun, hampang-leungeun, jrrd.
5) nuduhkeun waktuna;
dahar-beurang, indit-soré, mandi-isuk, jrrd.
6) nuduhkeun lantaran;
paéh-ngajuru, meuli-bogoh, sangsara-dihaja, labuh-titajong, jrrd.
7) nuduhkeun dijieunna;
korsi-hoé, peti-beusi, keusik-Ciharus, samping-Majalaya, jrrd.
8) euweuh patalina/ngaran barang;
panonpoé, gandawesi, indung késang, indung beurang, indung peuting.
9) nuduhkeun sipat/kaayaan;
bongkok-méongeun, harigu-manukeun, hulu-petieun, jrrd.


text:
Sanggeus kahuruan tinggal haseupna tina jeuro guha kaluar indung jeung anak maung.
"Ma..aden lapar" anak maung ka indungna
"Nya ke urang..." can ge beres nyarita, ti tukangeun kaluar oge uncal ti jeuro guha, singhoreng uncal jalu nu ngilu nyumput.
"Ma itu uncal..udag ma aden hayang daging uncal" anak maung rada ngagareuwahkeun indungna anu reuwaseun.
Indung maung teu talangke langsung luncat ngudag eta uncal.
Uncal anu leuwih leutik leuwih lincah tibatan maung, ngan satarik tarikna ge sato nu geus nahan lapar jeung hawa panas duanana beuki laun, ngan sakadang uncal gancang manggih jalan manehna lulumpatan ngaliwatan tangkal kai nu rekep, maung bati ku nafsu teu bisa newak bae beunang kadeoh, manehna muru uncal ngan..awak maung tungtungna nyelap na sela tangkal.
Kanyahoan maung teu bisa ojah, uncal nguriling balik deui. abong jalu sanajan uncal boga pikiran cabul.
"Ah..bae sagalakna maung, da ti tukang mah angger we maung bikang" uncal ngomong sorangan. geus kitumah maung teh diopi ku uncal. geus beres uncal terus lumpat deui bari heheotan..(aya kituh uncal nga heot).
Geus bisa leupas maung balik deui ka anakna.
"Ma...ma..kumaha SI UNCAL teh beunang...mana ma..aden lapar.."
Indung maung kadon jamutrut ka anakna " eh...ari maneh tong susa sisi PAPIH kituh!!!"
basa mang Juned keur ngobrol jeung pak Kosim di teras imah, anakna keur uplek maen koleci jeung anak pak Kosim. Keur anteng maen koleci, ujug-ujug gejlo weh aya bangkong luncat ka deukeut barudak nu keur maen koleci, atuh barudak teh rareuwaseun.
Anak mang Juned: "Ih, awas aya bangkong, aya bangkong"
Anak pak Kosim : "Idih, ada kodok, ada kodok"
Anak mang Juned: "Yeeh, tong di kodok, geuleuh"
Atuh mang Juned jeung pak Kosim nu ngadengekeun sing cakakak
Copet Bandung
Category: Bobodoran Sunda
Keur anteng manehna ngalamun torojol aya copet kakarayapan kana pesak calanana,kabeneran pesak calana si sueb teh ges soeh(robek),trus manehna ngomong kieu,
Sueb : "Sok sia rek maling naon?"
Copet: "Heunteu mang,"
Sueb : "Sok mending digorowoken copet,atawa mendingan tuluy usapan bobogaan aing."
Copet: "..?@/???Ehm..."
Jiang Zemin Orang Garut ?
Category: Bobodoran Sunda
Abah : "Nya apal atuh, mantan Presiden Cina sampai Maret 2003"
Kabayan : "Uiii hebat euy ..."
Abah : "Abah teaaa ....", bari ngusapan kumis bakat ku bangga
Kabayan : "Bejana Jiang Zemin teh aslina orang Garut nya Bah."
Abah : "Ah... ceuk sahaaa ...??"
Kabayan : "Da ngaran aslina mah cenah Ujang Jamin, ngumbara ka Cina ganti ngaran jadi Jiang Zemin ... hehehe ... Kabayan tea..." bari gura-giru ngaleos
Abah : "Dasar si borokokok !!"
Poe Jumaah
Category: Bobodoran Sunda
Rusdi : "Poe Kemis"
Isak : "Ari isukan"?
Rusdi : "Poe Jumaah"
Isak : "Ari geus Jumaah?"
Rusdi : "Nya balik atuh Sak, piraku cicing wae di mesjid".
Isak : "Pinter geuning Rusdi mah."
(Rusdi jeung Isak tingserengeh, dibaturan ku nu maca)
Basa Bapa-Bapa Balanja Ka Palasar
Category: Bobodoran Sunda
Mang Dadang :"Naha kang balanja kalapa? Kan kang Dana aya tangkalna dalapan?"
Kang Dana :"Ah … nya jang babawaan ka bapa mang, bapa saya hayang martabak kalapa…mang Dadang balanja lalab? Mana samarana?"
Mang Dadang :"Aya tah laja ... salam."
Kang Dana :"Naha laja salam, mang Dadang tara masak nya? Tah bawa kalapa jang lalab mah."
Mang Dadang :"Nya lah ngajaran dahar lalab aya kalapaan …. mangga Kang."
Kang Dana :"Mangga…."
Mang Dadang kapaksa mamawa kalapa, padahal kahayangnamah mamawa samangka sakaranjang jang anak-anakna. Kang Dana mapay-mapay jalan satapak, rada hanjakal mamawa kalapana ngan dalapan... TAMAT... dadaaaah
GIGITEKAN
Category: Bobodoran Sunda
Dokter Gigi : "Kenapa giginya mang..?"
Mang Asep : "Gigi saya koropok, cabut saja Dok"
Dokter Gigi : "Coba buka mulutnya...", si dokter teh bari terus mariksa huntu Mang Asep. Beres dipariksa terus huntu Mang Asep dicabut bari getih kaluar tina gusina. Tuluy si Dokter teh nyelapkeun kapas kana huntu Mang Asep nu masih getihan."
Dokter Gigi : " Gigi tekan..."
Mang Asep kalahka ngagual geolkeun bujurna kawas Inul keur ngebor.....dikirana sina GIGITEKAN
Dokter Gigi : " ..??%@%& ..."
Angkot Jeung Ojeg
Category: Bobodoran Sunda
Duanana katinggali pada-pada napsu hayang nyusul.
Nepi ka hiji pengkolan duanana eureun sakaligus.
Supir angkot kaluar tina mobilna, bari langsung sosorongot ka tukang ojeg,
"Kunaon sia ngudag-ngudag aing?"
"Ari sia, kunaon ngudag-ngudag aing oge?", jawab tukang ojeg.
"Aing mah diudag pulisi", ceuk supir angkot.
"Aing oge," jawab tukang ojeg.
Ditilang Bapa Polisi
Category: Bobodoran Sunda
Langsung be maneh na eren. Terus yampeurkeun eta polisi nu ngaeureun keun manehna
Bedul: "Ku naon pa abi di eureun keun??"
Polisi: "Arek mariksa"
Bedul : "Mariksa naon ?? Da abi mah teu nyandak NARKOBA………..
Polisi: "lain eta maksud saya mah"
Bedul: "Atuh naon ? Lain eta mah make di pariksa sagala"
Polisi: "Ari SIM na mana ??"
Bedul: "Oh eta maha bi can gaduh pa!"
Kacaritakeun s Bedul di tilang be ku polisi. Hiji mansa s bedul mawa motor deuio ngaliwat parapatan deui. Si Bedul teu reuwaseun da mokaha maneh na ayeuna mah bogaeun SIM
Langsung maneh na eureun
Bedul: "Aya naon deui pa ??? SIM aya .... motor komplit Naon deui pa?"
Polisi: "maneh teu pakai helem... Kapaksa ku saya maneh di tilang..."
Poe isuk na Si Bedul leumpang alias jalan jalan sorangan. Pas kabeuneuran papanggih jeung polisi nu sok. Biasa nilang maneh na.Celetuk sibedul nanya ka eta polisi
Bedul: "Pa? Ku naon abi teu dipariksa ku bapa? SIM aya helem di angge"
Polisi: "Maneh na teu mawa motorrrrrrrrrrrra???"
Bedul: "Ohhh euya ya... geuning aing bolohoy!"
Si Bedul ngaleos eraeun bari maneh na neunggeulan sirah sorangan...
Lurang Jeung Ulis II
Category: Bobodoran Sunda
Lurah : "Lis, mushola di urang aya sabaraha lis?"
Ulis : "Lima pa lurah"
Lurah : "Lima pa bupati"
Bupati : "Lurah, ari madrasah aya sabaraha?"
Lurah : "Lis, lis, ari madrasah aya sabaraha?"
Ulis : "Aya dua pa lurah"
Lurah : "Aya dua pa bupati"
Bupati (rada ambek) : "Na ari lurah, ditanya teh bet nanya deui ka si ulis, naha teu apal jumlah masjid-masjid acan. Cing ayeuna kuring rek nanya deui, ari ngaran ki lurah saha?"
Lurah : "Lis..lis..ari ngaran bapa saha?"
Ratu Gosip
Category: Bobodoran Sunda
Enya we, basa aya acara arisan diimahna ibu Edoh, manehna teu ngomongkeun batur, tapi kalahka ngomong kieu.
"Eh... ibu ibu... tos tarerang teu... bejana genderewo kaperegok bobogohan jeung kuntilanak nepi kasubuh, malahan cenah ayeuna kuntilanak teh geus ngandeg tilu bulan, padahal genderewo teh kanyahoan geus buntutan, karunya nya kuntilanak diculeoskeun!"


text:
keur naon sia Cekroh, ugal-ugil kitu?” ceuk merak bikang ka monyét jalu.
“Geuning sia Kuncung… ieu keur ngarabut tangkal céngék.” walon monyét.
“Naha dirabut atuh sia mah?” ceuk merak nu ngaran Kuncung téh bari kerung.
“Kabita atuda mani meuhpeuy kieu!” monyét ngajawab bari ugal-ugil teu bisaeun.
“Montong dirabut tangkalna atuh, petikan wé!”
“Wah leukleuk dipetikan mah!”
“Lebar, ih! Petikan wé!” .
“Leukleuk!”
“Lebar étah tangkalna, goréng patut!”
“Leukleuk, torék!”
“Dasar bagong!” Merak keuheuleun pisan.
“Hébat nya, gagah-perkasa!” Monyét kalah siga nu bungah disebut bagong téh.
“Lain gagah-perkasa, jorok deuleu! Gawé susungkur, kolombéran diuyupan!”
“Jorok gé jago, bagong mah, Si Tumang gé kamari nepi ka gagaikan digadil!”
“Petikan, petikan! Terus huap-huapkeun! Montong dirabut tangkalna! Rék digubug ka mana atuh barina gé, mani jeung tangkal-tangkalna!”
“Rék disingkurkeun di ditu tuh,di puncer caringin, ngarah jongjon ngahénggoyna”
“Lebar kembangna, siah! Téangeun isuk-pagéto!” Merak keukeuh ngahuit.
“Wah ngurus teuing isuk-pagéto! Ayeuna wé heula! Isuk pagéto mah kumaha isuk-pagéto wé. Ka lieur-lieur dipikiran ti ayeuna!” Monyét neugtreug.
“Dasar ajag sia mah!” Merak jéngkél.
“Kesit, nya! Kelenci linghas gé sagabrug-sagabrug ku ajag mah!” Monyét beukah irung, dipoyok siga ajag téh.
“Lain kesit… hawek! Asal seubeuh sorangan!” ceuk merak.
“Na kudu miseubeuhan saha ari hirup?” Monyét malik-malikkeun.
“Pék teuing sia sorangan nepi ka bentét ogé, tapi sing inget ka batur atuh! Dirabut jeung tangkalna mah meureun batur moal kabagéan!” ceuk Merak.
“Ngurus teuing kadut batur! Sakadutna-sakadutna wé!” Monyét merekedeweng.
“Dasar oray!” Merak moyok.
“Alus, awét ngora, nya! Bisa megar, kulitna limit waé, teu kenyod-kenyod!”
“Gedé kadut, kacemekan, sagala dilegleg! Dibélaan nepi ka ngabungkiang hésé usik-usik acan geuning! Lain awét ngora-awét ngora, siah!” ceuk Merak.
“Alus sagala dilegleg gé! Cokleg, cokleg, ti batan ku batur mantén!”
“Heueuh da sia mah mani ulah batur! Naon hakaneun aing jeung anak-incu jaga, ari céngék dirabutan jeung tangkal-tangkalna mah ku bangsa sia!” ceuk Merak.
“Tuh geuning kanyahoan! Lantaran sia gé butuh, sawan-geureuh waé ka batur téh, ancun!”
“Teu kudu ngancunan! Da aing gé moal mungkir, mémang butuh aing gé saanak-incu! Ngan bangsa aing mah ukur papacok saperluna,tara diruksak jeung pawit-pawitna!”
“Geus lah, jempé, Kuncung! Yeuh hayang mah ku aing dibéré tilu siki, hé’ yeuh!”
“Teu hayang pépérét! Becus kénéh, barangsiar sorangan gé!” Ceuk Merak.
“Kilangkitu! Henjig atuh barangsiar, becus mah! Lain kalah ngagonggorokan batur!” ceuk monyét bari hayoh wé dederegeng hayang nyabut tangkal céngék. Teu kadugaeun, da puguh héngkér manéhna mah.
“Eudeuk deuleu, teu kudu dititah ku sia!”
“Nam-nam atuh, lain kalah ngecebrek, gandéng!”
“Arék! Ngan éta atuh tangkal céngék tong dirabut…tuh geuning, saremplak wéh dahanna! Ambuing, lapur atuh…moal aya jangeun isuk!” Merak wahwar-wéhwér.
Tapi monyét mah hayoh wé ugal-ugil, teu pisan miduli kanu garosingsat.
“Hayang dibintih sia téh ku aing, Cekroh? Dibocosan siah tah panon téh!”
“Heuydeuh…ngancam ti dituna mah, nyah?” Monyét kalah ngeyéhkeun.
“Nyaan sia téh hayang dibintih!” ceuk Merak bari kokoér.
“Wani kitu ka aing?”
“Pira kunyuk!”
“Sok wani mah! Sakali ngagorowok gé aing, ngurunyung geura Bah Mandahong, ludeung sia nyanghareupan Bah Mandahong?”
“Bah Mandahong…?” Merak culang-cileung. Haténa hemar-hemir. Wani sotéh ka Si Cekroh, ari kudu ngayonan rajana mah, karareueung teuing.
“Sieun nyah, ku raja aing mah!” Monyét ngeyéh.
“Naha bakal béla kitu, Bah Mandahong ka kunyuk regung pantar sia?”
“Aing téh kameumeutna, deuleu! Saha marukan nu sok nyiaran jeung nganteuran tuangeunana, pan nu kieu patut!” Monyét nepak dada.
“Dasar anjing!” Merak moyok.
“Naha maké anjing?” ceuk monyét bari haré-haré dipoyok anjing téh.
“Tukang lélétak! Tukang kupat-képot! Tukang lundat-léndot!” Si Kuncung ngésék-ngésékkeun.
“Kuma sia wé ah!” témbal monyét daék hanteu-hanteu.
“Da sia mah tara asup omong!” ceuk Si Kuncung ambek kapegung.
“Moal matak seubeuh, omong mah. Mending gé ieu yeuh, tangkal céngék…heup! heueueup…! Duh, na pageuh-pageuh teuing ieu téh! Meulit kana batu kitu akarna, Kuncung?”
“Nyao!” merak ngabalieur miceun beungeut.
“Bantuan sok!” ceuk monyét.
“Najis!”
“Sok-sok!”
“Sangeuk!”
“Sok-sok lah, da geulis!”
“Japilus!” Merak dus-dis.
“Hengén bantuan….ke diburuhan céngék sarawu!”
“Dasar peucang!” merak moyok.
“Pinter? Réa akal?” Monyét atoh.
“Pangoloan! Panipuan!”
“Kudu kitu hirup mah, teu kitu mah moal meunang gégéleun!”
“Lain gégéleun, caplukeun!”.
“Heu-euh lah! Sok-sok bantuan, engké dikawin!” monyét kalah ngoconan
“Rujit! Amit-amit! Teu sudi abrig-abrigan, ngimpi gé diangir-mandi aing mah!”
“Tong api-api lah Yayang! Na teu hayang dipangnyieunkeun sayang ku Aa!”
“Aa…?” Kecrot merak nyiduh, ti tukang-ti hareup.
“Beu, ambeu…mani kitu Si Geulis! Na teu palay dipangdamelkeun sayang?”
“Buaya!” Merak moyok.
“Mana kugu bogoh! Buhaya gagah kitu! Si Geulis engké jadi praméswarina!” Monyét nyengir bari nguget-nguget tangkal céngék nu pasiksak, daunna murudul kaparol.
“Buru-buru lah bantuan, Kuncung!” ceuk monyét deui.
“Teu sudi! Pék wé becus mah ku sorangan!” walon merak.
“Nyaéta, teu teu kaduga ku sorangan mah.”
“Keuyeup apu, tayoh ka regungna!” Merak moyok.
“Lain keuyeup apu, béak tanaga atuda ti isuk-isuk ugil-ugilan!”
“Mun ngagugu mah ka aing, titadi gé geus kapupu deui céngékna. Lain kawas ayeuna, tangkalna ruksak, daunna murudul, kembangna marurag, céngékna teu kaala!” Merak perténgtang-néngtéréwélang.
“Heueuh nya….” Monyét ngajimprék bakat ku capé. Tapi teu keudeu bari ngahuap-huapkeun céngék nu pabalatak dina taneuh.
“Hawek atuda sia mah! Jelema wé badis!” ceuk merak. Kakeuheulna geus teu kaampeuh, nénjo tangkal céngék jadi ruksak kitu.
“Naon?” Monyét ngagurubug siga nu kasundut buntut. Ceulina asa disebit.
“Jelema sia mah!” Merak mindo.
“Sakali deui siah ngomong kitu!” monyét napsu pisan disebut siga jelema téh.
“Jelema! Jelema! Jelema!” Merak ngahajakeun. Rumasa, tadi téh rada kalepasan nyebut jelema ka monyét, bakat ku teu kuat nahan kakeuheul. Tapi apa boléh buat da ciduh mah teu bisa dilétak deui. Tarung, tarung, rék diayonan wé, kagok borontok-kapalang belang, ceuk pikirna.
“Na kabina-bina teuing sia ngahina téh! Nepi ka ngajelema-jelema ka aing!” Monyét cengkat bari cekrah-cekroh.
“Da heueuh sia mah boga kalakuan téh siga jelema!” ceuk merak bari tatan-tatan, bisi monyét narajang.
“Naha kumaha kitu aing téh?”
“Pikiran wé ku sia!”
“Lain nitah mikir ka batur! Sia kudu tanggungjawab kana omongan sorangan!”
“Tuh da sia mah persis jelema, teu gableg pikiran! Ingkar tina kasatoan!”
“Terangkeun siah, goblog! Lebah naon aing saruana jeung jelema!”
“Hawek! Hayang seubeuh sorangan! Teu puas ngala buahna, dirabut jeung tangkalna, teu ngitung pikahareupeun! Lain jelema, ari nu kitu laku?” ceuk Merak.
“Kaleuleuwihi siah, pira tangkal sasiki nepi ka kolu mapandékeun aing ka jelema! Mun kitu aing téh ngabukbak leuweung!”
“Mun diantep mah sia gé bakal kitu!” ceuk merak.
“Kitu kumaha?”
“Bakal beuki siga jelema! Leuweung dibukbak, situ diurug, gunung dikali nepi ka ngalombang!” ceuk merak.
“Sagélo-gélona aing, moal nepi ka kitu, deuleu!”
“Wah, tanawuruh! Da jelema gé baréto-baréto mah tara kitu! Ngan sanggeus dimimitian bari taya nu ngahukum, beuki lila beuki nirca! Bangsa sia gé kana kitu teu digeureuh-geureuh ti ayeuna mah!” ceuk merak. Haténa beuki gilig rék ngabélaan sarakan tempat incu-buyutna jaga kumelendang.
Lantaran kapépéd omongan, sebrut wéh monyét narajang. Maksudna rék ngerewes beuheung merak.
Orokaya merak gé teu cicingeun, gancang ngagiwar dina jurus merak ngibing. Plos…monyét nubruk angin! Solontod awakna milepas, geplak bujurna diképrét ku jangjang merak dina jurus ngirab jangjang. Atuh puguh wé awak monyét téh siga nu ditotogkeun, sirahna melesat rék notog batu gedé nu aya di dinya!
Untung monyét teu kasima, leungeunna ngarawél areuy nu ngambay lebah dinya, kek…guriwel muntang kana areuy… kalayang awakna ngalayang dina jurus ayun-ambing. Salamet, batu ngagilisir sajeungkal handapeun sukuna!
Monyét terus ayun-ayunan dina areuy, bulak-balik nyamberan merak, leungeunna roronjang. Tapi merak linghas pisan cungcat-cingcetna.
“Turun siah jelema, ari enya wani mah!” Merak cocorowokan, “Sor kadieu, montong gugurayangan kitu, sirkeus-sirkeus lain sia téh!”
Clé monyét nincak deui taneuh. Péyékéh leumpang ngadeukeutan merak.
Gapruk merak ngabintih, monyét nyéréwét, tarangna bared kagaris ku kuku merak Untung tadi monyét rada ngelok, mun henteu, aya bahan bocos panonna katiruk. Merak ogé teu kalis, bulu dadana ngabrul kajenggut ku leungeun monyét.
Der deui galungan, silihteumbrag, silihcakar, musuh lawan pada kesit.
Haté duanana geus gilig pikeun ajur-tutumpuran.
Merak ngabélaan hirup-hurip anak incu jaga, monyét ngabélaan harga diri. Manéhna bisa kénéh sabar disebur bagong, disebut buhaya, disebut oray, disebut ajag, tapi ari disebut jelema mah teu suka tujuh-turunan. Haténa kasigeung dipapandékeun jeung mahluk nu pangaruksakna di alam dunya. Manéhna katut bangsana geus ngalaman nyeri-peurih, pait-peuheur, jeung lara-balangsakna hirup, akibat panggawé manusa.
Kangaranan nu tarung, rék kadéséh-rék ngadéséh, bocok mah moal henteu itu-ieu gé. Nyakitu merak jeung monyét gé, padaragét, padabaréd, padabocok. Mun terus mah teu mustahil kajadian awor, duanana pada-pada tatu parna, malahan misan pisan.
Untung kaburu jol maung.
“Héy! Geus, geus! Misah, misah! Pék, saha nu teu ngagugu, ku aing dikerekebna!” pokna bari nyeureudeug ka tengah pakalangan. Gerem, gerem, ngabarkeun sima-maungna.
Puguh wé duanana gé sieun ku raja saréréa mah. Gancang malundur.
“Naon pasalna ieu téh, nepi ka galungan kieu? Caritakeun ku saurang, ku sia Kuncung! Awas, kudu sajalantrahna! Mun dirékayasa, dipaké cuci-mulut sia ku aing!”
Barabat ku merak dicaritakeun ti awal nepi ka ahir. Ditékték taya nu kaliwat.
Maung unggut-unggutan, terus nanya ka monyét, “Bener sakur caritaan Si Kuncung téh, Cekroh?”
“Leres!” ceuk monyét.
“Rumasa sia ngarabut tangkal céngék?”
“Da teu acan brét……!”
“Acan sotéh teu becus! Cacak becus mah geus bret, nya!” Maung nyengor.
“Rumaos.” Monyét nyengir.
“Montong cengar-cengir, da teu kasép sia téh! Ari sia Kuncung, naha atuh mana sadaék-daék teuing nyarékan téh, nepi ka téga ngajelema-jelema ka papada sato?”
“Sadaya-daya, kalepasan, bawaning ku keuheul,nun!” walon merak mamandapan.
“Geus, sakali ieu saria moal dihukum ku aing. Tapi kudu jangji moal sakali-kali deui karitu laku.” Ceuk maung bari mencrong seukeut kanu tas diadu, “Sia Cekroh, montong sok rubat-rabut kana tatangkalan, pan éta téh tempat hirup umat héwan! Sia Kuncung, cing diajar ulah goréng sungut teuing. Sakumaha keuheulna gé ka batur téh ulah nepi ka ngajelema-jelema. Sabab saha pisatoeunana nu teu nyeri hate disaruakeun jeung jelema, tukang ngaruksak alam-dunya, ngarti sia?”
“Ngartos!” ceuk duanana mani rampak.
“Putus! Jig rék ka marana ayeuna?” ceuk maung.
“Abdi mah asa tos hoyong ngendog ieu téh, pami teu lepat mah ieu téh nu kadalapan.” Ceuk merak bari purat-pérot muru sayangna. Saporocoteun, dibawa tarung atuda, uyuhan teu kaborojolan.
Di dinya kari duaan.
“Ari sia, Cekroh, rék ka mana ayeuna?” maung nanya ka monyét.
“Ah abdi mah bade neraskeun metikan céngék wé, lebar” ceuk monyét bari terus dodongkoan mulungan céngék nu balatak dina taneuh. Nu narapel kénéh dina tangkalna dipetikan, Sawaréh dikeupeul, sawaréh dikemil teu lada-ladaeun.
Ari maung terus depa di dinya. Beuteungna seubeuh ku anak uncal kumincir, beubeunangan cikénéh di tegal


text:
Batagor
Batagor nyaéta kadaharan has Bandung anu dijieun tina kulit pangsit, tipung sagu, biasana loba dijual di warung pinggir jalan.[1] Pohara nikmatna disajikeun kalayan ngagunakeun sambel anu bahan dasar kacang goréng, resep batagor[2] ieu bisa dijieun dina waktu 90 menit.[1]
Daptar eusi
Bahan-bahan[édit | sunting sumber]
Baso tahu sarta siomay goréng[édit | sunting sumber]
5 iji tahu bodas anu badag, dipotong diagonal dijieun segitiga,
10 lembar kulit pangsit goréng,
200 gram hurang kupas, dicincang,
100 gram daging hayam, dicincang,
1 butir endog,
7 séndok dahar tipung kanji/tapioka,
3 séndok dahar minyak wijen,
1 batang daun bawang, dirajang lemes,
Garam sacukupna.[3]
Saos kacang[édit | sunting sumber]
200 gram kacang taneuh digoréng sarta dihaluskeun atawa selai kacang, 4 iji cabé beureum dikaluarkeun sikina,dipotong-potong sarta digoréng, dihaluskeun,
1 séndok téh gula bodas,
1 séndok téh cuka,
Garam sacukupna,
Cai sacukupna.[3]
Cara nyieun[édit | sunting sumber]
- Keruk eusi tahu pikeun méré tempat pikeun adonan baso,
- Kocok endog, asupkeun hurang sarta hayam anu geus dicincang, tipung kanji, minyak wijen, garam sarta rajangan daun bawang,
- Aduk rata nepi ka jadi adonan anu bisa dijieun,
- Asupkeun adonan kana tahu anu geus dikeruk eusina, pikeun pangsit, cokot saeutik adonan, eusikeun ditengah-tengah kulit pangsit, tuluy ka opat sudut kulit pangsit dihijikeun sarta dipencét kaluar,
- Panaskeun minyak dina panci atawa penggorengan, goréng tahu sarta pangsit dina minyak panas nepi ka asak sarta boga warna semu coklat, wayah ngagoréng, tahu sarta pangsit leuwih hadé keueum dina minyak (deep fried),
- Saos kacang: campur kacang taneuh goréng anu geus dihaluskeun atawa selai kacang jeung cabé beureum goréng anu geus dihaluskeun, gula bodas, cuka, garam sarta cai,
- Panaskeun sakeudeung nepi ka ngagolak,
- Sérénkeun batagor sarta siomay panas-panas kalayan saus kacang, kecap amis sarta jeruk purut.[3]


text:
Sri Mulyani Indrawati
Sri Mulyani Indrawati nyaéta saurang wanoja anu berpengaruh dina widang ékonomi di Indonésia. Sri Mulyani lahir di Tanjungkarang, Lampung, 26 Agustus 1962.[1] Manéhna nyekel kalungguhan minangka Kepala Lembaga Penyelidikan Ékonomi sarta Masarakat Fakultas Ékonomi Universitas Indonésia (LPEM FEUI) saprak Juni 1998.[1] Manéhna saterusna dipercaya ku Présidén SBY pikeun nyekel kalungguhan Menteri Negara Perencanaan Pembangunan Nasional sarta Kepala Bappenas.[1] Dina 5 Désémber 2005 sabot Présidén Susilo Bambang Yudhoyono nyalabarkeun perombakan (Reshuffle) kabinét, Sri Mulyani dipindahkeun jadi Menteri Kauangan ngagantikeun Jusuf Anwar.[1] Saméméh diangkat nyekel kalungguhan Menteri Perencanaan Pangwangunan Nasional/Kepala Bappenas Kabinét Indonésia Bersatu, Sri Mulyani hijrah ka Atlanta, Georgia, Amérika Serikat, minangka konsultan di USAID saprak Agustus 2001 dina raraga gawé bareng pikeun nguatkeun institusi di wewengkon, nyaéta, méré beasiswa S-2 pikeun pengajar universitas di wewengkon.[1] Diditu manéhna loba méré bongbolongan sarta nasihat ngeunaan kumaha mendesain program S-2 pikeun atikan universitas di wewengkon atawa program USAID séjénna di Indonésia, utamana di widang ékonomi.[1] Di gigireun éta, manéhna ogé ngajar ngeunaan perekonomian Indonésia sarta ékonomi makro di Georgia University sarta loba ngalakonan riset sarta nulis buku.[1]
Saprak taun 2008, manéhna nyekel kalungguhan Pelaksana Tugas Menteri Koordinator Bidang Perekonomian, sanggeus Menko Perekonomian Dr. Boediono dilantik minangka Gubernur Bank Indonésia.[1] Manéhna dinobatkeun minangka Menteri Keuangan pangalusna Asia dina taun 2006 ku Emerging Markets dina 18 Séptember 2006 di antara Sidang Taunan Bank Dunya sarta IMF di Singapura.[1] Manéhna ogé kapilih minangka wanoja pang berpengaruh ka-23 di dunya vérsi majalah Forbes taun 2008 sarta wanoja pang berpengaruh ka-2 di Indonésia vérsi majalah Globe Asia bulan Oktober.[1] Sri Mulyani Indrawati atawa akrab kalayan panggero Mbak Ani, nyaéta saurang ékonom anu mindeng témbong di panggung-panggung seminar atawa dikutip di sagala rupa média massa.[1] Dosen Fakultas Ékonomi Universitas Indonésia (FE-UI) ieu ogé sempet aktip jadi penasehat pamaréntah babarengan sajumlah ékonom terkemuka séjén dina wadah Déwan Ékonomi Nasional (DEN) dina era pamaréntahan Abdurrahman Wahid.[1] Kawas halna di Indonésia, di Amérika manéhna ogé mindeng nuturkeun seminar, tapi leuwih loba masalah internasional batan di Indonésia.[1]
Dina mimiti Oktober 2002, Sri Mulyani kapilih jadi Executive Director Dana Moneter Internasional (IMF) ngawakilan 12 nagara di Asia Tenggara (South East Asia/SEA Group).[1] Saprak 1 Nopémber 2002, manéhna ngawakilan 12 nagara anggota SEA Group di IMF.[1] Pancénna minangka executive director patali jeung pengambilan kaputusan.[1] Pikeun nangtukeun sagala rupa program sarta kaputusan anu kudu dicokot IMF.[1] Jadi manéhna henteu ngan ngawakilan kapentingan Indonésia, tapi ngawakilan kapentingan nagara-nagara anggota di lembaga IMF atawa forum internasional anu relevan.[1]
Dewinta nyaéta anak cikal pasangan Sri Mulyani-tonny Sumartono.[2] Dua adina nyaéta Adwin Haryo Indrawan, 17 taun, cikénéh lulus ti SMA Islam Al-azhar 1, Kebayoran Baru, Jakarta; sarta Luqman Indra Pambudi, 13 taun, kiwari kelas II SMP Lab School Jakarta.[2] Adwin sabenerna geus ditarima di Universitas Gadjah Mada liwat jalur Penelusuran Minat sarta Pangabisa.[2] Laér-laér poé, Adwin geus ngomong ka indungna yén hirupna baris robah, jadi teuneung, cicing di kos-kosan.[2]
Sri gumbira ngeunaan niat putrana.[2] Tapi jujur waé, manéhna leuwih gumbira lamun sang putra teu jauh ti manéhna.[2] Alatan éta, haténa bersorak sabot ngaran putrana kacantum di antara maranéhanana anu lulus seleksi asup Fakultas Kedokteran Universitas Indonésia 2010.[2] Sarta haté Adwin buleud geus, manéhna moal nyia-nyiakeun kasempetan ieu.[2] Tapi, kiwari Sri ogé bingung.[2] Sakola di mana ogé Adwin, salila masih di Indonésia, tetep waé baris jauh ti Washington.[2] "Éta baris jadi pilihan anu dilematis," cenah.[2] Saprak tiheula Sri dipikawanoh teu bisa jauh ti kulawarga.[2] Manéhna komo mindeng balik saukur nempo putra-putrina, saméméh nuturkeun jadwal di luar kantor, kawas nuturkeun rapat di Gedong DPR.[2] Cintana ka kulawarga geus ditanam ti kolotna, Profesor Satmoko (almarhum) sarta Profesor Dr Retno Sriningsih (almarhumah).[2]
Daptar eusi
Sosok Sri Mulyani[édit | sunting sumber]
Sri Mulyani Indrawati, sosok anu kadieunakeun ramai jadi perbincangan umum, saprak manéhna ngusulkeun pengunduran diri minangka Menteri Keuangan RI, sarta disatujuan ku Présidén Susilo Bambang Yudhoyono dina 5 Méi 2010.[3] Pro sarta kontra mecenghul minangka respon ka pengunduran diri wanoja anu ogé kungsi nyekel kalungguhan minangka Menteri Nagara Perencanaan Pembangunan Nasional/Ketua Bappenas (Awak Perencanaan Pangwangunan Nasional).[3] Tapi, manéhna leuwih nuturkeun haté nuranina, manéhna teu daék diombang-ambingkeun ku kapentingan pulitik segelintir jelema, sumawona lamun éta teu saluyu jeung étika anu diyakinina.[3] Dina pertarungan kapentingan pulitik, sarta manéhna milih pikeun mundur ti kalungguhan anu pohara prestisius di pamaréntahan.[3] Toh, manéhna tetep ngaku meunang, lain alatan manéhna baris nyekel kalungguhan minangka Managing Director World Bank dina 1 Juni 2010, tapi alatan manéhna tetep junun nyekel prinsip-prinsip sarta étika anu diyakinina, manéhna meunang alatan henteu bisa didikte ku saha ogé, kaasup jelema anu hayangeunana.[3] Salila kuring henteu ngakhianatan kebenaran, salila kuring henteu mengingkari nurani kuring, sarta salila kuring masih bisa ngajaga ajén sarta harga diri kuring, mangka di dinya kuring meunang, manéhna negeskeun sabot mungkas kuliah umumna di Hotél Ritz Carlton, Jakarta, 18 Méi 2010.[3] Tangtu waé, sosok Sri Mulyani kawas anu ayeuna, teu ucul ti pangaruh lingkungan kulawarga, kumaha pasangan Prof. Satmoko (alm.) sarta Prof. Dr. Retno Sriningsih Satmoko (alm.) nyieun sipat Sri Mulyani sarta saudara-saudarana.[3] Mimiti taun 2009, Sri Mulyani, anu waktu éta sajaba nyekel kalungguhan minangka Menkeu ogé merangkap jadi Pelaksana Harian Menteri Koordinator Perekonomian RI, manéhna nyarita ka wartawan SWA, Eva Martha Rahayu sarta Kristiana Anissa, ngeunaan kumaha kolotna éta ngatik dirina sarta saudara-saudarana.[3]
Sempet aya gosip medar teu lila ieu ngeunaan Sri Mulyani Indrawati (SMI) anu di antarana dimuat di INILAH.COM, Salasa, 1 Pebruari 2011.[4] Gosip éta nyatakeun SMI nyaéta SPG (sales promotion girl) IMF.[4] Sawatara waleran anu néngtéréwéléng gosip éta diungkabkeun sawatara pihak.[4] Salah sahijina ti Pande Radja Silalahi, ékonom senior CSIS anu dikutip INILAH.COM, di Jakarta, Rebo (2/2/11), "Bet aya tuduhan kawas éta.[4] Kuring yakin, pinjaman IMF (International Monetary Fund) pohara écés aturan ulinna.[4] Sacara teoritis, tuduhan éta henteu asup akal.[4] Kuring nempona laér ti akal".[4]
Ngaran Eddy Tansil kitu populér di Indonésia dina taun 1996.[5] Nu boga Golden Key Group ieu ngemplang kredit sajumlah Rp 1,3 triliun anu dikucurkeun Bank Bapindo ka jumplukan usahana.[5] Pangadilan ngagubragkeun hukuman panjara 20 taun ka Eddy Tansil.[5] Dina bulan Méi 1996 Eddy Tansil junun mawa lumpat diri ti LP Cipinang, sarta ngiles nepi ka kiwari.[5] Kira-kira tilu taun saterusna aya informasi anu nyebutkeun yén Eddy Tansil ngokolakeun bisnis bir di Fujian, Republik Rahayat China.[5] Sanggeus Eddy Tansil, kiwari giliran iparna, Paulus Tumewu sang nu boga Ramayana Group anu nampa perlakuan istimewa sanggeus ngemplang pajeg.[5] Nyaéta Menteri Keuangan Sri Mulyani mengintervensi prosés hukum Paulus Tumewu.[5]
"Éta ahéng, Bapana Eddy Tansil dina taun 1950-an di Makassar kungsi ngadegkeun bank.[5] Tapi duit nasabahna ditilep.[5] Ku kituna bank-na bangkrut, Saterusna Eddy Tansil kabur nepi ka ayeuna.[5] Lha, ieu deui aya barayana bermasalah, bet bisa jalma-jalma anu boga sajarah masalah, dibéré perlakuan husus sarta ditangtayungan,” ceuk urut Menteri Perekonomian Rizal Ramli.[5] Nurutkeun Rizal, nurutkeun UU 28/2007 ngeunaan pajeg aya aturan anu nyatujuan intervensi ti Menkeu lamun sang pengemplangan pajeg geus ngalunasan kawajiban.[5] Tapi, sakuduna intervensi éta dipigawé saméméh perkara pengemplangan pajeg éta ngasupan tahap P21, landian sarta ancik dibikeun ka pangadilan pikeun prosés penuntutan.[5] Rizal salempang, manuver Sri Mulyani ieu baris ngabalukarkeun preseden goréng.[5]
Atikan[édit | sunting sumber]
- Sarjana Ékonomi di Universitas Indonésia Jakarta, Indonésia. (1981 – 1986)
- Master of Science of Policy Economics di University of lllinois Urbana Champaign, U.S.A. (1988 – 1990)
- Ph. D of Economics di University of lllinois Urbana-champaign, U.S.A. (1990 – 1992)
Pangalaman Gawé[édit | sunting sumber]
- Kepala Lembaga Penyelidikan Ékonomi sarta Masarakat Fakultas Ékonomi Universitas Indonésia (LPEM FEUI), Juni 1998 – Ayeuna
- Nara Asal Sub Tim Parobahan UU Perbankan, Tim Reformasi Hukum – Departemen Kahakiman RI, Agustus 1998 s/d Maret 1999.
- Tim Nu ngayakeun Konsultan Ahli Badan Pembinaan Hukum Nasional taun 1999 – 2000, Jumplukan Gawé Widang Hukum Bisnis, Menteri Kahakiman Republik Indonésia, 15 Méi 1999 – Ayeuna
- Anggota Tim Asistensi Menteri Keuangan Bidang Keuangan sarta Moneter, Departemen Keuangan RI, Juni 1998 s/d ayeuna.
- Déwan Juri Pasanggiri Karya Ilmiah Rumaja LIPI-TVRI XXXI, Widang Élmu Pangaweruh Sosial, Kabudayaan sarta Kamanusaan, terhitung 1 April 1999 – Ayeuna
- Redaktur Ahli Majalah bulanan Manajemén Usahawan Indonésia, Agustus 1998 – Ayeuna
- Anggota Komisi Pembimbing mahasiswa S3 luhur ngaran Sdr. Andrianto Widjaya NRP. 95507 Program Doktor (S3) Program Studi Élmu Ékonomi Tatanén, Institute Tatanén Bogor, Juni 1998
- Pupuhu I Widang Kawijakan Ékonomi Dina sarta Luar Nagari sarta Kebijaksanaan Pangwangunan, PP Ikatan Sarjana Ékonomi Indonésia (ISEI), 1996 – 2000
- Sirah Program Magister Perencanaan Kawijakan Publik-ui, 1996-Maret 1999
- Wawakil Kapala Widang Panalungtikan LPEM FEUI, Méi 1995 – Juni 1998
- Wawakil Kapala Widang Atikan sarta Latihan LPEM FEUI, 1993 – Méi 1995
- Research Associate, LPEM FEUI, 1992 – Ayeuna
- Pengajar Program S1 & Program Extension FEUI, S2, S3, Magister Manajemén Universitas Indonésia, 1986 – Ayeuna
- Anggota Kelompok Gawé – GATS Departemen Keuangan, RI 1995
- Anggota Kelompak Gawé Mobilitas Nu nyicingan Menteri Nagara Kependudukan – BKKBN, 1995
- Anggota Kelompok Gawé Mobilitas Nu nyicingan, Asisten IV Menteri Nagara Kependudukan, BKKBN, Méi – Désémber 1995
- Staf Ahli Widang Analisis Kebijaksanaan OTO-BAPPENAS, 1994 – 1995
- Asisten Profesor, University of lllinois at Urbana, Champaign, USA, 1990 – 199
- Asisten Pengajar Fakultas Ékonomi – Universitas Indonésia, 1985 – 1986
Referensi[édit | sunting sumber]
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s (id)[1] (diaksés tanggal 12 Nopember 2011)
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n (id)[2] (diaksés tanggal 1 Desember 2011)
- ↑ a b c d e f g h (id)[3] (diaksés tanggal 12 Nopember 2011)
- ↑ a b c d e f g (id)[4] (diaksés tanggal 1 Desember 2011)
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n (id)[5] (diaksés tanggal 1 Desember 2011)


text:
Baligo
Baligo mangrupakeun tuwuhan anu ngareuy naék ka luhur nu ngahasilkeun buah anu kacida gedéna, dijadikeun sayuran. Buahna buluan mangsa ngora. Waktu asak, buluna leungit kaganti ku hiji palapis lilin. Buah baligo bisa tumuwuh nepi ka panjangna 2 méter. Mimitina ieu tuwuhan dibudidayakeun di Asia Tenggara, tapi kiwari bisa tumuwuh di Asia Wétan jeung Asia Kidul.
Daptar eusi
Pamangpaatan[édit | sunting sumber]
Di India Kalér jeung Pakistan, baligo dipaké pikeun nyieun peremén nu disebut Petha. Di India Kidul baligo dimangpaatkeun pikeun sayur kari. Kalan-kalan, buahna digunakeun pikeun ngahasilkeun inuman buah. Biasana diamisan ku gula.
Baligo merlukeun hawa haneut pikeun tumuwuh. Buah baligo bisa disimpen nepi ka waktu 12 bulan.
Tempo ogé[édit | sunting sumber]
Tumbu ka luar[édit | sunting sumber]
- PROTAbase on Benincasia hispida
- Multilingual taxonomic information from the University of Melbourne
- Benincasa hispida
- Benincasa hispida Click on Benincasa in the list on the lower left.


text:
Ken Kutaragi
Ken Kutaragi nyaéta penemu sarta pelopor mesin console game Playstation anu pohara populér di dunya.[1] Kutaragi lahir dina 8 Agustus 1950 di Tokyo Jepang.[1] Keur leutik manéhna dipikawanoh getol sarta singer, manéhna digambarkeun minangka murid anu sok meunangkeun peunteun 100, kaayaan sosial Kutaragi tergolong dawam waé.[1] Maranéhanana hirup kalayan ngokolakeun bisnis sorangan, hiji pabrik percetakan.[1] Saprak leutik Kutaragi geus ngamekarkeun pangabisa mékanikna di pabrik kasebut, sabalikna sakola.[1] Kutaragi dipikawanoh minangka siswa berontak encer. Kalayan kecerdasanana, gampang waé pikeun Kutaragi meunangkeun pakasaban di Sony, réngsé nyandang gelar insinyur éléktronika, di pausahaan éta reputasi Kutaragi meroket.[1]
Manéhna dipikawanoh minangka problem solver anu rongkah.[1] Proyék-proyék anu ditungkulanana ogé sok junun gemilang, kaasup proyék penciptaan liquid crystal plays (LCDS) sarta kaméra digital.[1] Ketertarikanna nyiptakeun konsol kaulinan awalna dina ahir 1980-an.[1] Hiji poé, manéhna nyaksian puterina maénkeun hiji Famicom, nalurina nyium potensi bisnis vidéo games.[1] Nyaah, waktu éta eksekutif Sony kurang kabetot, sumanget Kutaragi anu membuncah pikeun nyiptakeun vidéo games ogé bertepuk sabeulah tangan.[1]
Tapi, kreatifitas Kutaragi éta tercium Nintendo pausahaan konsol kaulinan anu kiwari jadi pesaing nomer hiji Sony.[1] Waktu Nintendo méntana pikeun nyiptakeun hiji chip, Kutaragi teu kawasa nampik. Reureunceupan, Kutaragi ngerjakeun proyék rusiah pikeun Nintendo.[1] Di desainna chip SPC700.[1] Nyaah, pihak Sony nyium hasil gawé éta, Kutaragi hampir dipecat, lamun CEO Sony, Norio Ohga, henteu turun tangan.[1] Manéhna komo ménta Kutaragi ngabéréskeun pancén sampinganna éta.[1]
Kutaragi terus ménta Sony ngabiayaan riset pembuatan Super NES CD téknologi anu diaplikasi pikeun PS.[1] Waktu ambisi éta diragukeun golongan eksukutif Sony, sakali deui Norio Ohga ngarojongna.[1] Dina taun 1990-an, pamustunganana Sony sacara resmi ngaluncurkeun produk PS.[1] Teu perlu waktu lila, Playstation geura-giru kaceluk sarta ngadatangkeun loba duit pikeun Sony.[1] Nepi ka 18 Méi 2004 waé, Sony geus memproduksi 100 juta PS.[1] Suksés éta ogé anu ngajadikeun Kutaragi présidén Sony Computer Entertainment dina 1997.[1] Kutaragi ogé dipikawanoh minangka anak anu resep ngutak-ngatik barang mékanik, manéhna mindeng muka kaulinan kabogana sarta nempo kumaha kaulinan éta digawé.[1] Ti sipat hayang nyahona kasebut, pamustunganana mawa ketertarikan dina éléktronika nepi ka dewasa, jeung ékol éta ogé manéhna diajar sarta lulus ti Denki Tsushin University nyokot jurusan éléktronika.[1] Sanggeus lulus manéhna mimitian digawé di Sony, diditu manéhna meunangkeun reputasi anu alus minangka pemecah masalah sarta junun mawa kesuksesan dina proyék-proyék Sony anu manéhna turutan (kaasup diantarana proyék mimiti LCD sarta kaméra digital).[1] Béja matak hanjelu mecenghul ti Sony, atawa sahenteuna, ti jelema penting anu aya di balik Sony Computer Entertainment.[2] Norio Ohga, balad sapagaweanana Ken Kutaragi urut chairman di Sony anu dina taun 1993 suksés ngadegkeun Sony Computer Entertainment sarta ogé mangrupa jelema anu aya di balik kaciptana Playstation, geus maot dina poé Saptu kamari di Tokyo dina umurna anu ke-81. [2]


text:
Leuweung
Leuweung hartina wewengkon nu miboga tatangkalan nu loba, biasana mangrupakeun bentukan alami dina jangka waktu nu kaitung lila (sahanteuna puluhan/ratusan taun). Komunitas tatangkalan ieu nutupan wewengkon nu lega tempat nyerep karbon dioksida, habitat sasatoan, modulator aliran hidrologis, jeung panahan taneuh, nu mangrupakeun salasahiji aspék pangpentingna dina biosfir urang.
Daptar eusi
Panganteur[édit | sunting sumber]
Leuweung bisa kapanggih di mana waé nu bisa miara tumuwuhna tatangkalan, iwal wewengkon nu mindeng teuing ngalaman kahuruan (alami), atawa di wewengkon nu lingkunganana geus kasilih ku prosés alami séjénna atawa ku manusa. Leuweung bisa ngandung rupa-rupa spésiés tatangkalan dina wilayah anu heureut (misalna di leuweung tropis), bisa ogé ngawengku wilayah anu lega tapi ukur boga sababaraha rupa spésiés (rada homogén, misalna taiga jeung leuweung konifér). Nya sacara umum mah, leuweung nu didominasi ku angiospermae sok beunghar spésiés-spésiésna, sedengkeun nu didominasi ku gymnospermae mah teu pati. Leuweung ilaharna mah jadi panyicingan rupa-rupa spésiés sato jeung tutuwuhan, nu mibanda biomassa per unit legana leuwih luhur batan tipe vegetasi lian. Biomassa ieu lolobana tumuwuh di jero taneuh, dina sistim akar (di antarana salaku hasil dekomposisi). Salasahiji komponén kai nyaéta lignin, nu alon pisan dekomposisina batan bahan organik lianna samodél selulosa atawa karbohidrat.
Bioma-bioma leuweuh nu utama di antarana:
- leuweung hujan (tropis jeung sedeng)
- taiga
- temperate hardwood forest
- leuweung garing tropis
Klasifikasi[édit | sunting sumber]
Leuweung bisa digolongkeun ku cara nu béda-béda, di antarana dumasar bioma.
- Leuweung boréal nu nempatan zona subarctic nu umumna dieusi ku tatangkalan daun-jarum. Zona sedeng ngarojong boh leuweung deciduous (misalna leuweung deciduous sedeng) jeung leuweung evergreen (misalna leuweung hujan sedeng).
- Leuweung tropis jeung subtropis, kaasup leuweung hujan tropis, leuweung baseuh tropis sarta leuweung garing tropis.
- Fisiognomi ngagolongkeun leuweung dumasar struktur fisik atawa hambalan-hambalan tumuwuhna.
- Leuweung bisa ogé digolongkeun leuwih husus dumasar tatangkalan nu dominan.
Ngokolakeun leuweung[édit | sunting sumber]
Ngulik leuweung sacara ilmiah disebutna ékologi leuweung, sedengkeun ngokolakeun leuweung katelahna kaleuweungan (? huahua... kehutanan, forestry), nu mimindengna ditujukeun kana ékstraksi sumberdaya nu sipatna sustainable, mayeng. Para ahli ékologi leuweung museurkeun kana pola jeung prosés leuweung, nu tujuanana pikeun ngagali hubungan sabab-balukar. Ana para ahli kehutanan, fokusna téh kana ékstraksi ngala kai jeung silviculture, kaasup régenerasi jeung prosés tumuwuhna tangkal.
Leuweung bisa ruksak alatan dituaran, kahuruan, hujan asam, hérbivora, jeung kasakit. Utamana di Indonésia, karuksakan leuweung téh lolobana alatan dibukbak diala kaina, dikonversi jadi lahan tani, kebon kalapa sawit, padumukan jalma, jeung industri bari teu kakontrol, nu antukna, balukarna, jadi mamala pikeun urang urang kénéh.
Baca ogé[édit | sunting sumber]
Umum[édit | sunting sumber]
Kagiatan nu patali jeung leuweung[édit | sunting sumber]
Leuweung dumasar nagara[édit | sunting sumber]
Béréndélan[édit | sunting sumber]
Sumber rujukan[édit | sunting sumber]
- Forest, Wikipédia édisi basa Inggris per 19 Oktober 2005


text:
Katuk
Katuk téh tutuwuhan perdu, daunna bisa disayur, tumuwuh di dataran nu péndék sarta di pagunungan (tempat anu caian sarta iuh), jangkungna ngahontal 2-3 m, tumuwuh lempeng ka luhur régang dipinuhan daun anu tumuwuh selang-seling dina watangna.[1] Katuk nyaéta salah sahiji, sayuran daun anu pangpopulérna ti India ka Malaysia. Ieu merlukeun perhatian sarta budidaya di Australia, alatan mangrupa salah sahiji anu pang produktifna. Dina panalungtikan di Malaysia, ngahasilkeun katuk pér hektarna, ngaleuwihan kabéh sayuran séjénna.[1] Utamana populér minangka potherb gourmet di Indonésia, katuk dipelak di kalolobaan Asia Tenggara.[2] Kandungan dina daunna nyaéta 7% protéin sarta pohara gedé dina beta-karoten, vitamin C, kalsium, at beusi sarta magnésium.[2]
Pikeun Ubar[édit | sunting sumber]
Héjo kolot warna daunna ngandung klorofil anu mangrupa méré mangpaat pikeun sirkulasi, flora peujit, sarta pikeun defekasi nu teratur.[1] Saban pepelakan jeung kandungan gizi anu luhur, kawas daunna nu amis, anu mantuan pikeun détoksifikasi awak, nyaéta bisa oge dipake diét.[1] Sarta ngandung kalium, mineral anu ngabogaan loba mangpaat pikeun kaséhatan.
Kuliner[édit | sunting sumber]
Di Asia Wétan, katuk biasana jadi pepelakan nu aya di buruan imah-imah, bisa dijieun kadaharan kalayan anu pohara gedé gunana bisa jadi bahan olahan sandwich di sababaraha wewengkon nu ditambahan jeung bahan kadaharan nu séjénna.[1] Jalma-jalma anu néangan protein tapi nu sumberna lain tina daging sarta ngabogaan kandungan nu beunghar vitamin, mineral, sarta serat baris manggihan yén ayana dina katuk, nu kandungan gizina ogé luhur sarta ngeunah didahar.[1] Balukarna tina ngonsumsi katuk sacara teratur karasa ku awak jelema baris leuwih hampang karasana kana awak tibatan ngonsumi daging.[1]


text:
Ka luhur teu sirungan kahandap teu akaran = Jelema nu jahat, julig jeung dengki mah moal jamuga, moal aya kamajuan boh ngeunaan pangkat, boh rejeki.
Kaceluk ka awun-awun kawentar ka janapria, kakoncara ka mancanagara = Kawentar pisan, kawentar kamana mana.
Kaciwit kulit kabawa daging = Kababawa, katarik kana hiji perkara, keukeuh milu susah, sanajan teu boga salah jeung henteu milu ulubiung perkarana.
Kahieuman bangkong = Ku ayana barang titipan di urang, urang teh nepi ka jiga beunghar katenjona ku batur mah padahal miskin teu boga nanaon.
Kai teu kalis ku angin = Unggal jelema awal ahir tangtu bakal pinanggih jeung kasusahan.
Kajeun pait tungtung amis manan amis tungtung pait = Tibatan ahirna matak susah, leuwih hade dicaritakeun ti heula naon anu matak pisusaheunana.
Kajeun panas tonggong asal tiis beuteung = Kajeun teuing cape gawe asal bisa dahar kalawan cukup.
Kalapa bijil ti cungap = Ngucah ngaceh rasiah sorangan anu matak cilaka.
Kandel kulit beungeut = euweuh caerá.
Katempuhan buntut maung = Batur anu salahna atawa anu boga dosana, tapi urang anu kudu nyanghareupan balukarna.
Katumbukan catur kadatangan carita = Loba anu embung sabab ngagedekeun jeung ngagugulukeun panyerewedan.
Kawas anjing kadempet lincar = Mere parentah ka batur teu kalawan sabar, malah bari ambek ambekan sagala.
Kawas budak rodek hulu = Teu ngupama, teu ngajenan, teu ngahargaan pisan.
Kawas cucurut kaibunan = Ngeunaan ka jelema anu matak sareukseuk panon.
Kawas hayam keur endogan = cilingcingcat bae, teu bisa cicing.
Kawas hayam panyambungan = Tacan nyaho di kaler kidul, kawantu anyar keneh aya di eta tempat.
Kawas kacang ninggang kajang = Ngomongna tarik tur gancang, biasana ngeunaan ka awewe nu keur ngambek bari nyarekan.
Kawas kuda leupas ti gedogan = Bingung ku kamerdekaan, terus sakama-kama nganteur kahayang, ngalajur napsu, kulantaran euweuh anu ngageuing atawa euweuh nu nyengker.
Kawas lauk asup kana bubu = Gampang asupna kana pagawean tapi pohara hesena hayang kaluar ninggalkeun eta pagawean.
Kawas lauk asup kana bubu = gampang meunangna jeung asup kana hiji pagawean, tapi hese kaluarna jeung negcagkeunana eta pagawean (masalah).
Kawas nu mulangkeun panyiraman = Sok nu lain lain, jeung hese ngayakeunana nu dipikayang ku jelema nu tereh ajal, kahayangna sabisabisa kudu dicumponan bae, sanajan matak ngarepotkeun ka ahlina/ kulawargana.
Kawas siraru jadi = Pabaliut ku tina lobana, ngeunaan ka jelema.
Kawas wayang pangsisina = Ngeunaan jelema nu goreng rupana.
Kejo asak angeun datang = Sapagodos jeung maksud urang, atuh teu talangke deui harita keneh dilaksanakeun.
Keur meujeuhna bilatung dulang = Laleutik keneh pisan keur meujeuhna bareuki dahar.
Keur meujeuhna hejo lembok rambay carita = Keur meujeuhna loba pakaya jeung loba rejeki.
Keur nuju bentang surem = keur sue,atawa tiis badan, lamun guna tani ku hama, lamun dagang terusterusan rugi bae.
Kiceupna sabedug sakali = Pohara lungguhna.
Kiruh ti girang kiruh ka hilir = Lamun anu di luhruna teu balageur jeung teu balener, tangtu nu dihandapna oge milu teu bener milu teu bageur.
Kokoro manggih mulud puasa manggih lebaran = Anu saumur -umur miskin tuluy dina hiji waktu pinanggih jeung kamulyaan atawa rejeki anu gede, sasarina sok kacemekanana nepi ka siga mangpang meungpeung.
Kokoro nyoso, malarat rosa, lebaran teu meuncit hayam = Kacida miskina.
Kotok bongkok kumorolong, kacingcalang kumarantang; Lauk buruk milu mijah; Piritan milu endogan = Pipilueun kana hiji kalakuan kulantaran kabawakeun ku batur, henteu kalawan kahayang sorangan, nepi ka goreng katenjona.
Kudu bisa ngeureut neundeun = Kudu bisa nyukupkeun rejeki atawa pangala anu saeutik.
Kudu boga pikir kadua leutik = Ulah sabongbrong teuing, kudu aya pikir rangkepan, kudu aya rasa curiga.
Kujang dua pangadekna = Hiji pagawean anu ngandung dua rupa maksud.
Kulak canggeum bagja awak = Milik hade atawa goreng anu geus ditangtukeun ti ajalina keneh ku Gusti Nu Maha Suci.
Kumaha bule hideungna bae = Kumaha engke bae buktina, kumaha behna.
Kumaha kejebur caina geletuk batuna = kumaha jadina bae, henteu jadi pikiran.
Kunang kunang nerus bumi = Ramana geus teu jeneng deui, di putrana awal ahir aya nu jeneng cara ramana.
Kuru cileuh kentel peujit = Daek tirakat, ngadoakeun budak sangkan sangkan junun.
Kurung batok = teu resep nyanyabaan, ni’mat cicing diimah bae.
Sumber: kipsaint.com


text:
Lémbér beureum
Lémbér beureum (Auricularia auricula-judae, sinonim Auricularia auricula, Hirneola auricula-judae) nyaéta salah sahiji spésies tina kelas supa geunyal Heterobasidiomycetes (jelly fungi) nu awak buahna boga warna coklat kolot semu beureum sarta wangunna jiga daun ceuli manusa.
Awak buah boga tékstur geunyal sarta di alam bebas tumuwuh dina tangkal paéh anu baseuh sarta beueus.
Lémbér beureum garing ilahar dipaké dina sagala rupa asakan di Asia.
Tempo ogé[édit | sunting sumber]
- Lémbér hideung (Auricularia polytricha)
- Lémber bodas (Tremella fuciformis)
Rujukan[édit | sunting sumber]
- Buckzacki, Stefan (1982). Collins Gem Guide: Mushrooms and Toadstools.
Tumbu ka luar[édit | sunting sumber]
- (en) Tom Volk's Fungus of the Month for April 2004 Jamur kuping merah


text:
Marawis
Kasenian hajir marawis ieu umurna kurang leuwih 400 warsih anu mimitina asalna ti wewengkon Kuwait, munggaran marawis ngan ngagunakeun 2 jenis pakakas nya éta hajer sarta marawis jeung ukuran anu henteu kawas ayeuna urang tempo, tapi sarupaning hiji rebana kalayan ukuranana badag anu kadua sisina dilapisan ku kulit Sato. [1] Sarta pakakas ieu ditabeuh ku sawatara urang anu di barengan ku ibingan. [1] Tapi kasenian ieu henteu populér di nagara Kuwait ku kituna saeutik pisan jelema anu nyurtian yén kasenian ieu dimimitian ti nagara Kuwait.[1] Sabot Kasenian ieu mimitian dipikawanoh di nagara yaman mangka kasenian ieu ogé Diadopsi ku nagara Yaman, ku kituna Kasenian ieu jadi populér, hal ieu disababkeun pakakas musik anu aya diropéa sakitu rupa ambéh jadi leuwih metot. [1] Mangka dirubah saeutik saeutik anu dimimitian ukuranana badag jadi ukuran anu leuwih leutik nya éta ukuran hajir anu cukup badag (kawas kendang) sarta Marawis anu ukuranana leuwih leutik ti hajer. [1] Sajaba di Dayeuh Madura kasenian ieu ogé dibawa ka wewengkon Bondowoso sarta kasenian ieu jadi popluer di dayeuh bondowoso alatan antusias masarakat di bondowoso anu hayang diajar sarta ngaleukeunan kasenian ieu. [1] Pakakas musik ieu téh mangrupa ti pakakas musik Gambus. [1] Kasenian marawis miboga kaéndahan sorangan nya éta dina cara mintonna anu ngalibatkeun sababaraha urang biasana antara 16 nepo ka 18 jelma, anu kabagi jadi tukang ibing jeung anu nabeuhna.[2]
Rujukan[édit | sunting sumber]
- ↑ a b c d e f g (id)sejarah kesenian marawis (diaksés tanggal 21 November 2011)
- ↑ (id)Kesenian marawis (diaksés tanggal 21 November 2011)


text:
Sakilas cutatan rasa katineungna urang sunda di pangumbaraan anu hoyong ngamumule budaya karuhun ulah leungit dugi ka incu-buyut Jeung impian jadi inohong dinagri luar...
Kamis, 03 Februari 2011
Miss Tjitjih jeung Sandiwara Sunda
Anu jadi cukang lantaran, pihak panon-panon menengarai yén di panggung Gedong Sandiwara Sunda Miss Tjitjih, disusupkan kaum pergerakan ngaranna Asbun Said. Jelema ieu jadi pamaén sandiwara, tapi ogé sacara reureunceupan milu usik dina kagiatan menentang Walanda.
Miss Tjitjih, awéwé geulis umur 30-an basa éta, jadi tertekan. Manéhna hayang milu pergerakan, tapi ogé asih kasenian. Kegalauan ieu sabenerna nandangan golongan Walanda ogé. Maranéhanana pinuh sesal. Naha Miss Tjitjih anu digandrungi di Batawi, boh ku golongan menak pribumi boh ku para pembesar Walanda, kalahka milu pergerakan?
Éta pisan sekelumit carita Miss Tjitjih, béntang panggung sandiwara Sunda anu cemerlang di Betawi (Jakarta) 1930-an nurutkeun warta ti jalma-jalma kolot anu kungsi nyaksian gebyar Miss Tjitjih. Panggung sandiwara Sunda "Miss Tjitjih" memang masih hirup nepi ka kiwari. Sandiwara Sunda anu ngabogaan gedong sorangan di sakuliah "dunya", meureun ngan sandiwara "Miss Tjitjih" waé.
Sandiwara Sunda, komo di kampung halamannya sorangan, di Parahiangan, ancur geus. Meureun tacan ancur jadi debu, sabab di Bandung, grup sandiwara Sunda geus puluhan warsih teu boga gedong sarta teu boga peminat Maranéhanana ngan manggung bergiliran dua minggu sakali di Gedong Kasenian Rumentang Beurang, éta ogé henteu konsisten. Ketangguhan Miss Tjitjih di Jakarta teu kungsi jadi penyebar sumanget grup sandiwara Sunda di Bandung (ulah ngomong di Jawa Kulon, sabab di luar Bandung geus "the end") lamun teu disebut minangka asal rasa iri. Enya, naha teu kitu. Di Jakarta, "Miss Tjitjih" dipulasara, komo Pemda Jabar ogé kungsi milu nyumbang. Samentara kahirupan sandiwara Sunda di Parahiangan, henteu secuil ogé diurus ku saha ogé.
Tapi, benarkah grup sandiwara Sunda "Miss Tjitjih" tangguh di Jakarta? Sabenerna henteu ogé. Di tengah gemerlapnya panggung-panggung hiburan peuting di Dayeuh Metropolitan ieu, sabenerna "Miss Tjitjih" geus dijepit sana-sini. Kawas anu kungsi diungkabkeun salah sahiji anak-wayang (pamaén) sabot paamprok nu nulis sawatara wayah tiheula. Grup ieu sabenerna murag bangun pikeun tahan hirup. Grup ieu, cacak ngaranna "sandiwara Sunda", tapi hésé menjaring panongton
Sunda. Urang Sunda di Jakarta memang loba, tapi bertebaran sarta hésé ngahontal puseur pintonan. Sarta anu leuwih pas ti ékol kakurangan ieu téh tergerusnya rasa asih urang Sunda di Jakarta ka lakon-lakon Sunda.
Lamun tiheula nepi ka kalayan a-wal 1970-an, sandiwara Sunda identik-dengan carita-carita klasik (babad ti taneuh Sunda), kiwari henteu deui. Hayu urang tonton mayoritas pintonan di gedong kasenian "Miss Tjitjih" ieu. Peuting taun anyar 2010 maranéhanana henteu ngaréngsékeun sandiwara, melainkan mengusung pintonan wayang golek.
Bulan Désémber sabulan saméméhna, "Miss Tjitjih" tampilkan carita "Putri Dasar Samudera", "Arwah Berjasa", "Pencuri Orok", "Mojang Pama-yar Hutang", "Misteri Hiji Kuburan", "Cai Panon Kunti-lanak", "Arya Kemuning sarta Nyimas Gandasari", sarta "Rakean Wastu Kencana".
Ti deretan pintonan di Gedong Kasenian "Miss Tjitjih", ngan dua pintonan anu nyokot téma klasik. Hiji babad Cirebon, hijina babad Pajajaran. Saleuwihna carita roman sarta horor. Panggung Sandiwara Sunda di wewengkon Parahiangan ogé tiheula sabenerna aya muka pintonan jenis wayang wong atawa roman (carita mangsa kiwari) komo dezik (carita sarébu hiji peuting), tapi anu dominan tetep carita babad, nyaéta carita ngeunaan karajaan di taneuh Jawa.
Yén "Miss Tjitjih" loba ninggalkeun carita klasik taneuh Jawa (pangistimiwana babad Pajajaran), meureun salah sahiji cukang lantaranana nyaéta leungitna gairah panongton pikeun menyimak carita-carita kaangseu klasik. Yén carita horor atawa roman anu dibumbui lawakan loba dieksploitasi, meureun éta pisan anu masih bisa dibéla.
Sandiwara tradisional "Miss Tjitjih" anu hayang tetep balayar di lautan jaman kapaksa kudu mecakan membelah lambak kalayan kayuhan dayung jaman ogé. Enya, kawas grup "Srimulat" anu ninggalkeun carita-carita klasik sarta baganti jadi carita roman (mangsa kiwari), sarta komo didominasi laku-lampah lawakan.
Yén grup sandiwara Sunda "Miss Tjitjih" nepi ka kiwari masih tahan, meureun lain lantaran ketangguhan para pecintanya, melainkan alatan rasa hormat peunteun kese-jarahannya. Pemda DKI Jaya tetep méré bantuan. Nalika gedong sandiwara kungsi kabeuleum béak, pemda gancang ngawangun wangunan permanen komo pamakéanana diresmikeun Présidén Megawati basa éta.
Kawas anu jadi pembuka tulisan ieu, betapa digambarkan, Miss Tjitjih temyata milu bajoang dina pergerakan kamerdikaan. Jalma-jalma kolot anu sempet nempo kebesaran Miss Tjitjih di panggung sandiwara, nyebutkeun, betapa awéwé anu geulis kawanti-wanti ieu geus merambah panggung hiburan saprak umur 17 warsih. Panongtonna nyaéta golongan luhur. Meureun bangsawan bumi putera, meureun pajabat kolonial. Loba panongton kapéngpéongan ngeunaan kageulisan béntang panggung ieu.
Tapi Miss Tjitjih ogé lain saukur seniman. Diajuga milu mikiran nasib bangsana. Ieu kabuktian kalayan menyelundupkan sarta nangtayungan kaum pergerakan di balik panggung komo aya anu diikutsertakan ogé minangka pamaén sandiwara.
Nurutkeun warta lisan ti jalma-jalma kolot, sageus dipencét ambéh panggung sandiwara ulah dipaké aréna berpolitik, Miss Tjitjih di luhur panggung saméméh pintonan diwajibkeun ngedalkeun ikrar, panggung sandiwara leupas ti urusan pulitik sarta moal aya carita anu eusina sentilan ka pangawasa. Para pengagum ti golongan militer ngabagéakeunana jeung bungah, tapi sabalikna, para pengagum ti golongan pribumi menyimaknya jeung rasa kuciwa, komo teu kurang anu mencemoohkannya.
Nempo kaayaan ieu, Miss Tjitjih jadi tertekan sarta murag gering tuluy balik ka taneuh kalahiranana, Sumedang. Tapi tindakan Miss Tjitjih mudik temyata ogé nguciwakeun panongton gedong sandiwara anu geus kadung mujana. Nempo ieu, Tuan Mach Verhoerne, pajabat puseur anu disegani Mayor Hieeith van Bochteen, ngajurung ambéh Miss Tjitjih geura-giru balik ka Jakarta.
Dina kaayaan gering, Miss Tjitjih anu basa éta umurna 37 warsih minuhan paréntah pajabat ti Jakarta, komo poé éta ogé milu ulin di luhur panggung. Panongton membeludak kalayan pinuh bungah. Peuting éta, sandiwara melakonkan carita roman melanko-lis sarta loba mengurai cai panon, jeung judul "Si Tjiroek Teu Mamayu", nyaritakeun carita asih kahalangan alatan loba aral.
Aya tembang anu dibawakan ku Miss Tjitjih dina pintonan ieu. Ning ciruk, papag di curug/Ngagalendangkeun hate tur megah/Anjeunna nayang di curug/Mapareng hate mijuang dangdang/Yeuh, pangimpenan salaki batur/Dur ti lembur ngaprak ngajagjag/Dur dijegur gugur naragrag//
Lantunan éta ngagunakeun basa Sunda buhun. Geus loba anu teu dimengerti panongton basa éta, tapi kabéh berderai cai panon. Derai cai panon éta mengiringi derai cai panon anu nyérélék di sapasang damis Miss Tjitjih. Miss Tjitjih lain waé pandai berakting, tapi ogé ngabogaan sora halimpu sabab manéhna ogé penembang lagu-lagu klasik. Saban Miss Tjitjih ulin di panggung mawa peran naon ogé, lagu-lagu klasik sok dilantunkan jeung sora halimpu sarta amat menjiwai. Peuting éta Miss Tjitjih ceurik, naha ceurik kaperluan panggung atawa ceurik benaran, anu écés, kabéh milu ceurik.
Nyaah, ayana Miss Tjitjih di panggung teu lumangsung lila. Kerinduan para pe-mujanya teu kalayanan sampurna. Pukul 22.10 WIB, Senén, 23 Séptember 1937, Miss Tjitjih anu keur berakting murag tersungkur. Vérsi séjén nyebutkeun, Miss Tjitjih mengembuskan ambekan pamungkas di luhur panggung alatan memaksa ulin di waktu nalangsara nyeri Vérsi séjén nyebutkeun ogé, Miss Tjitjih peuting éta dikunjal ka hiji klinik sarta dirawat sawatara poé nepi ka pamustunganana maot. Astana Miss Tjitjih aya di hiji pasir leutik, di wewengkon Sumedang Dayeuh.
AAN MERDIKA PÉR-, MANA, pengamat folklor, nu nulis fiksi sajarah, sarta cicing di Bandung.


text:
Category Archives: Dongeng Sasatoan
Sakadang Maung jeung Sakadang Bagong
Kacaritakeun di hiji leuweung ganggong simagongong, aya bagong keur anakan. Eta bagong teh keur huleng jentul wae bangun ngemu kabingung. Pangna kitu lantaran poe eta manehna kudu nedunan jangji ka Sakadang Maung, nyaeta masrahkeun anakna.
Hiji waktu manehna kungsi dikerekeb ku Sakadang Maung. Harita Sakadang Bagong ceurik. “Sing karunya bae ka kuring, Sakadang Maung! Kuring teh geus kolot, dagingna oge tangtu nya liat nya kelang. Kieu bae, engke lamun anak kuring geus lahir, ku kuring rek dibikeun ka andika. Tangtu dagingna empuk tur pelem.”
Ngadenge caritaan Sakadang Bagong kitu, Sakadang maung teh teu tulus ngerekeb. Hiji waktu manehna rek datang deui, nagih jangji.
Nya harita, waktu Sakadang Bagong geus anakan, manehna kudu nyumponan jangjina. Tapi piraku aing rek tega mikeun anak ka Sakadang Maung? Kumaha akalna sangkan anak aing teu tulus dihakan? Sakadang Bagong terus uleng mikir, neangan piakaleun.
Keur kitu aya Sakadang Peucang nyampeurkeun.
“Ku naon andika bet kawas nu keur bingung kacida, Sakadang Bagong?” Sakadang Peucang nanya. Gorolang Sakadang Bagong nyaritakeun ku naon pangna manehna baluweng poek pipikiran.
Sakadang Peucang ngahuleng sakedapan. Teu lila pok nyarita: “Euh gampang atuh ari kitu mah. Andika ulah hariwang, keun kumaha kuring bae. Urang neangan akal sangkan anak Ki Silah salamet tina panandasa Sakadang Maung. Dagoan heula di dieu, kuring rek neangan Sakadang Landak!”
Sakadang Peucang ngaleos. Teu lila oge geus ngurunyung deui dibarengan ku Sakadang Landak. Manehna terus ngajak indit ka hiji guha.
Tepi ka guha nu dituju, sakadang Peucang metakeun akalna. Sakadang Landak kudu asup ka jero guha, ngaringkuk di nu rada poek. Buluna anu kawas cucuk teh kudu dipuridingkeun. Sakadang Bagong kudu cicing di lawang guha, ngabageakeun Sakadang Maung lamun engke ngurunyung. Ari manehna kadua anak Sakadang Bagong rek nyarumput di nu buni.
Teu lila Sakadang Maung geus rentang-rentang datang. Ti kajauhan oge geus ngagerem, nyingsieunan Sakadang Bagong. “Mana anak sampean teh, Sakadang Bagong?” cek Sakadang Maung bari jungang-jengong.
Sakadang Bagong antare nembalan: “Tuh, di jero guha. Tah geuning katenjo ti dieu oge, ngaringkuk di juru. Pek ayeuna kuring masrahkeun, nedunan jangji ka andika. Didaharna ulah dilila-lila, teureuy bae sakaligus, sing ulah kadenge ceurikna. Jig geura sampeurkeun, kuring rek indit heula, teu kaduga nenjona.”
Sakadang Maung nenjo rarat-reret ka jero guha. Enya bae katenjoeun aya nu ngaringkuk di juru. Awahing ku atoh bari teu kuat hayang geura ngerekeb, gabrug bae nu ngaringkuk teh dirontok, disamualkeun. Puguh bae cucuk landak teh rungseb manggang sungutna. Sakadang Maung gegerungan, sungutna baloboran getih. Diutah-utah oge landak teh teu daekeun kaluar, da cucukna naranceb pageuh pisan. Antukna Sakadang Maung teh paeh. Sakadang Landak ngurumuy kaluar tina sungutna.
Sakadang Bagong kacida bungaheunana. Anakna salamet. Manehna nganuhunkeun pisan ka Sakadang Peucang anu geus mere pitulung ka dirina. Kitu deui ku Sakadang Landak oge manehna kahutangan budi.
Sakadang Peucang jeung Sakadang Landak tuluy arindit deui ninggalkeun Sakadang Bagong.
Sakadang Kuya Dikawinkeun ka Anakna Patani
Nénjo di imah Pa Tani euweuh sasaha, kira-kira wanci sareupna, Sakadang Monyét turun tina tangkal asem. Tuluy nyampeurkeun ka Sakadang Kuya anu keur dikurungan ku ranggap. Maksudna mah arék mupuas ka Sakadang Kuya.
Tapi, barang tepi ka buruan imah Pa Tani, Sakadang Monyét kacida kagétna. Ari sababna, Sakadang Kuya téh katémbong jiga anu bungah pisan. Malah maké jeung hahariringan sagala. Teu tulus arék mupuas téh.
“Aya naon Sakadang Kuya, katémbongna téh bet bungah-bungah teuing?” Sakadang Monyét nanya.
“Ih, atuda rék teu bungah kumaha. Isukan téh uing rék dikawinkeun ka anakna Pa Tani?”
“Rék dikawinkeun?”
“Enya, rék dikawinkeun!”
“Ka anakna Pa Tani?”
“Enya, ka anakna Pa Tani anu geulis téa geuning. Awakna lenjang, buukna panjang, deuh … sugan mah,” ceuk Sakadang Kuya bari pepeta, metakeun awéwé geulis.
Sakadang Monyét ngahuleng teu percaya.
“Ah, piraku?”
“Maenya teu percaya kénéh baé, sakitu jelas tanda-tandana. Ayeuna téh Ambu Tani jeung anakna keur ka pasar, rék balanja keur olah-olah hajat isukan. Ari Pa Tani keur néang lebé,” ceuk Sakadang Kuya, kalem.
“Paingan atuh tadi arindit,” ceuk Sakadang Monyét. “Alus milik Sakadang Kuya mah.”
Sakadang Kuya teu némbal, kalah terus hahariringan.
Sanggeus ngahuleng salila-lila, pok Sakadang Monyét nyarita lemah-lembut, “Kieu Sakadang Kuya, urang téh asa lain sapoé dua poé sosobatan téh, nya.”
“Enya, ari kitu?”
“Kumaha upama urang hilian baé. Uing anu dikurungan, Sakadang Kuya di luar. Hartina Sakadang Kuya bisa bébas, rék balik ka imah heug, atuh rék cicing baé di dieu teu nanaon,” ceuk Sakadang Monyét.
“Upama kitu mah anu dikawinkeunana gé meureun anjeun, nya? Ih, embung teuing ari kitu mah! Anak Pa Tani téa, keur geulis téh bageur deuih,” témbal Sakadang Kuya.
“Emh, Sakadang Kuya mah kawas lain ka sobat baé. Uing ogé hayang atuh ngarasakeun kabagjaan saperti anjeun ayeuna,” ceuk Sakadang Monyét ngarenghik.
Sakadang Kuya keukeuh embung, Sakadang Monyét keukeuh hayang. Lila pakeukeuh-keukeuh. Antukna mah Sakadang Kuya téh ngomong, “Nya atuh ari hayang-hayang teuing mah, Sakadang Monyét, heug baé. Ngan saméméh anjeun asup kana ranggap, alungkeun heula uing ka leuwi. Lain ku nanaon, bisi anakna Pa Tani kuciwa, da geuning katénjona mah bogoheun pisan ka uing téh. Emh, pileuleuyan, Nyai, lain Akang teu bogoh, ngan ieu mah bakating ku béla ka nu jadi sobat wé.”
Ngadéngé omongan Sakadang Kuya kitu, Sakadang Monyét kacida bungahna. Teu talangké deui, Sakadang Kuya dikaluarkeun tina ranggap, tuluy dipanggul, rigidig dibawa lumpat ka leuwi. Nepi ka leuwi, lung baé Sakadang Kuya dialungkeun. Manéhna gura-giru balik deui ka imah Pa Tani. Sup kana ranggap, ngurungan manéh di pipir imah Pa Tani.
Bada magrib anu geus ti pasar téh kakara baralik. Teu lila, Pa Tani ogé datang. Langsung arasup ka imah, teu ulak-ilik heula kana ranggap, anu eusina geus lain Sakadang Kuya, tapi Sakadang Monyét.
Isukna, isuk-isuk pisan Pa Tani geus kaluar ti imahna.
“Nyai, pangmawakeun bedog ka dieu, urang meuncit kuya téa!” ceuk Pa Tani ka anakna.
Gebeg, Sakadang Monyét kacida kagétna ngadéngé omongan Pa Tani kitu téh. Geuning Sakadang Kuya téh rék dipeuncit, lain rék dikawinkeun, boro ku aing digenténan, ceuk pikirna.
“Bisi mintul mah asah heula bapana,” ceuk Ambu Tani.
“Heug, ka dieukeun atuh batu asahanana!”
Teu lila gesruk-gesruk kadéngé anu ngasah bedog. Karasana ku Sakadang Monyét mah meni geus asa gérésél-gérésél baé éta bedog téh kana beuheungna. Manéhna manggih akal, tuluy baé papaéhan. Awakna dijegerkeun.
Torojol anak Pa Tani ka dinya. Ngilikan ranggap, ngilikan eusina. Kagét, pédah eusina lain kuya, tapi monyét.
“Bapa, geuning kuya téh euweuh!” anak Pa Tani ngagorowok.
“Naon Nyai, kuya euweuh?” ceuk Pa Tani bari nyampeurkeun.
“Aya ogé monyét, geus paéh deuih. Tuh, awakna ogé mani jeger!”
“Heueuh geuning!” ceuk Pa Tani bari mukakeun ranggap. Monyét dicokot. Tuluy dibalangkeun sataker tanaga. Barang keuna kana taneuh, Sakadang Monyét hudang, berebet lumpat tarik pisan, asup ka jero leuweung. Kalacat baé naék kana tangkal anu jangkung.
Pa Tani jeung anakna ngan ukur bisa olohok.
Sakadang Kuya jeung Sakadang Monyét Maling Cabé
Ayeuna mah rada lila pundungna Sakadang Monyét téh. Aya kana tilu poéna. tapi ahirna, Sakadang Monyét datang deui nyampeurkeun ka Sakadang Kuya. Harita téh isuk-isuk kénéh pisan.
“Sakadang Kuyaaa!” Sakadang Monyét gegeroan bari nangtung dina batu lémpar paranti moyan Sakadang Kuya. Sorana dialeu-aleu.
“Kuk!” aya anu némbalan di handap.
Sakadang Monyét luak-lieuk euweuh sasaha.
“Sakadang Kuyaaa!”
“Kuk!” aya anu némbalan deui.
Sakadang Monyét culang-cileung, angger euweuh sasaha. Pok deui ngageroan.
“Sakadang Kuyaaa!”
“Kuk!”
Barang kadéngé sora “kuk”, jempol sukuna utek-utekan. Disangkana anu némbalan téh jempol suku manéhna sorangan.
“Geuning manéh anu némbalan téh! Manéh ngaheureuykeun ka uing?” ceuk Sakadang Monyét ambek kana jempol sukuna. “Dipékprék sia ku aing!”
Sakadang Monyét nyokot batu sagedé peureup, tuluy dipékprékkeun kana jempol sukuna. Atuh Sakadang Monyét téh jéjéréwétan nyerieun indung suku.
Gék Sakadang Monyét diuk dina batu bari ngusapan jempol sukuna anu rada ngabareuhan. Keur kitu, kurumuy Sakadang Kuya datang tina handapeun batu.
“Euleuh-euleuh, Sakadang Monyét. Ka mana baé atuh, meni kakara katingali?” ceuk Sakadang Kuya bari nyampeurkeun ka Sakadang Monyét.
“Nyaéta uing téh geus ulin ngurilingan leuweung di dieu, sugan aya hakaneun anu ngeunah,” témbal Sakadang Monyét.
“Manggih henteu?”
“Manggih. Cabé meni bareureum téh.”
“Cabé nya? Kabeneran atuh, puguh asa geus lila uing téh henteu ngadahar cabé. Di mana nu aya tangkal cabé téh?” Sakadang Kuya panasaran.
“Di kebon Pa Tani. Lamun Sakadang Kuya hayang, hayu urang ngala, da uing gé hayang.”
“Ah, embung di kebon Pa Tani mah. Sieun ku Pa Tani. Komo Sakadang Monyét mah sok gandéng ari baranghakan téh.”
“Moal, moal gandéng! Urang di sisina wé ngalana ogé, ulah ka tengah. Apan kebon Pa Tani téh lega.”
“Embung ah, sieun!”
“Sumpah, uing mah moal gandéng. Jeung lamun kapanggih ku Pa Tani, urang lumpat, engké Sakadang Kuya digandong ku uing!” ceuk Sakadang Monyét ngayakinkeun Sakadang Kuya.
“Nyaan ieu téh?”
“Sumpah, piraku uing ngabohong ka kolot!”
“Hayu atuh ari kitu mah!”
Bring atuh Sakadang Kuya jeung Sakadang Monyét indit ka kebon Pa Tani.
Barang tepi ka kebon Pa Tani, enya baé katémbong tangkal cabé sakebonan, cabéna geus bareureum deuih.
Jleng Sakadang Monyét ngaluncatan pager, ari Sakadang Kuya moncor kana sela-sela pager anu carang. Geus kitu mah, der baé duanana ngahakanan cabé, meni ngaweswes. Sareuhah ladaeun, komo Sakadang Kuya mah tangka cirambay bakating ku lada. Tapi terus baé ngahakanan cabé. Lada ogé lada ngeunah cenah. Kawantu kahakanan anu langka keur maranéhna mah cabé téh.
Keur kitu, ana gorowok téh Sakadang Monyét ngagorowok, “Seuhah lata-lata,” cenah. Maksudna mah ‘seuhah lada-lada’.
“Ssst, ulah gandéng atuh, bisi kadéngéeun ku Pa Tani!” Sakadang Kuya nyaram. Tapi Sakadang Monyét teu beunang dicaram, angger baé gogorowokan.
“Seuhah lata-lata! Seuhah lata-lata!”
Harita Pa Tani keur ngareureuhkeun capé di saung. Barang ngadéngé anu gandéng di tungtung kalér kebonna, tibuburanjat hudang. Moal salah, ceuk pikirna, aya anu ngaganggu kana pepelakanana, Ngarawél pangilang, awi sadeupa, tuluy ngagidig ka lebah anu gandéng téa.
Katénjoeun ku manéhna aya monyét keur ngaweswes ngahakanan cabé.
“Tah, beunang siah anu sok malingan cabé aing téh!” ceuk Pa Tani bari ngudag Sakadang Monyét. Sakadang Monyét lumpat. Diténggor ku pangilang, teu beunang. Térékél Sakadang Monyét naék kana tangkal asem, terus diuk dina dahan pangluhurna. Ari Sakadang Kuya mah teu bisaeun lumpat, nyumput kana dapuran cau.
Pa Tani nyampeurkeun ka lebah tangkal cabé anu diranjah ku Sakadang Monyét jeung Sakadang Kuya. Ari datang, bréh katénjo Sakadang Kuya keur nyumput dina dapuran cau. Nyumputna teu buni. Kalah ka huluna wé anu ngelok téh, ari awakna teu dibunian. Atuh puguh babari kapanggihna ku Pa Tani.
“Ieu geuning hiji deui anu sok ngaranjah kebon aing téh!” ceuk Pa Tani bari néwak Sakadang Kuya. Sakadang Kuya ditalian, tuluy dibawa ka saung.
Sakadang Monyét nénjokeun Sakadang Kuya anu dibawa ku Pa Tani. Haténa mah seuri. “Puas siah, bongan sok hayang meunang sorangan!” ceuk Sakadang Monyét dina jero haténa. Manéhna ngarasa bungah, pédah geus bisa males kanyeri haténa basa ngala nangka jeung cau téa. Sakadang Kuya dibawa ku Pa Tani ka imahna.
“Ambu, Ambu, ka dieu geura!” ceuk Pa Tani ka pamajikananana.
“Aya naon bapana, meni siga nu dines pisan?”
Ieu geura tempo, uing meunang kuya!” ceuk Pa Tani.
Ambu Tani norojol.
“Euleuh-euleuh, enya baé mani gedé kitu! Kuya ti mana bapana?”
“Ti kebon. Kapanggih keur ngaweswes wé ngahakanan cabé. Ieu tayohna mah anu sok malingan cabé téh!”
“Ieu téh rék dikumahakeun?”
“Urang peuncit wé, isukan. Urang asakan, moal teu gajih geura kuya sagedé kieu mah. Ayeuna mah kurungan baé heula ku ranggap. Kadé bisi leupas!”
Kuya dikurungan ku ranggap, luhurna dibeungbeuratan ku batu, bisa ngencar cenah.
“Atuh meureun kudu meuli samarana ka pasar ari rék dipeuncit mah,” ceuk Ambu Tani.
“Enya, jung ka pasar meuli samarana meungpeung beurang kénéh. Ajakan baé Si Nyai,” ceuk Pa Tani. “Uing gé arék ka Ki Kerta heula sakeudeung, balikna engké meureun bada magrib.”
Teu lila Ambu Tani jeung anakna anu awéwé indit ka pasar. Bada asar Pa Tani kaluar ti imahna, arék ka imah Ki Kerta.
Sakadang Kuya jeung Sakadang Monyét Ngala Cau
Sawatara bulan ti harita, pelak cau Sakadang Kuya téh geus baruahan, malah geus arasak. Mimiti kanyahoanana ku Sakadang Monyét. Atuh Sakadang Monyét téh hariweusweus nyaritakeun tangkal cau téa ka Sakadang Kuya.
“Ieuh, geuning tangkal cau téh geus buahan. Buahna ogé geus karonéng deuih,” ceuk Sakadang Monyét.
“Piraku Sakadang Monyét?”
“Sumpah. Pan bieu uing ngaliwat ka dinya. Kudu buru-buru diala, bisi kaburu ku cocodot!”
“Heug, isukan mah urang ala.”
“Keun uing anu ngalana mah, urang taékan. Sakadang Kuya mah cicing wé di handap, da teu bisa naék. Ngan uing ménta nya, apan uing anu ngalana, jeung uing deuih anu pangheulana nganyahoankeun geus asakna ogé! Kuduna mah dibagi dua.”
Sakadang Kuya ukur nyenghél ngadéngé omongan Sakadang Monyét kitu téh. Teu némbal.
Peutingna, soré kénéh Sakadang Monyét geus saré. Jigana mah capéeun, lantaran beurangna geus liar jauh. Ari Sakadang Kuya mah masih kénéh nyileuk. Keur kitu kadéngé Sakadang Monyét ngalindur, “Isukan uing rék ngala cau. Cauna rék dibawa kabur, Sakadang Kuya mah moal dibéré. Bongan tuda, basa éta gé nangka dibéakkeun ku sorangan.” Tayohna mah Sakadang Monyét téh neuteuli soal nangka téa, nepi ka kababawa ngalindur.
Ngadéngé kitu, Sakadang Kuya ngahuleng. Mikiran kumaha carana sangkan isukan cauna henteu dibawa kabur ku Sakadang Monyét. Manéhna manggih akal. Belenyéh seuri sorangan. Manéhna nyokot koja. Tuluy éta koja téh dibolongan handapna. Anu bolongna téh dianyamkeun deui, tapi anyamanana padu némpél, nepi ka teu katingali geus dibolongan. Geus kitu mah, dug baé Sakadang Kuya saré.
Isukna, kira-kira wanci haneut moyan, Sakadang Monyét ngajak ngala cau téa ka Sakadang Kuya.
“Sakadang Kuya, hayu urang ngala cau téa!”
“Hayu. Tah, bawa atuh kojana ku Sakadang Monyét, keur wadahna. Pan anjeun anu rék ngalana ogé, uing mah teu bisa naékna.”
“Heueuh, ka dieu urang bawa ku uing,” ceuk Sakadang Monyét. Koja téh disalindangkeun.
Duanana leumpang antaré naker. Sakadang Monyét mah katénjona téh bungah pisan. Paromanna marahmay, malah maké jeung hahariringan sagala. Boga rasa, manéhna bakal meunang milik anu kacida lobana. Sakadang Kuya mah moal dibéré.
Barang tepi ka nu dijugjug, enya baé cau téh geus arasak. Komo seuhangna mah, geus karonéng. Anu katénjo héjo kénéh téh, butitina wé.
Teu ngadagoan dititah heula, kalacat wé Sakadang Monyét naék kana tangkal cau. Tuluy baé metikan cau anu geus arasakna. Sanggeus dipetik, terus diadupkeun kana koja. Atuh puguh wé cau téh murag, lantaran handapna geus dibolongan téa ku Sakadang Kuya. Cau anu murag téh disanggap ku Sakadang Kuya. Sanggeus dibuka cangkangna, belewek baé didahar.
Sakadang Monyét mah tonggoy baé metikan cau. Petik, sup kana koja, pluk murag. Kitu jeung kitu baé. Sakadang Monyét teu nyahoeun, da teu rurat-rérét ka handap. Bakating ku hayang buru-buru anggeus ngala cauna.
Bari ngaweswes ngadaharan cau, Sakadang Kuya api-api ngurihit ménta cau ka Sakadang Monyét.
“Jang, cik atuh ménta cau téh. Hijiii wé. Uing mah meni hayang ngasaan!”
Sakadang Monyét teu némbalan. Malah teu ngalieuk-lieuk acan.
“Emh, Sakadang Monyét mah teu inget wé ka uing téh!”
Sakadang Monyét hare-haré.
Barang cau anu arasakna geus béak, Sakadang Monyét tuturubun turun tina tangkal cau. Maksudna rék mawa kabur cau arasak, anu pangrasana mah aya dina kojana. Deregdeg baé lumpat, térékél naék kana tangkal anu jangkung. Clé diuk dina dahanna anu luhur. Leungeunna ngodok koja rék nyokot cau. Cauna euweuh. Barang eusina diilikan, Sakadang Monyét ngajéréwét kagét, lantaran kojana kosong. Beuki kagét barang ningali koja téh handapna bolong.
Rét ka handap, katingali Sakadang Kuya keur nyarandé kana tangkal cau bari nyekelan beuteung. Kamerekaan lantaran loba teuing ngadahar cau. Di sabudeureunana cangkang cau meni ngabayak.
Sakadang Monyét buru-buru turun tina tangkal, tuluy nyampeurkeun Sakadang Kuya.
“Sakadang Kuya, ménta cauna atuh!”
“Tah, aya hiji deui!” ceuk Sakadang Kuya bari nuduhkeun kana cau anu ngagolér.
“Maenya ngan hiji!” ceuk Sakadang Monyét nyereng.
“Ih, apan anu naékna gé Sakadang Monyét, uing mah ngan mulungan anu maruragna wungkul,” témbal Sakadang Kuya, bari angger ngusapan beuteungna anu mutiktrik.
Cau téh dicokot, tuluy didahar ku Sakadang Monyét. Puguh baé ngeunah, cau raja ceré, asak dina tangkal deuih.
Sakadang Monyét kacida keuheuleunana ka Sakadang Kuya.
“Sakadang Kuya mah kawas lain jeung sobat baé!” pokna bari terus indit.
Sakadang Monyét pundung deui. Indit ka jero leuweung, ninggalkeun Sakadang Kuya.
Sakadang Kuya jeung Sakadang Monyét Melak Cau
Anu pundung téh henteu lila. Ngan sapeuting. Isukna, isuk-isuk Sakadang Monyét geus datang deui nyampeurkeun ka Sakadang Kuya.
“Sakadang Kuya!”
“Kuk!”
“Keur naon?”
“Ah, biasa wé keur moyan,” témbal Sakadang Kuya anu keur cinutrung dina batu. “Ari tadi peuting saré di mana Sakadang Monyét téh?” Sakadang Kuya malik nanya.
“Di ditu, di deukeut kebon Pa Tani.”
“Baruk? Naha Ujang teu sieun ku Pa Tani?”
“Ah, henteu, da Pa Tanina ogé areuweuh. Imahna gé katénjona karosong. Jigana mah keur arindit jauh.”
“Kadé ah, sing ati-ati mun papanggih Pa Tani. Pa Tani téh manusa. Manusa téa hararak jeung sagala beuki deuih!”
“Sing percaya wé atuh ka uing!”
Jempé sajongjongan. Pok Sakadang Monyét nyarita deui.
“Lain, Sakadang Kuya, uing téh kabita ku Pa Tani.”
“Kabita kumaha?”
“Kabita ku cara hirupna, meni asa garenah. Geura baé, mun hayang barangdahar, teu kudu kukurilingan heula néangan dahareun cara urang. Béas kari nutu. Atuh deungeunna kari ngala di kebon. Geus puguh sabangsa lalab mah. Asal daék ngalana. Kabéh aya di kebonna.”
“Atuh kudu daék ngebon Jang, mun hayang kitu mah.”
“Enya, kumaha lamun ayeuna urang ngebon nurutan Pa Tani? Meureun mun hayang baranghakan téh teu kudu kukurilingan heula cara ayeuna. Kari ngala wé di kebon.”
“Alus tah, Jang, pikiran téh. Ngan melak naon nya anu pantes keur urang?”
“Ku lantaran uing mah karesep téh cau, kumaha upama melak tangkal cau?”
“Hih, da uing ogé resep kana cau mah!”
Duanana sapogodos rék melak cau.
“Tapi di mana melakna?” Sakadang Monyét nanya.
“Ah, di dinya wé tah, di hilir, di sisi leuwi. Di dinya aya tanah kosong, meujeuhna mun ku urang dikebonan téh. Tanahna ogé alus di dinya,” témbal Sakadang Kuya.
“Naha lain di girang wé atuh, deukeut ka basisir?”
“Di dinya mah tanahna kurang hadé, geus campur jeung keusik.”
Sapuk baé rék ngebon cau di tanah kosong sisi leuwi.
Ari binihna rék ngala di kebon Pa Tani. Kabeneran Pa Tanina keur euweuh. Malah dina ayana ogé, moal ambek sugan ari dipénta binih cau mah. Asal ulah diala cauna wé, komo anu geus asak dina tangkal mah.
Bring atuh Sakadang Kuya jeung Sakadang Monyét indit ka kebon Pa Tani.
“Ari Sakadang Kuya rék melak naonana?” Jang Onyé nanya.
“Uing mah rék melak anakna wé.”
“Har, atuh lila kana buahanana ari melak anakna mah.”
“Éh, da kitu biasana, ari melak cau mah kudu anakna.”
“Ah, teu kitu! Uing mah rék melak jantungna wé,” ceuk Sakadang Monyét.
“Naha?”
“Ari Sakadang Kuya, bodo téh dibéakkeun ku sorangan. Yeuh, ari cau téh asalna tina jantung. Anu matak uing mah arék melak jantungna, ambéh téréh kaala buahna,” ceuk Sakadang Monyét bari semu ngécé ka Sakadang Kuya.
“Ah, uing mah rék nurutkeun tali paranti wé, melak anakna, anak cau.”
“Heug atuh, Sakadang Kuya melak anakna, uing melak jantungna. Ayeuna mah urang paheula-heula buahan! Pasti pelak uing anu pangheulana buahan mah!” ceuk Sakadang Monyét, yakin pisan.
Caritana éta dua sobat téh geus marelak cau di tanah nu di sisi leuwi téa. Sakadang Kuya melak anakna, anak cau, ari Sakadang Monyét melak jantungna.
Saminggu ti harita, pelak cau téh ditaréang.
“Sakadang Kuya, pelak cau téh geus kumaha?” Sakadang Monyét nanya.
“Karak lilir nu uing mah. Ari nu Sakadang Monyét geus kumaha?”
“Geus beukah, sakeudeung deui ogé geura, bijil buahna,” ceuk Sakadang Monyét, bungah naker.
Saminggu deui ti harita, maranéhna naréang deui pelak cauna.
“Sakadang Kuya, pelak cau téh ayeuna geus kumaha?” ceuk Sakadang Monyét.
“Anu uing mah geus bijil pucuk. Ari nu Sakadang Monyét kumaha?”
“Pelak uing mah atung-atung énéh aé,” témbal Sakadang Monyét ngabéléhém. Maksudna mah jantung-jantung kénéh baé.
Selang saminggu, pelak cau téh ditaréang deui.
“Ayeuna geus kumaha pelak cau téh,” Sakadang Monyét nanya.
“Tuh, geus bijil pucuk tilu. Ari nu Sakadang Monyét?”
“Atung-atung énéh aé.”
Beuki lila, pelak cau Sakadang Kuya beuki ngagedéan, malah morontod jadina ogé, kawantu tanahna subur. Ari pelak jantung Sakadang Monyét mah, tibatan jadi kalah ka buruk. Nampuyak digembrong laleur.
“Ning alah uyuk sia mah!” ceuk Sakadang Monyét bari nalapung pelak jantungna. Sakadang Kuya ukur mésem nénjo kalakuan Sakadang Monyét kitu téh. Na jero haténa mah nyeungseurikeun, bari ngagerentes, “Dasar kokolot begog! Henteu umum atuh melak cau jantungna mah!”
Ahirna di dinya téh ngan aya pelak cau anu Sakadang Kuya. Geus kitu mah diarantep wé, teu ditéang-téang deui. Engké cenah lamun kira-kira buahna geus arasak, rék ditéang deui bari sakalian diala.


text:
Undak Usuk Basa Sunda
Sampurasun...
Baraya sadayana, wilujeng tepang. Tos lami astrajingga teu nepangan baraya. Hapunten pisan baraya, astrajingga nembe tiasa deui ngaposting dinu blog Sastra Jingga deui. Tah, dina danget ieu astrajingga bade ngaguar ngeunaan undak usuk basa dina basa sunda. Baraya tangtos parantos seueur anu uninga naon ari undak usuk basa. Kangge anu teu aca uninga naon ari undak usuk basa, sok lajengkeun deui maca na.
Undak usuk basa teh upami dihartoskeun kanu basa Indonesia mah "Tingkatan Berbahasa". Anu dimaksad tingkatan di dieu nyaeta, tata cara urang nyarios dibentenkeun ku faktor yuswa. Kumaha cara na urang nyarios ka saluhureun, ka sasama, sareng ka sahandapeun. Sajabina ti eta, undak usuk basa oge dibentenkeun ku kangge saha kecap anu ku urang diucapkeun, keur sorangan atanapi kangge batur. Di dieu aya nu disebat ragam hormat.
Aya sababaraha ragam hormat. Diantawisna anu kahiji disebatna ragam hormat "basa loma". Basa loma biasa na diangge kangge ka sasama anu tos akrab pisan. Basa loma kadanguna kasar, tapi teu disebat kasar sareng teu nyopan da diangge na ge ka sasama anu biasana tos sagulung sagalang. Benten deui upami diangge ka batur anu nembe tepang atanapi nembe kenal, komo deui ka saluhureun. Eta tangtos bae disebatna teu sopan atanapi upami sapertos cara nyarios na Bima dina pawayangan mah "ngoko".
Tah anu salajengna aya ragam hormat "basa lemes". Basa lemes ieu dibentenkeun janten 2. Anu kahiji na basa lemes keur sorangan, sareng anu kadua na basa lemes kangge batur. Basa lemes kangge batur biasana diangge kangge kasaluhureun, ka jalmi anu nembe tepang atanapi nembe kenal boh eta jalmi sasama atanapi sahandapeun. Upami urang nembe tepang atanapi nembe kenal sareng jalmi tangtos bae urang moal tiasa saakrab sareng jalmi anu tos sagulung sagalang sareng urang sadidinten. Tah kukituna urang kedah ngangge basa lemes kangge ka batur ieu. Supados langkung sopan, langkung ngahormat. Kumargi ciri na urang sunda mah someah ka semah, midulur ka batur, depe depe handap asor. Urang kedah ngahormat batur, ke ge batur bakal ngahormat ka urang.
Di handap ieu astrajingga nyutat kecap-kecap anu dikelompokeun kana basa loma, basa lemes keur sorangan, sareng basa lemes keur batur (sumber
). Mangga dititenan, teras dilarapkeun kana kahirupan urang sadidinten. Supados basa sunda nu ku urang angge teh saluyu sareng undak usuk basa na. Wilujeng maca...
UNDAK-USUK BASA
(BASA LOMA-BASA LEMES)