text:
Hurang
Hurang nya éta sato anu hirup di cai hususna walungan, sagara, atawa danau. [1] Hurang bisa kapanggih di ampir kabéh "kuyumbang" cai anu ukuranana badag boh cai tawar, cai payau, boh cai asin dina jejero variatif, ti deukeut permukaan nepi ka sawatara rébu méter di handapeun permukaan. [1] Hurang dawam dijadikeun kadaharan sagara (seafood).[1]
Jenis-jenis Hurang[édit | édit sumber]
- Hurang Jerbung ( Penaeus merguiensis )
Hurang jerbung disebut ogé hurang bodas “ White Shrimp “. Ciri-cirina antara séjén: kulitna ipis sarta leueur, warna bodas rada konéng jeung bintik héjo sarta aya anu boga warna konéng kabeureum-beureuman. Hurang ieu miboga jenis-jenis séjén kawas: Hurang Peci, Hurang Awi, Hurang Banana. [1]
- Hurang Kembang ( Penaeus sp )
Hurang ieu boga warna héjo semu hideung jeung gurat coklat, kulit sarta sukuna rada beureum, corak warnana kawas kembang. [1]
- Hurang Windu / Pacét / Tiger ( Penaeus monodon )
Hurang ieu kulitna kandel sarta teuas, boga warna héjo semu biru jeung gurat anu leuwih poék, aya ogé anu boga warna rada beureum jeung gurat coklat beureum.[1]
- Hurang Cokong / Tokal / Gantar / Fresh Water ( Macrobrachium sp )
Hurang ieu téh hurang cai tawar. Warnana rupa-rupa, aya anu héjo semu biru, héjo semu coklat, konéng semu coklat sarta berbercak kawas hurang windu tapi bentukna leuwih buleud. [1]
- Hurang Dogol ( Metapenaeus monoceros )
Hurang ieu kulitna kandel sarta garihal, warnana beureum ngora rada konéng. [1]
- Hurang Ucing “Cat Prawn”
Hurang ieu leutik-leutik, anu pangbadagna ukuranana 31 – 40 buntut/lb. Warnana héjo kalayan gurat-gurat konéng sarta bodas. Aya ogé anu boga warna konéng jeung gurat coklat sarta bodas.[1]
Kaasup jenis hurang ieu téh hurang peci anu warnana leuwih poék sarta totol-totol hideung sarta hurang dogol anu kelir kulitna beureum semu coklat. [1]
- Hurang Sikat / Kipas ( Panulirus sp )
Hurang ieu kawas “ Lobster “ tapi ukuranana leuwih leutik sarta kulitna leuwih beyé sarta rada garihal. Warna kulit semu coklat.[1]
- Hurang Karang / Barong ( Panulirus sp )
Hurang ieu kawas hurang sikat tapi ukuranana aya anu badag sarta kulitna teuas. Warnana aya rupa-rupa, aya anu héjo, coklat, coklat semu beureum sarta hideung semu biru, biasana totol-totol bodas, beureum atawa coklat, disebut ogé Lobster.[1]
Mangpaat[édit | édit sumber]
Hurang leuwih alus didahar sabada olahraga sabab ngabogaan protein anu rendah lemak.[2] Kolesterol anu aya dina hurang alus pikeun jelma anu sok olahraga utamana olahraga angkat beusi.[2] Hurang miboga antioksidan pikeun nyingkahan panyakit kanker, rontok nepi ka botak, jeung obesitas.[2] Sakabeh ieu sabab hurang miboga vitamin anu gedé nya éta vitamin B12 jeung vitamin D.[2] Pamungkas hurang miboga asam lemak omega3 pikeun ngajadikeun awét ngora, ngajagaan tembok dinding pembuluh darah tina radikal bebas, nyingkahan panyakit jantung. [2]


c: text/html

text:
Lawong
Lawong (Basa Indonésia: pengeras suara, Basa Walanda: luidspreker, Basa Inggris: loud speaker atawa speaker waé) nyaéta parabot pikeun ngabedaskeun soara supaya bisa jauh kadéngéna. Baheula mah lawong téh diperenahkeun dina tungtung tarompét. Lawong anu paling basajan nyaéta dampal leungeun; lamun urang nyalukan jelema nu jauh supaya kadéngéeun, dampal leungeun sok dilawongkeun bari diantelkeun kana sungut; dina radio ogé aya lawongan, nyaéta pikeun narikan soara, anu kasebut lodspéker. Lodspéker nyaéta transduser anu ngarobah sinyal listrik jadi frékuénsi audio (soara) ku cara ngageterkeun komponénna anu ngawangun selaput.
Daptar eusi
Spéker (parabot éléktronik pikeun ngabedaskeun soara)[édit | édit sumber]
Dina saban sistem panghasil soara, alus henteuna kualitas soara gumantung kana lodspéker. Rékaman anu hadé pisan nu dikodeukeun kana pakakas panyimpen anu boga kualitas alus, sarta disadakeun maké deck sarta sistem lawong éléktronik kelas hadé, tetep waé hasil soarana baris goréng lamun spékerna boga kualitas goréng. Dina artikel ieu, baris dijelaskeun kumaha hiji spéker ngalakonan prosés ngolah soara. Sajaba ti éta ogé baris dipedar naha spéker dirarancang beda-beda sarta kumaha béda kasebut ngabalukarkeun éfék anu béda ogé kana kualitasna. Spéker nyaéta hiji téknologi ahéng anu ngabalukarkeun akibat anu pohara rohaka kana budaya urang. Tapi sajaba ti éta, sabenerna spéker ngan saukur hiji pakakas anu pohara basajan.
Nyieun sora[édit | édit sumber]
Spéker téh mangrupakeun mesin tarjamah panungtung, kabalikan tina mikrofon. Spéker mawa sinyal listrik sarta ngarobahna jadi jadi geteran pikeun ngahasilkeun gelombang soara. Spéker ngahasilkeun geteran anu ampir sarua jeung anu dihasilkeun ku mikrofon anu dirékam sarta dikodeukeun kana pita kaset (tape), CD, jeung sajabana.
Diafragma[édit | édit sumber]
Hiji panggerak ngahasilkeun gelombang soara ku cara ngageterkeun congcot anu leuleus (fléksibel) (atawa diafragma) sacara gancang. Congcot' kasebut biasana dijieun tina keretas, palastik atawa logam, anu padempét dina tungtung anu leuwih badag dina jero suspénsi. Suspénsi atawa surround mangrupakeun ratusan material anu fléksibel anu ngusikkeun congcot sarta ngeunaan bingkai logam dina panggerak nu disebut baskét. Tungtung panah dina congcot boga guna pikeun nyambungkeun congcot kana beulitan kumparan voice coil. Beulitan kasebut didempétkan kana baskét ku spider, anu mangrupakeun hiji cingcin tina bahan nu fléksibel. Spider nahan beulitan dina posisina bari durang-dorong bébas.
Magnét[édit | édit sumber]
Prosés spaker coil usik, balik ka posisi mimitina sarta saterusna nyaéta minangka katut. Elektromagnet diposisikan dina hiji widang magnet anu konstan anu diciptakeun ku hiji magnet permanen. Kadua magnet kasebut, nyaéta elektromagnet sarta magnet permanen, berinteraksi hiji sarua séjén kawas dua magnet anu nyambung umumna. Kutub positif dina elektromagnet kabetot ku kutub négatif dina widang magnet permanen sarta kutub négatif dina elektromagnet ditampik ku kutub négatif magnet permanen. Sabot orientasi kutub elektromagnet bertukar, bertukar ogé arah sarta gaya tarik-menariknya. Ku cara kawas ieu, arus bolak-balik sacara konstan membalikkan dorongan magnet antara voice coil sarta magnet permanen. Prosés ieu pisan anu nyorong coil balik sarta kitu saterusna kalawan gancang. Sawaktu coil usik, manéhna nyorong sarta metot speaker cone. Hal kasebut menggetarkan hawa di hareup speaker, nyieun lambak sora. Sinyal audio elektrik ogé bisa diinterpretasikan minangka hiji lambak. Frekuensi sarta amplitudo ti lambak ieu, anu merepresentasikan lambak sora asli, mendikte tingkat sarta jarak pergerakan voice coil. Ku kituna bisa disimpulkan yén frekuensi sarta amplitudo ti gelombag sora diproduksi ku diafragma.
Speaker tradisional mroduksi sora ku cara nyorong sarta metot elektromagnet anu narajang cone anu fleksibel. Sanajan drivers dina dasarna ngabogaan konsép anu sarua, tapi ukuran sarta kakuatan anu dipiboga berbeda-beda. Tipe-tipe dasar drivers antara séjén: woofers, tweeters, sarta midrange. Woofers mangrupa tipe drivers anu pangbadagna anu dirarancang pikeun ngahasilkeun sora kalawan frekuensi pendék. Tweeters ngabogaan unit-unit anu leuwih leutik sarta dirarancang pikeun ngahasilkeun frekuensi pangluhurna. Sedengkeun midrange, sanggup menghasilan jarak frekuensi anu aya di tengah-tengah spektrum sora. Pikeun bisa nyieun lambak frekuansi anu leuwih luhur, diafragma drivers kudu bergetar leuwih gancang. Hal ieu leuwih hésé dipigawé kalawan cone anu ukuranana badag alatan hartosna, massa cone kasebut ogé badag. Ku sabab éta, hésé meunangkeun drivers anu leutik pikeun bisa bergetar cukup laun ambéh bisa ngahasilkeun sora kalawan frekuensi pohara pendék.
Sistem cross over dina speaker éléktronik[édit | édit sumber]
Dina praktékna, speaker éléktronik merlukeun pemisahan antara woofer jeung wewengkon séjén sacara éléktronik, nyaéta kalawan cross over aktip. Dina hal ieu, aya sawatara sistem cross over, nyaéta sistem dua jalur sarta tilu jalur.
Sistem 2 jalur[édit | édit sumber]
Pamakéan speaker éléktronik anu pangbasajanna nyaéta sistem 2 jalur atawa sistem bi-amp, anu bisa mikeun hasil anu memuaskan. Kauntunganana nyaéta pengecilan distorsi TIM (transient intermodulation) sarta bisa menyetel bass sarta treble sacara teuneung. Frekuensi peralihan dipilih 340 Hz (di luhur frekuensi resonansi asli). Hal ieu dirarancang pikeun pamakéan kotak speaker leutik. Lamun anjeun ngagunakeun sub woofer pikeun kanalbawah ieu, sarta kudu dirobah dibawah 100 Hz. Frekuensi resonansi pikeun kotak leuwih badag 20–40 Hz, kotak keur 40–80 Hz, kotak leutik 80 Hz kaluhur.
Daya power amplifier B1 minangka pengendali woofer dipilih luyu kaperluan urang. Daya woofer SP1 perlu dilebihkna ti daya amplifier, alatan sistem eupan balik baris réa nambahan tanaga anu dibikeun ka woofer. Pikeun ruang dawam daya amplifier anu cocog 20-30 Watt. Hadéna dipilih power amplifier anu cocog pikeun pamakéan nada pendék sarta miboga faktor sanding badag. Speaker SP2 bisa ngagunakeun tweeter waé (tweeter sarta super tweeter, mid range sarta tweeter atawa mid range sarta super tweeter) kalawan pemisahan konvrnsional ngagunakeun crossoveraktif, anu baris mikeun hasil memuaskan. Pilihan séjén pikeun sistem bi-amp nyaéta pamakéan speaker pepek dina kotak leutik minangka SP2 sarta sub woofer pikeun kanal handap anu terpisah.
Sistem 3 jalur[édit | édit sumber]
Sistem ieu jiga jeung sistem 2 jalur, tapi di dieu nada tengah dipisahkan kalawan band pass filter. Aya sawatara jigana anu bisa dicokot ngeunaan speaker-speaker. Pilihan kahiji: SP1 woofer, SP2 mid range, SP3 tweeter. Pilihan kadua: SP1 sub woofer, SP2 mid range, SP3 super tweeter (frekuensi peralihan di handapeun 100 Hz sarta di luhur 15 KHZ). Pilihan katilu: SP1 sub woofer, SP2 speaker pepek (woofer, mid range, tweeter kalawan cross over pasif), SP3 super tweeter. Pasaratan power amplifier sarua jeung sistem 2 jalur. Penyetelan P3 dipigawé ngaliwatan pendengaran dina sistem anu geus terpasang. Mula-mula ti sisi ground diputar perlahan nepi ka dengungan anu nyatakeun adannya osilasi. Penyetelan optimum dipibanda kalawan muterna mundur saeutik ti posisi mula-mula.
Daptar merek Loudspeaker anu umumna dipikawanoh di Indonésia;
- BMB
- Pioneer
- Visioneer
- Marantz
- Kenwood
- Bungin
Rujukan[édit | édit sumber]
- http://www.howstuffworks.com
- Perkembangan Tekhnologi Komunikasi Audio Visual, Angel Roberty

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kamis, 07 April 2011
Pakasaban Urang Sunda
A. Pakasaban Urang Sunda
Anu kacutat dina literatur Sanghyang Siksa Kanda Ng Karesian dina bagéan X nya éta:
X
Deung maka ilik-ilik dina turutaneun: mantri gusti kaasa-asa, bayangkara nu marek, pangalasan, juru lukis, pande dang, pande mas, pande gelang, pande wesi, guru wida(ng). medu, wayang, kumbang gending, tapukan, banyolan, pahuma, panyadap, panyawah, panyapu, bela mati, juru moha, barat katiga, pajurit, pamanah, pam(a)rahg, pangurang dasa calagara, rare angon, pacelengan, pakotokan, palika, preteuleum, sing sawatek guna, Aya ma satya di guna di kahulunan. Éta kehna turutaneun kena éta ngawakan tapa di nagara.
Saupama dihartikeun mah sapertos kieu: Sarta perhatoskeun aranjeuna nu bisa diturutan: mantri, gusti anu kasohor, bayangkara, tukang leuleuweungan, juru lukis, tukang mas, tukang geulang, panday, ahli kulit, dalang wayang, tukang gamelan, tukang sandiwara, tukang ngalawak, pahuma, panyadap, panyawah, panyapu, bela mati, juru moha, barat katiga, prajurit, prajurit panah, aparat dasa, palika jeung sagala macem pakasaban. Sadayana sati ka pancen pikeun raja, éta sadayana kedah diturutan sabab aranjeuna ngalakukeun tapa dina nagara.
Jadi, dina Sanghyang Siksa Kanda Ng Karesian dina bagéan X, tos kauninga aya sababaraha pakasaban dina struktur kamasarakatan dina jaman Karajaan Pajajaran masih ngadeg. Perenahna, numutkeun buku Sajarah Jawa Barat ku Bapa Drs. Yoseph Iskandar, yen di zaman Batu Muda, masarakat tos wanoh kana ngahuma, dina zaman Karajaan Salakanagara, pakasabana nambah nya éta, moro di alas, niaga, jadi pamayang di laut jeung walungan, ngangon sato, melak bubuahan, ngahuma jeung sajabana.
B. Ngahuma, Teknik Pakasaban Asli Urang Sunda
Ngahuma, mangrupa hiji pakasaban nu tos aya di urang Sunda ti abad – abad mimiti. Ngahuma urang Sunda, ayeuna masih bisa ditingali teknikna dina kahirupan jeung sistim pakasaban masarakat Kanekes Dalam atawa wewengkon Tangtu. Sistim nu dipaké nya éta huma. Iwal ti ngahuma, numutkeun buku Kabudayaan Sunda ku Edi S. Ekadjati masarakat Kanekes puseur kahirupan aranjeuna nya éta ti usaha nyadap kawung atawa lahang, néangan madu, moro di alas, ngala lauk di walungan, melak tatangkalan heuras pikeun diala buahna saperti cau, kadu, peuteuy, kalapa, rambutan, jeung sajabana. Iwal ti éta, aranjeuna ogé aya nu jadi panday. Upama wanojana biasana ninun.
Dina kahirupan masarakat Sunda baheula jeung masarakat Kanekes ayeuna, taneuh miboga status lain hak milik pribadi namung titipan ti Gusti Nu Maha Agung. Aranjeuna ngan saukur miara jeung ngajaga sarta ngamangpaatkeun sawates pikeun minuhan kabutuhan hirup aranjeuna. Dina prak – prakan ngahuma, hiji lahan dibéré waktu sataun atawa sakali panén. Teras ditaun salajeungna, kudu pindah lahan huma. Tangtu waé maksad umumna mah pikeun ngajaga kasuburan taneuh. Biasana taneuh nu nembé pisan dipaké, disebutna jami pikeun lahan nu tos lami teu dipaké jeung seueur jukut nu minuhan éta lahan, lahan éta disebutna reuma. Parantos kauninga panginten saupama harti reuma mah. Upama jami mah nya éta sawah atawa huma anu enggeus dibuat kalawan imeut ngan tinggal rajegna jarami.
Dina adat Kanekes, numutkeun fungsi, lokasi, jeung tingkatan adatna, aya lima jenis huma. Nya éta: (1) huma serang, (2) huma puun, (3) huma Tangtu, (4) huma tuladan, jeung (5) huma Panamping. Huma serang nya éta huma anu lokasina di wewengkon Tangtu jeung hasil paréna husus pikeun upacara – upacara kapuunan. Huma puun nya éta lahan huma anu lokasina di wewengkon Tangtu, pikeun garapan puun, jeung mangrupa jaminan hirup puun sarta kulawargana salami miboga kalungguhan éta. Huma Tangtu nya éta huma di wewengkon Tangtu pikeun garapan masarakat wewengkon Tangtu (Kanekes Dalam). Huma tuladan nya éta lahan huma pikeun upacara di wewengkon Panamping anu ayana di wewengkon Panamping. Huma Panamping nya éta lahan huma lokasina di wewengkon Panamping jeung pikeun garapan masarakat Panamping.
Ditingali tina gawéna, proses ngagarap huma éta ngaliwatan 12 tahap, nya éta:
1) Narawas (ngarintis)
Narawas hartina nya éta neangan atawa milih lahan pikeun dijadikeun huma.
2) Nyacar (ngabersihan leuweung)
Nyacar hartina ngabukbak jukut atawa leuweung.
3) Nukuh (ngagaringkeun)
Nukuh hartina ngagaringkeun jukut sarta hasil bukbakanana.
4) Ngaduruk
Ngaduruk nya éta kagiatan ngaduruk runtah anu geus dikumpulkeun dina kagiatan nukuh.
5) Nyoo Binih
Nyoo binih nya éta kagiatan nyiapkeun binih nu dilakukeun sapoe sateuacan melak atawa ngaseuk. Kagiatan eta dimimitian ku nurunkeun binih paré ti leuit, dilakukeun ku awewe. Palaku kudu maké selendang bodas, beubeur bodas, jeung buuk disanggul, jeung ngalakukeun kagiatan eta dina suasana jempling jeung khidmat, tampa ngawangkong, jeung ku mapatkeun mantra nu tangtu.
6) Ngaseuk
Ngaseuk, hartina nyieun liang leutik ngagunakeun aseukan pikeun melak binih paré. Ngaseuk sok dipigawé ku lalaki, sedengkeun ngasupkeun binih paré kana liang aseukan dipigawé ku awéwé.
7) Ngirab sawan (miceun sampah)
Ngirab sawan, nya éta mérésihan urut runtah pangpung jeung daun atawa pepelakan séjén anu ngaganggu pepelakan paré anu keur jadi.
8) Mipit
Mipit mangrupa kagiatan munggaran metik atawa ngala paré. Tilu bulan nalika panén éta sok disebut ogé bulan kawalu. Panalungtikan ieu dipigawé dina bulan kawalu tengah.
9) Ngored
Ngored nya éta digawé kalayan ngagunakeun koréd, anu tujuanana pikeun mérésihan huma tina jujukutan sarta pikeun ngagemburkeun taneuh di sabudeureun paré supaya akarna tambah loba jeung babari nyerep kadaharan nepi ka paré jadi subur.
10) Dibuat
Dibuat, nya éta ngala paré atawa motong paré (panén).
11) Ngunjal
Ngunjal hartina ngangkut hasil panén ti huma ka leuit.
12) Nganyaran
Kagiatan upacara ngadahar atawa nyobaan sangu anyar, atawa sangu hasil dibuat di huma serang.
C. Masarakat Huma jeung Masarakat Basisir
Geomorfologi Tatar Sunda nu ngalantarankeun pakasaban nu biasa di talungtik ku para ahli téh ngan saukur ngahuma jeung ngahuma. Sedengkeun masarakat Sunda téh teu ngan saukur pahuma hungkul. Tatapi aya pamayang, palika jeung pakasaban séjén nu konséntrasina di wewengkon basisir. Wewengkon basisir miboga harti strategis kusabab mangrupa wewengkon antara ekosistem darat jeung laut, jeung miboga potensi sumber daya alam sarta jasa – jasa wewengkon nu kacida beungharna. Ragemna potensi sumber daya alam éta, ngamunculkeun daya irut sababaraha pihak pikeun ngamangpaatkeun sumber daya alam sarta sababaraha instansi pikeun ngaregulasi pamangpaatanana. Mung, teu bisa disingkahan nepi ka ayeuna kahirupan masarakat basisir masih jauh katinggaleun ti kahirupan kota, ogé jauh pisan katinggaleunna ti wewengkon alas. Loba masarakat basisir, hususna pamayang anu hirup dihandap gurat kamiskinan. Hal ieu lantaran lobana ti ngala lauk hungkul salaku upah atawa pakasaban utamana.
Jadi upama ditingali, bebédana pakasaban antara masarakat huma jeung masarakat basisir kusabab geomorfologisna. Nalika masarakat Sunda nu aya di luhur pasir atawa gunung, otomatis pakasabanana moal jauh ti ngahuma. Jaman baheula pakasaban urang Sunda nu di dataran luhur, ngan ngahuma hungkul. Kusabab pangaruh ti Mataram, masarakat Sunda mimiti wanoh ka nyawah. Tah upama nu di basisir mah, kusabab unsur taneuhna keusik jadi kasuburan taneuhna teu pati méré kauntungan nu leuwih loba ka masarakat. Otomatis, masarakat basisir mah rata – rata pakasabanana nya éta jadi pamayang atawa palika. Bisa ogé pakasabana nyadap kalapa terus ngamangpaatkeun alas mangrove atawa alas bako.
D. Pakasaban Masarakat Sunda Kiwari
Pakasaban masarakat Sunda kiwari geus leuwih euyeub sabab geus kapangaruhan ku budaya luar sarta kamajuan téhnologi. Pakasabanana bisa dikelompokkeun dumasar wewengkon cicingna masarakat Sunda, nya éta masarakat padésaan jeung masarakat dayeuh. Masarakat nu cicing di désa masih loba anu ngandelkeun tatanen pikeun nyumponan kabutuhan hirupna. Salian ti nyawah, nu ngahuma ogé masih kénéh aya sok sanajan komunitas pahuma téh beuki saeutik. Nu ngabédakeun antara masarakat panyawah baheula jeung ayeuna téh nya éta dina cara ngolah taneuhna anu kiwari mah saeutik lobana geus ngamangpaatkeun kamajuan téhnologi. Mun baheula patani ngagunakeun garu jeung wuluku pikeun ngolah sawahna, ayeuna mah patani geus ngagunakeun traktor. Lian ti éta pikeun ngarumat jeung ngagemuk paréna,mun baheula mah patani ngagunakeun gemuk kompos kiwari mah gemuk nu digunakeun ku patani téh gemuk kimia jeung pestisida pikeun ngusir hamana. Padahal mun dijujut dumasar mangpaatna sarta pangaruh kana taneuhna, tangtuna gemuk alam téh leuwih alus dari pada gemuk kimia nu kiwari loba dipaké ku patani. Salian ti traktor, aya ogé rontogan pikeun ngalaan paré anu geus diarit tina tangkalna.
Kiwari mah anu jadi prioritas masarakat Sunda di désa téh lain ngan saukur nyawah jeung ngahuma tapi geus loba pakasaban séjén anu jadi inceranana, utamana mah loba kolot nu miharep para putrana jadi pagawé negeri atawa pangusaha suksés. Hal éta téh ogé mangrupa pangaruh tina geus majuna dunya atikan anu katarima ku urang Sunda sorangan. Malah loba para putrana anu jadi masarakat urban di dayeuh.
Anapon pakasaban masarakat Sunda nu di dayeuh geus leuwih loba macemna (heterogén) sarta geus leuwih ngajurus (terspesialisasi). Kusabab pangwangunan di dayeuh leuwih maju saupama dibandingkeun jeung pangwangunan di désa, jadi lahan pikeun tatanen di dayeuh mah geus heureut pisan. Di kota-kota gedé saperti Bandung misalna, geus langka pisan kapanggih lahan-lahan pikeun nyawah atawa ngebon, komo deui pikeun ngahuma mah.
Anu kacutat dina literatur Sanghyang Siksa Kanda Ng Karesian dina bagéan X nya éta:
X
Deung maka ilik-ilik dina turutaneun: mantri gusti kaasa-asa, bayangkara nu marek, pangalasan, juru lukis, pande dang, pande mas, pande gelang, pande wesi, guru wida(ng). medu, wayang, kumbang gending, tapukan, banyolan, pahuma, panyadap, panyawah, panyapu, bela mati, juru moha, barat katiga, pajurit, pamanah, pam(a)rahg, pangurang dasa calagara, rare angon, pacelengan, pakotokan, palika, preteuleum, sing sawatek guna, Aya ma satya di guna di kahulunan. Éta kehna turutaneun kena éta ngawakan tapa di nagara.
Saupama dihartikeun mah sapertos kieu: Sarta perhatoskeun aranjeuna nu bisa diturutan: mantri, gusti anu kasohor, bayangkara, tukang leuleuweungan, juru lukis, tukang mas, tukang geulang, panday, ahli kulit, dalang wayang, tukang gamelan, tukang sandiwara, tukang ngalawak, pahuma, panyadap, panyawah, panyapu, bela mati, juru moha, barat katiga, prajurit, prajurit panah, aparat dasa, palika jeung sagala macem pakasaban. Sadayana sati ka pancen pikeun raja, éta sadayana kedah diturutan sabab aranjeuna ngalakukeun tapa dina nagara.
Jadi, dina Sanghyang Siksa Kanda Ng Karesian dina bagéan X, tos kauninga aya sababaraha pakasaban dina struktur kamasarakatan dina jaman Karajaan Pajajaran masih ngadeg. Perenahna, numutkeun buku Sajarah Jawa Barat ku Bapa Drs. Yoseph Iskandar, yen di zaman Batu Muda, masarakat tos wanoh kana ngahuma, dina zaman Karajaan Salakanagara, pakasabana nambah nya éta, moro di alas, niaga, jadi pamayang di laut jeung walungan, ngangon sato, melak bubuahan, ngahuma jeung sajabana.
B. Ngahuma, Teknik Pakasaban Asli Urang Sunda
Ngahuma, mangrupa hiji pakasaban nu tos aya di urang Sunda ti abad – abad mimiti. Ngahuma urang Sunda, ayeuna masih bisa ditingali teknikna dina kahirupan jeung sistim pakasaban masarakat Kanekes Dalam atawa wewengkon Tangtu. Sistim nu dipaké nya éta huma. Iwal ti ngahuma, numutkeun buku Kabudayaan Sunda ku Edi S. Ekadjati masarakat Kanekes puseur kahirupan aranjeuna nya éta ti usaha nyadap kawung atawa lahang, néangan madu, moro di alas, ngala lauk di walungan, melak tatangkalan heuras pikeun diala buahna saperti cau, kadu, peuteuy, kalapa, rambutan, jeung sajabana. Iwal ti éta, aranjeuna ogé aya nu jadi panday. Upama wanojana biasana ninun.
Dina kahirupan masarakat Sunda baheula jeung masarakat Kanekes ayeuna, taneuh miboga status lain hak milik pribadi namung titipan ti Gusti Nu Maha Agung. Aranjeuna ngan saukur miara jeung ngajaga sarta ngamangpaatkeun sawates pikeun minuhan kabutuhan hirup aranjeuna. Dina prak – prakan ngahuma, hiji lahan dibéré waktu sataun atawa sakali panén. Teras ditaun salajeungna, kudu pindah lahan huma. Tangtu waé maksad umumna mah pikeun ngajaga kasuburan taneuh. Biasana taneuh nu nembé pisan dipaké, disebutna jami pikeun lahan nu tos lami teu dipaké jeung seueur jukut nu minuhan éta lahan, lahan éta disebutna reuma. Parantos kauninga panginten saupama harti reuma mah. Upama jami mah nya éta sawah atawa huma anu enggeus dibuat kalawan imeut ngan tinggal rajegna jarami.
Dina adat Kanekes, numutkeun fungsi, lokasi, jeung tingkatan adatna, aya lima jenis huma. Nya éta: (1) huma serang, (2) huma puun, (3) huma Tangtu, (4) huma tuladan, jeung (5) huma Panamping. Huma serang nya éta huma anu lokasina di wewengkon Tangtu jeung hasil paréna husus pikeun upacara – upacara kapuunan. Huma puun nya éta lahan huma anu lokasina di wewengkon Tangtu, pikeun garapan puun, jeung mangrupa jaminan hirup puun sarta kulawargana salami miboga kalungguhan éta. Huma Tangtu nya éta huma di wewengkon Tangtu pikeun garapan masarakat wewengkon Tangtu (Kanekes Dalam). Huma tuladan nya éta lahan huma pikeun upacara di wewengkon Panamping anu ayana di wewengkon Panamping. Huma Panamping nya éta lahan huma lokasina di wewengkon Panamping jeung pikeun garapan masarakat Panamping.
Ditingali tina gawéna, proses ngagarap huma éta ngaliwatan 12 tahap, nya éta:
1) Narawas (ngarintis)
Narawas hartina nya éta neangan atawa milih lahan pikeun dijadikeun huma.
2) Nyacar (ngabersihan leuweung)
Nyacar hartina ngabukbak jukut atawa leuweung.
3) Nukuh (ngagaringkeun)
Nukuh hartina ngagaringkeun jukut sarta hasil bukbakanana.
4) Ngaduruk
Ngaduruk nya éta kagiatan ngaduruk runtah anu geus dikumpulkeun dina kagiatan nukuh.
5) Nyoo Binih
Nyoo binih nya éta kagiatan nyiapkeun binih nu dilakukeun sapoe sateuacan melak atawa ngaseuk. Kagiatan eta dimimitian ku nurunkeun binih paré ti leuit, dilakukeun ku awewe. Palaku kudu maké selendang bodas, beubeur bodas, jeung buuk disanggul, jeung ngalakukeun kagiatan eta dina suasana jempling jeung khidmat, tampa ngawangkong, jeung ku mapatkeun mantra nu tangtu.
6) Ngaseuk
Ngaseuk, hartina nyieun liang leutik ngagunakeun aseukan pikeun melak binih paré. Ngaseuk sok dipigawé ku lalaki, sedengkeun ngasupkeun binih paré kana liang aseukan dipigawé ku awéwé.
7) Ngirab sawan (miceun sampah)
Ngirab sawan, nya éta mérésihan urut runtah pangpung jeung daun atawa pepelakan séjén anu ngaganggu pepelakan paré anu keur jadi.
8) Mipit
Mipit mangrupa kagiatan munggaran metik atawa ngala paré. Tilu bulan nalika panén éta sok disebut ogé bulan kawalu. Panalungtikan ieu dipigawé dina bulan kawalu tengah.
9) Ngored
Ngored nya éta digawé kalayan ngagunakeun koréd, anu tujuanana pikeun mérésihan huma tina jujukutan sarta pikeun ngagemburkeun taneuh di sabudeureun paré supaya akarna tambah loba jeung babari nyerep kadaharan nepi ka paré jadi subur.
10) Dibuat
Dibuat, nya éta ngala paré atawa motong paré (panén).
11) Ngunjal
Ngunjal hartina ngangkut hasil panén ti huma ka leuit.
12) Nganyaran
Kagiatan upacara ngadahar atawa nyobaan sangu anyar, atawa sangu hasil dibuat di huma serang.
C. Masarakat Huma jeung Masarakat Basisir
Geomorfologi Tatar Sunda nu ngalantarankeun pakasaban nu biasa di talungtik ku para ahli téh ngan saukur ngahuma jeung ngahuma. Sedengkeun masarakat Sunda téh teu ngan saukur pahuma hungkul. Tatapi aya pamayang, palika jeung pakasaban séjén nu konséntrasina di wewengkon basisir. Wewengkon basisir miboga harti strategis kusabab mangrupa wewengkon antara ekosistem darat jeung laut, jeung miboga potensi sumber daya alam sarta jasa – jasa wewengkon nu kacida beungharna. Ragemna potensi sumber daya alam éta, ngamunculkeun daya irut sababaraha pihak pikeun ngamangpaatkeun sumber daya alam sarta sababaraha instansi pikeun ngaregulasi pamangpaatanana. Mung, teu bisa disingkahan nepi ka ayeuna kahirupan masarakat basisir masih jauh katinggaleun ti kahirupan kota, ogé jauh pisan katinggaleunna ti wewengkon alas. Loba masarakat basisir, hususna pamayang anu hirup dihandap gurat kamiskinan. Hal ieu lantaran lobana ti ngala lauk hungkul salaku upah atawa pakasaban utamana.
Jadi upama ditingali, bebédana pakasaban antara masarakat huma jeung masarakat basisir kusabab geomorfologisna. Nalika masarakat Sunda nu aya di luhur pasir atawa gunung, otomatis pakasabanana moal jauh ti ngahuma. Jaman baheula pakasaban urang Sunda nu di dataran luhur, ngan ngahuma hungkul. Kusabab pangaruh ti Mataram, masarakat Sunda mimiti wanoh ka nyawah. Tah upama nu di basisir mah, kusabab unsur taneuhna keusik jadi kasuburan taneuhna teu pati méré kauntungan nu leuwih loba ka masarakat. Otomatis, masarakat basisir mah rata – rata pakasabanana nya éta jadi pamayang atawa palika. Bisa ogé pakasabana nyadap kalapa terus ngamangpaatkeun alas mangrove atawa alas bako.
D. Pakasaban Masarakat Sunda Kiwari
Pakasaban masarakat Sunda kiwari geus leuwih euyeub sabab geus kapangaruhan ku budaya luar sarta kamajuan téhnologi. Pakasabanana bisa dikelompokkeun dumasar wewengkon cicingna masarakat Sunda, nya éta masarakat padésaan jeung masarakat dayeuh. Masarakat nu cicing di désa masih loba anu ngandelkeun tatanen pikeun nyumponan kabutuhan hirupna. Salian ti nyawah, nu ngahuma ogé masih kénéh aya sok sanajan komunitas pahuma téh beuki saeutik. Nu ngabédakeun antara masarakat panyawah baheula jeung ayeuna téh nya éta dina cara ngolah taneuhna anu kiwari mah saeutik lobana geus ngamangpaatkeun kamajuan téhnologi. Mun baheula patani ngagunakeun garu jeung wuluku pikeun ngolah sawahna, ayeuna mah patani geus ngagunakeun traktor. Lian ti éta pikeun ngarumat jeung ngagemuk paréna,mun baheula mah patani ngagunakeun gemuk kompos kiwari mah gemuk nu digunakeun ku patani téh gemuk kimia jeung pestisida pikeun ngusir hamana. Padahal mun dijujut dumasar mangpaatna sarta pangaruh kana taneuhna, tangtuna gemuk alam téh leuwih alus dari pada gemuk kimia nu kiwari loba dipaké ku patani. Salian ti traktor, aya ogé rontogan pikeun ngalaan paré anu geus diarit tina tangkalna.
Kiwari mah anu jadi prioritas masarakat Sunda di désa téh lain ngan saukur nyawah jeung ngahuma tapi geus loba pakasaban séjén anu jadi inceranana, utamana mah loba kolot nu miharep para putrana jadi pagawé negeri atawa pangusaha suksés. Hal éta téh ogé mangrupa pangaruh tina geus majuna dunya atikan anu katarima ku urang Sunda sorangan. Malah loba para putrana anu jadi masarakat urban di dayeuh.
Anapon pakasaban masarakat Sunda nu di dayeuh geus leuwih loba macemna (heterogén) sarta geus leuwih ngajurus (terspesialisasi). Kusabab pangwangunan di dayeuh leuwih maju saupama dibandingkeun jeung pangwangunan di désa, jadi lahan pikeun tatanen di dayeuh mah geus heureut pisan. Di kota-kota gedé saperti Bandung misalna, geus langka pisan kapanggih lahan-lahan pikeun nyawah atawa ngebon, komo deui pikeun ngahuma mah.
Langganan: Poskan Komentar (Atom)


text:
Charles Darwin
Charles Darwin (1809-1882) nya éta élmuwan anu kasohor ku tiori kontrovérsial, tiori évolusi anu ditulisna dina buku the origin of species[1][2]. Charles Darwin nya éta incuna Erasmus Darwin, dokter katut filsuf anu kasohor, manéhna dianggap pelopor élmu biologi modéren, awalna Darwin maluruh ngeunaan sajarah alam Dunya ngaliwatan élmu kadokteran jeung téologi[1]. Charles Darwin gumelar ti pasangan Robert (dokter masarakat kelas luhur) jeung Susannah tanggal 12 Désémber 1809 di kota Shrewsbury, Shropshire, Inggris[1][2].
Charles Darwin jadi penjelajah dunya salila 5 taun maké kapan HMS Beagle pikeun nalungtik spésiés-spésiés nu aya di Dunya, ieu lalampahan dimulai taun 1831 nalika umurna 20 taun[2][1]. Rute pelayaranna nya éta basisir Amerika Kidul, kapulauan Galapagos, pulau-pulau pasifik, samudra Hindia, sarta samudra Atlantik[1][2]. Sabada ngalaksamakeun panalungtikan anu cukup lila, Darwin nyindekkeun yén mahluk hirup ngalaman parobahan dina sajarah Dunya, numutkeun manéhna, mahluk hirup nu ayeuna aya téh mangrupa hasil seléksi alam[1]. Tiori évolusi Darwin diterbitkeun taun 1859, Darwin nétélakeun yén manusa téh mangrupa hasil évolusi tina monyét, tangtu baé ieu tiori téh patukangtonggong jeung téologi agama[1]. Charles Darwin maot tanggal 19 April 1882, Darwin dimakamkeun di gigireun Sir Isaac Newton di Westminster Abbey[2][1].


text:
1Sajeroning kitu, rebuan jelema karumpul deui nepi ka pacocok-cocok. Isa ngawulang deui ka murid-murid-Na heula, saur-Na, “Sing ati-ati, ulah nepi kapangaruhan ku ragi kamunapekan urang Parisi. 2Saniskara anu disumput-sumput geus tangtu kabuka atawa anu ku maraneh diucapkeun rerencepan, tangtu bakal kadenge terang-terangan; 3atawa anu diharewoskeun kana ceuli di jero kamar, tangtu bakal diuar-uarkeun tina loteng-loteng. 4Dulur-dulur kami ngingetan: Ulah sieun ku anu ukur bisa ngabinasa kana awak, tapi geus kitu teu bisa nanaon deui. 5Ku Kami rek diterangkeun, saha anu wajib dipikasieun: Anu wajib dipikasieun teh, nya eta Anjeunna anu iasa maehkeun tur kagungan kawasa ngajebloskeun maraneh ka naraka. Sakali deui: Masing sieun ku Anjeunna! 6Piit lima siki, hargana teh lain ngan peperakan bae? Tapi sahiji ge, taya anu dilali-lali ku Allah. 7Malah buuk anu dina sirah maraneh oge, kabeh geus dietang. Ku sabab eta ulah salempang, da pangaji maraneh teh leuwih ti batan piit saabrulan. 8Ceuk Kami: Saha-saha anu ngaku ka Kami di kalangan manusa, Putra Manusa oge baris ngaku ka manehna di hareupeun malaikat-malaikat Allah. 9Sabalikna, anu nampik ka Kami di kalangan manusa, oge bakal ditampik di hareupeun malaikat-malaikat Allah. 10Tiap jelema anu omonganana ngalawan ka Putra Manusa, bisa keneh dihampura. Tapi anu ngagogoreng Ruh Allah mah, moal dihampura. 11Lamun maraneh dijagragkeun ka majelis-majelis, ka pamarentah, atawa ka pembesar-pembesar, ulah bingung kumaha ngomongna enggoning ngabela diri. 12Sabab waktu eta keneh oge, Ruh Allah tangtu mere piomongeun.” 13Ngong ti jalma rea aya anu mihatur ka Isa, “Guru, pangwawadiankeun pun dulur, supados babagi warisan sareng abdi.” 14Tapi ku Anjeunna diwaler kieu, “Kisanak, na saha anu ngajenengkeun Kami jadi hakim pikeun mutus urusan maneh?” 15Saur-Na deui ka nu loba, “Kahade sing ati-ati, ulah hawek. Sabab jelema teh, najan sugih mukti beurat beunghar; umurna mah, henteu gumantung kana harta kakayaanana.” 16Geus kitu, Anjeunna nyarioskeun hiji misil ka maranehna, saur-Na, “Aya jelema beunghar, hasil bumina mucekil. 17Ngomong dina hatena: Kumaha nya peta, ieu hasil bumi teh di mana deui nyimpenna. 18Wah kieu bae: Gudang-gudang nu geus aya dirombak, nyieun deui anu leuwih gede keur sisimpenan, boh gandum, boh barang-barang sejenna. 19Terus aing rek ngogo maneh: Tah, banda enggeus loba, numpuk nyusun mahi keur mangtaun-taun; pek reureuh, dahar, nginum, senang-senang! 20Tapi Allah ngadawuh ka manehna: Eh, nu gejul, peuting ieu keneh nyawa maneh baris dicabut ku Kami! Cik keur saha engke eta banda beunang kukumpul teh? 21Tah kitu, balukarna jelema anu ngumpul-ngumpul bae kabeungharan keur sadirieunana bari jeung henteu beunghar di payuneun Allah teh.” 22Isa ngalahir ka murid-murid-Na deui, “Ku sabab eta, Kami rek ngawawadian ka maraneh: Pikeun hirup ulah salempang ku pangan; pikeun awak ulah salempang ku sandang. 23Sabab penting keneh hirupna, ti batan pangan; penting keneh awakna, ti batan sandang. 24Pek titenan manuk gagak, tara teuing tandur, tara dibuat, teu boga gudang atawa leuit, tapi ku Allah teu burung diparaban. Komo deui maraneh, anu jauh tangeh pangajina ti batan gagak! 25Naha ari ku salempang teh maraneh pibisaeun nyambung jalaning hirup barang saasta? 26Ari rumasa teu sanggup nyieun barang anu paling teu pira, naon gunana salempang ku hal-hal sejen? 27Perhatikeun kembang bakung, tara nganteh tara ninun, tapi cek Kami: Raja Sulaeman anu sakitu agungna, panganggona mah eleh alus ku kembang bakung. 28Kitu oge jukut di tegalan, anu poe ieu aya keneh isukna geus diawurkeun kana seuneu, ku Allah teu burung diropea; atuh komo deui maraneh, eh anu karurang iman! 29Kitu nu matak ulah sok ngarasula, sieun teu dahar, sieun teu make, barina jeung leutik hate. 30Memang eta hal teh, ku jelema-jelema anu teu wawuh ka Allah mah, ditareang. Nanging Rama maraneh mah uninga, yen maraneh teh butuh ku sagala kaperluan eta. 31Teangan heula Karajaan Anjeunna, da pangabutuh hirup mah tinangtu ku Anjeunna diwuwuhan. 32Ulah honcewang, eh barisan leutik! Sabab ku kersaning nu jadi Rama, maraneh teh ginanjar eta Karajaan. 33Jual kabeh harta milik, sidekahkeun! Kudu boga pepeten anu teu keuna ku ruksak, nya eta banda sawarga nu moal aya sudana, moal kagadabah ku bangsat, jeung moal diruksak ku geget. 34Sabab di mana ayana harta banda maneh, di dinya hate maneh cumantelna.” 35“Sing caringcing, sing saringset taki-taki, jeung ulah pareumeun damar. 36Maraneh teh sing kawas nu keur ngadago-dago dunungan ti nu hajat ngawinkeun, supaya di mana dunungan datang keketrok, maraneh bisa gancang muka panto. 37Untung bujang anu ku dununganana kasampak nyaring. Cek Kami: Dununganana tangtu singkil, nitah dalahar ka maranehna bari seug ngalaladenan. 38Lamun datangna tengah peuting atawa janari, untung bujang-bujang anu kasampak nyaring ngadago. 39Maraneh nyaho: Lamun nu boga imah nyaho iraha-irahana bangsat pidatangeunana, tangtu taki-taki, moal ngantep imahna dibongkar. 40Maraneh oge, kudu waspada; sabab Putra Manusa teh, datang-Na teu kataksir ti anggalna.” 41Petrus mihatur, “Jungjunan, eta misil teh nujul ka abdi-abdi bae atanapi ka sadayana?” 42Saur-Na, “Cik, pangawas rumah tangga anu mana nu geten tulaten, anu ku dununganana bakal diangkat ngapalaan bujang-bujang sejen, baris mere dahar ka maranehna dina waktuna? 43Untung eta bujang teh, lamun dununganana datang kasampak manehna keur ngalakonan papancen. 44Cek Kami: Ku dununganana, manehna, bakal diangkat kana ngurus sakabeh harta bandana. 45Sabalikna, lamun eta gandek nyangka dununganana moal tereh-tereh datang, bari tuluy nyiksa ka nu pada-pada bubujang jeung lalanjang; ari manehna ngadon dahar, nginum, jeung mabok. 46Ana kurutak dunungan datang dina poe jeung waktu anu jauh tina sangkaanana, munasabah lamun ku dununganana nepi ka disiksa oge, sina sanasib jeung jelema-jelema anu barengkok sembah. 47Gandek anu nyaho kana karep dunungan, tapi henteu parigel atawa henteu jeung prakna ngalakonan karep dunungan, tangtu dirangketan pupuasan. 48Sabalikna, gandek anu teu nyaho kana karep dunungan, nepi ka nyieun kasalahan anu balukarna matak dirangket, dirangketna moal sabaraha. Anu loba narimana, loba deui dipentana; anu kacida dipercayana, leuwih gede deui tanggung jawabna.” 49“Kami datang rek ngalungkeun seuneu ka ieu bumi, bari kacida ngarep-ngarepna, sing hurung eta seuneu teh! 50Kami wajib meunangkeun baptisan; samemeh eta kasorang, Kami kacida susahna! 51Naha panyangka teh Kami datang rek mawa karapihan ka ieu bumi? Lain, cek Kami: Lain mawa karapihan, tapi mawa picekcokkeun. 52Sabab mimiti ti semet ieu, antara lima urang di sahiji imah bakal cekcok, tilu lawan dua, dua lawan tilu. 53Maranehna bakal cekcok: Bapa jeung anak lalaki; anak lalaki jeung bapa; indung jeung anak awewe; anak awewe jeung indung; mitoha awewe jeung minantu awewe; minantu awewe jeung mitoha awewe.” 54Saur-Na deui ka jalma rea, “Mun di langit beulah kulon aya mega, cek maraneh bakal hujan jeung enya hujan. 55Mun angin niup ti kidul, cek maraneh bakal panas poe jeung enya panas poe. 56Eh, jelema-jelema munapek, kana galagat bumi jeung langit maraneh tenget! 57Jeung ku naon teu barisa nimbang-nimbang perkara nu pibenereun? 58Benerna, lamun maraneh ku nu jadi lawan dibawa ka pangadilan, meungpeung di jalan keneh ulah weleh ihtiaran nepi ka lawan daekeun akur, supaya maneh teu tulus dikahakimkeun. Lamun henteu kitu, manehna tangtu bakal nyelehkeun maneh ka nu wajib, maneh dijebloskeun ka jero panjara. 59Cek Kami: Maneh moal kaluar-luar ti dinya, samemeh hutang maneh lunas.”
Copyright
Learn More


text:
SANAJAN waktu nyieunna lain keur kapentingan kurung-karang jiga jaman ayeuna tapi jampe bisa disebutkeun karya sastra sabab milih kekecapanana leubeut ku estetika basa.
JAMPE atawa mantra ceuk basa sansekerta mah, kungsi dipiwanoh ku urang Sunda. Jampe teh ucapan-ucapan atawa kalimah anu dianggap boga kakuatan gaib mun dipigawe bari samemehna dibarengan ku rupa-rupa pasaratan. Eta kakuatan gaib teh bisa dipake jang ngaleungitkeun kasakit, nyinglar bahaya atawa nyinglar bangsa dedemit. Mun mireungeuh kana kaperluanana, tetela jampe teh lain karya sastra. Tapi mun nilik kana pilihan kecap anu leubeut kuidiom-idiom anu kuat, jampe ku pangajen basa mah bisa diasupkeun kana karya sastra puisi. Lirik-lirikna boga kakuatan anu leubeut ku estetika basa. Kaendahan kecap kacida dicekelna. Dina ngarakit wirahma matak genah kadengena jeung kacida mangaruhan anu ngadengena.
Jampe teh rupa-rupa. Aya anu disebut ajian, nyaeta bacaan elmu gaib jang kapentingan gelut atawa jang nandasa deungeun, atawa kadugalan sejenna . Ajian anu baheula kungsi dipiwanoh, ajian Halimunan, sangkan awak urang teu katingali ku musuh, ajian Brajamusti eta mah elmu neunggeul, ari ajian Batukarang mah lian ti jang kawedukan teh oge bisa ngabogaan umur panjang. Aya deui ajian napak sancang ( sawareh nyebutna napak kancang). Eta mah ajian jang bisa lumpat gancang. Sakapeung lumpatna bisa dina luhureun beungeut cai, sakapeung dina luhureun jujukutan atawa pupucukan. Aya ajian jang meruhkeun musuh, nya kudu mapatkeun babacaanana, kieu :
Sima aing sima maung
Sima manusa satitik manggiri
Satangkal jeung badan
Marah sia geus kapungkas
Sangkiricik ngaran sia keur leutik
Sangkuricak ngaran sia keur budak
Kapingkas kapungkas amarah sia ku aing
Sing asih
Welas asih ka diri aing.
Jampe sejenna aya anu disebut asihan. Ari asihan mah pungsina jang ngabedol sukma batur sangkan bisa kapangaruhan. Contona asihan sangkan deungeun inget bae ka urang:
Asihan aing si taruk gadung
Sataruk nu matak lanjung
Salambar nu matak hayang
Sasoeh nu matak leweh
Sih asih ka badan awaking.
Jangjawokan teh bisa disebutkeun jampe sapopoe, sabab naon bae anu rek dipilampah kudu aya jampena, nya disebut jangjawokan. Ka jangjawokan paragi dibuat aya.
Sukma nu mipit, sukma nu dipipit
Tunggal badan kalawan nyawa
Nyi Pohaci Mayaherang
Nyi Pohaci Mayalenggang
Ulah geder ulah reuwas
Cunduk anu mupu
Datang anu ngala
Nya maneh sarasa tunggal
Kahanan sri kadunan
Kandi candoli aci permana dewa
Aci asihan.
Aya jampe nu disebutna rajah. Ieu mah keur sanduk-sanduk ka anu ngageugeuh di hiji tempat (mahluk gaib), menta paidinna sangkan ulah tugenaheun hatena atawa nyinglar pancabaya ti bangsa dedemit anu sok ganggu ka manusa.
Unu-unu di mana ngedeng
Ngedeng tong di mana-mana
Teuing ti peuting saiang
Pertiwi ti beurang
Saiang muntara lulun ali-ali
Batara guru bisi datang
Wisaya ti tukang tulang ka saiang
Batara gamblang bisi datang
Wisaya ti gigir bintih ku saiang
Naga gunting bisi datang
Wisaya ti hareup beulit ku saiang
Ngarajah bisi datang
Wisaya ti luhur tuduhkeun ku saiang
Naga gamblang muhung ruping
Bungtan ku layung batara guru. ***
Dikutip tina Majalah Sasakala Ujung Galuh No.6


text:
lagu sunda mp3 video
- lagu sunda
sunda lagu
size: 7.05 MB - duration: 03:51
download
watch
embed
- lagu sunda
lagu sunda
size: 9.16 MB - duration: 05:00
download
watch
embed
- lagu sunda
sunda musik
size: 11.11 MB - duration: 06:04
download
watch
embed
- lagu sunda
sunda lagu
size: 10.71 MB - duration: 05:51
download
watch
embed
- LAGU SUNDA POPULER 2016 (LAGU POP SUNDA TERBAIK)
Terbaik Sunda Pop
size: 112.15 MB - duration: 01:01:15
download
watch
embed
- Lagu Sunda Full Album Pop Sunda Best Of Euis Komariah
mojang sunda full album lagu sunda terbaru lagu sunda suling sunda lagu sunda terbaik kecapi sunda pop sunda lagu sunda full album
size: 92.16 MB - duration: 50:20
download
watch
embed
- Lagu Sunda Full Album Pop Sunda Best Of Hetty Koes Endang
lagu sunda pop sunda mojang sunda lagu sunda full album full album kecapi sunda lagu sunda terbaru lagu sunda terbaik suling sunda
size: 264.89 MB - duration: 02:24:40
download
watch
embed
- Lagu Sunda Full Album Pop Sunda Best Of Yayan Jatnika
pop sunda kecapi sunda lagu sunda lagu sunda full album lagu sunda terbaik mojang sunda full album lagu sunda terbaru suling sunda
size: 81.02 MB - duration: 44:15
download
watch
embed
- Lagu Sunda Full Album Pop Sunda Best Of Rita Tila
pop sunda lagu sunda terbaru lagu sunda full album lagu sunda mojang sunda full album suling sunda lagu sunda terbaik kecapi sunda
size: 114.78 MB - duration: 01:02:41
download
watch
embed
- Lagu Sunda Full Album Pop Sunda Jaipong Dangdut Terpopuler
lagu sunda terbaik full album lagu sunda mojang sunda kecapi sunda suling sunda lagu sunda terbaru pop sunda lagu sunda full album
size: 115.84 MB - duration: 01:03:16
download
watch
embed
- Lagu Sunda Full Album Pop Sunda Best Of Darso Sasak
mojang sunda pop sunda sunda full Darso Sasak musik sunda lagu sunda full lagu sunda
size: 44.92 MB - duration: 24:32
download
watch
embed
- Lagu Sunda Full Album Pop Sunda Best Of Nining Meida Vol 3
pop sunda full album suling sunda mojang sunda lagu sunda full album lagu sunda terbaik lagu sunda terbaru kecapi sunda lagu sunda
size: 115.26 MB - duration: 01:02:57
download
watch
embed
- Lagu Sunda Full Album Pop Sunda Best Of Dewi Azkiya
lagu sunda lagu sunda full album lagu sunda terbaik suling sunda mojang sunda kecapi sunda pop sunda lagu sunda terbaru full album
size: 110.17 MB - duration: 01:00:10
download
watch
embed
- Lagu Sunda Full Album Pop Sunda Best Of Dewi Azkiya Vol 2
lagu sunda full album pop sunda kecapi sunda lagu sunda terbaik lagu sunda terbaru lagu sunda suling sunda mojang sunda full album
size: 95.73 MB - duration: 52:17
download
watch
embed
- Lagu Sunda Full Album Pop Sunda Best Of Doel Sumbang
lagu sunda terbaru lagu sunda full album full album lagu sunda mojang sunda suling sunda pop sunda kecapi sunda lagu sunda terbaik
size: 85.54 MB - duration: 46:43
download
watch
embed
- lagu sunda sholawat nabi Nadhom sholawatan bahasa sunda
lagu-sunda-sholawat-nabi-nadhom-sholawatan-bahasa-sunda/c5fc3a0770061254b7e8af3b00d08b16.mp3
size: 8.15 MB - duration: 04:27
download
watch
embed
- LAGU SUNDA TERBARU POPULER 2016 SUNDA REMIX TERBAIK
lagu-sunda-terbaru-populer-2016-sunda-remix-terbaik/c33f8f6690998c405391f07da7cb5478.mp3
size: 112.15 MB - duration: 01:01:15
download
watch
embed
- LAGU LAGU SUNDA HASIL KARYA MANG YADI
lagu-lagu-sunda-hasil-karya-mang-yadi/005576ed414b29682bb652cea22b1ff3.mp3
size: 12.82 MB - duration: 07:00
download
watch
embed
- [ Lagu SUNDA ] FULL ALBUM ? DOEL SUMBANG ? ? " MAWAR Bodas "
doel sumbang lagu daerah lagu daerah sunda video lagu sunda download musik sunda kumpulan lagu sunda video sunda sharing musik sunda lagu-lagu sunda download lagu sunda lagu sunda lagu jawa barat budaya sunda musik daerah sunda download video kumpulan video sunda film sunda
size: 81.94 MB - duration: 44:45
download
watch
embed
- Lagu Sunda BADMINTON Kantja Indihiang Mang KOKO
Bandung Majalah Cakakak kenong Anteve Indonesia Indramayu Tasikmalaya goong Ciburial Konservatori Karawitan Bandung suling saron Sunda Music Malaysia Melayu Kuala TVRI STSI Bandung Rebabm Gamelan Kecapi Kesenian Sunda
size: 5 MB - duration: 02:44
download
watch
embed


text:
Beautifully #Wedding Style from Traditional Garut Sunda, West Java - Indonesia.
Tea plantations in Cikuray Garut in West Java, Indoneisa
Tea plantations in Cikuray Garut in West Java, Indonesia
Good Morning Garut - West Java, Indonesia
Papandayan Volcano Garut West Java
Papandayan Mountain, Garut, West Java, Indonesia - Sunrise
Orok Waterfall Garut, West Java Indonesia
Smoke Papandayan Volcano Garut West Java
Papandayan,Garut - West Java Indonesia. Edelweis
Semanggi, Jakarta, Indonesia
Papandayan Mountain, Garut, Indonesia
08bcf3a09f795b9094dcdeddd1bfb2bd


text:
Tatang M. Amirin; 9 September 2010
Karajaan nu aya di wilayah Majalengka baheula teh aya dua nu sohor, Talaga jeung Rajagaluh. Sindangkasih masih keneh jadi tanda tanya gede, naha enya aya ta henteu, sabab taya pisan bukti tinulis atawa mangrupa prasasti.
Karajaan Rajagaluh teu pati jelas teh dina sesebutanana. Naha ngaran karajaan bet RAJAgaluh. Nu paling tepi ka akal mah GALUH, ngan tangtu beda jeung Galuh Ciamis (Kawali), atawa Galuh Pakuan. Ieu mah Galuh we, Galuh nu aya di wewengon Rajagaluh ayeuna.
Ngaran patempatan nu make awalan “raja” teh pan di antarana Rajapolah, Rajabasa (Sumatra), Rajamandala. Raja polah teh meureun “polahna raja,” atawa “raja nu polah.” Rajamandala pan meureun mandalana raja, wilayahna, medanna raja. Ari “galuh” teh naon kitu? Tah ieu cutatan ngeunaan naon ari harti galuh teh, dimuat na Pikiran Rakyat, 15 Mei 2009 tulisan Atja (dicutat online ku simkuring).
Untuk mencari arti leksikal, beliau (Purbatjaraka–urang Purbalingga, jadi tetap dibaca Purbacaraka, lain Purbocaroko urang Jogja kawas ditulis Atja!) membuka kamus Jawa (Gericke & Roorda 1901, II), galuh, Kw. zva. putri orang bangsawan dan dewi (Skt. galu, sejenis batu permata). KN nama kabupaten di dalam Keresidenan Cerbon, zaman dulu kota kerajaan. Di dalam kamus Purwodarminto; galuh kl. (kesusastraan lama) ratna (intan); putri (anak raja). Di dalam Kw. Bal. Ned. Wdb Van den Tuuk, kata galuh diterangkan dengan panjang lebar, tetapi artinya: I. antara lain juga cuma mengelilingi arti putri dan permata (emas), II. Nama kerajaan di tanah Jawa (zaman Kuna).
Jadi, galuh (kecap lemesna galih–tina kecap galu) teh ngandung harti emas atawa inten (bisa oge perak) jeung putri raja. Jadi, “rajagaluh” teh ngandung harti putri raja atau permatana raja.
Disebut “kabupaten di karesidenan Cirebon” teh apan enya baheula karesidenan Cirebon teh dibagi lima kabupaten, di antarana Kabupaten Maja jeung Galuh, terus duanana digabung jadi Kabupaten Majalengka. Jadi sesebutan Majalengka teh bisa jadi sanggeus ayana gabungan dua kabupaten eta. Naha Kabupaten Maja, lain Kabupaten Talaga, bisa jadi Maja (mangsa Dalem harita geus jadi leuwih maju tibatan Talaga nu geus “lengser ngulon.” Apan wewengkon Maja kungsi dipake ibu kota karajaan Talaga, nyaeta di Cihaur. Oge aya sababaraha “perdikan” karajaan Talaga, nyaeta Cengal jeung Nunuk, Maja (Dalem Lumaju, Dalem Kulanata), Jerokaso, Tegalcau. Can kaasup Kulur jeung Girilawungan (mun harita masih disebut wilayah Maja, can disebut Majalengka; komo disebut Sindangkasih mah!).
Disebut baheulana ngaran kota karajaan di wilayah Cirebon, nya ceuk pamikir Purbatjaraka mah ngaranna teh GALUH meureun, lain Rajagaluh. Tapi na “babad Cirebon” (nu caritakeun make bahasa Ingggris “The Islamic Traditions of Cirebon: Ibadat and Adat Among Javanese Muslim” tulisan Abdul Ghoffir Muhaimin) disebutna teh Rajagaluh. Raja di Rajagaluh harita teh Pangeran Cakrabuana nu kapincut ku Nyi Mas Gandasari, putri Cirebon nu nyamar jadi “ronggeng”. Pangeran Cakrabuana teh “melet” Nyi Mas Gandasari nu geulis kawanti-wanti ku ngebrehkeun sagala macam permata nu aya di Rajagaluh jeung rahasia militerna sagala.
Tah, jadi munasabah mun Rajagaluh disbut “rajagaluh” teh ku sabab loba permata raja di eta karajaan. Rajagaluh teh tina basa Sansekerta nu make hukum M-D, diterangkan-menerangkan, nu diterngkan mendahului nu menerangkan. Contona paramaiswari (prameswari) tina parama (utama, pertama) jeung iswari (istri). Basa Sunda mah make hukum M-D, contona “Maja Kaler” (Maja nu beulah kaler).
Deukeut Rajagaluh teh pan aya deui aran-aran nu make kecap raja, nyaeta Pinangraja, Sukaraja, jeung “situ” (balong atawa “sendang/sindang/sedang”) Sang Raja. Tangtu (hipotesis) aya patula-patalina jeung “raja” nu aya di Rajagaluh. Meureun diaranan Rajagaluh teh supaya beda wae deuih ti Galuh nu jadi puseurna.
Ari karajaan Talaga, eta teh di mana ayana, mimiti pisan? Naha di Sangiang, atawa di Talaga (kota Talaga) ayeuna? Jeung naha disebut Talaga?
Ari talaga (sansekertana tadaga) teh ceuk umum mah nya balong gede. Tapi ari balong gede teh aya nu diaranan situ, aya nu diaranan talaga. Tangtu beda. Situ buatan mah pan aranna waduk, kawas Waduk Darma. Situ teh balong gede nu kajadianana bisa ku lobana cai nu ngeyembeng di area nu legok. Ari talaga mah sabenerna danau kawah.
Tah, mun nyukcruk kana sebutan talaga, karajaan Talaga teh tangtu lain di kota Talaga ayeuna, da di Talaga kota teh teu aya balong gede, teu aya situ, Nu aya situ teh di Situ Sangiang. Ku kituna munasabah lamu ibu kota karajaan Talaga di deukeut Situ Sangiang.
Naon sababna? Sabab biasana jelema baheula mun nyieun pilemburan teh pasti kudu deukeut ka cai. Cai teh akar kahirupan urang baheula tepi ka ayeuna. Nu matak urang Sunda mah sok nyebut pilemburan teh make Ci-. Apan ari deukeut ka cai mah teu kudu nyieun sumur, da cai kari ngala.
Situ Sangiang teh baheulan tangtu gede pisan. Lila-lila meureun ku sabab loba taneuh jeung sampah, nya jadi deet, loba leutak nu garing di sisina.Harita mah tangtu can disebut Sangiang. Disebut wae talaga. Tah ku sabab deukeut talaga, nya karajaan (lemburna) teh disebut wae Talaga. Karajaan nu ayana deukeut talaga.
Disebut ayeuna Sangiang teh nuduhkeun eta tempat (talaga) teh talaga Sang Hyang (para dewa), atawa talaga (situ) tempat “sangi” (sumpah-susumpahan, nyupata, jangji) jeung “hiang” (ngahiang/leungit). Ceuk “dongeng” apan “sumpah/jangji/niat raja Talaga jeung karatonna ngahiang di dinya.
Di beulah mana karajaan Talaga teh ayana? Meureun nu deukeut ka dinya teh daerah Sunia ayeuna. Sunia teh apan hartina ayem, tengtrem, sunyi, senyap, jeung tangtu aman. Enya pan kalereunanan aya talaga, wetaneunana aya pasir gede. Nu rek ka dinya teh (musuh), rada heseeun.
Naon sababna kota Talaga ayeuna disebut Talaga? Eta mah meureun milu ka ngaran karajaan nu kungsi aya di dinya. Enya bangsa urang (meureun bari diparentah ku Walanda) nyieun “kota” di dinya. Ngaran nu dipilih “Talaga.”
Tapi, keun bagian ahli geologi jeung arkeologi nyukcruk urut, nyaksrak tapak, sugan aya pinanggih patilasan naon wae nu aya patula-patalina jeung patempatan urut karajaan. Sugan aya bata atawa lingga jeung yoni nu kakubur keneh di beulah Siatu Sangiang.
Cag. Ke diedit deui, salah-salah ketik heula, keun wae, nya!


text:
Hasil penelusuran gambar untuk nyi roro kidul- Laporkan gambar
KANJENG RATU KIDUL vs NYI RORO KIDUL « GANTHARWA
Pengalaman Meraga Sukma ke Nyai Roro Kidul
Nyai Roro Kidul adalah Kreasi Raja Jawa untuk Menakut-nakuti ...
Kesaksian 'RAJA JIN' Soal Marahnya Nyi Roro Kidul | [m²] Sepi Ing ...
Nyi Roro Kidul - Wikipedia
Nyai Roro Kidul - Wikipedia, the free encyclopedia- [ Terjemahkan laman ini ]
SUARA MERDEKA CYBERNEWS .:KEJAWEN - Lampahipun Nyi Roro Kidul ing ...
Jakarta Tsunami Information Centre - Nyi Roro Kidul dan Risiko ...
Programme - Nyi Roro Kidul
Hasil video untuk nyi roro kidul
Saturday, August 8, 2009
nyi roro kidul
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Setelah sukses dengan album pop sunda pertama, maka Evie Tamala kembali mencoba meraih sukses dengan mengeluarkan album pop sunda kedua, Cinta Parabola hasil karya Nano S.
Artis
Evie Tamala
Penata Musik
Theo P
Produksi
MSC Records
Side A
A1. CINTA PARA BOLA,cipt. Nano S
A2. KAMANA, cipt. Bambang Arayana
A3. SOK HARIWANG, cipt. Yayat S
A4. DIUNTUN DUA, cipt. Nano S
A5. BANDUNG TASIK, cipt.Buy Prabuwangi_Asep Lesmana
B1. KEMBANG HAREUPAN, cipt.Tjutjun_Buy Prabuwangi
B2. JAMPARING, cipt.Nano S
B3. SATIA, cipt. Ki Ihin
B4. DURIAT NU PEGAT, cipt. Nano S
B5. CINTA SANES HARTA, cipt. Asep Lesmana
• Cinta Parabola, cipt. Nano S
Kapan cinta anu suci tigin jangji milih hiji. Cinta sanes parabola, gunta ganti pilihan kamana mana.
Kapan asih keudah nyata, hate teguh mikacinta. Cinta model jarak jauh, kadang kala hasilna teu pararuguh.
Cinta parabola saliwatan pinuh bagja. Cinta parabola bisa pindah pindah rasa. Anjeun kumalayang kawas heulang, meber jangjang neang nu kabandang.
*Sing ati ati ah tong sologoto ah, ulah pedah ulin langit hate gancang ngait.
Sing ati ati ah tong sologoto ah, memeh resmi rek narima teang heula pribadina
Sing ati ati ah tong sologoto ah, ulah pedah ulin langit hate gancang ngait.
Sing ati ati ah tong sologoto ah, memeh resmi rek narima teang heula pribadina