text:
I. BUKANING CATUR
Sadayana parantos maphum palanggeran zakat dina Agama Islam. Aturanna parantos jelas muzakina, perhetangan matematikana kitu deui dalapan ihwan anu wajib diperhatoskeuna. Dumugi ka aya istilah “Mustahik”. Seug dilelekan ieu mustahik ngajirim dalapan pasualan hirup kumbuh (sosial) dina ringkang rumingkang kalangkang ringkang urang. Beuki ageung perhetangan panghasilan nagara (income per capita) beuki ageung oge katangtosan upah minimun pagawe (gajih). Ngandung hartos beuki euyeub nu sanggup ngaluarkeun zakat. Minimal zakat fitrah pasti kabedag sok sanaos teu acan nisab ngaluarkeun zakat harta oge. Nanging aneh masalah hirup-hurip (sosial) sanes ngirangan malah estu beuki mahabu. Seug dilelekan ieu kelepatan ayana dina ‘pengkajian’ panalungtikan ihwal ‘konsep’ zakat tina aturan Agama Islam ieu. Samalih tos teu isin-isin aya baitul mall atawa rumah zakat anu tega ngadopsi istilah Barat (Amerika) dina ngatur sareng nyalurkeun zakatna (bahasa Inggris). Padahal inyana oge maphum konsep zakat lahirna di Arab sanes di Amerika atawa Inggris. Dalapan asnaf tina aturan Islam oge sok diringkes dijantenkeun tilu asnaf. Ngangge alesan anu teu lebet aqal majar cenah abid, ghorimin oge kalebet pakir miskin keneh. Ahirna ngabagikeun zakat janten, Pakir miskin, Mualaf, Pembanguan Masjid, Amilin. Upami urang niten masjid disebatna oge baitullah atanapi bumi Allah. Sedeng nu disebat Fisabillillah jalan geusan muru Allah. Atuh benten pisan makna falsafahna upama fisabilillah dijantenkeun Baitullah. Ieu sanes kakaliruan umat nu bodo tur teu nyaho nanging kakaliruan Badan Amil Zakat sareng rumah zakat anu ngaleungitkeun mustahik dina aturan Agama Islam. Akibatna pasualan hirup kumbuh (sosial) teu rengse-rengse. Sugan nyukang kana pituduh Illahi, ais pangampih Yayasan Pengembangan Sumber Daya Insani Gema Pancasila umajak tafakur deui ngeunaan ieu pasualan. Tur upami sapamadegan hayu urang sasarengan memeres beungkeutan geusan nitipkeun zakat sangkan maslahat keur umat di dunia tur manfaat diaherat keur para muzakina. Kapan amal teh kedah sareng elmuna, sanes.
II. CUKANG PAMIKIRAN DALAPAN MUSTAHIK TINA KONSEP ZAKAT AGAMA ISLAM
Kanggo urang seler Sunda konsep zakat teu bireuk deui margi ieu konsep tos aya sateuacan Nabi Muhammad babar ka dunya dina konsep budaya Sunda disebatna Cupu manik Astaghina. Nyatana dalapan pasualan ringkang hirup (sosial) anu kedah direngsekeun sabilulungan babarengan. Hal ieu ngajadi tinimbangan margi moal tiasa direngsekeun ku sorangan nu ngarandapan pasualan sosial pribadina. Ku hal ieu urang kedah ngadamel beungkeutan geusan ngungkulan ieu rungkang ringkang hirup sanajan bakal hese beleke ngawujudkeunna. Nu mawi disebat Cupu manik. Buktos geuning sanaos ieu Cupumanik Astaghina parantos ditugaskeun (diwajibkeun) ku nu nyipta murbeng alam ieu (Allah Ajawajala). Pamikiran manusa tetep hese beleke rek ngarti nepi ka ayeuna rungkang hirup (masalah Sosial) teu karengsekeun. Boh rungkang hirup seler sewang-sewangan nepi ka masalah nasional kalah gumantung ka bangsa Asing (investor). Padahal upama digunakeun kalawan hade tur rancage Zakat leuwih utama tinimbang modal Asing (investor). Urang buka heula kalawan ringkes naon dalapan pasualan hirup ieu : Pakir (malarat) Istilahna dina Agama Islam jalma anu teu mibanda panghasilan pisan. Sahandapeun jalma miskin sabab mungguh nu miskin gaduh kasab nanging teu cekap keur makieuhkeun kulawarga. Ngarengsekeun pakir teu cekap dipasihan hadiah lebaran nanging kedah diupayakeun sangkan nu nganggur mibanda kaparigelan nepi ka boga kasab. Ku hal ieu upaya pikeun ngarengsekeun pakir gumantung kana kasang tukang inyana nepi ka teu mibanda kasab. Tiasa janten : Teu mibanda kaparigelan Nu teu mibanda kaparigelan leuwih utama diatik sangkan inyana mibanda kaparigelan tinimbang dipaparinan hadiah lebaran saharitaeun. Pakir ieu tiasa robih seug inyana mibanda kaparigelan hirup nepi ka mibanda kasab ku kaparigelan dirina. Kapahung ku takdir diri Nu teu mibanda kasab sabab kapahung ku kaayaan diri nepi ka teu bisa dironjatkeun kaparigelannana, upamana bae boga panyakit atawa cacad nepi ka teu mungkin mibanda kaparigelan geusan nyungsi kasab. Pikeun ngungkulan hal ieu urang kudu nyieun hiji wisma atawa tempat husus sangkan ieu pakir teu langlayeuseun jeung ngulampreng dijalan jajaluk. Jalan nu panghadena enggoning ngarengsekeun ieu rungkang ringkang urang kudu nyiptakeun amal usaha sangkan taya ihwan anu ngalanggur. Seug para ulama jeung tokoh Islam rancage satemena kawajiban arinyana geusan ngokolakeun zakat pikeun ngolah kakayaan alam urang ulah dipasrahkeun ka investor. Sabab potensi zakat leuwih utama tinimbang modal deungeun.
2. MISKIN
Istilah kanggo ihwan anu mibanda kasab tapi teu cekap geusan ngipayahan ringkang hirupna. Kamiskinan oge kudu dititen kasang tukangna. Upamina bae : Lampah teu munasabah Satemena panghasilan tina kasabna cukup keur ngipayahan hirup kumbuh. Ngan mibanda lampah anu teu munasabah. Resep kana hal-hal nu taya manfaatna. Tangtos nu kieu kedah dibeberes lampahna sangkan panceg dina ringkang hirupna. Watesan kaparigelan hirup. Kudu dironjatkeun kaparigelan hirupna nepi ka bisa nyiar kasab tambahan sejen atawa ganti kasab nu luyu jeung kasanggupan tutas kaparigelanna dironjatkeun. Loba teuing beban Sabab loba teuing tanggungan upamana loba teuing anak. Didieu leuwih pantes upama ditulung ku istilah anak asuh. Nepi ka beban kulawargana longsong.
3. Abid (budak belian)/Bodo
Naon margina hiji jalma daek jadi budak beulian? Puseurna eta jalma teh bodo. Sabab jalma nu pinter tur luhur ku elmu pasti moal daek jadi budak beulian. Sanajan dina sajarah Agama aya jalma nu kapaksa jadi budak beulian. Tetep bae nu kapaksa jadi budak beulian oge dasar masalahna mah kulantaran teu mibanda elmu atawa bodo tea. Atawa ngabodo-bodo maneh. Ku hal ieu dina budaya Cupu manik Astaghina dianggap jelema bodo. Naha kiwari geus taya budak beulian? Ku kabodoan jalma masih loba kiwari oge anu jadi budak. Minimal jadi budak keur napsu dirina. Ku hal ieu baitul mall kudu ngarengsekeun perbudakan ieu gumantung kana kasang tukangna. Nepi ka jelema merdeka dina harti teu ngajadi budak sanajan ukur budak napsuna pribadi. Atawa ngabdikeun diri lain ka Allah. Bumela ka dunungan najan apal dunungan salah ngarugikeun bangsa jeung nagara. Jalma kitu masih disebut abid sanajan boga jabatan tingkat asisten mentri atawa Presiden.
4. Ghorimin ( Poho )
Ghorimin teh jalma nu loba hutang. Beda jeung jalma miskin. Ieu oge kudu direngsekeun gumantung kana kasang tukang hutangna. Ghorimin atawa nu kalebuh hutang dina budaya Sunda disebut jalma poho kana diri teu bisa ngukur kana kujur nepi kalebuh ku hutang. Biasana ghorimin alatan : Kacilakaan (musibah) Teu bisa mayar hutang alatan hiji musibah. Manehna pohoeun maruk hirup bakal langgeng nepi ka wani nganjuk ngahutang. Padahal lamun prihatin enggon usaha ulah hasil nganjuk ngahutang meureun moal boga hutang. Tina kapohoan ieu gampil ditulunganna. Gengsi jeung Kumaki. Nu rada hese diubaranna jalma anu kakeueum ku hutang alatan gengsi atawa kumaki. Mimitina hayang katanggar nepi ka poho kana diri nganjuk diluar kamampuan mayarna. Ieu panyakit rada hese dipalakiahanna. Tapi baitul mall kudu ngupayakeun satekah polah sangkan umat ulah kalebuh ku hutang.
5. Muallaf ( teu nyaho)
Mualaf disebut jalma nu kakara asup Islam.Naon sababna? Alatan inyana teu nyaho atawa teu apal yen Agama anu asup kana akal jeung pikiran manusa atawa Agama anu bener teh Islam. Tangtu muallaf lain kudu dibere beas atawa hakaneun sabab munguh harta tangtu aya muallaf anu manjing jadi muzaki. Pikeun ngarengsekun ihwal anu teu nyaho kana tangtu kudu dibejaan. Kapan ngabejaan anu teu nyaho oge perlu waragad. Tah didieu kuduna baitul mall ngarengsekeun ieu pasualan nepi ka moal aya juru dakwah atawa tukang ngabejaan kateter teu mibanda ongkos pikeun siar Islam. Moal aya mubaleg anu hayang dibere ongkos dina dakwahna lamun baitul mall ngawujud dina ringkang hirup jeung kahirupan umat Islam.
6. FISABILLILAH ( BADUGA)
Dina budaya Sunda Fisabilillah disebutna baduga. Sabab jalan nu dipiridho ku Allah tangtu moal sapagodos jeung maksud napsu. Bakal ngajeduk ngabadug kana napsu jeung kahayang jelema. Marga kitu disebut baduga. Tegesna hiji konsep hirup pikeun ngarobah kabiasaan nu goreng (adat kakurung ku iga) atawa tradisi ku hal anu leuwih hade tur rancage. Ieu jalan ghaib anu hese beleke diwujudkeunna. Ngarobah pamikiran masyarakat anu tojaiyah jeung ajaran Agama. samalah Agama dipolitisir pikeun ngahalalkeun lampah napsu manusa. Baduga atawa konsep pikeun hijrah tina jalan salah kana jalan nu munasabah perlu dukungan sosialisasi nu tangtu butuh waragad.
7. Ibnu Sabil ( BADAGA)
Ibnu Sabil ihwan nu rumingkang dina fisabilillah. Dina budaya Sunda disebut badaga. Lain badag awakna tapi badag pamikirana tur milampah hiji panalungtikan nepi ka hasil panalungtikan gede manfaatna keur kapentingan bangsa, nagara jeung Agama. Bisa bae nu jadi badaga atawa ibnu sabil ustad atanapi ulama. Nanging lain ukur guru ngaji nu ukur nepikeun konsep nu geus aya atawa konsep nu tos nyengka di masyarakat. Inyana nalungtik konsep nu leuwih hade tur rancage tur luyu jeung Agama katut Darigama. Sakadar guru ngaji atawa ustad nu teu mibanda konsep anyar dina disiplin elmu hirupna, lain ibnu sabil. Ibnu sabil ahli tafakur jeung juru talungtik nepi ka meunang tuduh jalan ti Illahi geusan nyampurnakeun ringkang rumingkangna manusa.
8. Amilin ( BADEGA )
Amilin mangrupa pangurus anu makayakeun zakat atawa baitul mall. Hiji organisasi moal bisa tumuwuh kalawan bener tanpa waragad. Pangururs organisasi atawa beungkeutan kudu boga pangupa jiwa tina hal anu diurusna. Nya pikeun ngokolakeun ieu beungkeutan dana organisasi aya hak saperdalapan tina zakat ieu.
III. PANGGERO KANGGO KULAWARGA BESAR YPSDI GEMA PANCASILA Saparantos urang tapakur deui ngeunaan mustahik zakat sapertos kitu. Timbul hiji pamadegan kalintang saena upama jumlah asnaf dina mustahik ulah diteungkas atawa di bubarkeun sapalih. Margi tiap masalah nu kawengku ku mustahik kalintang pentingna tur bakal nimbulkeun masalah sanes anu langkung rongkah upama diteungkas. Sapertos upama Fisabilillah (baduga) diteuayakeun. Atanapi dipasihkeun kanu sanes hakna. Hal ieu tangtos bakal ngahalangan kamajuan Islam dumugi ka umat Islam kakantun tina ringkang hirup sapertos teknologi, ekonomi sareng nu sanesna. Nu langkung pikahariwangeun umat Islam bakal gumantung ka umat sejen dina narekahan hirup di dunya. Padahal kapan Khalifah nu dipiridho ku Allah teh urang nu ngagem Islam. Seug badaga teu dibantos ku sadayana kalawan rancage tanwande Islam bakal tinggaleun ku umat sanes. Hiji kahariwang nu kiwari geus ngalangkang. Ku hal eta hayu urang babarengan geusan ngawangun hiji baetul mall nu bener kalawan beuneur. Atanapi memeres baitull mal anu parantos ngadeg. Tangtos moal tiasa sakaligus nanging upama gaduh tujuan nu pasti enggon ibadah zakat ieu. Tiasa diwujudkeun sakedik sakedik. Upami ihwan nu sanes ngutamakeun ka mustahik asnaf pakir, miskin, amilin. Urang ngagaraf asnaf sanesna sapertos ghorimin, mualaf, abid, fisabilillah, sareng ibnu sabil. Nanging upami tos guyub sapamadegan mah tangtos tiap baitul mall kedah gembeleng dina dalapan asanaf, tangtos moal sakaligus tinekanan tiasa wae diwujudkeun ngarinyuh upamana bae : Ngembangkeun Koperasi Islam kanggo ngabina ghorimin. Sanes wungkul dibere nganjuk tapi oge dibina dina pangajian rutin. Dumugi ka anggota Koperasi yasa ngukur jeung ngatur hirup sangkan teu kalebuh hutang. Ngawujudkeun dunya atikan. Leres kiwari seueur ngadeg sakola tur beungkeutan dunya atikan. Nanging nu leres-leres hoyong ngatik jeung ngabina generasi masih jarang. Maranehna seuseueurna seja usaha dina dunya atikan ieu.
VI. HAREPAN
Hayu urang ngahijikeun tekad ku nitipkeun Zakat di Yayasan Pengembangan Sumber Daya Insani Gema Pancasila Jl. Sekemala RT 02 RW XI Pasanggrahan Ujungberung Bandung .HP. 081563835546 – 08157136772 – 08170225794 No rekening : 0004575709101 BANK JABAR Urang beberes baitul mall atanapi rumah zakat nu parantos aya dumugi ka tiasa ngokolakeun dana umat kanggo ngarengsekeun dalapan rungkang hirup (masalah sosial) di nagara urang.
V. BEWARA
Sugri wargi nu ngagabung janten Jayaprakarsa atanapi Muzaki YPSDI GEMA PANCASILA supados ngintunkeun data diri anu estu kanggo diulem geusan ngabadantenkeun pasualan ringkang Islam kiwari. Atanapi nampi laporan asnaf mana? sareng kumaha? nu nuju digarap ku urang. Cag. Pun, sadu sapamungkur.


c: text/html

text:
Ngajaga Kaendahan Lembur
Assalamualaikum Wr. Wb. Mukadimah ( Inalhamdalilah««./ Alhamdulilah Wasalatu Wasalamu«« ) Langkung tipayun puja urang sanggakeun kanu maha kawasa puji kanu maha suci, sukur kaaloh anu maha gofur anu masih keneh ngusik malikeun awak sakujur, tug dugika kiwari masih keneh masihan jatah umur, ngan omat eta umur ulah rek dihambur-hambur komo mah dipake ujug ria jeung takaburbisi urang kagolongkeun kajalma anu kufur anggur mah yu urang seueurkeun sukur anu malah mandar jaga di alam kubur kengeng pangampura ti aloh anu maha punjul amin ........... Oge sholawat miwah kasalametan mugia dilimpahcurahkeun digulunturkeun ngocor tur ngagolontor, ngalir tur ngamalir kajungjunan urang sadayana nyatanya ka kangjeng nabi muhamad SAW. Ka para kulawargana, ka para sahabatna, ka para tabi¶it-tabi¶itna, anu malah mandar tug dugi kaumatna nyatanya urang sadayana, anu mikaconto tur nulad kana tapak lacak mantena ti kawit dugika ahir. Dina leresan ieu sim abdi ngahaturkeun nuhun kapangatur waktu panata acara anu ku simkuring dipihormat ka dewan juri anu dipiati kaibu guru miwah bapa guru anu di tungu-tungu oge karerencangan simkuring anu masih keneh calik di bangku SD anu sararae tur harade, Dina danget ieu sim abdi anu teu disangki-sangki tiasa ngadeg di payuneun para wargi, turta tiasa cumarita di payuneun para ibu miwah para bapa, sanes bae ku tiasa jeung biasa sim abdi ngiring lomba, ngan sim abdi hoyong tiasa nyarita ku basa sunda dina ngadugikeun biantara. Tangtosna tatar pasundan anu endah taya duana dibarengan ngajadikeun urang betah cicing didinya di lembur matuh banjar karang pamidangan tempat ngiuhan tina hujan, tempat niis lamun burang reureuh ngampih lamun peuting, cai wahangan cur-cor tina sungapan maseuhan sawah numuwuhkeun pare nu bisa kapetik hasilna kaala buahna, Tuh pan lamun tea mah lembur ku urang tetep dijaga kaendahana teu di ruksak ku leungeun-leungeun sarakah nu matak jadi teu endah, cobi tinggal di kota-kota tos sesah mendakan sawah, tos jarang aya pancuran. Tos dibangun mol pangbalanjaan anu megah nepika teu merhatikeun bahayana, Mangpangmeungpeun hirup di lembur anu ,asih keneh asri kuring mah hayang jaga tetep kieu rangkongna sora bangkong, reangna sora jangrik jeung recetna sora tongeret mapag sareupna wanci kaburitnakeun. Kaendahan tangtu lana mun jalma sadar nyaah jeung miarana enya-enya teu jorok ka lembur sorangan, miceun runtah dina tempatna, kai teu dituar sangeunahna ahirna alam mere akibatna. Mangpangmeungpeun hirup ayeuna yu urang jaga lembur pamatuhan, nu endah taya papadana ku urang keur urang anu urang. Sakitu anu kapihatur nanging sateuacana sim kuring gaduh sisindiran
sateuacan amit mungkur nyuhunkeun dihapunten boh bilih aya kalepatan sareng kakirangan bobot pangayon timang taraju aya di para ibu. titi surti sarta ngarti aya di dewan juri. jembar hampura anu diteda aya di para bapa. warido wal inayah Wassalamualaikum Wr. Ditutup ku du¶a Ragi sabeulah di banjar diremetkeun duanana Pamugi aloh ngaganjar nyalamekeun sadaya Wabilahi taufik wal hidayah.Ngalamun mubuy bakakak Mawa dahan tina tulang Mun lembur tuluy di ruksak Musibah datang.
. Wb. kaendahan oge ilang Mung sakitu anu kapihatur.
kalayan mung sakitu kamampuan sareng katiasana. Para Ibu. asa ditonjok ku congcot. mung sakitu buktosna anu mudah-mudahan aya mangfaatna. kalepatanana sinareng kakiranganana sumangga nyanggakeun. nyatana ka Bapak Ibu guru supados pala putra putri Bapak sadayana dididik. ngatik. ngabimbing. diatik. agamana. kahajar ku pangajar. umumna mah kanggo keluargana. ngabina pala putra putri Ibu Bapak sadayana aya dina kakirangan sinareng kalepatanana. nyerenkeun pala putra putri Ibu Bapak sadayana ka ieu sakola. ti luhurna sausap rambut. sanggem paripaos tea mah sim kuring teh asa mobok manggih gorowong. khususna kanggo marurangkalih sadayana. menimbang sareng memutuskan yen pada putra putri Bapak ibu sadaya dinyatakan LULUS 100 %. dipaparinan pelajaran anu dugi ka danget ieu 6 taun parantos kalangkung. patepang raray sareng para Ibu Bapak sadaya dina raraga paturay tineung marurangkalih kelas VI ieu. Nu mawi tebih diungsi. Kalayan alhamdulillah kiwari parantos niti wanci nu mustari. rambutna salambar. tatali paranti warisan ti nini aki. dibimbing. nagarana. ambekanana sadami. Ibu guru sekolah seja ngahaturkeun rebu nuhun laksa keti gerah kabingahan. sim kuring seja malikan carita anu tiheula nu kungsi dipake carita nyaeta rehna para Ibu Bapak nitipkeun. dibina. Kumargi kitu. wb Langkung tipayun sim kuring asmana Bapak. nusa sareng bangsana. bingah ka giri-giri. sanes lantung tambuh laku. kaireng katalingeuhan. bingah amarwata suta. ku kituna sim kuring sabadana.Paturay tienung kelas 6 SD
Assalamualaikum wr. bobodoran. Bapak sadaya. pamugi ageung sihampuntena. parantos anjog kana waktos anu diantos-antos kana mangsa rengsena diajar di sakolah dasar kalayan aya dina kalungsur langsar. di handap sausap dampal. sim kuring asmana Bapak Ibu guru sadayana seja nyanggakeun sejak masrahkeun deui pala putra putri Ibu bapak sadayana. aya dina kasuksesan. da sentak polototna bapak sinareng Ibu guru teh sanes keuheul atanapi ngewa tapi bakat ku nyaah deudeuh kanu janten muridna. anggang di teang. ninggang mangsa nu utama. getihna satetes. masyarakatna. alhamdulillah parantos bade rengse. bingah anu taya hinggana. menggah pamaksadan sim kuring teu aya sanes kajabina nyaeta seja nyukcruk galur di luluhur.
. mapay lacak anu baheula. Para Ibu Bapak sadayana. paamprok jonghok. atuh boh bilih aya anu kagitik ku pangatik. rehna dina danget ieu tiasa patepung lawung. mengingat. Namung dina hal ieu sim kuring asmana Bapak Ibu guru neda sihampuntena boh bilih dina salami ngadidik. sanes ketang tanpa beja.
nusa sareng bangsa. ka sasama. gupay kelar enteupna geugeut kameumeut. asih nu diipuk na jajantung. dina tindak tandukna. sasieureun. subaya mibanda nyata. bangsa. anu janten margi dina tata titina. mugia janten barokah. Kumargi kiti Bapak titip. Kumargi kitu sim kuring neda ageung agung cukup lumur. bagja dunya rawuh akheratna. tamba mulang ngalongkewang. Nyai hidep anu kungsi diiring ku kawih asih. Para Ibu para Bapak sadayana sim kuring asmana Bapak Ibu Guru kalayan resmi mancen gawe ngemban tugas ti nagara sejak nyanggakeun pala putra putri Ibu Bapak sadayana sakali deui sumangga nyanggakeun. ieu mah etang-etang tawis kanyaah. balabuhna dasar katineung. oge dina basa basina mung sakadar dirarampa. kalayan teu puguh entep seureuhna. jatnika sapapaosna. iwal ti sisng lantip budi. anu disungging dina permadani. hade basa sing nyaah. tanbi lengoh kalempohan. supados ngajirim eusi. sabeunyeureun. belah pecah lalab rumbah. anggang tina sagala gogoda disarengan luhur kuta gede dunya. nagara sareng agama. ngaraksa salira. ka kadang warga. lulus banglus ginuluran. neda jembar hampurana. oge dina tata titina. taya deui bahasa anu utama. nilas manggaran mungkasna mangsa diajar di sakola dasar. bakal pajah. pileuleuyan-pileuleuyan. poma Ujang Nyai hidep sing bisa ngajagi diri. meureun kieu. Ujang. seueur silung sareng sumbangna. Kanggo salajengna ieu mah khusus kanggo marurangkalih anu bade paturay tineung. Rupin kiwari parantos niti wanci nu mustari ninggang mangsa anu utama. deudeuh ka sasama. ka ibu rama. Bral geura miang. hade tata.Para Ibu Bapak sadaya. tangtos pisan upami teu ninggang kana wirahmana mah. pileuleuyan pileuleuyan anaking bral«. Ujang Nyai mun seug hidep parantos mulang deui sareng lingkungan kulawarga. sugan kiti. mangkak dina taman katresna. beber layar poe anyar. ka masyarakat ka Nusa. hidep bakal pisah. sapu nyere pegat simpay. hade tata.
. tebih tina marganing balai. sarebuk samerang nyamu. bema tatakrama. masyarakat. Bangsa sareng Nagara. Nusa. ka masyarakat. hade basa sing tiasa ngajagi diri. sing nyaah deudeuh ka salira. Kumargi kita sim kuring asmana Bapak Ibu Guru sadaya seja neungteuk ranggeuy. sing lantip budi. nagara. ngajaga salira. kiwari hidep parantos bade paturay. pileuleuyan pileuleuyan paturay patepang deui. kadeudeuh sinareng katineung ka marurangkalih sadayana. parantos anjog kana waktos anu diantos-antos. dinten ieu Rebo kaping 27 Juni 2007 hidep bakal pisah hidep bakal pajauh. ka kadang warga. Rupina sakitu nu kapihatur hapunten sagala rupi kalepatan sareng kakiranganana.
ngajerit diudag seuri Nya ayeuna mah ayeuna..Ayeuna
Jeujeur harupat tuluy ngipisan indung suku tuturut peot awak jadi budak waragad teu walakaya geuning teu di kawit teu di pungkas kokojayan dina lantaran sebrot hareudang hiliwir angin ngalengkah numut sarangenge los kaditu los kadieu ngarenghap tuluy hah heh hoh mmm.
..
guligahna rasa hamo bisa disidem deui.Ibun harepan
kamari rundayan katineung rek dipalerkeun bongan mawa eurih nu ngageuri kana ati ngabudalkeun kingkin jeung rambisakna rasa tadi. ku naon salira ngaririhan deui mawa ibun sanajan sakeclak nu nyirungan deui katineung nu ngahaja rek disinglar duh gamparan.
..

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Honjé
Honjé (Etlingera eliator; sinonim Nicolaia elatior, Phaeomeria speciosa) nyaéta tuwuhan taunan nu ngawangun terna anu kembang, buah, sarta sikina dimangpaatkeun pikeun bahan sayuran. Ngaran séjénna nyaéta kincung (Medan) sarta siantan (Malaysia). Urang Thailand nyebutna kaalaa.
Kongkolak kembang honjé dijadikeun lalab atawa diseupan tuluy didahar bareng jeung sambel di Jawa Kulon. Sakapeung, kongkolak kembangna ogé dijadikeun bagian tina pecel. Di Tanah Karo, buah honjé ngora disebut asam cekala. Pucuk kembang sarta "peuteuy"na jadi bagian poko dina sayur haseum Karo; ogé jadi panyinglar bau hanyir sawaktu ngasakan lauk. Asakan Batak, ti antarana arsik lauk emas, ogé ngagunakeun “asam cekala” ieu. Di Malaysia sarta Singapura, honjé jadi unsur penting dina laksa.


text:
Danu Setio Wihananto XII IA-1
SMAN 1 CICALENGKA 2009 – 2010
Mite Dongeng anu eusina raket patalina jeung keperacayaan masarakat kana bangsa lelembut atawa hal-hal anu sipat na gaib. Fabel Dongeng sasatoan anu paripolahna dicaritakeun kawas jelema. Salian ti eta dongeng mah teu dipikanyaho saha anu nyieunna/ngarangna(anonim). Dina kamekaranana dongeng satuluyna ditepikeun ngaliwatan tulisan. Legenda Legenda sok disebut oge dongeng sasakala. 3. kabiasaan atawa tutuwuhan 4.DONGENG
Dongeng nyaeta carita lisan anu ditepikeun kalayan turun-tumurun. barang. upamana bae bisa ngomong jeung ngagunakeun akal pikiran. sasatoan.
. nya eta dongeng anu nyaritakeun asal muasalna kajadian hiji tempat. jelema anu teu lumrah. 2. Dongeng kaasup kana sastra lisan murni dina wangun carita prosa buhun/heubeul. Parabel Dongeng anu eusina nyaritakeun kahirupan jalma biasa. jsb. teu kaharti ku akal. tapi gegedena mah dongeng teh ngandung picontoeun jeung atikan. ceuk kiratana mah "ngabobodo budak cengeng (dongeng)". Sage Dongeng anu nyaritakeun kajadian atawa jelema anu ngandung unsur sajarah 5. Upamana nyaritakeun jelema bisa ngapung. nyaritakeun sasakala. Sanajan eusi dongeng loba anu pamohalan teu kaharti ku akal. lantaran eusi dongeng loba hal anu pamohalan/irasional. sato bisa ngomong.
PERBEDAAN JENIS-JENIS DONGENG
1.
CONTO DONGENG
Selat Sunda jeung Gunung Krakatau
Kacatur jaman baheula di Pulo Jawa Beulah kulon. Dugi ramana ngadamel wates nganggo guci pusaka anu caina dikucurkeun terus jadi selat. Sang Prabu gaduh dua putra. Ningali ramana sumping reg weh perang liren. Tur guci anu disimpen dina wates teh ngajanggelek jadi gunung. aya hiji karajaan anu rajana Prabu Rakata. Haritamah Pulo Jawa sareung Sumatra teh ngahiji. anjeunanana indit deui ka tempat pang tapaanana. Atuh dua putrana beak bersih diseukseukan pampangnaman Raden Sundana nu wani ngarug-gug nagara raina. Nu mawi dinamian Selat Sunda lantaran Raden Sundana sarakah hoyong wilayah anu raina. tur di bagi dua belah wetan ku Raden Sundana. Kumargi Prabu Rakata parantos sepuh pisan. Hiji mangsa dina taun ka genep Sang Prabu teh ngadangu yen putrana parasea Raden Sundana ngarugrug karajaan raina Raden Topobrana. mangka karajaan teh di titipkeun ka putra-putrana. ceg kana guci pusaka tea. Dua putrana anu tarungkul teh nyarek. nu katelah Gunung Rakata atanapi Gunung Krakatau. dua putrana langsung nyampeurkeun cedok weh nyareumbah ka Prabu Rakata kitu dei para parajuritna. Sang Prabu teh ceg ka guci anu gtos dieusi cai laut tea. Nu kiwari disebut Selat Sunda. teras guci anu tos teh kosong teh disimpen ditapal bates dua karajaan tea.
. terus indit ka medan laga kasampak dua putrana keur perang campuh atu bendu pisan anjeunanana. Teu lami eta bates anu tilas disiram ku cai laut teh ngajanggelek jadi selat. Terus Sang Prabu teh indit ngabagawan anu tempatna dibates dua nagara nu dibagi dua tea. Tah kitu sasakala Selat Sunda sareng Gunung Krakatau teh. atuh Sang Prabuteh langsung ngadeg. Anu cikal Raden Sundana anu bungsu Raden Topobrana. belah kulon Raden Topobrana. Terus cai laut anu dina guci dikucurkeun disapanjang wates dua nagara. anjeunna teu nyandak nanaon tibang guci pusaka nu dicandak.


text:
Wawacan
Wawacan nyaéta jenis karya sastra (boh fiksi atawa non-fiksi) Sunda nu wangunna nuturkeun pola pupuh. Seni macakeun wawacan sok disebut beluk. Kecap wawacan téh asalna tina kecap 'waca' anu hartina 'maca', ku kituna bisa disebutkeun yén ayana wawacan di tatar Sunda téh sabada masarakatna geus barisaeun maca, umumna di kalangan pasantrén jeung para ménak[1].
Wawacan mangrupa carita anu didangdingkeun jeung digelarkeunana dina puisi pupuh[1]. Ditilik tina wangunna, carita wawacan téh mangrupa carita anu kauger ku guru lagu, guru wilangan, sering gunta-ganti pupuh, jeung umumna paranjang.[1]
Ari maca wawacan biasana sok ditembangkeun, disebutna beluk. Ayana éta beluk biasana dipidangkeun lamun aya salametan, kariaan, atawa aya anu ngalahirkeun, jeung réa-réa deui. Maca wawacan téh sering gunta-ganti pupuh.[1] Ari pupuh anu sok ditembangkeun taya lian kinanti, asmarandana, sinom, jeung dangdanggula, sedengkeun pupuh nu séjén mah teu pati sering dipaké.[1]
Aya hiji wawacan anu numutkeun panalungtikan Dr. Mikihiro Moriyama, peneliti Kabudayaan Sunda ti Jepang, jadi tonggak ngembangna modernitas di golongan urang Sunda. Wawacan kasebut nyaéta Wawacan Panji Wulung anu ditulis ku R.H. Moehamad Moesa, Penghulu Kabupatén Garut dina jaman kolonial. Dina bukuna [2], Moriyama nétélakeun: "Wawacan Panji Wulung nyaritakeun usaha panyatur dina ngembangkeun dunia modern saluyu jeung tuwuhna jaman ku cara ngawanohkeun konsép anyar ka nu maca, éta sababna wawacan ieu ditapsirkeun minangka gambaran tumuwuhna moderenisasi dina nulis basa Sunda".[1]
Sajarah[édit | édit sumber]
Ditilik tina sajarahna, gelarna wawacan téh sabada sastra sunda kapangaruhan ku sastra jawa, pangpangna Mataram. Dina abad ka-17 M, asupna wawacan ka tatar sunda téh babarengan jeung asupna basa Jawa ka wilayah Jawa Barat, ku pangaruhna kakawasaan Mataram. Saterusna basa Jawa téh mangrupa basa resmi nu digunakeun ku pamaréntahan mangsa harita, nepikeun ka pertengahan abad ka-19. Sanggeus kitu tulisan basa sunda téh digunakeun deui di Jawa Barat.
Papasingan Wawacan[édit | édit sumber]
Eusi wawacan rupa-rupa, aya nu nyaritakeun carita Nabi:
- Wawacan Nabi Paras
- Wawacan Mi'raj Kangjeng Nabi Muhammad SAW
- Wawacan Sajarah Ambiya
- Wawacan Layang Syékh
- Wawacan Babad Ambiya
Wawacan anu asalna tina babad:
Wawacan anu eusina ngeunaan tatanén jeung ubar aya sabab leuwih bisa dibaca ku masarakat ti batan ditulis dina wangun prosa lancaran.[3] Tapi lolobana wawacan mangrupa wangun fiksi boh éta dina basa Sunda boh wawacan nu ti basa Jawa[3] saperti :
Wawacan séjénna:
- Wawacan Amongsari jeung Lembusari
- Wawacan Umar Maya
- Wawacan Pranatana Istri ka Carogé
- Wawacan Muslimin-Muslimat
- Wawacan Sulanjana
- Wawacan Panji Wulung
- Wawacan Adat Ngurus Orok
- Wawacan Angling Darma
- Wawacan Indra Putra
- Wawacan Aji Saka
- Wawacan Damarwulan
- Wawacan Gandasari
- Wawacan Ratu
- Wawacan Batara Rama
- Wawacan Rusiah nu Kasép
- Wawacan Rengganis
- Wawacan Mintaraga
- Wawacan Iman, Élmu, reujeung Amal
- Wawacan Purnama Alam
- Wawacan Wayang Purwa
- Wawacan Mahabarata
Sumber Rujukan[édit | édit sumber]
- ↑ a b c d e f (id)Novianti, eva. Skripsi: Analisis Struktur jeung Ajén Budaya Wawacan Nabi Yusuf. UPI Bandung 2004.
- ↑ Moriyama, M. 2005. Semangat Baru: Kolonialisme, Budaya Cetak, dan Kesastraan Sunda Abad ke-19
- ↑ a b (id)Hj.Ajip Rosidi. Ensiklopedi Sunda : Alam, Manusia dan Budaya termasuk Budaya Cirebonan dan Betawi. PT Dunia Pustaka Jaya. Jakarta 2000.


text:
Cikarang Barat, Bekasi
Cikarang Barat nyaéta hiji kacamatan di Kabupatén Bekasi, Propinsi Jawa Kulon, Indonésia. Cikarang Barat wawatesan jeung Cibitung. Di Cikarang Barat loba pabrik ngadeg, nu kusabab éta loba karyawan ti sababaraha wilayah di Indonésia aya tur dumuk di wewengkon ieu. Kawasan Industri MM2100 aya di wewengkon ieu.
Ku sabab lobana pendatang di wewengkon ieu, di Cikarang Barat loba diséwakeun imah kos jeung kontrakan pikeun para karyawan. Sajaba ti éta, bisnis perumahan nu nyadiakeun imah ogé kacida payuna di dieu.


text:
Biografi Muhammad Toha
Muhammad Toha mangrupakeun salah sahiji pahlawan dina peristiwa Bandung Lautan Api tanggal 24 Maret 1946 di Bandung, Indonesia. Di saat eta teh Muhamad Toha ngaelepaskeun bom bunuh diri pikeun ngahancurkeun gudang persenjataan Jepang. Mohammad Toha dilahirkeun di Jalan Banceuy, Desa Suniaraja, Kota Bandung dina taun 1927. Nami bapana teh Suganda jeung Ibunna Nariah nu asalna dari Kedunghalang, Bogor,. Toha teh jadi anak yatim pada tau 1929 sabab bapana meninggal dunia. Lantaran kitu Ibuna teh nikah deui jeung Sugandi, adi bapana Toha. Teu lami kamudian, ibuna bercerai sabab eta Mohamad Toha diambil oleh kakek dan neneknya ti pihak bapana nyaeta Bapa Jahiri jeung Ibu Oneng. Mohamad Toha teh mulai asup Sakola Rakyat dina usia 7 taun, sakolane teh sampe kelas 4. Sekolana teh berhenti saat keur Perang Dunia II. Sabada Indonesia merdeka, Toha teh mulai ngagabung jeung badan perjuangan Barisan Rakyat Indonesia (BRI), nu dipimpin ku Ben Alamsyah, pamana Toha sorangan. BRI kamudian digabungkeun jeung Barisan Pelopor nu dipimpin ku Anwar Sutan Pamuncak barubah jadi Barisan Banteng Republik Indonesia (BBRI). Dina laskar ieu Toha teh duduk sabagai Komandan Seksi I Bagian Penggempur. Katerangan Ben Alamsyah, pamanna Mohamad Toha, jeung Rachmat Sulaeman, tatangga Mohamad Toha sarta Komandannya di BBRI, Toha teh salah saurang pemuda nu cerdas, patuh ka orang tuana, boga disiplin nu kuat sarta apik ka babaturana. Dina tanggal 21 November 1945, tantara Sakutu ngaluarkeun ultimatum kahiji pikeun kota Bandung bagian utara dikosongkeun ku pihak Indonesia salambat-lambatna, tanggal 29 November 1945. Para pajoang urang teh kudu nyerahkeun sanjatana nyaeta sanjata rampasan tina tantara Jepang. Alasana tah pikeun ngajaga kaamanan. Lamun teu diturutan, tantara sakutu teh rek nyerang habis-habisan. Paringatan ieu teh teu dihiraukeun ku para pajoang Indonesia. Sejak saat ata teh sering aya bentrokan sanjata jaung tantara sakutu. Kota bandung teh kabagi jadi dua, Bandung utara jeung Bandung selatan. Sabab teu boga parsanjataannu cukup, pasukan TKR jeung para pajoang nu lainna teu dapat mertahankeun Bandung Utara. Akhirna Bandung Utara dikuasai ku tantara Sakutu. Pada tanggal 23 Maret 1946 tantara Sakutu kambali ngaluarkeun ultimatum ka 2. Sakutu teh nuntut pikeun samua masyarakat jeun pajoang TKR ngosongkeun kota Bandung bagian salatan. Sejak tanggal 24 Januari 1946, TKR teh barubah namina jadi TRI. Demi mempertimbangkeun politik jeung kaselamatan rakyat, pamarintah merintahkeun TRI jeung para pajoang lainna pikeun mundur sarta ngosongkeun Bandung selatan. Sabada ngadakeun musyawarah, para pajoang sepakat pikeun nurutan parintah pamarintah. tapi, para pajoang
pikeun ngenang paristiwa eta. Sabelum ditinggalkeun Bandung selatan dibumihanguskeun ku para pajoang jeung anggota TRI.
..Peristiwa ieu di kenal sabagai paristiwa Bandung Lautan Api. Rakyat pun diungsikeun ka luar kota Bandung .sabab terjadi paristiwa Bandung Lautan Api. diciptakeun lagu nasional Halo-Halo Bandung. Dina peristiwa ieu pahlawan Mohammad toha gugur.TKI teh teu mau nyerahkeun kota Bandung bagian selatan ata sacara utuh.


text:
Senin, 12 Maret 2012
Biografi Ki Dalang Asep Sunandar Sunarya (Giri Harja 3)
Lamun ngadangu ngaran Ki Dalang Asep Sunandar Sunarya, mangka urang baris langsung bisa nginget Kasenian Wayang Golek anu mangrupa salah sahiji warisan pang berharga pikeun dimumule. Peunteun-peunteun luhung Seni sarta Budaya Sunda.
Wayang Golek vérsi Ki Dalang Asep Sunandar Sunarya condong kana gaya kontemporer. Ki Dalang Asep Sunandar Sunarya dilahirkan dina kaping 3 Séptember 1955 mangrupa putera ke-7 ti 13 duduluran putera-puteri Ki Dalang legendaris Abah Sunarya jeung Ibu Cucun Jubaedah.
Abah Sunarya mangrupikeun nu ngagaduhan sarta pangadeg Padepokan Seni Wayang Golek Giri Harja. Sajaba Asep Sunandar Sunarya, anak Abah Sunarya séjénna anu profesina minangka dalang nyaéta Ade Kosasih Sunarya, Iden Subasrana Sunarya, Ugan Sunagar Sunarya, Agus Muharam sarta Imik Sunarya.
Asep Sunandar Sunarya anu nami alitna "Sukana" dina laku-lampah sapopoena saprak diuk di bangku SD tos nembongkeun sosok pribadi anu kreatif sarta dinamis dina gaul jeung babaturanana.
Réngsé ngenyam atikan di tingkat Sakola Dasar (SD) dina warsih 1968, Asep nuluykeun ka SMP. Dina mangsa-mangsa éta konsentrasi diajarna loba kaganggu ku hobinya neuleuman élmu pedalangan nepi ka lulus SMP warsih 1971.
Tekadna pikeun geura-giru bisa ngadalang ka motivasi ku bapana Abah Sunarya sarta lanceukna Ade Kosasih Sunarya sarta mamangna Lili Adi Sunarya. Sajaba ti éta ogé Asep Sunandar Sunarya nimba élmu pedalangan kalayan diajar ti dalang Cecep Supriadi, dalang kondang ti Karawang.
Asep Sunandar Sunarya ku cara soson - soson nuturkeun Penataran Dalang anu diayakeun RRI Bandung dina warsih 1972 sarta kacatet minangka Lulusan Pangalusna.
Padepokan Giri Harja dina warsih 1987 diresmikeun minangka Puseur Diajar Seni Pedalangan ku Menteri Penerangan RI anu dina mangsa harita dijabat ku Harmoko. Ayana Padepokan Giri Harja pohara pangaruh pisan kana prestasi, kreasi sarta motivasi Ki Dalang Asep Sunandar Sunarya minangka Dalang Wayang Golek Kontemporer.
Pangalaman sarta prestasi anu kantos dihontalna diantarana minangka Jawara Dalang Pinilih I Jawa Kulon dina Binojakrama Padalangan di Bandung warsih 1978 sarta warsih 1982. Sedengkeun dina warsih 1985 Asep terpilih jadi Dalang Jawara Umum tingkat Jawa Kulon sarta memboyong Bokor Kancana.
Pangalaman Asep Sunandar Sunarya ngalakonan muhibah ka luar nagari kacatet dina warsih 1986 minangka Duta Kasenian ka Amérika Sarikat. Warsih 1993 Institut International De La Marionnete di Charleville Perancis ménta Asep Sunandar Sunarya minangka Dosen Rongkah salila 2 bulan sarta dibéré gelar Profesor ku Masarakat Akademis Perancis. Pamungkas dina warsih 1994 Asep ngalakonan pentas kuriling nagara-nagara di wewengkon Éropa.
Nyondongna Inohong Dalang sakaliber Asep Sunandar Sunarya geus méré kontribusi pikeun seni pedalangan hususna Wayang Golek minangka warisan seni sarta budaya milik masarakat Jawa Kulon.
Konsép sarta kreativitas pintonan Wayang Golek Ki Dalang Asep Sunandar Sunarya geus méré kelir sarta gaya pangsoranganna.
Gaya pertunjukkan Wayang Golek Ki Dalang Asep Sunandar Sunarya mangrupa nuansa anyar anu mecenghul di lingkungan Dinasti Sunarya. Hal anu pang metot sarta mangrupikeun ciri has Ki Dalang Asep Sunandar Sunarya ieu téh kaahlianana dina ngokolakeun unggut atawa sabetan wayang kalayan tampilan humor atawa banyolan anu sentimentil, luwes sarta seger.
Ngeunaan cecekelanana dina Pakem Wayang dikaitkeun kalayan kreasinya anu disebut jelema kontemporer kawas dina pertunjukkan wayang sabot ditakol sirahna bisa ngaluarkeun getih atawa adu jajaten antara Si Cepot kalayan lawanana nepi ka “Lolong” atawa sabot lawanana ngaluarkeun “mie”, Numutkeun Kang Asep yén hal éta teu pisan-pisan kaluar ti pakem. Hal ieu saukur mangrupa hiji usaha visualisasi ku cara memvisualkeunn carita dalang-dalang tiheula.
sumber
Langganan: Poskan Komentar (Atom)


text:
Sasakala Situ Bagendit
Di wewengkon Banyuresmi Kabupatén Garut, aya situ anu néplak lega, ngaranna Situ Bagendit. Pamandangan di Situ Bagendit pohara éndahna. Nepi ka ayeuna ogé sok loba nu ulin ka Situ Bagendit ngadon lalayaran jeung balakécrakan. Ceuk ujaring carita, baheulana mah di éta wewengkon teu aya situ teu sing. Nu aya téh ngaran pilemburan jeung pasawahan waé. Ari dongéngna nepi ka aya situ téh kieu: Di tengah lembur aya imah anu nenggang tinu séjén. Nenggang sotéh lain hartina anggang, tapi nenggang bédana ti nu imah nu aya di sabudeureunana. Di lembur éta teu aya deui nu imahna nu mapakan gedéna jeung sigrongna salian imah Nyi Endit. Nyi Endit téh randa pangbeungharna di éta lembur. Imahna ogé pan sakitu agréngna, atuh kakayaanana lain ukur lega sawah jeung kebonna, emas jeung berlian gé dipetian. Nyi Endit mah lain waé kasohor ku bengharna tapi ogé kasohor ku peditna. Sakitu rajakaya ngaleuya, asup kana paribasa ”bru di juru bro di panto ngalayah di tengah imah” tapi tara daék barang béré atawa tutulung kanu butuh. Hasil tatanén kajeun buruk jadi runtah batan dibikeun ka tatangga mah. Padahal di éta lembur téh teu saeutik jalma anu sangsara, loba jalma anu dahar isuk heunteu soré. Malah teu saeutik anu maot alatan ku kalaparan. Éta oge sok aya anu lahlahan nepungan Nyi Endit niat ménta tulung, tapi lain dibahanan ku pangbutuh kalah diusir bari dicarékan.Teu saeutik jalma anu nyeri hate nepi ka ceurik balilihan kanyenyerian ku Nyi Endit. Loba rahayat anu carinakdak lantaran teu geunah ku paripolah Nyi Endit nu taya pisan boga niat nalang ka nu keur susah. Cunduk dina hiji waktu, aya aki-aki rudin leumpangna jajagrijeugan kundang iteuk. Ku saliwat nu carinakdak lantaran teu geunah ku paripolah Nyi Endit anu taya pisan téh kawas nu kalaparan. Nu dijugjug ku aki-aki téh imah Nyi Endit. Barang nepi ka buruan gedong téh ak-aki usuk salam, Nyi Endit anu kabeneran keur ngadaweung di tepas imah bari balakécrakan lain ditembalan ku kecap nu soméah. Nempo aki-aki rudin téh Nyi Endit nyirintil bari ngahoak. ”Rék naon datang kadieu. Rék barang pénta ? Indit ! Kami moal rék mikeunan dahareun.” Sakitu aki-aki lumengis bari nyebutkeun lapar, Nyi Endit boro-boro aya rasa karunya kalah popolotot nitah indit. Méméh ngaléos éta aki-aki téh nyarita kénéh ka
dunya jeung harta banda ukur titipan. Geuning Nyi Endit gé kalah cilaka ari loba harta bari teu daék amal hadé mah. Nempo lembur kakeueum ku cai téh Nyi Endit mah lain nyingkah car batur tapi kalah ngeukeupan peti nu eusina emas berlian. Lamun nyaah teuing kana dunya urang bisi cilaka !” Aki-aki ngaléos indit tapi saméméhna nancebkeun heula iteukna di tengah pakarangan imah Nyi Endit. “Mangkahadé anjeun poho.Nyi Endit. Paingan ceuk aki-aki téa. Teu kungsi lila ti harita lembur salin rupa jadi situ. tina urut iteuk nanceb téh kaluar cai. Mimitina mah cai téh ukur ngaburial lila-lila mah mancer tarik pisan. Cenah mah ceuk nu nyaho Nyi Endit jadi léntah nu gedé nu reunceum ku perhiasan. Cai tina urut iteuk nanceb teu eureun-eureun. Dunya barana mah ngan ukur titipan. lila-lila leleban caah. Nu ku anjeun dipikaboga mah iwal ti amal hade jeung kanyaah ka sasama. Mimiti ngan ukur ngumplang di pakarangan. Cai beuki gagulidang.
. Nempo iteuk nanceb ku Nyi Endit gancang dicabut bari dibalangkeun. Lembur jeung harta Nyi Endit kakeueum di dasar situ. Bet ku anéh. Nyi Endit geumpeur. harta banda téh ukur pihapéan.
KPAD Sriwijaya IX No.Tugas Bahasa Sunda
Maca Dongeng
Diajukeun pikeun salah sahiji tugas Bahasa Sunda
Disusun ku: Dheanira Clara Kelas : XII IPA 6 Absen : 09
SMA NEGERI 2 CIMAHI
JL.com
.sch. 45 Cimahi Telp. (022) 6652715
http://www.smandaci.id email : smanduacimahi@gmail.


text:
Aneksasi Karuhun Panjalu
Re: [kisunda] Aneksasi Karuhun Panjalu –> Re: [Urang Sunda] OLEH2 TI PANGUMBARAAN: Ochie Chernye…jst
engkus ruswana Thu, 01 Dec 2005 21:50:49 -0800
Sampurasun kang Oman, oge haturan kasadayana.
Simkuring pituin turunan Panjalu, biang kawit ti Simpar (kawates situ Lengkong beulah kaler wewengkon palitasan Hariang Kancana Anom/Sanghyang Kunangteko) jeung bapa kawit ti Bahara (wewengkon patilasan Eyang Sanghyang Cakradewa ramana Sanghyang Borosngora), kuring kataji ngiring mairan dina perkara ieu.
Saleresna patilasan di wewengkon Panjalu nu dikaramatkeun ku sakumna wargi Panjalu mun ditataan leuwih ti 50 patilasan, diantarana Gunung Kancah (Sanghyang Ratupusaka), Gunung Sawal (Sanghyang Ajiputih, Ranggawulung, jsb.), Gunung Bitung (Pangeran Panglurah), Dayeuhluhur (Lembusampulur), Bahara (Sanghyang Cakradewa), Bumi alit jeung Nusalarang/Situ Lengkong (Sanghyang Borosngora, Hariang Kancana), Simpar (Hariang Kancana Anom, Hariang Kuning Natabaya, Hariang Dalem Aria Wirabaya, Ratu Punianjung, Hariang Dalem Cakranagara), Sriwinangun (Aria Martabaya), Garahang (Aki & Nini Garahang), jeung rea-rea deui.
Diantara patilasan nu aya wewengkon Situ Panjalu-Nusalarang mangrupakeun tempat nu dicaritakeun dina Legenda Sanghyang Borosngora, tempatna paling endah jeung ti jaman Walanda digunakeun pikeun tempat rekreasi gegeden jeung pangusaha perkebunan Walanda matak didinya aya tempat istirahat disebut Pasanggrahan. Eta tempat ti baheula sering didatangan balarea, di tempat eta sering diayakeun acara gede taunan mangrupa gebrugan (ngala lauk masal) jeung nyangku (ngaberesihan pusaka). Dina 2 acara ieu umumna wargi Panjalu nu di pangumbaraan ngaradon pulang kampung.
Saprak kadatangan Juragan Gus Dur bari jeung nganyatakeun yen nu di Situ Lengkong teh masih luluhurna, memang umumna kaum Nahdiyin di wetan ngadon daratang jarah teu kurang ti 4 beus dina sapoena nu datang jarah, pang-pangna dina maleman jumaah kaliwon bisa belasan beus nu daratang. Nya tangtu ngadatangkeun kauntungan hususna keun pamarentahan desa Panjalu jeung Pamarentahan Ciamis, nya aya oge kautungan keur warga sabudeur wewengkon situ.
Perkara silsilah nu dikaburkeun ku ucapan Gus Dur nu saur kang Oman ngabalukarkeun karaguan turunan Panjalu ngeunaan asal-usul luluhurna, sakaterang simkuring eta teu bener, sabab nu dipercaya ku turunan Panjalu malahan bibit ti Panjalu nu sumebar ka sakuliah nusantara. Mun Gus Dur turunan urang Jawa Timur terus ngaku oge turunan ti Panjalu, memang bisa ditarima, sabab ceuk dina naskah Wangsakerta sakumaha di pedarkeun ku Mang Ayat Rohaedi, nganyatakeun yen karajaan-karajaan di Jawa Timur saperti, Majapahit, Kadiri, Jenggala memang asal usulna ti karajaan Sunda, paling henteu aya patalian hubungan kulawarga jeung karajaan Sunda, pon kitu deui nu dipercaya ku sabagean urang sunda jeung urang Jawa, boh dina caritaan Ciungwanara, dinyatakeun yen luluhur Jawa jeung Sunda mamgrupakeun dulur pet ku hinis.
Ngeunaan pabaliutna carita dina dongeng, legenda atawa catetan sajarah nu aya di tatar Sunda/nusantara memang teu aneh, jeung mangrupakeun tantangan para inohong ahli sajarah antropolog, arkeolog jeung sajabana pikeun nalungtik nu sabenerna. Coba bae ku urang dilenyepan sajarah karajaan-karajaan di Nusantara, ceuk catetan sajarah dimimitian ku karajaan Salakanagara dnu diluluguan ku Aki Tirem nu cenah luluhurna asal ti India diteruskeun ku karajaan Tarumanagara nu cenah rajana asal pangungsi ti India, nya nyebar ka Kutai oge asal ti India, di Cirebon aya karajaan Indraphasta nu diluluguan ku raja nu asal ti India. Sumebarna karajaan Sunda, Galuh, Kalingga, Kadiri, Majapait, Pajajaran, jeung saterusna mangrupakeun katurunan-katurunan urang India. Jadi kacindekanana sakabeh karajaan nu ngadeg jeung ngembang di Nusantara, sakabehna asal ti India. Mun kitu atuh urang sakabehna paling henteu sabagean gede mangrupakeun turunan/ras India. Pon kitu deui dina sajarah nu ditulis oge dina naskah Wangsakerta dijentrekeun cenah asal-usul urang nusantara jaman prasajarah asal pendatang ti Yunan jeung India Barat, nya otomatis budaya tulis, agama, tatanan taun, budaya tatanen, seni jeung elmu lianna nu aya di nusantara kabeh asal ti India (naha urang rek narima kitu bae kana eta catetan, naon nu jadi bukti kuatna).
Sedengkeun mun ku urang diaji loba pisan kaanehan :
1. Naha parawakan urang Jawa-Sunda, Dayak kum bae sa Nusantara teu aya saeutik ge mirip-mirip jeung urang India ayeuna.
2. Mun kitu dianggap waktu urang India datang ke Nusantara teh tanah pasundan mangrupakeun tanah kosong nu teu aya penghuni, padahal nyoko kana kaayaan geografis jeung kaayaan alamna, malah tanah pasundan cocog pisan keur saratna aya kahirupan nu mibanda budaya luhung, mun jaman es dianggap di pasundan (daerah tropis) can aya kahirupan, nya komo deui di daerah sub tropis. Didieu teu kahartina keur kuring.
Ceuk kacurigaan kuring ieu memang direkayasa (penggelapan sajarah) ku penjajah, supaya bangsa urang teu ngabogaan ajen jeung leungit rasa kabanggaan dirina nu akibatna leungit jati diri, leuwih miajen ka bangsa jeung budaya deungeun tinimbang ka bangsa jeung budayana sorangan. — Kanyataan pan saperti kitu.
3. Waktu urang dikawasa/dijajah Walanda, nusantara atawa pasundan dicatetkeun dina sajarah disebutna Nagara Hindia Belanda, teu disebut Nusantara Belanda atawa Pasundan Belanda (padahal istilah Sunda atawa Pasundan jeung Nusantara) geus dikenal ku Walanda, pon kitu deui lautan nu luas sakiduleun Nusantara disebutna oge Lautan Hindia. Ieu mangrupakeun hiji bukti upaya ngaleungitkeun identitas bangsa urang. Sok atuh geura harudang urang Sunda!!, teangan nu sanyatana luyu jeung kaahlianana. Teu saeutik urang Sunda nu jadi ahli sajarah antropologi, arkeologi, ahli budaya jeung sajabana, ulah ngan ngacu bae kana sajarah nu dijieun ku bangsa Walanda. Sakirana eta ngalecehkeun jeung ngarendahkeun bangsa, didinya urang kudu boga kacurigaan!!
4. Sajarah urang pada apal teu leupas tina subjektifitas jeung gumantung ka saha nu boga kakawasaan jaman harita. Nya kitu deui naskah Wangsakerta nu dijieun dina zaman kakawasaan Walanda oge ceuk bawirasa kuring teu leupas tina pangaruh Walanda.
Sual tokoh-tokoh legendaris luluhur urang nu kasohor terus dikait-kaitkeun jeung cepengen agama, eta oge bisa kaharti, saperti cenah jaman karajaan Tarumanagara, Mataram Kuno/Kalingga, Kadiri, Singasari, Majapait, Pajajaran jeung tokoh-tokohna cenah nganut agama Hindu. Carita nu lian nyebutkeun Prabu Kean Santang ngislamkeun bapana Prabu Siliwangi, Sanghiang Prabu Borosngora ngislamkeun Panjalu jeung tanah Pasundan, nya eta oge nganuhunkeun cingciri ning luluur urang dipiajen jeung diaku kaluhunganana. Sual bener henteuna nya urang pada-pada aji bae, bukti-bukti nu aya oge nu bakal kapanggih luyu jeung panalungtikan kahareup.
Tah kitu kang Oman oge kidulur Sunda sakabeh, pamadegan sim kuring mah. Ngan hanjakalna teh dasar elmu nu dicekel ku sim kuring lain ahli sajarah/antropologi/budaya atawa arkeologi jadi muga dimaklum lamun tea mah dianggap teu beralasan, Tah kumaha pamendak kidulur sadaya??
Cag, Rampes
Pun Engkus.


text:
Rupa-Rupa Wangunan Imah Sunda Buhun
Posted by Badru Tamam Mifka pada 20 Februari 2008
Badak heuay : potongan wangunan saung anu teu make wuwung, pasambungna hateup tukang jeung hareup saperti badak keur heuay
Capit Gunting : potongan wangunan imah anu tungtung suhunanana make awi atawa kai dicagakkeun kawas gunting rek capit
Julang ngapak : potongan wangunan imah nu dihareup jeung ditukangna make sorondoy kawas janjang julang keur negpak
Parahu kumureb : potongan wangunan imah nu suhunanana mirupa parahu nangkub
Suhunan jolopong : potongan wangunan imah anu suhunanana ngajolopong manjang, sok aya nu nyebut oge suhunan panjang atawa gagajahan
Tagog anjing : potongan wangunan saung anu meh samodel jeung potongan badak heuay ngan tungtung usukna patepung jeung tungtung usuk nu hareup, jadi wangunna ngeluk, kawas anjing keur nagog atawa keur jogo, sok aya nu nyebut oge jogo anjing.
Conto gambar:
Can aya…
NGARAN-NGARAN BABAGIAN IMAH
3 Tanggapan to “Rupa-Rupa Wangunan Imah Sunda Buhun”
-
20 Februari 2010 pada 9:43 am
[…] = new PDRTJS_RATING_TOP( 349787, 349796, 349799, '110', 8 ); « Ngaran Patukangan Rupa-Rupa Wangunan Imah Sunda Buhun […]
-
10 Juni 2010 pada 6:56 pm
110610, YS
-
18 November 2010 pada 4:17 pm
duh maca bahasa sunda teh geuning teu eleh hesena jeng maca bahsa inggris…


text:
Langit tobros ku du'ana nu ngaruhit. Peledug, kaduruk. Laju marékplékan jadi yutaan kembang seuneu. Pating-belesur. Ngajalalegur, niban lemah. Neunggar imah. Nembrag kasur. Jagat inggeung.
Nu boga du'a kareureuwasan. Caméot kasedekkeun ku nu pating-polotot.
''Gara-gara siaaa!'' ceuk nu bentik curuk.
''Teu suka ku aing dunya dirurujit?'' sengor nu teu maké kolor.
''Pan kami nu nyusuan dunya téh, Deuleu!'' nu teu maké kutang milu keuheul.
''Bedokeun tah du'a téh siah!''
Éar, galécok ti jelema-jelema nu geus kabeuleum jadi areng. Harangit.
''Gustiii, Nu Maha Welas tur Maha Asih...,'' gerenyem-gerenyem.
Jagat jempling.
Saban haté ngadaru'a nu sarua. Khusu naker. Ménta kasempetan nu kadua.
Du'a-du'a sareungit naker. Nyambuang. Pating-kalayang. Ngatumbiri. Nambal langit anu semplék. Hawa engap ku du'a nu pasesedek. Silih-dedetkeun.
Beledug! Jagat maksiat bitu. Bersih sapisan. Langit lénglang. Dunya caang.
Nu ngadu'a mimiti, ngagukguk. Sumegruk. Karumasa nyangkaruk na raga ungkluk.***
Cika-cika enyay-enyayan tina nétrana,
basa sakolébat kuring paamprok jeung manehna.
Kuring kasengsem. Hampura kuring. Cing tingali kuring, geura artikeun ieu teuteup nétra kuring, kuring kabéngbat ku teuteup anjeun. Haté degdegan mangsa panggih tadi jeung anjeun. Hampura kuring. Harepan mimiti mesat ngawang deui. Kuring hayang ngaranggem sulintang. Hiukna angin lalaunan ngahiji jeung rupaning kelir, ngawangun impian bagja, ngabayangkeun deui imah katumbirian.
Duuuh... Haté téh geuning dlaif. Hampura kuring. Ieu haté asa lain milik kuring deui. Kuring mitresna anjeun, rasa diri hayang jadi milik anjeun.
"Umaaah...!"
"Dalem, Abah!"
"Nuju naooon?"
"Nuju ngaduruk runtah, Bah."
Lung kertas ungkara rasa na aksara meunang ngotrét kana ruhak. Sakotépat béak, laju jadi silalatu. Keun teu kudu ditulis, da rék dikirim kamana?
Teu kahalangan ku umur, mangsana katresna ngancik deui mah alam dunya asa béngras. Sumanget ngagedur deui!
Nganjang, tangtuna gé béda jeung jaman keur ngora baheula. Ngobrol teu pati jongjon da bari diréwong ku renghik budakna nu bungsu atawa kaselang ku Si Cikal nu laporan itu ieu di sakolana. Teu ieuh asa kaganggu! Nganjang lain ukur rék sosonoan jeung manéhna. Buleud niatna gé rék mikanyaah ‘berikut pakétnyah’.
Kasono kapegat ku samporétna waktu, KRD nu lasteu jurusan Cicaléngka moal lila deui liwat. Sanggeus pamitan gura-giru muru setatsion, tumaninah ari geus peuting kieu mah dina karéta téh.
Anjog ka setatsion Rancaékék, jrut turun laju muru tempat parkir.
Karék gé rék nyetater belentrang sora nada panggil bbm disada, panasaran dibaca “Lis, urang mah rajeun téh aya nu ngapélan datangna numpak KRD. Asa teu purun lah!” Ngahuleng! Ti manéhna, kawasna mah salah kirim.
“Are you lonesome to night…” Galindengna Anne Muray minuhan rohangan mobil.
"... Béas raskin tos tiasa dicandak. Ka nu tos gaduh kupon, langsung waé ka bumi Pa RW...," nongtoréng na toa masjid.
Brul nu tos biasa meunang jatah, nyokot hancengan séwang-séwangan.
Srék.. Srék, Ceu Eha napikeun béas semu geuneuk jeung loba kutuan di lawang dapur. Anteng milihan sérah ku leungeun katuhu, nu kéncana nunjal nyiru.
"Deudeuh teuing, Ceu!" Halimpu, sora hareupeun.
"Muhun, Neng!" Ngagebeg. Saha nu datang?
"Gentosan ku nu ieu, nya!" Nu geulis ngasongkeun kérésék, eusi béas.
Teu ngawalon. Satengah teu sadar, eusi nyiru di kana bobokokeun. Song, barter. Can gé kumpul pangacian. Léos, nu geulis dikabaya bodas ngiles.
Pasosoré di balé désa geus simpé, kari Ki Ulis keur ngaréngsékeun laporan.
Kulutrak bray.
"Sampurasun...!" Halimpu, sora ti lawang.
"Ram... Rampés...!" Ulis kagét, "Aya kaperyogian naon, Neng?" Neuteup nu dikabaya bodas.
"Iyeu badé nyanggakeun béas." Ngasongkeun boboko, "Cik cobian ku salira. Kumaha rasana sangu tina béas hapeuk geuneuk tur kutuan?" Sorot socana silalatuan.
Wanci isuk-isuk. Langit medem. Kaayaan sabudeureunna matak hémeng katempona. Tara ti sasari. Teu katénjo jelema nu tatan-tatan rék indit ka tempat pagawéanana. Manuk piit nu biasa euntreup bari tinggarajleng kana suhunan imah. Teuing kunaon, teu katémbong. Dumadakan. Jelema tingberetek lalumpatan. Teu kolot, teu budak. Teu awéwé, teu lalaki. Réang tingjarerit. Kaayaanana matak harénghéng, pikasieuneun. Sakedap nétra. Kapireng aya sora tarompét nu ditiup rosa nakeran. Ngajelengéng kana ceuli-ceuli nu tara daék ngadéngékeun perkara hadé jeung bener. Jelema mingkin réang tingjareritna. Leungeunna narutupan ceulina, nu mimiti merebey kaluar getih kentel. Jelema beuki tingbelecir lalumpatan. Badis anak panah, nu kaluar tina gondéwana sinatria Arjuna. Gunung-gunung patingjelegur, bari ngutahkeun lahar panas. Gedong-gedong sigrong, nu biasa dipaké ujub jeung takaburna jelema, ngadadak raruntuh, digénjlongkeun ku lini badag. Kuring nu nyaksian kajadianana, ukur bisa ngeclakkeun cipanon. Teu sadar, pamajikan nyampeurkeun.
"Pah, nuju nongton pilem naon?" pokna, ngagareuwahkeun.
Bantal geus kacida lépétna jeung bau cimata nu mindeng cipruk. Teu kapoé.Hawa kanalangsa kukurilingan sakulibeng kamar.
Kulutrak panto.
"Néng...," halon.
Biwir dibenyéng, sangkan imut. Bantal wadah cimata gancang disumputkeun. Malik neuteup nu ngajanteng. Gagah jeung gandang. Dina setélan jas jeung dasi. Nyurup pisan. Hanjakal bet nguyung.
Gentak disampeurkeun. Ka dua pipina diusapan pinuh ku kadeudeuh. Gep, leungeun kuring dicekelan.
"Bolaykeun we nya?" haréwosna. Neueulkeun ramo-ramo kuring kana dadana nu gumuruh.
"Abdi ikhlas, Akang. Rido..., sumangga geura angkat ku pangjajap kanyaah abdi."
"Naha atuh teu kersa nyarengan?"
"Abdi istri nu gaduh kénéh rasa, sanés malaikat nu suci ati. Wayahna...."
"Kajeun teu gaduh turunan tibatan ngaraheutan Enéng," pokna dareuda.
Hayang teuing ngabedahkeun cimata dina dadana. Tapi pan ieu lalakon téh kuring nu ngajurung-jurung. Bari ituna ikhlas jadi nu ka dua.
Ahirna mufakat. Kuring ngeukeuweuk atina, ragana panganténan di peuntaseun carita. Pikeun sirung-sirung ngora karajaan cinta kuring, Manéhna jeung..., Maru!
"Tong dipindah-pindah!" Taya nu wantun ngukumaha, ngampar pengkereun pisan paimbaran. "Éta téh mas kawin ti Apa hidep, mun Ema solat na sajadah éta asa diimaman ku anjeunna." Bari jeung saleresna, sajadah éta pisan nu dianggo unggal Ema netepan sanaos tos kaciri semu kucel. Komo saparantos dikantunkeun ku jenatna Apa, can kantos ningal Ema nganggo sajadah nu sanés. Maskét. Sakali waktos, sajadah diseuseuh ku si Bibi. Hideng ti dituna mah, pédah tos lami teu ngambeu cai. Na atuh, si Bibi diseuseulan laklak dasar. Nembé ningal Ema nyeuseul sapertos kitu. Si Bibi, ngayekyek. Ngeluk, rumaos lepat.
Ema téh nyaah pisan kana sadaya barang kakantunan Apa. Mung, kana sajadah mah asa aya langkungna. Malihan mah Ema téh kantos sasauran, omat mun Ema nyusul Apa pangrawatankeun. Duh, bagja temen janten sajadah. Dipikameumeut ku Ema nu soléhah.
Kep. Sajadah ditangkeup pageuh. Laju diambung. Sanaos tos lalayu sekar, seungitna henteu leungit. Sup, disimpen na tumpukan lomari pangluhurna. "Mugia Ema sareng Apa diriksa ku Mantenna." Teu karaos aya nu ngeclak tina juru soca.
Langit lénglang kapentang katiga panjang. Manéhna. Anteng sidéngdang. "Hatur nuhun, Mah!" sura-seuri. Celengok. Sup, amplop disakuan. "Jang! Mihapé imah!" nyeuleungkeung. Jempling. "Jéh, dasar torék!" Koréjat. "Sujang?" ngagorowok. Dirigdig, ka kamerna. "Kamendi, nya?" Sup, ka dapur. Suwung. "Sok tara bébéja ari rék ulin téh!" kutuk-gendeng. Bray. Panto dapur dibuka. Rét ka kénca. Bréh. Anakna keur ngeteyep. Ngarongkong aseupan butut nu nyangsang dina bilik. Serenteng. "Karék gé keur diajar ngendog, siah! Paingan béak!" jol, ngagawawak. Ujang. Ngadérégdég. "Henteu, Pa...," urap-ap-eureup-eup. "Sidik kari hiji! Tuh, deléh!" tipopolotot. Tutunjuk. Ujang bati ngabetem. Luk, tungkul. Teu antaparah. Gampleng! Ditampiling. Cer, getih ngaley tina liang irungna. Kolébat. Hiji gelemeng beungeut beuki ngahudang amarahna. Jekuk! Ditajong nepi ka nolojong. Jedak! Ujang neunggar tihang. Ngajurahroh bari ngahinghing. "Gandéng, Dastam!" Cul, léos. Muru imut nu nyérangkeun di peuntaseun runggunuk rungkun. Ujang. Beuki sumegruk. Teu kendatna sumambat: "Mamaaah..., énggal uiiih...!" elah-elih. Pataréma jeung séahna angin. Gumuruh. Ngagelebug muru sagara kikisik.
“Ngan apal sasurah: kulhu. Dikeukeuweuk dimumulé, da bongan éta bisana” ceuk jang Kudil, nu juhlas taun nyantri kalong di Pasantrén Al Ikhlas. Haji Rido nu gaduhna. Di kobong, Kudil santri pangbeletna. Angger wé, Kudil gumbira. Samping poléng kuluheu kameumeutna. Liwet dikalapaan karesepna.
“Wios ah kulhu waé. Manawi cekap”, haroshos. Bangun anu rék ceurik. Teu kadéngé hing-hingan, ingsreuk-ingsreukan. Kalahka carinakdak bari seuri. Bungah kaceuriknakeun, léwéh kabagjaankeun. Tina bahamna nu arang apal ka sikat gigi, kaangseu seungit Kasturi. “Kudil gélo, Kudil gélo, Kudil gélo…..”, gorowok barudak di landeuh. Nu karék bérés ngaderes. Kudil kur seuri maur, “Enya …ingkeun waé. Digégél ngadelewo”, pokna, bari gep ngégél batu. Nu harita kénéh mindarupa Balingbing.
Ahad Lam Alif, tunggal lebeting kaTunggalanNa. Sampurna jasa Jugala. Jlegna nya bumi alam, Langit Satungkebing. Galaksi pangtebihna: 13 milyar taun cahaya. “Alah ieung, Allah Aing, kumaha legana ieu Ciptaan. Sakumaha Rosana anu Maha Nyiptana”, haréwos jang Kudil. Nu leungeunna mipitan béntang.
Breg hujan. Cur kopi. Nyot udud. Ngarebul kembang cihujan. Ngebul haseup kaféin. Ngelun haseup nikotin. Awor. Leyur. Guley. Asa cikénéh ngawin ucing budug, diwalian ku tihang listrik. Persis di dinya, dina cucurugan hujan silantang.
''Enggeusan euy ah. Teu ramé jeung manéh mah,'' pokna ucing budug harita bari diakod ajag pécak. Si Anying!
Tuur adek kana dada. Ngadedetkeun kekemplong nu hampos. Nyingkahan tampias cihujan. Lar, aya koran ngangkleung 'na cileuncang. Aya béwara Si Ucing jadi béntang opera di gedong 'Teatro San Cassiano' nu disutradaraan ku Machiavelli sorangan. Lila ku lila, cileuncang ngamalir jadi Canale Grande, Gondola pating-geuleuyeung meulah ciwahangan.
''Kawin? Kawin ngan saukur pajaratan pikeun kasajatian cinta,'' ngagerentes dina kaca ka kaca 'Historie de ma vie'. Henriette, Si Ucing. Gugupay ti peuntaseun simpay cihujan rawayan Rialto.
''Giancomo..., Casanova!''***
"Boy nyaho teu, naon sababna PT. Freeport betaheun investasi di urang di Indonesia?"
"Duka kang, tapi sigana mah sabab bahan tambangna ngaleuya" ceuk Mang Oboy ngadadak rada pinter.
"Bener Boy, tapi nu paling pangaruh mah, pejabat di urang bisa diajak badami sangkan usaha Freeport bisa lancar" ceuk kuring.
"Kade kang tong gagabah nyarios, bisi aya nu ngadukeun apan ayeuna mah aya aturan Ujaran Kebencian" ceuk Oboy.
"Ah baé da éta gé lain ceuk kuring, éta mah ceuk Menteri ESDM" tembal kuring deui.
"Oh kutan kitu?" Oboy unggut unggutan bari leungeuna rikat ngahurungkeun udud.
Ngaléngkahkeun simpéna peuting dina paranjé wawangi. Malati seungitna teu kaangseu dina tungtung irung
Nangtung dina lalangit janari, diharudum nyecepna ibun. Kuring nyangsaya, ngagulung rasa nu gudawang.
Saha anjeun nu lulumpatan dina gumulung mêga, mébér-mébérkeun jangjang, bari kekerot nahan amarah. Téténjrag, siga keur mautan hinis nu nyelap dina iga. Peurihna ngeclakan ka unggal madhab siga sora guludug.
Saha anjeun hiber dina jangjang kukupu pinuh pangléléwè, ngawur-ngawur kaéndahan gumulengna langit.
Mangku alamat kana gawir katumbiri, ngajemput simbol kasono nu taya wates ngamalir unggal urat.
"Saha anjeun, nu turun naék dina kongkolak panon teu nancebkeun ngaran atawa katerangan lianna?" Haréwos kuring nu ukur di témbal pating jeléngéng siga sora nyiruan umajak melakkeun suung sajeungkal.
"Saha anjeun, nu ngengenyang kuring tina simbut simpé?" Gerentes, ngajak ngawangkon di jalan taya sasaha, nyaritakeun gudawangna alamat nu teu kacatet.
Poé Saptu, isuk-isuk. Geus nyebrut numpak motor muru ka pasar Cikijing.
Barang anjog. Reg, di tempat parkir. Gidig, ka béh tukang loak. Di dinya, ngajajar nu dagang rupa-rupa pakéan, sendal katut sapatu anu satengah paké.
Gap, kana jas. Milihan. Ceg, jas warna hideung.
"Pas kawasna mah jeung ukuran awak pimitohaeun, yeuh!" Gerentes haté. Créng, dibayar.
Malem Ahad cunduk. Tatan-tatan rék nepungan kabogoh. Aya haté reueus boga paméré keur bapana.
Srog, ka hareupeun lawang. Keketrok. Bray, panto muka.
"Aéh, Aa..., kalebet, kaleresan Bapa ogé aya!" Ceungceuman haté nitah asup bari ngabentur ku imut.
Solongkrong, salam ka pimitohaeun. Gék.
"Punten, Pa! Manawi kaanggé, kamari tos amengan ti puseur dayeuh, gaduh émutan hoyong mangmésérkeun jas kanggo Bapa!" Cekéng asa gedé haté.
"Beu, aya ku merhatikeun pisan, Jang..., nuhun atuh!" Bray, muka kérésék.
"Aéh! Geuning ieu mah jas bapa nu dijual ka tukang loak téa, Jang!"
Gebeg. Rey, beungeut asa beureum.
Krang kring telepun tiditu tidieu, nanyakeun jadwal ka Jakarta. Rieut jadina. Keur nyetir teu konsén, nepi ka kantor keur digawé ogé ébat waé. Tungtungna ngajigjig ka resépsionis.
"Punten pangningalikeun serat, aya nu lebet?" cekéng téh.
Brak, agénda kandel dibuka, diilikan.
"Tos disposisi, di Ceu Unah," cenah. Rigidig, asup ka rohangan hareupna. "Aya serat kanggo ka Jakarta, Senén?" Laju milu ngilikan agénda.
"Tos ditampi ku Irna," cenah.
Ngarénghap panjang, balik deui ka méja kuring.
Karérét aya Irna. "Nampi serat kanggo ka Jakarta? Meni capé abi ditelepun teras ti pusat, naroskeun nami anu tiluan téh saha? Badé disiapkeun serat sareng tikét."
"Di Ibu," jawabna pondok.
Isukna karék bisa panggih. "Bu, abi ditelepun teras, saha nu badé angkat? Kanggo nyiapkeun tikét. Serat saurna tos katampi ku Ibu," kuring muka obrolan.
"Ibu yang berangkat. Siapkan bahan lengkap. Hard copy ibu tunggu sekarang, soft copy tolong masukkan flash disk."
Beuh...!
Beurang, matapoé sungkan nyaangan dunya, peutingna bulan kasaput méga, guludug tinggeleger marengan tingburinyayna gelap, jagat heurin ku sagala sora. Sakapeung sorana tarik, silung, malah ceuli ngadadak katorékan. Najan bosen, tapi ceuli dipaksa sina ngadéngékeun. Kecap bosen nerekab kamamana, tapi langit beuki leubeut ku sagala sora nu kacida pentingna, jiga nu nyogrog-nyogrogkeun taya kaéra. “Nya ieu aing calon pamingpin andika!” pokna dina layar kaca, dina baliho, dina poster nu rapang sapaparat jalan, teu béda ti musapir di unggal parapatan.
Aki Dénta maca rupa-rupa visi jeung misi dina baliho, maca jangji-jangji nu teu pasti jadi bukti. Sababaraha pasang beungeut dina poster tingséréngéh jiga nu enya amis budi, jiga nu enya soméah kasasaha, gigireun beugeutna aya kecap-kecap ungkara reformasi nu bau tarasi.
“Asa munapék mun balaréa teu boga kahayang, tapi jangji tara bukti. Fakta, ti waktu ka waktu, jangji-jangji dibalikan deui, padahal waktu tingjorélat muru nu teu tangtu...” gerendeng Aki Dénta bari ngarahuh.
Srét, hulu angen dibesét. Bret, ati dirabut. Laju dibungkus lawon bodas, getihna rembes, beureum. Sret... Sret, kulit nu ngewag dikécos, lita sapisan.
"Hayang diriksa. Bongan tugenah waé, euweuh katengtreman hirup téh!" Humandeuar.
"Cik pangmarioskeun, Ma!" Kusiwel. Brak harepeun indung beurang. Dialak-diilik tenget naker.
"Lain ka Kami ngubaran nu kieu mah, salah alamat, Jalu!" Ma Paraji ngasongkeun tungkusan.
Léos. Gidig ka Ki Suryakanta.
Song, kaén bodas semu beureum dibikeun. Bray. Diriksa eusina imeut naker. Digulang-gapér ditenget-tenget.
"Ari lahiriyahna mah séhat, taya cacad!" pokna. "Bawa wé ka dulur Kula." Ngasongkeun alamat.
Kencling mipir pasir mapay jurang.
Anjog. Song tungkuasan ka Ki Kuncén. Laju dibuka.
"Hayu milu, Jalu!" Jrut. Nuturkeun ka handapeun tangkal caringin. Handapeunana ngagenyas cai kokombongan. "Tah ieu Cikahuripan aranna. Cing urang riksa naon kasakitna ieu téh." Gerendengna. Clom, ati garing dikana caikeun. Bulukbuk-bulukbuk cai ngagolak, haseupan. "Tuh ténjo kasakitna!" Ki Kuncén nunjuk nu utey, sarupaning iri dengki, sirik pidik, irén panastrén, jail kaniaya ngarambang na beungeut cai.
Gura-giru indit. Teu poho kacapi disoréndang. Anjog ka tempat nu dijugjug. “Mangga kang bilih badé cék son heula.” Teu talangké da puguh datang téh rada telat. Kacapi distém nyorog. Luyu jeung paménta manéhna. Enya. Sapeupeuting anteng ngobrol dina inbok. Manéhna ngasongkeun rumpaka hiji lagu. “Hoyong dipangmirigkeun ku akang,” cenah.
Rentang-rentang manéhna datang. Dikabaya pulas bungur. “Damang Kang?” bari nyolongkrong sasalaman. “Alhamdulillah Néng aya hibar pangdunga. Samulihna kumaha damang?” kuring malik nanya. Ukur imut nu mairan. “Yu kang, tuh MC tos nyauran ningan.” Kalacat kana panggung. Gap kana kawat kacapi. Sabot maénkeun intro,karasa aya geter nu béda. Salila manéhna ngahaleuang, paneuteup téh teu daék ingkah. Sora nu halimpu paselang jeung imut nu manis.
“Hatur nuhun pisan kang tos kersa ngaréncangan sareng mangmirigkeun.” Gelenyu imut. Kuring hareugeueun. “Abdi moal lami nya kang. Pun lanceuk tos ngajemput tuh.” Anjeun nunjuk kana mobil kijang pulas biru. “Mangga kang, sanés waktos tepang deui nya. Mugi teu kapok.” Bari sasalaman anjeun imut deui.
Haréwos peuting pamirig hiji impian. Bulan di langit Bandung nyaksian. Haleuang anjeun ngahiang dina hiliwirna angin peuting.
Geus liwat Isa. Dina beus Purwokerto-Bandung. Betrik diuk dina jok duaaneun. Ngaréndéng pagigir-gigir jeung awéwé tengah tuwuh. Peuting nu tas katiga entak-entakan asa tiris pisan, komo AC-na dihirupkeun ongkoh. Jol kondéktur nagih ongkos. Song. Betrik mayar.
"Ibu ka mana? Punten ongkosna" nagih kanu gigireun. Si Ibu muka résléting tas gigireun Betrik.
"Ka Sumedang. Euh.... can kapendak Kang, kedap!" Rada rampang-reumpeung. Kondéktur mapay nagih nu séjén. Teu lila nagih deui ka Si Ibu. Muka résléting tas deui.
"Can kapendak kénéh waé Kang" Aya opat kalina ditagih ongkos, Si Ibu alesanana sarua. Teuing pédah poék, teuing bolor, atawa taya ongkosna. Beus terus nyemprung meulah petengna peuting. Kalima kalina kondéktur nagih ongkos ka Si Ibu, jawabanana angger. Si Ibu beuki samar polah.
"Ieu wé ti abdi ongkosna Kang!" Betrik surti mangmayarkeun. Si Ibu bangun bungaheun pisan.
"Leuh, nuhun Cép...!"
"Atuda Ibu kalah muka tutup résléting lancingan abdi, linu Bu...!" Betrik ngaharéwos.***


text:
Salahuddin Al-Ayyubi
Sholahuddin Yusuf bin Ayyub (basa Inggris: Saladin, basa arab: صلاه الدين يوسف ابن ايوب) leuwih dipikawanoh minangka Salahuddin Al-Ayyubi (gumelar di Tirkit, Irak, taun 1137) nyaéta salasaurang pahlawan dina sajarah Islam, Salahuddin kasohor minangka jéndral nalika perang salib lumangsung, utamana perang salib II jeung perang salib III[1][2]. Salahuddin mangrupa turunan ti suku Kurdish di Tikrit (ayeuna Irak, 140 KM barat laut kota Baghdad)[1][2]. Nalika keur leutik, salila 10 taun Salahuddin diajar di lingkungan anggota dinasti Zangid nu nyepeng kakawasaan di Syria, Salahuddin diajar ka Nur Ad-Din atawa Nuruddin Zangi[2][1]. Salahuddin nya éta tokoh anu nyiptakeun hiji konsép budaya anu ayeuna biasa disebut muludan[1].
Salahuddin diajar ngeunaan élmu militer ti Asaddin Shirkuh, panglima perang Turki Seljuk[1][2]. Salahuddin dinobatkeun jadi raja di Mesir, tapi ieu penobatan téh nyésakeun sengkéta[1]. Anakna Nuruddin, Shalih Ismail merangan Salahuddin alatan naékna Salahuddin jadi raja, Shalih Ismail maot taun 1181[1]. Salahuddin bisa ngéléhkeun serangan ti pasukan salib Eropa, kacutat, Slahuddin ngan mundur sakali salila perang[2]. Salahuddin mundur nalika perang Montgisard, nya éta perang ngalawan karajaan Yarusalem[1][2].
Salahuddin nyerang karajaan Yarusalem dina taun 1187 dina perang anu disebut perang Hittin[1][2]. Salahuddin nyerang alatan Raynald de Chattilon jeung Guy de Lusignan minangka nu boga kawasa di Yarusalem harita wani nyerang jemaah haji jeung jalur perdagangan Mekkah ka Madinah[1][2]. Salahuddin meunang dina ieu perang, tuluy Raynald diéksékusi hukuman mati, sedengkeun Guy de Lusignan ditewak minangka tahanan perang[2][1].


text:
Seni tradisi merupakan salah satu unsur kebudayaan yang diwariskan oleh generasi dahulu kepada generasi selanjutnya secara turun temurun. Pewarisan tersebut menjadikan seni tradisi sebagai identitas dari suatu masyarakat dimana seni tersebut hidup.
15 March, 2010
Naskah Upacara Adat Sunda
Overture:
Gending khusus
Narasi:
Jeung diantara tanda-tanda kakawasaanana
Geus diciptakeun pikeun aranjeun
Pasangan hirup diantara aranjeun
Rasa asih diantara aranjeun
Sangkan aranjeun aya dina katingtriman
Rajah lengser (amitan)
Rampak sekar:
Tah sora goong ngungkungan aya naon aya naon 2X
Tah sora-sora bewara tah sora goong tanggara tanggara reujeung bewara
Paheut hiji subaya
Nu pasini jatuk rami ayeuna dugi kawanci
Nu paheut ngeuyeuk kadeudeuh ayeuna parantos rawuh


text:
WARTA BAHASA SUNDA Assalamu alaikum Wr. Wb.
Wilujeng enjing pemirsa, simkuring bade nepangkeun, name simkuring Dini Siti Fauziah, dina dinten ieu simkuring bade ngadugikeun warta anu judulna: 1. 2. 3. 4. Ngenaan budi daya lele di Cianjur ku para Prajurit TNI. Sopir taksi jeng sopir bajaj arunjuk rasa di kantor BPR. Tsunami di Jepang. Kasus Mapia pajak.
Anu bade diuraikeun ku simkuring nyaeta ngenaan budidaya lele di Cianjur ku para Prajurit TNI 1. Ngenaan budi daya lele di Cianjur ku para Prajurit TNI. Ie the mangrupa usaha sampingan para Prajurit Ornamen Cianjur anu mamfaatkeun lahan kosong anu legana 800m, kalawan modalna 300 neupikeun 800 rebu. Pikeun meuli binih lele jeng parabna. Para prajurit neuleman usaha budidaya lele sangkan lewih, sarta henteu meakeun tempat, lele the diasupkeun kana balong anu di gebangan anu ukuran nana kana 1 atawa 2 meteran. Heunteu tanggung-tanggung ieu Prajurit TNI nyieunan 22 balong sabalongna diasupan 200 binih lele. 2. Sopir taksi jeng sopir bajaj arunjuk rasa di kantor BPR. Sopir taksi jeng sopir bajaj ngamuk ka kantor BPR gara-gara masalah biaya. 3. Tsunami di Jepang. Tsunami di Jepang mangrupakeun daratan anu deet.neupikeun ka jadian tsunami eta dating anu ngagoncang bumi jepang jeng saeusina. 4. Kasus Mapia pajak. Gayus mangrupakeun kasus mafia pajak nepikeun Gayus di tahan gara-gara korupsi jeng meakeun duit pamarentah. Pamirsa, Mung sakitu anu kapihatur wilujeng patepang deui dina warta anu bakal dongkap, Amit mundur amit mungkur Wassalamu alaikum Wr. Wb.


text: 1Ku dulur-dulur oge tangtu karasa, yen pagawean simkuring sapara kanca keur aranjeun teh henteu gaplah. 2Di Pilipi mah, simkuring sapara kanca teh dianiaya jeung dihina; kapan dulur-dulur oge terang. Tapi sanajan kitu, kalawan pitulung Allah nu disembah ku urang, simkuring sapara kanca dipaparin wawanen ngawawarkeun ka aranjeun, sanajan loba nu ngahalang-halang. 3Sabab maksud teh lain arek nyasabkeun, macikeuh atawa ngabobodo. 4Sabalikna, lantaran ngarasa dipercanten ku Allah ngemban Injil. Lain malar dipikaresep ku pada jalma, estu seja nyiar nu dipikamanah ku Allah, anu uninga kana eusi hate urang. 5Dulur-dulur tangtu aringet keneh, iraha teuing simkuring sapara kanca sok lumah-lameh. Iraha teuing sandar-sindir anu asal tina hate hawek. Allah nu langkung tingali. 6Tara deuih malar pamuji ti pada jalma, boh ti aranjeun, boh ti nu lianna. 7Padahal lamun simkuring sapara kanca rek boga niat kitu mah, bisa bae; da simkuring sapara kanca teh, rasul-rasul-Na Al Masih. Nu karasa mah simkuring sapara kanca teh kacida nyaahna ka aranjeun, ngasuh ngamumule lir indung ka anak. 8Ku nyaah-nyaahna ka aranjeun, ulah-bon Injil Allah, nyawa oge moal dikoretkeun, tina awahing kabeuli nya hate. 9Tangtu aringet keneh, kumaha tohtohanana simkuring sapara kanca harita: Bari ngawurukkeun Injil Allah teh, simkuring sapara kanca digawe beurang peuting nyiar kipayah sorangan, malar ulah ngaripuhkeun ka aranjeun. 10Tangtu kasaksian ku aranjeun teh; tur Allah oge ningali, kumaha jujurna, terus terangna, jeung taya cawadeunana simkuring sapara kanca, sapanjang keur aya di aranjeun teh. 11Enggoning ngawurukan jeung negerkeun hate aranjeun teh, simkuring sapara kanca, teu beda ti bapa ka anak; 12bari ngaping, sangkan hirup aranjeun teh sapuk jeung pangersa Allah, anu geus nyaur aranjeun sangkan arasup ka Karajaana-Na anu mulya. 13Teu weleh ngarasa sukur ka kersa Allah, reh dulur-dulur teh geus sakitu leahna narima pangwawaran simkuring sapara kanca; kalawan kayakinan yen anu diwawarkeun ku simkuring sapara kanca teh, lain asal ti manusa, tapi hal pangandika Allah anu geus ngagerakkeun hate aranjeun datang ka percaya. 14Anu kaalaman ku aranjeun, sarua jeung anu kaalaman ku jamaah Allah di Yudea, nya eta sakur anu percaya ka Isa Al Masih. Dulur-dulur dikakaya ku dulur sabangsa; maranehna oge kitu, dikakaya ku bangsana, nya eta bangsa Yahudi. 15Urang Yahudi teh nepi ka nelasan Isa, Gusti Jungjunan urang, jeung nabi-nabi; saterusna, sakur umat Gusti nu aya di ditu ge dibeberik ku aranjeunna. Ku kituna, urang Yahudi teh ku Allah henteu ditolih, ku sasama manusa ge dipikaijid. 18:12* 16Anu ngawawarkeun pangandika Allah ka sejen bangsa supaya pada salamet, dihalang-halang ku maranehna. Maranehna sorangan tonggoy henteu euih-euih, nu matak dosana teh beuki gede bae. Ayeuna wawalesna geus datang, maranehna nandangan bebendu Allah. 17Geus lila naker urang kapaksa papisah kieu teh, dulur-dulur! Tapi papisah soteh raga, ari batin mah tetep padeukeut. Rasa kasono geus teu kaampeuh, tur geus satekah polah simkuring sapara kanca teh narekahan hayang papanggih. 18Pangpangna nya pihak simkuring, Paulus, anu pohara nyongsrongna teh. Geus aya dua kalina ihtiar, tapi ku Iblis dihalang-halang bae. 19Saha deui atuh anu baris jadi harepan, pibungaheun, atawa anu jadi poko agulkeuneun simkuring sapara kanca — ari Gusti Jungjunan urang, Isa Al Masih geus sumping — salian ti aranjeun? 20Lain bebenjon, ngan aranjeun pibungaheun sarta reueus simkuring sapara kanca teh!