text:
Pajaratan Cinta
Karya DHIPA GALUH PURBA
Adegan I
Wanci
beurang di palataran nu éndah. Di lebah dinya aya lobang nu mirip
lobang kuburan. Arin jeung Jaka anjog. Arin jeung Jaka saumur, kira
25-30 taunan. Barang srog anjog, aya hiji wanoja tengah tuwuh nu
nyurungkunung ti jero lobang bari nyikikik seuri, sarta ninggalkeun éta
patempatan. Arin ngagoak, ngagabrug Jaka.
JAKA
Teu kudu sieun, Arin. Lantaran urang ogé bakal ngagebrus ka jero lobang…
ARIN
Naha urang bet kudu kikieuanan sagala, Jaka? Naha taya jalan séjén keur nuntaskeunana?
JAKA
Aya.
Malah sakapeung mah kuring sok mikir, dimana salahna atuh urang silih
pikacinta? Kapan cinta téh anugrah ti Gusti nu kudu dipupusti. Datangna
cinta tara pipilih mangsa, tara ngawilah-wilah kaayaan..
ARIN
Tapi dina kaayaan siga ayeuna, cinta urang téh salah kabina-bina.
JAKA
Cinta
mah teu salah, Arin. Di lebah mana salahna cinta? Nu salah mah anjeun.
Naha anjeun kalah kawin ka batur? Ari anjeun téh micinta salaki anjeun?
ARIN
Jaka,
10 taun urang paturay. Anjeun leungit laratan, teu kungsi némbongan.
Anjeun kudu nyaho, salila éta, kuring téh sabenerna nganti-nganti
kadatangan anjeun… Tapi asa teu penting ngamasalahkeun perkara nu geus
kaliwat. Ayeuna mah: urang rék kumaha ka hareupna?
JAKA
Kumaha anjeun baé. Naha rék siga Rahwana nu nyulik Shinta, atawa siga Prabu Geusan Ulun ngarebut Praméswari Harisbaya.
ARIN
Rahwana teu bisa meruhkeun Shinta…Cinta Shinta tetep ukur keur Rama. Lalakon kuring teu siga Shinta…
JAKA
Tapi Geusan Ulun mah bisa nyandingkeun Harisbaya…
ARIN
Bener,
ngan… naha anjeun geus itung-itungan nyanghareupan perang campuhna?
Anjeun bakal palagan ngalawan salaki kuring, kulawargana, kulawarga
kuring, sarta anak kuring… naha anjeun siap ngayonanna, Jaka?
JAKA
Lain
siap atawa henteu siap. Pasualanna téga jeung henteu téga. Cinta mémang
butuh pangorbanan. Tapi… lain kudu ngorbankeun jalma-jalma nu teu tuah,
teu dosa. Jalma-jalma nu salila ieu kalintang micinta anjeun.
ARIN
Jadi….?
JAKA
Kuring anu kudu ngéléhan. Kuring nu kudu ngaleupaskeun anjeun… susuganan ku cara kieu anjeun bisa pinanggih jeung bagja…
ARIN
Jaka, naha bener cinta téh mimitina datang tina panon?
JAKA
Bener.
ARIN
Lamun kitu mah kuring moal ningali deui anjeun.
JAKA
Sok, pecakan peureum, ngarah kuring leungit tina paningali anjeun.
Arin peureum. Teu lila nginghak ceurik, nepi ka merebey cipanon.
ARIN
Geuning kalah leuwih jelas ningali anjeun, Jaka….
JAKA
Geus,
Arin, teu kudu ceurik. Matak kuring ngajak kadieu ogé, kuring rék nyiar
tarékah. Susuganan ieu pisan jalan anu panghadéna pikeun urang.
ARIN
Jalan panghadéna? Kumaha maksud anjeun téh, Jaka?
JAKA
Ieu lobang téh ngaranna Pajaratan Cinta. Can pati loba nu nyarahoeun ka ieu patempatan.
ARIN
Pajaratan Cinta?
JAKA
Enya,
Pajaratan Cinta, tempat ngurebkeun cinta. Ceuk dongéngna mah, anu
nyieun Pajaratan Cinta téh ngaranna Pohaci Rababu, nu hirup dina jaman
karajaan Galuh.
ARIN
Naon alesanna Pohaci Rababu bet nyieun Pajaratan Cinta?
JAKA
Lantaran…
sanggeusna Rababu kawin ka Sempakwaja, manéhna kungsi salingkuh jeung
Mandiminyak. Rababu kaduhung. Rababu sadar kana kasalahanana. Anu
antukna Rababu nyieun lobang di dieu, pikeun ngurebkeun cintana ka
Mandiminyak sigana mah…
ARIN
Jadi, lamun urang asup ka Pajaratan Cinta, hartina cinta urang bakal musna?
JAKA
Urang cobaan wé. Sabab, béjana mah sing saha nu hayang ngurebkeun cinta, tinggal asup kana lobang Pajaratan Cinta….
Arin jeung Jaka asup ka jero lobang. Saméméh laput, Arin ngahuleng, tuluy neuteup Jaka. Sakedapan silih teuteup.
ARIN
Jaka, basa Pohaci Rababu salingkuh jeung Mandiminyak… naha aya sambungan caritana?
JAKA
Naon maksud anjeun? Sambungan carita siga kumaha maksudna?
ARIN
Maksud téh…. Nepi ka kumaha salingkuhna Rababu?
JAKA
Oh….
Kadinya maksud anjeun téh. Lamun anjeun hayang nyaho, balukarna
salingkuh jeung Mandiminyak, Rababu nepi ka ngandeg. Saterusna boga
budak nu dingaranan Bratasena. Lalakonna panjang kénéh. Brataséna boga
turunan nu dingaranan Sanjaya.
ARIN
Sanjaya?
Mun teu salah, anjeun kungsi nyaritakeun kumaha hébatna tokoh nu ngaran
Sanjaya dina jaman karajaan Galuh. Anjeun kalintang mikagum tokoh
Sanjaya. Malah… anjeun kungsi nyarita, lamun hiji mangsa diparengkeun
boga budak lalaki, bakal dingaranan Sanjaya.
JAKA
Enya, bener. Lamun kuring boga budak ti anjeun, bakal dingaranan Sanjaya.
ARIN
Jaka, apan Mandiminyak ogé henteu kawin ka Pohaci Rababu, tapi geuning manéhna bisa boga turunan ti Pohaci Rababu.
JAKA
Kuring
lain Mandiminyak, Arin! Jeung sabenerna, Mandiminyak mah henteu micinta
Rababu. Mandiminyak ukur ngalajur napsu. Cinta kuring ka anjeun, henteu
siga Mandiminyak ka Rababu. Kuring mikanyaah anjeun, mikadeudeuh
anjeun, teu boga niat ngageugeuleuh diri anjeun.
ARIN
Jaka….
JAKA
Arin, hayu urang kurebkeun cinta urang…
Jaka jeung Arin asup ka jero lobang nepi ka laput. Lampu pareum.
Adegan II
Wanci
peuting. Arin hanjat ti jero lobang bari ngahinghing ceurik. Tuluy
ninggalkeun éta patempatan. Teu lila, Jaka ogé hanjat ti jero lobang.
JAKA
Arin…! Ariiin…! Ariiin…!
Jaka ngulibek néangan Arin tug nepi ka ngalempréh.
JAKA
Ariin… (ngahariring sempalan lagu “Sempurna”)….janganlah kau tinggalkan diriku, tak kan mampu menghadapi semua, hanya bersamamu ku akan bisa…
Kadéngé aya sora anjing babaung.
JAKA
Gandéng lah, anjing, teu kudu babaung sagala. Nu dikurebkeun mah ukur cintana, lain jalmana…
Anjing ngagogog harus pisan. Jaka ngaranjug, awahing ku reuwas, langsung luncat ngagebruskeun manéh ka jero lobang.
JAKA
(di
jero lobang, nuluykeun haharingan lagu “Sempurna”) kau adalah darahku,
kau adalah jantungku, kau adalah hidupku, lengkapi diriku, oh sayang
engkau begitu sempurna….
Ronghéap, datang Arin nu salin jinis jadi Pohaci Rababu
RABABU
Angin
tingtrim nu ngadalingding nyanding kasimpé peuting, pangnyingraykeun
aling-aling nu mindingan éling. Purnama nu murubmubyar mancerkeun cahya
gilang gumilang, panggeuingkeun hiji jajaka asmana Jaka…
Jaka hanjat ti jero lobang. Tuluy mencrong Rababu dibarung rasa kahémeng.
JAKA
Arin?!
RABABU
Caang
bulan narawangan, teuteup anjeun masih kénéh taya lilinggeran. Anjeun
tetep nuturkeun geterna rasa, ngayunkeun rupaning haréwos dada. Antukna
beureum hideungna carita kahirupan nu saméméhna anggang tina sawangan,
kiwari pagaliwota meulitan raga. Gumulung raga disurakan sétan,
haroshosna sora, kebek kadurjanaan. Geus peupeus eunteung pamuka rasa
anjeun. Geura gebraykeun paneuteup anjeun, buka mata jiwa, beunta mata
soca. Purnama ukur éndah disawang ti kaanggangan. Sakapeung cinta
ngalolongkeun mata jiwa jeung mata panon. Sakur nu kasawang ukur
manéhna. Ningali béntang siga Arin. Ningali langit siga Arin. Ningali
kula ogé siga Arin…
JAKA
Lamun anjeun lain Arin, saha atuh anjeun téh?
RABABU
Najan
taya kecap nu kedal, najan taya rindat nu natrat, kasatiaan bakal
karampa na pungkas carita. Teuing geus sabaraha kali anjeun ngajejeléh
kula, majar kula kungsi rucah jeung Si Mandiminyak.
JAKA
Pohaci Rababu? Anjeun téh Nyai Rababu téa? Ah, piraku teuing? Ngimpi meureun ieu mah…
RABABU
Antara impian jeung kanyataan ukur diwatesan ku lalangsé éling. Angin leutik ngadalingding, ngaguar mangsa lungkawing, mawa nyérédét kana rasa nu rungsing.
JAKA
Naon maksud anjeun nepungan kuring, Nyai Rababu?
RABABU
Anjeun
nunggeulis dina gerotna kahirupan. Padahal unggal léngkah, léngkah
anjeun. Unggal rénghap, unggal kecap, saéstuna ukur kahayang anjeun
sorangan. Anjeun teu nyaho pangbalikan. Anjeun kasarung. Anjeun
kalarung. Taya gunana anjeun humarurung ngumbar kabingung. Sakalina
anjeun ngurebkeun cinta di Pajaratan Cinta, mangka saéstuna anjeun
ngurebkeun sagala rupana. Asih pasini baris lugay na kembang samoja,
taneuh beureum papaés nu hamo sirna…
JAKA
Kuring
teu ngarti kana caritaan anjeun, Nyai Rababu. Tapi geus jadi tékad
kuring, moal incah balilahan ti Pajaratan Cinta saméméh cinta kuring ka
Arin bener-bener sirna…
RABABU
Asih
munggaran dina carita katresna, muga henteu dipungkas ku keclakna
cimata. Katresna anjeun, katresna Arin datangna deui dina mangsa nu
salah. Geus leuir kacida. Mending geura sorang ku anjeun carita anu
baris datang. Anjeun bakal nyorang bagja dina ranggeuman réma-réma anjeun.
Anjeun bakal manggih bungah dina seuseup deudeuh. Tuh, teuteup ka
hareup ku anjeun… sapanjang léngkah pikahareupeun, pinuh jukut ngémploh
héjo, ngembat lir alketip buludru, nu bakal nilaman suku tina cucuk
ruhit. Anjeun bakal nyaksi katumbiri anu melengkung di langit cangra, nu
mayungan katresna, nu ngaraketkeun duriat, beureum, héjo, konéng,
gandola, murub mubyar nyawér tali asih…
JAKA
Kuring
moal manggih kabagjaan lamun teu ngahiji jeung Arin. Sakali Arin,
salawasna bakal tetep Arin. Cinta kuring ukur keur Arin. Anjeun ulah
myapirakeun cinta munggaran. Cinta nu dianyam ti jaman keur nyuprih
pangarti di sakolaan, mibanda kakuatan nu rohaka.
RABABU
Cinta nurutkeun anjeun ukur manjang lana sapanjang tacan datang cinta nu hiji deui. Tangkeup geugeut anjeun saukur mawa ngapung ngawang-ngawang, nobros
hahalang dunya nu mémang kacirina caang baranang. Hanjakal, béntang nu
tinggurilap, bulan anu narawangan alam, ukur mawa nyimpang ka sawarga
dunya, nu bakal méré siksa dina poé panungtungan…
JAKA
Basa
keur sakola, kuring sabangku jeung Arin. Ka mamana babarengan, tug nepi
ka kedal jangji pikeun ngahiji. Sakali deui, ulah nyapirakeun hiji
cinta jaman sakola…
RABABU
(bari malikeun awakna, rék ninggalkeun Jaka)
Kuriling uring-uringan, nokér jalan rumpil kahirupan, tanwadé wates
singkur kabunian. Gudawang raheut nu kasorang, hamo kaubaran. Galengan
leutik nyiripit, ngapit jarami tangtungan dina usum paceklik, mawa
kapeurih dina haté anu ruhit. Kula amit…
Pohaci Rababu ngaléngkah ninggalkeun éta patempatan, tapi ngarandeg lantaran Jaka ngageroan.
JAKA
Nyai Rababu…ari anjeun bogoh ka Mandiminyak?
RABABU
Ukur
sakédét nétra lalakon anu karandapan, ninggalkeun gurat-gurat kapeurih
nu taya papadana. Papadon los kakolong, gingsir tina panaksir, sulaya
tina panyangka, horéng asihna ngan pupulasan. Pegat kamelang, asih geus
pungkas. Saéstuna kula kawisaya ku Si Mandiminyak. Sakali deui, kula
kawisaya. Kilang kitu, kacinta kula ka Brataséna taya hinggana.
Brataséna anak kula, nu teu tuah, teu dosa.
Rababu ninggalkeun éta patempatan. Jaka ngahuleng hareupeun lobang.
O.S. SANGKURIANG
Sumbi….! Sumbiii…!
Sangkuriang ngaronghéap datang.
SANGKURIANG
Kisanak, ari andika ningali awéwé geulis ngaliwat kadieu?
JAKA
Ningali, malah bieu ngawangkong didieu.
SANGKURIANG
Ayeuna kamana?
JAKA
Indit ka beulah ditu.
Sangkuriang lumpat ka lebah nu dituduhkeun ku Jaka. Teu lila, Sangkuriang balik deui.
SANGKURIANG
Euweuh geuning, Kisanak. Aéh, ari bieu ngawangkong naon baé? Naha manéhna ngobrolkeun kuring?
JAKA
Mémangna saha ngaran anjeun téh?
SANGKURIANG
Piraku
andika teu wawuh ka kuring. Apan kuring téh sinatria nu geus kaceluk ka
kadang éwu, kakoncara ka janapria. Ngaran kuring Sangkuriang téa…
JAKA
Sangkuriang?
SANGKURIANG
Teu salah, kuring pisan Sangkuriang. Pasti awéwé geulis nu bieu ngomongkeun kuring nya?
JAKA
Asa henteu nyaritakeun ngaran anjeun.
SANGKURIANG
Ngomongkeun saha atuh?
JAKA
Ukur nyebut ngaran Mandiminyak jeung Brataséna …
SANGKURIANG
Piraku
teuing teu nyebut ngaran kuring, Kisanak? Asa kakara ngadéngé ngaran
mandiminyak atawa Brataséna. Jawara ti mana maranéhna téh? Boa-boa nu
bogoheun ka Dayangsumbi.
JAKA
Dayangsumbi? Asa beuki jangar kieu.
SANGKURIANG
Andika teu kudu jangar sagala. Ayeuna mah kari jawab, saha ngaran awéwé nu bieu ngawangong jeung andika?
JAKA
Pohaci Rababu…
SANGKURIANG
Pohaci
Rababu? Hartina andika ngabohong ka kuring. Ceuk andika, bieu andika
ngawangkong jeung awéwé geulis… tapi geuning ngaranna Pohaci Rababu.
JAKA
Lebah mana kuring bohongna? Mémang Pohaci Rababu téh kalintang camperenik geulis…
SANGKURIANG
Ah, rahul pisan andika mah. Di ieu dunya, euweuh deui awéwé nu geulis kawanti-wanti, kajaba Dayangsumbi.
JAKA
Béda panon, béda cara ningali…
SANGKURIANG
Ceuk sasaha ogé Dayangsumbi panggeulisna mah. Awas mun andika nyebut Rababu leuwih geulis ti Dayangsumbi…
JAKA
Enya, Dayangsumbi mémang geulis kawanti-wanti. Tapi moal bisa nandingan kageulisan Arin…
SANGKURIANG
Arin?
Asa ahéng pisan ngaran téh. Sapanjang kuring kumelendang di alam dunya,
tacan kungsi manggihan jalma nu ngaranna Arin, boh awéwé, komo lalaki….
JAKA
Lamun anjeun geus panggi jeung jinisna, pasti anjeun bakal percaya…
SANGKURIANG
Pamohalan, Kisanak! Moal aya awéwé nu nandingan kageulisan Dayangsumbi…
Ronghéap Arin, nu salin jinis jadi Dayangsumbi.
SANGKURIANG
Tah geuning, anu ditéangan téh teu burung némbongan…
JAKA
Arin….?!
Jaka rék ngadeukeutan Dayangsumbi, tapi ngarandeg lantaran disentak ku Sangkuriang.
SANGKURIANG
Héy… andika ulah kumawani ngadeukeutan Dayangsumbi. Ulah sambat kaniaya lamun andika paantel kulit jeung Dayangsumbi….
DAYANGSUMBI
Sangkuriang,
hidep téh anak kuring. Sing percaya ka kuring. Kuring mah indung hidep.
Naon kasebutna lamun anak jatukrami ka indungna sorangan? Geura éling,
Sangkuriang…
SANGKURIANG
Teu
kudu réa alesan, Sumbi. Kuring téh cinta ka anjeun. Tuh, aya bulan dina
panon anjeun. Kasatiaan kuring bakal leuwih ti bulan. Kasatiaan kuring
bakal leuwih tina panon anjeun. Bulan tara némbongan unggal peuting, ari
kuring mah bakal maturan anjeun saban peutin. Panon anjeun tara beunta
beurang-peuting. Ari kuring mah bakal ngajaga anjeun salawasna….
JAKA
Jadi… anjeun téh Dayangsumbi?
DAYANGSUMBI
Bener
pisan, Kisanak. Ngahaja kuring ngajugjug kadieu, hayang ngurebkeun rasa
cinta kuring jeung cinta Sangkuriang. Lantaran, apan anjeun apal
sorangan, Sangkuriang téh anak kuring.
SANGKURIANG
Sakali deui, kuring teu percaya lamun anjeun indung kuring…
DAYANGSUMBI
Kuring indung hidep, sing percaya anaking… tuh aya ciri nu sayakti dina mastaka hidep.
JAKA
Mémang
hésé ngabuktikeunana ari saukur ningali ciri dina sirah mah. Lamun
hayang leuwih yakin jeung akurat, mending kénéh tés DNA.
SANGKURIANG
Andika ulah kalah ngacapruk. Hayu, Sumbi… kuring téh deudeuh pisan ka anjeun.
DAYANGSUMBI
Teu beunang dibéjaan geuning hidep téh. Lamun kitu carana, hayu urang asup ka jero lobang…
SANGKURANG
Ulah, Sumbi! Ieu téh apan Pajaratan Cinta! Lamun anjeun asup ka dinya, hartina anjeun rék ngubur rasa cinta…
DAYANGSUMBI
Enya, mémang cinta urang kudu dikurebkeun didieu.
Dayangsumbi ngagajleng ka jero lobang.
SANGKURIANG
Sumbi, ulah kikituan! Hayu buru-buru hanjat deui!
DAYANGSUMBI
Hidep nu kudu asup ka dieu, Sangkuriang… ngarah hidep henteu micinta indung sorangan.
SANGKURIANG
Moal!
Anjeun mah da lain indung kuring. Anjeun kudu jadi pamajikan kuring.
Buru hanjat deui, Sumbi! Kisanak, bantuan panghanjatkeun Dayangsumbi…
JAKA
Percumah, Sangkuriang. Sing saha anu ngasruk ka Pajaratan Cinta, hartina…
SANGKURIANG
(bari nyurungkeun awak Jaka, nepi ka Jaka tigebrus kana lobang) Lain percumah-percumah, bantuan panghajatkeun Dayangsumbi!
Ti jero lobang, Jaka munggu Dayangsumbi. Sangkuriang ngarawél leungeun Dayangsumbi nepi ka hanjat ti jero lobang. Jaka hanjat sorangan.
DAYANGSUMBI
Sangkuriang, hidep kudu asup ka jero lobang.
SANGKURIANG
Moal. Di ieu dunya, kuring mah taya nu dipikasieun. Ukur hiji nu dipikasieun ku kuring, nyaéta sieun kaleungitan anjeun, Sumbi.
Sakilat
Dayangsumbi rék nyérédkeun awak Sangkuriang sangkan tigebrus kana
lobang. Tapi Sangkuriang ngagiwar, anu antukna kalah Jaka nu
kasurungkeun. Jaka tigebrus deui ka jero lobang.
DAYANGSUMBI
Lamun anjeun keukeuh maksa… teu bisa kumaha deui.
SANGKURIANG
Anjeun daék jadi pamajikan kuring?
DAYANGSUMBI
(unggeuk) Tapi aya tanjakanna…
SANGKURIANG
Naon baé saratna, tangtu ku kuring bakal diayonan. Sok, geura sebutkeun naon saratna, Sumbi.
DAYANGSUMBI
Engké baé bakal dibéjakeun di imah. Hayu ayeuna mah urang mulang…
SANGKURIANG
(Rék ngaléng Dayangsumbi) Hayu, Sumbi…
DAYANGSUMBI
(Ngépéskeun leungeun Sangkuriang) Jug, hidep leumpang tiheula.
SANGKURIANG
Anjeun nu kudu tiheula, bisi aya nu ngaganggu anjeun.
Dayangsumbi jeung Sangkuriang patutur-tutur ninggalkeun éta patempatan. Lampu pareum.
Adegan III
Wanci beurang. Roni datang bari ngagukguk ceurik. Roni, hiji lalaki nu umurna antara 20-25 taun.
RONI
Harianeun pisan… téga pisan anjeun cidra. Naha anjeun mani téga? Naha anjeun bet hianat? Duh, tulungan uing! Cik atuh sing aya piwelasna, tulungan uing… tulungan uing….!
Jaka hanjat ti jero lobang bari gigisik. Roni langsung ngagabrug Jaka.
RONI
Tulungan uing, Mang… tulungan uing….
JAKA
Enya, jep heula atuh, ulah ceurik baé. Sok ayeuna mah geura caritakeun sing jéntré, aya pasualan naon atuh silaing téh?
RONI
Nyeriii, mang… nyeri pisan…
JAKA
Enya nyeri téh nyeri kumaha? Pok, geura caritakeun….
RONI
Pamajikan
uing salingkuh, Mang… nyeri pisan. Nasib téh kieu-kieu teuing. Padahal
kurang kumaha uing téh? Kurang kumaha, Mang? Saban poé uing digawé dug
hulu pet nyawa ukur ngabélaan pamajikan. Naha atuh asih dipulang sengit…
asih dipulang sengit…harianeun… kejem… téga…
JAKA
Geus,
ulah katutuluyan, Jang. Matak kitu gé, pamajikan silaing téh sigana
geus teu suka ka silaing. Lamun geus teu suka, nya ulah dipaksakeun.
Sabab, lamun anjeun maksa nu teu suka, tangtu baé salah kacida… Mending
bikeun wé ka salingkuhanna, tuluy du’akeun sing pinanggih jeung
kabagjaan.
RONI
Tapi
uing bogoh pisan, Mang…uing embung pipisahan jeung pamajikan. Uing
bogoh kabina-bina. Basa uing hayang kawin ka manéhna, puasa mutihna ogé
41 poé…
JAKA
Lamun bogoh kénéh, kari tuluykeun wé rumahtangga silaing, teu kudu loba nyarita….
RONI
Tapi… tapi… haté uing peurih kacida… nyeri pisan…
JAKA
Jadi, silaing téh hayang kumaha atuh?
RONI
Kapaksa… uing rék ngurebkeun ieu cinta ka pamajikan… taya deui jalan iwal ti dikurebkeun di Pajaratan Cinta….
JAKA
Éta mah kumaha silaing. Lamun silaing geus buleud patékadan rék ngurebkeun cinta, kari ngagebruskeun manéh ka Pajaratan Cinta…
Roni
ngaléngkah ka deukeut lobang. Ngajanteng sakedapan bari neuteup ka jero
lobang, tuluy mencrong ka jauhna. Kalayan asa-asa, Roni ngagebruskeun
karep ka jero lobang.
Teu lila, Agni ngaronghéap datang. Agni, hiji pajabat nu umurna kira-kira 40-45 taun.
AGNI
Sampurasuuun…!
JAKA
Rampés…
AGNI
Punten, rék tumanya… ari ieu téh nyaan Pajaratan Cinta téa?
JAKA
Leres pisan.
AGNI
Ari didinya kuncén Pajaratan Cinta?
JAKA
Sanés ari kuncén mah. Nanging… simkuring terang kana sasakalana ieu Pajaratan Cinta.
AGNI
Lamun
kitu mah, geus wé ti mimiti ayeuna, didinya diangkat jadi kuncén
Pajaratan Cinta. Urus sing bener ieu Pajaratan Cinta. Lamun aya nanaon,
kari ngomong ka didieu. Didinya tangtu nyaho saha ari didieu. Nyaho teu
saha ari didieu?
Jaka mencrong sakedapan.
JAKA
Duh….
Geuning ieu téh pangersa… hawatos teuing kersa rurumpaheun kadieu.
Tangtos baé atuh simkuring terang pisan ka salira. Salami ieu, simkuring
mung terang ka salira téh dina tivi wungkul. Manahoréng salira téh….
AGNI
Geus
teu kudu disebutkeun, bisi aya cakcak bodas. Pokona sing demit.
Rusiahkeun lamun didieu kungsi nganjang ka Pajaratan Cinta.
JAKA
Hapunten, cinta ka saha nu badé dikurebkeun ku salira téh? Cinta ka tuang garwa?
AGNI
Éta mah geus tangtu, lantaran kuring boga kabogoh deui ka ABG. Tapi aya nu leuwih penting ti éta…
JAKA
Hapunten… dupi maksadna kumaha?
AGNI
Sakeudeung
deui ogé didieu bakal jadi wawakilna nu ngawakilan wakil mentri. Engké
lamun geus jadi, didieu hayang jadi wakilna wakil mentri. Geus kitu,
naék kana wakil mentri, tuluy jadi mentri. Lamun geus jadi mentri,
didieu rék nyusun stratégi pikeun nyalon jadi Présidén. Kumaha wé
carana, ngarah rayat boga anggapan yén didieu téh dikaniaya ku présidén.
Rayat urang mah pan karunyaan lamun nyaksian anu dikaniaya téh. Pasti
didieu bakal dibaréla ku rayat, tur didukung jadi présidén.
JAKA
Saé, saé… saé pisan impénan téh…
AGNI
His,
lain impian atuh! Nu kitu mah ngaranna cita-cita. Bédakeun antara
impian jeung cita-cita. Ari impian mah hiji kahayang nu boa iraha
kahontalna, malah deukeut-deukeut kana moal kabiruyungan. Contona mah
lamun didieu hayang jadi pamaén Realmadrid, éta ngaranna ngimpi, da
puguh teu becus maénbal. Béda jeung cita-cita, anu pararuguh targét
waktuna, bari jeung ngukur kaayaan anu ayeuna keur disorang.
JAKA
Oh,
hapunten pami kitu mah. Lajeng, wangsul deui kana perkawis ngurebkeun
cinta téa… cinta ka saha anu badé dikurebkeun ku salira?
AGNI
Regepkeun,
Mang Kuncén, sakumaha anu kasaksian ku urang ayeuna, kahirupan téh asa
beuki ketir ngabandunganana. Loba rahayat nu katalangsara lantaran geus
teu walakaya nganghareupan kahirupan nu natrat beuki beuki beurat.
Pangangguran beuki nambahan, anu antukna angka kamiskinan réalitasna mah
jelas naék pisan. Ngabusung pisan lamun aya nu nyebutkeun angka
kamiskinan turun. Tuh, tingali nu baramaén di parapatan! Tuh, ténjo nu
haréés di kolong jambatan! Tuh, saksian nu ngantay pasesedek rék dibagi
dibagi duit ku jutawan! Tuh, deléh nu padumukanna digusur! Tuh, deuleu
pasar-pasar tradisional nu diduruk! Jalma leutik mah beuki kaséréd, tur
lila-lia tangtu bakal kaléléd. Matakna teu anéh lamun ngalantarankeun
beuki undakna kriminalitas jeung karusuhan. Nu silih paéhan alatan
perebut hakaneun. Nu silih podaran alatan parebut lahan usaha. (nginghak) Peurih haré didieu téh… nyeri pisan nyaksian kaayaan rahayat siga kitu.
JAKA
Sumuhun, mémang kitu kanyataanna…
AGNI
Heueuh, Mang Kuncén, tapi ari di sisi séjén mah kaayaanna papalimpang pisan. Para pajabat pamaréntah jeung wakil rayat, mancénna
baroyot jeung barolot. Beuteung wé galembrot ladang cocorokot. Aya ogé
nu ngan nguruskeun patlot. Lain patlot sabangsa péso pangot, da ieu mah
patlot anu sok ditambaan ku Ma Érot. Angot nu pipina karempot. Nyahona
ngan dikenyot jeung dilamot. Beuki parétot jeung paréot, mingkin kahot
cocorokot. Diarot. Regot, regot, ngaleueut késang rayat nu lamokot
boborot bobolokot. Siga nu heueuh tipopolotot sosorongot ngabéla rahayat
di nagri warisan kolot. Silih sorobot, silih kaprot. Nu puguh mah ukur
hayang kasorot, ngarah leuwih laluasa cocorokot. Brot! Brot! Brooot…! Brooot…! Torotot! Torotot! Héot…! Maranéhna babacot. Kalah bau badot.
JAKA
Sumuhun,
leres, leres, simkuring sapuk pisan. Teu sangki salira téh geuning
pajabat anu kritis. Langki pisan pajabat anu titén kana nasib rahayat
sapertos salira…
AGNI
Nu
matak didieu ogé ahirna jadi ngarumas. Naha batur mah mani taya
ras-rasan madog duit rahayat? Naha batur mah mani taya kainggis
ngabeungharkeun dirina jeung kulawarga? Béda, béda pisan jeung didieu nu
salawasna asak timbangan, tara kumawani korupsi saeutik-eutik acan.
Karunya, deudeuh, nyaah, jeung cinta ka rahayat. Didieu kalintang cinta
ka lemah cai, geusan wariskeuneun ka anak incu nu baris datang.
JAKA
Saé, saé pisan salira mah…
AGNI
Lain
saé-saé, Mang Kuncén! Didieu ogé sarua baé hayang beunghar, hayang
nyandung, hayang boga awéwé simpenan. Mangkaning kasempetan keur korupsi
mah kalintang lobana. Sakali korupsi gé didieu mah bisa kabeuli pulo,
bisa kabeuli mobil pangméwahna, bisa bobogohan jeung modél pangséksina…
JAKA
Punten, dupi maksadna kumaha?
AGNI
Heueuh,
pangna didieu datang kadieu téh apan tujuanna éta. Didieu hayang
ngurebkeun rasa cinta ka rahayat jeung lemah cai, ngarah laluasa korupsi
bari teu boga rasa karunya, nyingkirkeun rasa watir, nyingkahkeun rasa
welas ka sasama. Didieu hayang jadi jalma téga! Kajeun teuing batur mah
katalangsara ogé, nu penting mah didieu bisa sukan-sukan sapanjang
jaman….
JAKA
Janten… salira téh badé ngurebkeun rasa cinta ka rahayat sareng lemah cai?
AGNI
Enya, didieu geus buleud patékadan, mending kénéh dikurebkeun baé, ngarah teu loba pikiran dina ngagasak duit rahayat téh.
JAKA
Sumangga, salira kantun lebet kana lobang pajaratan cinta. Kurebkeun cinta salira di dinya….
AGNI
Hé hé hé… nuhun, Mang Kuncén. Ayeuna kénéh didieu rék asup ka Pajaratan Cinta…
JAKA
Pangapunten… raksukan salira kedah dilaanan heula. Cekap nganggo kolor baé.
AGNI
Har, na moal peundeul kitu?
JAKA
Teu kedah isin-isin sagala. Kapan engké ogé salira moal gaduh kaisin pami diparengkeun janten koruptor…
AGNI
Aéh,
enya bener. Naha maké jeung kudu éra sagala. Geus hiji tradisi jadi
koruptor mah. Bakal sohor, loba disorot kaméra tivi. Dibui paling
sababaraha taun, jaba dipotong rémisi. Kaluar ti bui kari nunjalan duit
ladang korupsi pikeun sukan-sukan méakeun umur…
Agni mukaan pakéanna, kari nyésakeun kolor jeung dasi.
AGNI
Mang
Kuncén, meunang lamun dasina teu dibuka? Sabab dasi ieu téh jimat
didieu, meunang marancahan 99 urang dukun, sangkan didieu tetep kapaké
ku rahayat. Saratna ieu dasi ulah leupas tina awak dina kaayaan kumaha
baé ogé. Lamun dasi ieu dibuka, bakal ragrag jabatan didieu téh…
JAKA
Mangga, kénging…
Agni ngaléngkah ka deukeut lobang. Teu asa-asa, ngagajleng ka jero lobang. Roni ngagoak. Agni ogé ngagoak. Agni hanjat deui.
AGNI
Bedul
siah….! Geuning aya mangkeluk di jero lobang?! Leuheung lamun awéwé
mah, didieu ogé atoh. Apan itu mah sarua jalu! Naha moal nanaon
paduduaan jeung anu jenis kelaminna sarua? Kumaha lamun mangkeluk itu gay? Cilaka tah didieu digadabah ku gay…
Roni hanjat ti jero lobang.
RONI
Sangeunahna pisan siah nuduh gay ka uing… (reuwas barang ningali rupa Agni) aéh… hapunten… manawi téh sanés pangersa. Hapunten pisan….
AGNI
Matakna saméméh engap téh, deléh heula saha nu keur disanghareupan, kéhéd!
RONI
Hapunten,
Pangersa… hapunten pisan… mangga bilih pangersa bade lebet ka Pajaratan
Cinta mahi, da abdi parantos réngsé. (Ka Jaka) Hatur nuhun pisan Mang,
ayeuna mah geus ilang rasa cinta ka pamajikan nu rucah téh. Ayeuna geus
buleud patékadan, rék pipisahan baé. Pilakadar urusan awéwé, asa teu
kudu leuleuweungan sagala. Nyeri haté ku awéwé, ubarna kari awéwé deui.
Naon héséna sih?
JAKA
Sukur wé ari silaing geus cageur mah….
RONI
Geus walagri deui ayeuna mah. (Ka Agni) Mangga, pangersa, abdi badé permios tipayun…
AGNI
Kélanan, kumaha karasana sanggeus rereb di Pajaratan Cinta téh?
RONI
Mujarab pisan, Pangersa. Cinta abdi langsung ilang… Mangga cobian ku pangersa…
Roni ninggalkeun éta patempatan.
AGNI
Enyaan, lamun kitu carana mah matih pisan geuning Pajaratan Cinta…
Agni ngaléngkah ka lebah lobang. Saméméh ngagajleng noongan heula ka jero lobang.
JAKA
Teu aya sasaha ayeuna mah…
AGNI
Nyaan?
JAKA
Leres… mangga geura lungsur…
Agni ngagajleng ka jero lobang. Tapi teu lila ngagoak, bari tuluy hanjat deui.
AGNI
Gélo téh… geuning loba bangkong korodok!
JAKA
Teu
sawios-wios atuh pilakadar bangkong korodok. Kapan salira ogé moal aya
béntenna sareng bangkong korodok saupamina tos henteu cinta ka rahayat
mah…
AGNI
Aéh, enya bener…
Agni ngagajleng deui ka jero lobang. Teu lila, Agni seuri ngagakgak di jero lobang.
AGNI
Ha ha ha…ngeunah geuning daging bangkong korodok ogé…. Dihakan ku aing mah kabéhanana!
Jaka ngarasa murel nepi ka hayang utah. Teu lila, Agni hanjat ti jero lobang.
AGNI
Gampil pisan geuning ngurebkeun cinta ka rahayat mah. Babari pisan, ha ha ha…! Bener-bener matih Pajaratan Cinta téh! Ayeuna
ogé geus langsung ilang rasa cinta. Isukan moal asa-asa ngagasak duit
rahayat, ha ha ha…. Kuring bakal jadi jalma jegud, bru di juru, bro di
panto, ngalayah di tengah imah… ha ha ha… bru anu munu’u, bro anu
marontok, ngalayah nu nangkarak bengkang… ha ha ha…
Agni mulungan bajuna, tuluy ninggalkeun éta patempatan.
Sakedapan Jaka ngahuleng siga nu linglung. Rét ka luhur, rét ka handap, teu puguh cabak. Tuluy ngaléngkah ka deukeut lobang.
JAKA
(ngagorowok harus) Aaaaggh….! Ariiiin….! (ngahariring sempalan lagu “Matahariku”, Agnes Monica) …dengarlah
matahariku suara tangisanku, ku bersedih karna panah cinta menusuk
jantungku, ucapkan matahariku puisi tentang hidupku, tentangku yang tak
mampu menaklukan waktu…
Jaka ngagebruskeun manéh ka jero lobang.
Sapasang
lalaki jeung wanoja asup bari silih kaléng, ngaléngkah ka deukeut
lobang. Duanana asup ka jero lobang. Teu lila duanana kaluar deui bari
silih baeudan. Tuluy ninggalkeun éta patempatan kalayan leumpangna
ngalér-ngidul.
Asup
saurang lalaki bari sura-seuri sorangan. Tuluy asup ka jero lobang. Teu
lila kaluar deui, bari ceurik ngagukguk, tur ninggalkeun éta
patempatan..
Asup
saurang wanoja bari nginghak ceurik. Tuluy asup ka jero lobang. Teu
lila, kaluar deui bari nyéréngéh seuri sorangan, sarta ninggakeun éta
patempatan.
Lampu pareum.
Adegan IV
Wanci Peuting. Arin nu salin jinis jadi Pohaci Rababu ngaronghéap.
RABABU
(Ngahariring pupuh Asmarandana)
Nu nanceb dipusti-pusti
Aya sirung teu kembangan
Lantaran poho ngalongok
Katumbiri méré béja
Rék datang sandékala
Sandékala bakal ngejat
Jaka hanjat ti jero lobang
JAKA
(ngahariring Pupuh Kinanti)
RABABU
Léngkah leutik nyacag jukut,
haté rangkidut. Ibun ka ibunan, sumirat hamo némbongan. Halabhab
wahangan, nganti hujan salaksa duriat. Cipruk cimata di lelemah
wirangrong, nu ngahuyungkung tisolédat na walahar. Anjeun budra-bidru
ngaléngkah, tuluy anjeun tikoséwad dina amlongan.
JAKA
Naon
éta téh hartina, Nyai Rababu? Naha anjeun ukur datang di antara impian
jeung kanyataan? Cacak anjeun bisa némbongan salawasna, meureun kuring
téh moal kasiksa dina kasimpé.
RABABU
Geuna-geuna anjeun melak tangkal suliga. karunya ka nu kapidangdung. Anjeun kudu bisa ngararaba rasa sasama.
JAKA
Naha
ukur kuring wungkul nu kudu ngaraba rasa? Ari batur teu kudu ngaraba
rasa kuring? Ari batur teu kudu ngarasakeun kumaha peurihna haté kuring?
RABABU
Lambaran
carita éndah kahirupan anu minuhan léngkah jeung engapan anjeun. Anu
narétésan gurilapna harepan anjeun. Hiji-hiji bakal haliberan, nungtutan
ngagarupayan, mileuleuyankeun haté anjeun anu gudawang.
JAKA
Naha teu meunang kuring manggih kabagjaan? Naha ulah?
RABABU
Lain
teu meunang, lain ulah. Dina mangsa ayeuna, anjeun kalintang dipahing
micinta Arin. Keun, isuk jaganing géto sugan jeung sugan pareng
ngarépok. Nu utama, dina mangsa ayeuna, anjeun ulah! Anjeun teu meunang,
dina mangsa ayeuna.
JAKA
Nyai Rababu, lamun anjeun nyaram kuring ngahiji jeung Arin, naha anjeun daék jadi gagantina?
RABABU
(imut) Kula jeung Arin mémang taya bédana. Tapi kula ukur aya di antara impian jeung kanyataan.
Rababu diuk.
JAKA
Anjeun ngabohong, Nyai Rababu. Anjeun pasti aya di kieuna.
Jaka ngadeukeutan Pohaci Rababu, tuluy ngagolédag dina lahunan Pohaci Rababu.
Lampu pareum.
Adegan V
Wanci beurang. Jaka saré dina batu.
Noni asup, semu langlayeuseun. Noni, hiji wanoja nu umurna antara 20-25 taun.
NONI
Punteeen… punteeen…
Jaka ngoréjat. Tuluy rarat-rérét ka sakuriling.
JAKA
Nyai Rababu! Dimana anjeun?
NONI
Pangapunten abdi ngaganggu, Gan…
JAKA
Saha anjeun? Aya naon datang kadieu?
NONI
Abdi
mah ukur jalmi nu tos peunggas harepan. Tadina mah abdi badé
ngagéléngkeun manéh dina rél karéta… namung nguping wartos didieu aya
tempat nu namina Pajaratan Cinta…
JAKA
Enya, bener. Didieu pisan Pajaratan Cinta nu ditéangan ku anjeun. Ari anjeun rék ngurebkeun cinta?
NONI
Sanés,
Gan… justru abdi mah badé ngalap cinta. Rumaos tos teu gaduh cinta dina
ieu diri, anu antukna tos wegah mayunan kahirupan. Mamanawian didieu
abdi tiasa ngalap cinta tina cinta-cinta anu parantos dikurebkeun….
JAKA
Didieu tempat ngubur cinta, lain tempat ngalap cinta…
NONI
Sumuhun,
abdi ogé yaktos perkawis éta mah. Nanging… ieu mah hoyong nyobian wé
jarah ka Pajaratan Cinta, mamanawian tiasa ngalap cinta….
JAKA
Nya
ari rék maksa mah kumaha anjeun. Kuring ukur mépélingan wungkul, bisi
cinta anjeun korédas jeung haté-haténa. Tuh, asup wé ka jero lobang!
Noni ngaléngkah ka lebah lobang, tuluy ngagebruskeun manéh ka jero lobang.
Jaka mencrongkeun dibarung kabingung.
Teu lila, Noni hanjat deui kalayan paroman béar marahmay.
NONI
Akang… ari abdi kunaon, akang? Ahéng pisan geuning ieu mah…
JAKA
Ahéng kumaha maksudna?
NONI
Naha abdi bet ujug-ujug cinta ka akang. Hayu urang nikah sareng abdi, akang! Abdi cinta pisan ka akang…
Noni lumpat muru ka lebah Jaka. Puguh baé Jaka reuwas. Jaka lumpat ninggalkeun éta patempatan, sarta diudag ku Noni.
Agni ngaronghéap datang.
AGNI
Mang Kuncééén…! Suksés euy! Mang Kuncén…! Dimana manéh, Mang Kuncén???
Noni norojol.
NONI
Aduh alah ieung… mani kasép sareng gagah akang téh… abdi cinta ka akang…
AGNI
Aéh, aéh… saha ari manéh? Kakara wawuh ujug-ujug bogoh. Boa-boa manéh mabok cinta….
NONI
Duka atuh, akang… pokona abdi cinta ka akang…
AGNI
Manéh mah over dosis cinta…
NONI
Akang, hayu urang nikah sareng abdi…! Akang ulah lumpat….!
Agni lumpat ninggalkeun éta patempatan, kalayan diudag ku Noni.
Lampu pareum.
Adegan VI
Wanci peuting. Arin ngaronghéap. Tuluy rurut-rérét néangan Jaka.
ARIN
Jaka… Jaka… Jakaaa…!
Jaka kaluar ti panyumputan.
JAKA
Arin!
Jaka jeung Arin silih rangkul. Arin nginghak ceurik.
JAKA
Naha anjeun kadieu deui? Kapan cinta anjeun geus dikurebkeun di Pajaratan Cinta….
ARIN
Mémang geus dikurebkeun, Jaka. Tapi cinta téh teu weléh marakayangan saban mangsa.
JAKA
Lamun kitu mah taya bédana. Cinta kuring ogé kalah ngajungjurigan…
ARIN
Cinta teu weléh ngariwanan…
JAKA
Cinta kalah ngaririwaan…
ARIN
Kudu kumaha atuh, Jaka?
JAKA
Lamun kalah marakayangan, ngajungjurigan, ngariwanan, ngaririwaan… kapaksa kudu disampurnakeun.
ARIN
Kumaha cara nyampurnakeunna, Jaka?
JAKA
Kieu,
sigana mah anu dikurebkeunna lain cinta wungkul, tapi sakalian wé
dikurebkeun jeung awakna. Sok, ayeuna mah geura ruang kuring di
Pajaratan Cinta!
ARIN
Lamun awak anjeun dikubur ku kuring, saha nu bakal ngaruang kuring? Jadi, mending kénéh awak kuring anu diruang ku anjeun.
JAKA
Ari engké anu ngubur kuring saha?
Jaka jeung Arin ngabetem. Ronghéap Suhadi datang.
SUHADI
Maranéh duaan henteu kudu diruang. Mending kénéh kubur awak kuring ku maranéh…
Arin jeung Jaka ngaranjug. Arin muru ka Suhadi, tuluy nyuuh dina nampal suku Suhadi.
ARIN
Kang Suhadi… hapunten abdi, Kang… hapunten…
SUHADI
Lamun anjeun teu bogoh ka kuring, naha atuh anjeun bet daék dikawin ku kuring?
ARIN
Hapunten abdi… Kang….
Suhadi
ngaléngkah ka lebah Jaka, tuluy mencrong Jaka seukeut naker. Leungeunna
tipepereket nahan amarah, lir anu sajebrod-jebrodeun nonjok Jaka.
SUHADI
Anjeun rék ngarebut pamajikan kuring?
JAKA
Enya,
tapi kuring mah kakara arék. Béda jeung anjeun. Anjeun mah geus
kabuktian ngarebut kabogoh kuring. Ti 10 taun katukang, kuring geus
paheut jangji pikeun ngambah rumah tangga jeung Arin. Tapi anjeun
ngancurkeun impian kuring. Anjeun nu ngaburak-barik harepan kuring…
anjeun nu ngaburantakeun rarancang éndah kuring…
SUHADI
Kuring
teu nyaho jeung teu hayang kana lalakon pamajikan. Sakabéh manusa
miboga mangsa lawas séwang-séwangan. Tapi dina mangsa paheut jatukrami,
hartina sakabéh lalakon mangsa katukang kudu dikubur. Kuring geus lima
taun rarabi, sarta geus boga turunan. Anjeun ngaganggu rumahtangga
kuring! Anjeun biadab!
JAKA
Ayeuna
sanggeus anjeun nyaho lalakon cinta kuring jeung Arin, naha anjeun
keukeuh rék maksakeun kahayang? Bisi anjeun teu nyaho, cinta mah moal
bisa dipaksakeun. Arin ukur micinta kuring, lain micinta anjeun!
Suhadi ngahuleng.
SUHADI
Enya, hampura kuring… ana kitu mah, kuring nu kudu ngéléhan…
Suhadi ngagebruskeun manéh ka jero lobang. Arin ngaranjug, tuluy muru ka lebah lobang.
SUHADI
Sok,
geura kubur awak kuring ku maranéh duaan! Kuring nu salah. Kuring nu
ngarebut kabagjaan maranéh! Lamun kuring geus dikubur, maranéh bisa
laluasa ngumbar kasuka….
ARIN
Kang Suhadiii! Ulah, Kang…!
Arin metot leungeun Suhadi
SUHADI
Keun baé, kuring ihlas… demi kabagjaan aranjeun…
ARIN
Ulah, Kang… hampura abdi… Kumaha teuing nasib Rizky , anak urang…. Sing karunya ka anak urang, Kang….
Suhadi hanjat deui. Tuluy Suhadi ngarangkul Arin.
SUHADI
Hayu urang mulang….
ARIN
Mangga, Kang…
Suhadi nuyun leungeun Arin, ngaléngkah ninggalkeun éta patempatan.
JAKA
Suhadi…!
Suhadi jeung Arin ngarandeg. Jaka nyampeurkeun.
JAKA
Hampura kuring… Kuring ngadu;akeun kabagjaan aranjeun…
Suhadi neuteup Jaka. Tuluy Suhadi ngarangkul Jaka.
SUHADI
Urang silih lubarkeun, Jaka… urang silih hampura…
Sanggeus Suhadi ngaleupaskeun rangkulan jaka. Arin ngaléngkah ka lebah Jaka.
ARIN
Jaka, hampura kuring… (bari ngasongkeun leungeun, ngajak sasalaman)
Jaka ngabalieur, henteu daék nampanan leungeun Arin.
JAKA
Moal aya nu bisa ngaganti anjeun, sanajan diganti ku anjeun….
Suhadi nuyun deui pigeulang leungeun Arin, sarta ninggalkeun éta patempatan.
Jaka ngaléngkah ka lebah lobang. Tuluy ngagebruskeun karep ka jero lobang.
Noni Norojol.
NONI
Akaaang… akaaang…. Abdi cinta ka akang…
Noni lunga-lengo ka jero lobang. Jaka hanjat bari nyepeng suluh.
JAKA
Indit siah! Mun teu indit, disiksa ku aing!
NONI
Akang… naon lepat abdi… ampuun, akang…. Abdi cinta ka akang…
JAKA
Sakali deui ngomong cinta, ku aing disiksa!
Noni lumpat bari nginghak.
Torojol Agni.
AGNI
Suksés
pisan, Mang Kuncén. Ayeuna didieu geus jadi koruptor kelas kakap.
Didieu geus jadi jalma medah-meduh, sagala aya, sagala boga, sagala
nyampak. Tah, ayeuna téh loba babaturan didieu anu sarua hayang
ngurebkeun cinta, ngarah bisa korupsi bari teu kahalangan ku rasa
karunya. Engké didinya kudu ngabagéakeun sakur babaturan didieu anu rék
ngurebkeun cinta. Keun, gampil perkara honorna mah. Bisi didinya hayang
hapé nu panganyarna, ku didieu dipangmeulikeun. Pokona mah engké didinya
bisa maén facebook atawa twitter. Engké lamun didinya geus bisa
facebookan, wayahna kudu diajar poker. Gampil modal chip mah, engké ku
didieu dibéré…. Ha ha ha… aya ku nikmat geuning jadi jalma jegud téh…
hanjakal teu tibaheula….
JAKA
Indit siah!
AGNI
Kumaha? Teu salah déngé ieu téh?
JAKA
Nyingkah ayeuna kénéh! Lamun henteu, disiksa ku aing!
AGNI
Aéh, aéh… kakara dibéré jabatan kuncén, didinya geus wani cucungah ka didieu!
JAKA
Sakali deui, nyingkah siah!
AGNI
Kurang ajar pisan geuning didinya téh! Na geus poho saha ari didieu?
JAKA
Paduli teuing saha manéh, nu penting lamun manéh teu nyingkah ti dieu, ku aing disiksa!
Jaka ngababukeun suluh, dibubat-babét. Agni soak, tuluy lumpat ninggalkeun éta patempatan.
Jaka ngasruk ka sisi lobang. Tuluy ngagukguk.
Arin nu salin jinis jadi Pohaci Rababu, ngaronghéap datang.
RABABU
Jaka… Jaka…
Jaka teu ngalieuk, kalah ngagukguk beuki harus.
RABABU
Jaka, ieu kula, Arin…
JAKA
Moal aya nu bisa ngaganti Arin, sanajan digantian ku Arin…
RABABU
Deudeuh teuing, Jaka… cinta anjeun teu anu geus dikurebkeun téh angger marakayangan, teu bisa disampurnakeun…
JAKA
Cinta kuring geus dikurebkeun… geus tilar dunya…
RABABU
Lamun
anjeun masih kénéh micinta, anjeun ulah nyarita geus henteu cinta.
Lamun anjeun teu bisa mopohokeun, anjeun ulah nyarita geus poho. Ku cara
kitu pisan jiwa anjeun kasiksa. Di Pajaratan Cinta anjeun ngurebkeun
cinta. Tapi dina hiji mangsa, lamun kaayaanna teu papalimpang jeung
kahayang alam, anjeun bisa ngagali deui éta cinta.
Jaka cengkat, tuluy nyuuh bari ngagukguk dina dampal suku Pohaci Rababu.
JAKA
Nyai Rababu, ulah ninggalkeun deui kuring…
RABABU
Wayahna,
Jaka… anjeun kudu iklas. Anjeun kudu jadi lalaki sajati nu mibanda
cinta sajati. Anjeun ngarti anu anu disebut cinta sajati?
Jaka gideug
RABABU
Cinta
sajati nyaéta ikhlas ngantepkeun wanoja anu dipikacinta ku anjeun
pinanggih jeung kabagjaan, sanajan lain jeung anjeun. Malah anjeun kudu
ngadu’akeun sangkan manéhna bagja salawasna, sanajan lain jeung anjeun….
Anjeun
kudu nyaho, lamun anjeun iklas kaleungitan wanoja nu kalintang
dipikacinta, éta téh mangrupa pangorbanan cinta anu hakiki… pangorbanan
cinta anu hakiki…pangorbanan cinta nu hakiki….
Pohaci Rababu ngaléngkah, ninggalkeun Jaka.
Jaka melongkeun Pohaci Rababu. Sanggeus Rababu leungit, Jaka ngagebruskeun manéh ka jero lobang. Lampu pareum.
Réngsé
Sumber : http://galuh-purba.com/pajaratan-cinta-naskah-festival-drama-basa-sunda-2012


c: text/html

text:
270. Kabawa ku sakaba-kaba. (Kabawakeun lampah teu puguh ku batur,
kapangaruhan ku batur).
271. Kacanir bangban. (Kawiwirang, meunang kaéra).
272. Kaceluk ka awun-awun. (Kamashur ka mana-mana).
273. Kaduhung tara ti heula. (Ngarasa hanjakal mah tangtu tara saméméh migawé
kasalahan).
274. Kagok asong. (Kapalang geus nyanggupan, teu bisa mundur deui).
275. Kahieuman bangkong. (Siga beunghar padahal mah kapihapéan banda
batur).
276. Kahutangan budi. (Geus narima kahadéan ti batur).
277. Kajejek ku hakan. (Hasil usaha ngan beak keur kaperluan dahareun wungkul).
278. Karawu kapangku. (Sagala pagawéan kacabak jeung hasilna hadé).
279. Katempuhan buntut maung. (Katempuhan urusan atawa kasusah batur).
280. Kapiheulaan ngaluluh taneuh. (Hudang kabeurangan).
281. Kapipit galih kadudut kalbu. (Kapincut, bogoh).
282. Kasép ngalémpéréng konéng. (Nya kasép nya ginding).
283. Kasuhun kalingga murda. (Katarima pisan lahir batin).
284. Katindih ku kari-kari. (Katuding atawa kasangka pédah aya patalina jeung
kajadian perkara).
285. Kausap sétan. (Kagoda ku sétan nepi ka wani ngalampahkeun kajahatan
atawa pagawéan ma’siat).
286. Kawas aeud. (Goréng budi; bangor).
287. Kawas anu teu dibedong. (Kaluar asup tara meundeutkeun panto).
288. Kawas bayah kuda. (Bélél pisan).
289. Kawas beubeulahan térong. (Sakarupa pisan siga nu kembar).
290. Kawas beusi atah meuleum. (Geuneuk).
291. Kawas bodor réog. (Jelema anu tingkah lakuna pikaseurieun).
292. Kawas bueuk meunang mabuk. (Ngeluk jeung teu wani ngomong da rumasa
boga dosa).
293. Kawas bujur aseupan. (Diuk teu daék cicing).
294. Kawas careuh bulan. (Nu diwedak kandel teuing).
295. Kawas ciduh jeung reuhak. (Sarua goréngna).
296. Kawas cucurut kaibunan. (Goréng patut sarta pikarunyaeun).
297. Kawas dodol bulukan. (Jelema hideung diwedakan teu rata).
298. Kawas durukan huut. (Pibahayaeun anu teu kaciri sarta beuki lila beuki
gedé).
299. Kawas ékék. (Ka nu papakéan sarwa héjo).
300. Kawas gaang katincak. (Répéh sapada harita, ngadadak jempling).
301. Kawas gateuw. (Teu bisa liar lantaran gering atawa geus rarémpo).
302. Kawas hayam panyambungan. (Talamba-tolombo dina riungan lantaran
euweuh nu wawuh).
303. Kawas heulang pateuh jangjang. (Teu bisa walakaya lantaran teu boga nu
diandelkeun).
304. Kawas himi-himi. (Méh salilana babarengan, tara daék papisah).
305. Kawas jelér kasaatan. (Teu daék cicing).
306. Kawas jogjog mondok. (Cékcok, récok, gandéng ku nu ngomong pabedasbedas).
307. Kawas ka budak rodék hulu. (Ngahina, kawas ka jelema nu bodo atawa
kawas ka budak nu bolon kénéh).
308. Kawas kedok bakal. (Kacida goréng patutna).
309. Kawas langit jeung bumi. (Pohara bédana).
310. Kawas lauk asup kana bubu. (Hésé kaluar deui tina salah sahiji lingkungan
lantaran katalian ku jangji atawa ku aturan).
311. Kawas leungeun nu palid. (Ngopépang, sagala dicabak atawa dicekel).
312. Kawas nu kékéd. (Teu bisa barangbawa).
313. Kawas nu meunang lotré. (Meunang rejeki gedé nu teu disangka-sangka).
314. Kawas rama jeung sinta. (Nurub cupu).
315. Kawas siraru jadi. (Riab ka mana-mana).
316. Kawas supa jadi. (Gancang pisan jadina jeung ngalobaannana).
317. Kawas tatah. (Teu hideng sorangan, kudu dititah baé).
318. Kawas tikukur. (Nyebut ngaran sorangan ka nu anyar pinanggih).
319. Kawas toéd. (Beuki ngomong).
320. Kawas tunggeu. (Jelema teu pikaresepeun, goréng patut jeung tungi, tara
pati ngomong).
321. Kawas tunggul kahuru. (Goréng patut).
322. Kawas ucing kumareumbi. (Sagala dicabak, sagala dicekel).
323. Kawas wayang pangsisina. (Goréng rupana).
324. Keuna kana mamarasna. (Keuna kana haté, karasa ngajeletit kana haténa).
325. Keuna ku lara teu keuna ku pati. (Bisa jadi éléh atawa tatu tapi teu maot).
326. Keur awak saawakeun. (Keur manéhna sorangan).
327. Keur béntang surem. (Keur apes).
328. Keur meujeuhna bilatung dulang. (Keur meujeuhna parabaneun).
329. Kokolot begog. (Ngomong teu merenah kawas kolot, dilarapkeun ka budak
ngora).
330. Kokoro manggih mulud, puasa manggih lebaran. (Kokomoan dina waktu
aya rejeki).
331. Kokoro nyenang. (Nembongkeun pangaboga nu teu sabaraha lantaran
hayang dipuji).
332. Kokoro nyoso malarat rosa, lebaran teu meuncit hayam. (Kacida malaratna).
333. Kolot dapuran. (Kolot nurutkeun pancakaki).
334. Kolot kolotok. (Kolot tapi euweuh kanyaho).
335. Kuah beukah. (Rejeki teu sabaraha tina gawé tambuh laku/tina gawé nu teu
tangtu).
336. Kudu asak jeujeuhan. (Kudu gedé jeujeuhan, loba tinimbangan).
337. Kudu bisa ngaragap haté batur. (Kudu bisa ngira-ngira pirasaeun haté
batur).
338. Kudu bisa ngeureut pakeun. (Kudu bisa ngajeujeuhkeun rejeki).
339. Kujang dua pangadékna. (Usaha anu ngadatangkeun dua kauntungan).
340. Kulimis kawas cucurut kaibunan. (Goréng patut jeung matak pikarunyaeun).
341. Kumaha ceuk nu dibendo baé. (Kumaha ceuk pangagung baé).
342. Kumaha kecebur caina geletuk batuna baé. (Kumaha béhna, kumaha engké
baé).
343. Kumaha raména pasar. (Kumaha guyubna batur jenuk balaréa).
344. Kuru cileuh kentél peujit. (Ngurangan saré, ngurangan dahar lantaran aya nu
dimaksud).
345. Kurung batok. (Teu daék lunta ti lembur, jadi teu loba kanyaho).

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Buah naga
Buah Naga nyaéta jenis bungbuahan anu asalna ti nagara Meksiko, Amerika.[1] Masarakat Cina Kuna nganggap buah naga leuwih ti saukur buah kalayan rupa-rupa mangpaat.[1] Buah jeung kulit anu nyarupaan sisit oray badag ieu mindeng jadi pangaping dua patung di méja altar sesembahan.[1] Saban raraméan taun anyar Imlek buah ieu ogé disajikeun, sarta jadi salah sahiji sajian anu wajib aya alatan dipercaya mawa berkah.[1] Padahal di tempat asalna, Meksiko, buah naga malahan dianggap palebah panon.[1] Kakara sanggeus dibawa ka Vietnam, pepelakan buah naga mimitian dibudidayakeun sacara lega saméméh pamustunganana ngembang ka nagara Asia Tenggara.[1] Di Vietnam buah naga mindeng disebut Thanh long atawa clever dragon sedengkeun masarakat Cina nyebutkeunana Feuy Long Kwa.[1] Di wewengkon Meksiko, buah naga disebut Pitahaya.[1] Buah naga sorangan ngabogaan kelir kulit anu murub, kulitna ogé henteu lemes, tapi mangrupa lapisan siga bawang ku kituna jiga sisit oray badag atawa naga.[1] Eusi buahna boga warna bodas, beureum atawa bungur kalayan siki-siki boga warna hideung.[1] Eusina kawas selasih sedengkeun rasana kawas buah kiwi.[1]
Mangpaat[édit | édit sumber]
Buah naga miboga khasiat anu méré mangpaat pikeun kaséhatan manusa di antarana pikeun nyaimbangkeun kadar gula getih, pencegah kanker peujit, ngurangan kolesterol, nyingkahan pendarahan.[2] Buah naga biasana di jadikeun kadaharan dina rupa-rupa jenis saperti dina wangun buah seger pikeun ngaleungitkeun haus, alatan buah naga ngandung kadar cai anu luhur kira-kira 90 % ti beurat buahna sorangan.[2] Rasana amis alatan ngandung kadar gula ngahontal 13-18 briks.[2] Buah naga ogé bisa dijieun jus, sari buah, manisan jeung selé .[2] Sacara umum,pakar sapamadegan sarta ngaku buah naga beunghar kalayan potasium, ferum, protein, serat, sodium sarta kalsium anu alus pikeun keséhatan ti batan bungbuahan séjén anu di import.[2]


text:
Ih..aya kuresepnya ka taman pengkereun bumi teh komo deui upami keur buahan jiga kieu...
A Tegar ,Neng Au, Neng Seli,Mama sareng bibi kitu deui Uana....
Bi Aa mah nu ieu weh nya buahna enjing ge asak geura.....
buah arumanis legit pisan.....
bade ???ameng yu....kadieu...ngarujak oge raos pisan segerrrrrrrr teh pokona mah
Cik kasep...hirup mah kudu siga tatangkalan sakali dipelak tina pelok hiji ngahasilkeun rebuan pelok nu ngahasilkeun rebuan tangkal jeung yutaan buah....subhanallah....
buah mah babakti kanu melakna mere hasil anu kacida mangpaatna...ih isin pisan upami jalmi eleh ku tangkal buah teh nya...


text:
Wilujeng Sumping di Blog Simkuring ASK Tea !! Jaya di Buwana, Bagja di Aherat silih asah, asih, asuh
Jumat, 03 Desember 2010
Teu Karasa
ASK-PASUNDAN JAYA
Teu karasa waktu geus muter sakitu lilana. Asa cikeneh urang arulin jeung barudak bari olol leho. Asup SD nu 6 taun ge asa nyerelek, asa teu napak-napak acan. Nu karasa di SD teh ngan ukur ulin jeung ulin rek di buruan sakola boh di kelas. Komo SMP nu 3 taun, asa muka panto hungkul. Ngan pedah keur jaman SMP rada aya kesan tina Cinta Monyet. Asup SMA, najan loba nu robah saawak-awak tetep bae asa sakecret waktu teh. Komo kuliah,jol2 diwisuda we. Meureun ceuk nu maot:"teu karasa,uing teh geus paeh geuning."


text:
Rékayasa sipil
Dina watesan modern, téhnik sipil ngalegaan jadi rékayasa nu kabagi jadi sababaraha bagian nyaeta "perencanaan", konstruksi jeung perawatan struktur nu aya hubunganna jeung bumi, cai atawa peradaban jeung prosesna. Ayeuna téhnik sipil oge nyakup jalan, struktur, sumber cai, cai kotor, kontrol banjir atawa lalu lintas.
Rekayasa diwangun tina hasil panalungtikan pakaitna sistem alami jeung jieunan-manusa sarta diwangun oge tina persamaaan empiris keur kaperluan desain. Rekayasa sipil ngarupakeun rekayasa nu ilahar dipake dina widang rekayasa. Kanyataana, ngan aya dua rekayasa utama nyaeta sipil jeung militer. Sakabeh rekayasa husus mangrupa turunan tina rekayasa sipil. Rekayasa sipil ngarupakeun payung keur rekayasa-rekayasa husus sejenna.
Daptar eusi
Widang dina Téhnik Sipil[édit | édit sumber]
Téhnik Sipil Umum[édit | édit sumber]
Teknik sipil umum museurkeun kana sakabeh hal nu pakait jeung proyek sacara umum. Dina migawe hiji proyek, teknik sipil umum pakait jeung ahli survey sarta ahli sipil husus sejenna keur nyieun sarta nangtukeun tempat, komunitas sarta kaayaan nu hade, drainase (kontrol banjir), sistem ngalirkeun cai, runtah, listrik sarta kaperluan komunikasi jeung lahan. Teknik sipil umum loba meakeun waktu keur datang ka lokasi, ngawangun komunitas atawa hubungan ka tatangga sarta nyiapkeun rencana pangwangunan.
Rekayasa Struktur[édit | édit sumber]
Rekayasa struktur museurkeun kana widang desain jembatan, wangunan, wangunan lepas pantai, waduk jst. Desain struktur sarta analisa struktur ngarupakeun bagean tina widang rekayasa struktur sarta ngarupakeun konci utama dina proses desain struktur. Kaasup oge itungan tekanan jeung beban nu mangaruhan kana struktur. Salian ti eta ahli struktur oge pakait jeung widang sejen saperti desain kapal udara, pesawat ruang angkasa sarta alat-alat kasehatan.
Rekayasa Geoteknik[édit | édit sumber]
Widang nu ngadukung rekayasa struktur nyaeta rékayasa géotéhnik. Pentingna widang rekayasa geoteknik kusabab wangunan geus pasti pakait raket jeung taneuh. Rékayasa géotéhnik museurkeun kana panalungtikan sifat taneuh, mekanika taneuh, pondasi, pakaitna taneuh jeung struktur sarta dinamika taneuh.
Rekayasa Lalulintas[édit | édit sumber]
Rekayasa lalulintas museurkeun kana teori antrian sarta perencanaan lalulintas, desain geometri jalan sarta pola paripolah supir. Simulasi operasi lalulintas dijieun ku make turunan "perjalanan", algoritma lalulintas nu bisa dipake keur masalah komputasi nu kaitung ruwet.
Téhnik Lingkungan[édit | édit sumber]
Tehnik lingkungan pakait jeung pengolahan kimia, biologi atawa jeung limbah pasan, penjernihan cai jeung udara sarta jeung remediasi di tempat numana bakal dipake keur tempat pamiceunan. Widang nu pakait jeung teknik lingkungan diantarana water purification, sewage treatment, sarta manajemen hazardous waste. Teknik lingkungan oge pakait jeung hydrology, geohydrology sarta meteorology utamana pangaweruh cai jeung ngalirna diperlukeun keur ngarti kana "pollutant transport". Ahli teknik lingkungan oge nalungtik ngeunaan "pengurangan polusi", green engineering sarta industrial ecology.
Tehnik lingkungan oge ngarupakeun watersan anyar keur Sanitary engineering. Sababaraha watesan oge digunakeun saperti public health engineering jeung environmental health engineering.
Rekayasa Hidrolika[édit | édit sumber]
Rekayasa hidrolika museurkeun kana aliran sarta ngalirna aliran, utamana aliran cai. Widang rekayasa ieu pakait raket keur jembatan, waduk, saluran cai, kanal, sarta tanggul oge pakait jeung rekayasa lingkungan jeung sanitary.
Manajemen Konstruksi[édit | édit sumber]
Manajemen konstruksi kaasup rencana jeung mutuskeun desain keur ahli transportasi, planologi, hidrolika, lingkungan, struktur jeung geoteknik.
Elmu Material[édit | édit sumber]
Rekayasa sipil ngawengku oge elmu material. Ahli material kasaaup beton, baja, polimer jeung keramik nu pakait jeung pamakena dina widang rekayasa.
Karir[édit | édit sumber]
Kasalahan konsep nu ilahar nyaeta yen rekayasa sipil teu merlukeun kamampu nu cukup dina widang matematika jeung elmu komputer. Dina kanyataanna, ayeuna loba make elmu komputer keur migawe rekayasa sipil, numana struktur jeung analisa masalah merlukeun komputasi jeung ngawangun algortima tingkat luhur.
Ahli sipil nu digawe dina widang rekayasa kasalametan, make metoda probalilitas keur desain struktur, analisa kaamanan sarta ngitung karugian akibat bencana alam jeung jieunan manusa.


text:
Mantéga
Mentéga nyaéta produk kadaharan anu dijieuna tina susu.[1] Biasana dipaké pikeun olésan dina roti jeung biskuit.[1] Kecap mantéga aslna tina basa Portugis nyaéta manteiga.[1] Komposisi gizi margarin hampir sarua jeung mantéga, ngan bédana tina jumlahna.[2] Mantéga komposisi gizi lobana dina margarin nyaéta lemak (sakitar 80 persén).[2] Mantéga dijieuna tina lemak sapi sedengkeun margarin tina minyak sayuran.[2]
Kandungan giji[édit | édit sumber]
Mantéga miboga kandungan giji saperti lemak susu, lemak nabati, loba ngandung lemak, mineral jeung vitamin.[2] Vitamin dina matéga nyaéta vitamin A anu dibutuhkeun ku awak dina pungsi fisiologis jeung sistem endokrin.[2] Salain ti éta mantéga ogé miboga kandunagn itamin larut lemak lainna, saperti vitamin D, E, jeung K.[2] Vitamin A bersumber tina betakarotenoid atawa pigmen karoten lainna anu dihaja ditambahkeun pikeun gincu warna konéng.[2] Lemak mantega asalna tina lemak susu sato, anu sok disebut butter fat.[2] Mantéga miboga kandungan sajumlahing asam butirat, asam laurat, jeung asam linoléat.[2] Asam butirat bisa dipaké ku usus gedé pikeun sumber énérgi, lian ti éta pikeun senyawa antikarsinogenik (anti kangker).[2] Mantéga bisa dijieun tina lemak susu (utamana lemak susu sapi) anu amis atawa haseum.[2] Mantéga tina lemak susu anu haseum miboga cita rasa lewih kuat.[2] Lemak susu bisa diantepkeun jadi haseum sacara langsung atawa ngaliwatan inokulum murni baktéri asam laktat (proses fermentasi).[2] Mimitina lemak susu dinétralkeun ku uyah karbonat, tuluy dipasteurisasi jeung diinokulasi ku baktéri anu bisa ngahasilkeun asam laktat salila prosés fermentasi.[2]


text:
Sacara prinsip, nulis mah sarerea oge pasti bisa (kecuali nu buta hurup). Anu ngabedakeunana teh paling-paling oge hasil tulisanana. Aya nu alus, matak resep nu maca, aya nu lempeng, tiis: teu matak resep teu matak ngewa, aya oge nu goreng: ieu mah mun dibaca matak hayang utah :-)
Ari kuring kaasup nu mana? Ah, eta mah teu langkung nu maca. Rek resep rek tiis-tiis bae, rek hayang utah, teu langkung. Nu penting kuring nulis, meungpeung gratis, tur teu kauger ku tetek bengek aturan redaksi nu kadang-kadang teu kaharti. Cenah eta euweuh nu mayar, keun bae ah, da nulis di media ge kadang-kadang teu dibayar. Aya rajeun dibayar, nagihna oge satengah paeh. Cape, jeung kadang-kadang kalahka era sorangan, padahal kuduna mah nu ditagih nu era.
Penulis, komo nu henteu atawa acan terkenal, leuwih hese nembus media. Biasana eleh ku nu geus kasohor, atawa paling henteu nu geus jadi langganan redaksi (mun nulis artikel). Sok padahal soal kualitas mah kadang-kadang nu anyar ge teu eleh geleng (ngan eleh alus :-)). Tapi nyaeta, penulis anyar mah tangtu eleh jam terbang, salian ti can dipikawanoh ku balarea.
Ngomong kitu teh, sabab rumasa kuring teu boga bakat nulis istimewa. Da ari nu boga bakat istimewa mah, Andrea Hirata upamana, sakalina nulis novel, langsung jadi best seller. Bari jeung cenah mah ditulisna oge ngan ukur jero 3 minggu ( bayangkeun: 3 minggu!). Ck, ck,ck..
Ari kuring? Beu, nulis sakieu oge mikirna teh 7 taun. Tah, nya ku sabab eta pisan, mending nulis dina blog. Aya nu maca nuhun, teu aya nu maca piraku :) Nu jelas, nulis dina blog teu kudu ngaliwatan tetecean prosedural nu rumit bin pabeulit (cek kuring ieu mah). Rumasa babarian rudet, hoream loba mikir.
Murah? Ah henteu (cek kuring deui wae ieu mah, nu teu boga duit). Maksakeun nulis, connect kana internet make dial-up, istuning matak jebol pesak! Telkom teaa... MAHALLL!!! Iraha atuh telepon di Indonesia bisa murah? Akses internet bisa murah? Hayang pinter di Indonesia teh mahal pisan sodarah-sodarah!
Jadi? Kesimpulanana: alesan kuring nulis dina blog teh gara-gara ARAL! (Nu ngaraos tos rada ngurel, enggal milari keresek, bisi utah nyebrot kana monitor).
Marangga ah!
Manawi kalandep, mangga tingali seratan sanesna:


text:
Ini adalah Jawaban Tersertifikasi
Erika : “ Eh, pendidikan di Indonesia the teu acan merata nya “
Dedi : “ Muhun, tah.. seeurna mah nu dapet pendidikan anu memadai the di Kota “
Fredy : “ Nya, matak seeur oge anu ti kampung parindah ka kota kanggo pendidikan “
Kelly : “ Kurikulum na oge di sakola-sakola Indonesia the bareda “
Dedi : “ Eta the aya kurikulum naon wae sih ? “
Erika : “ Aya KTSP sareng Kurtilas , Kurnas “
Fredy : “ Materi na oge makin taun makin hesenya.. hadeuh.. Ieu materi nu baheula kanggo SMA ayeuna di pasihan ka barudak SMP “
Kelly : “ Bener tah, seeur oge kolot siswa sakola dasar anu protes yen budakna dibere kakalian di kelas hiji”
Dedi : “ Menurut saran abdi mah atuh cik pamarentah the lebih mikiran kumaha yen diajar disakola efektif sareng gampil ngartos”
Fredy : “ Abdi oge haying lamun aya keneh tugas tapi tong kalobaan .. “
Erika : “Nya matakna pendidikan di Indonesia kudu di revisi deui ku menteri pendidikan ngarah lebih ter arah dan gampil majuna ieu nagara urang teh”
Mohon maaf apabila ada kesalahan


text:
Akhir-akhir ini banyak sekali di antara kalian yang mencoba mencari artikel tentang Puisi dalam bahasa Sunda.
Semoga kalian dapat menambah wawasan para pembaca sekalian dalam mencari artikel tersebut. Baiklah silahkan simak saja Puisi bahasa Sunda di bawah ini.
Saleresna
saleresna diri teu weleh mitineung kasalira nu janten bebende
mugia panutan ngartos.. nu saenyana mung salira nu mibanda rasa
Sanaos satutup umur mung jungjunan nu aya dina jero dada
Kadeudeuh lir gumawang endahna katumbiri
Nu teu weleh nyanding sumalanding dina ati
Nu dipikamelang siang jeung wengi
Katresnan kadeudeuh urang mugi lana papanjangan…
Lembur PanineunganHujan nu ngaririncik mawa lamunan nu lawas katukang
Katembong lebah tanjakan tutuwuhan arajeg mapay ngajajarGunung nangtung bangun taya kasuwung
Sawah ngeplak lir ibarat permadani nungampar ngagelar
Breh ka beh kidul..Walungan matak waas tetempoan
Tangkal kihurip ngareuy mapay dahan muncang sisi gawir
Bray ka belah kulon ngembloh satungtung panenjoKebon sabangsaning palawija selang sekar dipelakna
Tanah pasundan tanah kahuripan
Lembur kuring panineungan.
Parapatan KatresnanTah didinya ditempat eta
Urang duaan pateuteup soca
Tah harita lebah dinya
Dag dig dug hate masih karasaParapatan lebah pudunan
urang nepungkeun kaasih katresnan
Saksi rundayan katresnan waktos tepung munggaran
Tah didinya dipengkolan simpang lima
Salira nyepeng panangan ngedalkeun kaasih kacintaKedal jangji pasini yen saenyana baris tetep ngahiji
Moal incah balilahan sumawona nganyenyeri
Parapatan ukur jadi dongeng panineungan
Pengkolan mung ukur carita dina sawangan
Nyawang nyipta nu biheung deui bakal karandapan.


text:
Sirit
Sirit atawa purusa atawa kontol hartina organ sapatemon jalu jeung, pikeun mamalia, organ jalu pikeun kiih. Sirit homolog jeung itil awéwé, sabab tumuwuh tina struktur émbrionik nu sarua. Sirit mangkreng pikeun pungsina nalika sapetemon.
Daptar eusi
Sirit sato[édit | édit sumber]
Kalolobaan marsupial, iwal dua spésiés kangguru pangbadagna, mibanda sirit bifurcated: kabagi jadi dua kolom nu misah, sahingga tungtung siritna nyagak. Lumba-lumba mibanda kontrol prehensile kana siritna, sahingga kadang dipaké salaku sénsor pikeun mariksa dasar sagara. Kéong mibanda sirit pangpanjangna saluyu jeung panjang awakna: nepi ka dua puluh kalieun panjang awakna.
Musium Falologis Islandia (Icelandic Phallological Museum) di Reykjavik ngahususkeun diri kana nalungtik sirit sasatoan.
Sirit manusa[édit | édit sumber]
Sirit manusa béda ti sirit sababaraha mamalia séjén sabab teu mibanda tulang mangkreng erectile bone, sagemblengna ngandelkeun aliran getih sangkan mangkreng, teu bisa ngelok kana palangkakan, sarta leuwih badag batan rata-rata dibandingkeun jeung beurat awak.
Struktur[édit | édit sumber]
Sirit manusa diwangun ku tilu kolom jaringan pamangkreng:
- dua corpora cavernosa jeung
- hiji corpus spongiosum di handapeunana.
Mangkreng[édit | édit sumber]
Mangkreng hartina jadi heurasna sirit nu lumangsung nalika hiji jalu karangsang. Mangkrengna sirit ngabisakeun sapatemon, sanajan teu kudu, sarta sababaraha kagiatan séksual séjénna.


text:
CARPON ....KENNY G ( Kagugu )
Ieu carita teh husus jang ente ri...babaturan nu pangbageurna soalna ngan maneh nu ngarti jeung surti kaayaan jeung naon bae nu kuurang karandapan...
inget teu carita ieu...
4 taun katukang harita teh bulan puasa riri jeung lala marangkat ka Parev ka toko National pan maneh ngomong wae hayang meuli DVD keur dikamar cenah padahal duitna menang nginjeum ti teh atun nya mun teu salah mah hehehh....lala ge mangmeulikeun mesin cuci titipan teh atun tea geuning , riri nu nyetir di mobil angger ngobrol tingcikikik..lamun aya nu dipakaseurieun..
sanggeus palah pilih ente meuli hiji DVD mun teu salah hargana 500rebu tapi didinya ge ngajual CDna si engko bangun resep ka riri kan ? manehna nawaran hiji CD intsrumentalia KENNY G.. hargana 10rebu kabeneran maneh resep ka eta CD teh teu talangke maneh nyokot eta CD creng dibayar ...tapi inget teu urang ngomong kieu ri..." ri cobaan heula eta CDna ke kumaha mun nepi ka imah lain KENNY G ..kade -kade dangdut euy...tapi maneh teu ngadenge omong urang malah ngomong kieu ,,,ah piraku la ceuk si engko ge KENNY G tuh pan luarna gambar si kriting keur nyekel saxophone ..ceuk maneh bari buburu ninggalkeun toko ,CD nu dibeuli teu di tempo-tempo acan eusina mah,....
si engko nungtun maneh mangyebrangkeun ,mesin cuci jeung DVD di asupkeun ka bagasi tuluy urangmah marangkat deui pan meuli kembang sedep malem jeung krisan di hareupen toko obat Eng siu tong tea...
barang di imah mesin cuci dicobaan sidik alus, DVD maneh dicobaan sidik alus deuih...eh maneh teu poho nyoba CD anyar tea ...barang ditungguan sababaraha detik eh...celengkeung teh KENNY G nyanyi ....saya si putri ...si putri sinden panggung.....atuh barakatak urang seuseurian teu salah-salah teuing nya ngomong ...jadina teh lain KENNY G nya ri...kang keni junaedi geuning euy..... hehehhe....
emang salah sahiji sifat maneh teh hese dipapagahan, teu ngadenge omong batur tapi maneh bageur ri....hiji-hijina paninggalan MDI mah ngan maneh-manehna ...
inget ri...tong loba teuing balanja.., ulah meulian wae baju
ti sobat
Lala tea


text:
Joule
Joule (dilambangkeun ku J) nyaéta hijian SI pikeun énergi kalayan dasar hijian kg.m2/s2.
Définisi[édit | édit sumber]
Joule didéfinisikeun minangka badagna énergi anu diperlukeun pikeun ngahasilkeun gaya sagedé hiji Newton sajauh hiji méter. Ku sabab éta, 1 joule sarua jeung 1 newton méter (lambang: N.m).
Sajaba ti éta, hiji joule ogé nyaéta énergi mutlak pangleutikna anu diperlukeun (dina muka bumi) pikeun ngangkat hiji barang sabeurat hiji kilogram saluhur sapuluh séntiméter.
Définisi hiji joule séjénna:
- Usaha anu diperlukeun pikeun mindahkeun muatan listrik sagedé hiji coulomb ngaliwatan béda poténsial hiji volt, atawa hiji coulomb volt (lambang: C.V).
- Usaha pikeun ngahasilkeun daya hiji watt mayeng salila hiji detik, atawa hiji watt sekon (lambang: W.s).
Konvérsi[édit | édit sumber]
1 joule nyaéta sarua jeung 107 erg.
1 joule ngadeukeutan:
- 6.241506363x1018 ev (éléktron volt)
- 0.239 kal (kalori)
- 2.7778x10-7 kwh (kilowatt-hour)
- 2.7778x10-4 wh (watt-hour)
- 9.8692x10-3 liter-atmosfer
Sajarah[édit | édit sumber]
Ngaran joule dicokot ti panimuna James Prescott Joule. Joule dilambangkeun ku aksara J. Istilah ieu mimiti diwanohkeun ku Dr. Mayer ti Heilbronn.


text:
Spa
Spa nya éta prosés nyaimbangkeun jiwa, raga jeung sukma pikeun ngahontal tujuan nu tangtu.[1] Dina prakprakanana, spa mangrupa budaya dina kahirupan manusa anu maké cai pikeun sarana ngabersihkeun awak.[1] Ritual mandi ieu geus kacatet dina sajarah paradaban Homo sapiens.[1] Spa singkatan tina solus per aqua atawa sanitas per aqua dina basa Latin anu hartina ngupayakeun kaséhatan jeung ngamangpaatkeun cai.[1] Di Yunani budaya spa geus aya dina abad 377 SM.[1] Sedengkeun dina abad ka-17, serdadu Galia di masa kajayaan Romawi miboga kabiasaan sanggeus perang nyemprotkeun cai kana awak bari ngeueum. [1] Maranéhna maraké cai pancuran pikeun média terapi jeung rélaksasi.[1] Abad ka-18, putra mahkota karajaan Britania Raya anu kakeunaan panyakit lépra bisa dicageurkeun ku cara ngeueum di kolam cai panas unggal poé.[1] Sedengkeun bangsa Éropa dina abad 18-19 spa téh pikeun tempat réhabilitasi kaséhatan anu lokasina di gunung atawa di sabudeureun curug. [1]
Daptar eusi
Spa jaman baheula[édit | édit sumber]
Di Indonésia budaya spa geus aya di jaman karajaan Majapahit.[1] Serat centhini, literatur kuno dina taun 1872 ngabéwarakeun ayana pamandian di komplék kraton Majapahit jeung Médang.[1] Salah sahiji pamandian di kraton Yogya Kamulan anu maké cinyusu tina daratan luhur Dieng.[1] Pamandian-pamandian kuno di lingkungan istana ilahar bentukna kolam anu lega anu dibenténgan ku témbok-témbok batu kalayan dijagaan pikeun ngajamin rahasiana raja sarta kulawargana nlika ritual mandi.[1] Mandi bari ngeueum dina kolam dipercaya bisa menstimulir katingtriman psikis jeung bisa nyéhatkeun awak.[1] Sababaraha panalungtikan ngébréhkeun yén mandi loba rupana saperti ngeueum, maké pancuran, maké métode semprot, pikeun nguatkeun sistem kakebalan awak, ngalancarkeun sirkulasi getih, ngoptimalkeun kinerja kelenjar limpa, jeung sistem metabolisme awak.[1] Salain pikeun hiburan, tempat pamandian ogé bisa jadi sarana ngajaga stamina awak jeung pikiran sangkan awak bisa prima.[1] Sedengkeun putri di kraton Jawa ngamangpaatkeun patirtan pikeun salah sahiji sarana pikeun ngageuliskeun anu dibarengan ku nginum jamu, olah tubuh ngaliwatan tari.[1]
Spa jaman Kiwari[édit | édit sumber]
SPA atawa Solus Per Aqua , anu artina terapi cai.[1] Ku kamekarana jaman, spa mekar jadi tempat kacantikan, ngarawat awak, jeung kaséhatan. Spa ngawengku terapi sakabéh awak, lulur atawa body scrub, masker ngabodaskeun, terapi musik, aromatherapy, mandi susu atawa mandi aromatherapy jeung snack mangrupa kuéh-kuéh jeung inuman jahé haneut atawa téh haneut.[1] Di era modern ini spa lebih diarahkan sebagai komoditas binis berinvestasi tinggi dengan menggunakan terapi air dan pemijatan sebagai media untuk mewujudkan keinginan pelanggan akan kecantikan dan kebugaran.[1] Spa modern perenahna di kota-kota kuno kasohor ayana kakuatan pikeun nyagerkeun tina cai mineral jeung cai panas.[2] Wisatawan bakal datang pikeun mawa cai jeung nyagerkeun kaséhatana.[2] Prakték mandi di cinyusu jeung cai mineral téh di Babilonia jeung Yunani.[2] Dina abad ka-19, spa di Éropa nya husus tujun pikeun jalma beunghar.[2] Sedengkeun spa di Amérika nu leuwih ka sohorna ayana facial jeung terapi ngaliwatan di pencétan.[2]
Mangpaat Spa[édit | édit sumber]
Mangpaat spa diantarana ngalemeskeun, mengkeurkeun kulit, ngabodaskeun jeung méré nutrisi kulit, ngendorkeun tegangna otot, detoksifikasi awak pikeun ngaronjatkeun sitem kakebalan awak, ngaleungitkeun rasa hariwang, ambek atawa depresi, nyingkahan alérgi, tanda-tanda diabétes.[3] Salain ti éta ngaleungitkeun migrain jeung asma, nurunkeun tekanan darah tinggi jeung hipertensi, ngurangan insomnia, strés jeung kacapéan, nyaimbangkeun alamina awak pikeun ngahontal kabagjaan, percaya diri jeung kréatipitas.[3]


text:
Jawa Kulon
Jawa Kulon (Basa Indonésia: Jawa Barat, disingget jadi "Jabar") nyaéta salah sahiji propinsi di Indonésia. Ayana di beulah kulon pulo Jawa jeung ibukota sarta puseur urban panggedena nyaeta Bandung, nya kitu sanajan loba padumuk dinu juru kaler propinsi matuh di wewengkon suburban komo nepi ka wewengkon urban anu aya di Jakarta, sanajan kota eta perenahna di luar propinsi administratip. Populasi propinsi ieu aya 46,3 juta (dina 2014) jeung ieu téh propinsi panggegekna di Indonésia.
Wewengkon puseur Bogor, hiji kota di Propinsi Jawa Kulon, ngabogaan salah sahiji kapadetan populasi anu pangluhurna di sakuliah dunya, mungguh Bekasi jeung Depok pada-pada suburban paling populated katujuh jeung kasapuluh di dunya (Tangerang di Propinsi Banten meungkeut kasalapan); dina 2014 Bekasi ngabogaan 2.510.951 jeung Depok 1.869.681 jiwa. Sakabéh kota ieu teh suburban nu Jakarta.
Daptar eusi
- 1 Sajarah
- 2 Pamarentahan
- 3 Géograpi
- 4 Ekonomi
- 5 Demografik jeung Bahasa
- 6 Budaya
- 7 Human Development Index
- 8 Lambang Daérah
- 9 Atikan
- 10 Sumber Daya Alam
- 11 Pariwisata
- 12 Réferénsi
- 13 Tumbu kaluar
Sajarah[édit | édit sumber]
Laratan arkéologis manusa nu pangkolotna aya di wewengkon nu digali di Anyer (basisir kulon Jawa) jeung bukti budaya metalurgi perunggu jeung beusi anu wayahna teh milénium kahiji masehi. Buktina Kabudayaan prasajarah Buni (lebah Bekasi ayeuna) mangrupa karajinan taneuh anu saterusna dikembangkeun deui ku bukti anu kapanggih ti Anyer nepi ka Cirebon. Artefacts (tanggal ti 400 SM - Maséhi 100)., Saperti peti kadaharan jeung inuman, nu kapanggih lolobana salaku hadiah astana. Aya ogé bukti arkéologis di Lokasi Arkeologi Batujaya ari tanggalna ti abad kadua masehi [rujukan?] Tuluy, nurutkeun Dr Tono Djuwantono, lulugu Badan Arkeologi Bandung, Candi Jiwa di Batujaya, Karawang, Jawa Kulon ogé diwangun kira-kira waktu ieu. [rujukan?]
Salah sahiji bukti pangheubeulna anu dipikanyaho [klarifikasi diperlukeun] nu kacatet sajarah di Indonésia nyaeta tatapakan karajaan Tarumanagara, di mana tujuh batu abad kaopat nu ditulis make aksara Wengi (dipaké dina jaman Pallawa India) dina basa Sanskerta ngajéntrékeun raraja ti karajaan Tarumanagara. Catetan administrasi Tarumanegara lumangsung nepi ka abad genep, sajaman jeung serangan Sriwijaya, nu dinyatakeun di prasasti Kota Kapur (686 Masehi).
Karajaan Sunda salajengna jadi daya pangereh wewengkon ieu, sakumaha kacatet dina prasasti Kebon Kopi II (Maséhi 932).
Hiji Ulama, Sunan Gunung Jati, ngancik di Cirebon, seja nyebarkeun dunya Islam di kota pagan. Mungguh, Kasultanan Demak di Jawa tengah tumuwuh jadi ancaman saharita pikeun karajaan Sunda. Pikeun ngalawan ancaman eta, Prabu Surawisesa Jayaperkosa nandatanganan hiji jangji (katelahna Pajangjian Luso Sunda) jeung Portugis dina 1512. Bayaranna, Portugis dibéré hiji gentos jang ngawangun bénténg jeung bangsal di tatar ieu, sami oge bentuk pasatujuan dagang jeung karajaan. pajangjian internasional kahiji antara Sunda jeung Éropa ieu dipieling ku ngarenah tugu batu Padrao di gigireun Walungan Ciliwung dina 1522.
Sanajan pasini jeung Portugis geus dipiadeg, eta teu bisa dilakukeun. Palabuhan Sunda Kalapa ragrag ka satru Kasultanan Demak jeung Kasultanan Cirebon (urut nagara vassal Karajaan Sunda) dina 1524, sanggeus pasukan maranéhanana nu dipingpin Palatehan alias Fadillah Khan ngawasa kota. Dina 1524/1525, pasukan maranéhanana dipingpin Sunan Gunung Jati ogé nyita palabuhan Banten terus ngadegkeun Kasultanan Banten nu sasarengan jeung Kasultanan Demak. Perang antara karajaan Sunda kalawan kasultanan Demak jeung Cirebon hantem keur lima taun nepi ka pajangjian damai anu dirempugan dina 1531 antara Raja Surawisesa jeung Sunan Gunung Jati. Ti 1567 nepi ka 1579, diereh raja pamungkasna Raja Mulya, alias Prabu Surya Kencana, karajaan Sunda nyorang kamunduran, dasarna tina tekenan Kasultanan Banten. Sanggeus 1576, karajaan teu bisa ngajaga puseur dayeuhna di Pakuan Pajajaran (Bogor ayeuna) terus saeutik demi saeutik Kasultanan Banten ngarebut wewengkon urut Karajaan Sunda. Kasultanan Mataram ti Jawa tengah ogé nyita wewengkon Parahyangan, wareh tenggara karajaan.
Dina abad genep belas, pausahaan Walanda jeung British ngadegkeun kapal dagang maranéhanana di Jawa Kulon sanggeus elehna Kasultanan Banten. Nepi ka tilu ratus taun ka hareup, Propinsi Jawa Kulon labuh dina administrasi Hindia Walanda. Jawa Kulon resmi dinyatakeun minangka propinsi Indonesia taun 1950, ngarujuk kana hiji pernyataan ti Staatsblad nomer 378. Basa 17 Oktober, 2000, salaku bagian ti pulitik desentralisasi nasional, Banten dipisahkeun ti Jawa Kulon tuluy dijieun jadi propinsi anyar. Geus aya usulan panganyarna pikeun ngaganti ngaran propinsi Pasundan ("Tatar Sunda") anu diala ti sajarah Jawa Kulon. [6] [7]
Pamarentahan[édit | édit sumber]
Saprak Lahirna Kabupatén Bandung Kulon taun 2008, [8] Propinsi Jawa Kulon kabagi kana 9 kota jeung 17 kabupatén. Ieu 26 kota jeung kabupatén tuluy dibagi deui kana 620 Kacamatan, nu ngandung 1,576 Kalurahan jeung 4,301 désa Kabupatén ka 18 ieu dibentuk dina Oktober 2012 - Kabupaten Pangandaran. - ti satengah kidul Kabupatén Ciamis; tuluy dina 25 Oktober 2013 DPR Indonésia nyoba mariksa draft hukum ngeunaan ngadegna 57 calon kabupatén (sarta 8 propinsi anyar), kaasup salajengna tilu kabupatén di Jawa Kulon - Garut Kidul, Sukabumi Kaler, jeung Bogor Kulon - tapi tina kabupatén anyar ieu tilunana teu dipintonkeun kapisah dina peta di handap, atawa dina tabel di handap.
- Notes
* - populasi taun 2005 téh kaasup dina total pikeun Kabupatén Bandung, nu mana Kabupatén Bandung Kulon bihari jadi bagianana.
** - Inohong pikeun Kabupatén Ciamis kaasup Kabupatén Pangandaran anyar, nu dijieun dina 2012..
Jawa Kulon kungsi dipingpin ku sababaraha Gubernur anu baris ditataan saperti ieu di handap:[2]
Géograpi[édit | édit sumber]
Jawa Kulon wawatesan jeung Jakarta sarta Propinsi Banten di kulon, jeung Jawa Tengah di wétan. Ka kalér nyaéta Laut Jawa. Ka kidul nyaeta Sagara Hindia. Beda jeung propinsi lianna di Indonesia nu puseur dayeuh maranéhanana aya di wewengkon basisir, ibukota propinsi, Bandung, aya di wewengkon pagunungan di puseur propinsi. Propinsi Banten ieu baheulana bagean Propinsi Jawa Kulon tapi dijadikeun propinsi kapisah dina 2000. Jawa Kulon, di beulah kulon teh pangpadetna katilu di Pulo Jawa, mangrupakeun imah nu ampir 1 tina 5 urang Indonésia.
Propinsi Jawa Kulon jeung Banten, salaku bagian ti Ali Seuneu Pasipik, boga leuwih loba gunung boh seuneuan boh henteu, tibatan propinsi lianna di Indonesia. Wewengkon pagunungan vulkanik nu lega di tatar Jawa Kulon ieu tradisionalna katelah Parahyangan (ogé katelah Priangan) nu hartina "Pangancikan rahyang (dewa)". Hal ieu dianggap salaku tatar jantung urang Sunda. Titik pangluhurna di Jawa Kulon nyaéta Gunung Ciremai (3,078 méter) nu ngawatesan kabupatén Kuningan jeung Majalengka. Jawa Kulon ngabogaan lemah vulkanik anu subur. Tatanén, utamana budidaya sangu tuhur tradisional (katelah Huma), geus jadi jalan hirup masarakat Sunda tradisional.
Saprak jaman kolonial VOC jeung Hindia Walanda, Propinsi Jawa Kulon geus dipikawanoh minangka wewengkon pakebonan produktip keur kopi, teh, kina, sarta loba pepelakan dagang séjén. Wewengkon pagunungan Jawa Kulon ogé mangrupa produsen utama angeun jeung tutuwuhan kembangan hias. Situs tropis andika, udara tiis, jeung tetempoan éndah rea ampir sakuliah Jawa Kulon jeung Banten iwal dinu beulah kalér (basisir laut Jawa). Landscape propinsi ieu mangrupa gunung vulkanik, rupa bumi lungkawing, leuweung, gunung, walungan, lahan tatanén subur, sarta palabuhan laut alam. [11]
Ngocor ngaliwatan lelebak Bandung ka kalér nyaeta Walungan Citarum, anu pangpanjangna jeung pangpentingna di propinsi ieu. walungan sapanjang 300 km ieu mangrupakeun tempat 3 bendungan, nyaéta Cirata Dam, Saguling Dam, jeung Jatiluhur Dam. walungan ieu ema parna ku kokotor industri jeung rumah tangga nepi ka titik nu geus bisa dibilang 'walungan pangkotorna di dunya' ku batur.
Jawa Kulon (sanggeus Banten misah) populasina 35.500.611 (perkiraan taun 2000) jeung legana 34736 Km2.
Jawa Kulon diwatesan ku Jakarta jeung propinsi Banten di beulah kulon, ku Jawa Tengah di beulah wétan. Di beulah kalér Laut Jawa. Di beulah kidul Samudra Hindia. Teu saperti umumna propinsi di Indonesia nu ibukotana di daérah basisir, ibukota Jawa Kulon Bandung ayana di daérah pagunungan sarta daérahna dilingkung ku gunung.
Basa resmi anu digunakeun nya éta Basa Indonesia, basa séjénna anu loba dipaké nya éta basa Sunda. Di sawatara wewengkon pakidulan anu deukeut ka wates Jawa Tengah, migunakeun basa Jawa. Di wewengkon Cirebon jeung sabudeureunana (Majalengka, Indramayu, Sumber), dipaké dua rupa basa nu nyoko ka basa Sunda jeung basa Jawa.
Gunung Aktif
Ekonomi[édit | édit sumber]
Munggaran, ékonomi balarea Sunda di Jawa Kulon ngandelkeun pisan kana budidaya béas. karajaan kuna nu ngadeg di Jawa Kulon saperti Karajaan Tarumanagara jeung Sunda dipikawanoh ngandelkeun pajeg sangu jeung pangasilan tatanén. Daur hirup urang Sunda buhun teh muterna tara jauh tina daur pamotongan béas. festival panén béas tradisional saperti Seren Taun téh mangrupakeun hal penting. Dewi béas kuna, Nyi Pohaci Sanghyang Asri, aya dina budaya Sunda. Sacara tradisional, masarakat Sunda osok maké budidaya pare tuhur (huma). Sanggeus wewengkon Mataram mekar nepi ka tatar Parahiangan mimiti abad ka-17 ngiringan kampanye Sultan Agung narajang Batavia Walanda (ayeuna Jakarta), sawah (budidaya pare baseuh) mimiti diadopsi di lelebak kalér Jawa Kulon. Kabupatén saperti Indramayu, Cirebon, Subang, Karawang jeung Bekasi ayeuna ogé katelah wewengkon konci panghasil sangu. Wewengkon pagunungan Jawa Barat nyadiakeun angeun, kembang jeung loba ngahasilkeun horticultural pikeun Jakarta jeung Bandung. Pangingonan di Jawa Kulon ngahasilkeun produk cisusu jeung daging.
Jaman Kolonial[édit | édit sumber]
Salila Pausahaan Hindia Wetan (VOC) Walanda jeung jaman Hindia Walanda, Propinsi Jawa Barat labuh dina administrasi Walanda nu puseurna di Batavia. Pamaréntah kolonial Walanda ngawanohkeun pepelakan dagang saperti teh, kopi, jeung kina. Saprak abad ka-18, Jawa Kulon (katelah "De Preanger") dipikawanoh minangka wewengkon pakebonan produktip, sarta jadi pagalo jeung padagangan jeung ekonomi dunya. Palayanan saperti transportasi jeung perbankan disadiakeun pikeun nu boga pakebonan Walanda nu jegud tea. Jawa Kulon dipikawanoh minangka salah sahiji wewengkon anu maju pangheubeulna di Nusantara Indonésia. Dinu mimiti abad 20, pamaréntah kolonial Walanda ngembangkeun infrastructures pikeun tujuan ekonomi, utamana pikeun ngarojong pakebonan Walanda di wewengkon ieu. Jalan jeung rel karéta diwangun pikeun nyambungkeun wewengkon perkebunan leuweung jeung puseur urban saperti Bandung sarta palabuhan Batavia.
Sanggeuns Kamerdikaan[édit | édit sumber]
Sanggeus kamerdikaan Indonésia dina 1945, Jawa Kulon jadi wewengkon pangrojong Jakarta, ibukota Indonesia. Jakarta angger jadi puseur bisnis jeung pulitik Indonesia. Sababaraha kabupatén jeung kota di Jawa Kulon saperti Bogor, Bekasi jeung Depok dimekarkeun minangka ngarojong wewengkon Jakarta jeung ngabentuk wewengkon Jakarta Raya atawa Jabodetabek (Jakarta, Bogor, Depok, Tanggerang jeung Bekasi). Wewengkon kalér Jawa Kulon geus jadi wewengkon industri utama. Wewengkon saperti Bekasi, Cikarang jeung Karawang diaplak ku pabrik jeung industri. Wewengkon dina jeung sakuriling Bandung ogé dikembangkeun jadi wewengkon industri.
Tourism[édit | édit sumber]
Rahayu ku kaendahan alami jeung budaya anu beunghar, pariwisata ogé mangrupa industri penting di Jawa Kulon. Wewengkon Puncak jeung Bandung geus lila dipikawanoh salaku tujuan tungtung minggu populér pikeun urang Jakarta. Ayeuna Bandung ge geus dikembangkeun jadi tujuan balanja anu srimanganti jeung narecis, popular teu saukur antara urang Indonésia utamana Jakarta, tapi ogé tujuan balanja populér pikeun wargi Malaysia jeung Singapur. Kota basisir kuno Cirebon ogé populér salaku tujuan pariwisata budaya saprak kota eta ngabogaan sababaraha keraton sarta loba lokasi sajarah saperti Guha Sunyaragi. Tujuan pariwisata populér séjén diantarana Kebon Raya Bogor, Taman Safari Indonesia, Tangkuban Parahu crater, Cai panas Ciater, Kawah Bodas crater kiduleun Bandung, Basisir Pangandaran, sarta sagala rupa resorts gunung di Cianjur, Garut, Tasikmalaya, jeung Kuningan.
Demografik jeung Bahasa[édit | édit sumber]
Jawa Kulon mangrupakeun lemah cai tulen urang Sunda anu ngabentuk grup étnis panglobana di Jawa Kulon, dituturkeun ku urang Jawa anu pindah ka propinsi ieu sababaraha abad ka tukang. Saprak Jakarta jeung wewengkon sakurilingna, kaasup oge Jawa Kulon, ngajadi puseur bisnis jeung puseur pulitik Indonesia, propinsi ieu mincut rupa-rupa jalma ti sakuliah Indonesia. Matakna pribumi Indonesia nu séjén saperti étnis Minangkabau, Batak, Malayu, Madura, Bali, Ambon jeung loba urang Indonésia séjén anu pindah kadieu jeung matuh di kota Jawa Kulon ogé bisa gampang kapanggih. wewengkon urban Jawa Kulon ogé boga populasi signifikan urang Cina Indonésia.
Populasi Jawa Kulon ieu nunda di 43.054.000 dina pertengahan 2010 sahingga propinsi panggegekna Indonésia, imah nu 18% tina total nasional di 1,8% tina lelemah nasional. [12] Kumisan ti daerah husus Jakarta, mangrupa propinsi pangpadetna di nagara ieu kalawan rata-rata 1.236 urang per km² (data 2010). Laju pertumbuhan populasi kacatet dina sapuluh taun 2010 ieu 1.9%, [13]
Iwal basa Indonesia, basa nasional resmi nagara, basa lian nu loba dipaké di propinsi ieu nyaeta Basa Sunda. Dina sawatara wewengkon lebah wates kidul jeung Propinsi Jawa Tengah, basa Jawa ogé diucapkeun. Basa utama nu dipaké di Cirebon sarta wewengkon di deukeutna (Majalengka, Indramayu, Sumber) nyaéta basa Cirebon, dialek basa Jawa jeung pangaruh Sunda. [14] Basa Indonesia loba diucapkeun salaku basa kadua.
Budaya[édit | édit sumber]
Urang Sunda babagi Pulo Jawa jeung urang Jawa, sarta utamana ngancik di Jawa Kulon. Sanajan urang Sunda hirup sapulo jeung urang Jawa, budaya maranéhanana téh béda, tuluy maranehna ogé nganggap maranehna aya di wewengkon budaya kapisah nu disebut Pasundan atawa Tatar Sunda. Lamun aya nu pindah ti Propinsi Jawa Kulon ka Propinsi Jawa Tengah atawa Wetan hartina bisa disebut pindah ti Sunda ka dunya Jawa. Bandung, ibu kota Jawa Kulon, dianggap salaku puseur budaya urang Sunda. Loba Kasenian pribumi Sunda anu dikembangkeun di kota ieu. Propinsi deukeutna Banten, nu ieu baheulana bagean Jawa Kulon saméméh jadi propinsi sorangan, sami ogé dianggap bagean ti Pasundan.
Music[édit | édit sumber]
Orchestra Gamelan[édit | édit sumber]
Kasenian musik Sunda, mangrupakeun ekspresi tina émosi budaya Sunda, express lemesna jeung lungguh Sunda. orchestra Degung diwangun ku gamelan Sunda.
Iwal bentuk Sunda tina gamelan di Parahyangan, wewengkon Cirebon ngukut tradisi musik anu béda. Di antara sababaraha gamelan ensembles Cirebon dua nu pangmindengna kadéngé nyaeta gamelan pelog (a non-equidistant sistim tuning heptatonic) sarta gamelan Prawa (a semi-equidistant pentatonik sistim tuning). Gamelan pelog tradisionalna ditangtayungan pikeun Tayuban, Wayang Cepak, jeung ngadengekeun jeung musik ibing Keraton di Cirebon. Mungguhing gamelan Prawa ieu tradisional ditangtayungan pikeun Wayang Purwa.
Cirebon ogé ngukut ensembles gamelan husus di antarana: Sekaten, nu diputer di Keraton pikeun nyirian waktos penting dina Kalénder Islam. Denggung, ogé ensemble Keraton nu dipercaya boga sajumlah "kakuatan lembut". Sarta Renteng, hiji ensemble anu kapanggih boh Cirebon jeung Parahyangan anu dipikawanoh ku gaya maén tarik jeung energetic.
Zhither ensembles[édit | édit sumber]
Tembang Sunda mangrupa genre musik vokal Sunda dipirig ku ensemble pati dua kacapi (zither) jeung suling. Tembang hartina lagu atawa sajak jeung Sunda mangrupa susunan geografis, sajarah, budaya nu nyirian bumi nu masarakat Sunda Indonésia. Musik jeung puisi tembang Sunda pakait raket jeung Parahyangan (hartina nu pangancikan rahyang), dataran luhur nu ngabagi bagian tengah jeung kidul Sunda. Kaendahan alam Parahiangan, hiji wewengkon tatanén subur dikurilingan ku gunung, lemesna jeung lungguh Sunda téh ngeunteung dina loba tembang Sunda. [15]
Kacapi suling teh tembang Sunda tanpa vokal.
Tarawangsa nyaeta seni populér pituin anu dilakonan dina ensemble nu diwangun ku tarawangsa (a biola kalawan pin ahir) jeung jentreng (sajenis zither tujuh senar). Eta dipirig ku ibing rusiah nu disebut Jentreng. Ibing mangrupa bagian tina ritual ngagungkeun Dewi Pare Sri. upacara ieu pakait jeung ritual sukur patali jeung panén béas. Tarawangsa ogé bisa dianggap pikeun ngajadikeun cageur atawa komo keur hiburan tulen.
Bamboo ensembles[édit | édit sumber]
Tilu tipe utama ensembles awi Sunda nyaeta angklung, calung, sarta arumba. Ciri pasti unggal ensemble mangrupa-rupa nurutkeun kana konteks, instrumén nu patali, jeung popularitas relatifna.
Angklung téh istilah generik pikeun sét katala, rattles awi shaken. Angklung diwangun ku pigura kana nu ngagantung sababaraha tebih beda awi kerung. Angklung nu diputer kawas handbells, jeung unggal alat diputer ka catetan beda. rattles Angklung nu dimaénkeun di pola interlocking, biasana jeung ngan hiji atawa dua instrumén dimaénkeun per jalma. ensemble Nu dipaké dina processions Sunda, sakapeung jeung trance atawa kaulinan akrobat. Dijalankeun dina ritual kahirupan-siklus I jeung feasts (hajat), angklung dipercaya pikeun ngajaga kasaimbangan jeung harmoni di kampung. Dina nitis anak paling modern, angklung anu dipigawé di sakola salaku bantuan ka diajar ngeunaan musik.
Nu Angklung meunang perhatian leuwih internasional lamun Daeng Soetigna, ti Bandung, Jawa Kulon, dimekarkeun nu notations angklung teu ngan pikeun muterkeunana pelog tradisional atawa skala sléndro, tapi ogé skala diatonic dina 1938. Saprak harita, angklung mindeng diputer bareng jeung instrumen musik kulon séjén dina orchestra. Salah sahiji pintonan well-dipikawanoh munggaran angklung dina orchestra ieu salila Konférénsi Bandung dina 1955.
Kawas maranéhanana di angklung, instrumén nu ensemble calung anu tina awi, tapi unggal diwangun ku sababaraha tabung béda katala tetep onto sapotong awi; pamuter nu nahan alat dina leungeun kénca sarta panarajangan éta jeung beater diayakeun di katuhu-Na. calung pangluhurna-pitched ngabogaan jumlah greatest tina tabung jeung aktivitas musik densest; ka sahandapeun-pitched, jeung dua tabung, boga saeutikna. Calung ieu ampir sok patali jeung humor earthy, sarta dicoo ku lalaki.
Arumba nujul kana susunan xylophones awi diatonically katala, mindeng dicoo ku awewe. Hal ieu remen ngagabung ku instrumen modern, kaasup set kendang, gitar listrik, bass, jeung kibor.
Wayang[édit | édit sumber]
Wayang golek mangrupakeun bentuk tradisional padalangan ti Sunda. Jiga wayang kulit kalangkang nu leuwih dipikawanoh (wayang kulit) nu kapanggih di sesa Jawa jeung Bali, wayang golék dijieun tina kai sarta tilu dimensi, lain dua dimensi. Maranehna make tangkal cau nu dimana dalangna nangtung, tukangeun hiji dalang dibarengan ku orchestra gamelanna nepi ka 20 musisi. gamelan ngagunakeun skala lima not sabalikna skala tujuh not dunya kulon. Musisina dipandu ku drummer, anu dina gilirannana ieu dipandu ku sinyal ti dalang béré pikeun ngarobah wanda atawa Pace nu diperlukeun. Wayang golék dipaké ku urang Sunda pikeun nyaritakeun sandiwara epik "mahabarata" sarta rupa-rupa tipe sandiwara moral séjén.
Ibing[édit | édit sumber]
Artikel utami: Ibing Sunda
Ibing Sunda nembongkeun pangaruh rupa-rupa golongan nu geus badagang sarta matuh di wewengkon ieu mangabad-abad, tapi angger uniquely has, jeung variasina ti anggun ka pola dinamis syncopated drumming, gancang flicks pigeulang, gerakan hip sensual, sarta taktak gancang sareng watak teu jeung anggahotana isolations. Meureun Jaipongan teh ibing tradisional nu pang populerna diantara urang Sunda. Hal ieu bisa dipigawé sorangan, dina grup, atawa duaan. Ibing Merak nyaeta ibing awewe diideuan ku oyagna merak sarta buluna dicampurkeun jeung gerakan klasik ibing Sunda. Ibing Merak ngalambangkeun kaéndahan alam.
Folktales jeung carita legenda[édit | édit sumber]
Aya carita jeung folktales ditulis ti carita Pantun Sunda[16] Diantara folktale jeung carita dipikawanoh nyaeta:
- Mundinglaya Dikusumah, anu ngabejaan Mundinglaya ngadatangan Jabaning Langit pikeun manggihan Layang Salaka Domas. Ieu téh carita simbolis tina Surawisesa ngadatangan Malaka pikeun nyieun perjangjian karapihan jeung Portugis saméméh 1522.
- Lutung Kasarung, ngabejaan kahirupan hiji putri geulis, dina jaman karajaan Pasir Batang, hiji vassal karajaan Sunda. Manéhna nagenan kajahatan tetehna anu rék ngarebut hakna katuhu minangka ratu.[17]
- Ciung Wanara, ngabejaan gelut antara dua pangéran karajaan Sunda sarta sajarah walungan Cipamali (ayeuna walungan Brebes) salaku wates antara Sunda jeung Jawa.
- Sangkuriang, nu ngabejaan carita creation Gunung Tangkuban Parahu jeung dano kuna Bandung. [18]
Sastra[édit | édit sumber]
Pustaka Sunda kuna, diantarana nyaéta:
- Bujangga Manik, nu ditulis di 29 daun lontar sarta diteundeun di Perpustakaan Bodleian di Oxford saprak 1627, nyebutkeun leuwih ti 450 ngaran tempat, wewengkon, walungan jeung gunung nu aya di Pulo Jawa, pulo Bali sarta pulo Sumatra[19]
- Carita Parahyangan, nétélakeun raraja Sunda sarta karajaan saacan jaman Islam. [19]
- Siksakandang Karesian, nyadiakeun pamaca jeung sagala rupa aturan agama jeung moralistic, resep jeung palajaran. [19]
Human Development Index[édit | édit sumber]
Cities and Regencies in West Java range high to medium Human Development Index (HDI).
Lambang Daérah[édit | édit sumber]
Saméméh lambang propinsi anu kiwari dipaké, dina kaping 7 Séptémber 1928, propinsi Jawa Kulon geus boga logo nu dijeun ku bangsa walanda. Lambangna saperti ieu di handap:
Lambang nu kiwari dipaké propinsi Jawa Kulon bisa dibagi ku tilu bagéan nya éta:
- Motto Juang
- Struktur Lambang
- Instrumén Lambang
Motto Juang[édit | édit sumber]
Motto juang atawa jargon di lambang propinsi Jawa Kulon kasusun ku opat kecap nyaéta Gemah Ripah Répéh Rapih. Gemah Ripah Répéh Rapih sorangan nya éta piwuruk Sunda baheula nu ngébréhkeun yén Jawa Barat nu beunghar sarta dicicingan ku masarakat nu rukun kalawan damai.
Struktur Lambang[édit | édit sumber]
Struktur lambang propinsi Jawa Kulon disawang minangka wangun buleudna endog anu di tilik minangka taméng nu dipaké ku laskar atawa prajurit karajaan zaman baheula.
Instrumén Lambang[édit | édit sumber]
Instrumén dina lambang propinsi Jawa Kulon kawengku ku tujuh instrumén nyaéta:
- Kujang minangka pakarang urang Sunda ogé minangka alat béla diri.
- Paré minangka bahan dahareun masarakat Jawa Kulon ogé nyimbolkeun pangan jeung jumlah paré 17 nyimbolkeun kaping 17 ti kaping kamerdikaan Indonésia.
- Kapas nyimbolkeun sandang sarta jumlahna dalapan nyimbolkeun bulan ka dalapan tina kaping kamerdikaan.
- Gunung nyimbolkeun struktur wewengkon Jawa Kulon lolobana pagunungan.
- Walungan jeung Saluran Cai nyimbolkeun walungan, terusan jeung saluran cai nu loba di Jawa Kulon.
- Sawah jeung Pangebonan nyimbolkeun legana lahan pasawahan jeung pangebonan (di bagéan kidul jeung tengah) di Jawa Barat.
- DAM minangka hiji prioritas nu keur dimekarkeun sarta dijadikeun perhatian husus di wewengkon Jawa Kulon ngémut yén Jawa Kulon minangka wewengkon agraris.
Atikan[édit | édit sumber]
Program wajib diajar genep taun jeung salapan taun, Gerakan Nasional Orang Tua Asuh (GNOTA) sarta sababaraha program pangrojong séjénna nya éta bagéan ti usaha pamaréntah Jawa Kulon pikeun sagancangna ngaronjatkeun kualitas sumber daya manusa (SDM), nu dina ahirna bisa nyiptakeun SDM nu boga panceg sarta bisa nuturkeun jaman nu beuki modérn. Ayana SDM nu boga kualitas nya éta salasahiji faktor utama suksésna pangwangunan hiji wewengkon.
Sahenteuna aya 18 paguron luhur negeri nu perenahna di Jawa Kulon nya éta:
Dina taun akademik 2013/2014 jumlah mahasiswa di ITB nya éta 14.506 jeung di UPI 17.967 urang. jumlah PTS di wewengkon kopertis wilayah IV Jawa Kulon numutkeun wangun universitas aya 43, institut 6, sakola luhur 191, akademi 109 jeung politéknik 27.
Sumber Daya Alam[édit | édit sumber]
Dumasar kana data ti Girang Serat Nagara Indonesia, wewengkon total sawah di Propinsi Jawa Kulon taun 2006 ieu 9.488.623 km nu ngahasilkeun 9.418.882 ton pare taun 2006, nu diwangun ku 9.103.800 ton huma pare jeung 315.082 ton sawah keur pertanian pare. Panghasilan palawija (kadaharan salian béas), nepi 2.044.674 ton jeung produktivitasna 179,28 kuintal per ha. Tapi, lebar tutuwuhan widest nu pikeun komoditi jagong ngahontal 148.505 ha, Propinsi Jawa Kulon ogé ngahasilkeun hortikultura anu diwangun ku 2.938.624 ton angeun, 3.193.744 ton bungbuahan, jeung 159.871 ton tutuwuhan ubar/ bio Farmakologi.
Leuwung di Jawa Kulon ngeusi 764,387.59 ha atawa 20,62% tina ukuran total propinsi. Ieu kawengku leuweung produktif 362,980.40 ha (9.79%), leuweung nu ditangtayungan 228,727.11 ha (6.17%), sarta leuweung konservasi 172.680 ha (4.63%). leuweung bakau ngahontal 40,129.89 ha, sarta sumebar di 10 kabupatén dimana aya basisir. Sagedengeun ti eta, aya oge leuweung sejen ditangtayungan kira-kira 32,313.59 ha diatur ku Perum Perhutani Unit III Jawa Kulon jeung Banten.
Bahan baku alami[édit | édit sumber]
- Emas
- Gunung Pongkor (Kabupatén Bogor)
- Kapur
- Padalarang (Kabupatén Bandung Kulon)
- Minyak bumi
- Sababaraha lapangan minyak lepas basisir di Laut Jawa
- Panas bumi
- Gunung Darajat (Garut)
- Gunung Kamojang (Bandung)
- Gunung Malabar (Bandung)
- Pasir Laut
- Pesisir selatan Jawa Kulon
Daérah perkebunan[édit | édit sumber]
- Karét
- Ciamis
- Tasikmalaya
- Kalapa
- Tasikmalaya
- Teh
- Cikalong Wétan (Kabupatén Bandung Kulon)
- Ciwidey (Kabupatén Bandung)
- Gunung Mas (Kabupatén Bogor)
- Rancabali (Kabupatén Bandung)
- Subang
- Sukawarna (Kabupatén Bandung Barat)
Sababaraha bendungan keur kaperluan pembangkit listrik[édit | édit sumber]
Pariwisata[édit | édit sumber]
Wisata alam[édit | édit sumber]
- Cipanas, kabupatén Garut
- Cipanas Conggeang, kabupatén Sumedang
- Cipanas Galunggung, kabupatén Tasikmalaya
- Cukang Taneuh (Green Canyon), kabupatén Ciamis
- Curug Cibeureum, kabupatén Sukabumi
- Curug Cindulang, kabupatén Bandung
- Curug Maribaya, kabupatén Bandung Kulon
- Gunung Tangkubanparahu, kabupatén Bandung Kulon
- Kawah Putih, kabupatén Bandung
- Kebon Raya Cibodas, kabupatén Cianjur
- Lembang, kabupatén Bandung Barat
- Pantai Batukaras, kabupatén Ciamis
- Pantai Blanakan, kabupatén Indramayu
- Pantai Cipatujah, kabupatén Tasikmalaya
- Pantai Palabuhanratu, kabupatén Sukabumi
- Pantai Pangandaran, kabupatén Ciamis
- pantai tanjung baru, kabupaten karawang
- Pantai Pondok Bali, kabupatén Subang
- Pantai Rancabuaya, kabupatén Garut
- Pantai Santolo, kabupatén Garut
- Puncak, kabupatén Bogor
- Selabintana, kabupatén Sukabumi
- Situ Bagendit, kabupatén Garut
- Situ Ciburuy, kabupatén Bandung Kulon
- Situ Cileunca, kabupatén Bandung
- Situ Gede, kota Tasikmalaya
- Situ Lido, kabupatén Sukabumi
- Situ Paténgang, kabupatén Bandung
- Taman Buah Mekarsari, kabupatén Bogor
- Taman Bunga Nusantara, kabupatén Cianjur
- Taman Safari Indonesia, kabupatén Bogor
- Waduk Cirata, kabupatén Bandung Kulon
- Waduk Darma, kabupatén Kuningan
- Waduk Jatiluhur, kabupatén Purwakarta
- Waduk Saguling, kabupatén Bandung
Wisata budaya[édit | édit sumber]
- Candi Bojongmenje, kabupatén Bandung
- Candi Cangkuang, kabupatén Garut
- Istana Bogor, kota Bogor
- Istana Cipanas, kabupatén Cianjur
- Kampung Kuta, kabupatén Ciamis
- Kampung Naga, kabupatén Tasikmalaya
- Karang Kamulyan, kabupatén Ciamis
- Kraton Kacirebonan, kota Cirebon
- Kraton Kanoman, kota Cirebon
- Kraton Kasepuhan, kota Cirebon
Wisata modern[édit | édit sumber]
- Pangandaran Waterpark, kabupatén Ciamis
- The Jungle Waterpark, kota Bogor
- Waterboom Lippo Cikarang, kabupatén Bekasi
Wisata rohani[édit | édit sumber]
- Makam Cut Nyak Dien, kabupatén Sumedang
- Makam Sunan Gunung Djati, kota Cirebon
- Makam Syech Abdul Muhyi, Pamijahan, kabupatén Tasikmalaya
- Situ Cangkuang, kabupatén Garut
- Situ Panjalu, kabupatén Ciamis
Réferénsi[édit | édit sumber]
- ↑ Estimasi Penduduk Menurut Umur Tunggal Dan Jenis Kelamin Menurut Kabupaten/Kota Tahun 2014.
- ↑ Gayo, Iwan. 2002. Buku Pintar (Seri Junior). Jakarta: Upaya Warga Negara
- ↑ Salah ngutip: Tag
tidak sah; tidak ditemukan teks untuk ref bernama
depkes.go.id
- ↑ Citakan:Id icon IPM Metode Baru Provinsi Jawa Barat dan Kabupaten/Kota Tahun 2010-2014


text:
Sampurasun ...
Asep AS Subang Bintang Pantura 3 tampil poe salasa 4 Oktober 2016
MANGYONO.com - Asep AS asal ti Subang deuk tampil di panggung Bintang Pantura 3 poe Salasa, kaping 4 September 2016. Deuk tanding jeung anak didik mentor lainna. Mudah - mudahan Asep AS laju ka babak salajengna nya.
Keur nentukeun saha anu deuk lolos ka babak salajengna lain ku poling SMS tapi numutkeun peunteun ti mentor - mentor anu opat Mentor Inul Daratista, mentor Dewi Persik, mentor Didi Kempot / mentor Beniqno, terus anu terakhir mentor Zaskia Gotik / mentor Jenita Janet. Sakabeh mentor makal nganilai atawa mere bintang/persentasi, mere sabaraha persen tiap mentor terus digabungkeun sabaraha lobana bintang.
Terima kasih atas kunjungan Anda di Blog Mang Yono,..... "Anda Berminat menulis di Blog Mang Yono?. Punya pengalaman unik, menarik, curahan hati. Kirimkan tulisan anda ke e-mail: blogmangyono@gmail.com atau Contact Us


text:
Urang Jawa
Urang Jawa (Jawa Ngoko: wong Jawa, Krama: tiyang Jawi; Indonesia: suku Jawa) nya éta salasahiji kelompok étnis asli nu ngeusi utamana bagian tengah jeung wétan Pulo Jawa, Indonesia. 85 juta urang, mangrupa urang Jawa nu disebut ogé étnis panglobana di Pulo Jawa ogé di Indonesia. Maranéhna sabagéan badag aya di puseur bagéan timur di pulo ieu. Sanggeus mangabad-abad migrasi kiwari bisa dipanggihan di sabagéan wilayah Indonesia, Semenanjung Malaysia jeung Suriname di Amerika beulah kidul.[1] Dina abad ka-21 urang Jawa geus nyebar di sakuliah dunya. Populasina kurang leuwih 90 yuta.
Daptar eusi
Basa[édit | édit sumber]
Urang Jawa ngagunakeun basa Jawa dina pacariosan sapopoé. Jawa nya éta kulawarga basa Austronesia. Hal ieu aya patalina, tapi béda ti basa séjénna di Indonesia. Basa ieu leuwih nyoko ka kekecapan Sansekerta di sagala widang komo dina sastra mah. Hal ieu nyababkeun panjangna sajarah jeung pangaruh Hindu Budha di Jawa.[2]
Lolobana urang Jawa di Indonesia bilingual jeung ngagunakeun ogé basa Indonesia, nu mangrupa basa persatuan. Basa Jawa umumna ditulis ngagunakeun aksara Jawa, nu leuwih kawentar ku ngaran Hanacaraka atawa Carakan.[2]
Agama[édit | édit sumber]
Sacara historis, Jawa nyaluyukeun bentuk sinkretik Hindu, Budha jeung Kejawen sabab maranéhna ngahiji di handap karajaan Hindu/Budha mangabad-abad. Ti mimiti abad ka-15, Islam jeung Kristen datang ka Jawa jeung saeutik-sautik nyumebar. Islam nyumebar kalintang gancang dihandap karajaan Islam nu anyar. Sumebarna Kristen dibawa ku kakawasaan kolonial. Sakabéh agama gampang dicokot ku urang Jawa sabab saluyu jeung ajén inajén tradisional Jawa, nyiptakeun hiji sét anyar kayakinan kaagamaan nu unik keur budaya lokal. Bangsawan Jawa nu nolak ayana Islam, lumpat ka Bali.[3]
Tokoh-tokoh Jawa[édit | édit sumber]
- RA. Kartini, Pahlawan Nasional.
- Michelle Branch, Penyanyi internasional katurunan Jawa.
- Wage Rudolf Supratman, Pangripta lagu "Indonesia Raya".
- HM. Soeharto, Mantan Presiden Republik Indonesia.
- Soekarno, Proklamator lan mantan Presiden Republik Indonesia.
- Susilo Bambang Yudhoyono, Presiden Republik Indonesia.
- Megawati Soekarno Poetri, Mantan presiden republik indonesia sekaligus presiden wanita nu kapisan di Indonesia
- Abdurrahman Wahid, Mantan Presiden Republik Indonesia.
- Paul Salam Soemohardjo, Ketua Parlemen Suriname jeung Ketua Partai Pertjaja Luhur ing Suriname.
- Khofifah Indar Parawansa, Politikus jeung Mantan Menteri Negara Pemberdayaan Perempuan.
- Ahmad Dahlan, Ulama (Kyai) jeung pendiri organisasi Muhammadiyah.
- Saifullah Yusuf, mantan Menteri Negara Percepatan Pembangunan Daerah Tertinggal.
- Nurcholish Madjid, cendekiawan jeung budayawan.
- Purnomo Yusgiantoro, Menteri Energi jeung Sumberdaya Mineral.
- Wahid Hasjim, pahlawan nasional Indonesia jeung menteri negara kabinet kapisan Indonesia.
- Hasyim Asyari, Pendhiri Nahdatul Ulama.
- Julius Darmaatmadja, Uskup Agung Jakarta jeung Mantan Ketua KWI (Konferensi Waligereja Indonesia)2000-2006.
Catetan[édit | édit sumber]
- ↑ Shukri, M. A. M. (1986). Muslims of Sri Lanka: avenues to antiquity. Jamiah Naleemia Inst..
- ↑ a b Muljana, Slamet (2005). Runtuhnya kerajaan Hindu-Jawa dan timbulnya negara-negara Islam di Nusantara. Yogyakarta, Indonesia: LKiS. ISBN 979 8451 16 3.
- ↑ Geertz, Clifford (1976). The religion of Java. University of Chicago Press. ISBN 0226285103, 9780226285108.