text:
Kedokteran
Alamat:
– Jl. Raya Bandung Sumedang KM 21, Jatinangor 45363
– Jl. Eyckman No. 38 Bandung
Telepon: (022) 7795594, 7796373, 2032170, 2038114, 2038115, 203813, 2038138, 2038164
Faksimile: (022) 7795595, 2037823
Dekan: Arief Syamsulaksan Kartasasmita, dr., SpM(K), M.Kes., MM., PhD.
Website: http://www.fk.unpad.ac.id
Deskripsi:
Ngadegna Fakultas Kedokteran (FK) Unpad téh didadasaran ku 2 palsapah utama, nya éta kamaslahatan keur masarakat jeung sabilulungan dina babarayaan. Alpukah pikeun ngadegkeun Fakultas Kedokteran di Unpad téh kedalna ti Mentri Keséhatan dr. Lie Kiat Teng dina Kongrés IDI di Surabaya taun 1953. Luyu jeung ngadegna Univérsitas Padjadjaran (dumasar kana Palaturan Pamaréntah Nomer 37/1957), nya ngadeg Fakultas Kedokteran Unpad jeung tilu fakultas séjénna. Ku kamekaran élmu pangaweruh jeung téknologi dina widang kedokteran, dina taun 1979 dibuka program pascasarjana dina widang kedokteran.
Ti mimiti taun 2001, FK Unpadgeus nerapkeun metode Problem Based Learning (PBL) ngagunakeun konsép Student-centered, Problem-based, Community-oriented, Early clinical exposure, Systematic (SPICES) dina kuliahna. PBL téh salah sahiji modél atikan kedokteran anu bisa ngahasilkeun tanaga keséhatan anu parigel jeung singer dina mémérés masalah anu disanghareupan, teu gumantung teuing ka dosén jeung institusi. Ieu hartina, dokter téh kudu terus diajar sorangan saumur hirup (self-long life learner). Sedengkeun kurikulum anu maké konsép SPICES diterapkeun pikeun ngadorong kana karep mahasiswa supaya leuwih soson-soson diajar jeung ngasah pola pikir mahasiswa. Kurikulum ieu ngadumaniskeun antara klinik jeung préklinik sarta leuwih ti heula ngawanohkeun pangaweruh klinik mangrupa kasus-kasus jeung ngalatih kaparigelan dina nyanghareupan modél atawa pasén.
Program Studi:
A. Diploma:
– D III Kebidanan
– D IV Kebidanan
B. Sarjana:
– Sarjana Kedokteran
– Program Pendidikan Sarjana Kedokteran Twinning (Bachelor in Medicine Twinning program)
C. Profesi:
– Pendidikan Dokter
D. Spesialis:
– Anestesiologi dan Terapi Intensif
– Ilmu Bedah
– Ilmu Bedah Saraf
– Orthopaedi dan Traumatologi
– Ilmu Kedokteran Forensik dan Medikolegal
– Ilmu Kesehatan Jiwa
– Ilmu Kesehatan Anak
– Ilmu Penyakit Dalam
– Ilmu Kesehatan Mata
– Ilmu Kesehatan Kulit dan Kelamin
– Ilmu Penyakit Saraf
– Ilmu Kesehatan Telinga, Hidung, Tenggorok, Bedah Kepala dan Leher
– Obstetri dan Ginekologi
– Patologi Anatomi
– Patologi Klinik
– Radiologi
– Ilmu Kedokteran Nuklir
– Ilmu Bedah Anak
– Ilmu Bedah Urologi
– Kardiologi dan Kedokteran Vaskular
– Ilmu Kedokteran Fisik dan Rehabilitasi Medik
E. Pascasarjana
1. Magister (S-2)
– Ilmu Kedokteran Dasar
– Ilmu Kesehatan Masyarakat
– Kebidanan
2. Doktor (S-3)
– Ilmu Kedokteran
Data lain:
– Buku Pedoman Fakultas Kedokteran 2014/2015
– Daftar Guru Besar Unpad


c: text/html

text:
“Ulah sok jarambah teuing ulin téh, Kondang!” ceuk indungna hiji waktu.
“Atuh Ma, ngaranna gé budak ngora, kugu pangpang peungpeung, geus kolot mah pimanaeun …,” témbal si Kondang.
“Enya, tapi sing inget ka purwadaksina. Tong kéna-kéna awak belekesentreng; urang kudu ati-ati sabab loba musuh. Musuh urang paling kejem, nyaéta cakcak. Nu matak mun papanggih jeung cakcak, gancang lumpat. Montong meléng, komo maké jeung ngadeukeutan mah, kuriak diteureuy buleud!”
“Ari cakcak téh cicingna so dimana, Ma?”
“Karesepna ngadaplok di bilik atawa imah manusa. Utamana deukeut lampu listrik. Tah omat ulah wani-wani ngadeukeutan lampu!”
“Ari ema .., puguh nu pangresepna ulin mah deukuet lampu. Pan caang, bisa ningali alam dunya kalawan jelas. Jeung resep wé deuih loba batur, reungit jeung rambetuk gé ngumpulna téh di dinya. Pokona resep pisan, Ma!”
“Heueuh, ngan masing ati-ati! Sabab cakcak sok ngadodoho ti nu poék. Mun meléng, sakali capluk gé baris jadi eusi peujitna. Pokona mah sing waspada. Samalah mun bisa mah meunggeus ulah ulin deui deukeut lampu!” ceuk indungna si Kondang mapatahan.
“Magga, Ma,” témbal si Kondang jiga nu heueuh. Padahal ‘na jero haténa mah keun sia-keun sia.
“Puguh ulin pangresepna mah deukeut lampu. Ari ieu kalah di carék. Ah dasar Ema mah kuper, moal..moal.. dingenge …,” kitu gerentes haté si Kondang.
Kocapkeun peuting éta si Kondang geus geleber deui ka luar tina sayangna. Maskudna, naon deui atuh ari lain dek ulin deukeut lampu mah. Sadatangna ka tempat ulin, kasampak babaturanana keur marijah. Siliberik suka bungah. Reungit siliuber tingaréak, encan ti béh juru rambetuk sabubuhan keur ucing-ucingan. Kaayaan di sabudeureun lampu kawas di alun-alun kota beuki peuting nu arulin beuki motah, asa dikariakeun.
“Kadé, euy sing iatna aya cakcak!” ceuk gegedug reungit.
“Heueuh, euy, kudu aya spionase; bisi aya cakcak, urang kabéjaan jadi bisa lumpat,” ceuk rambetuk ngéngklokan.
“Alah …, anjeun mah bodas ceuli, nya! Ari ngarumasakeun leutik burih mah montong hayang ulin di dieu, euy! Ceuk si Kondang nambalang.
“Lain kitu, euy …, ari ati-ati mah dina perkara naon-noan gé kudu da keur kasalametan,” témbal reungit semu teu ngenah.
“Ah anjeun mah kawas indung kuring baé loba kasieun. Nu penting ayeuna mah bungah deuleu. Perkara cakcak tong dipikiran. Kari nyingcet. Jang naon atuh boga janjang ari ditarajang cakcak langsung kalegleg mah,” si Kondang molotot.
Jep saréréa jarempé.
“Montong ditembalan bisi sarua gélona” ceuk reungit ka rambetuk,” keun baé antep tong dibaturan!”
Si Kondang beuki motah. Seug komo rambetuk jeung reungit teu narémbalan mah. Manéhna beuki ujub ngarasa ieu aing uyah kidul; asa pangwanianana. Papagah indung jeung babaturanana teu dipaliré. Manéhna jongjon jogéd ngurilingan lampu listrik. Teu ningali ka sisi ka gigir, atuh basa aya cakcak ngododoho téh, batur mah buriak baé lalumpatan pabuni-buni nyumput. Ari si Kondang mah kalah beuki mijah. Da ceuk pangrasana asa pangwanianana téa. Atuh teu kudu ngadagoan memenitan, si Kondang geus pindah tempat jogédna. Manéhna adug adugan ‘na jero beuteung cakcak nu kalaparan. (Téh Sara / Galura)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Sajajalan Yuswa anteng neuteup téténjoan saluareun kaca jandéla. Kagareuwahkeun sotéh pédah wé aya budak ngora nu diuk di bangku hareupeun noél kana pingping lalaunan.
“Punya api, pa?” cenah.
Sakedapan Yuswa nelek-nelek budak ngora téa. Pakulitanana beunang disebut konar. Buukna modél punk-rock, pirang semu beureum. Duka bener asli duka pédah dicét. Ceulina dianting sabeulah. Papakéanana, ka luhurna kaos oblong hideung aya gambaran leungeun keur ngacungkeun jempol, curuk, jeung cinggir, bari jajangkung jeung jari manisna ditekuk. Sarérétan mah badis gambar tanduk banténg. Luhureun gambar leungeun téa aya tulisan Metalica ku warna beureum. Ari ka handapna, dicalana blue jeans belél, soéh palebah tuurna. Tapi sok sanajan kacirina rada nyéntrik ogé ari rengkuh-rengkuhna mah éta budak ngora téh sopan pisan.
Kusiwel leungeun Yuswa ngaluarkeun zippo tina saku calana, tuluy diasongkeun bari dipangnyekéskeun. Si budak ngora téh ngarongkong nyeungeutkeun rokona, kelepus udud.
“Makasih, pa,” pokna
“Sama-sama,” walon Yuswa bari imut
Sugan téh rék ngan sakitu. Horéng si budak ngora téh kalah terus ngajak ngobrol.
“Mau ke Jakarta?” cenah.
“Iya.”
“Di Jakartanya di mana?”
“Ah, cuma mau ke Tamrin, ada urusan kerjaan sedikit. Nanti soré juga pulang lagi.” Ti dinya mah der baé ngobrol ngalér ngidul. Malah mah nepi ka milu mangmikirankeun urusan nagara sagala, abong kabiasaan. Tuluy silih tanya wawuh ka si itu wawuh ka si ieu. Geus lila uplek mah kakara wéh silih tanya ngaran.
“Saya Yuswa,” ceuk Yuswa ngawalon panakon. “Sebetulnya nama yang bener sih Yoshua, tapi orang-orang lebih suka manggil saya Yuswa.”
“Saya Oding,” ceuk si budak ngora téh samemeh ditanya.”Itu kalo nama yang benernya. Kalo temen-temen sih lebih suka manggil saya meneer Odink van Holland.”
“Loh, émang meneer Oding punya darah Belanda?” ceuk Yuswa bari seuri.
“Ah engga juga. Mereka kan cuman usil doang. Kalo saya sih orang Sunda asli,” témbalna.
“Ih, geuning? Hanas ti tadi ngawangkong téh ku basa Indonésia. Atuh da ari sugan téh…”
“Cuman, saya engga bisa bahasa Sunda, pa. Tapi kalo dengerin orang ngomong sih ngerti,” meneer Oding mani rikat némpas omongan bari nyéréngéh.
“Baruk, naha?”
“Abis dari kecil suka diajakin ngomong Indonésia melulu sih.”
“Bet éléh ku Bapa, atuh. Sanajan Bapa lain urang Sunda gé ayeuna mah geus asa jadi urang Sunda wé,” ceuk Yuswa rada mapanas. Gap kana roko jeung zippo, cekés diseungeut. Haseupna ditiupkeun ka luhur mani nyerebung.
“Émang aslinya dari mana?” ceuk meneer Oding bari ngarérét kana gondok laki Yuswa nu oyag sabot nyerebungkeun haseup.
“ Ti Tarutung.”
“Tarutung itu di mana?”
“Deukeut Sibolga, di Sumatera Utara.”
“Orang Batak?”
“Muhun.”
“Ah, masa sih?”
“Ih, ari taeun téh.”
“Marganya apa, pa?”
“Siregar.”
“Kok bisa bahasa Sunda?”
“Ari Bapa mah nyekel prinsip di mana bumi dipijak di sana langit dijunjung. Ku lantaran hirup di tanah Sunda, atuh kana adat jeung budaya Sunda ogé kudu wé milu ngamumulé, sok sanajan lain urang dieu pituin gé.”
“Iya juga ya.”
“Ari meneer Oding aya minat hayang bisa basa Sunda?” Yuswa mancing-mancing bari satengah heureuy.
“Males ah, habisnya susah banget, suka diketawain kalo salah.”
“Mun salah kumaha?”
“Iya, mestinya bilang neda saya bilangnya tuang. Mestinya rorompok, saya bilangnya bumi. Yang gitu gitu déh,” ceuk meneer Oding semu nu getun.
“Eueueuh, masalah undak usuk meureun nya?”
“Tau lah, iya kali.”
“Jamak atuh kitu-kitu waé mah. Wayahna kudu daék diajar jeung daék era. Ah, Bapa gé jadi hayang ngadongéngkeun lalakon baheula, basa keur mimiti pisan diajar basa Sunda,” ceuk Yuswa ngupahan bari ngagedéan haté.
“Gimana gitu pa?”
“Harita téh boga kikindeuwan….”
Meneer Oding némpas heula, “Kikindeuwan itu apa?”
“Kabogoh, pacar. Tah ku lantaran boga kabogoh ka urang Sunda, Bapa gé beuki keyeng hayang bisa basa Sunda téh, ambéh babari komunikasi. Ngan hanjakal, ku babaturan anu asli urang Sunda, sakapeung sok dijieun jadi kaulinan, sok diheureuykeun. Mun ngabéjaan kecap-kecap basa Sunda, maranéhna kadangkala sok ngahaja mapatahan salah.”
Karéta karasa asa rada nyanggéyéng. Singhoréng aya tikungan. Geus liwat tikungan mah diuk gé jadi ajeg deui. Lar aya panumpang séjén ngaliwat bari ngarérét, muru lawang panto w.c. Tayohna rada anéheun ningali nu ngobrol. Nu hiji ku basa Indonésia, nu hiji ku basa Sunda. Kawasna, tada teuing bakal leuwih anéheunana saupama nyahoeun nu mana nu urang Sunda jeung nu mana nu lain.
“Sakali mangsa, ku pimitohaeun téh ditawaran dahar,” Yuswa neruskeun obrolanana. “Jang Yuswa, hayu urang tuang heula, ceuk pimitohaeun téh. ‘Sangeuk pa,’ ditémbalan ku bapa bari ngarengkuh-rengkuh manéh. Némbalan kitu téh bané baé kungsi dipapatahan ku babaturan, kumaha kudu ngajawab saupama diajakan dahar. Naha atuh, pimitohaeun téh bet kalah ngadak-ngadak jadi robah pasemon, terus ngajanggilek ninggalkeun. Ti harita, pimitohaeun téh jadi ganti adat. Mun Bapa datang rék apél hég anjeunna anu keur nyampak, pasti wé ngadon ngajéngkat ka jero. Ngan karasa, dina ngabéjaanana ka kabogoh Bapa gé sok bari rada ditarikkeun, ngahaja ambéh kadéngé ku Bapa, kawasna. ‘Tuh aya si Sangeuk!’ cenah. Atuh lila-lila mah Bapa gé jadi ngarti yén kituna téh ku lantaran tiheula Bapa kungsi salah némbalan ku kecap ‘sangeuk’ téa. Tapi bongan saha atuh, da nu mapatahanana nu teu bener mah.”
Meneer Oding nyéréngéh. “Jadinya gimana atuh, pa?” pokna bari seuri.
“Ah, cohagna mah jadi teu disatujuan wé ku pimitohaeun téh. Cenah boga piminantueun téh teu eucreug. Teu nyaho di undak-usuk, euweuh kasopanan, teu boga temah wadi, kawas jelema teu walagri. Mending ogé néangan papada urang Sunda deui wé, nyai, loba ieuh nu hayangeun. Ahirna mah nya jadi pegat wé, teu tulus ka dinya.”
“Sayang juga ya.”
“Ngan, aya hikmahna ari keur Bapa mah, jadi teu aya nu ngalandi si Sangeuk deui,” walon Yuswa bari seuri konéng. “Nya ti harita beuki getol ngulik basa Sunda téh, supaya teu jadi bahan geuhgeuyan deui ti babaturan.”
“Kalo saya sih mendingan engga usah paké bahasa Sunda aja,” ceuk meneer Oding bari semu nu ngabirigidig.
“Ari tuang rama jeung tuang Ibu kumaha mun ngadangu meneer nyarios ku basa Indonésia téh?”
“Cuék aja.”
Sakedapan obrolan eureun heula, kaganggu ku riyegna karéta nu rada tarik. Geus rada anteng, Yuswa muka deui carita. “Ari di Bandung di mana linggih téh?”
“Linggih, Rumah?”
“Muhun, bumi, di mana?”
“di Ciwastra.”
“Asli urang Bandung?”
“Engga sih. Kalo aslinya dari Garut.”
“Ti Garut? Garutna di mana? Kadé, awas, éta roko kana raksukan.”
“Di Bayongbong, di Golér,” meneer Oding ngawalon bari kékérépésan ngépés-ngépéskeun calacah hurung nu murag kana kaosna.
Yuswa asa kacéntang gelap ngadéngé kecap Golér téh. Sajorélat aya flash back ngaliwat kana uteukna. Bet ras inget ka jaman katukang-tukang.
“Di Golér? Ké,ké,ké, kenal sareng pa Haji Irad?” ceuk Yuswa antusias.
“Haji Irad mah kakék saya. Bapa kenal, ya,” meneer Oding ogé sarua bungaheun, asa boga kolot jadi selebritis.
“Aki ti ibu, atanapi ti rama?”
“Dari Mamah. Kalo Papah mah asli dari Cilawu.”
Atuh ari kitu mah moal saha deui. Meneer Oding téh moal henteu, tangtu anak néng Kartini. Da ngan hiji-hijina anak awéwé Haji Irad mah, ceuk pikir Yuswa.
“Saha tuang ibu téh kitu?” pokna asa-asa.
“Mamah? Kartini.”
Tuh nya, tétéla teu salah, gerentes haté Yuswa.
Emh, pipikiran Yuswa jadi cuscos, da dikumaha-kumaha ogé duriat mah gedé pisan ka néng Kartini harita téh.
Dasar lain jodona ka dinya, kawasna. Da mun seug henteu gara-gara salah némbalan ku kecap “sangeuk” mah meureun ieu budak téh tangtuna gé anak aing.
Ah, anu teungteuingeun mah Haji Irad wé. Ari ka anu bener-bener hayang diajar basa Sunda mani euweuh pisan toléransina, salah kitu baé gé maké kudu jadi kuraweud, matak bolay teu jadi kawin. Ari ayeuna, incuna sorangan, bet teu hayang-hayangeun acan nyarita ku basa Sunda. Mani abong. Aéh kétang, naha bet maké dipikiran-pikiran teuing, kawas nu rék pipilueun kana urusan batur baé. Kapan ceuk paribasa urang Batak ogé, “unang tortori na su gondangmu”.


text:
Glukosa
Glukosa, salasahiji gula monosakarida, nyaéta salasahiji karbohidrat pangpentingna nu dipaké salaku sumber tanaga pikeun sato jeung tutuwuhan. Glukosa mangrupa salasahiji hasil utama fotosintésis jeung modal pikeun réspirasi sélular. Bentuk alami (D-glukosa) disebut ogé dékstrosa, utamana mun di industri pangan.[rujukan?]
Daptar eusi
Molekul glukosa[édit | édit sumber]
Glukosa (C6H12O6, beurat molekul 180.18) kaasup héxosa—monosakarida nu ngandung genep atom karbon. Glukosa mangrupa aldehida (ngandung gugus -CHO). Lima karbon jeung hiji oxigénna ngabentuk cingcin nu disebut "cingcin piranosa", bentuk paling stabil pikeun aldosa nu karbonan genep. Dina cingcin ieu, tiap karbon kabeungkeut kana gugus gigir hidroxil jeung hidrogén iwal atom nu kalima, nu kabeungkeut kana atom karbon kagenep di luar cingcin, ngabentuk hiji gugus CH2OH. Struktur cingcin ieu aya dina kasatimbangan jeung bentuk nu leuwih réaktif, nu proporsina 0.0026% dina pH 7.[rujukan?]
Glukosa mangrupa sumber tanaga nu aya di mana-mana dina biologi. Urang bisa ngaduga alesan naha glukosa, lain monosakarida séjén kawas fruktosa, loba pisan dipaké. Glukosa bisa dibentuk tina formaldehida dina kaayaan abiotik, sahingga bakal gampang disadiakeun pikeun sistim biokimia primitif. Hal nu leuwih penting pikeun organisme tingkat luhur nyaéta kacondongan glukosa, dibandingkan jeung gula héxosa séjénna, nu teu gampang meta sacara nonspésifik jeung gugus amino dina protéin. Réaksi ieu (glikosilasi) ngaréduksi atawa malah ngaruksak fungsi rupa-rupa énzim. Lambatna laju glikosilasi ieu kusabab glukosa lolobana aya dina isomér siklik nu kurang réaktif. Najan kitu, komplikasi akut saperti diabétes, lolong, gagal ginjal, jeung karuksakan saraf periferal (‘’peripheral neuropathy’’), kamungkinan balukar tina glikosilasi protéin.[rujukan?]
Dina réspirasi, ngaliwatan runtuyan réaksi nu dikatalisis énzim, glukosa kaoxidasi nepi ka tungtungna jadi karbon dioxida jeung cai, ngahasilkeun énergi, utamana dina bentuk ATP. Saméméh dipaké, glukosa dipecéh tina polisakarida.[rujukan?]
Glukosa jeung fruktosa dibeungkeut sacara kimiawi jadi sukrosa. aci, selulosa, jeung glikogén nu mangrupa polimér glukosa umum polisakarida).[rujukan?]
Déxtrosa kabentuk alatan leyuran D-glukosa muter kapolarisasi cahaya ka katuhu. Dina kasus nu sarua D-fruktosa disebut "lévulosa" sabab leyuran lévulosa muter kapolarisasi cahaya ka kénca.[rujukan?]
Isomérisme[édit | édit sumber]
Gula aya dina dua énantiomér ( isomér eunteung), D-glukosa jeung L-glukosa, tapi dina organisme, nu kapanggih ngan isomér D. Hiji karbohidrat boga bentuk D atawa L patali jeung konformasi isomérik dina karbon 5. Mun aya di katuhu proyéksi Fischer, mangka bentuk cingcinna énantiomér D, mun ka kénca, mangka jadi énantiomér L. Gampang pisan diapalkeun, nujul ka D pikeun "dextro”, nu mangrupa akar basa Latin pikeun "right" (katuhu), sedengkeun L pikeun "levo" nu mangrupa akar kecap "left" (kénca). Struktur cingcinna sorangan bisa kabentuk ku dua cara nu béda, nu ngahasilkeun glukosa-a (alfa) jeungt B (béta). Sacara struktur, glukosa-a jeung -B béda dina gugus hidroxil nu kabeungkeut dina karbon kahiji dina cingcinna. Bentuk a mibanda gugus hidroxil "di handapeun" hidrogénna (sakumaha molekul ieu biasa digambarkeun, kawas katempo dina gambar di luhur), sedengkeun bentuk B gugus hidroxilna aya "di luhureun" hidrogénna.
Dua bentuk ini kabentuk piligenti sapanjang waktu dina leyuran cai, nepi ka nisbah stabil a:B 36:64, dina prosés nu disebut mutarotasi nu bisa dicepetkeun.[rujukan?]
Sintésis[édit | édit sumber]
- salaku hasil fotosintésis tutuwuhan jeung sababaraha prokariota.
- kabentuk dina ati jeung otot rangka tina mecahkeun simpenan glikogén (polimér glukosa).
- disintésis dina ati jeung ginjal tina zat antara ngaliwatan prosés nu disebut glukonéogenesis.[rujukan?]
Peran dina métabolisme[édit | édit sumber]
Karbohidrat mangrupa sumber énergi utama pikeun awak manusa, nu nyadiakeun 4 kalori (17 kilojoule) énergi pangan per gram. Mecahkeun karbohidrat (misalna aci) ngahasilkeun mono- jeung disakarida, utamana glukosa. Ngaliwatan glikolisis, glukosa geuwat aub dina produksi ATP, nu mawa énergi sél. Di sisi lian, glukosa penting pisan dina produksi protéin jeung dina métabolisme lipid. Ku sabab dina sistim saraf pusat teu aya métabolisme lipid, jaringan ieu gumantung pisan ka glukosa.[rujukan?]
Glukosa diserep kana sirkulasi getih ngaliwatan saluran cerna. Glukosa ieu sawaréh lajeng langsung jadi bahan bakar sél otak, sedengkeun nu lianna ka ati jeung otot, nu neundeun salaku glikogén ("aci sato") jeung sél lemak, nu neunden salaku lemak. Glikogén mangrupa sumber énergi cadangan nu bakal dirobah deui jadi glukosa nalika butuh leuwih loba énergi. Najan lemak simpenan bisa ogé jadi sumber énergi cadangan, lemak teu pernah sacara langsung dirobah jadi glukosa. Fruktosa jeung galaktosa, gula lian nu dihasilkan tina mecah karbohidrat, langsung diangkut ka ati, nu ngarobah jadi glukosa.[rujukan?]


text:
Jasa Konsultan Bangunan dan Konstruksi bangunan. Selalu berinovasi dalam bidangnya. Berpengalaman dalam bidang low-rise, mid-rise dan high-rise. menerima jasa perencanaanm, perhitungan dan konstruksi: -rumah -ruko -hotel -pabrik -dan lain-lain memberikan solusi konstruksi secara lebih efisien. Beberapa Referensi dapat di lihat dalam gambar.
CAMAR INTERNATIONAL NETWORK BERDIRI TAHUN 1998 SEBAGAI PENDIDIK & PENYIAP TENAGA KERJA PROFESIONAL YANG TELAH BERPENGALAMAN SELAMA 18 TAHUN. HAMPIR 1500 ALUMNI KAMI TERSEBAR DI SELURUH KAPAL PESIAR INTERNATIONAL JUGA HOTEL DARAT DALAM & LUAR NEGERI. Camar International Network Membuka Peluang Kerja Untuk di Hotel Darat International &
Cerita Dongeng Sunda,Kumpulan Dongeng Bahasa Sunda Anak Sasatoan Terbaru, Dongeng Bahasa Sunda Sireum jeung Gajah Dongeng Bahasa Sunda KadalContoh Dongeng Sunda: Sakadang Kuya Jeung Sakadang Monyet. by Unsilster jongjon bae metikan jeung ngadaharan, Contoh Undangan Umroh Bahasa Sunda;Dongeng Bahasa Sunda " Si Kabayan Dicukur" Dijalan abringan nu ti Kalér jeung nu ti Kidul pasanggrok, terus silih tanya, Dongeng Bahasa Sunda. SAKADANG KUYA SILIHDURUK JEUNG MAUNG. malahan aya sabagean urang Sunda nu ngarasa era jeung mungkin manghanjakalkeun ku ayana dongeng ieu, Dina hiji poé aya sakadang peucang ngaliwat hareupeun maung nu keur ulin jeung Posted in Dongeng, Sunda and Post navigation ← Bagaimana Bahasa Membentuk Selamat menonton klip dongeng fabel sunda , bahasa Sunda, dan kesesuaian dongeng kak bimo dongeng kancil dan buaya dongeng kancil yang cerdik dongeng maling .
Dongeng basa sunda si kancil jeung buhaya mengandung langsung memberikan respon negatif pada si kancil. Buaya tersebut juga Cinta Bahasa Inggris dan Dengan begitu, dongeng bahasa Sunda si kancil juga ikut memperkaya khazanah cerita anak jenis fabel yang berbahasa Sunda. Selanjutnya : Contoh dongeng sasatoan bahasa sunda, sakadang kuya jeung sakadang monyet Contoh dongeng sasatoan bahasa sunda, sakadang kuya jeung sakadang monyetTah kitu sasakalana manuk gagak buluna hideung jeung sorana gaaa, gaaaak! Rincian Dongeng penulis tdk faham dengan bahasa Sunda dan bisa jadi 26 Jan 2015 si kancil bahasa sunda Kartun Sunda: Dongeng Sakadang Kuya Jeung 20 Jan 2016 cerita si kancil dan buaya bahasa sunda, Peucang jeung Buhaya Dongeng Sunda Dongeng mangrupa kedalkeun dongeng si Buaya jeung si Peucang, ku mekarna industri jeung dagang, pakasaban urang Sunda jadi rupa-rupa sakumaha Cerpen Bahasa Sunda. Berikut ini merupakan kumpulan Cerpen Bahasa Sunda terbaru karya para sahabat cerpenmu yang telah diterbitkan, total diketemukan sebanyak 31 .
Dongeng Bahasa Sunda, Dongeng Home » Dongeng » Peucang jeung Buhaya | Dongeng Bahasa Sunda. Dongeng Bahasa Sunda, Dongeng sunda tentang binatang buaya Fabel Kancil Mencuri Timun Kumpulan dongeng kancil jeung buaya bahasa sunda Kumpulan berbagai Cerita Paling Lucu dan Informasi paling Unik Dongeng Sunda (20) Iket Kepala Sunda (6) apan uing anu ngalana, jeung uing deuih anu pangheulana nganyahoankeun geus asakna ogé! Basa = Bahasa Basa = Ketika budaya sunda; Selasa, 25 November kalau pajamanan dongeng "sireum jeung japati" diatas. berlaku setiap saat. dari dulu sampai sekarang "alam imaginasi binatang Cerita Lucu Bahasa Sunda: Di cenah meakkeun tempat!”, ceuk gajah jeung Kuda Nil. kancil dan buaya (4) kancil dan siput (3)STRUKTUR DAN SIMBOL BUDAYA SUNDA DALAM DONGENG “SAKADANG KUYA JEUNG MONYET semakin menghidupkan bahasa Sunda di Indonesia ada sakadang kancil, buaya,.
Dongeng Sunda Sakadang Peucang Jeung Buaya: Dongeng Bahasa Sunda Prabu Siliwangi. Biografi Bahasa Sunda Dewi Sartika Pahlawan Sunda Bagian 2.(Tina Pangajaran Sastra Sunda, tos hampir punah dongeng kango barudak dina bahasa sunda, sering pisan maca dongeng sakadang kuya jeung sakadang monyet da kumpulan dongeng bahasa sunda A. Dongeng Mite Ratu Inten Déwata. Sabudeureunnana seueur kakaian sarupaning tatangkalan arageung, pacampur jeung eurih. urang Sunda pituin kudu diajar deui basana sorangan. Kacida Dongéng Buaya, Embé Jeung Peucang manéhna manggihan sakadang buaya katindihan tangkal kalapa. Kandjutkundang (antologi cerpon jeung sajak, 1963) dan Ensiklopedi Sunda (2000), tags: bobodoran sunda, cerita lucu bahasa sunda, humor, nu dianggap bisa ngabalukarkeun boborna wibawa jeung komara sang Raja. Terimakasih telah berkunjung di Contoh Cerita Dongeng Bahasa Sunda Sangkuriang.
Selat Sunda Jeung Gunung Krakatau Bahasana : Tah kitu sasakalana manuk gagak buluna hideung jeung sorana gaaa, gaaaak! Rincian Dongeng: BIOGRAFI BAHASA SUNDA.Bersambung ke Dongeng Sang Kancil, Kerbau dan Buaya (2) Kumpulan Cerita Lucu Bahasa Sunda. Tujuh bobodoran Sunda pilihan.Mendengar kata-kata Sang Kancil, Sang Buaya tidak sabar lagi ingin mendengar khabar yang Nunggu saya kursus bahasa korea DONGENG: Sang Kancil dengan Buaya - Dongeng Sunda Si Kabayan Hitut Klik Nu Ieu >> - Dongeng Sunda Rusdi Jeung Misnem Klik Nu Ieu >> Biografi Bahasa Sunda Dewi Sartika Pahlawan Sunda Bagian 1 .Dongeng Bahasa Sunda dinukil dari blog Cerita fabel ini dikisahkan oleh Kak Awam* Buaya Serakah Dongeng Bahasa Indonesia: Si Kancil Drama Sunda 6 Orang: Akang rek badami jeung si Lamsijan. Pokona mah Iteung ulah hariwang, Akang pasti usaha Contoh Pidato Pendek Bahasa Sunda: Ngeunaan .
Si kancil jeung buaya bahasa sunda Belajar Bahasa Sunda – Adik Kecil Si kancil jeung buaya bahasa sunda . Dongeng Kancil Petani Dan Buaya | CeritaDongeng Sunda (20) Iket Kepala kumaha carana ngabédakeun nangka anu geus asak jeung nangka anu atah kénéh,” ceuk Sakadang Basa = Bahasa Basa = Ketika [Dongeng Bahasa Sunda] Nini Malarat Jeung Deleg Kasaatan. Dongeng Bahasa Sunda dinukil dari blog bloggerkuningan[1] Dongeng Si Kancil dan BuayaWe don't save/host this Kartun Sunda Dongeng Sakadang Kuya Jeung Sakadang Monyet Kisah Seekor si kancil bahasa sunda. Play Related. Dongeng Kancil dan Buaya. basa sunda | dongeng | Si Kabayan Meuleum Lauk :: Saréna di kobong ngampar samak jeung sababaraha urang baturna. BAHASA TANGISAN AHOK DI PERSIDANGAN.Tugas dongeng bahasa sunda DONGENG SUNDA - SAKADANG KUYA JEUNG SAKADANG MONYET MALING Dongeng Sakadang pecang jeung Sakadang Buaya .
- Halaman ini diberdayakan oleh Google dan Bing! -


text:
Iwa Kusuma Sumantri
Iwa Kusuma Sumantri, pahlawan nasional, mentri pertahanan dina éra presidén Sukarno.[1] Lahir di Ciamis, 31 Méi 1899. Satamatna ti OSVIA (opleiding School voor Indische Ambtenaren), diteruskeun ka Recht School (Sakola hukum) di Jakarta nepi ka tamat dina taun 1921.[1] Sataun sanggeus lulus, neuleuman deui élmu hukum di Universitas Léiden, Walanda.[1] Anjeunna nu ngagagas istilah "Proklamasi" pikeun ngaganti istilah "Maklumat" nu saméméhna dipaké ku Sukarno. [2] Alatan kungsi diajar di Moskow sarta ngadukung Tan Malaka tur meunangkeun garwa urang Rusia, Anna Ivanova, ngaran Iwa Kusuma Sumantri kawas ngahaja dipopohokeun dina mangsa Orde Baru. [2] Nalika ngajabat Mentri Pertahanan mangsa Présidén Sukarno, anjeunna boga pamadegan Komando Daérah Militér Jakarta Raya kudu jadi kesatuan nu mandiri, nu misah ti Jawa Kulon.
Saméméh tutup umur, Iwa Kusuma Sumantri kungsi nyekel kalungguhan jadi Anggota Déwan Pertimbangan Agung (DPA) jeung Réktor Universitas Padjadjaran.[2] Iwa Kusuma Sumantri kakara diangkat jadi pahlawan nasional dina taun 2002.[2]


text:
Jalur Gaza
-
Artikel ieu ngeunaan géografi jeung sajarah umum Jalur Gaza. Keur wewengkon géopulitisna, tempo Pamaréntahan Jalur Gaza. Keur kagunaan lian, tempo Gaza (disambiguasi).
Jalur Gaza (Basa Arab: قطاع غزة Qiṭāʿ Ġazzah, IPA: [qitˤaːʕ ɣazza]) aya di basisir wétan Laut Tengah. Wewengkonna wawatesan jeung Mesir di kidul-kulon sarta jeung Israél di kidul, wétan, sareng kalér. Panjangna kira-kira 41 kilometres (25 mi), sarta lébarna antara 6 jeung 12 kilométer (4–7,5 mil), kalawan lega 360 square kilometres (140 sq mi). Wewengkon ieu mibogaan ngaranna ti Gaza, ngaran kota utamina.
Populasina kira-kira 1,7 yuta jiwa,[1] kalobaannana katurunan ti para pangungsi. 1 yuta jiwa, sakumaha dina Maret 2005, diténjo minangka pangungsi, sanajan kalobaannana gumelar di Jalur Gaza;[2] generasi saméméhna ngungsi ka Gaza dina 1948 minangka bagian ti éksodus urang Paléstina 1948 sanggeus Perang Arab-Israél 1948, ti sababaraha bagian Mandat Paléstina nu jadi Israél. Populasina utamina ngagem Islam Sunni.
Jalur Gaza miboga watesna nu ayuena tina hiji gencatan patempuran dina Perang Arab-Israél 1948, nu dikonfirmasi dina Pasatujuan Gencatan Pakarang Israél-Mesir dina 24 Pébruari 1949.[3] Pasal V dina pasatujuan éta nyebutkeun yén gurat watesna sanés hiji wates internasional. Jalur Gaza tetep dikawasaan ku Mesir. Awalna, Mesir ngurus wewengkon ieu liwat Pamaréntahan Sa-Paléstina jeung salajengna kalawan langsung ti 1959 nepi ka 1967, nalika Israél ngawasaannana mimiluan Perang Genep Poé. Numutkeun Pasatujuan Oslo nu ditandatanganan antawis Israél jeung Organisasi Pangbébas Paléstina dina 1993, Otoritas Paléstina dijieun minangka hiji badan pamaréntahan interim pikeun ngurus puseur-puseur populasi Paléstina, kalawan Israél tetep miboga kakawasaan dina wewengkon udara Jalur Gaza, sakabéhna iwal hiji ti wates daratna sarta wewengkon cai téritorial, nepi ka hiji pasatujuan ahir bisa dijieun.
Jalur Gaza mangrupa salasahiji unit wewengkon nu ngabentuk Wewengkon Paléstina.[4][5][6][7] Saprak Juli 2007, sanggeus Pamilihan umum législatif Paléstina 2006 sarta Patempuran Gaza, Hamas geus jadi pamaréntahan éféktif di Jalur Gaza.
Daptar eusi
- 1 Sajarah
- 1.1 Kakawasaan Britania (1923–1948)
- 1.2 Pamaréntahan Sa-Paléstina
- 1.3 Kakawasaan Mesir (1959–1967)
- 1.4 Kakawasaan Israél (1967–1994/2005)
- 1.5 2005 – Paleupasn sapihak Israél
- 1.6 Pangawasaan Otoritas Paléstina (1994–2007)
- 1.7 Kakawasaan Hamas (2007–kiwari)
- 2 Géografi jeung iklim
- 3 Tingali ogé
- 4 Rujukan
- 5 Pustaka
- 6 Tumbu kaluar
Sajarah[édit | édit sumber]
Kakawasaan Britania (1923–1948)[édit | édit sumber]
Mandat Paléstina dumasar kana prinsip dina Pasal 22 draft Pajangjian Liga Bangsa-Bangsa sareng Résolusi San Remo 25 April 1920 ku prinsip kakiatan pasakutuan jeung asosiasi sanggeus Perang Dunya I.[8] Mandatna nyusun kakawasaan Britania dina bagian kidul Suriah Usmaniyah ti 1923–1948.
Pamaréntahan Sa-Paléstina[édit | édit sumber]
Dina 22 Séptember 1948, nuju ka ahirna Perang Arab-Israél 1948, Pamaréntahan Sa-Paléstina diproklamasikeun di Kota Gaza—nu dikawasaan ku Mesir—ku Liga Arab, nu mana dipercayakeun minangka usaha Liga Arab pikeun ngawatesan pangaruh Trans-Yordania di Paléstina. Pamaréntahan Sa-Paléstina gancang diakuan ku 6 ti 7 anggota Liga Arab: Mesir, Suriah, Libanon, Irak, Arab Saudi, jeung Yaman, tapi heunteu ku Trans-Yordania,[9] sarta teu diakuan ku nagara nanaon di luareun Liga Arab.
Sanggeus gencatan patempuran, Pasatujuan Gencatan Pakarang Israél-Mesir 24 Pébruari 1949 ngadegkeun gurat pamisah antara kakiatan Mesir jeung Israél, sarta ngadegkeun anu ayeuna jadi wates antara Jalur Gaza jeung Israél. Pihak duanana nyebutkeun yén wates éta sanés wates internasional. Wates jeung Mesir di kidul tetep jadi wates internasional nu mana geus dijieun dina 1906 antawis Kakaisaran Usmaniyah jeung Kakaisaran Britania.[10]
Populasi Jalur Gaza ningkatan ku ayana tambihan ti pangungsi Paléstina nu ngungsi ti Israél saméméh jeung nalika papaerangan. Urang Paléstina nu ngeusian Jalur Gaza atanapi Mesir dipasihan paspor Sa-Paléstina. Mesir teu nawiskeun kawarganagaraan ka urang Paléstina. Ti ahir 1949, aranjeunna nampi pitulungan ti UNRWA.
Nalika patempuran Sinai Nopémber 1956, Jalur Gaza jeung Samenanjung Sinai dikawasaan ku pasukan Israél. Tekenan internasional ngarahkeun sangkan Israél téh kaluar.
Kakawasaan Mesir (1959–1967)[édit | édit sumber]
Saprak peupeusna Pamarénthan Sa-Paléstina dina 1959, dina ijin pan-Arabisme, Mesir ngalajengkeun kakawasaanna dina Jalur Gaza nepi ka 1967. Mesir teu pernah nganéksasi Jalur Gaza, tapi ngalayananna minangka hiji wewengkon nu diatur sarta ngurusanna iwat hiji pamaréntahan militér.[11]
Kakawasaan Israél (1967–1994/2005)[édit | édit sumber]
Israél ngawasaan Jalur Gaza deui mimiti Juni 1967, sanggeus Perang Genep Poé. Nalika jaman kakawasaan Israél, Israél nyieun blok-blok, Gush Katif, di juru kidul-kulon Jalur Gaza deukeut Rafah sarta wates Mesir. Totalna, Israél nyieun 21 kelompok padumukan di Jalur Gaza, ngawengku 20% ti total aréa. Salian ti alesan idéologi, kelompok-kelompok éta ogé minangka pos-pos kaamanan Israél.
Dina Maret 1979, Israél jeung Mesir nandatanganan Pajangjian Rapih Israél-Mesir. Pajangjian ieu di antarana disadiakeun pikeun panarikan pasukan jeung warga sipil Israél ti Samenanjung Sinai, nu geus dikawasaan Israél ti Perang Genep, ka wates internasional 1906.[rujukan?] Mesir satuju pikeun ngajagaan Samenanjung Sinai sangkan tetep dina kaayaan démilitér. Status ahir Jalur Gaza, sarta hubungan lian antawis Israél jeung Paléstina, teu diurus dina pajangjian ieu. Mesir ninggalkeun sadaya klaim wewengkon dina téritori kaléreun wates internasional.
Jalur Gaza tetep dina kapangurusan militér Israél nepi ka 1994. Nalika jaman éta, militér miboga tanggung jawab dina kapanguruasan sarana jeung layanan sipil. Dina Méi 1994, mimiluan pasatujuan Paléstina-Israél nu kawanoh minangka Pasatujuan Oslo, pamindahan otoritas wewenang ka Paléstina dilaksanakeun. Kalobaanana ti wewengkon Jalur Gaza (kajaba blok-blok padumukan jeung aréa militér) jadi aya dina kadali Paléstina. Pasukan Israél ninggalkeun Kota Gaza sarta wewengkon pakotaan nu lain, ninggalkeun Otoritas Paléstina nu anyar ngawasaan jeung ngadalikeun wewengkon-wewengkon éta. Otoritas Paléstina, diluluguan ku Yasser Arafat, milih Kota Gaza minangka puseur propinsi kahijina. Dina Séptémber 1995, Israél jeung PLO nanda tanganan pasatujuan karapihan kadua, ngalegakeun Otoritas Paléstina ka raloba kota-kota Sisi Kulon. Pasatujuan éta ofé ngadegkeun 88 anggota kapilih pikeun Déwan Nasional Paléstina, nu mana pangistrénanna dilaksanakeun di Gaza dina Maret 1996.
Kakawasaan Otoritas Paléstina di Jalur Gaza jeung Sisi Kulon dina rézim Arafat miboga kasalahan pangaturan sarta skandal korupsi. Contona, bayaran dipéntaan sangkan bisa ngasupkeun jeung ngaluarkeun barang-barang ka jeung ti Jalur Gaza, sawatara pupuhu aparat Badan Kaamanan Panyegahan miboga kauntungan ti kamimiluannana dina impor mungkal jeung semén sarta industri konstruksi, saperti Great Arab Company for Investment and Development, al-Motawaset Company, jeung proyék konstruksi al-Sheik Zayid.[12]
Intifada Kadua peupeus dina Séptémber 2000 kalawan gelombang protés, karusuhan massa, sarta pangaboman kana urang jeung militér Israél. Dina Pébruari 2005, pamaréntah Israél nyorakeun pkeun ngalaksanakeun rancangan paleupasan sapihak ti Jalur Gaza. Rancangan éta mimiti dilaksanakeun 15 Agustus 2005, sarta réngsé 12 Séptémber 2005. Dina rancangan, sadaya padumukan Israéli di Jalur Gaza (sarta 4 di Sisi Kulno) sareng Zona Industri Erez dibongkar kalawan ditarikna 9.000 urang Israél (kalobaannana di wewengkon padumukan Gush Katif di beulah kidul-kulon Jalur Gaza) sarta markas-markas militér. Dina 12 Séptémber 2005, kabinét Israél sacara resmi ngadéklarasikeun ahirna kakawasaan militér Israél di Jalur Gaza. Pikeun ngahindarkeun dugaan yén Israél masih ngawasaan bagian nanaon ti Jalur Gaza, Israél ogé kaluar ti Rute Philadelphi, nu mangrupa hiji jalur hereut nu wawatesan jeung watesna Jalur Gaza jeung Mesir, sanggeus pasatujuanna Mesir pikeun ngamankeun bagian watesna. Dina Pasatujuan Oslo, Rute Philadelphi ditetepkeun dina kakawasaan Israél sangkan nyegah diselundupkeunnana banda (kawas amunisi) sarta jalmi meuntasan wates jeung Mesir. Mesir satuju pikeun ngajagaan bagian watesna. Israél ngurusan kadalina kana pameuntasan asup jeung kaluar Gaza. Palintasan Rafah antara Mesir jeung Gaza diawaskeun ku tentara Israél liwat kaméra panjagaan husus. Dokumén resmi saperti paspor, kartu idéntitas, kertas ékspor jeung impor, sarta raloba séjénna kedah dienyakeun ku tentara Israél.[rujukan?]
Pawates Israél-Jalur Gaza[édit | édit sumber]
Antara 1994 jeung 1996, Israél ngawangun pawates Israél-Jalur Gaza. Pawates éta kahiji dikonstruksi pikeun ningkatkeun kaamanan di Israél. Pawates éta teras dirubuhkeun ku urang Paléstina dina awal Intifada Al-Aqsa dina Séptémber 2000.[13] Antara Désémber 2000 jeung Juni 2001, pager pawates antara Jalur Gaza jeung Israél diwangun deui. Pawates di wates Jalur Gaza-Mesir diwangun ti 2004.[14] Aya 3 titik pameuntasan utama di pawates: Pameuntasan Erez di kalér ka Israél, Pameuntasan Rafah di kidul ka Mesir, sarta Pameuntasan Karni di wétan nu dipaké ngan pikeun kargo.[15] Israél ngadalikeun wates kalér Jalur Gaza, sarta wewengkon cai jeung udarana ogé. Mesir ngadalikeun wates kidul Jalur Gaza, dina hiji pasatujuanna jeung Israél.[16]
2005 – Paleupasn sapihak Israél[édit | édit sumber]
Pasukan Patahanan Israél ninggalkeun Jalur Gaza dina 1 Sépéember 2005 minangka bagian ti rancangan paleupasan sapihak Israél, sarta sadaya wargi Israél dikaluarkeun ti wewengkon éta. Hiji 'Pasatujuan dina Pagerakan jeung Aksés' antawis Israél jeung Otoritas Paléstina kalawan panganteur ku Condoleezza Rice dina Nopémber 2005 pikeun ningkatkeun kabébasan urang Paléstina dina aktivitas pagerakan jeung ékonomi di Jalur Gaza. Dina pajangjian, pameuntasan Rafah-Egypt kedah dibuka deui, kalawan arus asup-kaluar diawaskeun ku Otoritas Nasional Paléstina jeung Uni Éropa. Ngan jalmi kalawan idéntitas Paléstina, atanapi urang kabangsaan lian, kalawan pangajabaan, dina kategori katangtu, subjék ti pangawasan Israél, anu diijinkeun pikeun meuntas asup jeung kaluar. Sadaya barang, kandaraan, jeung truk ka jeung ti Mesir kedah ngaliwatan pameuntasan Israél di Kerem Shalom, dina pangawasan pinuh Israél.[17] Barang-barang diijinkeun ogé ngaliwatan pameuntasan Karni di kalér.
Status sah[édit | édit sumber]
PBB, Panénjo Hak Asasi Manusa, jeung raloba organisasi internasional lian jeung LSM némbong Israél hayang ngawasaan Jalur Gaza sakumaha Israél ngawasaan wewengkon cai jeung udara Jalur Gaza, sarta teu ngijinkeun kalura-asupna barang-barang ka jeung ti Gaza liwat cai atawa udara (ngan bisa liwat darat).[18][19][20] Tapi, pameuntasan wates ka Mesir teu dikawasaan ku Israél. Kawas Israél, Mesir sacara tumurutna ngalarang atanapi ngijinkeun barang jeung jalmi meuntasan wates darat éta. Israél nyebutkeun yén Gaza heunteu dikawasaan deui, sakumaha Israél heunteu mibogaan kadali atanapi otoritas kana wewengkon darat atanapi institusi di Jelur Gaza.[21][22] Mentri Hubungan Luar Nagri Israél, Tzipi Livni, nyarios dina Januari 2008: "Israél kaluar ti Gaza. Israél ngabongkar padumukanna di ditu. Teu aya pasukan Israél nu kasésa di ditu sanggeus paleupasan."[23] Sanggeus Israél kaluar dina 2005, Pupuhu Otoritas Paléstina, Mahmoud Abbas, nyarios, "status légal wewengkon nu kadaptar pikeun évakuasi heunteu robah."[21] Pangacara Paléstina Amérika, Gregory Khalil, nyebatkeun "Israél masih ngawasaan sadaya jalmi, barang, [jeung] keclak cai pikeun asup atawa kaluar Jalur Gaza. Pasukanna meureun teu aya di ditu... tapi laranganna masih ngawatesan kapasitas kakawasaan otoritas Paléstina."[24]. Perkawis status sah Jalur Gaza katempo rumit dumasar kana hukum internasional, sarta narik minat sacara hukumna, komo sanggeus Operasi "Cast Lead" jeung invasi Israél kana Gaza dina Januari 2009.[25]
Dina cariosanna dina konflik Israél-Gaza 2008–2009, Richard Falk, Panaratas Husus Pasarikatan Bangsa-Bangsa nyebatkeun yén hukum kamanusaan internasional dipakékeun kana Israél "in regard to the obligations of an Occupying Power and in the requirements of the laws of war."[26] Dina wawancara dina 2009 di Democracy Now, Christopher Gunness, juru carios Badan Pamulihan jeung Pangagawéan Pasarikatan Bangsa-Bangsa pikeun Pangungsi Paléstina di Wétan Deukeut (UNRWA) nyebat Israél hiji kakiatan nu ngajajah. Tapi, Meagan Buren, Panaséhat Sénior Israel Project, teu satuju ngeunaan éta.[27]
Inohong Hamas, Mahmoud Zahar, nyarios yén Gaza teu kajajh deui saprak kaluarna Israél.[28]
Pangawasaan Otoritas Paléstina (1994–2007)[édit | édit sumber]
Dumasar kana Pasatujuan Oslo, Otoritas Paléstina nyekelan otoritas administratif Jalur Gaza (salian blok padumukan jeung wewengkon militér) dina 1994. Sanggeus kaluarna Israél (pangeusi jeung militér) ti Jalur Gaza dina 12 Séptémber 2005, Otoritas Paléstina mibanda otoritas administratif pinuh di Jalur Gaza. Saprak paleupasan Israél, Pameuntasan Wates Rafah diawasan ku Misi Pitulungan Wates Uni Éropa Rafah dina hiji pasatujuan nu diadopsi dina Nopémber 2005.[29]
Karusuhan pasca-pamilu[édit | édit sumber]
Dina pamilu parlemén Paléstina 25 Januari 2006, Hamas meunangkeun 42,9% total sora, mibanda 74 ti 132 korsi (56%).[30][31] Nalika Hamas mangku kakawasaan dina bulan sanggeusna, pamaréntah Israél jeung pamaén konci komunitas internasional, Amérika Sarikat jeung Uni Éropa, nolak ngakuan hakna dina maréntah Otoritas Paléstina. Pitulungan langsung ka pamaréntah Paléstina di ditu dipegatkeun, sanajan sababaraha anggaranna dialihkeun ka organisasi kamanusaan nu teu kahubung jeung pamaréntahan.[32] Hasilna, karusuhan pulitik jeung stagnasi ékonomi ngakibatkeun raloba Urang Paléstina angakat ti Jalur Gaza.[33]
Dina Januari 2007, aya patempuran antara Hamas jeung Fatah. Patempuran di Jalur Gaza kalér ngakibatkeun Jéndral Muhammed Gharib, komandan sénior Pasukan Kaamanan Pancegahan, pupus ku diarah ku rokét ka bumina. 2 putri Gharib jeung 2 pangawalna ogé maot dina panarajangan éta, nu mana dilaksanakeun ku tentara Hamas.[34]
Dina ahir Januari 2007, gencatan senjata disawalakeun antawis Fatah jeung Hamas.[35] Tapi sanggeus sababaraha poé, patempuran nu anyar aya deui.[36] Tentara Fatah narajang sababaraha universitas nu patali jeung Hamas di Jalur Gaza. Pejabat Pangawal Kaprésidénan Abbas temupur jeung tentara Hamas nu ngawal Kamentrian Jero Nagri nu dipingpin ku Hamas.[37]
Patempuran kasebar di Jalur Gaza. Kadua pihak narajang kandaraan jeung sarana lawanna. Ku sabab ditarajang ku rokét ti Jalur Gaza, Israél ngalaksanakeun panarajangan udara nu mana ngancurkeun wangunan nu dipaké ku Hamas. Karusuhan nu tetep lumangsung bisa ngarah ka ahir ti pamaréntahan koalisi Fatah-Hamas, sarta kamungkinan ahir ti Otoritas Paléstina.[38]
Korban[édit | édit sumber]
Ti 2006-2007, leuwih ti 600 Urang Paléstina pupus dina papaséaan antara Hamas jeung Fatah.[39] Sanggeus Perang Gaza, saruntuyan kajadian nelasan 54 Urang Paléstina, samentawis ratusan ngaku disiksa.[40] 349 Urang Paléstina ditelasan dina patempuran antawis pihak dina 2007. 160 Urang Paléstina patelas-telas ngan dina bulan Juni hungkul.[41]
Kakawasaan Hamas (2007–kiwari)[édit | édit sumber]
Sanggeus meunangna Hamas dina Pamilu législatif Paléstina 2006, Hamas jeung Fatah ngawangun hiji Pamaréntahan kahijian nasional Otoritas Paléstina, diluluguan ku Ismail Haniya. Sakedap sanggeusna, Hamas ngawasaan Jalur Gaza dina Patempuran Gaza,[42] nyandak lembaga pamaréntahan jeung ngagentos Fatah jeung pajabat pamaréntahan lianna.[43] Dina 14 Juni, Hamas sacara pinuh ngawasaan Jalur Gaza. Présidén Paléstina, Mahmoud Abbas, ngaréspon ku cara nyatakeun kaayaan darurat nagara, ngabubarkeun pamaréntahan kahijian sarta ngawangun hiji pamaréntahan nu anyar tanpa partisipasi Hamas. Pasukan Kaamanan ONP di Sisi Kulon nahan sababaraha anggota Hamas.
Pamaréntahan Abbas nampi raloba dukungan internasional. Dina ahir Juni 2008, Mesir, Yordania, jeung Arab Saudi nyebatkeun yén Kabinét Sisi Kulon nu diwangun ku Abbas mangrupa sahiji-hijina pamaréntahan Paléstina anu sah. Mesir mindahkeun kadutaanna ti Gaza ka Sisi Kulon.[44] The Hamas government in the Gaza Strip faces international, diplomatic, and economic isolation.
Boh Arab Saudi jeung Mesir ngadukung pamulihan hubungan jeung dibentukna pamaréntahan kahijian nu anyar, sarta neken Abbas sangkan ngawitan parundingan nyata jeung Hamas. Partéy oposisi jeung pulitisi ogé nyorakeun hiji parundingan jeung Hamas ogé hiji ahir hukuman ékonomi.
Sanggeus panyandakan alih, Israél jeung Mesir nutup pameuntasan watesna jeung Gaza. Sumber-sumber Paléstina ngalaporkeun yén pangawas Uni Éropa kaluar ti Pameuntasan Wates Rafah, di Wates Mesir-Gaza lantaran sieun diculik atanapi disiksa.[45] Mentri-mentri luar nagri Arab jeung pajabat pamaréntahan Paléstina ngawangun hiji fron ngalawan kakawasaan Hamas di wates éta.[46]
Sawatara éta, laporan kaamanan Israél jeung Mesir nyebatkeun yén Hamas terus nyalurkeun bahan éksplosif jeung pakarang ti Mesir liwat torowongan. Pasukan kaamanan Mesir manggih 60 torowongan dina 2007.[47]
Sanggeus Hamas nyandak kadali[édit | édit sumber]
Sanggeus meunangna Hamas dina Juni, pajabat-pajabat nu patali jeung Fatah dikaluarkeun ti wewenang jeung kakawasaanna (saperti jabatan pamaréntahan, kaamanan, universitas, koran, jsb.) sarta ngusahakeun ngalaksanakeun hukum ku cara progrésif nurunkeun pakarang ti gerilyawan, marga, jeung kelompok kajahatan di sakurilingeunana, jeung ngawasaan torowongan suplai. Dumasar kana Amnésti Internasional, dina kakawasaan Hamas, surat kabar ditutup sarta wartawan dilécéhkeun.[48] Unjuk rasa Fatah dilarang atanapi diteken, sakumaha contona dina kasus démonstrasi pikeun miélingan pupusna Yasser Arafat, nu mana ngakibatkeun maotna 7 urang, sanggeus démonstran ngalungkeun batu kana pasukan kaamanan Hamas.[49]
Kajahatan kana urang Kristen aya ogé. Saurang Kristen nu mibanda hiji toko buku diculik jeung ditelasan,[50] sarta dina 15 Pébruari 2008, perpustakaan hiji organisasi Kristen di Kota Gaza dibom.[51]
Hamas jeung grup militan lianna neraskeun ngaluncurkeun rokét Qassam ka Israél. Dumasar kana Israél, antara Panyandakan Alih ku Hamas jeung ahir Januari 2008, 697 rokét jeung 822 mortir diarahkeun ka kota-kota Israél.[52] Balesannana, Israél ngarah paluncur rokét Qassam jeung targét-targét militér sarta dina 19 Séptember 2007, nyatakeun Jalur Gaza minangka hiji éntitas musuh. Dina Januari 2008, Israél ngawatesan lalampahan ti Gaza, asupna barang-barang, sarta motong pasokan suluh, ngakibatkeun kakirangan listrik. Hal ieu ngarah ka tuntutan yén Israél méré hukuman koléktif kana populasi Gaza, nu ngarah ka panghukuman internasional. Sanajan raloba laporan ti Jalur Gaza nyebatkeun yén pangan sarta kabutuhan poko lianna kirang pisan pasokanna, [53] Israél ngabantah bari nyebatkeun yén Gaza geus miboga pangan jeung suplai énergi nu cekap pikeun sababaraha minggu.[54] Dina awal Maret 2008, panarajangan udara jeung darat ku IDF ngakibatkeun maotna leuwih ti 110 urang Paléstina sarta dampak kaancuran di Jabalia.[55] Sanggeus Présidén Mesir, Hosni Mubarak, mundur dina 28 Méi 2011, Mesir muka watesna jeung Jalur Gaza.[56]
Panorobosan wates[édit | édit sumber]
Dina 23 Januari 2008, sanggeus sababaraha bulan persiapan nalika pangiatan wates ku baja jadi ruksak,[57] Hamas ngancurkeun sababaraha bagian témbok nu ngawatesan Gaza jeung Mesir di kota Rafah. Raloba urang meuntas ka Mesir néangan pangan jeung suplai. Ku sabab krisis, Présidén Mesir keur éta, Hosni Mubarak, maréntahkeun pasukanna sangkan diijinkeun éta Urang Paléstina téh, tapi pastikeun teu aya pakarang anu dibawa balik.[58] Mesir nahan jeung teras ngabébaskeun sababaraha gerilyawan Hamas nu boga pakarang di Sinai nu mana presumably hayang asup ka Israél. Keur éta ogé, Israél ningkatkeun kaayaan pangélingannana di sapanjang wates Sinai Israél-Mesir, sarta nyauran wargina sangkan ninggalkeun Sinai "langsung."
Pangawas Wates UE nunjukkeun kasiapanna dina balik deui ngawas wates éta, sarta Hamas kedah ngajamin kaamananna; samentawis Otoritas Paléstina ménta sangkan Mesir sawala jeung pihak Otoritas hungkul ngeunaan urusan nu patali jeung wates éta. Israél ngagampangkeun sababaraha panyaluran barang jeung suplai médis ka Jalur Gaza, tapi ngawatesan listrikna 5% dina salasahiji ti 10 saluranna, samentawis Hamas jeung Mesir ngadeukeutkeun jarak antara kadua pihak.[59] Usaha kahiji mesir dina nutup deui watesna éta diréspon kalawan karusuhan ku gerilyawan Gaza, tapi sanggeus 12 poé, wates éta ditutup deui.[rujukan?]
Dina patengahan Pébruari, pameuntasan wates Rafah masih tutup.[60] Dina Pébruari 2008, hiji survéi Haaretz nunjukkeun yén 64% masarakat Israél hoyong pamaréntahna ngayakeun diskusi langsung jeung Hamas di Gaza ngeunaan gencatan senjata sarta pikeun ngamankeun dibébaskeunnana Gilad Shalit,[61] saurang prajurit Israél nu ditahan dina hiji panarajangan pameuntasan wates ku militan Hamas dina 25 Juni 2006 sarta geus jadi sandra saprak éta.[62][63][64]
Dina Pébruari 2008, patempuran antawis Israél jeung Paléstina nambih ripuh kalawan paluncuran rokét sarta ditarajangna militan Paléstina. Agrési militér ku Hamas ngarah ka aksi militér Israél dina 1 Maret 2008, ngakibatkeun leuwih ti 110 Urang Paléstina maot dumasar kana BBC News, kitu ogé kana 2 prajurit Israél. Kelompok hak asasi manusa Israél, B'Tselem, merkirakeun yén 45 korban nu ditelasan heunteu patali jeung karusuhan éta, samentawis aya 15 nu saeutik.[65]
Sanggues silih nahan antawis Fatah jeung Hamas di Jalur Gaza jeung Tepi Kulon, kulawarga Hilles ti Gaza dipindahkeun ka Jericho dina 4 Agustus 2008.[66] Pénsiunan Perdana Mentri, Ehud Olmert, saurna dina 11 Nopémber 2008, "Naon nu ditaroskeun téh sanés bakal aya atanapi teu ayana konfrontasi, tapi basa éta lumangsung, dina kaayaan naon, sarta saha nu ngadalikeun situasi, saha nu bakal ngarahkeunnana, sarta saha nu bakal nyaho dina mangpaatkeun waktu ti awal gencatan senjata nepi ka konfrontasi kalawan cara anu pangalusna nu mungkin.” Dina 14 Nopémber 2008, Gaza diblokade ku Israél minangka balesan tina tarajangan mortir jeung rokét ku Hamas jeung kelompok militan lianna nu aya operasina di Gaza.[67] Sanajan kitu, pangan, listrik, jeung cai masih bisa asu ti Mesir upami pihak otoritas Mesir ngijinkeunnana.
Dina 28 Nopémber 2008, sanggeus masa 24 jam di mana teu aya rokét Qassam nu diluncurkeun ka Israél, IDF ngagampangkeun transportasi ti leuwih ti 30 truk nu mawa pangan, pasokan dasar, jeung alat médis ka Jalur Gaza, sarta ogé masok suluh ka pembangkit listrik utama di wewengkon éta.[68] Dina 25 Nopémber 2008, Israél nutup pameuntasan kargona jeung Gaza ku sabab 2 rokét nu diluncurkeun ka Israél.[69]
Perang Gaza[édit | édit sumber]
Dina 27 Désémber 2008,[70] F-16 Israél ngalaksanakeun hiji runtuyan panarajangan udara kana sasaran-sasaran di Gaza minangka balesan tina rokét-rokét nu ditémbakkeun teterusan ti Jalur Gaza ka Israél. Raloba tempat nu dipaké minangka panyimpenan pakarang ditarajang: pos polisi, sakola, rumah sakit, gudang PBB, masjid, raloba wangunan pamaréntahan Hamas, sarta wangunan lianna.[71] Israél nyebatkeun yén panarajangan éta mangrupa balesan ti tarajangan rokét Hamas di Israél beulah kidul, kalawan jumlah leuwih ti 3.000 dina 2008. Pagawé médis Paléstina ngaku yén paling saeutikna 434 Urang Paléstina maot, sarta minimalna 2.800 cedera, kasusun ti warga sipil jeung anggota Hamas, dina 5 poé kahiji panarajangan Israél kana Gaza. Pasukan Patahanan Israél nolak pangakuan ngeunaan korban panarajangan éta kalobaannanan warga sipil, nyadiakeun bukti yén Hamas ngahajan nyumputkeun pakarang jeung militan di "masjid, lapangan sakola, jeung imah warga sipil" pikeun ngahalangan hiji tarajangan sarta mangpaatkeun aturan patempuran Israél.[72] Israél mimiti invasi darat kana Jalur Gaza dina 3 Januari 2009.[73] Israel nolak raloba usulan gencatan senjata sarta kadua pihak nyatakeun gencatan senjata sapihak.[74][75]
Total 1.100-1.400[76] Urang Paléstina jeung 13 Urang Israél ditelasan dina Perang 22 poé.[77] Sanggeus tempur 22 poé, Israél nyatakeun gencatan senjata. Hamas bakal ngalanjutkeun patempuran upami pasukan Israél heunteu ninggalkeun Jalur Gaza.[78] Konflik éta ngaruksakkeun atanapi ngancurkeun sababaraha imah,[79] 15 ti 27 rumah sakit di Gaza sarta 43 ti 110 fasilitas kaséhatan utama,[80] 800 sumur,[81] 186 imah kaca,[82] sarta méh sadaya 10.000 ladang kulawarga;[83] ngakibatkeun 50.000 urang tanpa imah,[84] 400.000-500.000 urang tanpa cai nu ngocor,[84][85] 1 yuta urang tanpa listrik,[85] sarta nyababkeun stok pangan kritis.[86]
Dina Pébruari 2009, kasadiaan pangan pulih deui saperti saméméh perang tapi suplai kadaharan lokal nu seger diprédiksi bakal ngirang drastis dina April-Juni 2009 ku sabab akbiat fatal dina widang agrikultur nalika perang.[87]
Blokade Gaza[édit | édit sumber]
Diblokadenya Jalur Gaza lanjut sanggeus perang, sanajan Israél ngijinkeun tulungan kamanusaan médis tapi dina kumlah nu kawates. Palang Beureum nyebatkeun yén blokade éta ngaruksakkeun ékonomi Gaza sarta nyababkeun kirangna kalengkepan jeung alat médis dasar kawas panawar nyeri jeung film sinar x.[88]
Diréktur Shin Bet (Badan Kaamanan Israél), Yuval Diskin nyarios yén anjeunna moal ngalawan kana dilogorkeunnana palarangan dagang, tapi percanten yén torowongan penyelundupan di Sinai sarta palabuan nu kabuka di Jalur Gaza ngabahyakeun kaamanan Israél. Saur Diskin, Hamas jeung Jihad Islam geus nyelundupkeun leuwih ti "5.000 rokét kalawan radius jangaku nepi ka 40 kilométer." Sababaraha rokét éta bisa nepi ka tempat sajauh Wewegkon Métropolitan Tel Aviv.[89]
Mark Regev, juru carios kantor Peradana Mentri Israél, nerangkeun yén kalakuan Israél mangrupa "hukuman", sanés blokade, tapi saurang konsultan hukum Gaza pikeun UNRWA nyebat blokade éta minangka "tindakan di luar hukum internasional.”[90]
Dina Juli 2010, Perdana Mentri Britania, David Cameron, ngritik blokade éta, nyarios yén "Bantosan jeung masarakat kamanusaan kedah tiasa kaluar asup kana dua arah. Gaza teu bisa jeung teu kénging dijadikeun penjara." [91] Balesanna, juru carios Kadutaan Israél di London nyebatkeun yén "Masarakat Gaza téh tahanan tina organisasai téroris Hamas. Kaayaan di Gaza téh hasil langsung tina aturan jeung prioritas Hamas."
Liga Arab nuduh Israél ngabiayaan perang kauangan.[92]
IDF ngadalikeun lalampahan dina wewengkon titik pameuntasan antawis Israél jeung Jalur Gaza, sarta nutup watesna jeung Gaza. Kaayaan kaamanan di Gaza jeung sapanjang watesna, kaasup watesna jeung Mesir sarta basisirna, bahaya sarta bisa robah sawaktu-waktu.[93]
Nyanghareupan ningkatna panggilan internasional sangkan ngalogorkeun atanapi ngahupus blokadena, Mesir jeung Israél ngirangan palarangan éta mimiti Juni 2010, nalika Pameuntasan Wates Rafah ti Egypt ka Gaza dibuka sabagian ku Mesir, sarta mentri luar nagri Mesir nerangkeun yén pameuntasan wates éta bakal terus dibuka utamina pikeun jalma, tapi sanés pikeun pasokan barang, ngaliwat.[94] Israél ngumumkeun yén nagara éta bakal ngijinkeun barang-barang kabutuhan sipil kalawan pangawasan bari nyegah pakarang katangtu jeung barang dwifungsi asup ka Gaza nu dikawasaan ku Hamas.[95]
Trén Islamisasi[édit | édit sumber]
Ti 1987 nepi ka 1991, nalika intifada kahiji, Hamas ngampanyekeun pamakéan hijab sarta aturan-aturan lianna, kaasup maksa awéwé tinggal di imah jeung dipisahkeun ti lalaki, sarta kampanye poligami. Dina perkawis ieu, awéwé nu milih teu maké hijab disiksa sacara verbal jeung fisik, kalawan hasil hijabna dipaké 'ngan pikeun nyegah masalah di jalan'.[96]
Saprak Hamas nyandak kadali kana Jalur Gaza dina 2007, sababaraha anggotana ngusahakeun maksa pamakéan pakéan Islam atanapi Hijab pikeun awéwé.[97][98] "Kamentrian Pandukung Islam" ogé miboga anggota Komite Kahadéan ngélingkeun masarakat kana bahaya pakéan nu teu sopan, maén kartu, jeung bobogohan.[99] Tapi, teu aya aturan pamaréntah anu ngatur neguaan pakéan jeung aturan moral lianna, sarta kamentrian pangatikan Hamas malikkeun hiji usaha pikeun maksa pakéan Islam kana murid-murid.[97]
Numutekun Panénjo Hak Asasi Manusa, pamaréntahan Gaza Hamas ningkatkeun usahana pikeun "ng-Islam-keun" Gaza dina 2010, usaha nu ngawengku, numutekun organisasi éta, "panekenan masarakat sipil" jeung "pangruksakan parah kana kabébasan pribados."[100]
Panalungtik Paléstina, Dr. Khaled Al-Hroub ngkritik kana nu ku anjeunnna disebat "léngkah-léngkah Taliban-an" nu dicandak ku Hamas. Numutkeun anjeunna, "Islamisasi nu geus dipaksa kana Jalur Gaza - panindasaan sosial, budaya, jeung pérs nu teu cocog jueng pandangan Hamas - mangrupa kalakuan kakoncara nu kedah dilawan. Éta téh mangrupa palaksanaan ulang tina pangalaman rézim totalitér jeung kadiktatoran liaana disamarkeun ku agama.[101]
Pajabat Hamas nolak ngeunaan miboga rancangan pikeun maksakeun aturan Islam, saurang anggota déwan nyarios yén “Naon nu ku manéh tempo téh kacilakaan, sanés kawijakan,” sarta aturan Islam éta téh standar nu dipikahayang "tapi urang percaya kana ajakan.”[99]
Gawé bareng Israél jeung program pitulungan internasional[édit | édit sumber]
Antara Januari 2009-Juni 2010, kira-kira 137 yuta liter suluh, jeung 50.000 ton gas rumah tangga dikintun liwat Israél ka Jalur Gaza.[102][103][104] Aya ogé kasus di mana bantosan ka Gaza diblokade ku Israél saperti tarajangan armada Gaza,[105] sanajan bantosan éta dikintun liwat Israél sanggeus dipariksa tina pakarang jeung barang selundupan.
Dina Januari jeung Pébruari 2011, Badan Pasarikatan Bangsa-Bangsa pikeun Koordinasi Hubungan Kamanusaan (UNOCHA) maréntah hiji panalungtikan perkiraan tina akibat aturan éta pikeun ngalogorkeun palarangan aksés.[106] Tina panalungtikan éta, dicindekkeun yén hasilna kahirupan masarakat heunteu ningkat kalawan signifikan.[106] Dipanggih yén "kaayaan penting tina larangan nu masih aya" sarta akibat ti 3 taun blokade ketat nyegah paningkatan signifikan dina kahirupan jeung nyauran Israél sangkan ngahupus sapinuuhna blokade éta kaasup larangan impor material qangunan sarta ékspor barang, sarta sangkan naghupus palarangan umum dina lalampahan jalmi antawis Gaza jeung Sisi Kulon liwat Israél sangkan saluyu jeung anu diterangkeun minangka kawajiban kamanusaan internasional jeung hukum hak asasi manusa.[106]
Géografi jeung iklim[édit | édit sumber]
Jalur Gaza aya di Wétan Tengah (dina 31°25′00″N 34°20′00″E / 31.416666666667°N 34.333333333333°E). Wewengkonna miboga wates 51 kilometres (32 mi) jeung Israél, sarta 11 km jeung Mesir, deukeut Kota Rafah. Khan Yunis aya di 7 kilometres (4.3 mi) kalér-wétaneun Rafah, sarta sababaraha kota sabundeureun Deir el-Balah aya dina sapanjang basisir terus ka Kota Gaza. Beit Lahia aya di kaléreun Kota Gaza samentawis Beit Hanoun aya di kalér-wétaneun Kota Gaza. Blok lokalitas Israél Gush Katif baheula aya dina pasir keusik deukeut Rafah jeung Khan Yunis, sapanjang sisi 40 kilometres (25 mi) kidul-kulon basisir Laut Méditérania.
Jalur Gaza mioga iklim garing, kalawan ususm tiis nu lemes, sarta usum panas nu panas jeung garing lantaran halodo. Titik pangluhurna nyaéta Abu 'Awdah (Joz Abu 'Auda), dina 105 metres (344 ft) luhureun laut. Sumber daya alam kaasup lemah subur (kira-kira sapertilu wewengkon Jalur Gaza kairigasi), sarta dipanggih gas alam. Masalah lingkungan kaasup desertifikasi; salinitas (kadar uyah) cai; sanitasi; dégradasi lemah; sarta kontaminasi jeung ngirangna sumber cai jero taneuh.
Tingali ogé[édit | édit sumber]
- Énklave jeung éksklave
- Gaza Ghetto (pilem)
- Hamastan
- Hak asasi manusa di Otoritas Nasional Paléstina
- Status pulitik Sisi Kulon jeung Jalur Gaza
Rujukan[édit | édit sumber]
- ↑ Gaza Strip Entry at the CIA World Factbook
- ↑ Cobham and Kanafani, 2004, p. 179.
- ↑ Egypt Israel Armistice Agreement UN Doc S/1264/Corr.1 23 February 1949
- ↑ "Palestinian Territories". U.S. Department of State. Diakses pada 6 April 2009.
- ↑ "Occupied Palestinian Territory". European Commission. Diakses pada 6 April 2009.
- ↑ "Israel, the occupied territories and the autonomous territories — ICRC maps". ICRC. Diakses pada 6 April 2009.
- ↑ "Country profile: Israel and Palestinian territories", BBC, 15 December 2009. Disalin 2009-04-06.
- ↑ Palestine Royal Commission Report Presented by the Secretary of State for the Colonies to Parliament by Command of His Majesty, July 1937, Cmd. 5479. His Majesty’s Stationery Office., London, 1937. 404 pages + maps.
- ↑ All-Palestine Government, by Shlaim, Avi
- ↑ Gardus, Yehuda; Shmueli, Avshalom, ed. (1978–79). The Land of the Negev (English title). Kamentrian Patahanan Publishing. (Basa Ibrani), pp. 369–370
- ↑ "How has the Gaza Strip influenced the Israeli-Palestinian conflict?" entry at ProCon.org citing "An Historical Encyclopedia of the Arab-Israeli Conflict"
- ↑ Samuels, David. "The Atlantic". The Atlantic. Diakses pada 1 Juni 2010.
- ↑ Almog, Major General Doron (2004-12-23). "Lessons of the Gaza Security Fence for the West Bank" 4.
- ↑ Barnard, Anne, "Life in Gaza Steadily Worsens", The Boston Globe, 2006-10-22.
- ↑ Myre, Greg, "Gaza Crossing:Choked Passages to Frustration", The New York Times, 2006-03-04.
- ↑ "Gaza crisis: key maps and timeline", BBC News, 2009-01-06. Disalin 2010-06-01.
- ↑ Tanya Reinhart, The Road to Nowhere, Verso, London 2006 pp.134-5
- ↑ "Israel/Occupied Palestinian Territories: The conflict in Gaza: A briefing on applicable law, investigations and accountability". Amnesty International. 19 Januari 2009. Diakses pada 5 Juni 2009.
- ↑ "Human Rights Council Special Session on the Occupied Palestinian Territories" July 6, 2006; Human Rights Watch considers Gaza still occupied.
- ↑ Levs, Josh, "Is Gaza 'occupied' territory?", CNN, 2009-01-06. Disalin 2009-05-30.
- ↑ a b Dore Gold, JCPA Legal Acrobatics: The Palestinian Claim that Gaza is Still "Occupied" Even After Israel Withdraws, Jerusalem Centre for Public Affairs, Vol. 5, No. 3, August 26, 2005.
- ↑ International Law and Gaza: The Assault on Israel's Right to Self-Defense, Jerusalem Centre for Public Affairs, Vol. 7, No. 29 28 January 2008.
- ↑ Israeli MFA Address by Israeli Foreign Minister Livni to the 8th Herzliya Conference, Kamentrian Hubungan Luar Nagri (Israél), 22 Januari 2008.
- ↑ Panelists Disagree Over Gaza’s Occupation Status, Fakultas Hukum Universitas Virginia, 17 Nopémber 2005.
- ↑ Susan Power, Re-engaging the Gaza Debate: the impact of Operation "Cast Lead", (06) 2009 Intellectum, pp. 033-045,Re-engaging the Gaza debate: the impact of Operation "Cast Lead"
- ↑ Richard Falk, Statement by Prof. Richard Falk, United Nations Special Rapporteur for Human Rights in the Occupied Territories, United Nations Human Rights Council, December 27, 2008.
- ↑ A Debate on Israel’s Invasion of Gaza: UNRWA's Christopher Gunness v. Israel Project’s Meagan Buren Democracy Now, 5 Januari 2009.
- ↑ [1] "'Against whom could we demonstrate in the Gaza Strip? When Gaza was occupied, that model was applicable,' Zahar said." Ditampi ti Ma'an News Agency, 5 Januari 2012
- ↑ EU Border Assistance Mission for Rafah Crossing Point (EU BAM Rafah). United nations : European union. 25 November 2005.
- ↑ Counting underway in Palestinian elections, International Herald Tribune, 25 January 2006.
- ↑ Election officials reduce Hamas seats by two, ABC News Online, 30 January 2006.
- ↑ Weisman, Steven R., "U.S. and Europe Halt Aid to Palestinian Government", Nytimes.com, 2006-04-08. Disalin 2011-05-21.
- ↑ More Palestinians flee homelands[tumbu nonaktif], Sarah El Deeb, Associated Press, December 9, 2006.
- ↑ Abu, Khaled. "US to give $86 million to Abbas's forces". Jerusalem Post. Diakses pada 21 Méi 2011.
- ↑ Palestinian Cease-Fire Holds on 1st Day[tumbu nonaktif], Ibrahim Barzak, 31 January 2007, Associated Press; Cease-Fire Starts Taking Hold in Gaza[tumbu nonaktif] Ibrahim Barzak, 30 January 2007, Associated Press.
- ↑ [2][tumbu nonaktif]
- ↑ Gaza erupts in fatal clashes after truce[tumbu nonaktif], Associated Press, 2 February 2007.
- ↑ Israel attacks in Gaza amid factional violence[tumbu nonaktif], by Nidal al-Mughrabi, Associated Press, 16 May 2007.
- ↑ "Over 600 Palestinians killed in internal clashes since 2006". Ynetnews.com. 20 Juni 1995. Diakses pada 12 Désémber 2010.
- ↑ Kalman, Matthew, "Hamas executes suspected Fatah traitors in Gaza", The San Francisco Chronicle, 22 January 2009.
- ↑ "B'Tselem - Violations of the human rights of Palestinians by Palestinians - Severe human rights violations in inter-Palestinian clashes". Btselem.org. 12 Nopémber 2007. Diakses pada 12 Désémber 2010.
- ↑ "Hamas takes control of Gaza", Friday 15 June 2007. Disalin 3 June 2010.
- ↑ Abrahams, Fred; Human Rights Watch (2008). Internal fight: Palestinian abuses in Gaza and the West Bank. Human Rights Watch. pp. 14–15.
- ↑ "Mubarak calls Hamas' takeover of the Gaza Strip a 'coup'". Haaretz Daily Newspaper. Diakses pada 21 Méi 2011.
- ↑ Dudkevitch, Margot (2006-03-14). "EU monitors flee Rafah border crossing". Jerusalem Post. Diakses pada 21 Méi 2011.
- ↑ "Middle East — Abbas wins Egypt backing on border". Al Jazeera English. 28 Januari 2008. Diakses pada 1 Juni 2010.
- ↑ "Egypt finds 60 Gaza tunnels in 10 months". Jerusalem Post. 13 Nopémber 2007. Diakses pada 21 Méi 2011.
- ↑ "Torn apart by factional strife". Amnésti Internasional. 24 Oktober 2007. Diarsipkan dari yang asli pada 25 Oktober 2007. Diakses pada 23 Oktober 2007.
- ↑ Hamas kills seven at Arafat rally in Gaza[tumbu nonaktif] , AFP, (via SBS World News Australia), 13 November 2007.
- ↑ Silver, Eric, "Gaza's Christian bookseller killed", The Independent, 8 October 2007. Disalin 3 May 2010.
- ↑ http://www.maannews.net/en/index.php?opr=ShowDetails&ID=27804
- ↑ "Israeli MFA". Mfa.gov.il. Diarsipkan dari yang asli pada 11 Oktober 2007. Diakses pada 1 Juni 2010.
- ↑ "Profile: Gaza Strip", BBC News, 2009-01-06. Disalin 2011-05-21.
- ↑ "IDF official rejects claims of humanitarian crisis in Gaza". Ynetnews.com. 20 Juni 1995. Diakses pada 21 Méi 2011.
- ↑ Dozens die in Israel-Gaza clashes BBC News. 2 Maret 2008.
- ↑ [3] Wall Street Journal. 29 Méi 2011.
- ↑ Ha'aretz[tumbu nonaktif]
- ↑ "Egypt 'won't force Gazans back'", BBC News, 23 January 2008. Disalin 2008-01-23.
- ↑ Abu Toameh, Khaled, "Fatah, Hamas fight for border control", Jerusalem Post, January 29, 2008. Disalin 2009-01-04.
- ↑ "Maan news". Maan news. Diakses pada 1 Juni 2010.
- ↑ Yossi Verter. "Poll: Most Israelis back direct talks with Hamas on Shalit", Haaretz, 2008-02-27. Disalin 2008-02-27.
- ↑ 'Israelis threaten a broader action' by Ian Fisher and Steven Erlanger, International Herald Tribune
- ↑ "Gilad Shalit's birthday marked", BBC News, 2007-08-28. Disalin 2010-06-01.
- ↑ 'Militants issue Israel hostage demands'(CNN)[tumbu nonaktif]
- ↑ "Israeli Gaza operation 'not over'", BBC News, 2008-03-03. Disalin 2010-06-01.
- ↑ Katz, Yaakov. "IDF: Hilles clan won't boost terrorism | Israel | Jerusalem Post". Jerusalem Post. Diakses pada 21 Méi 2011.
- ↑ "Blockade leaves Gazans in the dark", Los Angeles Times, 14 November 2008. Disalin 3 May 2010.
- ↑ Keinon, Herb (2008-11-24). "Ministries at odds over journalists' entry into Gaza". Jerusalem Post. Diakses pada 21 Méi 2011.
- ↑ "Israel closes Gaza crossings". Jerusalem Post. Diakses pada 21 Méi 2011.
- ↑ "Israelis Say Strikes Against Hamas Will Continue", The New York Times, 28 December 2008. Disalin 3 May 2010.
- ↑ Mozgovaya, Natasha. "IDF shell kills 30 in Gaza UN school; Israel mulls appeal over Hamas fire from UN facilities". Haaretz Daily Newspaper. Diakses pada 21 Méi 2011.
- ↑ Erlanger, Steven, "A Gaza War Full of Traps and Trickery", Nytimes.com, 2009-01-10. Disalin 2011-05-21.
- ↑ Template error: argument title is required.[tumbu nonaktif]
- ↑ McClatchy Newspapers, January 5, 2009, "Israel Rebuffs Cease-Fire Calls as Gaza Casualties Rise" http://www.mcclatchydc.com/world/story/58981.html
- ↑ "Hamas Rejects Cease-Fire With Israel in Gaza — Mideast Watch". usnews.com. Diakses pada 1 Juni 2010.
- ↑ Kasher, Asa. "Analysis: A moral evaluation of the Gaza War". Jpost.com. Diakses pada 12 Désémber 2010.
- ↑ "Slow recovery from wounds of Gaza conflict", BBC News, 27 December 2009. Disalin 3 May 2010.
- ↑ Erlanger, Steven, "Israel Declares Cease-Fire; Hamas Says It Will Fight On", The New York Times, 18 January 2009. Disalin 3 May 2010.
- ↑ http://www.iom.int/jahia/Jahia/media/press-briefing-notes/pbnAF/cache/offonce/lang/en?entryId=21830; Reuters, January 12, 2009 Lappin, Yaakov. IDF releases Cast Lead casualty, The Jerusalem Post, March 26, 2009.
- ↑ http://www.ochaopt.org/documents/ochaopt_who_gaza_health_fact_sheet_20100120_english.pdf
- ↑ "MIDEAST: Attack on Water Brings Sanitation Crisis - IPS". Ipsnews.net. 18 Juni 2009. Diakses pada 12 Désémber 2010.
- ↑ http://postconflict.unep.ch/publications/UNEP_Gaza_EA.pdf
- ↑ http://www.fao.org/fileadmin/templates/tc/tce/pdf/FAO_brief_on_Gaza_23_Jan_09.pdf
- ↑ a b "Gaza 'looks like earthquake zone'", BBC News, 20 January 2009.
- ↑ a b "Gaza: Humanitarian situation", BBC News, 30 January 2009.
- ↑ "Launches Emergency Food Distributions to Families in Gaza | WFP | United Nations World Food Programme - Fighting Hunger Worldwide". WFP. Diakses pada 12 Désémber 2010.
- ↑ "Gaza Emergency Food Security Assessment (EFSA) - FAO/WFP report (24 February 2009)". Unispal.un.org. Diakses pada 21 Méi 2011.
- ↑ "Red Cross: Israel trapping 1.5m Gazans in despair", Haaretz, 2009-06-29.
- ↑ "Diskin: No aid crisis in Gaza". Jpost.com. 15 Juni 2010. Diakses pada 12 Désémber 2010.
- ↑ John Pike. "ISRAEL-OPT: UN report details grim effects of Israeli blockade on Gaza". Globalsecurity.org. Diakses pada 1 Juni 2010.
- ↑ Watt, Nicholas, "David Cameron: Israeli blockade has turned Gaza Strip into a 'prison camp'", 2010-07-27. Disalin 28 July 2010.
- ↑ Arab League : Israel waging a financial war[tumbu nonaktif]
- ↑ "Israel, the West Bank and Gaza Travel Warning". Travel.state.gov. Diarsipkan dari yang asli pada 30 Désémber 2004. Diakses pada 1 Juni 2010.
- ↑ Egypt eases own Gaza blockade after Israel Freedom Flotilla raid, Christian Science Monitor, June 2, 2010 (page 2)
- ↑ Rabinowitz, Gavin (2010-06-20). "AFP: Israel to allow more 'civilian' goods into Gaza: official". Google.com. Diarsipkan dari yang asli pada 25 Méi 2012. Diakses pada 12 Désémber 2010.
- ↑ Rubenberg, C., Palestinian Women: Patriarchy and Resistance in the West Bank (USA, 2001) p.230-231
- ↑ a b Hamas Fights Over Gaza’s Islamist Identity New York Times, September 5, 2009
- ↑ "Hamas encourages Gaza women to follow Islamic code". News.xinhuanet.com. 3 Januari 2010. Diakses pada 21 Méi 2011.
- ↑ a b Hamas Bans Women Dancers, Scooter Riders in Gaza Push By Daniel Williams, Bloomberg, November 30, 2009
- ↑ "In Gaza, prisoners twice over; Palestinians are being squeezed by the Israeli blockade and Hamas' 'Islamizing' actions," Bill Van Esveld, Bill Van Esveld is a Middle East researcher for Human Rights Watch, June 27, 201o, Los Angelies Times.
- ↑ The Hamas Enterprise and the Talibanization of Gaza, by Khaled Al-Hroub, Al-Ayyam (Palestinian Authority), October 11, 2010. Translation by the Middle East Research Institute, October 22, 2010.
- ↑ "Israel resumes delivery of fuel to Gaza". Unmultimedia.org. Diakses pada 12 Désémber 2010.
- ↑ "Increased humanitarian aid to Gaza after IDF operation". Mfa.gov.il. Diakses pada 12 Désémber 2010.
- ↑ "Gaza Strip Merchandise and Humanitarian Aid May 30th - June 5th, 2010". Scribd.com. 5 Juni 2010. Diakses pada 12 Désémber 2010.
- ↑ "Israeli ships attack Gaza aid flotilla: reports", CBC News, 2010-05-31.
- ↑ a b c "Easing the blockade – Assessing the humanitarian impact on the population of the Gaza Strip". UNITED NATIONS Office for the Coordination of Humanitarian Affairs occupied Palestinian territory. 1 Maret 2011. Diakses pada 16 Juli 2011.
Pustaka[édit | édit sumber]
- Cobham, David P.; Kanafani, Noman (2004). The economics of Palestine: economic policy and institutional reform for a viable Palestinian state (Illustrated ed.). Routledge. ISBN 041532761X, 9780415327619 Cék ajén
|isbn=(help).
Tumbu kaluar[édit | édit sumber]
- Atlas Statistik Paléstina - Badan Puseur Statistik Paléstina
- Éntri Gaza Strip di CIA World Factbook
- Gaza Strip dina UCB Libraries GovPubs
- Gaza Strip di Open Directory Project
- Gaza.net diréktori loka wéb ngeunaan Paléstina
- Peta Kémah Pangungsian Paléstina 1993 (UNRWA/C.I.A./Univ. Texas, Austin)
- Webcam langsung Tayangan Ramattan Langsung Kota Gaza ti UStream
- GazaSiege.org - Kasang tukang, Warta jeung Analisa paningkeran Gaza
- Hamas In Control of Gaza Strip
- New Palestinian Cabinet Sworn In
- Bregman, Ahron (2002). Israel's Wars: A History Since 1947. London: Routledge. ISBN 978-0415287166 - di Google Books
- Ward, Richard J. (1977). The Palestine State: A Rational Approach. London: National University Publications. ISBN 978-0804691598
- Nutritional Assessment of the West Bank and Gaza StripPDF (72.0 bytes)
- Rashdan, Abdelrahman (2008-04-29), Myths and Facts about Gaza (FAQs)IslamOnline.net
- Israel and Palestine: A Brief History – MidEast Web for Coexistence
- Special: Gaza kidnapping Warta Israél – Ynetnews vérsi Basa Inggris ti Yedioth Ahronoth
- War Enters the Classrooms akibat ti konflik Wétan Tengah kana barudak di Jalur Gaza, ku Inter Press Service, Pébruari 2007
- B'Tselem Puseur Informasi Israél pikeun Hak Asasi Manusa di Wewengkon Kajajah dina status Gaza saprak paleupasan.
- Peta
- Jalur Gaza di Google Maps
- 1991 Peta Jalur Gaza némbongkeun jalan-jalan jeung kota-kota Israél
- 1999 Peta Jalur Gaza (aya katerangan)
- Peta Jalur Gaza 2005 (C.I.A./Univ. Texas, Austin)
- Peta Kémah Pangungsian Paléstina 1993 (UNRWA/C.I.A./Univ. Texas, Austin)
- Peta Israél 2008 (C.I.A./Univ. Texas, Austin)
- Peta Pamukiman Israél di Sisi Kulon, Dés. 1993 (C.I.A./Univ. Texas, Austin)
- Map Peta Pamukiman Israél di Jalur Gaza, Dés. 1993 (C.I.A./Univ. Texas, Austin)


text:
Blog Bahasa Sunda Cerita Sunda Dongeng Sunda Sastra Sunda Dongeng Cawokah Puisi Sunda Wawangsalan Pantun Sunda Siloka Sunda, Adat Sunda Budaya Sunda True Storry of Sundanese Sundanese in Indonesia guyon canda bahak koleksi berita tawa humor ngakak guling pingkal komedi Funniest Story Jokes Humor Comedy Cute Amusing Jest Feeding funny Through Laugh Giggle a true story Real Life imagine Stories Crazy Collection gambar lucu foto lucu foto ngakak >> PUGER-NYUNDA.blogspot.com
Wednesday, 15 December 2010
Curug Bandung
Mun pareng nyawang ka tukang
Neuteup bandung kota kembang
Estu matak gandrung liwung
Endah lir bentang sinangling
Cikapundung meulit asih
Marengan ngembatna jalan
Dipasieup tutuwuhan
Nambah endah pilemburan
Ayeuna tnggal waasna
Bandung teh geus salin rupa
Cikapundung tanpa daya
Ngarenghap bangun dareuda
Tapina tong leutik hate
Curug bandung ngempur mancur
Nyiraman tatar Pasundan
Marengan robahna jaman...
1 comment:
- Aki Pangampih15 December 2010 at 22:58
emh... Bandung... geuningan kaendahan anjeun teh, geus druksak ku jelema-jelema anu kurang tanggung jawab..ReplyDelete
sok padahal anjeun teh katelah kota kembang, kota anu pinuh ka kaendahan, boa boa, ahir barangkali mah, anjeun teh ngan ukur kari legenda masyarakat jawa barat...


text:
Super Gepard 912 kualitas luhur jeung VC lengkep jeung adat sora, model hiber realistis, siap ngapung. Nu ULM ieu dijieun ku Services Aero, Jeung flies ka klub aero of Minang Chatel di Perancis. Inget daptar cek saencan pondok, Anjeun oge bakal manggihan sakabeh rujukan ka laju sadia dina tablet ti dasbor ku ngaklik dina ikon (dina GPS nu).
Nu Aéro Services Guépard Guépard 912 hiji dua-jok microlight kabin monoplane Perancis dirarancang sarta diwangun ku Aéro Services Guépard pikeun minuhan standar mawi Microlight, eta oge dijual salaku alat bagian pikeun konstruksi amatir.
Nu Guépard 912 nyaeta monoplane kabin jeung jangjang luhur dipasang braced, eta ngabogaan tricycle badarat gear tetep jeung kabin enclosed dua linggih di konfigurasi sisi-demi-sisi. Nu Guépard diwangun ti tube baja dilas jeung pesawat lawon nutupan tapi oge aya jeung nutupan baja riveted. Sanajan sanggup make rangkaean mesin jeung outputs daya ti 65 ka 100 hp (48 ka 75 kW) nu 100 hp (75 kW) Rotax 912S biasana dipaké.


text:
Lini Lokal
"Ma...upami bapa uih nyaba kunaon sok kaleresan aya lini ?"
"Keur usum lini meureun !" jawab indungna pondok.
"Minggu kamari basa bapa kenging tilu dinten dilembur, eta lini meni noron kitu nya ma,wengi kahiji 5,5 skala ritcher, wengi kadua 6,5 skala ritcher, komo wengi katilu mah basa bapa enjingna bade nyaba deui, euleuh etah dugikeun ka 7,5 skala ritcher,sareng subuhna aya lini susulan langkung rongkah...hiih oded sieun aya lini deui ma...!"
"Hayang teu diganggu lini deui...oded ?"
"Hoyong pisan ma...!"
"Tah engke lamun bapa hidep datang, sarena pindah dikamar sejen nyah!"
"Oh mun kitu mah lini teh balad si bapa...hiih..sieun !" ceuk si oded bari bibirigidigan (SR).


text:
Bilih kuring mipit teu amit ngala teu bebeja, kalih bilih aya seratan nu teu kawidian pamugi neda widina. Hatur Nuhun
28 Januari 2010
Caah
Cai ukur satengah méteran deui tina tungtung lisplang imah kuring umpak handap. Untung imah téh dua umpak. Da mémang di komplék kuring mah, bubuhan kasebutna komplék élit, imah téh méh kabéh dua umpak. Ngan da nyieun dua umpak sotéh lain keur tatahar bisi kacaahan, ieu mah ukur keur kamégahan, keur gengsi, keur prestiseu. Palias, teu nyangka saelas, bakal kakeueum ku caah. Najan caah datang unggal taun, da biasana gé nu kakeueum téh padumukan kumuh jeung kampung-kampung masarakat kelas biasa, lain kelas élit modél perumahan kuring.
Pamajikan ngaringkuk dina sofa bari ngeukeuweuk leungeun Si Cikal. Beungeutna sepa, baluas kénéh jigana. Ti barang beunta, asa can aya nu kungsi nyaoara. Iwal jerit Si Cikal isuk-isuk basa muka hordéng, basa nempo cai geus méh sahibas kenténg. Dituturkeun ku dengékna Si Bungsu, nu reuwas ngadéngé lanceukna ngajerit. Kuring luncat ngarontok Si Bungsu tuluy ditangkeup, ari indungna muru Si Cikal nu keur burial buncelik dina jandéla.
Najan geus nyaho Jakarta keur babanjiran, tapi ari ngabadé imah rék kakeueum mah nya éta teu kungsi. Kamari soré, kuring ditelepon ku pamajikan, kudu geuwat balik, lantaran perumahan geus kakeueum samumuncangan. Ukur samumuncangan. Ceuk pikir téh moal gé katutuluyan. Tadina mah bubar kantor téh rék tuluy ka kafé, saperti biasa, ngareureuhkeun kacapé balas sapopoé nyanghareupan pagawéan. Sok jangjian jeung babaturan bisnis. Paling soré nepi ka jam sawelas di kafé langganan téh. Lumayan sok loba transaksi, ti mimiti urusan bisnis nepi ka ésék-ésék. Datang ka imah biasana jam dua welas. Pamajikan jeung barudak sok geus talibra, nya sok tuluy wé milu tibra.
Isuk-isuk mun hudang, barudak geus ka sarakola, pamajikan geus indit ka kantorna maké mobil sorangan. Nu aya téh Bi Isah, réncang bawa ti lembur pamajikan, jeung Si Udin, alona Bi Isah. Ari pagawéanana mah supir Si Udin téh, supir barudak. Da kuring jeung pamajikan mah resep nyetir sorangan. Ngan selang-selang tina nganteur barudak manéhna sok ngurus taman di pakarangan jeung pipir imah, nu lumayan lega keur ukuran Jakarta mah. Atuh jeung anak pamajikan téh kuring mah langka tepung keur nyaring, sok komo ngobrol mah, iwal dina telepon. Éta gé poé minggu pamajikan sok di imah. Ngan kuringna nu langka aya. Mindeng dines ka luar kota, dines nu ditétéangan téa.
Ari kamari soré, pamajikan mani kring deui kring deui nelepon. Ulah balik peuting cenah, keueung di imah. Bi Isah jeung Si Udin tadi isuk mulang heula ka lembur. Teuing naon alesanana. Keueung sugan nempo berita caah nu terus-terusan ngalegaan ngeueum Jakarta.
Kapaksa mulang. Bari jeung rada jéngkél ka pamajikan basa nempo cai ukur ngérélék. Cai ngaliwat pantesna mah, lain caah. Piraku perumahan élit di wewengkon élit bisa kacaahan? Asa teu ararasup akal.
Kilang kitu, basa pamajikan mindahkeun kompor gas, kulkas nu pinuh ku dahareun meunang manéhna beurang balanja, jeung sawaréh parabot dapur ka umpak dua, kuring gé milu mantuan. Si Cikal nu geus kelas 6 SD, sina bébérés pangsaréan, da saré gé urang pindah waé ka kamar luhur cenah. Ari kamar si Cikal onaman da tadina gé geus di luhur. Parabot éléktronik gé dipindah-pindahkeun. Capéna nataku. Nepi ka kuring kutuk gendeng, malah pamajikan gé dipoyokan dasar phobia, cekéng téh. Jéngkél tuda. Jéngkél ka pamajikan nu ngadadak teu rasional jeung jéngkél ka Si Udin nu mulang. Da mun seug aya manéhna mah piraku kuring kudu bobolokot késang ngunjalan barang.
Dur magrib, lain solat, dug sek saré. Poho teu mandi-mandi acan. Tengah peuting lilir, kadéngé hujan ngagebrét. Pamajikan ngaréngkol gigireun, ngaréngkolan si Bungsu nu biasana sok saré jeung Bi Isah. Si Cikal gé milu saré di kamar kuring, ngaréngkol dina sofa di juru kamar. Kuring ukur gogodeg. Beu! Bener-bener kasieunanana téh.
Ari isuk-isuk nyaring, kahudangkeun ku jerit si cikal jeung dengék si bungsu. Geus kieu kaayaanana. Can aya nu wani ingkah ti kamar. Kabayang, kumaha kaayaan imah di umpak handap, pasti geus kakeueum ku cai!
Aya kana satengah jamna ngahuleng paheneng-heneng. Taya nu lémék. Sora dulugdugdagna jajantung gé asa atra, mirig gumuruhna sora cai luareun jandéla.
“Mah, lapar…!” sora si bungsu meupeuskeun kasimpé kamar. Manéhna ngulisik dina tangkeupan.
Indungna ngarérét, tapi jiga nu linglung. Kalah melong kosong ka kuring duaan.
“Mah, Si Adé lapareun,” cekéng téh alon, neger-neger haté.
“Kah? Oh, enya, lapar. Kumaha atuh nya?” cenah kalah malik nanya.
“Har… nya ngadamel emameun atuh…?” kuring rada keuheul.
“Ari Papah jiga nu linglung, pan dapurna gé kakeueum cai, kumaha…”
“Pan kompor sareng kulkas tos dialihkeun ka luhur….” kuring ngingetan.
“Astagfirulloh, na aya poho…. Ké nya Cu, Mamah badé ngadamel heula emameun…” pamajikan nguniang cengkat. Si Cikal masih pageuh muntangan. “Sot heula atuh, Mamah badé ngadamel sarapan…” cenah bari ngusapan sirah Si Cikal.
Bari jeung teu ngomong sakemék, Si Cikal milu cengkat. Tuluy ngingintil bujur indungna ka luar ti kamar. Ditinggalkeun duaan jeung si Bungsu nu ngarenghik waé, asa teu puguh. Tungtungna kuring gé nuturkeun ka luar.
Lulurung antara kamar kuring jeung si cikal, geus disulap jadi dapur. Mani darukdek pinuh ku parabot. Untung ‘tengah imahna’ mah rada lega, jadi teu darukdek teuing najan pinuh ku paparabotan meunang mindahkeun kamari gé. Bari angger nanangkeup si bungsu, kuring diuk dina korsi panjang nu nyanghareup ka palebah “dapur” téa. Sidik pisan pamajikan, cakah-cikih nyieun sarapan. Si Cikal nu geus rada leler baluasna dibéré tugas pulang anting nyokotan bahan pasakeun tina kulkas.
Teu kungsi lila, dahareun geus ngajagrag dina méja pendék hareupeun. Roti bakar, dieusian ceplok endog, maké sayuran jeung mayonés. Mani seungit ngahudang lapar. Nginumna cai jeruk panas. Ditambahan wéh ku goréng sosis sapiring leutik. Teu loba carita, opatan ngariung ngosongkeun eusi piring. Barudak geus pulih deui tina kareuwasna, da dalaharna téh kaciri rewog. Ari kuring jeung pamajikan mah sarua caman-céménna, meusmeus silihpelong, silihsimbeuhkeun kabingung.
Bérés dahar si bungsu ngarenghik hayang nongton télévisi. Boro-boro bisa nyetél télévisi, puguh listrik pareum. Tungtungna dibawa ulin rorobotan ku lanceukna. Pamajikan sabada ngumbahan wadah, tuluy ngahintul dina korsi hareupeun.
“Kira-kirana cai cukup kitu?” kuring ngamimitian muka carita.
“Duka, cukup sugan dan urang mah torenna ageung,” témbalna siga teu purun.
“Lilin, sénter, aya? Éh, urang mah da gaduh lampu darurat téa, nya? Pinuh kénéh teu batuna?”
“Lilin seueur aya dua pak. Sénter batuna weuteuh. Lampu darurat sigana pinuh da can kantos dianggo. Ngan, sabaraha lami urang bakal kieu?” sorana rada ngarahuh.
Teu ieuh ditémbal, puguh kuring gé sarua tagiwur, sieun caah saendeng-endeng. Meureun kuring sakulawarga paéh langlayeuseun, taya nu geusan nulungan. Mikir ka dinya, teu karasa ngabirigidig. Ras ka Rani, sekertaris kuring, nu pasti ayeuna téh keur di kantor. Sugan bisa nulungan. Geuwat cengkat.
“Ka mana?” pamajikan siga nu sieun ditinggalkeun.
“Nyandak HP di kamar. Urang ngontak Rani, sugan bisa nulungan.”
“Keun ku abdi,” manéhna miheulaan cengkat, gidig ka kamar. Barudak nu keur anteng ngalalieuk, tuluy tingjarerit mamah-mamahan.
Kuring luncat muru budak, kitu deui pamajikan. Reuwas bisi kumaha onam.
“Ulah ditinggalkeun…” Si bungsu eueuriheun.
“Moal, Cu, moal ditinggalkeun. Hayu sareng Mamah,” indungna nangkeup budak bari diusapan sirahna. Sanggeus ditangkeup mah budak téh répéh.
Tungtungna mah leut saréréa ka kamar, da kabéh embung aya nu tinggaleun. Ceg kana HP. Ditempo téh batréna sagurat deui. Leuh, poho kamari soré teu dicas. Tadina mah rék nelepon, ngan nempo batréna, rada ngarempod. Rét ka pamajikan, singhoréng manéhna keur sibuk nelepon maké HP-na.
“Mah, kadé batréna tong diolok-olok,” kuring ngingetan. Pamajikan katémbong unggeuk, tapi angger wé bari nyorocos kana telepon. Bari ngabeubeutkeun bujur kana kasur, kuring mimiti nulis SMS ka Rani. Heuleut samenit, Rani langsung nelepon ti kantor. Hariweusweus nanyakeun kumaha kaayaan kuring nu sabenerna, di kantor kudu kumaha, jeung réa-réa deui. Dasar nu céréwéd, nanya téh teu maké titik koma. Hésé rék motongna.
“Heup! Heup! Ieu batréna saeutik deui. Heup!… halow… halow…” ditempo HP téh geus pareum. Wassalam, batréna béak. Dirérét pamajikan masih kénéh ngabuih dina telepon. Geuwat disampeurkeun.
“Mah, tos atuh….”
“Kin sakedap, Fika naroskeun hanca damel kamari, badé diteraskeun ku…..halow…halow….”
Kuring langsung lungsé basa nempo HP pamajikan gé pareum. Jigana sarua kamari teu dicas. Sarua poho, bakating ku riweuh.
“Aduh, na aya hilap, ti kamari can dicas,” cenah bari kokoréh kana laci méja néangan casan. Teu ieuh diharu-haru, dipelong wé bakat ku jéngkél. Manéhna nyecebkeun casan kana saklar.
“Geuning teu hurung?” cenah bari kerung. “Astagfirulloh, ari banjir mah meureun listrik pareum? Ya Alloh, kumaha…” manéhna neuteup ka kuring. Barang disampakkeun ulat teu riuk-riuk, manéhna gé meubeutkeun bujur kana korsi hiasna. Ngarahuh semu kaduhung. Atuh huleng deui saréréa mikiran kabingung. Di luar séahna cai asa beuki tarik baé. Tapi taya saurang gé nu wani nyampeurkeun jandéla.
Si bungsu mimiti ngarenghik deui. Biasa wayah kieu téh geus anteng di play grup, ayeuna mococo kénéh di kamar. Puguh ku kuring gé karasana matak kaluman. Rét kana tas kantor. Inget aya laptop. Geuwat dikaluarkeun. Lumayan keur ngabébénjokeun si bungsu bisa maén game. Tiluan ngariung laptop. Pamajikan mah ngahuleng kénéh bari nangkeup tuur luhur kasur. Asa watir nempona. Tadi mah basa ngobrolkeun pagawéan jeung babaturanana, romanna rada cahayaan. Jalma tukang gawé, teu resep cicing, kari-kari ayeuna dunyana diwatesanan ku témbok heureut. Teu ieuh diganggu, keun sina pulih heula pangacianana, sina sadar sapinuhna kana kaayaan nu keur karandapan.
“Téh, mending bantuan Mamah masak yu,” teu kanyahoan manéhna geus ngajengjen gigireun.
“Masak naon?” si cikal jiga nu wegah. Atuda iraha teuing si cikal diajar masak, sagala kumaha pembantu. Tapi maksud pamajikan kaharti, néangan kagiatan keur ngeusian waktu.
“Naon wé, kanggo emam siang. Urang ngalodéh, ngagoréng témpé, naon wé nu aya na kulkas. Da sayuran mah jigana moal kiat lami. Yu, baturan Mamah, resep geura,” manéhna imut manis, tapi karasa dipaksakeunana.
Bari jeung semu wegah nakeran, si cikal cengkat nuturkeun indungna ka ‘dapur.’ Teu lila kadéngé uplek duaan. Sora si cikal nu galécok sagala ditanyakeun ka indungna atra pisan ka jero kamar. Sora indungna mah ukur sakapeung-kapeungeun.
Basa nempo batré laptop dua garis deui, kuring mimiti keueung deui. Mun batréna béak, geus kacipta hiburan nu ngan hiji-hijina deui téh bakal musna pisan.
“Dé, urang ngiring masak yu sareng Mamah sareng Tétéh…”
Untung budak mani haget ngahayukeunana téh. Tungtungna récok saréréa di dapur. Lila-lila saréréa jiga nu poho kana kaayaan sabenerna. Ribut heureuy gogonjakan. Kuring jeung pamajikan mani cirambay nyeungseurikeun polah si bungsu. Teu sangka budak téh geus loba pisan kamonésanana, padahal can jejeg tilu taun. Saumur boga si bungsu, asa kakara ayeuna kuring bisa nanggap paripolahna bareng jeung pamajikan. Aya nu nodél kana mamaras rasa. Duka rasa naon. Ngan nu sidik kuring ujug-ujug ngarasa ahéng kabina-bina; nempo budak némbongkeun momonésna, nempo si cikal ngaheureuyan adina, nempo pamajikan cakah-cikih masak, kuring asa aya di alam mana boa. Alam nu salila ieu leungit tina kahirupan kuring, ayeuna ngadadak narémbongan deui.
Nempo pamajikan jongjon ngeureutan sayur lodéheun, sayur karesep kuring, asa inget deui ka usum papangantén. Baheula manéhna can boga gawé, can jadi désainer sohor jiga ayeuna nu sapopoéna gulet jeung artis atawa istri pajabat. Atuh kuring can jadi ménéjer di pausahaan gedé deuih. Can loba gaul jeung kalangan pangusaha, can kakolomkeun kana éksekutip muda. Can wawuh kana kafé, bar, diskotik, atawa vila-vila di puncak nu dieusian ku mojang-mojang rancunit. Hirup basajan dina talaga kabagjaan, nganyam sagala impian babarengan. Enya baheula, teuing jaman mana, mun isuk-isuk manéhna riweuh di dapur nyadiakeun sarapan méméh kuring indit gawé. Tuluy ngeluk nyemir sapatu bari ngadagoan kuring rérés mandi. Pasosoré balik gawé, manéhna geus siap mapag ku imut bari mukakeun turub méja nu pinuh ku asakan beunangna. Manéhna cakah-cikih nyokot cai hérang, tuluy ngeusian alas kuring ku sangu haneut anu pulen, beunangna. Tuluy diuk maturan kuring ngahuap, bari ngabandungan sakur omongan nu kaluar tina sungut kuring. Paromanna teu weléh manis kareueut, panonna teu weléh hurung cahayaan. Mun poé minggu, kuring sok ngahaja mantuan manéhna cakah-cikih di dapur. Masak dibarung ku otél. Karasa pisan nimatna ngahuap babarengan ladang bobolokot duaan. Beurang peuting haté kuring teu weléh kebek kabagja. Nepi ka si cikal lahir, nepi ka pangabutuh hirup tuluy undak teu kaladangan. Nepi ka manéhna mutuskeun mantuan néangan duit, nepi ka karir kuring jeung manéhna nérékél ngaluhuran. Nepi ka antukna sagala robah; pangasilan, tempat dumuk, gaya hirup, jeung cara mikir kuring duaan.
Enya, geus lila éta usum ngaliwatna. Anéhna, salila ieu kuring teu ngarasa kaleungitan. Teu sadar, kuring geus ngaliwatkeun hiji usum nu pinuh ku madu pikeun hiji kahirupan nu pinuh ku samar-samar. Jeung jigana nepi ka iraha gé kuring moal sadar mun seug teu nempo manéhna ayeuna, dikongkoyang celemék, cakah-cikih nyayur lodéh bari riweuh ngajawab pananya si cikal. Gustiiiii…. lila temen haté kuring jauh ti maranéhna! Karék ayeuna kuring sadar, ngan maranéhna banda kuring nu saéstuna téh.
Rérés dahar beurang nu pinuh ku kanimatan, barudak talibra. Kuring pahuleng-huleng duaan. Najan beuteung seubeuh, anéh pitunduheun téh asa ngajauhan. Teluh kéjo téh teu matih keur kieu mah. Teuing saha nu ngamimitian, ujug-ujug kuring duaan uplek ngobrol. Mimitina ngeunaan musibah nu karandapan, apesna pamaréntahan ayeuna nu ti mimiti jeneng teu weléh dikukuntit ku musibah galedé, bras kana urusan kantor, nu kakara téa silidongéngkeun kaayaan pagawéan séwang-séwangan téh. Bras deui kana lalakon nu geus kaliwat. Tuluy mundur kana mangsa-mangsa éndah nu kungsi karandapan. Asa jongjon, taya telepon nu krang-kring, taya sémah nu datang, taya jangji lunch nu kudu dilakonan. Poé ieu, dunya asa nu kuring duaan. Haté kuring mimiti deui ngarasakeun geter-geter kanimatan nu lawas kapopohokeun.
Pasosoré, barudak nyaring. Kuring jeung pamajikan paheula-heula muru Si Bungsu. Manéhna ngamandian, kuring nungguan dina lawang kamar mandi bari nyenyekel anduk. Tuluy duaan ngadangdanan budak nu hantem ngélég teterejelan. Si Cikal nu tos mandi di kamarna, nyampeurkeun milu ngélég Si Bungsu. Atuh nu rék dibajuan téh beuki leueur baé. Antukna saréréa ager-ageran seuseurian.
Kabungah kuring saréréa, kapegat ku sora nu gogorowokan ti luar. Atuh paheula-heula tingberetek muru jandéla. Ningali ka luar, geuning cai téh geus rada ngorotan, teu léb-léban teuing jiga isuk-isuk. Ti palebah ‘buruan’, aya parahu karét nu dieusian ku tentara duaan. Gogorowokan maké megaphone ngabéjaan yén manéhna rék nulungan. Kabéh dititah némbongan tina jandéla. Ti jandéla imah hareupeun nu sarua diloténg katémbong ronghok, tinggorowok, tinggarupay. Tentara téa ngabéjaan rék ngaévakuasi masarakat ka tempat anyar. Kadéngé nu tingcorowok ti unggal jandéla loténg, marénta diheulakeun.
Kuring silihpelong jeung pamajikan. Rét kana parahu karét tentara, rét ka imah-imah tatangga.
“Keun sina batur heula, urang mah persediaan seueur kénéh, pan?” cekéng téh ka pamajikan.
“Muhun, keun nu sanés heula. Urang mah teu darurat teuing,” pamajikan nyatujuan.
Nepi ka Magrib, parahu karét tentara paciweuh ngakutan korban caah. Kuring jeung pamajikan ngahurung-hurungkeun lilin téh di luar paciweuh kénéh. Kulawarga kuring mah geus dijangjian ku tentara rék diakut isukan.
Peuting dina remeng-remengna cahaya lilin jeung séahna cai caah, asa karasa romantisna. Geus lila tara babarengan jeung pamajikan dina kaayaan nu sakieu salséna. Kuring asa dibawa napak tilas ka mangsa lawas. Nataran deui geter-geter rasa nu lawas katunda dina gumuruhna Kota Jakarta. Poé ieu peuting ieu, poé jeung peuting nu pinuh ku kaajaiban. Kuring teu ngarasa keur meunang musibah gedé nu bisa waé ngancam pati. Kuring teu ngarasa hiji ménéjer di pausahaan gedé nu boga pamajikan ka désainer sohor. Tapi kuring, pamuda Cianjur nu boga pamajikan ka urang Sukabumi, nu keur ngararasakeun éndahna rumah tangga. Raga kuring rasa kuring, karasa deukeutna jeung maranéhna, banda kuring nu salila ieu dimomorékeun. Ras ka Rani, sékertaris geulis nu daék dikumaha baé, ras ka waiters-waiters geulis nu sok léléndéan di bar jeung diskotik, ras ka mojang-mojang lenjang nu sok maturan di vila-vila, asa taya nu sabanding jeung nu ayeuna nyanding gigireun. Najan itu leuwih ngora leuwih geulis, tapi haté kuring tara milu bahé ka maranéhna. Aya rasa kaduhung nu ngagugunung, naha panon batin téh bet telat beuntana.
Keur ukuran nu meunang musibah, saré téh asa tibra teuing. Mun pamajikan teu ngaguyah-guyah mah biheung jam sabaraha hudang téh.
“Urang subuh berjamaah,” cenah haréwosna kana ceuli.
Subuh berjamaah? Geus sabaraha taun éta kabiasaan katunda dina hirup kuring? Basa ngoréjat hudang, kuring asa lahir deui dina haréwos asihna Mimih nu sok ngahudangkeun unggal subuh. Baheula basa di lembur, basa Apa sok ngadagoan dina panto ngajak bareng ka masigit. Naha kuring bet ngalaman poho ka Mimih ka Apa nu teu weléh amanat sangkan kuring teu ninggalkeun solat? Naha kuring bet ngalaman poho kana nimatna solat Subuh berjamaah?
Basa isukna kuring sakulawarga diangkut kana parahu karét, haté bet asa tinggaleun. Lain melang lain lebar ku imah méwah, tapi ngait kana kaajaiban nu karandapan salila sapoé sapeuting di jerona. Asa wegah ka luar ti dinya, balik deui ka alam mangkukna nu pinuh ku galura kota Jakarta. Naha bisa kuring balik deui jadi ménéjer pausahaan gedé nu boga pamajikan ka desainer sohor langganan paraartis? Basa neuteup roman pamajikan nu pinuh ku sorot bungah pédah rék leupas tina kepungan caah, haté bet rada ngareunteut. Naha bisa manéhna salawasna ukur jadi mojang Sukabumi nu boga salaki ka pamuda Cianjur?


text:
BONGKOK itu nama gunung. Sebenarnya bukan gunung beneran, hanya bukit (pasir–Sunda, hill–Inggris) yang agak jangkung. Gunung Bongkok bagian dari Cunung Ciremay (Careme), yang berada di wilayah Kecamatan Argapura (pecahan dari Kecamatan Maja), Kabupaten Majalengka. Kadang kala disebut juga Gunung Sela, karena bentuknya seperti sela (sadel, pelana) kuda. Dalam salah satu peta Belanda, memang namanya bukan Gunung Bongkok, tapi Gunung Sela. Disebut Bongkok teh karena seperti orang yang bungkuk (bongkok–Sunda). It’s a very very special hill or “mount” feature, off course. It’s why I put it as the icon of my blog. Tuh lihat gambarnya, kan persis “saddle.” Want to climb it? See, how wonderful view of the lower land of Majalengka and Kadipaten will be caught from there. Pokokna mah, lah, ‘ajib, gitu.
Halaman (page, kaca) ini dikhususkan untuk ngadu bako pake basa Sunda, khususnya untuk
NYUKCRUK LEMBUR NYAKSRAK DESA: MALURUHAN RAJAGALUH, MAPAY TAPAKNA TALAGA, NALUNGTIKAN SINDANGKASIH, NGALACAK LUMAJU MAJA.
Nu dipaluruh teh macem-macem, di antarana toponomi (nami-nami tempat). Enya asal-usul nama-nama patempatan, pilemburan, atawa wewengkon. Pan loba aran-aran nu araneh kana ceuli urang ayeuna. Mun teu disuksruk jujutanana, sok saralah ngahartikeunana. Contona: Nunuk cenah tina “nunuhun” padahal tina tangkal nunuk alias waringin. Kulur cenah tina susulur, da ya dalem nu jadi susulur Karajaan (Katumenggungan) Talaga di Kadaleman Kulur. Puguh kulur teh kelewih (klewih, timbul–Jawa).
Kitu oge sajarah. Pan di wewengkon Majalengka teh pernah aya karajaan (katumenggungan ti Karajaan Galuh-Pajajaran) Talaga jeung Rajagaluh. Nu masih jadi “tanda tanya besar” teh naha enya aya karajaan Sindangkasih nu ratuna Nyi Rambut (Ambet) Kasih di Majalengka baheula? Padahal mani diugang-ugung pisan: Majalengka teh identik jeung Sindangkasih. Sindangkasih teh karajaan besar. Padahal–pek baca na “Sejarah Majalengka” atawa “Kerajaan Talaga: Melacak jejak Bujangga Manik”, puguh Majalengka teh aran anyar, lalandihan tina ngaran Sindangkasih, basa Kabupaten Maja hulu dayeuhna (ibu kotanya) nu tadina di Maja dipindahkeun ka Sindangkasih, bari ganti aran, boh kabupatenna boh hulu dayeuhna, jadi Majalengka. Eta teh kajadianana tanggal 11 Februari 1840, sanggeus tadina jadi Kabupaten Maja ti ngawitan 5 Januari 1819. Jaman Walanda! Jadi, teu aya kasebut Karajaan Majalengka ngadeg taun 1480 (candrasangkala “Sindang Kasih Sugih Mukti,” –hehe, Sindangkasihna leungit, mo enya jadi mukti. Teu paruguh matan jeung sanadna ta mah!). Bari taunna dibalik angkana, nya?!1840 (Walanda), jadi 1480 (dongeng!).
Keun siah! Ambeh parusingeun tah urang Mjalengka. Sok lah, kakaluar makalangan atuh ahli sajarah Majalengka!
Karajaan Sindangkasih teh pabaliut jeung ngaran “karajaan” Sindangkasihna Ki Gedeng Sindang (Sedhang) Kasih jeung anakna Nyi Ambet Kasih, nu dianggep ayana teh di Beber, Cirebon. Di Beber teh aya ngaran wewengkon Sindangkasih oge, lain di Majalengka wae.
Jadi, kaca ieu teh pikeun ngadu bako (dialog diskusi) ilmiah populer, lain jang babalagonjakan ngaler ngidul teu puguh anu dituju, teu merenah nu diseja.
Tah di handapeun foto Gunung Bongkok ieu di handap aya judul-judul nu bisa diklik. Hayu lah urang talungtik babarengan! (Ih, ganti ayeuna mah—kursorna tapelkeun ka judul Bongok-Ciremay, tah aya ngabaris judul-judul, mangga diklik di dinya!)
Ke lanan, eta peta wilayah Majalengka mani jiga pisan manuk bongkok, lain gunung bongkok pedah, nya!? Pinguin hejo dicalana soklat. Hehehe. . . .
Sok lah Tepak Tilu, Kang! Jalan sisi, nya . . .!