text:
semua tentang saya
Rabu, 12 September 2012
Dicaritakeun di Jawa belah wetan, aya raja nu ngarana Raja Brawijaya boga anak istri nu geulis kawanti-wanti, ngarana Dyah Ayu Pusparani. Ku geulis-geulisna eta putri, loba lalaki anu hayang ngalamar, boh pangeran, oge jelema biasa. Kusabab loba lalaki anu ngalamar anakna, jeung sieun kena-kena lalaki anu geus di tolak lamarana teh nyeri hate terus nyerang karajaan manehna, Raja Brawijaya nyieun sayembara saha wae anu bisa mentangkeun busur sakti kyai Garudaweksa jeung ngangkat goong kyai Sekardelima, maka manehna nu bakal di jadikeun calon salaki keur anakna nyaeta putri Dyah Ayu Pusparani. Raja Brawijaya marentahkeun ka pengawal-pengawalna kudu ngabejaan pangeran-pangeran, jeung rakyat.
Dina waktu nu tos di tangtukeun loba lalaki anu kumpul di alun-alun tempat keur diayakeunana sayembara. Prabu Brawijaya calik dina korsi singgasanana, saparantos busur jeung goong di siapkeun Prabu Brawijaya nakol goong nu nandakeun yen pertandingan tos tiasa di mimitian. Hiji-hiji pangeran jeung anu lainna nyobaan mentangkeun busur jeung ngangkat goong tapi eweuh hiji-hiji acan anu bisa, malahan mah loba jelema nu cilaka jadina, kusabab maksakeun ngangkat jeung mentangkeun panah.
Dina waktu Prabu Brawijaya rek nakol goong keur nandakeun yen sayembarana geus beres, jol jajaka anu sirahna sapi hayang ngiluan sayembara, anjeuna nyarios,
"ampun Gusti Prabu, sim kuring hoyong ngiringan ieu sayembara, sim kuring nyuhunkeun widina"
ku Prabu Brawijaya di tanya
"hei, saha ngaran maneh?"
"sim kuring Lembu Sura"
Prabu Brawijaya mere idin ka eta jajaka, da pamikirna eta jajaka moal bisaeun ngangkat jeung mentangkeun panah, sarua siga nu lain.
"sok, ku urang di idinan maneh ngiluan ieu sayembara"
Ku kasaktian Lembu Sura, bisaun ngangkat goong Kyai Sekardelima jeung mentangkeun panah Kyai Garudaweksa. kabeh nu lalajo ngadukung Lembu Sura, beda jeung Putri anu embungeun Lembu Sura meunang, da manehna embung boga salaki goreng patut siga Lembu Sura. putri eta lumpat ka istana bari jeung ngomong
"urang embung boga salaki siga manehna"
Ngadenge yen anakna embungeun ka eta jajaka, raja ngarasa boga dosa gede ka anakna, naha make ngayakeun sayembara ieu, tapi salaku raja, manehna tetep kudu ngalaksanakeun jangjina eukeur ngajaga martabatna salaku raja.
"Hadirin, saluyu jeung jangji tadi, maka Lembu Sura bakal di kawinkeun jeung putri Dyah Ayu Pusparani"
Putri masi keneh embung narima yen pisalakieunana nyeta jajaka anu goreng sopak, manehna ngurung di kamar, embung nginum, embung dahar. Ninggali kalakuan putri aya hiji pembantu anu ngolo putri.
"ampun putri, upami putri teu kersa nikah sareng Lembu Sura, langkung sae upami putri milarian jalan sanes" ceuk eta pembantu.
Ngadenge kitu putri langsung hanjat tina ranjang tempat sarena,
"bener oge nya ma, urang kudu neangan akal ngarah urang teu jadi di kawinkeun ka si Lembu Sura, tapi kumaha carana?
"ampun tuan putri, kumaha lamun putri masihan sarat nu langkung hese ka Lembu Sura?"
"coba naon kira-kira saratna ma?"
"kumaha lamun putri nyungkeun dipangnagdamelkeun sumur di puncak gunung kelud, alesanamah kanggo ibak putri saparantos nikah, tapi dibere waktuna ngan sawengi?"
Ngadenge usul ti pembantuna, putri langsung ngomong ka Lembu Sura, yen manehna hanyang dipangnyieunkeun sumur. Ngadenge sarat nu dipikahayang ku putri kitu, langsung wae Lembu Sura naek ka gunung Kelud, di baturan ku kulawarga karajaan jeung oge putrina.
Nepika puncak Gunung Kelud, Lembu Sura langsung nggali make tanduk manehna,Teu kungsi lila sumurna oge beuki jero, sedengkeun waktu masihkeneh lila ka beurang, ninggali kitu putri menta ka bapana yen Lembu Sura kalah kumaha oge kudu gagal nyieun sumur eta. Kusabab raja nyaah ka anakna jeung embung anakna boga salaki ka jeleme goreng, raja neangan akal keur maehan Lembu Sura, Raja marentahkeun pengawal-pengawalna nutupan sumur nu geus digali ku Lembu Sura make batu garalede, ngabeh Lembu Sura oge ngilu kapaehan dina jero sumur eta. Lembu Sura nu masih keneh aya dina jero sumur nggorowok menta tulung.
"Tulung,.. Tulung"
Teu kungsi lila sumur nu geus di gali katutup deui ku batu jeung taneuh, tapi mesina sumur eta geus katimbun deui ku batu jeung taneuh, tapi sora Lembu Sura masih kadenge, manehna nyumpahkeun Prabu Brawijaya jeung sakabeh rahayat kediri ku sabab geus nganyerihatekeun manehna.
"Hei urang Kediri, dina hiji poe engke bakal narima babales ti aing, Kediri bakal jadi susukan, Blitar bakal jadi dadarat, jeung Tulungagung bakal jadi tempat cai nu jerona kacida"
Dina sumpahna Lembu Sura, unggal 2 windu sakali manehna bakal ngarusak daerah karajaan Brawijaya, ngabeh kabeh rahayatna sarieuneun. Sagala popolah geus di laksanakeun sangkan sumpahna Lembu Sura teu kajadian, raja marentahkeun pengawalna nyieun bendungan anu kuat,(ayeunamah geus rubah ngarana jadi gunung pegat) jeung sok ngayakeun salametan nu disebut larung sesaji, tapi mesina geus kitu oge anggeur we sumpah Lembu Sura sok kajadian,unggal gunung Kelud bitu, masarakat nu didaerah dinya sok ngomong yen eta teh balesan ti Lembu Sura anu nyeri hate ka Brawijaya jeung anakna.
Jumat, 07 September 2012
penghuni sungai Citarum
*kalo ada semua sehhhh*
"KATANYA" (*biasanya kalo katanya jauh dari kenyataan, kalo orang sunda bilang "meureun"-mah jauh ka enya*) saya masih keturunan darah biru (*padahal selama hidup saya saya gak pernah liat darah warna biru*) "KATANYA" lagi dulu kakek buyut saya itu adalah seorang Dalem (*kalo sekarang bupati apa gubenur gitu*) namanya Dalem Gajah (*saya gak tau kenapa musti gajah coba????!!!*).
Alkisah Dalem Gajah memiliki 3 orang anak, yang tengah anak perempuan, disuatu hari yang indah, Dalem Gajah melakukan hal yang sangat di sukainya, yaitu memancing, dan dia mendapatkan ikan yang sangat besar (*mungkin aja sebesar badannya, kan Gajah hehehe*) dia pulang dan menyuruh anak perempuannya untuk memasakan ikan yang telah ia dapatkan.
Pada saat ia hendak menyantap ikan hasil pancingannya, ternyata.... ternyata.... dan ternyata.....
ia di dahuli.... ada yang makan terlebih dahulu....
ceuk urang sundanamah, geus hageut-hageut rek ngalas, ninggali laukna geus di piheulaanmah jadi teu napsu deui....
(*zaman dulu kan ye, masih keras jai orang tua, makan aja jangan ngedahuluain yang lebih tua*)
Dalem Gajah marah,(*gimana ya marahnya Gajah????!!!*) dan menanyakan kepada anak-anaknya siapakah yang berani mendahuluinya memakan ikan tersebut, dan tidak ada satu anakpun yang ngaku....
ya udah saking keselnya Dalem Gajah mengusir ketiga anaknya. Anak pertamanya *laki-laki* menuju udara (*emang aang yang punya kemampuan mengendalikan udara???!!!*), anak keduanya *perempuan* berjalan menyusuri daratan, dan anak ketiganya yang juga laki-laki menuju air *dalam hal ini sungai*.
Tahun demi tahun berlalu, Dalem Gajah rindu pada ketiga anaknya, ia mengadalkan sayembara bagi siapa saja yang berhasil menemukan anaknya, akan di jadikan menantu atau saudara....
Akhirnya kakek buyut saya yang sedang menyusuri hutan, menjumpai seorang wanita yang sudah di penuhu dengan bulu-bulu *katanya hampir serupa dengan monyet* ternyata ia adalah putri dari Dalem Gajah yang sedang di sayembarakan. ia membawa wanita tersebut dan menyerahkannya kepada Dalem Gajah.
Singkat cerita, dari ketiga anak Dalem Gajah, hanya satu anak yang tidak diketahui keberadaannya, yakni anak bungsu Dalem Gajah yang diketahui kabur ke sungai Citarum dan telah berubah menjadi seekor ular raksasa, semenjak itu di percayailah bahwa sungai Citarum di huni oleh seekor ular raksasa, dan apabila ada di antara keturunannya yang masih termasuk dalam tujuh turunan *semenjak dari dia* yang memanggilnya *dalam bahasa sunda "nyambat"* ia akan menampakan diri, baik berwujud manusia atau ular.
"KATANYA" tidak ada yang bisa menyebrangi sungai Citarum *2x, misalnya dari sebrang ke sebrang lalu ingin menyebrang lagi* kecuali masih termasuk dalam tujuh turunan tersebut.....
Coba tebak saya turunan ke berapa ayo???!!!!
Nanti kita lanjutkan cerita yang sering di ceritakan oleh nenek, kakek, dan ibu saya yang lain yey...


c: text/html

text: Assalaamu'alaikum warohmatullohi wabarokaatuh,Manawi teu aya cegahing Gusti Nu Mahasuci, nu kakasihna Rahmat Arifin, SPd. baris ngalaksanakeun sunah Rasul anu Insya Allah dilaksanakeun dina, Dinten: Sabtu, 04 Desember 2010Waktos: 11.00- 15.00Tempat: Jl. Cibolerang Barat No. 82 Rt 03/01 Cigondewah RahayuTeu kinten bingahna upami Sadérék kersa rurumpaheun sumping dinawaktosna. Kalayan kaweningan galih disuhunkeun hibar pangdu'a ti sadayana. Kana kaweningan galih Sadérék, teu aya sanes hatur nuhun anukasuhun. Wassalaamu'alaikum warohmatullohi wabarokaatuh

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Sarung
Sarung mangrupa lawon anu baku dipaké ngabunian bagian awak ti semet beuteung ka handap, sarta tungtungna ti gigir dikaput disambungkeun basa lemesna sinjang.[1]
Sajarah jeung Kamekaran Sarung[édit | édit sumber]
Tékstil mangrupa industri pelopor di éra Islam.[2] Dina éra éta, standar tékstil masarakat muslim di Semenanjung Arab loba pisan.[2] Salah sahiji produk tékstil anu mekar di éra Islam jeung masih aya nepi ka ayeuna nyaéta sarung.[2] Sarung di nagara Oman disebut wizaar. Sedengkeun di Arab Saudi disebut izaar.[2] Numutkeun sajarah, sarung téh asalna ti Yunani.[3] Di Yunani mah sarung téh disebut futah.[3] Abad ka-14 mimitina sarung asup ka Indonésia, dibawa ku urang Arab jeung Gujarat.[3] Kamekaran sarung di Indonésia idéntik jeung kabudayaan Islam.[3] Pacampurna budaya sapanjang pesisir Indonésia ngabalukarkeun sarung jadi loba rupana.[3] Desainan Islam, Jawa, Cina jeung Indo-Eropa jadi ngahiji, nepi ka sarung pesisir miboga warna, motif, jeung pola anu leuwih bébas.[3] Jaman baheula nalika penjajahan Walanda, sarung idéntik jeung bajoangna ngalawan budaya barat anu dibawa ku para penjajah.[3] Satuluyna, sarung jadi ciri di antara simbol jeung ajén-ajén budaya Indonésia.[3] Sumebarna sarung lain ngan di Semenanjung Arab, tapi nepi ka Asia belah kidul, Afrika, nepi ka Amerika jeung Eropa.[2] Dina Ensiklopedia Britanica, disebutkeun baju tradisional masarakat Yaman.[2] Sarung geus dipercaya geus diproduksi jeung dipaké ku masarakat tradisional.[2] Ti jaman baheula masarakat Yaman kabiasaan maké sarung geus paheut nepi ka ayeuna.[2] Nepi ka ayeuna sarung Yaman jadi oléh-oléh has tradisional ti Yaman.[2] Mimitina sarung ngan dipaké ku sélér baduy anu cicing di Yaman.[2] Sarung ti Yaman asalna tina kaén bodas anu dicelep kana neel nyaéta bahan gincu anu warnana hideung.[2] Sarung Yaman aya sababaraha rupa di antarana modél assafi, al-kada, jeung annaqshah.[2] Nepi ka ayeuna, anu digarawé di Yaman masih kénéh maké sarung.[2] Urang Yaman amké sarung henteu nepi ka mumuncangan jiga urang Indonésia.[2] Sarung ogé geus jadi raksukan anu penting dina tradisi Islam di Indonésia.[2]


text:
FADILAH (KAUTAMAAN) POE JUM’AT
Para wargi kaum Muslimin rohimakumullah, Saparantosna muji syukur ka hadirot Allah SWT., sholawat sinareng salam mugia dilimpahkeun ka jungjunan urang sadayana kangjeng Nabi Muhammad SAW., sarta ka kulawargana, shohabatna katut sadaya ummat anu ngiringan jejak langkahna dugi ka akhir zaman. Mangga urang sami-sami silih emutan, yen urang salamina kedah taqwa, kalawan taqwa anu saleres-leresna, margi kujalan taqwa ieu, urang sadayana tiasa salamet di dunia sareng di akherat. Dinten ieu dinten Jum’ah nyaeta mangrupikeun dinten anu dimulyakeun ku Allah SWT. Dinten anu disebat rajana tina sadaya poe, sakumaha pidawuh jungjunan urang Kangjeng Nabi Muhammad SAW., anu unggelna :
„Ari rajana sakabeh poe nyaeta poe Jum’ah, poe anu diagungkeun jeung dimulyakeun ku Allah SWT., leuwih agung tibatan poean Lebaran Syawal (Idul Fitri) oge leuwih agung tibatan poean lebaran Rayagung (Idul Ad-ha).
Kumargi kitu Allah SWT ngagero ka jalma anu ariman sangkan kudu ngalaksanakeun berjama’ah sholat Jum’ah. sareng qiyas ijma ulama. Dina pada teu aya manfa’atna. maka kudu buru-buru anjeun inget ka Allah jeung tinggalkeun jual beuli. upama aranjeun nganyahokeun“ Para wargi kaum Muslimin anu rohimakumullah. Mangga waktos eta mangfaatkeun kanggo ngadeuheus nyuhunkeun ka Allah SWT minimal maos solawat. dina sapalihna riwayat. dina waktos Nalika Khotib calik lungsur dina mimbar diantara dua khutbah dugi karengsena. Sakumaha pidawuhna: „ Saha jalma anu nyarios dina nalika khotib nuju khutbah. Kuayana kautamaan poe jum’at. Oge Sanajan upami aya jalma nyarios nyaram kanu sagigireun-nana. dina nalika khotib nuju khutbah saperti nyarios „cicing anjeun tong ngobrol“ eta oge sami. Sangkan urang tiasa ngahontal janten jalma anu leres-leres Muttaqin. Anu kitu teh leuwih alus pikeun aranjeun. maka manehannana sapertikeun Kalde mamawa kitab“.
„He jalma-jalma anu ariman. lamun aranjeun digero supaya ngalaksanakeun sholat dina poe Jum’at. Walhasil urang sadaya kedah merhatoskeun disiplin sareng katartiban dina sagala rupi ibadah kedah turut kana tata aturan sareng ajaran anu tos ditangtoskeun ku ajaran Islam anu berpedoman kana Al-qur’an. hadist. Mudah-mudahan urang sadayana di paparin taufiq sareng hidayah ti Allah SWT. sakumaha dawuhanna-Na dina Al-qur’an surat Aljumuah ayat 9 :
Kusabab kitu Nabi Muhammad SAW tos ngalarang cumarios atanapi ngobrol ka ahli jum’ah dina waktos khotib nuju khutbah ti mimiti dugi karengsena. maka jum’ahna henteu aya hartina. Kangjeng Nabi Muhammad SAW parantos ngajelaskeun aya hiji waktu atanapi tempat anu mustajab hartosna waktu nalika hiji jalma ngadu’a insya’Allah di ijabahna.
. nyaeta. sabab sanajan si Kalde mamawa kitab. eta kitab tetep moal bisa dialap manfa’at ku si Kalde.
... Sakumaha pidawuh Nabi Muhammad SAW.ULAH LESOT TINA IMAN
17-6-2005
Para wargi kaom muslimin anu mulya. oge ka para kulawargana sareng ka para sohabatna dugi ka sadayana ummat anu ngiringan jejak langkahna dugi ka akhir zaman. Ari sadayana puji eta kagungan Allah SWT. Urang wajib kedah syukuran ka Allah SWT. mangka pasti urang sadayana disalametkeun ku Allah SWT tina siksaan seuneu naraka jahanam. margi salami urang masih beriman atanapi salagi iman masih keneh ngancik dina dada urang sadayana. anu parantos marentahkeun ka urang sadayana supaya kiat iman kalawan upami maot tiasa nyandak iman sareng islam. margi kujalan taqwa ieu. urang sadayana tiasa salamet di duniana oge di akheratna. Mangga urang sami-sami silih emutan. Para wargi ahli jum’ah anu mulya. margi urang sadaya tos dipasihan kani’matan anu pohara.
. kalawan taqwa anu saleres-leresna.. sholawat sinareng salam mugia dilimpahkeun ka jungjunan urang sadayana kangjeng Nabi Muhammad SAW. yen urang salamina kedah taqwa ka Allah SWT.. nyaeta ditakdirkeun janten jalmi anu iman.
geura taqwa ka Allah jeung teangan pikeun ngadeukeutkeun diri anjeun ka Allah. kadang-kadang tiasa ngirangan. sanajan iman anu saeutikeutikna”. urang kedah maksakeun soson-soson hadir kana majlis-majlis elmu hartosna dongkap ka tempat-tempat
. Kumargi kitu. upami urang nyeu-eurkeun tho’at sareng nyeu-eurkeun ibadah ka Allah SWT... jeung anjeun kudu jihad dina jalan Allah.. Sakumaha dawuhan Allah SWT. Para wargi ahli jum’ah anu mulya. Bagja temenan jalma anu iman ka Allah SWT. supaya anjeun meunang kabagjaan”. tapi sawangsulna iman urang tiasa ngirangan kusabab urang seu-eur midamel kama’siatan. komo mun “Moal asup kana Naraka. dina Al-qur’an surat Almaidah ayat 35. SWT tur nebihan tina sagala rupi kama’siatan. ngelingan ka jalma anu ariman. saupama kaimanan urang hoyong langkung ngandelan.Kumargi kitu. diantawisna kedah tiasa ningkatkeun ibadah. nyaeta ka asupkeun jalma anu su-ul khotimah. anu unggelna : seug nepi ka lesotna. kabagjaan anu taya hinggana. a’u dzubilla-hi mindalik. mangga urang sadayana sami-sami ngajaga kaimanan urang ulah nepi ka iman jadi loncer. jalma anu dina hatena masih keneh ngancik kaimanan.. ningkatkeun kataqwaan ka Allah “Hee jalma-jalma anu ariman. Iman teh kadang-kadang nambahan. margi tos yakin upami jalma maot teu nyandak iman sareng islam pasti bakal cilaka. margi aranjeuna kalebet jalma anu berharga tur jalma anu bakal kenging penghargaan ti Allah SWT. hartosna kedah tiasa jihad nanjeurkeun amar ma’ruf nahi munkar. tangtos kedah aya upaya. Para wargi kaom muslimin rohimakumullah. sareng iraha iman eta tiasa ngirangan ? Iman urang tiasa nambahan. nyaeta aranjeuna bakal kenging tempat pangbalikan anu pinuh ku kani’matan tur kasenangan. Ayeuna timbul pertanyaan : Iraha iman eta tiasa nambahan. sajabi ti eta upami iman urang hoyong langkung nambihan kuat.
bakal ngagampangkeun ka eta jalma jalan menuju ka syurga“ Kumargi kitu. Para wargi kaum Muslimin Rohimakumullah. Ari nyuprih elmu teh seu-eur pisan kautamaan-nana. oge leuwih utama tibatan sarebu kali ngahadiran ka jalma anu maot“.pangaosan.. mangka Allah SWT. mudah-mudahan urang sadaya salawasna kenging hidayah sareng taofeq ti Allah SWT. leuwih utama tibatan ngalongok sarebu anu gering.. sangkan harapan urang sadaya tiasa nguatkeun kalawan nambihan kana kaimanan sareng kataqwaan. „ Sing saha jalma anu hadir ka Majlis Elmu leuwih utama tibatan solat sunat sarebu roka’at.
. mangga urang sadayana sami-sami tiasa upaya ngalaksanakeun kawajiban tholabul ilmi secara rutin dimana bae. Dina hadist sejenna oge parantos ngadawuh : „Sing saha jalma anu leumpang menuju ka Majlis elmu. sakumaha ka uninga ku sadayana rehna milarian elmu wajib hukumna keur jalma muslimin muslimat anu tos mukallaf. margi ari nyuprih elmu mah teu aya pangsiunnana. sakumaha pidawuh Nabi Muhammad SAW.


text:
Dominika
-
Artikel ieu sanés ngeunaan Républik Dominika.
Dominika (Basa Inggris: Dominica; Basa Prancis: Dominique; Karib: Waitikubuli), resmina Pasamakmuran Dominika (Basa Inggris: Commonwealth of Dominica), nyaéta hiji nagara pulo di wewengkon Antillen Leutik di Laut Karibia, kidul-tenggaraeun Guadeloupe jeung kalér-kuloneun Martinique. Legana nyaéta 750 square kilometres (290 sq mi). Titik pangluhurna nyaéta Morne Diablotins, 1,447 metres (4,747 ft). Pasamakmuran Dominika miboga populasi kira-kira 72.500 jiwa. Ibu kotana nyaéta Roseau.
Tempo ogé[édit | édit sumber]
Rujukan[édit | édit sumber]
- ↑ Dominica Ethnic groups 2001 Census
- ↑ a b c d "Dominica". International Monetary Fund. Diakses pada 21 April 2011.
Tumbu kaluar[édit | édit sumber]
- Loka resmi Pamaréntah Pasamakmuran Dominika
- Éntri Dominica di CIA World Factbook
- Dominica di UCB Libraries GovPubs
- Kréol Dominika atawa Kweyol
- Dominika di Open Directory Project
- Atlas Dominica Wikimedia, ngandung peta ngeunaan Dominica.
-
Tingali ogé Dominika di Wikivoyage
Citakan:English dialects by continent Citakan:English official language clickable map


text:
Kebul
Kebul nyaéta ngaran nu ilahar pikeun sajumlah partikel padet leutik kalawan diaméter kurang ti 500 mikrométer (tempo ogé keusik atawa granulat). Di atmosfir Bumi, kebul asalna tina sajumlah sumber: loess anu disebarkeun ku angin, bituna gunung api, pencemaran, jeung réa-réa deui. Kebul dina hawa dianggap aérosol sarta bisa ngabogaan tanaga radiasi lokal anu kuat di atmosfir sarta boga pangaruh kana iklim. Di sagigireun éta, lamun sajumlah partikel leutik disebarkeun kana hawa di wewengkon nu tangtu (kawas tipung tarigu), dina kaayaan nu tangtu ieu bisa ngabalukarkeun bahaya bitu.
Pangaruh kana kaséhatan[édit | édit sumber]
Kebul bisa ngabalukarkeun panyakit paru-paru kawas pneumokoniosis, panyakit anu anu lumangsung di antara sajumlah pagawé tambang.


text:
Najan gelut-gelut keneh, tinju mah diatur, sangkan akibatna bisa diminimalkeun. Malah pan nepi ka aya sakolana. Enya samodel sakola lah, najan disebutna lain sakola, tapi sasana tinju. Nu matak kaget, aya sakola nu lain sakola tinju, tapi singhoreng gebug jeung teunggeul teh geus jadi lalab sapopoe.
IPDN. Cek nu heureuy mah Institut Petinju Dalam Negeri. Asa ketir nenjona ge! Padahal eta teh sakola tempat ngatik calon-calon pamingpin eta teh. Atuh paingan pamingpin teh garalak nya! Galak omong, teuteunggeul sacara fisik (emut keneh basa aya menteri keur diskusi neunggeul peserta diskusi?), galak ka istri, jeung galak kana duit! Kumplit pisan...
Seserenteng, hahaok (jeung papaok :-)) tetela henteu identik jeung hiji seler atawa bangsa. Watek kasar, embung eleh, ngandelkeun kakuatan pisik bisa aya di mana wae, di seler mana wae. Buktina urang Indonesia nu majar someah hade ka semah, mun ditengetan mah bet asa teu katembong. Teu di cacah teu di menak eta teh. Nya tungtungna mah mun ngarasa dipikasieun tur aya kasempetan, tuluyna teh kana rarampid. Mangpang-meungpeung, meungpeung dipikasieun!
Tuh tingali pejabat nu ngarewodan duit ra'yat. Areuweuh kaera pan. Dina kapanggihna, cukup we ku alangah-elengeh. Lunas ku sakitu! Atawa, dina kelas handapna, tempo we preman nu sok malak. Pan kana banda batur teh jiga kana barang sorangan. Teu kaop resep, cokot! Jadi euweuh bedana antara pejabat jeung preman teh! Sarua!
Pun biang jenatna sering ngadongeng, jaman penjajahan mah tentara Jepang anu kacida dipikasieun teh. Garalak, hahaok, jeung babari teuteunggeul. Padahal urang Jepang harita mah awakna paretekel, pendek, teu jiga urang Jepang jaman ayeuna.
Ku sabab dipikasieun, nya kitu jadi ngagalaksak kana sagala. Harta banda urang lembur nu kasaba ku tentara Jepang mah pasti ledis, beak beresih. Nepi ka bedog buntung, peso butut, lain omong bohong, dirampid, duka jang naon. Malah pan wanoja mah ulah we katenjoeun ku tentara Jepang teh. Soalna mun kalandep, pasti moal bisa baha, kudu daek jadi korban panadah birahi maranehanana. Pan kadieunakeun mindeng kabejakeun, para jugun ianfu alias para wanita korban tentara Jepang menta parurugi sabab baheula geus digadabah tur dirurujit ku tentara Jepang.
Kahayang teh cing atuh nya kajadian baheula teh sing dijieun eunteung. Najan teu ngalaman sorangan, pan urang ge pasti ceuceub ka jelema nu haok hamprong, bari jeung ceceremed sagala dirampid. Ari taeun, ieu mah kalahka ditarurutan ku urang. Galakna, rarampidna, kabeh ditiron. Na rek karumaha cenah ieu teh?
Padahal yakin, sarerea ge pasti keuheul ka jalma nu ngabogaan pasipatan saperti kitu. Malah sual bangsa Jepang baheula sagala dirampid mah pan aya laguna sagala:
Pacul butut parang butut jaman Jepang
Bedog rompang peso buntung di pengkolan
Meuli pecel diladangan ku parawan
Etana antung-antungan
Matakna, cing atuh geura calageurrr.. geura sing harideng, ulah kalakuan teh kawas nu garelo. Diduakeun sing arenggal damang. Bisi ieu mah, bisi, mun kateterusan jiga kieu, engke etana antung-antungan.
Iiiiyyyyyy....
Manawi kalandep, mangga tingali seratan sanesna:


text:
Chye Retty Isnendes
1
Upama tepung jeung sastrawan kahot; Wahyu Wibisana, anjeunna sok naros: keur mikiran naon ayeuna? Atawa naon nu keur ditulis ayeuna? Sakapeung kuring sok era pareng keur ‘teu mikiran nanaon’ atawa ‘teu keur nulis nanaon’. Era, teu aya pisan guam boh mikir boh ketak. Lamun keur kitu kuring sok ngajawab bebelepbepan bari miceun salasah nyalenggorkeun obrolan ka nu sejen-sejen.
Pareng tepung deui, pertanyaan anjeunna tetep kitu; keur mikiran naon ayeuna? Atawa keur nulis naon ayeuna? Kitu we jeung kitu. Lila-lila kuring ngondisikeun maneh upama anjeunna naros kitu dimana tepung. Kuring ge sadar anjeunna keur nepakeun pangaweruh, ngadidik kritis sangkan uteuk teu kuled dipake mikir, jeung deui kudu aya kreativitas (guam-ketak) dina kahirupan urang.
Saur anjeunna, sakali mangsa, di dieu (ka sasaha anjeunna sok nga-didieu-keun dirina pribadi, nga-didinya-keun ka nu diajakna nyarita) lain agul atawa sombong tatanya teh tapi keur ngabiasakeun ngobrol (diskusi) nu aya pulunganeunana, bari metik, bari mulungan ti nu ngarora! Lain ka saurang deuih nanya teh tapi ka sakabeh nu deuheus, nu ngarora utamana, mun pareng tepung!, kitu saur anjeunna. Eum jadi era sorangan diasoran ku nu kahot.
Upama pertanyaanana diwaler, anjeunna sok tuluy naroskeun itu-ieu, ngarambat bae. Diskusi antara anjeunna jeung kuring sakapeung sok silih hualkeun teori (ontologi), pakuat-kuat argumen, tuluy sok nyabit-nyabit kumaha metode penerapanana (metodologi). Ieu jadi hiji perhatian pikeun akademisi nu tara ngahirupkeun meja-meja intelektualna nu cenah ngilmiah.
Hiji mangsa, anjeunna naros deui, pertanyaan nu kitu-kitu keneh tapi hese jawabanana. Nuju ngemutan pendekatan Kritik Sastra Feminis sareng aplikasina dina hasanah sastra Sunda, tembal teh. Anjeunna ngudag, cik-cik kumaha jeung naon eta teh, saur anjeunna giak.
Atuh kuring ngadadarkeun Kritik Sastra Feminis (KSF) sakamampuh kuring. Enya waktu eta diajarna ge can cacap can ngawasa eta pendekatan kalayan gembleng (harita kuring keur kuliah di UGM). Tina diskusi panjang, nu katangkep ku kuring, anjeunna cangcaya kana peran jeung kagunaan KSF. Kacangcaya nu biasa karandapan upama kuring ngobrolkeun KSF, utamana ti kaum lalaki nu salila ieu (dianggap) ngawasa jagad paelmuan jeung kahirupan. Tapi alusna, kacangcaya anjeunna jadi motivasi pikeun kuring diajar sangkan leuwih jero jeung daria ngeunaan hal ieu.
Dina ahir diskusi, anjeunna naros, kurang-leuwihna kieu. Kieu we atuh, di dinya ngarasa satata teu jeung lalaki? Tangtos satata, jawab teh. Saur anjeunna deui, tah ari kitu mah meureun teu perlu persfektif kawanojaan teh? Teu perlu feminisme jeung KSF dina sastra teh. Lalaki jeung wanoja satata euweuh perbedaanana, peun.
Kuring ngahuleng jeung ngabenerkeun argumen anjeunna. Diskusi nepi ka dinya lantaran kuring teu bisa ngajawab deui. Kuring jeung anjeunna sasalaman. Anjeunna nganuhunkeun geus bisa diskusi jeung kuring (padahal sakuduna kuring nu miheulaan nganuhunkeun, diajak diskusi ku nu dihormat katut dipikareueus ku kuring, ditambahan pikiran sangkan bisa ngobet enas nu didiskusikeun J).
Ti harita pertanyaan anjeunna nu nohok teh jadi pikiran kuring. Sajeroning kuliah teh, kuring neangan jawaban kana masalah Feminisme nu diwada, didebat, dipikaijid, disanghareupan kalawan cangcaya, sinis, apriori, jrrd, jrrd.
Kuring harita ngabenerkeun asumsi Wahyu Wibisana, yen ari ngarasa satata mah keur naon diajar KSF? Kuring tuluy galenyepan jeung ngotektak eta teori. Nepi ka kuring boga pamanggih anyar, yen Feminisme salaku konsep, hususna KSF salaku pendekatan perlu jeung penting dina jajaran teori sastra jeung teori humaniora sejenna. (Ieu hal teh jadi tesis kuring satuluyna nu ngangkat novel Puputon karya Aam Amilia jadi tugas karya ilmiah dina ngarengsekeun kuliah S2 kuring di UGM).
2
Ilustrasi
Kuring teh digedekeun tanpa kanyaah hiji bapa (lalaki, lantaran bapa pipirakan jeung indung). Nu mikanyaah jeung ngagantikeun peran bapa teh taya lian Aki (lalaki), kuring oge meunang kanyaah ti mamang jeung ua-ua (lalaki). Tina pangalaman hirup ditekenkeun yen lalaki teh istimewa, yen lalaki teh kudu jadi panyalindungan, lalaki kudu bisa ngimaman, lalaki kudu bisa mutuskeun perkara, lalaki kudu neangan napakah, jste.
Sikep di kulawarga jeung di masarakat mangaruhan pribadi kuring. Kuring ‘dipangaruhan’ ku sikep api lain ka nu jadi bapa (lalaki) tapi kuring oge butuh ku kanyaah hiji bapa tur migandrung tokoh aki (lalaki). Sikep midua kieu dipupuk tuluy dina jiwa nepi ka kuring sok ngarasa leuwih lalaki batan wanoja. Malah identifikasi diri jeung manifestasi harepan taya lian ti HAYANG JADI LALAKI!
Buku-buku sastra nu dibaca boh karya boh teori kapan umumna beunang lalaki. Pangarang-pangarang kahot nu jadi implengan kuring nepi ka ngalamun hayang bisa ngarang siga maranehna teh taya lian ti pangarang lalaki. Dina ranah sastra mah kuring malah hayang jadi (hayang siga) AJIP ROSIDI!
Sanggeus bisa ngarang carpon, karya kuring sok diledek ku Kang Tatang Sumarsono (lalaki). “Karya Chye mah nyaritakeun diri sorangan (wanoja)”, meureun maksudna mah rek nyarita yen karangan kuring teh goreng da ngan nyaritakeun maneh (diri wanoja) wungkul. Malah Dadan Sutisna, adi dina kapangarangan kungsi nulis yen “karangan-karangan Retty ukur nyaritakeun pangalamanana pribadi”.
Kuring sabenerna kasigeung, tapi TEU BISA NYOARA. Naon nu rek disoara-digorowokkeun? Kuring sorangan bingung. Kuring kungsi nganggap karya kuring goreng patut lantaran teu bisa ngaekspresikeun dunya luar, saluareun kuring nu wanoja.
Padahal salaku pangarang, sakuduna nyaho yen karya sastra teh memang idena tina dunya nyata (fakta), tapi geus jadi karya mah geus lain deui sajarah atawa biografi pangarangna tapi jadi jenis karya nu dipilih jadi wadah ekspresina, boh novel, boh carpon, boh sajak misalna.
Pangalaman enya jadi kasang tukang munculna ide. Tapi sanggeus jadi karya kapan sabaraha persen nu muncul tina total pangalaman pangarangna. Di dieu ayana orisinalitas teh (ajen anyar, kebaruan) tina karya nu dihasilkeun hiji pangarang nu ngaliwatan kontemplasi jeung proses kreatif, kitu ceuk Darmanto Jatman mah. Atawa sakumaha kasadaran dimunculkeun antara imaji jeung fakta ku hiji pangarang nepi ka jadi karyana, kitu ceuk Juhl mah.
Antukna harita, kacindekan yen karangan nu hade teh kudu siga karangan lalaki, nu bisa nyaritakeun dunya luar, ide-ide atawa gagasan-gagasan nu hebat, kitu deui tehnik ngaekspresikeun tema & masalah, para palaku, sarana sastra (point of view, milih judul, gaya basa, jste) kudu bisa siga lalaki nu macho. Kuring ge sok milih tokoh lalaki sangkan jiga karangan lalaki tur disebut alus ku lalaki.
Asup kana kumpulan pangarang wanoja, sesepuhna Bu Tini Kartini ngunggelkeun pamadegan hebat yen ngarang teh ulah saukur sabudeur kasur, dapur, sumur wungkul, pangarang wanoja kudu ngulik jeung nulis karangan nu leuwih jembar, di sagigireun tehnik kudu diomean deui, pangarang wanoja ulah nulis perkara sabudeur rumah tangga jeung uhu-ehe bae! Kitu saurna. Kuring ngahuleng deui bae. Tapi harita hate ngawalon: TEU SATUJU sagemblengna!
(Memang harita kuring, mungkin oge nu sejenna ge kitu, can manggih enas-enas naon nu ngabedakeun antara tulisan lalaki jeung wanoja teh, nepi ka teu jelas konsep nu dijadikeun acuan karyana ge. Nepi ka kuring nulis tesis tea, geuning aya hal nu nyirikeun bedana tulisan wanoja nurutkeun hiji teori mah tina sisi: basana, reaksi tokoh kana kateuadilan, jeung budayana salaku wanoja). Kana hal ieu, baca artikel tina tesis kuring nu diunggahkeun dina http://isjd.pdii.lipi.go.id/admin/jurnal/8108924%20ta%20h25-26_1412-0712.pdf
Bareng jeung umur nu beuki nambahan jeung pangalaman salaku wanoja (kawin jeung boga budak) ge nambahan, identifikasi diri jeung manifestasi harepan ka lalaki teh ngurangan malah ahirna leungit. Dina diri tumuwuh kasadaran yen wanoja jeung lalaki enya beda tapi satata fungsi jeung peran teh dina ngeuyeuk rumah tangga. Dina rumah tangga ngarangkepna dua pribadi nu silih pikabutuh, silih hargaan, silih eledan nepi ka aya istilah rep-pok.
Kitu deui di dunya luareun rumah tanggana, sanajan beda wanoja bisa sarua eksisna jeung lalaki, nyumponan tugas ti nu Maha Kawasa salaku khalifah di alam dunya. Kacindekan teh robah deui yen kuring kudu jadi kuring sorangan boh dina karangaan boh dina kahirupan nyata.
3
Kanyataan kahirupan nu dialaman ku kuring salaku wanoja jeung wanoja-wanoja sejenna geuning nyambung jeung teori Showalter nu ngadopsi teori antropologis Edwin & Shirley Ardener taun 1985 nu nyebutkeun yen: “…wates kultural jeung realitas (wanoja jeung lalaki) silih lengkepan, tapi nu wanoja mah henteu sagemblengna kaeusian lantaran didominasi ku lalaki”. Hartina lalaki nu nangtukeun peran, fungsi sosial, jeung wacanaa-wacana kahirupan sejenna, sedengkeun wanoja mah ngiringan bae, lantaran teu bogaeun kakawasaan. Coba ieu titenan diagram Ardener di handap.
Relasi antara lalaki (nu disimbulkeun ku buleudan jelas) jeung wanoja (nu disimbulkeun ku buleudan titik-titik/teu jelas) ngahasilkeun zona (wilayah) nu tengah. Dina eta zona lalaki jeung wanoja bisa silih pikanyaho, sakumaha silih pikanyaho silih teuleumanana gumantung interaksi duanana. Dina zona nu kosong, eta bebedaan kahirupan boh di lalaki boh di wanoja.
Zona kosong y teh hiji zona nu sagemblengna bogana wanoja nu teu kasaba ku lalaki, misalna bae: rasana, kahayangna, kanyataan biologisna (ngandung, ngalahirkeun, nyusuan, hed), jeung peran-peran husus salaku wanoja. Kitu deui zona kosong x bogana lalaki, di dinya lalaki gembleng milikna; mikirna, cara hirupna, pangalamanna nu ngabedakeun antara lalaki jeung wanoja.
Sanajan kitu, sabenerna wanoja mah nyaho, ngarti, jeung paham kana kahirupan lalaki, lantaran lalaki mah ngagorowok jeung nyoara, sanajan henteu ngalaman sama sakali kahirupan lalaki. Lantaran naon? Lantaran dina zona pataremana antara lalaki jeung wanoja, zona wanoja asup kana zona lalaki (zona tengah).
Beda jeung lalaki, maranehna henteu apal komo merhatikeun wanoja. Teu apal jeung merhatikeun teh lain ku lantaran teu nyaho, tapi lantaran ayana keteusadaran dina dirina pikeun merhatikeun wanoja. Sabab dina zona tengah katiten, kasadaran lalaki salila ieu aya dina struktur dominan (zona tengah guratna tegas jeung jelas). Ari zona wanoja da titik-titik tea, kaiuhan, kahalangan ku lalaki, maranehna teu bisa nyoara, dalah ngaharewos ge biheung didenge.
Memang, aya wae lalaki nu titen kana perkara wanoja, kitu deui pangarang-pangarang lalaki nu merhatikeun kahirupan wanoja nepi ka ekspresi dina karanganana kacida feminisna. Misalna wae RAF dina Pipisahan, Yus Rusyamsi dina Dedeh, Caraka dina Sripanggung, Yus Rusyana dina “Apun Gencay”, atawa Darpan dina “Nu Harayang Dihargaan”.
Tapi naha aranjeunna mampuh nyeratkeun pangalaman nyerina disorang dina peuting munggaran? Pangalaman beuratna ngandeg? Nyerina ngajuru? Atawa digadabah dipaksa pirusa? Moal. Lantaran eta mah pangalaman wanoja nu aya dina zona kosong, zona jarah nu moal kungsi kasaba ku lalaki.
Upama dina karangan wanoja aya karangan nembrakkeun pangalaman salila ngaheuyeuk rumah tangga (tema: kasur, dapur, sumur) dianggap goreng jeung kuno, atawa tema kadirianana (perasaan, pamikiran, harepan-harepanana), naha eta dianggap cengeng jeung teu bermutu? Tangtu sakuduna lain jawaban alus, goreng, cengeng, jeung tidak bermutu nu kaluar, tapi ayana penghargaan kana ekspresi nu nyimbolkeun kawanojaanana, kana eksistensi kawanojaanana nu dipresentasikeun dina karanganana. Ari perkara teknik mah eta patali jeung wawasan jeung pangalamanana (jam terbang) salaku pekarya sastra, nu tangtuna bisa diomean.
Perkara pamadegan Bu Tini Kartini, kuring nitenan eta hiji konsep nu gentlemen, lantaran salila ieu umumna pangarang wanoja ngeunteung kana karya lalaki jeung nyandingkeun maneh kana karya lalaki. Jadi teu aneh, upama pamadegan wanoja ge kahieuman ku pamadegan lalaki, lantaran wanoja aya dina wilayah titik-titik tea.
Tapi, kasadaran pikeun nuliskeun pangalaman kawanojaan ieu nu kudu dihurungkeun jeung dihargaan teh, lantaran artikulasi (nyoarakeuna) pangalaman wanoja kana teks nu distrukturisasi kana basa kacida pentingna. Dipiharep mah bisa “mawa dirina kana kakuatan simbul kasadaran wanoja pikeun ngawujudkeun nu samar (hal-hal nu disumputkeun) jeung omongan-omongan nu teu bisa ditepikeun (dibekem; dibungkam) jadi nyata jeung ngawujud”, kitu ceuk Showalter upama disundakeun mah.
Tah di dieu, karya-karya karangan pinilih beunang Aam Amilia, Ami Raksanagara, Holisoh M.E, Pipiet Senja, jrrd geus bisa dijadikeun conto karya nu mampuh nyoarakeun pangalaman jeung kahirupan kaum wanoja, nu diserat kalawan daria jeung pinuh tanggung jawab. Kitu deui conto-conto sajak beunang Eti RS, Dyah Padmini, Nita Widiati, jeung nu sejenna nu nyimbulkeun ajen jeung citra kawanojaan teu salah dibageakeu jeung diapresiasi.
Jadi pikeun kuring pribadi mah, ieu teh jawaban pereluna diajar KSF (Kritik Sastra Feminis). Leres, peran lalaki jeung wanoja satata; sarua; salaku khalifah di alam dunya tapi geuning dina kahirupan bersosial dina pagilinggisikna manusa jeung budaya (dina sastra we heula), geuning aya hal-hal nu nyangkaruk nu nyumput, buni, rumit, tur jadi tugas nu malikir pikeun mukakeun nu kahalangan jeung ngobet enasna teh.
Ari sungapanna mah basajan wae, museur dina metode atawa cara; ngajen jeung ngahakiman hiji hal teh dumasar kana pilihan: mana nu merenah salian ti nu dipikaresep (selera).
*Pustaka dicutat tina sawatara sumber
Yogyakarta, 27 Oktober 2003/01 Romadon 1424 H
(Direvisi & edit deui 12 Agustus 2012/24 Romadon 1433 H)
Hatur salam kanggo Pa Wahyu Wibisana
(dimuat dina Mangle No. 1952)


text:
Sawér
Sawér nurutkeun R. Satjadibrata nyaéta (1) Cai asup ka imah lantaran kaanginan ti luar; kasawéran hartina kabaseuhan ku sawér; panyawéran hartina tempat muragna cai hujan tina suhunan, sok disebut ogé taweuran.[1] (2) Nyawér, ngawuran (pangantén jst) ku béas dicampur duit jeung tékték katut konéng temen beunang ngeureutan, dibarengan ku kawih piwulang sepuh; biasana nu disawér nya éta pangantén nu kakara datang ti masigit rék asup ka imah.[1]
Sawér nurutkeun Danadibrata nyaéta cihujan nu kaasupkeun ka tempat nu aya di handapeunana, lantaran katebak ku angin, upamana cai nu ragrag tina curugan kana taweuran, kenténg hateup nu teu rékép masangna nepi ka clakna cihujan muncrat kana sela-sela kenténg.[2] Kasawéran hartina keuna ku sawér, paribasa: kasawéran hartina milu kacéprétan milik, kabawa meunang bagja atawa meunang milik; panyawéran hartina lolongkrang di luar imah antara bilik luar jeung curugan, sok disebut oge taweuran; disawér hartina pangantén nu kakara anggeus dirahpalan, diawuran ku béas dicampur duit récéh jeung rupa-rupa bahan nu jadi lambang pikeun hirup pangantén anyar; bari dilaguan ku lagu nyawér piwulang sepuh, supaya pangantén engkéna meunang rahmat lir ibarat kasawéran ku gunturna madu kacaahan bagja dina jero laki-rabina.[2]
Sawér nurutkeun Yetty Kusmiaty Hadist, nyaéta salasahiji bagian tina upacara adat urang Sunda.[3] Upacara sawér ngagunakeun basa minangka alatna. Istilah sawér ngandung harti (1) cai hujan anu asup ka imah ku sabab katiup angin. panyawéran = taweuran tempat muragna cai hujan tina wuwung; (2) ngawuran pangantén ku béas dicampur duit, tékték, jeung konéng meunang nyiksik.[3] Sawér oge ngandung harti papatah kolot keur pangantén dipirig ku tembang.[3] Sawér sarua jeung sebar, anu nyebarna mangrupa hujan atawa barang lianna saperti tipung atawa béas.[3] Sawér ogé dihartikeun mapatahan budak dina upacara ritus disaksian ku balaréa, pangpangna kolot-kolot jeung nu dareuheus kayaning tatangga atawa babarayaan jeung sosobatan kolotna.[4] Biasana dihaleuangkeun bari ngawur-ngawur béas anu dicampur ku konéng temen beunang nyiksikan jeung duit récéh-ayeuna mah duit récéh téh sok diganti ku peremén atawa sabangsana, da geus hésé récéh.[4] Nu sok disawér téh nu kakandungan (waktu tingkeban atawa babarit), orok nu kakara lahir, budak lalaki nu disunatan, budak awéwé nu digusar, jeung pangantén nu anyar dirapalan.[4] Adat nyawér nu tingkeban, nyawér orok, jeung budak sunat, kitu deui budak anu digusar, ayeuna geus langka kalampahkeun, sabalikna ari nyawér pangantén beuki populér.[4]
Sawér nurutkeun Tatang Sumarsono nyaéta karangan dina basa ugeran nu sok digunakeun dina upacara nyawér. [5] Dina prak-prakanana nyawér sok ditembangkeun, dikawihkeun, atawa dideklamasikeun.[5]
Daptar eusi
- 1 Ungkara sawér
- 2 Fungsi sawér
- 3 Rupa-rupa puisi sawér
- 4 Sistimatika jeung eusi sawér
- 5 Pagelaran sawér dina upacara réligi
- 6 Sawér di Kampung Adat
- 7 Conto-conto Rumpaka Sawér
- 8 Catetan
Ungkara sawér[édit | édit sumber]
Ungkara sastra nu sok dihaleuangkeun ari nyawér, aya nu mangrupa dangding (guguritan) sagemblengna, aya nu mangrupa dangding disambung ku ungkara sawér anu husus tapi aya anu sagemblengna mangrupa ungkara sawér baé, nyaéta anu unggal padana diwangun ku opat padalisan tur opatanana murwakanti tungtungna.[4] Éta wangunan puisi téh pangaruh tina puisi nu asalna ti Arab, nyaéta syi'ir, dina basa Malayu disebut syair, dina basa Sunda disebut sa'ir.[4] Ungkara sawér téh aya ogé anu sagemblengna sa'ir. Wangunan sa'ir réa digunakeun di lingkungan pasantrén, upamana dina pupujian, nadoman, rudat, kasidahan, jeung sabangsana.[4]
Baheula mah anu nyawér téh kolot budak anu disawérna, malah ungkarana gé meunang ngahaja nyieun manéhna pribadi, da réa kolot anu tabah kana nganggit dangding atawa nyusun sa'ir, dina kapaksana ogé sok ngahaja ngéngkén ka anu dianggap ahlina anu husus keur kaperluan éta.[4]. Réa kolot anu nganggit dangding sorangan, sawérkeuneun, tapi dina nyawérna sok masrahkeun ka jalma anu dianggap hadé sorana atawa anu geus baku jadi tukang sawér.[4] Ilaharna jalma anu dipinangsaraya nyawér mah geus boga umur, meureun ambéh leuwih merenah da eusi sawér téh apan papatah jeung harepan ka nu disawér.[4]
Kekecapan anu dipaké dina nyawér pangantén , teu sarua jeung nu biasa dipaké dina nyawér budak anu dihitan, tapi dina duanana pada-para disebut ngaran Batara Guru, Guruputra, Hyang Banga, paradéwa, para déwata, sing sakur anu jadi kapercayaan Sunda anu ngajaring jeung ngawasa bangsa manusa.[6] Ditambah jeung nyebut parakaruhun, pandita-pandita, paraolia, adat kabiasaan urang Sunda ngagumbirakeun manéh sasugema-sugemana.[6] Dina kitab agama teu aya disebutkeun ngeunaan nyawér, nu aya ukur dina buku karangan pamaréntah.[6] Jeung sabenerna teu aya hal-hal anu mubadir, misilna duit anu diawurkeun, pasti aya nu mulung, béas pasti dipacok hayam, tapi teu aya dina kitab anu nyebut-nyebut Batara Guru jeung pada déwata.[6]
Dina waktu mimiti gelarna, sawér téh mangrupa karya anu dianggap milik balaréa, sumebarna sacara lisan.[5] Ka dieunakeun sawér mimiti ditulis, malah terus dibukukeun.[5]
Fungsi sawér[édit | édit sumber]
Dina tahap awalna mah sawér téh mibanda fungsi magis; timbul ku sabab kapercayaan kana ayana lelembut-lelembut jeung kakuatan-kakuatan gaib; tur digunakeun pikeun ménta panyalindungan jeung kasalametan.[3] Fungsi satuluyna pikeun alat atikan, nepikeun papatah-papatah moral, sosial, jeung kaagamaan, dina kamekaran satuluyna fungsina salaku alat hiburan.[3] Pagelaran sawér mibanda kalungguhan penting dina sikleus kahirupan masarakat Sunda, raket patalina jeung ritus inisiasi, nyaéta pindahna/ robahna status dina kahirupan.[3] Pagelaran sawér dilaksanakeun dina rupaning upacara salametan pikeun manusa, tatanén, jeung kajadian-kajadian; ditepikeun ku juru sawér.[3] Pagelaran sawér dilengkepan ku rupa-rupa sasajén jeung alat-alat nu tangtu anu sipatna simbolis turta mibanda ajén ritual.[3]
Kabiasaan nyawér dina kahirupan masarakat Sunda mangrupa tradisi warisan karuhun, umurna geus kolot pisan, upacara nyawér raket patalina jeung kapercayaan.[5] Karuhun Sunda baheula ngagelarkeun sawér pikeun nohonan sarat upacara ritual.[5] Hal ieu bisa dibuktikeun ku ayana sarat-sarat anu mangrupa simbul atawa perlambang.[5] Ku sabab kagiatan nyawér téh raket patalina jeung kapercayaan, basa anu digunakeun dina sawér téh ngandung kakuatan magis.[5] Kadieunakeun sanggeus aya parobahan dina kahirupan masarakat Sunda , kagiatan nyawér téh henteu salilana dipatalikeun jeung upacara ritual, kagiatan nyawér dianggap salasahiji média pikeun nepikeun papatah, pépéling, jeung manjatkeun du’a.[5] Najan kitu, barang-barang anu dijieun simbulna mah keukeuh teu dileungitkeun.[5]
Sawér silib tina rasa sosial, sejahtera, wekel, jeung sauyunan.[7] Pangantén sabada sungkem dibawa ka panyawéran.[7] Di panyawéran geus disiapkeun korsi jeung payungna.[7] Fungsi tukang sawér, panyambung létah kolot pangantén.[7] Caritaanana ditepikeun ngaliwatan lagu, eusina euyeub ku papatah keur pangantén.[7] Juru sawér ngahaleuang bari ngawurkeun béas, siksik konéng, jeung duit récéh ka nu lalajo.[7]
Rupa-rupa puisi sawér[édit | édit sumber]
Rupa-rupa puisi sawér, di antarana nétés Sapar, tingkeban/ kandungan, sawér orok, sawér hitanan/ gusar, sawér pangantén, sawér ruatan, sawér mayit, jeung sawér batin.[3] Tina hasil panalungtikan taun taun 1986, anu masih kénéh sok dipagelarkeun nyaéta sawér pangantén jeung sawér hitan.[3]
Tina jihat wangunna, sawér aya nu kaasup kana wangun puisi kauger, puisi semi kauger, puisi bébas, jeung wangun lancaran.[3]. Sawér nu kaasup wangun puisi kauger di antarana disusun dina wangun sa'ir, pupuh, jeung sisindiran.[3] Sawér nu kaasup wangun puisi semi kauger di antarana disusun dina wangun papantunan, kawih, jeung dina dua, tilu, opat, lima, genep seuntai.[3]
Tina jihat eusina aya sawér orok, sunatan, kawinan, jeung ngistrénan. [5]Pangna orok nu kakara lahir, budak nu tas disunatan, pasangan pangantén nu tas dirapalan, jeung nu kasinugrahan pangkat sok disawér téh kalawan harepan aya dina kasalametan, boh di dunya boh di ahérat.[5]
Sistimatika jeung eusi sawér[édit | édit sumber]
Sistimatika téks sawér umumna diwangun ku bagian bubuka, poko eusi, jeung panutup.[3] Bubuka umumna mangrupa ucap-ucapan sasadu, ménta idin ka Gusti, déwa, Nabi, wali, luluhur, ka hadirin yén rék ngalaksanakeun nyawér.[3] Poko eusi umumna mangrupa papatah; amanat sangkan manusa (orok, budak, indung, pangantén, pagawé, pamingpin, jsb) milampah laku hadé dina hubungan kakulawargaan, salaki-pamajikan, hubungan sosial, panceg pamadegan, jeung takwa ka Gusti.[3] Panutup umumna mangrupa dunga pikeun anu disalametkeun, kulawarga, jeung hadirin sangkan meunang kasalametan jeung rahmat Gusti.[3]
Pagelaran sawér dina upacara réligi[édit | édit sumber]
Sikleus hirup manusa dimimitian nalika manusa dibibitkeun dibenihkan nepi ka ninggalkeun dunya nu fana.[3] Samalah nurutkeun kapercayaan animistis, jiwa téh angger hirup salaku spirit sok sanajan jasadna geus ruksak binasa.[3] Ku sabab kitu teu weléh aya usaha-usaha manusa pikeun miara jiwana ku ngayakeun upacara anu disaluyukeun jeung sikleus hirup manusa.[3] Tétéla di sélér Sunda ogé upacara samodél kitu téh dimimitian ti nalika manusa dibibitkeun dibenihkan.[3]
Sawér dina salametan nétés[édit | édit sumber]
Nyaéta salametan anu aya hubunganana jeung mangsa-mangsa “pembuahan”.[3] Anu sering disalametkeun utamana nétés Sapar nyaéta anu ‘dibuahi’ dina bulan Sapar.[3] Salametan ieu maksudna sangkan henteu sasapareun, nyaéta gedé ambek, atawa haranga resep paséa saperti tabéat anjing.[3] Di séjén tempat,anu disebut sasapareun téh harina lahir dina bulan Sapar.[3]
Sawér dina salametan kandungan[édit | édit sumber]
Umumna anu disalametkeun mimiti kandungan umur tilu bulan, opat bulan, lima bulan, tujuh bulan, jeung salapan bulan.[3] Dina unggal salametan alat-alat, kalengkepan upacara jeung sasajén disaluyukeun jeung harti perlambangna.[3]
Tilu bulan: sidekah bubur beureum, bubur bodas; kalengkepanana mangrupa cai dina kendi, minyak wijén, jeung minyak kalapa anu geus dijampé.[3]
Opat bulan: sidekah kupat, leupeut, jeung tangtang angin.[3]
Lima bulan: sidekah bangsal anu diteundeun dina bokor, ditutup ku daun waluh siem, engkéna dijieun sangu tumpeng atawa wuduk.[3]
Salapan bulan: sidekah bubur lolos nyaéta bubur tipung kentel dibungkus, digulung ku daun cau anu diulasan minyak.[3]
Dina salametan kandungan tilu bulan tepi ka salapan bulan (iwal tujuh bulan), paraji mapatkeun jangjawokan magis, terus ngéprétkeun cai maké daun hanjuang kana sirah, awak, jeung rohangan sabudeureunana, diteruskeun ku bubuara nyaéta murakeun bura beuweung (ramuan) anu digayem pikeun ngusir eroh jahat.[3]
Dina salametan nujuh bulan anu umumna dianggap pangpentingna dina salametan kandungan, sawér lain wungkul mapatkeun jangjawokan tapi diteruskeun ku puisi sawér anu panjang jeung lengkep.[3] Ieu upacara biasana disebut tingkeban, tebus weteng, atawa babarik.[3] Tingkeban hartina nutup, kias yén salaki jeung pamajikan teu meunang sapatemon deui.[3] Tebus weteng hartina sidekah nyalametkeun beuteung, babarik hartina babarengan nyalametkeun anu dikandung jeung anu ngandungna.[3]
Alat jeung sasajén dina upacara tingkeban kacida lengkep, umumna singsarwa tujuh, misilna rupaning beubeutian, kakacangan, rampé kembang, mayang jambé, daun andung, kelewih, waluh gedé, panglay, jaringao, kalapa gading anu digambaran arjuna-subadra, jarum, élékan, nyiru.
Sawér dina upacara réligi séjénna[édit | édit sumber]
Sawér dina upacara réligi séjénna nya éta sawér salametan orok (ti mimiti puput puseur, nurunkeun orok, jeung nyukuran), sawér sunatan jeung gusar, sawér pangantén, sawér ruatan, sawér ganti ngaran, sawér ngistrénan, jeung sawér mayit.[3]
Sawér di Kampung Adat[édit | édit sumber]
Di Kampung Naga, sawér dilaksanakeun dina upacara adat nikah.[8] Tahap-tahapna: sawér, nincak endog, buka pintu, ngariung, ngampar, dipungkas ku munjungan.[8] Prakna, sanggeus akad nikah, pangantén dibawa ka panyawéran, didiukkeun, dipayungan.[8] Tukang sawér nangtung di hareupeun pasangan pangantén; ngucapkeun ijab kabul, laju nembangkeun sawér.[8] Nalika nembangkeun sawér, tukang sawér nyelang-nyelang ngawur-ngawur béas, siksikan konéng, jeung duit récéh ka lebah pangantén.[8] Barudak anu ngagimbung di tukangeun pangantén pahibut mulungan duit sawér.[8] Eusi sawér mangrupa papatah pikeun pasangan pangantén anyar.[8]
Conto-conto Rumpaka Sawér[édit | édit sumber]
Sawér Hitan[édit | édit sumber]
Kalayan asma Pangéran/ Nu Maha Asih tur Héman/ayeuna badé ngawitan/ nyawér anu disepitan//[3] Sami-sami ngahadiran/ muga-muga janten jalan/mukakeun jalan pikiran/ hingga caang narawangan//[3] Para sadérék sadaya/ istri-pameget nu mulya/ nyepitan jiga teu pira/ seueur jalma nu mokaha//[3] Padahal mun dilenyepan/ ku pikiran anu tenang/ ieu téh tos janten korban/ kuat nahan ti Pangéran//[3] Ibuna sareng ramana/ nyaahna kabina-bina/ ka anu janten putrana/ dijaga sapapanjangna//[3] Ti barang gubrag ka dunya/ dipangga didama-dama/ diperhatikeun biangna/ dijaga sapapanjangna//[3] Mun reungit euntreup ka budak/ énggal ibu gugah cengkat/ reungit énggalna ditepak/ bari diusap ku wedak//[3] Sang ibu tibra kulemna/ budak nangis ngagandéngan/ énggal dirampa putrana/ da bisi baseuh imbitna//[3] Mun baseuh énggal diganti/ ku nu garing ati-ati/ tos bérés disimpen deui/ kana tempat anu tadi//[3] Ningal kanyaah ibuna/ ka putra nu saéstuna/ nya kitu deui ramana/ sami-sami teu aya béntenna//[3] Barang nincak dua taun/ malar ibu ramana bingung/ hariwangna teu kalangkung/ soalna parantos umum//[3] Budak kedah disepitan/ bari hajat sukan-sukan/ sakapeung sok raraméan/ pésta bari peupeuncitan//[3] Sanajan anu teu boga/ tapi sok saaya-aya/ dahar ngumpul jeung baraya/ ngondangan para tatangga//[3] Putra anu dipusti-pusti/ anak lalaki ngan hiji/ dipotong harita pasti/ motongna manggil paraji//[3] Budak ceurik jejeritan/ nyerieun antep-antepan/ getih banjir na lahunan/ ngan saukur diupahan//[3] Ibu-rama ngawas-ngawas/ ka putra anu dipiwelas/ harita dugi ka iklas/ henteu risi henteu reuwas//[3] Nu puguh mah sabalikna/ bungahna kabina-bina/ lantaran atos laksana/ nyunat nu janten putrana//[3] cobi ayeuna lenyepan ku kaom nu ngaku Islam/ nu parantos disepitan/ nganggo pésta sukan-sukan//[3] Maké jeung ungked-ungkedan/ samak hayoh diciuman/ da ganjaran pamohalan/ ngagubrag kana lahunan//[3] Hirup mah cenah da gampang/ entong maké halal haram/ nu datangna sambarangan/ ngahalangan kamajuan//[3] Agama dianggap satru/ sabab ngahalangan napsu/ nu jahat ngalajur napsu/ taya bédana jeung asu//[3] Asal dahar jeung pakéan/ nu jadi poko pikiran/ hirup henteu jeung aturan/ sungkan di hukum ugeran//[3] Rarasaan téh rék lana/ hirup bakal salawasna/ hirup mo aya tungtungna/ padahal aya anggeusna//[3] Singhoréng téh geuning awak/ lamun ningal eunteung nyeblak/ reuwas haté geuning ruksak/ padahal teu ningal wedak//[3] Dihantem diawas-awas/ rambut hideung jadi bodas/ waos anu bodas nyacas/ sadayana ogé laas//[3] Kulit nu héjo carulang/ naha ayeuna bet belang/ kokoloteun narumpangan/ dina raray ngagaralang//[3] Pangambung kuwung-kuwungan/ bet jiga nu ngarényohan/ panangan kaya gondéwa/ ayeuna teu walakaya//[3] Soca nu cureuleuk méncrang/ ayeuna cahyana kurang/ ningal ogé ramang-ramang/ siga aya nu ngahalangan//[3] Para sadérék miarsa/ mun enya urang kawasa/ pasti moal péot bisa/ nu datangna teu karasa//[3] Najan dokter tur Éropa/ teu sanggup nambahan nyawa/ sangkan hirup urang lana/ di dunya sakawasana//[3] Najan tukang jamu wétan/ bari nambah kakuatan/ malihara kangoraan/ ahirna mah kawalahan//[3] Sabab umurna ngolotan/ panyakit bet dararatang/ boson bésér batuk rejang/ badan kurang kakuatan//[3] Teu cara waktu keur ngora/ tihothat néangan dunya/ Sieun hirup henteu lana/ poho ka anu Kawasa//[3] Padahal waktu tipuan/ ka urang teu ngabélaan/ najan urang jejeritan/ dina waktu moal datang//[3] Gedong sawah jeung tegalan/ ngan ukur ngaléléwéan/ urang balik ngan sorangan/ teu aya nu ngabaturan//[3] Carogé anu micinta/ ngan ukur hujan cimata/ indung-bapa sareng putra/ teu aya nu miroséa//[3] Ngan amal anu nuturkeun/ henteu daék ditinggalkeun/ nu saéna pibatureun/ nu salahna nyilakakeun//[3] Tah ieu sawér nyepitan/ muga ngajantenkeun jalan/ ka anu geus jaranggotan/ pamugi ulah élodan//[3] Jeung urang téh tos disunat/ ibu rama atos hajat/ kawin gé maca sahadat/ ana kitu kadé lepat//[3] Éta téh papgon Islam/ nyata hukum ti Pangéran/ kari-kari dipilihan/ néangan nu hampang gampang//[3] Mun kitu taya gunana/ sunatna jeung sahadatna/ malahan tambah dosana/ Islam sakadar ngaranna//[3] Panutup urang ngado'a/ ka Pangéran anu Mulya/ murangkalih sing waluya/ dirahmat ku Nu Kawasa//[3] Sing janten hiji pamuda/ pamuda harepan bangsa// [3]
Sawér Pangantén (dina wangun pupuh)[édit | édit sumber]
Dangdanggula[édit | édit sumber]
//Muji sukur ka Gusti Yang Widi/ Tina bungah henteu hinggana/ laksana implengan haté/ ka pangersa Nu Agung/ akad nikah réngsé tarapti/ berkah kurnia Allah/ teu ringrang teu bingung/ ayeuna seja miwejang/ kagegelan kanggo pangantén sakalih/ malak mandar keur luang//[4] Hal mamanis teu perlu diwincik/ nu penting mah sual barébédan/ sangkan teu pati ngajenghok/ tapi teu kudu paur/ da ilahar dina rarabi/barébédan cocoba/ muji ka nu sanggup/ geus pasini sauyunan/ nyepeng pageuh jangji/ keur méméh ngahiji//[4] Mun seug dalit enggoning rarabi/ tali asih nganteng éstuning kuat/ taya sual anu hésé/ karuwet mawa maju/ asal akal béngras jeung tarapti/ gogoda mawa ni'mat/ mun seug pada jujur/ akal jadi hukum rasa/ ayem ulah kejot borosot teu uni/ pan ngudag kabagjaan//[4]
Sinom[édit | édit sumber]
Jejem tengtrem ludeung tandang/ ku cocoba ulah gimir/ ayonan ku kaimanan/ pinasti nyingray ka sisi/ yakin kabéh gé leutik/ wungkul Allah anu Agung/ tabah ngolah hahalang/ kasusah musna nyalingkir/ satutasna lugina lir unggul perang//[4] Sapanjang urang gumelar/ kasulitan hamo leungit/ wani hirup wani jihad/ numpes hawa napsu iblis/ nu licik ngintip-ngintip/ ngojok-ngojok ngicuk-ngicuk/ nu matak sing waspada/ sing beuki raket ka Gusti/ malar hirup salamet dunya ahérat//[4] Pakarang anu utama/ nguatan bébénténg diri/ ku jalan takwa ka Allah/ ihlas ibadah babakti/ tur saliring dumadi/ sajeroning campur gaul/ buleud niat ibadah/ ngadegkeun papancén Gusti/ keyeng wekel ngudagna kasampurnaan//[4]
Kinanti[édit | édit sumber]
Pamungkas panungtung catur/ ka pangantén anu sinelir/ sumeja mirig ku du'a/ mugia hidep sakalih/ padang ati mekar akal/ hirup banglus répéh-rapih//[4] Mugia ginulur rahayu/ ginanjar rahmat Yang Widi/ enggoning ngudag kamulyan/ bray ngempray ati nurani/ mareuman napsu sarakah/ hirup dipirido Gusti//[4] Cita-cita maju ngempur/ batan laas tambah meujit/ teu rék batal ku kasusah/ udag sing sampurna budi/ euyeub amal réa jasa/ ngangkat darajat nu leutik//[4] Kasulit teuneung pék tempuh/ malar tambah teguh ati/ sasar mun pegat harepan/ muga kuat lahir-batin/ sing laksana sapaneja/ gerentesing ati suci//[4]
Catetan[édit | édit sumber]
- ↑ a b R. Satjadibrata, 2005, Kamus Basa Sunda, Kiblat Buku Utama, Bandung.
- ↑ a b Panitia Penerbitan Kamus Basa Sunda, 2008, Kamus Basa Sunda R.A. Danadibrata, Bandung, Kiblat Buku Utama>
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak al am an ao ap aq ar as at au av aw ax ay az ba bb bc bd be bf bg bh bi bj bk bl bm bn bo bp bq br bs bt bu bv bw bx by bz ca cb cc Yetty Kusmiaty Hadish, spk,1986, Puisi Sawer Bahasa Sunda, Depdikbud, Jakarta.
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t Ajip Rosidi, 2010, Sawér jeung Pupujian, Kiblat Buku Utama, Bandung.
- ↑ a b c d e f g h i j k l Tatang Sumarsono, 1986, Pedaran Sastra Sunda, Medal Agung, Bandung.
- ↑ a b c d RH Hasan Mustapa (Tarjamah Maryati Sastrawijaya), 1991, Adat Istiadat Sunda, Alumni, Bandung
- ↑ a b c d e f Rahman, 1996, Basa Sunda SLTP 3, Humaniora Utama Press, Bandung
- ↑ a b c d e f g http://id.wikipedia.org/wiki/Upacara_Adat_di_Kampung_Naga


text:
1Bareto, dulur-dulur teh sasat geus paraeh ku kasalahan jeung ku dosa sorangan. 2Aranjeun teh, hirup dina eta kadorakaan sabab nurutkeun hawa dunya, muhit ka roh-roh gaib anu jarahat. Eta roh-roh jahat teh geus ngageugeuh jelema-jelema anu kiwari ngalawan ka Allah. 3Hirup urang oge, bareto mah, nya cara kitu: Ngalajur napsu, ngumbar kahayang, sagala angen-angen hate, jeung pikiran jahatna diabur; sarua jeung nu sejen, anu pantes meunang hukuman ti Allah. 4Tapi Allah teh pohara mikawelasna, pohara miasihna. 5Urang anu sasatna geus paeh ku kadorakaan teh, dihirupkeun deui bareng jeung digugahkeunana Al Masih. Nya ku lantaran sih kurnia Allah pisan nu matak aranjeun salamet teh. 6Ku manunggalna jeung Isa Al Masih, ku Allah, urang teh dihirupkeun deui sarta dipasihan tempat di sawarga bareng jeung Al Masih. 7Eta teh pikeun nembongkeun ka urang, yen welas asih Allah anu geus dinyatakeun ku Al Masih teh, salilana jembar taya papadana. 8Aranjeun bisa salamet soteh, nya ku sabab iman. Eta teh, ngan ku lantaran sih kurnia-Na bae; lain beunang sorangan, tapi estu anugrah ti Allah! 9Lain beunang ihtiar aranjeun sorangan! Ulah pisan aya anu boga angkeuhan kitu! 10Sabab urang mah darma dadamelan Allah, anu geus diciptakeun deui dina kamanunggalan jeung Al Masih pikeun ngalampahkeun kahadean, nu parantos disayagikeun ku Allah, sangkan urang ngalakonan pangersa-Na. 11Tadina aranjeun teh henteu kaasup bangsa Yahudi. Ku urang Yahudi mah, aranjeun teh disebutna teh bangsa “kulup;” nya lantaran teu disunat cara maranehna tea. 12Sing inget, harita mah, hirup aranjeun teh jauh ti Al Masih; aranjeun teh, luareun warga Israil keneh, nya eta acan kawengku ku katangtuan-katangtuan anu ku Allah dijangjikeun ka bangsa Israil tea. Hirup aranjeun teh, aya dina hiji alam anu sama sakali teu ngandung harepan tur tanpa Allah. 13Sukur, ayeuna mah aranjeun teh geus manunggal jeung Isa Al Masih: Tadina mah jauh, tapi ayeuna jadi padeukeut, ku lantaran getih Al Masih. 14Al Masih anu ngaruntutkeun urang, anu nyatunggalkeun bangsa Yahudi jeung nu lain bangsa Yahudi supaya jadi sabangsa, ku jalan nyirnakeun rasa mumusuhan nu jadi pamisahna. 15Anjeunna ngorbankeun salira-Na, dianggo gaganti hukum Toret katut sagala aturan jeung sarat-saratna. Bangsa Yahudi jeung nu lain Yahudi ku Anjeunna dirapihkeun. Ku salira-Na dua golongan bangsa teh disina ngahiji, dijadikeun hiji wangunan manusa anyar. 16Ku ngorbankeun salira-Na, nya pupus disalib tea, maranehna jadi tunggal sabadan, diangken deui ku Allah, sarta rasa mumusuhanana disirnakeun. 17Sumpingna Al Masih teh ngadatangkeun beja pibungaheun hal karapihan, boh ka nu jauh, boh ka nu deukeut. 18Nya ku karana Al Masih, nu Yahudi jeung nu lain Yahudi dibeungkeut dina hiji Ruh sarta widi dumeuheus ka Allah nu jumeneng Rama. 19Ku kituna, aranjeun teh geus lain bangsa deungeun anu teu ngabogaan hak naon-naon. Ayeuna mah, aranjeun teh geus jadi warga umat Allah, anggahota kulawargi Mantenna, 20anu diadegkeun dina hiji pademen beunang rasul-rasul jeung nabi-nabi; sedengkeun nu jadi batu pamageuhna, nya Al Masih ku anjeun. 21Nya salira Al Masih anu jadi pamageuh adegan sagemblengna, nepi ka ngajengleng ngajadi hiji bait Allah anu suci. 22Ku jalan manunggal jeung Al Masih, aranjeun oge diadegkeun jadi hiji wangunan panglinggihan Ruh Allah.
Copyright
Learn More


text:
Bioskop
Bioskop nya éta gambar hirup dina layar atawa tembok bodas asal tina pita film nu diputer.[1]
Sajarah Bioskop di Indonesia[édit | édit sumber]
- Taun 1900
Ayana bioskop kahiji di Indonésia teu bisa dipastikeun, bioskop permanen di Vitascope Hall, Buffalo, New York. [2] Lamun di Amerika bioskop permanen kahiji lahir dina Oktober 1896, di Indonésia dina tanggal 5 Désémber 1900 film mimitian asup ka Hindia Walanda.[2] Lain gedong bioskop, tapi di imah urang Belanda di Kebon Jahe.[2] Nu ngayakeun pintonan De Nederlandsch Bioscope Maatschappij. [2] Harga tiket kelas I, 2 gulden; kelas II, 1 gulden sarta kelas III, 50 sen. Tempat ieu ngarobah ngaran jadi The Roijal Bioscope dina tanggal 28 maret 1903.[2]
- Taun 1901
Pintonan gambar idoep landian film mimitian dipintonkeun ka balarea leuwih lega, antara séjén di Deca Park (Gambir), Lapang Tanah Abang, Lapang Mangga Gede, Lapang Stasiun Dayeuh, anu sakabehna di Batavia. [2] Konsép “bioskop” pohara basajan, ngan ditutupan tembok bilik tanpa hateup, meureun kawas layar tancep ayeuna.[2]
- Taun 1903
Sawatara gedong bioskop permanen nangtung di Batavia tuluy aya bioskop ngaranna Elite, Deca Park, Capitol, Rialto [2]. Dina mangsa éta make konsép art noveau (seni anyar) anu ogé mindeng disebut seni dekoratif atawa art deco. [2] Ieu pisan aliran seni anu ngembang dina warsih 1890-1905 di Éropa anu nyangkaruk sagala rupa wangun seni murni sarta seni terapan kaasup karya arsitektur pikeun bioskop.[2]
- Taun 1926
Tanggal 31 Désémber 1926 nepi ka 6 Januari 1927, Loetoeng Ka saroeng , film lokal kahiji diputer di sagala rupa bioskop di Bandung, antara séjén di Elita sarta Oriental Bioscoop, Film anu diproduksi NV Java Film Company éta ogé diputer di Bioskop Majestic, di élit Jalan Braga, Bandung. [2]
- Taun 1934
Tanggal 13 Séptember dijieun Persatuan Bioskop Hindia Walanda (Nederlandsch Indiesche Bioscoopbond) di Jakarta.[2]
- Taun 1936
Nurutkeun Pupuhu Tinimbangan Perfilman Nasional (BP2N) HM Johan Tjasmadi - manéhna anyar ngaluarkeun buku 100 Warsih Bioskop di Indonésia - aya 225 bioskop anu aya di Hindia Walanda. Bioskop kasebut antara séjén hadir di Bandung (9 bioskop), Jakarta (13 bioskop), Surabaya (14 bioskop) sarta Yogyakarta (6 bioskop).[2]
Saméméh Jepang asup aya kira-kira 300 gedong bioskop di Indonésia. [2] Jumlah éta ngurangan ancik 52 gedong anu sumebar di Jakarta, Yogyakarta, Semarang, Surabaya, Malang. [2] Anu mimiti leungit nya éta bioskop sinegertengah ka handap.[2] Loba gedong bioskop alih fungsi jadi gudang pikeun neundeun bahan poko. [2] Film dina mangsa éta dianggap henteu metot alatan harga tiketna kawilang mahal.[2]
- Taun 1945
Pasca kemerdekaan, mecenghul tilu lembaga perfilman: Pausahaan Produksi Film, Pausahaan Peredaran Film, sarta Perfini (Pausahaan Film Nasional Indonésia).
- Taun 1951
Bioskop Metropole resmi operasi, pintonan film munggaran Annie Get Your Gun di Menteng, Jakarta. Rahmi Rachim Hatta - pamajikan Wawakil Présidén Mohammad Hatta, Haji Agus Salim sarta Sultan Hamengkubuwono IX ngaresmikeun bioskop anu mahi 1.500 tempat diuk. [2] Bioskop anu miboga tema art deco éta dirarancang ku Liauw Goan Sééng. [2]
- Taun 1955
Festival Film Indonésia (FFI) kahiji, 30 Maret – 5 April 1955. Lewat Jam Malam , kalayan sutradara Usmar Ismail témbong minangka film pangalusna, FFI lumangsung di Metropole sarta Cathay. [2] Di bioskop éta ula apda 10 April 1955 lahir PPBSI (Persatuan Pangusaha Bioskop Seluruh Indonésia).[2]
- Taun 1960-an
Gara-gara pulitik sempet lumangsung pemboikotan film-film Amérika, Sawatara gedong bioskop sempet dibeuleum.[2] Film ti Rusia, India, Malayu, Filipina mimitian loba medar.[2] Dina mimiti Orde Anyar 1966 film Amérika balik bisa ditonton balarea.[2]
- Taun 1970-an
PPBSI sarta sawatara organisasi sajenis sapuk ngahiji jadi GPBSI (Gabungan Pangusaha Bioskop Seluruh Indonésia) dina Désémber 1970. [2] Di sisi séjén alatan dibukana kasempetan pikeun mengimpor film jumlah bioskop dina warsih 1969-1970 di Indonésia kacatet 653 bioskop. Jumlah éta ngaronjat dina warsih 1973 jadi 1.081.[2]
- Taun 1987
Mimitian diwanohkeun bioskop sinepleks anu dipikawanoh minangka “21” anu dikokolakeun ku pausahaan Subentra milik pangusaha Sudwikatmono. Kartika Chandra Theater di Jalan Jenderal Gatot Subroto nya éta salah sahiji anu kahiji ngawanohkeun konsép hiji gedong opat rohang bioskop. [2] Nu ngajaga loket sarta panto bioskop diwangun ti awewe geulis jeung baju batik sarta rok panjang.[2]
- Taun 1990-an
Konsép sinepleks nyieun jumlah rohang pintonan bioskop nambahan. Warsih ieu aya 3.048 layar. Kalayan fasilitas anu merenah, jelema leuwih kabetot lalajo di sinepleks. Bioskop non-21 mimitian laleungit, éléh bersaing. [2] Sedengkeun film nasional anu biasana ngaladénan golongan éta kawas henteu boga tempat. Jumlah produksi film nasional ogé merosot. Di sisi séjén, bioskop di Indonésia ampir sakumnana dikawasa ku raramat sinepleks 21.[2]
- Taun 2000-an
Jumplukan sinepleks 21 bioskop kalayan konsép kelas di luhur 21 dawam: XXI sarta The Premiere. Warsih 2007 Blitzmegaplex aya mimti di Paris Van Java, Bandung. [2]
- Taun 2011
Tanggal 18 Pebruari, Warta yén film impor saprak 18 Pebruari moal medar deui di bioskop Indonésia , Tapi sanggeus kira-kira tilu bulan bioskop ngan dieusi film lokal sarta film deungeun sarta sepi peminat, aya harepan umum film Indonésia bisa lalajo deui film Hollywood. [2] Dina 18 Méi Dirjen Bea Cukai Kementerian Keuangan Agung Kuswandono, di Kantor Kementerian Kaduitan ngomong, “Hutang salah importir badag anu geus dibayarkan Rp 9 milyar, jadi maranéhanana kaci impor film deui, tapi kudu luyu jeung aturan anu aya.” [2]


text:
Selasa, 22 Februari 2011
UKUR DINA PANGIMPIAN PEUTING
Nyimutan kuring ngubaraan hanaang na ati
Hanaang kurasa cinta nu geus lila teu kacaian
Ayeuna datang deui nyimutan ati nu keur codeka
Lila geus teu ka ubaran eweh nu enteup sanajan maturan
Maturan dimana kuring keur nyorangan
Maturan Tiisna peuting jeung panas na poe
Nyanding dina bale cinta
Peuting tadi datang hiji widadari
Mere seuri nu endah mopohokeun kuring kana codeka
Peuting tadi manehna ngajak kuring ngalaynag ka awang - awang
Make saledang tresna di bulen ka asih
Mawa kuring ka alam endah nu can kasaba kukuring
Mawa Kuring ka taman surya kancana
Mawa kuring ka wahangan tujuh warna
Mawa kuring kumalayang jeung cintana
Tapi .... Geuning ukur ngimpi
Geuning ukur kembangna sare kuring
Geuning ukur dina peuting harita
Teu kumalayang ngajadi dina nyatana
Ukur dina pangimpian kuring
Langganan: Poskan Komentar (Atom)
PADARINGAN
Ku Budaya Urang Napak Ku Budaya Urang Ngapak
Simkuring
- KASUNDAAN
- Sumedang, Jawa Barat, Indonesia
- Sampurasun Salam pangwanoh kasadayana ... teupangkeun simkuring sibudak angon ti sumedang sanes agul ku payung butut sanes oces ku karung soek ngan ukur nyimpenan arsip kolot urang bahela teungarasa asa pangpinterna teu ngarasa asa pangnyundana... tpi ngaraos nyaah kana kasundaan nana bilih aya catur nu teu matut hapunteun da simkuring mah nuju di ajar Cag Pun Budak Angon Rampes


text:
Tatang M.Amirin; 18 September 2010; 23 September 2010; 27 September 2010; 3 Februari 2011
Ngaran Walang Suji teh kasebut na wawacan Bujangga Manik, kaanggit ku Prabu Jaya Pakuan (nu make alias Bujangga Manik), menak Pajajaran nu ngalanglang saba desa, milang kori. Meh sawilayah nusantara kabeh kaambah.
Bujangga Manik (Prabu Jaya Pakuan)
Ngeunaan Bujangga Manik teh Wikipedia nyatet kieu.
Bujangga Manik is one of the precious remnants of Old Sundanese literature. It is told in octosyllabic lines – the metrical form of Old Sundanese narrative poetry – in a palm leaf kept in the Bodleian Library in Oxford since 1627 or 1629 (MS Jav. b. 3 (R), cf. Noorduyn 1968:469, Ricklefs/Voorhoeve 1977:181). Bujangga Manik altogether consists of 29 palm leaves, each containing approximately some 56 lines of 8 syllables. The final part of the text has been transmitted in a lacunary form. Not only is the end lacking, there are two other lacunae. The first break occurs after leaf 26, line 1476.
The hero of the literature is Prabu (English: Prince) Jaya Pakuan alias Bujangga Manik, a Sundanese Hindu hermit, who, though a prince at the court of Pakuan Pajajaran (capital city of Sunda kingdom, which was located near present-day Bogor city in western part of Java island), preferred to live a life of a man of religion. As a hermit he made two journeys from Pakuan Pajajaran to central and eastern Java and back, the second one including a visit to Bali. After his return he practiced asceticism on a mountain in western Java, where his bodily existence came to an end; in the final part of the text the journey of his soul to the heavenly regions is described in great detail.[2]
A considerable part of the text is devoted to a detailed description of the first and the last stretch of the first journey, i.e. from Pakuan Pajajaran to Brebes and from Sunda Kalapa (now: Jakarta) to Pakuan Pajajaran (about 125 lines out of the total of 1641 lines of the incomplete MS), and to the whole of the second journey (about 550 lines). These descriptions are restricted mainly to a mention of the names of places, regions, rivers and mountains situated on or near the route followed. The total number of such names, including those in other parts of the text, comes to some 450, most of them relating to Java island.[2]
The background of Bujangga Manik story had been based on contemporary reality, as is proven by the accuracy of the topographical details of the journeys. These details are therefore of great historical value, especially if the time of writing of this undated story can be at least roughly determined.
It is clear from the text itself that it dates from pre-Muslim times. The script used in the manuscript is the usual Old Sundanese variety of the Indonesian family of Indic syllabaries, which fell into disuse after the penetration of Islam into western part of Java island. The language represents an older stage of Sundanese. It displays a marked influence from Javanese but does not contain one word which is tracable to Arabic, the language of Islam. In the content of the story, too, Islam is completely absent. More specifically the mention of Majapahit, Malaka and Demak allow us to date the writing of the story in the 15th century, probably the later part of this century, or the early 16th century at the latest–ditulis kandel ku sim kuring. [3]
Walang Suji Talaga
Ceuk ahli sajarah, Wawacan Bujangga Manik teh teu ngandung pisan kecap-kecap kaarab-araban. Jadi nusantara harita can kapangaruhan ku Islam, tegesna mangsa eta memeh Islam asup ka Nusantara. [Ceuk ahli sejen, Pangeran Jaya Pakuan api lain –lakum dinakum wa liya din–ka Islam, teu nyabit-nyabit Islam, lain Islam can aya], Tapi, ku sabab [masih] nyabit-nyabit ayana nagara Majapait, Malaka, jeung Demak, eta tulisan teh, ceuk ahli sajarah, bisa dipastikeun tinulis kira-kira na akhir abad ka-15, atawa awal abad ka-16 Masehi.
Sabagian tina wawacan eta kacutat kieu (ti “Kisunda Nagalalana”):
Nepi aing ka Cinangsi, Sesampainya aku ke Cinangsi,
meuntas aing di Citarum. aku menyeberangi sungai Citarum.
Ku ngaing geus kaleumpangan, Semua itu telah kulalui,
meuntas di Cipunagara, nyeberang di sungai Cipunagara,
lurah Medang Kahiangan, daerah Medang Kahiangan,
ngalalar ka Tompo Omas, berjalan lewat Gunung Tompo Omas,
meuntas aing di Cimanuk, aku nyeberang di sungai Cimanuk,
ngalalar ka Pada Beunghar, berjalan lewat Pada Beunghar,
meuntas di Cijeruk-manis, nyeberang di sungai Cijeruk Manis,
ngalalar aing ka Conam, aku berjalan lewat Conam,
katukang bukit Caremay. Gunung Caremay telah kulewati.
Itu ta bukit Caremay, Yang itu Gunung Caremay,
tanggeran na Pada Beunghar, sebagai tiang tapal batas Pada Beunghar,
ti kidul alas Kuningan, dari arah selatan daerah Kuningan,
ti barat na Walang Suji, dari arah baratnya Walang Suji,
inya na lurah Talaga. itulah daerah Talaga.
Itu ta na Tompo Omas, Itulah yang disebut Gunung Tompo Omas,
lurah Medang Kahiangan. daerah Medang Kahiangan.
Tah, tina cuplikan eta teh (katambah cuplikan nu sejen nu teu dicutat na Kisunda) aya opat wilayah nu kasebut-sebut di deukeut Gunung Ciremay. Kahiji Losari (sugan tina kecap “loh”= tanah, wewengkon; “sari” = asri, endah; eta teh jigana Losari Cirebon), nu ayana kalereun Gunung Kumbang (teuing ayeuna gunung naon) cicirenna wilayah Maruyung (teuing ieu ge nagara naon). Kadua Pada Beunghar, cicirenna Gunung Caremay (Careme, Ciremay–tepi ka ayeuna aya ngaran Pada Beunghar, Pasawahan, Kuningan). Katilu, Kuningan, kiduleun Pada Beunghar (kacutat di luhur). Kaopat Walang Suji nu aya di wilayah Talaga.
Tah, tina eta catetan teh jadina kanyahoan yen [mun nurutkeun ahli sajarah nu nalungtik Wawacan Bujangga Manik] “dayeuh” Walang Suji nu kasebut-sebut jadi puseur dayeuh Karajaan Talaga teh ayana (kacatet ku Prabu Jaya Pakuan alias Bujangga Manik) dina akhir abad ka-15 atawa awal abad ka-16. [Mangga, catetan sajarah Talaga geura “buka”, pas henteu taunna. Oge mangga catetan dongeng Sindangkasih “dibuka deui” na taun eta teh keur sesedengna kumaha Karajaan Sindangkasih Nyi Rambut Kasih teh! Geus “ngahiang”, nya!? Pan taun 1490-an ngahiangna teh! Padagal nurutkeun Wawacan Bujangga Manik, tepi ka awal abad ka-16 teh teu aya Sindangkasih. Cirebon ge teu kasebut! Aya nu komentar (Prof. Dr. Edy S. Ekadjati) cenah Prabu Jaya Pakuan Bujangga Manik teh teu mampir ka Cirebon, sabab eta mah karajaan Islam. Nu didatangan teh nu masih Budha-Hindu, numutkeun agama anjeunna.
Jadi, teu make basa Arab hiji-hiji acan teh bisa oge ku sabab arang pagulang-gasik jeung nu agamana Islam, atawa embung make nu bau Islam.
Supaya aya bahan pikiraneun jeung talungtikeun ieu dicutat ngeunaan runtuhna Karajaan Majapahit jeung pangislaman wilayah Sunda. Nu kahiji cenah majapahit teh runtuh tahun 1400 Saka make titimangsa (candrasangkala) Sirna (0) ilang (0) krtaning (4) bhumi (1) => dibaca ti tukang 1400 nu sarua jeung taun 1478 Masehi.
Suryasengkala Sirna Ilang Krtaning Bhumi alias angka tahun 1400 Caka (1478 Masehi) menjadi terbuka untuk ditafsir ulang. Tahun 1400 Caka dipakai oleh beberapa ahli sejarah sebagai akhir Majapahit berdasarkan dua babad sejarah terkenal Serat Kanda dan Babad Tanah Jawi dan catatan2 perjalanan bangsa-bangsa asing yang pernah mampir ke Jawa pada saat itu. Memang, masih ada raja-raja Majapahit terakhir setelah 1478 M, seperti raja Girindrawardhana (1478-1498 M) dan Brawijaya VIII(1498-1518 M), sebelum Majapahit benar2 bubar pada tahun 1518 M. Tetapi, dari tahun 1478 M sampai 1518 M, Majapahit adalah kerajaan bawahan Demak yang saat itu lebih kuat. Tahun 1518 M kekuasaan di Jawa sudah didominasi penguasa2 Islam seperti Raden Patah dan adipati Unus.
Nu kadua, dicutat ti nu nulis Sajarah Panjalu na Wikipedia. Tah kieu (nu penting dicitak kandel).
Pada masa pemerintahan Sri Baduga Maharaja (1481–1521) kerajaan-kerajaan yang masih mengirimkan upetinya ke Pakwan Pajajaran adalah Galunggung, Denuh, Talaga, Geger Bandung, Windu Galuh, Malaka, Mandala, Puma, Lewa dan Kandangwesi (Pleyte, 1911:172). Akan tetapi hal itu tidak bertahan lama karena satu persatu daerah bawahan Sunda itu ditaklukan Cirebon.
Raja Talaga Sunan Parunggangsa ditaklukkan Cirebon pada tahun 1529 dan kemudian bersama puterinya Ratu Sunyalarang, juga menantunya Ranggamantri Pucuk Umun secara sukarela memeluk Islam. Di Sumedang Larang Ratu Setyasih atau Ratu Inten Dewata atau Ratu Pucuk Umun (1530–1579) mengakui kekuasaan Cirebon dan memeluk Islam.
Di Kerajaan Kuningan Ratu Selawati menyerah kepada pasukan Cirebon, salah seorang puterinya kemudian dinikahkan dengan anak angkat Gusti Susuhunan Jati yang bernama Suranggajaya, Suranggajaya kemudian diangkat menjadi Bupati Kuningan bergelar Sang Adipati Kuningan karena Kuningan menjadi bagian dari Cirebon.
Di kerajaan Galuh, penguasa Galuh yang bernama Ujang Meni bergelar Maharaja Cipta Sanghyang di Galuh berusaha mempertahankan wilayahnya dari serbuan pasukan Cirebon, tapi karena kekuatan yang tidak seimbang maka ia bersama puteranya yang bernama Ujang Ngekel yang kemudian naik tahta Galuh bergelar Prabu di Galuh Cipta Permana (1595-1608) juga mau tak mau harus mengakui kekuasaan Cirebon serta akhirnya memeluk Islam dengan sukarela. Demikian juga yang terjadi di Kerajaan Sindangkasih (Majalengka). Berdasarkan rentetan peristiwa-peristiwa yang terjadi di kerajaan-kerajaan tetangganya tersebut, maka diperkirakan pada periode yang bersamaan Kerajaan Panjalu juga menjadi taklukan Cirebon dan menerima penyebaran Islam.
Heup heula! NYi Rambut Kasih ngadegkeun karajaan Sindangkasih teh ku sabab arek ka Talaga teu jadi, da Talaga geus asup Islam (meureun ngadegkeun karajaan teh mun eta karajaan ayana 10 taun nya taun 1480M (1490 “ilang”). Padahal Talaga “asup” Islam teh taun 1529M. Lucu oge, nya! Mangga, lah!
Tah ieu cutatan tina tulisan Muhammad Hajaruddin al-Maj’iy (dicuplik deui ku Khairul Ummah) ngajelentrehkeun kieu:
Perpindahan Pertama Pusat Kerajaan (ke Walangsuji)
Menyusul kekacauan yang menimpa keraton Sangiang, yakni dengan adanya rajapati terhadap Prabu Talagamanggung dan pemberontakan yang didalangi sang menantu durhaka, hal ini mendorong Ratu Simbarkancana untuk memindahkan pusat kerajaan dari tutugan Gunung Ciremay ke Walangsuji, di Desa Kagok, Kemantren Banjaran, Kecamatan Talaga sekarang.
Pusat pemerintahan di Walangsuji nampaknya tidak begitu lama, boleh dikatakan hanya sapanguluban waluh. yakni pusat kerajaan hanya bertahan di Walangsuji selama tujuh tahun tiga bulan[9]. Setelah Penguasa Talaga memandang dari berbagai segi akhirnya diputuskanlah bahwa Walangsuji kurang strategis untuk tetap dijadikan pusat pemerintahan Kerajaan Talaga sehingga pusat karajaan harus segera dipindahkan kembali.
Perpindahan Kedua Pusat Kerajaan (ke Parung)
Sepeninggal Ratu Simbarkancana, Kerajaan Talaga dipegang oleh putera sulung beliau yang mendapat julukan Sunan Parung (1450 M). Setelah Sunan Parung mangkat, pemerintahan diserahkan kepada satu-satunya puteri beliau yang bernama Ratu Dewi Sunyalarang (1500 M) yang di kemudian hari mendapat julukan Ratu Parung.
Dewi Sunyalarang (Ratu Parung) menikah dengan Raden Ragamantri, putera Prabu Mundingsari Ageung dari Ratu Mayangkaruna. Raden Ragamantri adalah cucu dari Begawan Garasiang dan juga cucu dari Prabu Siliwangi II (Jaya Dewata atau Pamanah Rasa). Pada masa pemerintahan Dewi Sunyalarang inilah pusat kerajaan dipindahkan ke Parung.
Catetanana:
(1) Mangsa pamarentahan Simbarkancana puseur dayeuh Talaga teh di Walangsuji. Nurutkeun catetan Bujangga Manik di luhur eta teh akhir abad ka-15 atawa awal abad ka-16 Masehi.
(2) Sanggeus Ratu Simbarkancana maot, pamarentahan digantikeun ku putrana, Sunan Parung (taun 1450M; masih di Walangsuji–Naha disebut Sunan Parung?)
(3) Puseur dayeuh Talaga pindah ka Parung mangsa pamarentahan Sunyalarang (Ratu Parung, taun 1500M). Pek ilikan deui catetan tafsiran kajarahan wawacan Bujangga Manik, masih di Walangsuji na taun eta teh (akhir abad ka-15 awal abad ka-16).
(3) Ratu Parung teh pan aran aslina Sunyalarang. Disebut Ratu Parung pasti ku sabab “mindelna” di Parung. Di mana Parung teh? Pek ilarian di mana nu aya parung (curug). Mun tina aran aslina Sunyalarang, aya hentu “parung” atawa uurutanana di desa Sunia ayeuna.
(4) Sunan Parung teh aran aslina (ieu ge bisa jujuluk, dan make “bagawan”) Bagawan Sukawayana (nurutkeun Hajaruddin keneh; Sukawayana ta “sukawasana” = nu akhirna bagja; moal meureun ari “sukawahya” mah da hartina seneng ka kadunyaan, “kesenangan lahiriah,” da bagawan). Disebut Sunan Parung ku sabab jadi “susuhunan dalem” (anu disusuhun ku balarea) nu mindelna di Parung. Pasti.
(5) Pilihan “parung” (curug) nu aya deukeut ka “talaga sangiang” atawa “walangsuji kagok” teh nya Curug Apuy (Argamukti, Argalingga), Curug Sawer (Argalingga), Curug Cibali (Cikondang, Cingambul), atawa Curug Cilutung (Campaga, Talaga Kulon). Bisa jadi “Parung/Curug Cilutung”, da apan ceuk “carita” Hajaruddin awitna makam Sunyalarang teh di sisi Cilutung, tuluy dipindahkeun ka Cijuray. Ngan, naha Raden Ragamantri (Prabu Pucuk Umum Talaga), carogena bet dimakamkeun di Sangiang? Bet papisah kitu?
Balik ka Walang Suji: Simbarkancana
Ceuk nu nyatet sajarah Talaga, Walang Suji teh jadi puseur dayeuh Karajaan Talaga wiwitan pamarentahan Ratu Simbar Kancana. “Simbar” teh hartina “paku” atawa “pakis” (jinis papakuan atawa pakis-pakisan). Jiga dina sesebutan “tanaman hias” simbar menjangan (Jawa; paku uncal–Sunda), da rupana jiga tanduk uncal. Kawas ieu yeuh gambarna.
Tah eta tutuwuhan nu sok napel na tatangkalan sejen, tapi lain “parasit” da hirup ku sorangan teh, ku urang Jawa disebut simbar menjangan, ceuk urang Sunda mah paku uncal (da sabangsa papakuan atawa papakisan tea). Salian ti “simbar menjangan” aya oge “simbar pedang.” Ieu mah jiga pedang. Aya deui simbar layangan (paku langlayangan). Lah, paku-pakuan jinis “kadaka” kitu. Jadi, simbar kancana teh bisa oge disebut “kadaka emas.” Naha disebut “kadaka emas” atawa “paku emas.” ah, kitu wae kolot baheula ari ngaranan anak teh sok make sasatoan atawa tatangkalan (Pan Aya Ciung Wanara alis Beo Monyet, aya Mundinglaya, aya Lembu Peteng, aya Padma atawa Padmi — tarate).
Walang jeung Suji: Naon?
Tangkal Walang
Walang Suji teh naon hartina? Tah eta nu rek dipaluruh teh. Saebrehan mah kecap “walang” teh jiga kecap Jawa nu hartina simeut. Ari suji teh, ceuk Kamus Jawa Kawi Indonesia Maharsi, ngandung harti “duri, pena (landak); sulaman, sehelai kain bersulam; mandi.” Jadi, walang suji teh naonna simeut. Teu cocok pisan, nya! Mo enya simeut mandi, atawa kaen sulaman simeut!
Rurat reret ka internet, kapanggih tah si walang teh. Daun walang teh sok dipake masak angeun lada ku urang Banten. Jadi, pasti aya tatangkalan nu disebut tangkal walang. Naon, eta teh? Geuning (punten can kapendak keneh wae gambarna) eta teh mangrupakeun “jajahean.” Cenah daunna teh jiga daun koneng (kunyit), ngan mun diremed-remed teh bauna “menyengat,” meureun kawas bau “walang sangit” (Jawa). Tah ieu “deskripsi” walang teh.
Walang (Achasma walang (Blume) Val. )
Tuesday, 17 March 2009
Walang termasuk jenis tumbuhan terna dengan tinggi mencapai 2 meter. Daunnya jika diremas-remas menimbulkan bau yang menusuk hidung. Rimpang batangnya mengandung minyak astiri. Walang juga mengandung 96% aldehida yang dapat digunakan fixateur.
Nama ilmiah : Achasma walang (Blume) Val.
Suku : ZINGIBERACEAE (jahe-jahean–Pen.)
Deskripsi
- Jenis tumbuhan terna,
- Tinggi sampai 2 m,
- Daun diremas-remas menimbulkan bau yang menusuk hidung
Penggunaan
- Rimpang batang mengandung minyak astiri
- Mengandung 96 % aldehida yang dapat digunakan fixateur
Walang teh mun di Jawa disebutna tepus walang. Jadi sabangsa tetepusan nu kaasup jajahean keneh. Di Jogja (Gunung Kidul) aya lembur nu disebut Tepus. Nu disebut tangkal walang teh rea. Tepus wae aya deui nu disebut tepus sigung (Jawa). Teuing kawas kumaha, can kapanggih gambarna.
Tangkal Suji
Ari SUJI naon deuih? Tah eta ge kapanggih ngaran tutuwuhan, jiga pandan, sok dipake ngahejoan kadaharan. Tah ieu gambarna.
Jadi, Walang Suji teh pasti mangrupakeun daerah nu loba tangkal walang jeung tangkal suji. Dipake pager lembur meureun. Da tangkal walang jeung suji teh lumayan bisa jarangkung oge.
Terang Walang Sungsang? Nu ngadegkeun Cirebon!? Sungsang leh lain “tibalik” atawa “jungkir” kawas orok di jero rahim. Sungsang teh tatangkalan. Kawas kieu yeuh.
Walang Suji di Kagok
“Dayeuh” Walang Suji teh cenah ayeuna mah desa Kagok, di Banjaran Talaga. Kade, “kagok” teh lain “kapalang” (kagok kaperegok rek mondok di rangda montok, sakalian wae kongkorongok. . . Hehehe). Kagok teh basa Kawi nu hartina “luar biasa” atawa “beda jeung nu sejen (lain/teu biasa)”, atawa “aeng” (aneh). Naon nu pikaahengeun di desa Kagok teh, kitu? Sok lah kagok atuh mun teu diteruskeun nyukcruk naon sababna disebut Kagok!!! Teangan nu rada aneh, nu beda ti nu sejen di dinya. Sugan aya tatapakan karaton (lingga, batu makam, naon wae, lah!).***


text:
KAKAWIHAN
•
.• Istilah kakawihan kiwari dihartikeun lagu-lagu anu sok dinyanyikeun ku barudak bari ulin. (2000: 387) nyebutna lagu rayat. Wibisana spk. nepi ka sakapeung disebut kakawihan barudak atawa kaulinan barudak.jeung nyebar ti jaman baheula keneh. sipatna anonim. hartina lagu jeung lirikna geus baku.
Ciri kakawihan/folklor
• Sumebar jeung diwariskeun sacara lisan. nyebarna angger di antara kelompok tertentu. • Sifatna tradisional.
.
. Kajadian poho jeung interpolasi sakapeung nimbulkeun beda teksna. upamana wae teksna aya nu beda sautak-saeutik atawa loba sedengkeun wirahmana sarua. atawa teksna sarua ari wirahmana beda.• Aya varian jeung versi.
Klasifikasi Kakawihan
• • • • Kakawihan pikeun Kaulinan Kakawihan Pikeun Digawe Kakawihan Pikeun Mepende Kakawihan Nu Mangrupa Protes Sosial
.
jeung Ula Elo Kembang.• Umumna kakawihan ngagunakeun basa Sunda. jeung basa Jawa. contona Punten Mangga.
. Si Jendil Adil. Pupujian. basa Walanda (tadina). Slep Dur. upamana basa Indonesia. tapi aya oge nu dicampur ku basa sejen.
• 4.3 Dumasar Waktuna • Lolobana kakawihan dipake beurang.
. upamana wae Kalongking jeung Bulan Tok. tapi aya oge kakawihan nu mimitina ngan dipake peuting. atawa beurang jeung peuting.
Punten Mangga. Si Jendil. Eundeuk-eundeukan Caladi. Baju Beureum. Orayorayan.4. Nanangkaan. Gobang Kalima Gobang. Bolu Bogem.4 Kakawihan Dumasar Wangunna
• Wangun kakawihan aya nu wangunna dialog jeung wangun monolog. • Kakawihan wangun dialog di antarana: Ambilambilan. Tongtolang Nangka. Kali-kali Jahe.
. Ngala Hui. Cir Kupek. jeung Wek Wek Dor. Eundeukeundeukan Lagoni.
Neng Prasa. Eureuleu.• Kakawihan anu wangun teksna monolog di antarana: Aanyaman. Meuncit Reungit.
. Cingcangkeling. Ngawuluku. Maung Lapar. Jaleuleu. Ma Ijah. Gere-gere Tong. Kelenang Keleneng. Mars Siliwangi. Blungblong. Menta Angin. Kalong. Galah Ginder. Ngadu Panggal. Hompimpah. Hethet Embe Janggotan. Meuncit Manuk. Kingkilikan. Kacang Buncis. Dudukuy Pelentung. Bulantok. Gobang Gojir. Ngadu Hayam. Gugunungan. Dukduk Dalikduk. Moncor Pager. Jongjang. Milang Jawa. Hatiku Jang Wawan. Kukudaan. Eundeuk-eundeukan Tuan Seh. Ayang-ayang Gung. Haphap Dagoan. Hitut. Cacag Gurame. Cing Ciripit. Enjot-enjotan. Hihid Aing. Jing Duang Deong. Jung Jae. Dutdut Colotok. Dog Celentong. Milang Kadaharan. Babagongan. Beber Layar. Carecet Murag.
Pacublekcublek Uang. Ula Elo Heursah. Pacici-cici Putri. Sasalimpetan. Ucang Angge. Turaes. Paparahuan. Papatong Diambat. Sapedah Mini. Tilil.
. Ngokok. Susupaan. Ula Elo Kembang. Ngadu Panggal. Ngadu Hayam. Sur Gutuk. Pakaleng-kaleng Agung. Suling Aing. Oet-oetan. Tuk Taligu. Tek Kotek Kotek. Uga. Ni Ongo. Ting Kolanding. Oyongoyong Bangkong. Trang Trang Kolentrang. Tong Maliatong. Pom Pilep. Neng Prasa. Samagaha. Tuk Tuk Brung. Sakentrung Taligung. Ngawuluku. Salam Sereh. Ole-ole Ogong. Tutunjuk. Surser. Ucing jeung Anjing. Moncor Pager. Pat Lapat. Papatong Eunteup.• . Paciwit-ciwit Lutung. Papatungan. Prang Pring. Ojok-ojok Uang-aung. Sang Nata. Tukang Kaleng. Ngambat Papatong. jeung Waru Doyong. Papanting. Ningningnang-ningningnong. Tokecang.
Mars Siliwangi. Carecet Murag. Ting Kolanding. Jongjang. Papanting. Ningningnang-ningningnong. Ni Ongo.•
Kakawihan anu wangun teksna monolog di antarana: Aanyaman. Sur Gutuk. Hompimpah. Suling Aing. Ucing jeung Anjing. Babagongan. Neng Prasa. Cacag Gurame. Gugunungan. Salam Sereh. Galah Ginder. Ngambat Papatong. Pat Lapat. Pacici-cici Putri. Milang Jawa. Ayang-ayang Gung. Surser. Tuk Tuk Brung. Ngadu Hayam. Paciwit-ciwit Lutung. Jing Duang Deong. Papatong Diambat. Prang Pring. Pakaleng-kaleng Agung. Ma Ijah. Pom Pilep. Samagaha. Menta Angin. Cing Ciripit. Tilil. Oyong-oyong Bangkong. Haphap Dagoan. Maung Lapar. Papatong Eunteup. Sasalimpetan. Meuncit Reungit. Jaleuleu. Kingkilikan. Tek Kotek Kotek. Ula Elo Kembang. Susupaan. jeung Waru Doyong. Tutunjuk. Tuk Taligu. Sapedah Mini.
. Ojok-ojok Uang-aung. Tokecang. Ole-ole Ogong. Cingcangkeling. Uga. Turaes. Ucang Angge. Kalong. Kukudaan. Eundeuk-eundeukan Tuan Seh. Oet-oetan. Dog Celentong. Moncor Pager. Eureuleu. Gere-gere Tong. Pacublek-cublek Uang. Tukang Kaleng. Bulantok. Gobang Gojir. Papatungan. Sakentrung Taligung. Sang Nata. Enjot-enjotan. Ngawuluku. Hihid Aing. Dudukuy Pelentung. Meuncit Manuk. Jung Jae. Dukduk Dalikduk. Hatiku Jang Wawan. Dutdut Colotok. Beber Layar. Trang Trang Kolentrang. Hitut. Kacang Buncis. Paparahuan. Blungblong. Hethet Embe Janggotan. Kelenang Keleneng. Tong Maliatong. Ngokok. Milang Kadaharan. Ula Elo Heursah. Ngadu Panggal.
• Umumna anonim. 1984:3-4). • Polos jeung lugu. • Umumna miboga rumus jeung pola. sakapeung jiga kasar jeung spontan (Dananjaya.
.


text:
Motor
Sapéda Motor nyaéta kandaraan anu bentukna jiga sapédah tapi leuwih gedé jeung ngagunakeun béngsin minangka bahan bakarna.[1]
Jenis-jenis Motor[édit | édit sumber]
Jenis motor dumasar kana golonganna diantarana ;
- Sapéda motor low rider sapeda nu asalna ti Amerika Serikat anu dipaké pikeun an saukur pikaresepeun, umumna dipakéna naloika peré atawa weekend, sarta teu dipaké jauh ngan saukur ngurilingan kota.[2] Pikeun tampilanna maké aksesoris nu baheula jeung arék ka vintage tapi leuwih ramé.[2]
- Goped nyaéta kandaaraan alternatif beroda dua anu pernah ramé di Jakarta anu fungsina ngan saukur reresepan jeung jalan-jalan.[2] Tapi kaayeunakeun Goped dipaké minangka kandaraan sapopoé sabab praktis, gampang dipakéna,irit, jrrd.[2]
- Free style nyaéta kandaraan anu dipake pikeun gaya jeung mikabutuh kaparigelan anu leuwih pikeun freestyle.[2]
- Skutik nyaéta Salah satu spesies motor nu teu maké gigi pikeun ngoper sangkan leuwih gancang. Ayeuna keur ramé sabab gampang dipaké, loba onderdilna, jeung miboga merk anu gedé. [2]
- Vespa Kandaraan anu ngalegenda sabab ti jaman ka jaman teu robah tapi di modif deui sangkan leuwih ngirut, sarta wangunna anu unik. [2]
- Trail nyaéta motor anu dipaké pikeun di tempat anu ékstrim jeung biasana dipaké offroad sarta katingalina ogé gaya. [2] *Harley Davidson nyaéta motor anu dipaké ku jalama nu beunghar da hargana ogé bisa nepi ka ratusan juta. [2]


text:
Térmistor
Térmistor (Basa Inggris: thermistor) nyaéta pakakas atawa komponén atawa sénsor éléktronika anu dipaké pikeun ngukur suhu. Cara gawé termistor nyaéta robahan harga résistansi lamun suhu atawa temperatur anu ngeunaan térmistor ieu robah. KEcap térmistor ieu mangrupakeun gabungan antara kecap termo (suhu) sarta résistor (pakakas pangukur résistansi).
Térmistor kapanggih ku Samuel Ruben dina taun 1930, sarta meunang hak patén di Amérika Sarikat kalayan nomer patén #2.021.491. Aya dua macem térmistor sacara umum: Posistor atawa PTC (Positive Temperature Coefficient), sarta NTC (Negative Temperature Coefficien). Harga rūsistansi dina PTC baris naék lamun suhuna naék, samentara NTC malahan kabalikanana.
Tempo ogé[édit | édit sumber]
Thermistor anu dipaké rujukan dina tulisan artikel ieu.


text:
1Isa nyarios ka murid-murid, saur-Na, “Teu meunang henteu, tangtu bakal aya dodoja anu nyasarkeun. Tapi cilaka, pikeun jelema anu ngalantarankeun ayana eta dodoja. 2Jelema anu kitu, mending dibangbaluhan beuheungna ku batu panggilingan, tuluy balangkeun ka laut, ti batan matak nyasabkeun salah saurang ti ieu kaom anu lemah. 3Jaga diri maraneh! Upama aya dulur boga dosa ka maraneh, pepelingan; lamun manehna kaduhungeun, kudu dihampura. 4Malah najan sapoe tujuh kali dosa, tapi lamun tujuh kali ngarasa kaduhung, ku maneh kudu dihampura.” 5Rasul-rasul mihatur, “Jungjunan, pasihan abdi-abdi iman kapercayaan.” 6Waler Jungjunan, “Upama maraneh boga kapercayaan najan ngan sagede siki sasawi, tangtu bisa marentah ka ieu tangkal kondang: Maneh sing karabut, tuluy melak maneh di laut, tangtu diturut.” 7“Upamakeun salah saurang ti maraneh boga bujang. Eta bujang kakara datang tas ngawuluku atawa tas ngangon pipiaraan. Pamohalan ku dununganana dititah buru-buru dahar? 8Malah cek dununganana teh tangtu: Geura sadiakeun heula dahareun keur kami, ganti pakean, laladenan kami nepi ka beres dahar nginum, kakara maneh dahar. Lain kitu? 9Jeung piraku dununganana nyebut nuhun ka eta bujangna pedah pamentana diturut! 10Maraneh oge, ari tas lakon gawe anu diwajibkeun teh kudu ngarumasakeun kieu: Urang mah ukur abdi-abdi nu taya pangaji, darma ngalakonan timbalan.” 11Dina perjalanan ka Yerusalem, Isa angkatna mapay wawatesan tanah Samaria jeung Galilea. 12Barang sumping ka hiji desa, Anjeunna ditepungan ku sapuluh jelema lepra. Maranehna narangtung bae di nu rada jauh. 13Tuluy arunjukan rada tarik, “Nun Isa, Guru abdi, mugi aya sih piwelas ka abdi sadaya!” 14Isa neuteup ka maranehna, lajeng nimbalan, “Bral, tembongkeun awak maraneh ka imam!” Sabot maranehna laleumpang, dadak sakala jadi calageur, leprana leungit tanpa lebih. 15Anu saurang, barang yakin yen manehna geus cageur; geuwat manehna balik deui bari muji sukur ka Pangeran, sorana ditarikkeun; 16datang-datang teh, brek bae, manehna nyuuh kana sampean Isa bari pohara nganuhunkeun ka Anjeunna. Eta jelema teh urang Samaria. 17Anjeunna nimbalan, “Lain geus calageur kabeh eta nu sapuluh urang teh? Mana anu salapan urang deui? 18Naha maranehna henteu ka darieu deui pikeun muji sukur ka Pangeran? Na ngan ieu urang asing wungkul atuh?” 19Geus kitu, nimbalan ka eta jelema, “Nangtung, geura balik, maneh geus salamet ku lantaran iman kapercayaan maneh.” 20Ngawaler pertanyaan urang Parisi ngeunaan iraha-irahana pidatangeunana Karajaan Allah; saur Isa kieu, “Karajaan Allah datangna tanpa tanda-tanda lahiriah. 21Ku jalma-jalma moal bisa disebutkeun: Ieu di dieu! Atawa itu di ditu! Sabab saenyana mah, Karajaan Allah teh aya di kalangan aranjeun.” 22Saur-Na deui, ka murid-murid-Na, “Engke aya waktuna maraneh hayang nyaksian salah sahiji poe datang-Na Putra Manusa, tapi moal kalakon. 23Engke bakal aya nu ngomong ka maraneh: Tuh Anjeunna teh di ditu! Atawa: Ieu Anjeunna teh! Kade, ulah kabengbat, ulah kabawakeun. 24Sabab sakumaha kilat ngerelep ti tungtung langit ka tungtungna deui, nya kitu keneh Putra Manusa oge datang-Na teh. 25Tapi samemeh eta, Anjeunna teh kudu nandangan sangsara heula jeung ditampik ku jelema-jelema jaman kiwari. 26Datangna Putra Manusa teh dina jaman anu teu beda ti jaman Nabi Enoh. 27Jelema-jelema teh gawena ngan dahar, nginum, nikah, jeung ditikahkeun nepi ka poean Nabi Enoh unggah kana kapal; tuluy der bae caahna datang sarta ngabinasakeun sakabeh jelema. 28Oge cara kajadian keur jaman Elut: Jelema-jelema gawena dahar, nginum, jarual meuli, pulak-pelak, jeung ngaradegkeun. 29Sanggeus Elut kaluar ti nagara Sadumu, breg bae, turun hujan seuneu jeung walirang ti langit sarta ngabinasakuen sakabeh jelema nu aya di dinya. 30Nya kitu halna, dina poean Putra Manusa nganyatakeun Anjeun oge. 31Dina poean eta, lamun keur aya di loteng paniisan, ulah turun ka jero imah pikeun nyokot nanaon heula. Kitu deui, anu keur araya di tegalan, ulah ka imah heula. 32Sing eling, kumaha nasibna pamajikan Elut! 33Sing saha anu ngabelaan nyawa, bakal kaleungitan nyawa. Sing saha anu kaleungitan nyawa, eta nu mawa rahayu. 34Cek Kami ka maraneh: Dina peuting eta, mun aya duaan sare saranjang, nu saurang bakal dicandak, nu saurang deui ditinggalkeun. 35Dua awewe keur ngagiling, nu saurang bakal dicandak, saurang deui ditinggalkeun. 36Dua jelema keur di taregal, nu saurang bakal dicandak, saurang deui ditinggalkeun.” 37Cek maranehna ka Anjeunna, “Di mana Jungjunan teh?” Waler-Na, “Di mana aya bangke, di dinya ngagulungna manuk-manuk anu bareuki bangke.”
Copyright
Learn More


text:
impi Malam Jum'at
Category: Bobodoran Sunda
Orang Jawa dengan menggunakan bahasa sunda tetapi logatnya memakai bahasa Jawa bercerita kepada Orang Sunda tentang mimpinya di malam Jum'at.
Orang Jawa : "Mas abdi wengi ngimpen
Orang Sunda : "ngimpen naon mas?"
Orang Jawa : "Ngimpen bobo jeung nu geulis."
Orang Sunda : "Kumaha dina jero impenannana?"
Orang Jawa : "Pokona endah pisan ngan pas abdi gugah nu geulis teh hento aya, pan abdi teh kesel ah abdi teh bobo deui we."
Orang Jawa : "Eh ngimpen deui."
Orang Sunda : "Bari kerung, ngimpen naon deui mas?"
Orang Jawa : "Ngimpen gaduh acis seueur pisan. Pas abdi gugah dicabakan dina pesak calana, acisna hento aya ah abdi teh kesel bobo deui we."
Orang Jawa : "Eh abdi ngimpen deui"
Orang Sunda : "Ngimpen naon deui mas?"
Orang Jawa : "Ngimpen ee"
Orang Sunda : "Kumaha tah?"
Orang Jawa : "Pas abdi gugah, dicabak teh aya ee teh. Hahahahahahaha...."


text:
Bareto, jaman kuliah, boga babaturan. Masih aya bau-bau Tionghoa ti akina, tapi asa teu kaciri saeutik-eutik acan, ari lain panonna nu rada sipit mah. Budakna lenger, kulitna hideung, kabeukina gelut, tapi paripolahna kacida nyundana. Nu paling kaciri Sundana teh utamana mah lamun ngobrol. Najan jeung sasama barudak tara ngobrol lemes, tapi karasa pisan sundana. Mun sakalieun ngobrol make basa Indonesia, pasti baceprot, pabaliut jeung basa Sunda.
Kadang-kadang sok digareuhgeuykeun, da lain sakali dua kali kacaletot ngomong basa Sunda, padahal keur suasana 'dines' di ruang kuliah. Tapi pikeun manehna mah teu ieuh dijieun pikiran. Pokna ge, "Kajeun lah urang mah diparoyokan ge, nu penting mah ngeunah. Da di sadunya mah euweuh deui nu pangeunah-ngeunahna lian ti ngomong Sunda." Jeung da enya ketang karasa ku kuring, memang kitu. Komo mun ngambek, pek kudu make basa Inggris, asa kurang afdol, teu pulen, teu sugema we pokona mah.
Geus teu aneh, barudak mahasiswa resep ngarumpul. Kadang-kadang bari ngalaliwet, meuleum asin, kitu we nu teu kudu icil duit gede. Paling-paling mun keur aya nu 'beunghar' -kakara datang kiriman ti kolotna- acara ruang-riung teh sok aya onjoyna.
"Deungeunna mah urang meuli sate we yu.." cek kuring basa kabeneran keur ngalaliwet. "Entong ah lebar, dagingna mah aya da. Meuli samarana we," cek si Deni, cina hideung tea. "Keun urang nu meuli ka hareup. Anteur euy," pokna deui.
Jung dianteur ka tukang sate di sisi jalan. Ari pok teh eta ka tukang sate, "Mbak, beli semara sate..."
"Bumbunya aja Mbak," cek kuring nempas, sabab katempo si Mbak tukang sate hulang-huleng teu ngarti. Geus dikitukeun, kakara we diladangan. Paingan atuh sajajalan semu malaweung. Jigana bae ti tadi teh manehna uleng mikiran basa Indonesiana samara, da katempo semu hulang-huleng.
Didongengkeun ka barudak, puguh we pada ngekeak. Teu ngambek ieuh diseungseurikeun teh. "Urang mah kajeun teuing ngahuleng mikiran basa indonesiana samara, tibatan kudu hulang-huleng mikiran basa sundana bumbu mah," manehna kalah nambalang. Ngadenge kitu, kuring ngahuleng.
Najan katempona padu heuay, tapi mun dilenyepan, eta teh estu mangrupa katineung kana basa indung, nu dina anggapan manehna teu bisa disisilihan ku basa naon wae oge. Padahal kiwari loba pisan urang Sunda nu katempona teh teu reueus saeutik-eutik acan kana basana sorangan. Malah kadang-kadang aya nu tepi ka semu nu era mun kanyahoan ngomong basa Sunda!! Lain teu meunang pinter basa sejen, tapi basa indung mah tetep kudu dimumule tur diutamakeun, sabab rek ku saha deui atuh dimumulena lamun lain ku urang Sundana sorangan?
Manawi kalandep, mangga tingali seratan sanesna: