text:
Dongéng
Dongéng mangrupa salah sahiji golongan carita dina wangun prosa (lancaran).[1] Nilik wandana jeung eusina dongéng téh kaasup rékaan baheula.[1] Ilaharna dongéng téh pikeun barudak.[2] Patempatan anu jadi latarna mindeng tétéla gambaran kaayan baheula, tokoh-tokohna henteu manusa wungkul, tapi ogé sasatoan, buta, atawa mahluk séjénna.[1] Corak rékaan heubeul anu mindeng ngolah siloka atawa alegori pikeun mungkus téma.[1]
Daptar eusi
- 1 Wangenan
- 2 Papasingan Dongéng
- 3 Unsur-unsur pangwangun dongéng
- 4 Ciri-ciri Dongéng
- 5 Sajarah Kamekaran jeung Sumebarna Dongéng
- 6 Pungsi Dongéng
- 7 catetan
Wangenan [édit | édit sumber]
Dongéng nyaéta carita anu teu asup akal jeung teu kajadian, biasana osok nyaritakeun kajadian-kajadian jaman baheula.[2] Numutkeun kamus dongéng téh babad meunang ngaréka, babad karangan anu henteu kajadian saenyana anu mohal jadina [3]. Budi Rahayu Tamsah nétélakeun yén dongéng mangrupa carita rékaan anu méré kesan pamohalan tur ukuranana parondok.[4] Dongéng mimiti gelar dina wangun lisan, sumebar ti hiji jalma ka jalma liana, tur teu kapanggih saha nu ngarangna.[5] Lantaran sumebar dina wangun lisan, téks dongéng babari robah atawa leungit.[5] Robahna téks téh alatan aya anu dihaja jeung teu di haja.[5]
Papasingan Dongéng[édit | édit sumber]
Dumasar kana eusina dongéng dibagi jadi tujuh nyaéta :
Dongéng sasatoan (Fabél)[édit | édit sumber]
Dongéng Fabél nyaéta dongéng atawa carita rékaan anu eusina ngajarkeun moral atawa atikan budi, ku kituna carita téh ngagambarkeun pasipatan, waték, jeung budi manusa.[6] Ilaharna dongéng sato (Fabél) nyaritakeun sasatoan anu paripolahna dicaritakeun kawas manusa, upama baé bisaeun nyarita ogé ngagunakeun akal jeung pikiran.[7] Dongéng sato biasana watek palakuna geus dipola.[8] Dina kasusastraan Sunda, dongéng sato téh pohara lobana.[8]
Dongéng babad (Sagé)[édit | édit sumber]
Dongéng Sagé nyaéta carita ngeunaan kapahlawanan, nu nyaritakeun kahirupan manusa di masarakat jeung dina sajarahna.[9] Sagé mangrupa carita peperangan di jaman baheula, umumna nyaritakeun tokoh nu légendaris sarta panjang tur eusina kapahlawanan, jalma sohor, atawa lalampahan nu pikaseurieun. Contona Prabu Siliwangi, Dipati Ukur, Séh Abdul Muhyi,jrrd.[6]
Dongéng kahirupan Jalma Biasa (Parabél)[édit | édit sumber]
Dongéng Parabél nyaéta dongéng anu eusina nyaritakeun lalampahan hiji jalma anu dianggap mahiwal ti batur. Caritana loba pikaseurieun tapi ngandung hiji atikan. Conto anu pangsohorna dina sastra Sunda nyaéta dongéng-dongéng Si Kabayan.[10] Lian ti éta, aya ogé dongéng saduran tina sastra deungeun, upamana dongéng Abu Nawas, Nasarudin, Si Congcorang,jjrd.
Dongéng mité[édit | édit sumber]
Dongéng Mité nyaéta dongéng anu nyaritakeun lalampahan hiji jalma anu dianggap aramat ku masarakat.[11] Umumna dongéng mite téh raket patalina jeung kepercayaan masarakat kana alam gaib.[8] Carita dina mite umumna ngalalakonkeun kajadian alam dunya, manusa, jeung ayana maot.[12] Aya ogé mite anu nyaritakeun ciri khas sasatoan, wangun topografi, tanda-tanda alam, jsté.[12] Mite di Indonésia dibagi jadi dua golongan dumasar kana tempat asalna nyaéta, mite asli Indonésia jeung mite nu asalna ti luar Indonésia, utamana ti nagara India, Arab jeung nagara-nagara sabudeureun Laut Tengah.[13] Nu asalna ti luar Indonésia, umumna geus robah nepi ka siga asli carita ti Indonésia, ku lantaran kitu mite éta ngalaman prosés adaptasi.[13] Mite nu asalna ti Indonésia umumna nyaritakeun asal-muasal jagat raya, ayana tingkat déwa, jeung mimiti manusa manggihan kadaharan saperti sangu, jagong,jsté.[13] Contona Dongéng Déwi Sri, Dongéng Nyi Roro Kidul, Dongéng Munjung, Dongéng Maung Kajajadén, jeung Dongéng Ngipri.[8]
Dongéng Pieunteungeun[édit | édit sumber]
Dongéng Pieunteungeunnyaéta dongéng anu eusina mangrupa tauladan pikeun kahirupan manusa.[14] Contona Cikaracak Ninggang Batu Laun-laun jadi Legok.[14]
Dongéng Pamuk[édit | édit sumber]
Dongéng Pamuk nyaéta dongéng anu nyaritakeun kagagahan atawa kasaktén hiji jalma tur bisa aya patalina jeung tokoh atawa kajadian sajarah.[14] Contoo carita pamuk di wewengkon Sunda bisa ditingali dina carita ''Prabu Siliwangi'', Prabu Siliwangi nyaéta tokoh anu kaitung sakral di daérah Jawa Barat.[15] Sakumaha nu dipikawanoh, Prabu Siliwangi téh nyaéta hiji raja nu pernah maréntah wewengkon Pasundan.[15] Contona Weasan Aki Sayang Hawu.[15]
Conto Dongéng Pamuk[édit | édit sumber]
Sri Baduga Maharaja (Ratu Jayadewata) ngawitan pamaréntahan jaman Pajajaran, anu maréntah salila 39 taun(1482-1521). Dina mangsa ieu pisan Pakuan ngahontal penclut perkembanganana. Dina prasasti Batutulis diwartakeun yén Sri Baduga dinobatkeun dua kali, nyaéta anu kahiji sabot Jayadewata narima tahta Karajaan Galuh ti bapana (Prabu Déwa Niskala) anu saterusna boga gelar Prabu Guru Dewapranata. Anu kadua sabot manéhna narima tahta Karajaan Sunda ti mitohana, Susuktunggal. Jeung kajadian ieu, manéhna jadi pangawasa Sunda-galuh sarta dinobatkan déngé gelar Sri Baduga Maharaja Ratu Haji di karajaan Pakuan Pajajaran Sri Sang Ratu Dewata.
Jadi, sakali deui sarta pikeun pamungkas kalina, sanggeus "sepi" salila 149 warsih, Jawa Kulon nyaksian deui iring-iringan rombongan raja anu pindah tempat ti wétan ka kulon. Pikeun nuliskeun kaayaan kepindahan kulawarga karajaan bisa ditempo dina Pindahna Ratu Pajajaran.
Prabu Siliwangi Di Jawa Kulon, Sri Baduga ieu leuwih dipikawanoh kalayan ngaran Prabu Siliwangi. Ngaran Siliwangi geus kacatet dina Kropak 630 minangka lakon pantun. Naskah éta ditulis taun1518 sabot Sri Baduga masih hirup. Lakon Prabu Siliwangi dina sagala rupa vérsina nu intina carita inohong ieu jadi raja di Pakuan. Kajadian éta ti sagi sajarah hartosna waktu Sri Baduga miboga kakawasaan anu sarua badagna jeung Wastu Kancana (akina) landian Prabu Seungit (nurutkeun tetempoan para pujangga Sunda).
Nurutkeun talari lila, jelema ajrih atawa henteu kaci nyebutkeun gelar raja anu saéstuna, mangka juru pantun memopulerkan sebutan Siliwangi. Kalayan ngaran éta pisan manéhna dipikawanoh dina pustaka Sunda. Wangsakerta ogé ngungkabkeun yén Siliwangi lain ngaran pribadi, manéhna nulis:
"Kawalya ta wwang Sunda lawan ika wwang Carbon mwang sakweh ira wwang Jawa Kulwan anyebuta Prabhu Siliwangi raja Pajajaran. Dadyeka dudu ngaran swaraga nira". Indonésia: Ngan urang Sunda sarta urang Cirebon sarta kabéh urang Jawa Kulon anu nyebutkeun Prabu Siliwangi raja Pajajaran. Jadi ngaran éta lain ngaran pribadina.
Mangsa ngora Wayah ngorana Sri Baduga kaceluk minangka ksatria pemberani sarta tangkas, komo hiji-hijina anu kungsi ngéléhkeun Ratu Japura (Amuk Murugul) wayah bersaing memperbutkan Subanglarang (pamajikan kadua Prabu Siliwangi anu ngagem agama Islam).
Dina sagala rupa hal, jelema sazamana kainget ka kagedéan mendiang buyutna (Prabu Maharaja Lingga Buana) anu gugur di Bubat anu digelari Prabu Seungit.
Ngeunaan hal éta, Pustaka Rajyarajya i Bhumi Nusantara II/2 ngungkabkeun yén urang Sunda nganggap Sri Baduga minangka gaganti Prabu Seungit, minangka silih anu geus leungit. Naskahnya ngeusi kieu (hartina waé):
"Di medan perang Bubat, manéhna loba membinasakan satruna alatan Prabu Maharaja pohara ngawasa élmu pakarang sarta mahér berperang, henteu daék nagarana diparéntah sarta dijajah batur.
Manéhna wani nyanghareupan pasukan badag Majapahit anu dipingpin ku sang Patih Gajah Mada anu jumlahna henteu terhitung. Ku alatan éta, manéhna babarengan kabéh pengiringnya gugur henteu cangkaruk.
Manéhna sok ngarep-ngarep kamakmuran sarta karaharjaan hirup rahayatna di sakumna bumi Jawa Kulon. Kemasyurannya nepi ka ka sawatara nagara di pulo-pulo Dwipantara atawa Nusantara ngaranna anu séjén. Kemashuran Sang Prabu Maharaja membangkitkan (rasa reueus ka) kulawarga, menteri-menteri karajaan, angkatan perang sarta rahayat Jawa Kulon. Ku alatan éta, ngaran Prabu Maharaja mewangi. Saterusna manéhna di sebut Prabu Seungit. Sarta turunanana tuluy disebut kalayan ngaran Prabu Siliwangi. Demikianlah nurutkeun penuturan urang Sunda".
Perang Bubat Kesenjangan antara pamadegan urang Sunda jeung kanyataan sajarah kawas anu diungkabkeun di luhur gampang dijajagi. Pangeran Wangsakerta, penanggung jawab penyusunan Sajarah Nusantara, nganggap yén inohong Prabu Seungit nyaéta Maharaja Linggabuana anu gugur di Bubat, sedengkeun gagantina ("silih"na) lain Sri Baduga melainkan Wastu Kancana (aki Sri Baduga, anu nurutkeun naskah Wastu Kancana disebut ogé Prabu Wangisutah).
Tah, urang Sunda henteu nengetan béda ieu ku kituna nganggap Prabu Siliwangi minangka putera Wastu Kancana (Prabu Anggalarang). Tapi dina Carita Parahiyangan disebutkeun yén Niskala Wastu Kancana éta téh "seuweu" Prabu Seungit. Naha Déwa Niskala (ayah Sri Baduga) diliwat? Ieu disebabkan Déwa Niskala ngan jadi pangawasa Galuh. Dina hubungan ieu inohong Sri Baduga memang penerus "langsung" ti Wastu Kancana. Nurutkeun Pustaka Rajyarajya I Bhumi Nusantara II/4, ayah sarta mitoha Sri Baduga (Déwa Niskala sarta Susuktunggal) ngan boga gelar Prabu, sedengkeun Jayadewata boga gelar Maharaja (sarua kawas akina Wastu Kancana minangka pangawasa Sunda-galuh).
Ku kituna, kawas dikedalkeun Amir Sutaarga (1965), Sri Baduga éta dianggap minangka "silih" (gaganti) Prabu Seungit Wastu Kancana (ku Pangeran Wangsakerta disebut Prabu Wangisutah). "Silih" dina pengertian kakawasaan ieu ku para pujangga babad anu saterusna ditanggapi minangka pergantian generasi langsung ti ayah ka anak ku kituna Prabu Siliwangi dianggap putera Wastu Kancana.
.
Pustaka Nagara Kretabhumi parwa I sarga 2. Naskah ieu nyaritakeun, yén dina tanggal 12 bagian caang bulan Caitra taun1404 Saka, Syarif Hidayat ngeureunkeun pengiriman upeti anu sakuduna di bawa saban taunka Pakuan Pajajaran. [Syarif Hidayat masih incu Sri Baduga ti Lara Santang. Manéhna dijadikeun raja ku uana (Pangeran Cakrabuana) sarta jadi raja merdika di Pajajaran di Bumi Sunda (Jawa Kulon)] Sabot éta Sri Baduga cikénéh menempati karaton Sang Bhima (saméméhna di Surawisesa). Saterusna diwartakeun, yén pasukan Angkatan Sagara Demak anu kuat aya di Palabuhan Cirebon pikeun menjada kamungkinan datangna serangan Pajajaran.
Tumenggung Jagabaya reujeung 60 anggota pasukanana anu dikirimkeun ti Pakuan ka Cirebon, henteu nyaho kehadiran pasukan Demak di ditu. Jagabaya teu berdaya nyanghareupan pasukan gabungan Cirebon-demak anu jumlahna pohara badag. Sanggeus berunding, pamustunganana Jagabaya menghamba sarta asup Islam.
Kajadian éta membangkitkan kaambek Sri Baduga. Pasukan badag geura-giru disiapkeun pikeun narajang Cirebon. Tapi pengiriman pasukan éta bisa dicegah ku Purohita (pendeta pangluhurna) keraton Ki Purwa Galih. [Cirebon nyaéta wewengkon warisan Cakrabuana (Walangsungsang) ti mitohana (Ki Danusela) sarta wewengkon sakurilingna diwarisi ti akina Ki Gedeng Tapa (Ayah Subanglarang).
Cakrabuana sorangan dinobatkan ku Sri Baduga (saméméh jadi Susuhunan) minangka pangawasa Cirebon jeung gelar Sri Mangana. Alatan Syarif Hidayat dinobatkan ku Cakrabuana sarta ogé masih incu Sri Baduga, mangka ékol pembatalan penyerangan éta bisa ditarima ku pangawasa Pajajaran].
Tah kitu kaayaan anu disanghareupan Sri Baduga dina mimiti mangsa pamaréntahanana. Bisa dimaklumi naha manéhna mencurahkan perhatian ka pembinaan ageman, pembuatan parit pertahanan, nguatkeun angkatan perang, nyieun jalan sarta nyusun PAGELARAN (formasi tempur). [Pajajaran nyaéta nagara anu kuat di darat, tapi lemah di sagara.
Nurutkeun asal Portugis, di sakumna karajaan, Pajajaran ngabogaan kira-kira 100.000 soldadu. Raja sorangan ngabogaan pasukan gajah saloba 40 buntut. Di sagara, Pajajaran ngan ngabogaan genep buah Kapal Jung 150 ton sarta beberaa lankaras (?) pikeun kapentingan perdagangan antar-pulaunya (waktu éta perdagangan kuda jenis Pariaman ngahontal 4000 buntut/tahun)]. Kaayaan beuki rangkeng sabot hubungan Demak-cirebon beuki dikukuhkan kalayan perkawinan putera-puteri ti kadua belah pihak. Aya opat pasangan anu dijodohkan, nyaéta:
Pangeran Hasanudin jeung Ratu Ayu Kirana (Purnamasidi). Ratu Ayu jeung Pangeran Sabrang Lor. Pangeran Jayakelana jeung Ratu Pembayun. Pangeran Bratakelana jeung Ratu Ayu Wulan (Ratu Nyawa).
Perkawinan Pangeran Sabrang Lor landian Yunus Abdul Kadir jeung Ratu Ayu lumangsung 1511. Minangka Senapati Sarjawala, panglima angkatan sagara, Karajaan Demak, Sabrang Lor pikeun samentara aya di Cirebon.
Persekutuan Cirebon-demak ieu pisan anu pohara mencemaskan Sri Baduga di Pakuan. taun1512, manéhna ngutus putera makuta Surawisesa menghubungi Panglima Portugis Alfonso d'Albuquerque di Malaka (sabot éta cikénéh gagal ngarebut Palabuhan Pasai atawa Samudra Pasai). Sabalikna usaha Pajajaran ieu geus ogé meresahkan pihak Demak.
Pangeran Cakrabuana sarta Susuhunan Jati (Syarif Hidayat) tetep ngahormatan Sri Baduga alatan unggal minangka ayah sarta aki. Ku alatan éta permusuhan antara Pajajaran jeung Cirebon henteu ngembang ka arah ketegangan anu melumpuhkan sektor-sektor pamaréntahan. Sri Baduga ngan henteu gumbira hubungan Cirebon-demak anu teuing, lain ka Karajaan Cirebon. Ka Islam, manéhna sorangan henteu membencinya alatan salah saurang permaisurinya, Subanglarang, nyaéta saurang muslimah sarta katilu anakna—Walangsungsang landian Cakrabuana, Lara Santang, sarta Raja Sangara—diidinan saprak leutik nuturkeun ageman indungna (Islam).
Alatan permusuhan henteu nerus ka arah pertumpahan getih, mangka séwang séwang pihak bisa ngamekarkeun kaayaan dina nagarina. Demikianlah pamaréntahan Sri Baduga dilukiskan minangka jaman karaharjaan (Carita Parahiyangan). Tome Pires milu nyatet kamajuan jaman Sri Baduga kalayan koméntar "The Kingdom of Sunda is justly governed; they are true nga" (Karajaan Sunda diparéntah kalayan adil; maranéhanana nyaéta jalma-jalma jujur).
Ogé diwartakeun kagiatan perdagangan Sunda jeung Malaka nepi ka ka kapuloan Maladewa (Maladiven). Jumlah pedes bisa ngahontal 1000 bahar (1 bahar = 3 pikul) sataun, komo hasil tammarin (asem) disebutkeunana mahi keur ngeusian muatan 1000 kapal.
Naskah Kitab Waruga Jagat ti Sumedang sarta Pancakaki Masalah karuhun kabéh ti Ciamis anu ditulis dina abad ke-18 dina basa Jawa sarta hurup Arab-pegon masih nyebutkeun mangsa pamaréntahan Sri Baduga ieu jeung mangsa gemuh Pakuan (kamakmuran Pakuan) ku kituna teu matak olohok lamun ngan Sri Baduga anu saterusna diabadikan kebesarannya ku raja gagantina dina jaman Pajajaran.
Sri Baduga Maharaja landian Prabu Siliwangi anu dina Prasasti Tambaga Kebantenan disebut Susuhuna di Pakuan Pajajaran, maréntah salila 39 taun(1482 - 1521). Manéhna disebut sacara anumerta Sang Lumahing (Sang Mokteng) Rancamaya alatan manéhna dipusarakan di Rancamaya.
Dongéng sasakala (Légénda)[édit | édit sumber]
Dongéng légénda nyaéta carita rayat anu dianggap (ku nu boga caritana) minangka hji kajadian nu bener-bener kungsi aya. Lumangsungna éta kajadian dina waktu nu can pati lila, sarta tempatna di lingkungan nu geus dipikawanoh ku urang ayeuna.Dongéng sasakala mngrupa golongan carita anu geus turun tumurun, sumebar sarta ku balaréa dianggap mibanda dasar kasajarahan atawa sakumna carita wandal kitu anu geus jadi milik sagolongan masarakat. Palaku utama dina legenda jalma biasa. Dongéng legenda biasana nyaritakeun asal-muasalna kajadian. Kajadian hiji tempat, tutuwuhan,sato, atawa bara. Papasingan Legenda :
- Legenda Agama nyaéta legenda jalma-jalam suci saperti para wali agama Legenda nu geus dikumpulkeun di antarana: Syéh Siti Jenar di Muka Pengdilan Agama, Sunan Geseng, Syéh Abdul Muhyi, Ki Pandan Arang dari Tembayat,
- Legenda Alam gaib nyaéta carita-carita pangalaman pribadi hiji jalma ngeunan mhluk-mahluk nu gaib.
- Legenda tokah jalma nyaéta carita ngeunaan tokoh-tokoh jalma nu dianggap kungsi aya kajadianana.
- Legenda tempat atawa legenda wewengkon nyaéta carita anu aya patalina jeung hiji tempat, ngaran wewengkon sarta wangun topografi, upamana ayana gunung, pasir-pasir, jurang, jsb. Contona saperti Sasakala Situ Bagendit, Sasakala Situ Patenggang, Sasakala Maribaya.
Sedengkeun dumasar kana palakuna dongéng téh kabagi jadi lima nyaéta dongéng fabél, dongéng legénda, dongéng sagé, dongéng parabél, Dongéng mité
Unsur-unsur pangwangun dongéng[édit | édit sumber]
- Téma, tema nyaéta ide, maksud atawa tujuan anu hayang dihontal ku pangarang dina hiji carita dongéng, anu baris kapanggih ku pamaca atawa pangreungeu sabada maca atawa ngadéngékeun dongéng.[16]
- Galur (plot) osok disebut ogé jalan carita atawa runtuyan carita, kajadian anu sambung-sinambung pikeun ngawangun jadi hiji lanjeureun carita.[16] Galur dihartikeun runtuyan jeung patalina kajadian anu dicaritakeun ku pangarang ti mimti nepi ka pungkasan jalan carita. Galur bisa dibagi jadi tilu rupa nyaéta galur merélé, galur mabok tengah, jeung galur campuran.[16]
- Tokoh carita atawa palaku nyaéta jalma atawa pihak anu ngalalakon dina hiji carita.[16]
- Latar (setting), nyaéta waktu jeung tempat kajadian hiji carita dongéng.[16]
- Amanat, nyaéta pesen pangarang nu hayang ditepikeun ka pamaca.[16] Umumna amanat dina dongéng mah tara nembrak, tapi karasa sanggeus réngsé maca atawa ngadéngékeun hiji carita nu sagemblengna.[16]
Ciri-ciri Dongéng[édit | édit sumber]
- Caritana pondok,[13] lanjeuran carita dina dongéng biasana basajan jeung pondok. Ari nu jadi alesanana nyaéta carita dongéng osok didongéngkeun ka barudak, nu tangtuna waé kamampuh nangkep basa jeung caritana kawatesanan.[17]
- Aya bagian anu pamohalan.[13]
- Asup kana wangun lancaran jeung ugeran.[13]
- Anonim atawa teu kapaluruh saha nu ngarangna.[13]
- Mibanda fungsi jeung kagungan salaku alat pikeun atikan, hiburan, protés sosial, atawa kahayang nu di sidem.[13] Sanajan dongéng ditepkeuna sacara malibir tapi miboga atikan anu utama ngeunaan kaluhungan budi jeung pieunteungeun.[17]
- Sipatna pralogis, nyaéta mibanda logika anu béda jeung logika umum.[13]
- Sipatna tradisional, nyaéta sumebarna turun-tumurun.[13]
- Pola ngadongéng sok angger [18]
Sajarah Kamekaran jeung Sumebarna Dongéng[édit | édit sumber]
Gelarna satra lisan di tatar Sunda kira-kira dina jaman buhun anu dicirian ku ayana pangaruh Hindu. Dina ieu jaman, sastra anu aya teu kapanggih ngaran pangarangna (anonim) kayaning carita-carita pantun, carita-carita mithologia, pabél-pabél, jangjawokan, asihan, jampé-jampé, kawih, jsté.[19] Tétéla pisan satra lisan leuwih ti heula ayana tibatan sastra tulis.[20] Sastra tulis aya saba’da urang Sunda wawuh kana tradisi tulis.[19] Ku sabab téknologi ayeuna beuki maju, nyaéta ku ayana pecitakan, loba dongéng anu dimuat dina majalah jeung surat kabar.[20] Lian ti éta ogé, aya anu dikumpulkeun jadi buku, di antarana: Dongéng disalin kana tulisan, sanggeus téknologi ngambah kana kasustraan sunda, loba dongéng anu dibukukeun di antarana :
- Carita Rayat Sunan Gunung Jati ku Yuliadi Soekardi jeung U.Syahbudin.[19]
- Carita Rayat Asal Mula Kasultanan Cirebon ku A.Setiawan jeung U.Syahbudin.[19]
- Babad Tanah Sunda Babad Cirebon ku P.S. Sulendraningrat.[19]
- Dongéng-dongéng Sunda, karangan D.K.Ardiwinata, terbit taun 1910.[20]
- Salawé dongéng-dongéng Sunda jeung pariboga, karangan C.N. Pleyte, duanana terbit taun 1991.[20]
- Warnasari Sunda I, karangan J.Kats, terbit taun 1991.[20]
- Dongéng-dongéng Sunda II, karangan R.H. Muhammad Musa (saduran), terbit taun 1912.[20]
- Dongéng-dongéng Sunda II, karangan Mas Saleh jeung Ardiwinata, terbit taun 1920.[20]
- Sakadang Peucang, karangan Sakadadibrata, terbit taun 1931.[20]
- Dongéng-dongéng Sasakala II, karangan Sakadibrata, terbit taun 1959.[20]
- Abu Nawas, karangan Mawarun (sadarun), terbit taun 1980.[20]
- Ganjaran Kanu Sabar, karangan M.O.Kusman, terbit taun 1980.[20]
- Beregejed (dongéng pikaseurieun), karangan Taufik Faturrahman, terbit taun 1982.[20]
Dongéng dirobah jadi wawacan, salain ditulis dongéng anu mimitina ngagunakeun basa lancaran bisa dirobah jadi wangun pupuh, nyaéta jadi wawacan.
Pungsi Dongéng[édit | édit sumber]
Kalungguhan dongéng kacida pentingna pikeun masarakat anu masih kénéh nyekel pageuh tradisi.[19] Dongéng henteu bisa di pisahkeun tina upacara ritual manusa nurutkeun kapercayaan. Pungsi dongéng ti jaman ka jaman robah.[19] Dina jaman masarakat buhun, dongéng téh henteu bisa dipisahkeun tina asal-usul upacara-upacara ritual manusa nurutkeun kapercayaan.[19] Dongéng sok dihartikeun alat pikeun ngabobodo budak céngéng.[19] Tapi mun seug dipaluruh leuwih jero, kalungguhan dongéng téh lain wates keur ngabobodo budak céngng hungkul, tapi ngabogaan tujuan séjén lamun ditétélakeun di handap:
- Ngarah anak incu urang nyaho kana turunan.[19]
- Ngarah anak incu urang nyaho kana pancakaki.[19]
- Ngarah anak incu urang nyaho kana asal muasalna tempat.[19]
- Ngarah anak incu urang nyaho kaayaan lemburna boh kaayaan alamna boh kaayaan tali parantina.[19]
- Ngarah anak incu urang manggih luang tina pangawéan karuhun pikeun bekel hirupna.[19]
- Ngarah pagawéan beurat karasa leuwih hampang.[19]
Dumasar kana hasil panalungtikan anu dilakukeun ku Bambang Sudarmoyo dina taun 1975 tétéla yén dongéng mampuh ngaronjatkeun Itelegence Question (I.Q) budak.[19] Budak kakeunaan ku Virus n Ach (need for Achievement) nyaéta virus nu ngamotipasin budak sangkan miboga cara mikir jeung paripolah anu leuwih épisién pikeun ngahontal hasil nu leuwih alus ti saméméhna tur salawasna bisa ngahontal préstasi kalayan optimal.[19] Panalungtikan séjén nu ngébréhkeun yén dongéng bisa méré kani'matan, kasugemaan batin jeung ngaronjatkeun kacerdasan pikeun nu macana.[19] Éta hal dibuktikeun ku panalungtikan di Amérika, anu nétélakeun yén barudak turunan Asia di Amérika leuwih cerdas tibatan barudak turunan urang Amérika, sabab warga Asia nu cicing di Amérika teu ninggalkeun tradisi karuhunna, utamana macakeun dongéng-dongéng ngeunaan karuhun ka budakna.[19]
catetan[édit | édit sumber]
- ↑ a b c d Suryani,Elis.(2010).Badingkut.Bandung: Danan Jaya.
- ↑ a b Definisi Dongeng (Dicutat tanggal 17 Oktober 2011)
- ↑ Danadibrata , R.A.2006.Kamus Basa Sunda. Bandung:PT Kiblat Buku Utama.
- ↑ Tamsyah, Budi Rahayu.(1997). Pangajaran Basa Sunda. Bandung: Pustaka Setia.(kaca 121)
- ↑ a b c Ruhaliah (2002) Sajarah Sastra Sunda.Bandung.Jurusan Pendidikan Bahasa Daerah
- ↑ a b Iskandarwassid.(1992).Kamus Istilah Sastra.Bandung: Geger Sunten. (kaca 40)
- ↑ Desny Maulida.2007.'Kamampuh Ngadongéng Siswa Kelas X SMK Kencana Bandung'.Skipsi.Universitas Pendidikan indonesia.
- ↑ a b c d Atin Solihat Rohmatus.2005.'Dongéng Rakyat Kacamatan Sukahaji pikeun Bahasa Pangajaran Sastra Di SMP Kacamatan Sukahaji'.Skripsi.Universitas Pendidikan Indonesia.
- ↑ Ruyana,Yus.1978.Panyungsi Sastra .Bandung: Gunung Larang. (Kaca 19)
- ↑ Shinta Iskandar.2005.Skripsi.Carita Rakyat di Kacamatan Ciparay pikeun bahan pangajaran sastra di SMP.UPI
- ↑ Faturohman, Taufik.1983.Ulikan Sastra .Bandung: Djatnika.
- ↑ a b Yopi Gunawan.(2009).Skripsi.Carita Rayat anu aya di Kacamatan Talaga pikeun Bahan Pangajaran di SMP.UPI.
- ↑ a b c d e f g h i j Danandjaja,James.(1994).Foklor Indonesia.Jakarta: Pustaka Baru.
- ↑ a b c Tamsyah,Budi Rahayu,Spk.1996.Pangajaran Sastra Sunda.Bandung: Pustaka Setia.
- ↑ a b c Aef Saeful Islam.(2011).Skripsi.Unsur Intrinsik Carita Rayat Kacamatan Cigasong Kabupatén Majaléngka pikeun Bahan Pangajaran Sastra di SMA.UPI.
- ↑ a b c d e f g Faturohman, Taufik, Drs.(1983).Ulikan Sastra(Pangajaran sastra Sunda pikeun Murid SMTP.Bandung:Djtnika.
- ↑ a b Shinta Iskandar.(2005).Skripsi.Carita Rakyat anu aya di Kacamatan Ciparay pikeun Bahan Pangajaran Sastra di SMP.UPI.
- ↑ Suherman,E.(1995).Basa jeung Sastra Sunda di Sakola Dasar.Bandung
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s Devi Rosita.(2010).Skripsis.Struktur Carita Rayat dina Kumpulan Buku Carita Rayat Cirebon pikeun Bahan Pangajaran Sastra di SMP kaca 16.UPI
- ↑ a b c d e f g h i j k l Andrian.2005.'Gaya Basa dina Kumpulan Dongéng Sakadang Peucang jeung Oray Héjo Karya Tasdik'.Skripsi.Universitas Pendidikan Indonesia.


c: text/html

text:
Teu kudu ahli basa kabeh nu sok keneh make
basa sunda tangtu apal yen sawatara kecap kecap diluhur urusanana/aya hubungana
jeung hakaneun (tuangeun, dahareun) nu diasupkeun kana beuteung (patuangan,
padaharan).
Najan keur kalolobaana nyaho jeung makena teh
ukur dina urusan basa lemes keur kasorangan atawa ka batur: tuang jeung neda,
dahar basa loma, lebok hakan nyatu basa
cohag-kasar, dua kecap panungtung biasana dipake keur sato.
Tapi tangtu saeutik nu apal, daek nitenan,
yen pilihan kecap tur makena kecap kecap nu nyaritakeun barang hakan teh
nunjukeun leberna kanyaho urang sunda –paling henteu luluhurna baheula- nu bisa
ngajelaskeun lain wae:
(1) Urusan bangke, gizi, roh nu jadi eusi beuteung. tapi nyambung kana
(2) Urusan kajelemaan ‘myself’ kamanehan nafs anfus nyawa,
(3) Urusan tuah jeung panyakit diri di kajelemaan, malah tepi kana
(4) urusan teknik sasajian kanu teu boga badan/jasad/jisim/awak kasebut nu
gaib-gaib,
(5) Asal usul kajelemaan ,
(6) Mrogram maneh nepikeun ka nyampurnakeunana.
Nu singgetna, bisa kagambarkeun
ngaliwatan pilihan kecap kampung dina judul diluhur.
Matak keur seuweu siwina nu teu sawekel
marantena digegedekeun pisan kadieunakeun sangkan daek remen puasa (euren
henteu dahar teu nyatu teu nafsuan ngosongan patuangan padaharan) shalat (neda
neneda menta mrogram do’a) jeung zakat (nyampurnakeun meresihan ku miceunan
mikeun mere ngaleupaskeun sanggeus cukup, ngising ge disebutna miceun) make
metoda meunang hese cape karuhun ngimpor ti Arab disaring diteleban enya enya
sangkan kapiceun ain-na malah manjing rabbaniyyun tedak para hyang.
Waah maenya?
Kieu geura urang bukakeun saeutik lalangsena:

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ku : MAMAT SASMITA Bagian ka 1 2 3 4
RUPA RAGAM HIAS
WANDA TULIS atawa BATIK
1. Pupunjengan.
Geus ilahar
di urang Sunda mah dina niru-niru hiji barang sok ngabalikan engang mimiti
(reduplikasi) misalna momobilan (kecap asalna mobil) hartina niru mobil,
kukudaan (kuda) hartina niru kuda. Pupunjengan, mun nurutkeun cara reduplikasi
engang, meureun
pupunjengan téh kecap awalna punjeng, hanjakalna hartina punjeng teu
kapanggih dina kamus basa Sunda kiwari, dina kamus Jawa Kuno Zoetmulder gé ukur maké tanda bintang, teu kapanggih hartina. Kumaha lamun
maké
pamanggih Coolsma (1985;61) yén
dina basa Sunda aya nu sok ditambah ku jalan dipatukeurkeun dina konsonan
diantarana j jeung ny. Mun kitu tina punjeng jadi punyeng, hanjakal
deui baé kecap
punyeng teu kapanggih, aya gé
unyeng dina kamus basa Sunda Hardjadibrata (2003) nu hartina muih (bandingkeun
jeung kecap puyeng). Kecap unyeng, kalan-kalan jadi unyeng-unyeng (basa
wewengkon, asana di Tasikmalaya atawa di Ciamis, hampura bisi salah) nu hartina
kukulinciran atawa kulincir (bandingkeun jeung kecap kolecer). Dina kamus
Bausastra Jawa-Indonesia (Prawiroatmojo 1981), unyeng-unyeng téh hartina pusar (bujal). Cek Soegeng Toekio M
(1987;49) aya rupa ragam hias nu disebut bubujalan, nu nyokot tina basa Sunda,
bujal (tingali gambarna).
Atawa, punjeng téh sarua jeung puyeng, ana kitu pupunjengan teh sarua
jeung pupunyengan atawa pupuyengan, mun digambarkeun mah bisa jadi sarua jeung
nu digambarkeun ku Soegeng Toekio M.
2. Hihinggulan
Kecap
asalna tina hinggul, dina naskah Sunda kuna Bujangga Manik baris ka 112, di
dieu dicutat ti baris ka 111 nepi ka baris 112 “Tihang layar kayu laka, hurung beunangna ngahi(ng)gul.” Kecap
ngahinggul ku J.Noorduyn-A.Teeuw (2009;281) ditarjamahkeun jadi dicét beureum. Tuluy dina kaca 362 aya penjelasan
ngahinggul atawa ngahigul téh
hartina luak-léok.
Noorduyn-A.Teeuw
gé nitah ngabandingkeun jeung
kecap igul, angigul dina basa Jawa Kuna, dina kamus Jawa Kuna Zoetmulder (2011),
igul, angigul téh
hartina méngkol
(luncat, ngojay) ka ditu ka dieu.
Cék J.Noorduyn-A.Teeuw, luak-léok atawa méngkol ka ditu ka dieu téh sabenerna ngagambarkeun lauk nu hayang kabur
(bandingkeun jeung kecap igel, iigelan atawa igel-igelan atawa ugal-igel) .
Bisa kagambar kumaha luak-léokna
buntut lauk atawa cécépét
lauk, nu keur di jero cai nu hayang
kabur pédah
kahalangan. Dina kecap hihinggulan nu aya dina SSK asa leuwih merenah yén éta
téh gambar atawa ragam hias
luak-léokna
buntut lauk tibatan ngan ukur warna beureum.
Rarasaan
ku ieu katerangan gé
rupana hihinggulan téh
geus bisa kapanggih.
3. Kekembangan
Hartina
kekembangan mah saréréa gé
tangtu geus apal, nyaéta
sarupaning kembang, ngan nu jadi pertanyaan kembang naon nu harita jadi gambar
utama ragam hias jaman harita. Keur babandingan mah di luhur geus dibéréndélkeun rupa-rupa kekembangan dina batik nu kungsi
ditulis ku J.E.Jasper. Ongkoh deuih dina SSK ge apan ditulis kembang taraté.
4. Alas-alasan
Alas dina basa Sunda kiwai hartina
sapiring sangu katut deungeunna keur saurangeun, tapi bisa baé hartina leuweung saperti dina kekecapan kebon alas
nyaéta
mangrupa kekebonan dina papanggungan diteundeun di buruan nu dihias siga
leuweung. Kebon alas biasana sok aya dina kariaan nurunkeun orok atawa
nyunatan.
Kecap
alas gé
kapanggih dina Bujangga Manik siga alas Jawa, alas Demak jeung nu séjénna,
alas di dinya leuwih deukeut kana harti wewengkon. Rarasaan nu dimaksud
alas-alasan dina SSK gé
pamohalan mun gambar rupa sapiring sangu katut deungeunna mah, tapi alas di
dinya mah hartina leuweung, ana kitu alas-alasan téh gambar atawa rupa nu niru-niru leuweung (bandingkeun
jeung motif batik alas-alasan ti Jawa).
5. Urang-urangan
Kecap
urang dina basa Sunda mindeng dihartikeun jelema. Urang Sunda hartina jelema ti
Sunda, harti séjén nyaéta
kuring atawa kuring saréréa. Ku ayana alesan éta Jamaludin Wiartakusumah (2009) nyebutkeun urang-urangan
téh jejelemaan atawa
niru-niru jelema.
Ari
Atik Sopandi dina Suciati (2008;245-246), nyebutkeun yén urang-urangan téh sarua jeung hurang-hurangan atawa huhurangan atawa
niru-niru hurang. Dina kamus Bausastra Jawa-Indonesia, kecap urang téh hartina hurang, ngan urang-urangan mah hartina manuk
nu disebut manuk urang-urangan, di Sunda mah sok disebut manuk hurang (halcyon
cyanoventris).
Motif
batik urang-urangan nepi ka kiwari masih aya utamana di Jawa nyaéta motif nu niru-niru hurang, ana kitu urang-urangan
nu dimaksud dina SSK teh leuwih loyog mun dianggap motif huhurangan atawa
nitu-niru hurang.
6. Memetahan
Memetahan
kecap asalna tina metah, ngan hartina kecap metah teu kapanggih nu aya téh kecap meta hartina gajah ngamuk (Pusaka Sunda No.8
Pebruari 1923). Dina prakna nyalusur harti kecap, biasana kecap buhun, rajeun
sok ditambah atawa dikurangan aksarana, misalna kecap hihinggulan disalusurna
tina kecap igul.
Dina
kamus Sunda Danadibrata kecap meta téh hartina
ngamuk, gajah meta hartina gajah ngamuk. Dina kacapangan gé kecap meta salawasna sok dikantétkeun jeung gajah, tara dikantétkeun jeung sato
lain, kamungkinan kecap metah atawa meta teh memang hartina gajah (ngamuk).
Ku
kituna memetahan bisa disebut memetaan, sedengkeun meta hartina gajah ngamuk,
jadi bisa digambarkeun niru-niru gajah nu keur ngamuk, ngagambarkeun gajah
ngamuk gampangna mah tulaléna
keur ngacung ka luhur, atawa semu ngacung ka luhur, lain keur ngambay ka
handap.
7. Sisirangan
Dina
basa Sunda kiwari hartina sisirangan nyaéta pahili
pasanganana, contona maké
sapatu antara nu kénca
jeung nu katuhu teu sarua. Naha hartina sisirangan jaman bihari sarua jeung
hartina sisirangan jaman kiwari? Can aya katerangan nu bisa dijadikeun
cecekelan., ngan keur babandingan wé, di Banjarmasin Kalimantan aya ngaran kaén atawa batik sasirangan, cék kateranganana kecap sirang téh sarua jeung ngajalujur (lungsi atawa lusi), manjang
ka hareup (hareupeun nu ninun).
Pangna
nyokot babandingan jeung Banjarmasin téh pédah
kecap asalna sarua sirang, jeung ongkoh deuih dina basa Banjarmasin mah loba
kekecapan nu sarua jeung basa Sunda. Ngan sasirangan di Banjarmasin mah leuwih
condong kana tenun ikat, sedengkeun dina SSK mah diasupkeun kana tulis atawa
batik lain kana boéh
atawa kasang, najan kitu sasirangan di Banjarmasin gé kiwari mah geus loba nu mangrupa batik, keur
babandingan tingali gambarna batik sasirangan ti Banjarmasin.
8. Taruk hata
Kecap taruk hartina motongkeun ku kuku ramo
pupucukan nu uduh kénéh, hartina taruk gé sarua jeung metik. Taruk daun sampeu hartina daun
sampeu beunang naruk. Dina kamus Sunda Danadibrata, hata téh nyaéta
sabangsa areuy hoé,
aya gé nu
nyebut areuy hata (lygodium circinnatum sw), gedéna sagedé nyéré.
Hinisna
sok dipaké keur tula-tali, misalna keur nalian soko
boboko, atawa keur nalian wengku. Taruk hata hartina daun hata nu beunang naruk
atawa beunang metik, lantaran disebutna gé taruk hata atawa taruk daun hata, nya teu jeung
areuyna, cukup ngan daunna nu aya kénéh
tangkayna atawa mun rék
digambar aya alusna mun jeung areuyna. Tingali gambar areuy hata.
9. Kembang
taraté
Kembang taraté
(nelumbium nelumbo (L) Druce) mah saréréa
gé geus teu bireuk deui, méh aya di unggal tempat, jeung ngaranna gé teu robah ti bihari nepi ka kiwari tetep kembang
taraté.
WANDA BOÉH atawa KAÉN KASANG
1. Kembang
muncang
Kembang muncang, muncang nepi ka mangsa kiwari gé tetep disebut muncang. Muncang (aleurites moluccana
(L)) téh nyaéta ngaran tutuwuhan buahna sagedé indung suku, aya batokna nu kacida teuasna, buah
muncang aya nu eusina hiji disebut gendul, mun eusina dua disebut dampa,
sedengkeun nu eusina tilu disebut gindi. Kembang muncang disebut rinduy.
Tingali gambarna.
2. Gagang sénggang
Sénggang ngaran tutuwuhan. Rupa-rupa sénggang téh aya sénggang bodas (amaranthus hybridus,L), aya sénggang pucuk (amaranthus spinosus,L), aya sénggang monyet (amaratnthus blitum.L). Sénggang kalan-kalan disebut bayem atawa bayem leuweung,
dina gagangna sawaréh
aya nu cucukan. Gagang sénggang,
nya rupa sénggang
nu lengkep jeung gagangna. Tingali gambarna.
3. Seumat
sahurun
Seumat nyaéta barang seukeut jeung leutik tina awi atawa nyéré
(kira-kira sarua jeung tusuk gigi), panjangna kira-kira 4 atawa 5 cm, gunanna
keur mageuhan atawa niruk pincuk tina daun cau atawa daun naon baé. Diseumat hartina ditiruk ku seumat. Sahurun hartina
sagumpluk (loba). Ku kituna rupa hias seumat sahurun teh seumat nu numpuk loba
atawa dijéjér-jéjér.
4. Anyam cayut
Dina kamus basa Sunda Danadibrata
nyebutkeun kecap cayut hartina karung nu dijieun tina daun kiray atawa daun
kalapa atawa gebang, lamun dipaké wawadahan sok nambru teu matut. Sigana rupa hias
anyam cayut dina lawon (boeh) teh niru-niru rupa hias tina anyaman.
J.E.Jasper (1912b; 217) nyebutkeun
rupa-rupa ngaran pola anyaman ti Ciawi Tasikmalaya nu maké kecap cayut nyaéta : poléng cayut pinggir, poléng cayut item, poléng cayut beureum, poléng cayut tumoké, poléng
cayut campaka, poléng
cayut renyu, poléng
cayut samangka, poléng
cayut rakit putih. Sigana anyam cayut téh meh sarua jeung poléng. Tingali gambar pola anyaman poléng cayut ti Ciawi Tasikmalaya.
(Dimuat dina Majalah Basa Sunda Mangle No.2516, 26 Feb - 4 Maret 2015)


text:
Bit error ratio
Dina telekomunikasi, babandingan kasalahan atawa error ratio nyaéta babandingan jumlah bit, elemen, karakter, atawa blok nu katarima sacara henteu bener dibandingkeun jeung total jumlah bit, elemen, karakter, atawa blok nu dikirimkeun salila interval wanci tinangtu.
Babandingan nu mindeng kapanggih nyaéta bit error ratio (BER) - kadang-kadang ogé katelah bit error rate.
Conto bit error ratio nyaéta:
- BER transmisi BER, contona, jumlah bit nu salah nu katarima dibagi ku total jumlah bit nu dikirimkeun; jeung
- BER informasi, contona jumlah bit salah nu didekode (dikoreksi) dibagi ku total jumlah bit nu didekode (dikoreksi).
Wanci tes keur confidence interval 95% dina sababaraha speed link ditunjukkeun di handap ieu::
- 40 Gbit/s (STM-256 atawa OC-768): 1 detik
- 10 Gbit/s (STM-64 atawa OC-192): 3 detik
- 2.5 Gbit/s (STM-16 atawa OC-48): 12 detik
- 622 Mbit/s (STM-4C atawa OC-12): 48 detik
- 155 Mbit/s (STM-1 atawa OC-3): 3.2 menit
- 64 Mbit/s (STM-1 atawa stnd): 6.4 menit
Perlu dicatet yén wanci conto di luhur dumasar kana BER=10-10. Sumber: ti Federal Standard 1037C jeung ti MIL-STD-188
Wanci tes t bisa diitung maké distribusi kasalahan Gauss jadi:
numana c nyaéta darajat confidence level, b = wates luhur BER jeung r = bit rate.
Tempo artikel tehnis di handap keur ngukur BER dina komunikasi serial nu gancang. (Analogzone)
Biasana jalma-jalma ngagambar kurva BER keur nerangkeun fungsionalitas sistim komunikasi digital. Dina komunikasi optis, BER(db) vs. Daya nu Katarima(dbm) biasana dipake; sedengkeun dina komunikasi tanpa kabel, BER(db) vs. SNR(db) nu dipake.
Draft matematis[édit | édit sumber]
BER nyaéta likelihood misinterpretasi bit alatan noise elektrik . Kalayan nganggep transmisi NRZ bipolar, urang boga:
keur a "1" jeung keur a "0". Unggal jeung boga periode .
Dipikanyaho yén noise boga densitas spektral bilateral ,
nyaéta
jeung is .
Balik deui kana BER, urang boga likelihood misinterpretasi bit .
jeung
numana nyaéta wates putusan, diset jadi 0 nalika .
Urang bisa maké rarata énérgi sinyal pikeun manggihan rumus ahir :


text:
Fuad lahir di Cimahi, 8 Mei 1997. Ngaran lengkapna
Fuad Hasan. Fuad miboga sodara 2, nyaeta Faris Hamzah (24) sareng Lukman Hakim
(20). Sakaluarga Fuad teh lahir di Purbalingga, Jawa Tengah. Kacuali Fuad
(cimahi) sareng Bapana (Jepara). anak Bungsu. Umur Fuad ayeuna 15 Taun.
Fuad mimiti sakola nyaeta pas taun 2002 nepika 2003 di TK
Namira. Terus Dilanjutkeun
ka SDs Budhi Luhur taun 2003 nepika 2008. Fuad kabiasaana maen bal jeung babaturanna. Salain eta Fuad osok maen
BMX jeung kaka na nu kadua. Nepika labuh sampe kulit tulang keringna robek.
Di Taun 2009 Fuad asup ka Sakola SMPN 9 Cimahi, didinya
Fuad asup ka Kelas 7B, 8A, sareng 9G. Di Smpn 9 Cimahi
Fuad Ngiluan loba Ekstrakulikuler, nyaeta Futsal, Bal, Voli, jeung sajabanna.
Tapi nu disariuskeun ngan Futsal wungkul.
Pas Aya seleksi tim Futsal Smpn9 Cmh
jadina Kapilih. Ngan prestasina kirang.
Nincak ka taun 2012 Fuad Hasan ngalaksanakeun Ujian Nasional (UN) di Smpn 9
Cimahi, didinya teh Fuad Lulus, neruskeun ka SMAN 3 CIMAHI. Di
MOPD Fuad asup ka kelompok (kelas) X-1 alias “Rock n’ Roll”.
Kelas eta teh
pang kompakna, hasilna Kelas Rock n’ Roll nyabet kabeh gelar lomba kakompakan,
keramean, jsb nepika aya 5 hasilna.
Geus selesai MOPD Fuad Asup ka Kelas X-3, didinya Fuad
ngilu maen Futsal di X-3. Aya Lomba Futsal antar Kelas X di Sman 3 Cimahi X-3
Teh Juara, Fuad didinya dijadikeun Kiper. Fuad Ge baheula pas SD kelas 6 pernah
Juara Lomba Cerdas Cermat bergengsi.
Ekstrakulikuler nu di
seriusan ku Fuad ayeuna nyaeta Divisi ICT, kusabab Fuad leuwih lancar ngeunaan
computer.


text:
budaksubang.blogspot.com
Pasosore, sekitar pukul 17 atawa jam opat sore Saya berangkat kerja ,kebetulan di bulan agustus ini saya teh dapat sip malam .hari ini saya berangkat lebih awal, ada rencana makan soto ayam pafourit yang letaknya g jauh dari tempat kerja , teu di caritakeun makan nya mah da pasti nikmat kan tos di caritakeun etateh soto pafourit saya..
Setelah rengse makan trus bayar, hehehe.. kl g bayar mah hayang di gebugan ku tukang warung..? yupzZz.. langsung ka tempat gawe, di tempat gawe aya aww keur narima telephon ,nyaeta teh Dedew, sebut saja da teu meunang di sebut ken asli namah bisi nuntut..hehehe… Teh Dedew teh salah satu wartawati Koran terkemuka di
Teh Dedew slaloe aja punya cerita yang menarik dan enak tuk di bahas ma’lum etamah da tugas manehna sebagai seorang wartawan,mun teu kitu moal kapake meureun hehehe … tapi dina obrolan sore eta aya nu penting dan perlu diinget sareng di lenyepan ku urang sarerea salaku umat manusa nu gumelar di alam dunya..
Sepenggal perkataanTeh Dedew sama saya :
“ Yeuh Ben, Sayah mah sok inget kana omongan nini euy…”
“ ari kitu bilang apa nya teh..?” ( ceuk saya
“ Gini ,waktu saya kumpul dirumah nenek, nenek sayah teh ngomong gini sama saya ;” Mungguh Sapurna Sareng mulia Ciptaan Gusti Allah Nyiptakeun anu aya dina diri Urang Nurutkeun Fungsi sareng kasampurnaan nana “
salah sahijina nyaeta bu’uk atawa rambut,
Coba pikirkan seandainya rambut yang ada di atas mata (halis) atau bulu rambut dan juga kumis kita bisa panjang kayak rambut di atas kepala ? euhh pasti sangatlah mengganggu.
Tah geuning ngobrol sore teh geuning aya manfaat na,dina obrolan eta urang meunang elmu ,memang lamun seug di pikir2 bener juga kata neneknya teh Dedew teh.. coba kita sama2 pikirkan gimana seandainya rambut selain di kepala pertumbuhannya seperti rambut di kepala yang bisa tumbuh beberapa centi selama satu minggu, bagi yang kaum bapak –bapak yang males mencukur rambut bayangin kl lagi makan pasti riweuh pisan ku kumis anu ngambay kana lambey,trus riweuh panon kacolokan ku bulu rambut anu geus panjang ayan kana sapuluh centi na pokoknamah bias rariweuh..
Syukur alhamdulillah,mungguh sampurna gusti anu maha suci nyiptakeun kaula sareng kasampurnaan nana.sobat, kadang urang lupa diri mensyukuri anu aya dina diri urang , kadang urang lupa bersyukur dengan apa yang telah di berikan sang khalik dina diri urang , mang Beben berharap mulai sekarang urang kudu bersyukur dengan segala anu aya dina diri urang sareng fungsina, cag ah sakieu heula ti mang Beben panjang lebar bisi salah hehehe.. wassalam ..


text:
“Dèdè,nya? ”pokna bari neges-neges.
“Muhun” cekéng tèh bari nyinghareup ka nu nanya.
“Kè…Iis ieu tèh?" kuring malik nanya.
“Enya ..! Di mana ayeuna?”
“Didieu..! hè..hè..!”jawab kuring bari ngahèhè.
“Ih anggeur masih kènèh wè heureuyna mah! Ngan nu robah tèh buukna wungkul teu diponi, ayeuna mah teu siga kuda galak..! tugas maksud tèh !” pokna deui ka kuring.
“Di Ciparay ,Is..! mimiti diangkat mah di pakidulan Cianjur ! Nuju aya naon Iis didieu? Sami nuju ngadaftarkeun putra?”
Ah sanès da si Enèng mah tos seméster opat, biasa waè tos babayar tempat kosna! ayeuna bade ngiring heula uih" témbal Iis bari gèk diuk.
“Mana ayeuna si Enèngna?”
"Nuju aya lereskeuneun ka bagian akademik, saurna !” bari panonna mah ngawaskeun ka lebah kampus
“Tuuh..! siga-sigana mah si Enèng muru kadieu!” ceuk Iis ngagerendeng. Teu kungsi lila
“Mah… hayu ah ! urang wangsul da parantos!”ceuk budak mojang nu anyar datang.
“Tah ieu si Enèng tèh! Salam atuh Nèng ! ka Pa Dèdè rèrèncangan mamah waktos di SPG! Apa, Ema sareng ua Tini Jogya ogè aruningaeun da kapungkur sering ameng ka bumi", Iis nyoroscos ka anakna.
“Sami Nèng sareng mamah badè janten guru, nya ? pinter Enèng mah tiasa katampi," ceuk kuring bari nampanan leungeun budak nu ngajak sasalaman.
“Yu …ah Dè, abdi ti payun, mugia tuang putra sing katampi! Sareng iraha atuh badè ameng ka abdi," ceuk Iis bari cengkat .
“Insya Alloh pami aya waktos, Is..! ari murangkalih libur. Sareng nu utamina mah aya kanggo beukeul barudak!”.
Teu rèk kitu kumaha, atuda mikir mani sataker kebek, jeung enyana soal nu ayeuna mah bèda jeung soal nu enggeus, loba èssayna, soal saeutik tapi jawaban baranahan anak incuan, turug turug nu ngawasna guru anyar ketat, pokona, teu bisa ngapalkeun bari ulangan.
Rèt kana soal jeung lembar jawaban anu kuring, beresih taya tulisan naon-naon, baju beresih alus da ari kertas jawaban beresih mah…gorèng! hatè ngageremet.
“Waktu tinggal seperempat jam lagi !” kuring reuwas basa guru pengawas ngomong kitu, sorana agem jeung wibawa maklum geus aya umuran nyebut ngora tèh pedah can kawin. Bet ku asa ngagancangan waktu tèh, kari sapuluh menit deui, lembar jawaban masih tetep kosong, ti batan kosong mending usaha tual toèl atawa tètèjèh susuganan aya nu haat mèrè jawaban, meh teu kosong polongpong teuing.
“Dènur, bèjaan sayah…euy !" kuring ngaharèwos. Tapi teu lila luk tungkul deui ngerjakeun soal kuring mah teu dipalirè.
"Kasebelan siah !“ ka si Ating sumawonna, usaha terus ayeuna ka Iis nu diuk gigireun si Rahmat rada jauh Iis mah, ngan bageur kana pasti mèrè kuring yakin! bèrèwèk nyoèkeun kertas gutrut nulis, tuluy dipintel-pintel, bee..le..weer………..!! dialungkeun ka leubaheun Iis . Kertas can murag, tapi…..!”Yang belakang kerja sendiri!” moal salah, Si kasebelan ta, bari leumpang katukang nyokot kertas beunang kuring tuluy dibuka pok dibaca tarik naker. “Iis wartosan Engkang geulis, kè wangsul dipasihan rujak bangkuang .. ! Plisss dèh !” ger ngadadak ramè di kelas bari naringali ka kuring, hadena boga pakulitan sawo buruk mun, bodas saingan sigana jeung kelir beungeut si Cepot “Waktunya habis kumpulkan!” kuring pasrah!kelas bubar.
“Saha nu pikasebeleun tèh?”ceuk Iis.
“Eta Pa Dayut….”
“Teu kenging kitu ah bisi kawalat ka guru mah!” Iis bari imut nempo ka kuring, sèrèdèt aya nu nyèrèdèt kana hatè bogoh. “Èta atuda meni super ketat” kuring jamedud. Iis angger imut, kuring jeung Iis tuluy leumpang.
“Uyuhan nya Iis!”.
“Uyuhan naon tèa sok teu pararuguh?” tèmbalna bari kerung.
“Mang uyuhankeun ka awèwè nu jadi kabogohna Guru teu payu tèh!”ceuk kuring. Keuheul tuda Iis mah bangun sok mangmenangkeun waè sikasebelan.
“Ah saha nu terang piistrieunnana mah geulis sapertos Iis” kitu cenah bari ngalem sorangan . “Ah pokona mah uyuhan wè ! Èta mah awèwé nu henteu.."
"Heunteu naon ..?" ceuk Iis.
"Henteu…..henteu…! nyaho seléra…!!, awéwé kuno!” kuring ngabudalkeun kakeuheul, Iis mah tenang wé ngadédéngékeun ambek kuring. Lila-lila kapikir ku kuring naha bet jadi ngutruk ka Iis, barina ogé. Dosa, ngomongkeun nu sejen komo ieu Guru.!
Kuring neuteup anteb ka manéhna geulis geuning Iis téh. Bogoh “Is ,engké badé ameng ka bumi, nya? Da malem minggu” ceuk kuring teu éra deui. Iis teu ngomong meunang sajongjonnan mah ngabetem. “Kumaha Is?" kuring maksa.
“Mangga !” walonna pondok. Tah éta pisan jawaban nu dipiharep teh !
Peutingna,kuring ngajugjug imah Iis, asa éra rék asup téh.
”Assalamualaikum….” cekéng téh bari ngetrokan panto.Teu kungsi lila panto muka, Iis pisan nu mukakeun pantona ogé.
“Wilujeung wengi Is!”
“Wengi, sok ka lebet !” Iis ngahihiap, teu loba pikir kuring asup. Tapi, kuring rada reuwas jeung héran, sabab ningali Pa Dayut keur diuk na sofa dibaturan ku Tini lanceukna Iis. Kuring jadi hemar-hemir, boa-boa Pa Dayat téh calon salakina Tini lanceuk Iis ?
”Beu..! geus wirang deui waé yeuh!” gerentes haté kuring.
“Pa Hayu uih," ceuk sora gigireun, ngabuyarkeun panineungan kuring harita.
“Aéh, geuning Aa! atos A…!" ceuk kuring asa kagebahkeun, mireungeuh budak geus nyampak gigireun ngajak balik teu kanyahoan datangna.**


text:
Mundinglaya Dikusumah
Prabu Silihwangi ngagaduhan dua urang garwa nyaéta Nyimas Tejamantri Ti sarta Nyimas Padmawati Prabu Guru anu jadi permaisuri. ngengingkeun Nyimas saurang Tejamantri, putra nyaéta Silihwangi Gantangan.
Sedengkeun ti permaisuri Nyimas Padmawati, raja ngenginkeun putra anu diwastaan Mundinglaya. Béda umur antara Guru Gantangan jeung Mundinglaya pohara jauhna. Waktu Guru Gantangan ditunjuk jadi bupati di Kutabarang sarta geus lakirabi, Mundinglaya masih keneh budak leutik. Alatan henteu miboga anak, Guru Gantangan miara anak kukut anu dibéré ngaran Sunten Jaya. Guru Gantangan ogé hayang anakna. ngurus Waktu jeung Guru ngagedekeun Gantangan Mundinglaya ménta minangka ti Mundinglaya
prameswari Nyimas Padmawati, prameswari maparin putrana sabab uninga yén Guru Gantangan pohara mikanyaahna ka Mundinglaya. Mangkat rumaja katangen pisan kategepan Mundinglaya. Katambih ku pasipatanana anu sae budi. Tebih pisan bentenna sareng Suntenjaya anu sipatna awon pisan. Kumargi Nyi Mas Ratna Inten nyaah pisan ka Mundinglaya, Suntenjaya janten sirik pisan ka Munding Laya. Guru Gantangan oge jenten timburu, gaduh sangki anu awon sareng ngaraos disapirakeun ku bojona. Pon kitu Suntenjaya asa kasilihkeun. Nya eta pisan anu ngarobih kanyaahna Guru Gantangan ka Mundinglaya janten kaceuceub anu ahirna ku Mundinglaya dianggap dikerem di pangberokan rumajana. Di Pajajran, puseur karajaan Sunda, harita teh nuju meujeuhna angkeub, halodo entak-entakan sareng seueur jalmi Kutabarang, margi ngalakukeun
lampah nirca, sanaos harita Mundinglaya the masih kacida
Katambih tumuwuhna pacengkadan di lingkungan kulawarga karaton sabadana Mundinglaya diberok. karaharjaan sareng kasalametan kanggo nagara miwah rahayatna. Tapi henteu aya saurang oge anu nembongkeun kasayagianana. sadaya panalek ti balarea. Eta impenan dicarioskeun ka Prabu silihwangi. Pasewakan diluuhan ku rahayat Pajajaran. baris kenging kahormatan. Patih Gelap Nyawang sareng Kidang Pananjung nyuhunkeun idin ka Guru Gantangan supados ngaluarkeun Mundinglaya tina pangberokan. Mundinglaya diusulkeun supados enggal dibebaskeun. Guru Gantangan sareng putrana. ngusulkeun supados Mundinglaya anu aya di pangberokan Kutabarang oge ditaros. katengtreman. aya wartos wirehna sing saha anu tiasa ngengingkeun eta layang. Sababaraha dinten Mundinglaya dilatihan perang sareng rupi-rupi elmu gelut sinareng ngagunakeun rupi-rupi
. Dina hiji waktos Nyi Mas Padmawati ngimpen ningali Layang Salaka Domas nu aya di Jabaning Langit kalayan dijaga ku Guriang Tujuh. Saparantosna sagala pancen jeung ti ngalakonan ramana. Gelap kanggo
Mundinglaya kalawan henteu ngawagu langsung bae nampi Prabu Siliwangi. Dina impenannana. Nyi Mas Tejamantri.nu kaserang kasawat. Suntenjaya. asa pamohalan pisan. nu ngariung rempug satuju kana usul ki Lengser. kabagjaan. Sanaos usulan ki Lengser henteu disatujuan ku Suntenjaya sareng Guru Gantangan. gasik Patih Nyawang Kidang Pananjung tatahar
miangkeun Mundinglaya ka Jabaning Langit. Prabu Silihwangi hemeng galihna henteu percanten bakal aya jalmi anu sanggem angkat ka Jabaning Langit bari nyandak Layang Salaka Domas tina kakawasaan Guriang Tujuh. Ki lengser. Antukna Prabu Silihwangi ngayakeun gempungan di pasewakan kangggo nangtoskeun saha anu sanggem ka Jabaning Langit.
pakarang
kanggo kana
mayunan Oge henteu Leuwi
sagala
hahalang supados
dina beresih
lalampahanana. Di eta nagri. Mundinglaya angkat ngalangkungan leuweung geledegan kanggo ngajugjug Jabaning Langit. Mundinglaya ngalangkung ka karajaan bawahan / karajaan alit nyaeta karajaan Muaraberes atanapi nagri Tanjung Barat (nua aya di Pasar Minggu Jaksel kiwari). Lalakon lalampahan Mundinglaya salajengna sihoreng sanes nyorang jalan ngabulungbung anu caang padang narawangan. Patih Kidang Pananjung sareng Patih Gelap Nyawang dipiwarang nungguan Mundinglaya dugi ka rengsena ngemban pancen nyangking Layang Salaka Domas. kalawan pangesto ti ibu sareng ramana. Dewi Asri anu dikenal oge sabage Dewi Kania atanapi Dewi Kinawati teh putrina Mental sareng Buana Dewi Asri incuna kedal Munding pasini Kawati. Namung sanaos kitu jangji
patepang deui saparantos Mundinglaya rengse mancen tugas ti
. malihan jalan anu rembet. Mundinglaya papendak sareng Dewi Asri. diiring ku Gelap Nyawang sareng Kidang Pananjung. bade Mundinglaya ingkang rama. Patih Gelap Nyawang jeung Patih Kidang Pananjung gura-giru nyayagikeun parahu kanggo Mundinglaya ngajugjug Atas Angin. Dina lalampahan ka Jabaning Langit. Salajengna Mundinglaya dijajap ku Patih Gelap Nyawang sareng Patih Kidang Pananjung oge teuteup Dewi Asri. rumpil sareng seueur cucuk rungga sareng rangrangna anu ngahalang-halang kana lajuna lalampahan Mundinglaya. diancrubkeun jiwana. Kumargi Mundinglaya henteu kantos aangkatan ka luar Pajajaran. oge ti sakumna rahayat Pajajaran. Sumerah ka nu Maha Kawasa. anjeunna henteu terang jalan.
kakantun
Mundinglaya
Sipatahunan
Dina dinten anu tos ditangtoskeun Mundinglaya angkat. Dugi ka Pulo Putri.
Mundinglaya nyarioskeun maksadna wireh anjeunna peryogi layang salaka domas kanggo nagarana anu nuju nyorang katunggaraan. Namung eta layang henteu dipasihkeun ku Guriang Tujuh. Di kahiyangan. ku
Ngumpulkeun
lelembutanana nyangsaya
Mundinglaya
tangkal katapang nyawang pilampaheun anu natrat na angenangenna. kadua. Mundinglaya naek ka langit kahiji. Dina
henteu
unggut
kalinduan. para pohaci pating lalengis maridangdam. Numung eta raksesa tiasa diayonan ku Munding Laya. kasawat sareng hahalodoan.
Tekadna
buleud
disarengan ku kasadaran wireh anjeunna baris nyorang sagala
lalampahan
anjeunna
pendak
sareng
raksesa
Jonggrang Kalapitung anu ngahalangan jalanna. Utamina pohaci Wirumananggay anu kacida prihatinna ningali Mundinglaya ngalungsar ngababatang. Mundinglaya mesat keris. Kalapitung. ragrag ka langit kagenep ngalempreh teu
. sareng saterasna dipungkas dugi ka langit anu katujuh. Kalawan dijajap ku Jonggrang Kalapitung. disarengan sora ngajegur matak katorekan. Di langit ka tujuh Mundinglaya paamprok sareng Guriang Tujuh anu ngajaga layang salaka domas. Sukmana kumalayang ngambah awangawang. Namung dumadakan aya gelap ngabaranyay empes-empes. Manahna manteng ka Nu Maha Agung sangkan laksana panedana. katilu. lalaunan embunembunanana ditiup bari diparancahan. Mundinglaya disangkeh terus disenderkeun dina lahunan.anjeunna hahalang. pacengkadan. Rengse reureuh kabengbat ngayonan urusan Jonggrang gelut. deui Mundinglaya anu kana
heula. Mundinglaya tipental.
Pajajaran janten aman deui sareng subur makmur. Layang Salaka Domas dipaparin ka Mundinglaya. Guriang Tujuh ngawitan ngaharegaan kana karep Mundinglaya anu gaduh tekad bade ngadamel kasaean. Prabu di Mundinglaya Silihwangi dugi ka
Pajajaran teras ka Muaraberes. Di Kutabarang. aya jalan komo meuntas. Dina Muaraberes. Sunten Jaya mapeg wadia balad miang ke Muaraberes.
mobok
gorowong. Mundinglaya
katujuh. naek deui nurutkeun ka langit kahayangna. Henteu lami ti harita Mundinglaya ngajodo sareng Dewi Asri. Mundinglaya waktos anu harengheng. Sunten Jaya kasoran mundur ti Salajengna janten raja ngangkat gelar Pajajaran kalayan
Mundinglaya Dikusumah.
.
Nyi
Pohaci
mamagahan anjeunna supados henteu ngalawan ku cara anu kasabaran. ka Suntenjaya sasat Asa jigrah saangkatna manggih
Mundinglaya
Jabaning
Langit.Saparantos heuras kumaha malih
Mundinglaya kedah ngalawan
hirup ku
deui. Suntenjaya bade maranan Dewi Asri kanggo diolo supados kersaeun dijantenkeun bojona. Meungpeung Mundinglaya nuju suwung di nagara. Pendak deui sareng Guriang Tujuh.


text:
Surili
Surili (Presbytis comata, génus Presbytis, golongan Langur, subfamili Colobinae, famili Cercopithecidae, superfamili Cercopithecoidea. Ciri umumna bulu hideung-coklat jeung rada hawuk, buntut jeung disabudeureun dadana bodas. Surili ngarupakeun spésiés monyét éndemik wewengkon Tatar Sunda (Jawa Kulon-Tengah), utamana di wewengkon Ujung Kulon, Leuweung Sancang, Gunung Gedé, Gunung Halimun, Gunung Tilu, jeung Gunung Patuha. Kusabab éndemik Jawa Kulon (wewengkon administratif Jabar jeung Banten), surili ieu dijadikeun salasahiji ikon sato/fauna Jabar.
Ceuk Direktur Konsérvasi Alam Nusantara (Konus) kira-kira 10 taun kaliwat, populasi surili antara 4.000-6.000. Kiwari, taun 2006 jumlahna kurang ti 4.000. Nu jadi sabab leuweung nu salila ieu jadi habitat asli ukur nyésa dalapan persén. Salian ti éta surili oge salah sahiji primata nu umum dijualbelikeun kalayan ilégal, padahal surili geus dilindungi kalayan maké payung hukum SK Menteri Kehutanan No 301/1991.
Sumber rujukan[édit | édit sumber]
- ↑ Groves, Colin (16 Nopémber 2005). D.E. Wilson jeung D.M. Reeder (éd.), ed. Mammal Species of the World (Éd. ka-3 ed.). Johns Hopkins University Press. p. 171. ISBN 0-801-88221-4. Cék ajén tanggal dina:
|date=(help)
- ↑ Eudey, A. & Members of the Primate Specialist Group (2000). Presbytis comata. 2006 IUCN Red List of Threatened Species. IUCN 2006. Dipulut ping 2007-05-29.


text:
Hasil Pencarian
Hasil pencarian untuk kata kunci nalingakeun (1)
- Dipegat Peneng
14 May 2003 - 1:38 am
Bisa jadi kulantaran pangeusi kota can loba, sasat kaurus pisan kota teh. Kageroh ku pamarentah kota nu pagawena ukur pupuluhan oge. Ongkoh warga kota teh narurut keneh. Sarieuneun mun teu nurut kana peraturan atawa baha kana parentah gegeden teh.
Geura we, tutumpakan, teu waranieun ngarempak palaturan padahal tara sapanjangna aya pulisi. Kareta mesin, beca, delman, geus puguh ari motor jeung mobil mah, apan tara aya nu wani ngulampreng peuting bari teu make lampu. Berko sepedah teh apan paalus-alus, pacaang-caang.