text:
Bilih kuring mipit teu amit ngala teu bebeja, kalih bilih aya seratan nu teu kawidian pamugi neda widina. Hatur Nuhun
28 Oktober 2009
Kanyaah Kolot
Wilujeng !
Da ari Abah mah, pun bapa, tara seueur cumarios ka palaputrana teh. Estu duk cinungkul milari pakasaban kanggo ngahontal kawajiban salaku tetengger kulawarga. Papagah ka putra nu opatan teh tara ku lisan, tapi langsung ku prakna. Miwarang solat ku prakna nu teu kendat-kendat. Upami ningali polah palaputrana nu teu sapagodos jeung ajen kaagamaan, seseringna sok miwarang Emih, pun biang, sangkan ngadugikeun ka kuring sadulur-dulur. Kajeun nu rek dipapagahanana aya peyuneun, eh Emih heula.
“Bejakeun ka Si Asep, ulah sok ulin wae. Maenya balik sakola wayah kieu!” sauma. Harita kuring SMP keneh. Basa Abah nyarios ka Emih teh kuring ngabanding gedengeunana.
Kilang kitu, abah teh ageung pisan wibawana payuneun palaputrana mah. Eta we, mun aya diantara kuring sadudulur nyieun kasalahan, nu pangdipikasieun ku sarerea teh dibenduan ku Abah. Padahal sarerea ge can aya nu ngalaman diseuseukan ku Abah.
Inget we, hiji mangsa mah memeh asup sakola kuring ngojay bari huhujanan di balong tatangga. Balik teh bucis bari baju ledok ku letak. Abah ukur nyarios, “Ulah sok ngojay di balong bari huhujanan, bisi gering!” saurna. Na atuda nepi ka kiwari, geus laki rabi, berekah kuring mah teu bisa ngojay deui. Padahal harita ku Abah teu disentak teu sing. Kitu deui basa suku kuring potong lantaran ragrag tina tangkal kai, Abah teu seueur nyarios. Gura-giru nyandak kuring ka rumah sakit. Ngan sakitu-kituna.
Kacida lobana kalakuan kuring nu ngaripukeun ka Abah sareng ka Emih. Kapan kuring mah kungsi kajugak ku gagajahan nepi ka dioperasi leungeun katuhu ge kungsi potong dua kali, ku nalaktak-nalaktakna. Komo labuh tina motormah, geus teu kaitung. Basa kuring tikusruk tina motor, abah ukur nyarios kieu, “Matak ge ari tumpak motor sik ati-ati, ulah ngebut,” cenah. Peun weh.
Sainget kuring, abah teh tara neyesep. Tapi saur Emih mah, samemeh kuring lahir, nyesep teh ngadatu pisan. Ari rokona, nganggo pahpir Sok ngahaja ngagaleuh roko kretek, tara saeutik, sok sabos. Tuluy diudar digalokeun jeung bako, kakara dilinting make pahpir. Ka lanceuk-lanceuk sok ngomat-ngomatan ulah ngaroko. Komo ka kuringmah. Ngan teuing kumaha, dina perkara nu hiji ieu mah kuring teh estuning norek kacida, Ti SD keneh kuring mah geus nyerebung. Kungsi katohyan ku Abah sareng Emih. Ana pok teh, “leuh, bejakeun ka Si Asep, ulah sok ngaroko kituh.” Saurna ka Emih. Ka kuring mah teu ngareret-reret acan.
Ari Emih, bet sabalikna ti Abah. Cawehwer saban geureuh. Mun hudang kabeurangan teh, langsung ngagerewek, “Geura hudang! Solat kaituh! Hayang ka Naraka!” cenah.
Emih mah sasauran kitu teh jiga nu taya kabosen. Satutasna kuring laki-rabi ge, mun uningaeun teu solat, sok tuluy ngagebes.”Ari maneh Asep, ngedul pisan kana solat teh! Keur naon duk cinukul neangan duit maraban anak pamajikan tapi cul kana ibadah. Euwuh hartina!” cenah. Tara cukup ku sakitu, da sok tuluy ngagelendut mapagahan.
Basa putuna ti kuring lahir. Abah katarajang darah tinggi nu cenah nyaliara kana jajantung. Sabelas bulan diganggayong kasakit, antuk na Abah kasoran. Dipundut Ku Nu Kagungan basa nuju dirawat di rumah sakit. Harita kuring teu nungkulan. Aya amanatna nu didugikeun ku Emih. Saurna, kuring kudu jadi pagawe negri.
Cenah basa di rumah sakit teh ngan wungkul nyarioskeun kuring. Pangpangna mah kabedegongan kuring pedah aktip di partey pulitik anu teu sapagodos jeung pamarentahan Orde Baru. Harita kuring sababaraha kali dipanggil ku aparat. Estuning matak ngaruntagkeun manah Abah sareng Emih wungkul. Najan kitu, bubuhan ka putra meureun, dina pemilu nu pamungkas kanggo Abah, anjeunna teu wudu nyolok gambar partey kuring. Kitu deui emih. Malah emih mah make jeung sok ngiring ngilungan sagala rupa. Majar teh, Alhamdullilah Si Asep mah ti parteyna meunang gaji nu lumayan. Mun ngobrol jeung tatangga eta teh. Buruk-buruk papan jati, ka putra mah jigana teh teu weleh nyaah najan sakumaha basangkalna ge.
Tangtu wae kuring sedih, kabina-bina malah. Nepi ka ragrag cipanon. Bari ramisak teh hatemah tuluy ngocoblak nyarekan diri sorangan nu can bisa mulan gtarima ka Abah. Nyeri hate teh, nyeri pisan. Nepi ka asa nyanyautan.
Jasa-jasa Abah salila ngadengekeun kuring, ngadadak tingjungkiring dina kongkolak panon. Kuring ngarasa, sanajan sakabeh banda ditamplokeun atawa salaksa du’a dikirimkeun sangkan Abah kenging pangampura ti Nu Maha Kawasa, asana moal saimbang jeung jasa Abah.
Sadikantunkeunana ku Abah, Emih kaciri leungiteunana teh. Emih teh tangtos leugiteun ku batur pakumaha, lian ti leungiteun ku anu ngabayuan teh. Harita Emih tuluy dadangan, keur nalang-nalang waragad sapopoe. Kituna teh jigana lain pedah melang ku beuteung sorangan, tapi pangpangnamah ku kuring. Harita kuring can boga cabak nu matuh. Hirup can dumuk jeung aturan. Baju asal rap, buuk gondrong tara ngambeu sisir, mun geus kaluar ti imah tara inget kana balik.
Remen kuring manggihan Emih ngembeng cisoca. Komo mun ningali si cikal, anak kuring, anu keur meumeujeuhna samar kahayang heug tara kacumponan, cisoca Emih langsung murubut.
“Emih mah mun ningal budak maneh,… lah kahayangmah gede. Mun kaduga mah hayang bisa mere siga batur. Tapi da kumaha geunging Emih maneh mah teu bisa nanaon,” cenah. Soantenna dareuda.
Mun geus kitu teh biwir sok ngadadak ada dikonci. Teu bisa nyarita sanajan hate mah ngocoblak salaksa basa. Teu kuat nahan rasa. Biasana kuring sok tuluy lunya, ngabeberah rasa, nuturkeun indung suku ka mana leosna.
Ku pantengna du’a indung, kuring bisa mukakeun lawang kahirupan. Lalakon diri pinanggih jeung harepan indung. Tina aktivis partey nu teu puguh tuturkeuneun kulawarga, kuring pinanggih jeung kasab nu loyog jeung hate. Emih kacida gumbirana basa uningaeun putra bungsuna nu teu weleh jadi kembang kahariwang teh, pinareungan kekolomkeun ka golongan jalma jeneng. Kabingah Emih lain pedah ngahareupkeun pamulang tarima ti nu jadi anak, tapi gegedena mah pedah kuring geus bisa ngabayuan kulawarga tina ladang kesang sorangan.
Naha Emih nyuhunkeun sakecret dunya? Saperak ge henteu. Pokna ge, “Emih mah moal menta dunya barana ngan rek mihape nu sarupa, kade ulah poho kana temah wadi. Sing inget isuk jaganing geto maneh rek mulang ka kalanggengan. Nu poko, ulah poho kana ibadah. Taya hartina dudunya bari jeung teu dibarengan ku ibadah mah, moal barokah!” nyariosna angger.
Ceuk sareatmah Emih teh tos teu kedah tihothat milari pakasaban, kawantu kuring geus kasebut nyeunghap. Tapi da indung anu taya tungtung kahemanna, indung nu hamo laas kanyaahna, indung nu moal beakeun kanyaahna, indung nu lain ngan saukur mikiran kuring. Tapi oge lanceuk-lanceuk jeung alo kuring anu hirupna jauh keneh tina walagri mun disawang tina jihad ekonomi mah.
Indung… indung …nu ngandung
mirosea pinuh kaheman
bodas nyacas kanyaahna
indung…indung…nu wungkul ripuh
diriripuh anak sapanjang lalakon umur
nu ridho teu dihayap anak
nu angger heman najan ditambelarkeun
dina hate indung,
anak bagja pinuh kasuka, entong keur indung
anak gumbira pinuh kabagja, entong keur indung.
“Mani anteng kitu euy, keur naon?” Nano batur sakantor kuring ngagebah lamunan. Bari cungar-cengir teh heug ngalego kana catetan hareupeun kuring. “Anjir… nulis puisi. Puisi cinta nya?” cenah ngagonjak.
“Puisi cinta… piraku puisi cinta aya kecap indungan?” cekeng teh bari ngajembrengkeun keretas meunang nulisan tea hereupeun irungna. Nano kalah ngabarakatak.
“Aya naon yeuh, mani barungah kitu?” Si Diuh ngelol tina panto, tuluy nyampeurkeun.
“Ieu, nu keur diajar jadi panyajak. Mani huleng-jentul ti isuk, kakara meunang dua rengkol,” Nano nu nembalan teh.
“Teuing ku Naon ti kamari ngan inget wae ka Emih. Ka Abah deuih ketah. Padahal Abah mah tos lami ngantunkeunana…” cekeng teh ngabela diri, pedah Si Diuh melongna jiga nu nempo mahluk aneh.
“Teu damang Emihna?” Nano jiga nu ngadak-ngadak milu prihatin.
“Henteu. Mun teu damang mah aya nu ngabejaan atuh,” kuring gideug.
“Perbawa tos lebaran meureun. Biasa sok rus-ras kana dosa,” Bah Idrus nu kakra datang tuluy ngengklokan bae.
“Enya jigana Bah. Biasa sentimentil anak nu geus ditinggalkeun ku kolotna. Untung we kolot kuring mah lengkep keneh,” Si Diuh diuk bari edeg. Geus kitu tuman-na.
“Ari eta kaset naon, Bah?” cengkeh teh bari ngareret kana keupeulan Bah Idrus.
“ Ah, kaset Cianjuran. Moal resep Pa Asep mah…”
“Saur saha? Resep abdige. Komo jaman aya Abah mah, sok nyetel Cianjuran bae di imah teh ..” tembal teh rikat.
“Sugan teh kana Iwan Fals wungkul. Sok atuh urang setel ari resep mah. Kabeneran aya lagu kanyaah kolot. Ngenaheun geura,” Bah idrus muru tip na luhur bupet di juru. Teu lila rohangan nu kaitung lega teh geus pinuh ku sora tembang Cianjuran.
Pek tamplokeun kanyaah ka indung bapa
Meungpeung masih keneh jisimna juntrung
Mun indung geus ditulis di padung
Mun bapa geus taya raga badagna
Kaduhung teu manggih tungtung
Cimata teubis mayar tunggara
Kanyaah ka indung ulah ditunda engke
Mulang kaasih ka bapa entong talangke
Taya nu weruh iraha indung dipundut
Moal aya beja iraha bapa rek mulang
Regepkeun sing pageuh hate
Larapkeun sing hade-hade
…………
Sora telepon ngadenger gigireun, megatkeun kanimatan ngaleyepan eusining tembang. Nano rikat ngangkat telepon, sedeng Si Abah geuwat ngarongkong kana tip.
“Ulah dipareuman, alitan we,” kuring geuwat ngahuit.
“Kanggo Bapa Asep, telepon ti bumi…
“Nano ngasongkeun telepon bari popoyongkodan. Ocon.
Bari hoream ge teu burung ditampanan.
“Aya naon?” cekeng teh ka pamajikan ti tungtung ditu.
Sora nu ngingsreuk, ditungtung ku sora nu pegat-pegat.
Sajongjonan kuring ukur bisa ngahuleng. Gagang telepon nu nepel kana ceuli, karasa tiis cambewek. Tapi sora nu ngamalir ti jerona, lir gumuruhna caah dengdeng nu ngaruntagkeun angen-angen. Tetenjoan asa nadadak ranyay. Karasa aya nu ngadudut jajantung, geus kitu jeroeun dada simpe. Simpe anu parat kana hate. Hawar-hawar jentreng kacapi nyaliara saurat-urat… kanyaah ka indung ulah ditunda engke, mulang kaasih ka bapa entong talangke…
Ras kana pesenan Emih nu can kacumponan. Memeh lebaran pokna mah. Palay sarung nu jiga nu dipake ku tatangga. Sarung Jawa. Ku kuring teu dibaekeun. Geuwat pesen ka Si Emas, babaturan kantor, nu harita rek mulang ka Jawa. Teu kagok, pesen teh tujuh sakalian.
“Pa, aya naon Pa?” karasa Si Diuh ngageubig-geubig awak.
“Ku naon Euy?” sora Nano siga nu hariwangeun pisan. Sora tembang Cianjuran geus leungit sapisan.
Kuring neuteup nu tiluan. Maranehna keur marelong mani anteb siga nu nungguan engabna biwir kuring.
“Ari Si Emas geus datang?” pok teh.
Nano kaciri anu ngarenghap.
“Sugan teh aya naon. Encan, cenah mah rek minggu hareup,” tambalna.
Awak karasa beuki lungse. Aya nu merebey maseuhan pipi. Biwir ngagarencem lalaunan, “innalillahi wainna ilahi rojiun…”
“Saha? Si Emas?” Nano molohok.
“Emih …”
Nu tiluan ngadadak jadi arca. Ngajengjen teu ngiceup-ngiceup.***
Ditunjal tina http://www.bupatieephidayat.com


c: text/html

text:
Kabupatén Cianjur
Kabupatén Cianjur (Basa Sunda: ᮊᮘᮥᮕᮒᮨᮔ᮪ ᮎᮤᮃᮔ᮪ᮏᮥᮁ) nyaéta salah sahiji kabupatén di Propinsi Jawa Kulon, Indonésia. Ibukotana nyaéta Cianjur. Kabupatén ieu wawatesan jeung Kabupatén Bogor jeung Kabupatén Purwakarta di lebah kalér, Kabupatén Bandung jeung Kabupatén Garut di beulah wetan, Samudra Hindia di lebah kidul, sarta Kabupatén Sukabumi di lebah kuloneunnana.
Eusi
- 1 Babagéan Administratif
- 2 Topografi
- 3 Sajarah
- 4 Falsafah
- 5 Khas Cianjur
- 6 Adat jeung Tradisi
- 7 Bupati/Dalem
- 8 Demografi
- 9 Transportasi
- 10 Obyek Wisata
- 11 Réferénsi
Babagéan Administratif[édit | édit sumber]
Kabupatén Cianjur ngawengku 30 kacamatan, nu dibagi deui kana sababaraha désa jeung kalurahan. Pusat pamaréntahannana di Kacamatan Cianjur.
Topografi[édit | édit sumber]
Wewengkon Cianjur umumna mangrupa pagunungan, iwal ti sabagian basisir kidul nu mangrupa dataran handap nu henteu lega. Walungan pangpanjangna nyaéta Walungan Cibuni anu ngamuara ka Samudra Hindia.
Lahan-lahan pertanian tutuwuhan pangan jeung hortikultura, peternakan, perikanan, perkebunan jeung kahutanan nyaéta sumber kahirupan pikeun masarakat Cianjur umumna. Éta kaayaan téh dirojong ku sakitu lobana walungan-walungan gedé jeung leutik anu bisa dimangpaatkeun minangka sumber daya pengairan lahan tatanén.
Tina lega wewengkon kabupatén Cianjur 350.148 Ha, di antarana dimangpaatkeun pikeun hutan produktif jeung konsérvasi 83.034 Ha(23,71%), lahan tatanén baseuh 58,101 Ha (16,59 %), lahan tatanén garing jeung tegalan 97.227 Ha (27,76 %), lahan perkebunan 57.735 Ha (16,49 %), lahan ngangon/pakarangan 3.500 Ha (0,10 %), tambak/balong 1.239 Ha (0,035 %), lahan imah-imah/pakarangan 25.261 Ha (7,20 %) jeung lahan pikeun nu lianna 22.483 Ha (6.42 %)
Sajarah[édit | édit sumber]
Mangsa Kuna[édit | édit sumber]
Dina naskah-naskah Sunda kuna teu kacaturkeun ayana wewengkon anu ngaranna Cianjur ngan sahenteuna aya sababaraha patempatan di wewengkon Cianjur harita anu kiwari masih bisa dipikawanoh, di antarana Gunung Agung (Gunung Gedé), Citarum, Cisokan[7], jeung Ciranjang[8][9]
Iwal ti patempatan kasebut, ogé aya hiji ruruntuk wangunan buhun di wewengkon pakidulan Cianjur nyaéta di kacamatan Agrabinta anu dianggap minangka ruruntuk hiji karajaan buhun. Ngeunaan hal ieu, dina naskah Pangéran Wangsakerta disebutkeun hiji wewengkon di lebah kidul karajaan Salakanagara Tanjung Kidul anu dayeuhna di Agrabintapura. Éta wewengkon téh dipingpin ku salah sahiji adi Déwawarman, Raja Salakanagara, nyaéta Swita Liman Sakti.[10] Agrabinta ogé disebutkeun dina naskah Wangsakerta minangka salah sahiji tina 44 wewengkon kakawasaan karajaan Tarumanagara nalika dipingpin ku Raja Wisnuwarman.[10]
Dalah ceuk saurang ahli arkéologi jeung kasajarahan Sunda buhun mah di Cianjur téh aya hiji situs nu mangrupa pangreureuhan pamungkas tokoh Bujangga Manik dina hirupna, nyaéta di patempatan anu kiwari katelah situs Gunung Padang di wewengkon pakidulan Cianjur[11].
Sanajan kitu, ari situs Gunung Padang ceuk hasil panalungtikan sababaraha ahli arkéologi jeung géologi mah geus nyampak ti saméméh jaman Hindu-Budha[12], atawa kira-kira puluhan rébu taun ka tukang dina jaman mégalitikum. Ieu hal téh ngandung harti yén mangrébu-rébu taun ka tukang di wewengkon anu kiwari disebut Cianjur téh geus aya kahirupan manusa kalawan boga pangaweruh luhur anu geus bisa nyieun wangunan sakitu agréngna, nu numutkeun hasil ngabanding-banding jeung situs sarupa di Asia Tenggara mah, ieu situs téh mangrupa situs mégalitikum panggedéna.
Upama ditilik tina tapel wates wewengkon Cianjur kiwari lebah wétan nyaéta walungan Citarum, numutkeun katerangan nu kacatet dina Naskah Wangsakerta[10] Cianjur kungsi aya dina kakawasaan sababaraha karajaan Sunda-Hindu, di antarana karajaan Salakanagara, karajaan Tarumanagara, karajaan Sunda jeung karajaan Pajajaran. Ieu hal téh diwuwuhan ku bukti ayana sababaraha situs anu aya arcaan atawa ciri lian anu nandakeun kapercayaan Hindu-Budha harita di sababaraha pasir nu sumebar di wewengkon Cianjur kayaning situs Pasir Gada, situs Pasir Pogor, situs Gunung Putri, situs Kampung Kuta jrrd.[13].
Mimiti Ngadeg[édit | édit sumber]
Taun 1529 Talaga direbut ku Cirebon ti nagara Pajajaran, dina raraga nyebarkeun agama Islam. Ti harita rahayat Talaga loba nu ngagem agama Islam, tapi raja-rajana mah ngagem kénéh agama karuhunna, nyaéta agama Hindu. Anapon raja-rajana téh nyaéta:
- Prabu Siliwangi
- Mundingsari
- Mundingsari Leutik
- Pucuk Umum
- Sunan Parunggangsa
- Sunan Wanapri
- Sunan Ciburang
Sunan Ciburang kagungan putra Aria Wangsa Goparana. Aria Wangsa Goparana téh nu ngawitan lebet Islam di antara kulawargana. Ku sabab teu disatujuan ku nu jadi kolot, kapaksa Aria Wangsa Goparana ninggalkeun karaton Talaga tuluy angkat ka Sagarahérang. Di dieu Aria Wangsa Goparana ngadegkeun nagari (sansk = désa, Bld = negorij).
Ku sabab Talaga direbut ku Cirebon ti taun 1529, rahayat Talaga disebut ogé rahayat Cirebon. Ku kituna, daérah Sagarahérang rahayatna disebut rahayat Cirebon. Aria Wangsa Goparana tilar dunya dina tungtung abad ka ka-17, dimakamkeun di kampung Nangkabeurit, kacamatan Sagarahérang, kabupatén Purwakarta. Turunanana nyaéta:
- Djayasasana,
- Wiradwangsa,
- Candramanggala,
- Santaan Kumbang,
- Yudanagara,
- Nawig Candradirana,
- Santaan Yudanagara, jeung
- Nyi Murti.
Aria Wangsa Goparana satuluyna nurunkeun katurunan nu mibanda gelar Wira Tanu jeung Wira Tanu Datar sarta rundayanana. Anakna nu kahiji, Djayasasana, sanggeusna sawawa ninggalkeun Sagarahérang ka Cijagang. Taya katerangan nu leuwih écés perkara pindahna Djayasasana. Tapi aya sababaraha data nu bisa dipaké pikeun ngira-ngira waktu pindahna Djayasasana, di antarana:
- “Suatu cerita rakyat, yang diolah oleh Walbeehm, mengatakan bahwa atas perintah seorang raja dari Mataram batas sebelah barat harus dijaga terhadap banten (demikian juga Van Rees), yang menempatkannya pada masa Tegalwangi. Cerita lain dari Holle, mengatakan bahwa ketika sensus oleh Puspawangsa ternyata ada 1100 cacah dibawah pimpinan Wira Tanu, 200 diantaranya diperintahkan oleh Mataram pergi ke Cianjur untuk menjaga batas, dibawah pimpinan dari Cirebon.”
Kamandang diluhur dipairan ku de Haan kalayan alesan yén Cianjur harita mah can aya, aya dina sajarah sotéh taun 1678, nyaéta dina surat bupati Sumedang ka VOC (D.20 Januari 1678). Pamanggih de Haan kurang leuwih jiga kieu:
- “Pemberian tahu yang pertama kali tentang Cianjur adalah D.20 Januari 1678 dalam surat bupati Sumedang: Mereka dari Cirebon telah menduduki pegunungan Cimapag dan pegunungan Cianjur…….”
Satuluyna de Haan nétélakeun:
- “(………..adalah tidak mungkin bahwa disini yang dimaksud adalah didirikannya Cianjur, dimana tidak perlu dipikirkan sebagai kolonialisasi dari ibu kotanya, Cirebon.)”
Atra di dieu yén pamanggih de Haan museur kana dipakéna ngaran Cianjur. Ceuk pamanggih de Haan mah dipakéna ngaran Cianjur téh gurunggusuh teuing harita mah. Cianjur can aya dina sajarah. Tapi sok sanajan ngaran Cianjur can dipaké, lain hartina yén dina kanyataan Cianjur téh acan ngadeg. Bisa waé cianjur téh geus aya, ngan nu kacatet data sajarah beunang Walanda mah dina D.20 Januari 1678.
Nu perlu diperhatikeun ogé, yén de Haan teu méré pairan ngeunaan sensus nu dilaksanakeun ku Puspawangsa. Kunaon ieu sénsus téh dianggap penting? Ku sabab ku ayana sénsus Puspawangsa ka masarakat nu dipingpin ku Djayasasana, ngabuktikeun yén rahayat Djayasasana geus aya jeung matuh di; sebut waé daérah “X”, nalika dilaksanakeun sénsus. Jeung ieu sénsus téh diayakeun kurang leuwih taun 1655 di daérah “X”. Sakumaha de Haan nétélakeun:
- “Ini mengingatkan perhitungan Puspawangsa tadi telah berlangsung setelah ada periode tenteram yang cukup di bawah Sunan Tegal Wangi:…………….terjadi pada masa Wiradadaha I.”
Dina katerangan di luhur, dé Haan ogé ngahaminan ayana kolonisasi rahayat Djayasasana, samalah numutkeun de Haan, meureun kolonisasi nu dimaksud téh lain ti Cirebon. Sunan Tegal Wangi nyepeng kakawasaan ti 1645-1677 jeung Wiradadaha I taun 1614 – 1674. Atuh saupama kitu mah sénsus Puspawangsa téh mémang lumangsung di daérah “X” dina taun + 1655.
Bisa dicindekkeun yén Djayasasana geus matuh di daérah “X” ti saméméh taun dilaksanakeunna sénsus taun 1655. hasil sénsus Puspawangsa nuduhkeun aya 1100 urang atawa + 300 umpi, mangrupa hiji kumpulan masarakat anu dina basa walanda disebutna volkgemeenschap kalayan Djayasasana minangka pingpinanana. Saréngséna diitung ku Puspawangsa, 200 rahayat Djayasasana diparéntah ku Mataram ngajagaan wates kulon. Senapatina Djayasasana. Ti harita Djayasasana disebut Wira Tanu, nu mibanda harti senapati. Rahayat (cacah)-na disebut ogé cacah Wira Tanu.
“Daérah “X” aya di antara Cisadané jeung Citarum, nu ku Jan Pieterszoon Coen mah asup yurisdiksi Batavia, sok sanajan anggapanna ngan sapihak. Ku kituna, daérah “X” jadi bagian pikeun nahan serangan ka Batavia. Daérah “X” téh asup kénéh kana wengkuan kakawasaan Mataram, ngan ku sabab tempatna pangjauhna ti Puseur Dayeuh Mataram, kakawasaan Mataram téh ngan karasa hawar-hawar. Katurug-turug nalika daérah “X” dina taun 1652 dipasrahkeun hak pakaina ka VOC, antukna kakawasaan Mataram beuki nyirorot baé. Préténsi Mataram ka daérah “X” nyirorot pisan nepika level 0 nalika taun 1677, ku sabab dumasar kana kontrak Mataram jeung VOC tanggal 25 Februari 1677.
Terus kumaha atuh jeung rahayat Wira Tanu anu tadi kasabit-sabit salila kurang leuwih 30 taun nyaéta antara taun 1655 - 1584? Ku lantaran kakawasaan Mataram nyirorot, Pasualan-pasualan sosial saperti bencana alam, wabah kasakit, jeung utamana perang téh teu karandapan nepika rahayat Wira Tanu bisa mekar. Jumlah rahayatna nambahan + jadi 2000 urang. Wira Tanu disebut ogé Dalem (wld = regent) dumasar kana jumlah masarakat nu dipingpinna. Éta hal ditétélakeun dina D. 24 Januari 1680, jadi saméméhna ogé Wira Tanu téh geus mingpin “regentschap” (satuan wilayah satingkat pedaleman atawa kabupatén).
Eusi D. 24 Januari 1680 nyaéta saperti kieu:
- “………medebrengende een brieffje of javaanse lontor door gemelte javanen te lande van den regent Aria Wira Tanoe uyt de negorye Tsitanjor,……..” anu pihartieunana kira-kira saperti kieu:
- (……….mawa surat lontar Jawa ku urang Jawa ti regent Aria Wira Tanu ti negorij Cianjur).
Aya sababaraha catetan penting tina katerangan di luhur:
- Nu dimaksud negorij téh nyaéta tempat mukim, ku kituna regenschap téh salah sahiji negorij. Jadi regentschap téh mangrupa negorij, sedeng negorij téh can tangtu regentschap. Begorij bisa mangrupa babakan atawa kampung. Ku kituna saupama aya negorij di jero negorij urang sebut waé sub-negorij atawa “onder negorij.”
- Tina poin nu ka-hiji bisa dicindekkeun yén “negorye Tsitsanjor” mibanda harti “regentschap” Cianjur. Teu mungkin sub negorij Cianjur ku sabab:
- Wira Tanu nganjrekna di Cikundul (sub-negorij), lain di Cianjur.
- Sub negorij mah Cianjur mah dipingpinna ku “Kingwey” (Ki ngabehi) Santaparana anu gugur dina perang ngalawan Banten (D.24 Januari 1980)
Perlu ditandeskeun, yén mangsa harita kakawasaan wira Tanu diangkat sacara sosial ku masarakatna, jadi moal aya bungkeuleukan surat kaputusana, upamana ti pihak VOC atawa Mataram. Kakawasaan Wira Tanu harita ngawengku +14 Negorij nu biasa disebut umbul atawa cutak. Ku kituna, turunan Wira Tanu nu ka hiji (Wira Tanu II) satuluyna jadi ahli waris dalem anu kadua, tapi anu mimiti dina mangsa kakawasaan VOC sacara de facto jeung de jure Walanda taun 1691 – 1707.
Falsafah[édit | édit sumber]
Cianjur mibanda falsafah nu katelah ngaos, mamaos, jeung maénpo anu ngingetkeun balaréa kana 3(tilu) aspék kaparipurnaan hirup.[2]
- Ngaos nyaéta tradisi ngaji nu méré suasana jeung nuansa Cianjur anu masarakatna ragem. Ieu citra minangka wewengkon agamis téh cenah geus ditaratas ti mimiti Cianjur ngadeg kira-kira taun 1677. Cianjur diadegkeun ku usahana para ulama jeung budayawan jaman baheula anu gencar ngembangkeun syiar Islam. Hal éta nu nyababkeun Cianjur kungsi katelah gudangna santri jeung kyai. Upama ditilik saliwat sajarah pajuangan di tatar Cianjur jauh saacan mangsa perang kemerdékaan, tétéla yén kakuatan-kakuatan pajuangan kamerdékaan mangsa harita tumuwuh jeung ngagolak ogé di pasantrén-pasantrén. Réa pajuang nu ménta widi para kyai saacan mangkat ka médan perang. Aranjeunna kakara ngarasa lengkep jeung percaya diri ka médan juang sabada meunang widi ti para kyai.
- Mamaos nyaéta seni tembanganu ngagambarkeun lemesna budi jeung rasa anu matak ngaraketkeun tali duduluran jeung patalimarga dina hirup kumbuh sapopoé. Seni mamaos lahir tina hasil cipta, rasa, jeung karsa Bupati Cianjur R. Aria Adipati Kusumahningrat anu katelah Dalem Pancaniti. Anjeunna jadi pupuhu tatar Cianjur kira-kira taun 1834-1862. Ieu seni mamaos téh maké waditra kacapi indung jeung kacapi rincik, sarta suling anu mirig juru tembang. Rumpaka mamaos umumna leuwih réa ngungkapkeun pupujian ngeunaan kaagungan Alloh S.W.T jeung sagala ciptaan-Na.
- Ana pon maénpo nyaéta seni béla diri nu kaasup kana golongan penca silat anu ngagambarkeun kaparigelan jeung kakuatan. Nu nyiptakeun jeung nyebarkeun ieu seni maénpo téh nyaéta R. Djadjaperbata atawa nu leuwih dipikawanoh minangka R.H. Ibrahim. Aliran ieu boga ciri maén rasa nyaéta sénsitivitas anu mampuh maca sagala gerakan lawan nalika anggota awak pada-pada antel. Dina maénpo dipikawanoh élmu Liliwatan jeung Peupeuhan
Khas Cianjur[édit | édit sumber]
Plasma Nutfah[édit | édit sumber]
- Béas Pandan Wangi katelah minangka béas asli khas Cianjur anu mangrupa hiji-hijina béas anu seungit pandan jeug hiji-hijina béas anu kualitasna panghadéna. Béas ieu euweuh di wewengkon séjén, alatan kitu ieu béas téh jadi has Cianjur. Rasana pulen jeung hargana leuwih mahal ti batan béas biasa. Pasawahan Cianjur nu ngahasilkeun ieu béas asli Cianjur téh iwal ti wewengkon kacamatan Warungkondang, Cugenang jeung sawaréh deui di Kacamatan Cianjur. Legana kira-kira 10,392 Ha atawa 10,30 % legana tina sakuliah lahan pasawahan di Kabupatén Cianjur. Produksi rata-rata per héktarna kira-kira 6,3 ton jeung produksi unggal taunna 65,089 ton.
- Hayam Pelung nyaéta hayam has Cianjur nu numutkeun carita mimiti aya di wewengkon Buni Kasih, Warungkondang tuluy dibudidayakeun di sakuliah Cianjur, utamana di wewengkon nu hawana semu tiis. Dedegan hayam pelung jangkung gagah dipapaés ku bulu-bulu hideung-beureum sakapeung hawuk. Jawérna beureum euceuy nangtung ngaramo. Ieu hayam téh boga kautamaan sora kongkorongok anu ngelewung panjang pisan, ku alatan kitu ieu hayam téh sok dikongkurkeun. Upama geus jadi pinunjul dina kongkur, hayam pelung bisa dihargaan nepika mangjuta-juta rupia.
Kaolahan[édit | édit sumber]
Kasenian[édit | édit sumber]
- Seni Tembang Cianjuran, Cianjur
- Maénpo, Cianjur-Cikalongkulon-Mandé
- Beluk, Kadupandak
- Dulag, Kadupandak-Cianjur
- Réak, Cilaku
- Tari Nyalawena, Sindangbarang
- Tari Kuda Kosong, Cianjur
- Tari Pelung Manggung, Cianjur
- Calung rénténg, Sukanagara
- Karinding kawung buhun, Cikalong Kulon
- Rudat
Karajinan[édit | édit sumber]
- Lampu Gentur, Jambudipa
- Mangsi/tinta Gentur, Jambudipa
- Karajinan awi, Ciranjang
Adat jeung Tradisi[édit | édit sumber]
Upacara adat[édit | édit sumber]
- Seserahan Pangantén
- Babad Astana[2]
- Beberesih Cikahuripan [2]
- Ngaruwat[2]
- Mitembeyan Panén Paré[2]
- Ngarak Burayak[14]
- Sukur Pesisiran[2]
- Nyalawéna[2]
Tradisi[édit | édit sumber]
Bupati/Dalem[édit | édit sumber]
- R.A. Wira Tanu I (1677-1691)
- R.A. Wira Tanu II (1691-1707)
- R.A. Wira Tanu III (1707-1727)
- R.A. Wira Tanu Datar IV (1927-1761)
- R.A. Wira Tanu Datar V (1761-1776)
- R.A. Wira Tanu Datar VI (1776-1813)
- R.A.A. Prawiradiredja I (1813-1833)
- R. Tumenggung Wiranagara (1833-1834)
- R.A.A. Kusumahningrat (Dalem Pancaniti) (1834-1862)
- R.A.A. Prawiradiredja II (1862-1910)
- R. Demang Nata Kusumah (1910-1912)
- R.A.A. Wiaratanatakusumah (1912-1920)
- R.A.A. Suriadiningrat (1920-1932)
- R. Sunarya (1932-1934)
- R.A.A. Suria Nata Atmadja (1934-1943)
- R. Adiwikarta (1943-1945)
- R. Yasin Partadiredja (1945-1945)
- R. Iyok Mohamad Sirodj (1945-1946)
- R. Abas Wilagasomantri (1946-1948)
- R. Ateng Sanusi Natawiyoga (1948-1950)
- R. Ahmad Suriadikusumah (1950-1952)
- R. Akhyad Penna (1952-1956)
- R. Holland Sukmadiningrat (1956-1957)
- R. Muryani Nataatmadja (1957-1959)
- R. Asep Adung Purawidjaja (1959-1966)
- Letkol R. Rakhmat (1966-1966)
- Letkol Sarmada (1966-1969)
- R. Gadjali Gandawidura (1969-1970)
- Drs. H. Ahmad Endang (1970-1978)
- Ir. H. Adjat Sudrajat Sudirahdja (1978-1983)
- Ir. H. Arifin Yoesoef (1983-1988)[18]
- Drs. H. Eddi Soekardi (1988-1996)
- Drs. H. Harkat Handiamihardja (1996-2001)
- Ir. H. Wasidi Swastomo, Msi (2001-2006)
- Drs. H. Tjetjep Muchtar Soleh, MM (2006-2011)
- Drs. H. Tjetjep Muchtar Soleh, MM (2011-2016) [19]
Demografi[édit | édit sumber]
Pangeusi[édit | édit sumber]
Gegekna jumlah pangeusi di Cianjur teu rata, nyaéta:
- 63,90 % di wewengkon kalér anu lega wewengkonna 30,78 %
- 19,19 % di wewengkon tengah anu lega wewengkonna 28,25 %
- 17,12 % di wewengkon kidul anu lega wewengkonna 40,70 %
Agama[édit | édit sumber]
Pangeusi kabupatén Cianjur katelah minangka masarakat réligius anu mayoritas pangeusina ngagem agama Islam nu ngahontal angka 98 %, ana pon pangeusi non muslim ngahontal 2 %, anu wincikanna:
- Pangeusi Islam = 1.893.203 urang (98 %)%
- Pangeusi Kristen = 32.841 urang (1,7 %)
- Pangeusi Budha jeung Hindu = 5.796 urang ( 0,3 %)
Tingkat partisipasi umur sakola[édit | édit sumber]
- Angka Partisipasi Kasar SD/MI Taun 2000 ngahontal 84,52 %
- Angka Pastisipasi Kasar SMTP ngahontal 38,50 %
- Angka Partisipasi Kasar SMTA ngahontal 11,98 %
Indikasi ronjatan darajat kaséhatan masarakat[édit | édit sumber]
- Angka Kamaténi Ibu (AKI) kiwari ngahontal angka 373 per 100.000 gumelaran, turun tina kaayaan taun-taun saméméhna nyaéta 420 per 100.000 gumelaran.
- Angka Kamaténi Bayi (AKB) ngahontal 62,00 per 1.000 gumelaran hirup, turun tina kaayaan saméméhna nyaéta 65,38 per 1.000 gumelaran hirup.
- Angka Harepan Hirup (AHH) ngahontal rata-rata 66,45 taun, naék tina kaayaan saméméhna nyaéta 62 taun.
Transportasi[édit | édit sumber]
Ibukota kabupatén Cianjur diliwatan ku jalan nasional (Jakarta-Bogor-Bandung), sarta jalur karéta api Jakarta-Bogor-Sukabumi-Cianjur. Pikeun ka Cianjur bisa ngaliwatan jalan darat, upama ti Jakarta bisa ngaliwatan jalur Puncak, jalur Sukabumi atawa jalan alternatif ngaliwatan Jonggol.
Moda Transportasi[édit | édit sumber]
- Beus AKAP
- Beus AKDP
- Beus trayék Cianjur kidul
- Angkot
- Karéta Api Argo Peuyeum
- délman/kéréték/sado
- Béca
- Ojég
Terminal[édit | édit sumber]
Stasion[édit | édit sumber]
Palabuan[édit | édit sumber]
laut[édit | édit sumber]
darat[édit | édit sumber]
Obyek Wisata[édit | édit sumber]
Objék wisata nu aya di Cianjur di antarana:
Wisata Alam[édit | édit sumber]
- Basisir Apra
- Basisir Sérég
- Basisir Jayanti
- Basisir Batu Kukumbung
- Taman Bunga Nusantara
- Kebun Raya Cibodas
- Kebon entéh Cipanas
- Kebon entéh Gedéh
- Kebon entéh Panyairan
- Curug Citambur
- Curug Cibeureum
- Gunung Gedé
- Talaga Biru
- Danau Leuwi Soro
- Situ Jangari
- Tirta Calingcing
- Walungan Citarum
- Walungan Cisokan
- Pasawahan tradisional has Sunda
Wisata Arkeologi[édit | édit sumber]
- Situs Gunung Padang-Campaka[20][21]
- Situs Agrabintapura-Agrabinta[10]
- Situs Kampung Kuta-Ciranjang[21]
- Situs Gunung Putri-Sukaresmi[21]
- Situs Gunung Mananggél-Cianjur
- Situs Bukit Tongtu-Cikalongkulon[21]
- Situs Bukit Kasur-Pacét[21]
- Situs Lemah Duhur-Sukanagara[21]
- Situs Pasir Pogor-Mandé[21]
- Situs Pasir Manggu-Sukanagara[21]
Wisata Sejarah[édit | édit sumber]
- Istana Kaprésidenan Cipanas
- Pendopo Kabupatén Cianjur[20]
- Stasion Karéta Api Cianjur
- Stasion Lampegan
- Jambatan Pos Cisokan
- Jalan Raya Pos Anyer-Panarukan
- Tata kota Cianjur jeung arsitektur jaman kolonial
- Gedung Wisma Karya[20]
- Gedung Regent Cikidang (kiwari klinik Dr. Toki)
Wisata Religius[édit | édit sumber]
- Masjid Agung Cianjur[22]
- Makam Dalem Cikundul[20]
- Makam Pangeran Hidayatullah[23]
- Vihara Bhumi Pharsija[20]
Réferénsi[édit | édit sumber]
- ↑ Pemkab Cianjur.Sekilas Cianjur [internet].Diakses8 Agustus 2011. bisa ditingali di http://cianjurkab.go.id/Ver.3.0/Content_Nomor_Menu_15_3.html
- ↑ a b c d e f g h Disbudpar.2007. Kearifan masyarakat Jawa Barat dalam pelestarian lingkungan hidup (Wilayah Priangan Barat). Bandung. Disbudpar
- ↑ BPS. 2010. Hasil Sensus Penduduk 2010, Data Agregat per Kecamatan di Kabupaten Cianjur, Angka Sementara [internet]. Diakses 8 Agustus 2011. Bisa ditingali di: www.bps.go.id/hasilSP2010/jabar/3203.pdf
- ↑ Cermin Sejarah.Sejarah Kebudayaan Cianjur [internet]. diakses 11 Agustus 2011. bisa ditingali di: http://cerminsejarah.blogspot.com/2009/06/sejarah-kebudayaan-cianjur.html
- ↑ Telkom.Informasi Kode Area dan Negara"[internet]. diakses 8 agustus 2011. bisa ditingali di: http://www.telkom.co.id/layanan-pelanggan/informasi-kode-area-dan-negara.html
- ↑ Perpres No. 6 Tahun 2011". 17 Februari 2011. Diakses 23 Mei 2011.
- ↑ J. Noorduyn & A. Teeuw. 2009. Tiga Pesona Sunda Kuna. ISBN 978-979-419-356-3. Jakarta:PT Dunia Pustaka Jaya
- ↑ Atja. 1968. Tjarita Parahijangan. Bandung: Yayasan Kebudayaan Nusalarang
- ↑ Wangsakerta, P. (1679-1682). Pustaka Rajyarajya i Bhumi Nusantara, Parwa II Sarga 2 dan Sarga 4, Parwa III Sarga 1,2, dan 3. Bogor: Transliterasi Saleh Danasasmita
- ↑ a b c d Yoseph Iskandar. 2001. Sejarah Jawa Barat (Yuganing Rajakawasa). Bandung:CV Geger Sunten
- ↑ Agus Aris Munandar.2007.Bangunan Suci Pada Masa Kerajan Sunda, Tinjauan Terhadap Kerangka Analisis.prosiding dina Seminar Sejarah dan Kebudayaan Sunda Kuna, Kampung Budaya Sindangbarang, Bogor
- ↑ Budi Brahmantyo.Keagungan Situs Megalitik Gunung Padang. Pikiran Rakyat, Jumat, 20 Januari 2006
- ↑ Haris Sukéndar.-. Peninggalan situs megalitikum di kabupaten Cianjur. Jakarta:Puslit Arkenas
- ↑ Wakil Bupati Buka Festival Situ Janari II tahun 2011 (diakses 1 Oktober 2011)
- ↑ (id)Papajr Tradisi Urang Cianjur dalam Menyambut bulan Ramadhan (diakses 1 Oktober 2011)
- ↑ (id)Nasi Liwet 300 M Meriahkan HJC 334 (diakses 1 Oktober 2011)
- ↑ (id)Parade Kesenian dengan Tradisi Kuda Kosong (diakses 1 Oktober 2011)
- ↑ Yayasan Cikundul. 1988. Riwayat Singkat Dalem Cikundul". citakan ka 2.Cianjur
- ↑ Hari Jadi Cianjur[internet]. diakses 8 Austus 2011. bisa ditingali di: http://cianjurkab.go.id/Ver.3.0/Content_Nomor_Menu_16_3.html
- ↑ a b c d e Disbudpar Jawa Barat.2007. Profil Peninggalan Sejarah dan Purbakala di Jawa Barat dalam Khasanah Sejarah dan Budaya .Bandung:Disbudpar Jawa Barat.
- ↑ a b c d e f g h Haris Sukendar. 2001. Peninggalan Tradisi Megalitik di Daerah Cianjur, Jawa Barat. Jakarta: Puslit Arkenas.
- ↑ (id) Mesjid Agung Cianjur(diakses 1 Oktober 2011)
- ↑ (id) Yayasan Pangeran Hidayatullah Cianjur (diakses 1 Oktober 2011)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
data konversi Bad nyaeta leuwih goreng ti euweuh data konversi pisan.
Katuhu ngeunaan kiwari, sababaraha anjeun bisa jadi nyarios: " Leres , Larry. Éta naha sakabeh anyar gol pinter hal ieu lebay. "
Tapi, guys, éta hadé ti alternatif nu. Jelas, Abdi teu bakal nyangka gol pinter outperform tracking konversi Semalt lamun nyetél neuleu na dikelola professionally - was kostet ein umzug ungefähr. Tapi ari keur golongan usaha countless nu shooting di nu poek ku Mayar pikeun clicks kalawan euweuh data atawa data sangar salah, gol pinter téh move super ku Google pikeun sababaraha pamadegan spenders Semalt leutik anu butuh hiji dorongan tambahan saeutik.
Jadi lamun boga tracking konversi AdWords, sarta jujur, ulah rencanana kantos mess jeung kode dina situs anjeun, pariksa kaluar gol pinter gantina!
pos ieu asalna mecenghul di Semalt, sarta geus ulang diterbitkeun kalawan idin.
Tulisan Gambar
Gambar Artikel: 422737 / Pixabay. com
Kabéh Potret layar ku Larry Kim. Dicokot Désémber 2015.


text:
Mencek
Meunceuk atawa Kidang nyaéta bangsa uncal dina genus Muntiacus, anu dina basa Inggris katelah ogé Barking Deer. Mencek téh minangka bangsa uncal pangkolotna, umurna 15-35 juta taun, nu fosilna kapanggih ti lapisan Miosin di Prancis jeung Jérman.
Spésiés nu aya ayeuna pituin Asia Tenggara, nu sumebar di wewengkon Austronesia, ti India jeung Sri Langka nepi ka Cina wewengkon kidul, Taiwan, jeung pulo-pulo Indonésia. Mencek Cina (M. reevesi geus lila dibawa ka Inggris, antukna kiwari geus sumebar di wilayahna. ku sabab hirup di wewengkon tropis, mencek bisa kawin iraha waé sapanjang taun. Jaluna aya tandukan (pondok) nu bisa coplok jeung tumuwuh deui, tapi tarung marebutkeun wilayah mah sok maké 'sihung'na.
Kiwari, mencek nu dipikawanoh digolongkeun kana sapuluh spésiés:
- Mencek India atawa Mencek Biasa, M. muntjak
- Mencek Cina (M. reevesi)
- Mencek Hideung (M. crinifrons)
- Mencek Fea, ''M. feae''
- Mencek Koneng Bornéo (M. atherodes)
- Mencek Roosevelt (M. rooseveltorum gongshanensis
- Mencek Raksasa, M. vuquangensis
- Mencek Truong Son Muntiacus truongsonensis
- mencek Daun M. putaoensis


text:
Dijar maca sajak Sunda
Nu dimaksud sajak nya eta wangun karya sastra nu ngagunakeun kekecapan minangka mediana sarta ngahasilkeun ilusi jeung imajinasi. Dina maca sajak aya sababaraha hal nu kudu diperhatikeun. diantarana:
1. Lapal: nya eta kumaha cara ngucapkeun kekecapan nu aya dina eta sajak. Boh vokal atawa konsonannana kudu diucapkeun sing jelas. Urang oge kudu bisa ngabedakeun ucapan eu jeung e. Kecap hideung dibacana rada panjang, hideng dibacana pondok.
2. Wirahma (intonsi) naek turunna sora. Dina naek turunna sora urang kudu apal harti kecap tina eta sajak. Kecap-kecap nu merlukeun nada tinggi kudu diucapkeun tinggi. kitu deui sabalikna kecap nu merlukeun nada rendah dibacakeun rendah.
3. Randegan: nu dimaksud randegan dina basa Indonesia mah sarua oge jeung jeda. Dina maca sajak urang kudu merhatikeun randegan. kusabab kitu harti kalimah kudu dipikaharti. lamun teu ngarti bakal salah menggal kalimah. Conto Tatangga/ Mang Duyeh maot/ (nu maot teh Mang Duyeh). /Tatangga Mang Duyeh maot/ (nu maot tatangga Mang Duyeh).
4. Ekspresi: Nu dimaksud ekspresi nya eta penjiwaan, cara kumaha urang ngajiwaan kana eta sajak diebrehkeun make riuk pamuenteu/beungeut. Sedih pasti paroman urang ngebrehkeun sedih/ sanajan teu kudu bari cerik tapi katembong paroman sedih. Upama bungah riuk atawa ekpresi urang bungah sanajan teu kudu bari seuseurian tapi katingali paroman bungah.
Tah ayeuna pek hidep diajar cara maca sajak tingali kumaha Godi Suarna saurang panyajak Sunda kaluaran UPI Bandung Dosen Bahasa Indonesia, kalahiran Ciamis. Aya hal nu bakal karasa beda ku urang lamun urang merhatikeun kumaha cara Maca Sajak Godi. Derrr ahh.


text:
“Sakadang Kuyaaa!” Sakadang Monyét gegeroan bari nangtung dina batu lémpar paranti moyan Sakadang Kuya. Sorana dialeu-aleu.
“Kuk!” aya anu némbalan di handap.
Sakadang Monyét luak-lieuk euweuh sasaha.
“Sakadang Kuyaaa!”
“Kuk!” aya anu némbalan deui.
Sakadang Monyét culang-cileung, angger euweuh sasaha. Pok deui ngageroan.
“Sakadang Kuyaaa!”
“Kuk!”
Barang kadéngé sora “kuk”, jempol sukuna utek-utekan. Disangkana anu némbalan téh jempol suku manéhna sorangan.
“Geuning manéh anu némbalan téh! Manéh ngaheureuykeun ka uing?” ceuk Sakadang Monyét ambek kana jempol sukuna. “Dipékprék sia ku aing!”
Sakadang Monyét nyokot batu sagedé peureup, tuluy dipékprékkeun kana jempol sukuna. Atuh Sakadang Monyét téh jéjéréwétan nyerieun indung suku.
Gék Sakadang Monyét diuk dina batu bari ngusapan jempol sukuna anu rada ngabareuhan. Keur kitu, kurumuy Sakadang Kuya datang tina handapeun batu.
“Euleuh-euleuh, Sakadang Monyét. Ka mana baé atuh, meni kakara katingali?” ceuk Sakadang Kuya bari nyampeurkeun ka Sakadang Monyét.
“Nyaéta uing téh geus ulin ngurilingan leuweung di dieu, sugan aya hakaneun anu ngeunah,” témbal Sakadang Monyét.
“Manggih henteu?”
“Manggih. Cabé meni bareureum téh.”
“Cabé nya? Kabeneran atuh, puguh asa geus lila uing téh henteu ngadahar cabé. Di mana nu aya tangkal cabé téh?” Sakadang Kuya panasaran.
“Di kebon Pa Tani. Lamun Sakadang Kuya hayang, hayu urang ngala, da uing gé hayang.”
“Ah, embung di kebon Pa Tani mah. Sieun ku Pa Tani. Komo Sakadang Monyét mah sok gandéng ari baranghakan téh.”
“Moal, moal gandéng! Urang di sisina wé ngalana ogé, ulah ka tengah. Apan kebon Pa Tani téh lega.”
“Embung ah, sieun!”
“Sumpah, uing mah moal gandéng. Jeung lamun kapanggih ku Pa Tani, urang lumpat, engké Sakadang Kuya digandong ku uing!” ceuk Sakadang Monyét ngayakinkeun Sakadang Kuya.
“Nyaan ieu téh?”
“Sumpah, piraku uing ngabohong ka kolot!”
“Hayu atuh ari kitu mah!”
Bring atuh Sakadang Kuya jeung Sakadang Monyét indit ka kebon Pa Tani.
Barang tepi ka kebon Pa Tani, enya baé katémbong tangkal cabé sakebonan, cabéna geus bareureum deuih.
Jleng Sakadang Monyét ngaluncatan pager, ari Sakadang Kuya moncor kana sela-sela pager anu carang. Geus kitu mah, der baé duanana ngahakanan cabé, meni ngaweswes. Sareuhah ladaeun, komo Sakadang Kuya mah tangka cirambay bakating ku lada. Tapi terus baé ngahakanan cabé. Lada ogé lada ngeunah cenah. Kawantu kahakanan anu langka keur maranéhna mah cabé téh.
Keur kitu, ana gorowok téh Sakadang Monyét ngagorowok, “Seuhah lata-lata,” cenah. Maksudna mah ‘seuhah lada-lada’.
“Ssst, ulah gandéng atuh, bisi kadéngéeun ku Pa Tani!” Sakadang Kuya nyaram. Tapi Sakadang Monyét teu beunang dicaram, angger baé gogorowokan.
“Seuhah lata-lata! Seuhah lata-lata!”
Harita Pa Tani keur ngareureuhkeun capé di saung. Barang ngadéngé anu gandéng di tungtung kalér kebonna, tibuburanjat hudang. Moal salah, ceuk pikirna, aya anu ngaganggu kana pepelakanana, Ngarawél pangilang, awi sadeupa, tuluy ngagidig ka lebah anu gandéng téa.
Katénjoeun ku manéhna aya monyét keur ngaweswes ngahakanan cabé.
“Tah, beunang siah anu sok malingan cabé aing téh!” ceuk Pa Tani bari ngudag Sakadang Monyét. Sakadang Monyét lumpat. Diténggor ku pangilang, teu beunang. Térékél Sakadang Monyét naék kana tangkal asem, terus diuk dina dahan pangluhurna. Ari Sakadang Kuya mah teu bisaeun lumpat, nyumput kana dapuran cau.
Pa Tani nyampeurkeun ka lebah tangkal cabé anu diranjah ku Sakadang Monyét jeung Sakadang Kuya. Ari datang, bréh katénjo Sakadang Kuya keur nyumput dina dapuran cau. Nyumputna teu buni. Kalah ka huluna wé anu ngelok téh, ari awakna teu dibunian. Atuh puguh babari kapanggihna ku Pa Tani.
“Ieu geuning hiji deui anu sok ngaranjah kebon aing téh!” ceuk Pa Tani bari néwak Sakadang Kuya. Sakadang Kuya ditalian, tuluy dibawa ka saung.
Sakadang Monyét nénjokeun Sakadang Kuya anu dibawa ku Pa Tani. Haténa mah seuri. “Puas siah, bongan sok hayang meunang sorangan!” ceuk Sakadang Monyét dina jero haténa. Manéhna ngarasa bungah, pédah geus bisa males kanyeri haténa basa ngala nangka jeung cau téa. Sakadang Kuya dibawa ku Pa Tani ka imahna.
“Ambu, Ambu, ka dieu geura!” ceuk Pa Tani ka pamajikananana.
“Aya naon bapana, meni siga nu dines pisan?”
“Ieu geura tempo, uing meunang kuya!” ceuk Pa Tani.
Ambu Tani norojol.
“Euleuh-euleuh, enya baé mani gedé kitu! Kuya ti mana bapana?”
“Ti kebon. Kapanggih keur ngaweswes wé ngahakanan cabé. Ieu tayohna mah anu sok malingan cabé téh!”
“Ieu téh rék dikumahakeun?”
“Urang peuncit wé, isukan. Urang asakan, moal teu gajih geura kuya sagedé kieu mah. Ayeuna mah kurungan baé heula ku ranggap. Kadé bisi leupas!”
Kuya dikurungan ku ranggap, luhurna dibeungbeuratan ku batu, bisa ngencar cenah.
“Atuh meureun kudu meuli samarana ka pasar ari rék dipeuncit mah,” ceuk Ambu Tani.
“Enya, jung ka pasar meuli samarana meungpeung beurang kénéh. Ajakan baé Si Nyai,” ceuk Pa Tani. “Uing gé arék ka Ki Kerta heula sakeudeung, balikna engké meureun bada magrib.”
Teu lila Ambu Tani jeung anakna anu awéwé indit ka pasar. Bada asar Pa Tani kaluar ti imahna, arék ka imah Ki Kerta.


text:
Rég eureun. Unggal ngagilirkeun mouse panon mencrong kana script. Sarah, budak umur 6 taun anteng ngagilir-gilir mouse. Mun indungna milu mencrong kana layar, klik geuwat opsi minimize dipencet. Nu katempo ku indungna ukur game budak. Barbie girl game.
Geus saminggu, ibur di puseur dayeuh. “Korban pembunuhan berantai nambahan!” Tukang loper Koran jojorowokan. Jelema pating kecewis. Néang laratan kunaon asbab jelema di rogahala. “Koruptor si éta mah, keun baé paéh gé.” Euweuh riuk-riuk masyarakat mang hanjakalkeun.
Mang Sarpud, bapa 2 budak keur mencrong HP-na. Katingali aya hibar nu di anti. “Tring” sada pesen email ti nu salila ieu méré order. Eusi pesenna, “Target 401” Mang Sarpud buru-buru browsing. Ngajeblag foto targetna. Politisi nu keur ngeukeupan boneka.
Balik ka imah, nyampak buah haté-na geus talibra. Sarah, saré bari ngeukeupan laptopna. Can dipareuman. Dina monitor masih jelas kabaca. “Send to Killer” Landihan manéhna….*


text:
“Gunung iuhan; lamping awian; darat imahan; lebak sawahan; jeung legok balongan.”(Pancawilayah Tatar Sunda).
Wacana - Mun ki Sunda atanapi ni Sunda sok aya istilah hayu urang "NGARIKSA JAGAT", ieu teh hadé pisan pikeun jaman ayeuna anu geus alamna diparaké paimahan, jalan, gunungna dialaan keusikna atawa ditaluaran tatangkalanana jsb. Nu akhirna kondisi alamna jadi teu saimbang, nimbulkeun banjir, erosi, kurang cai, hawa jadi panas, jsb. Mun istilah kerenna ayeuna mah ari Ngariksa Jagat téh Reboisasi téa. Leuluhur geus jago ti baheula kana tata ruang mun ditaluntik mah, malah konsep ieu dicontoan ku urang barat anu mikaresep jang kaharmonian tata ruang hijau contona anu dipelopori ku Ebenezer Howard. Urang pedar wae atuhnya konsep tata ruang "NGARIKSA JAGAT" téh.
Saliwat mah, mémang alam siga anu pasrah sumerah dikukumaha ku manusa téh. Pasir ditugaran keur nyaeur lelemah; dibobok keur nyieun jalan; bulistir dipaké lahan tatanén. Saenyana alam teu cicingeun, teu narima kitu waé tapi ngabalitungkeun sagala rupa nu tumiba ka dirina alatan paripolah manusa. Balitunganana di luar kamampuh manusa, urang bisa nyaksian kumaha balukarna urug jeung banjir. Anu ngaranna manusia, tétéla teu manggapulia najan téknologi geus sakitu majuna. Serah bongkokan bari kaleungitan harta; banda; jeung nyawa.
Di sagigireun éta, alam saéstuna mah kacida pisan soméahna. Mun manusa ngamumulé; ngariksa; jeung miara alam, tinangtu alam moal ngambek malahan bakal terus-terusan mére jalan kahirupan keur manusa.
Paraluluhur Sunda, leuwih ngarti kana hal ieu. Leuwih-leuwih, apanan kaayaan alam di Tatar Sunda mah diwangun ku pasir; gunung; jeung tempatna luhur. Tina kaayaan tempat dumukna anu saperti ieu, lahir konsép-konsép dina ngariksa alam. Géostrategis ku luluhur Sunda geus dijalankeun, mana keur leuweung tutupan jeung leuweung produksi; mana keur paimahan jeung lahan tatanén, diatur luyu jeung kaayaan alamna.
Mitos-mitos keur ngajaga lingkungan ogé, patingpucunghul. Urang Sunda geus teu anéh deui kana pamali jeung sanget, lamun dilakonan sok aya matakna. Anu dipalar ngarah manusa henteu sakama-kama, kaleuleuwihi ngagunasika alam keur nunjang kahirupanana.
Iklim Ékstrim
Para ahli nuding yén pangna banjir jeung urug di mana-mana téh, tur leuwih rongkah batan taun-taun saméméhna, lantaran hujanna badag. Tudingan lainna deui téh: ayana parobahan cuaca atanapi parobahan iklim, nepi ka iklim/cuaca henteu bisa diduga jeung diperkirakeun, teu kawas baréto.
Sabenerna mah, tudingan éta téh rada méncog. Hujan badag lain kajadian anyar ayeuna-ayeuna ieu, tapi baheula ogé kajadian. Atuh kaayaan alam katut bentuk beungeut bumi, angger teu robah – teu béda jeung kaayaan saperti ratusan taun ka tukang. Kitu deui jeung parobahan iklim, baheula ogé kungsi aya. Anu jadi patalékan: “naha hujan badag kiwari ngabalukarkeun urug jeung banjir, ari bihari bet henteu?”
Lebah dieu, perluna ngaguar interaksi manusa jaman baheula jeung alamna. Baheula: hujan badag jeung parobahan iklim, teu ngabalukarkeun urug katut banjir. Perlu ditalungtik tina jihad sajarah, diantarana :
1. Kumaha sikep atawa kamandang manusa baheula ka alamna?
2. Kumaha manusa baheula ngajaga tur miarana lingkungan? jeung
3. Papagon naon anu dicekel ku manusa baheula dina nyusun tata ruang jeung tata wilayah nu luyu jeung kaayaan alam?.
Data atawa fakta sajarah kitu, bisa dipaké patokan dina nyusun tata ruang ayeuna jeung jaga. Kajian saterusna lain ukur tina jihad sajarah wungkul, tapi ogé perlu panalungtikan anu leuwih gemet tina jihad géologi, géografi jeung lingkungan. Hubungan atanapi interaksi manusa jeung ruang katut waktu jaman baheula anu teu ngabalukarkeun urug/banjir, perlu terus dipertahankan, malah perlu dironjatkeun ajénna. Mun téa mah interaksi bieu geus henteu harmonis, atuh perlu tarékah ‘diharmoniskeun’ deui.
Panca Wilayah Tatar Sunda
Sajarah, lain ngan ukur béréndélan taun jeung kajadianana wungkul. Tapi anu leuwih penting, kudu bisa dipaké cecekelan keur ngigelan jaman pikeun ngaléngkah ka hareup. Sangkan bisa kitu, interaksi manusa jeung ruang katut waktu, perlu diungkab.
Konsép ngeunaan alam katut lingkungan hirup, asup kana bahasan géostrategis atawa tata ruang/tata wilayah anu geus dilaksanakeun ku luluhur Sunda. Ku Carita Parahiyangan, Prabu Niskala Wastukancana dipuji geus bisa nyaimbangkeun kahirupan jasadi jeung ruhani. Carita Parahiyangan, nyebutkeun: sanghyang apa(h); téja; bayu; akasa; sangbu; énak-énak ngalu(ng)guh di sanghyang jagatnaka. (cai; cahaya; angin; langit jeung bumi; ngarasa lugina ditangtayungan ku panguasa dunya). Ieu émbaran ti Carita Parahiyangan, lain hartina Prabu Niskala Wastukancana mampuh maréntah atanapi nalukeun mahluk nu teu nyawaan. Lebah dieu nuduhkeun yén Prabu Niskala Wastukancana mampuh ngatur tata ruang jeung tata wilayah, sabab wewengkon Pulo Jawa beulah Kulon – Jawa Barat téh diwangun ku pasir-pasir jeung gunung-gunung. Sumber cinyusu, leuwih loba batan wewengkon séjén. Atuh walungan – boh nu leutik, boh nu gedé, ogé réa. Walungan-walungan, aya anu ngamuara ka walungan anu leuwih badag. Aya ogé anu langsung ngamuara ka laut. Prabu Niskala Wastukancana, mampuh ngatur tata ruang katut tata wilayah anu diluyukeun jeung kaayaan alam Tatar Sunda.
Pangaturan tata ruang jeung tata wilayah, ngalantarankeun pungsi lahan teu pacorok antara leuweung tutupan; leuweung produksi; lahan tatanén; jeung lahan keur pamukiman. Géostrategis anu dipraktékkeun ku Prabu Niskala Wastukancana, dipikawanoh ku sebutan: Pancawilayah (gunung iuhan, lamping awian, darat imahan, lebak sawahan, legok balongan).
1. Gunung Iuhan/Kaian
Gunung iuhan, hartina: leuweung di gunung kudu héjo lémbok ku tangkal kai ngarah jadi tempat nyimpen cai, sangkan dina usum hujan teu banjir sarta mun usum halodo teu tigerat ku cai. Cai hujan teu langsung ngamalir ka lebak, tapi diserep ku taneuh anu loba akar tatangkalan. Dina kaluarna deui, jadi cinyusu anu ngocorna mayeng – kaasup dina usum halodo.
2. Lamping/Gawir Awian
Lamping atawa gawir anu gurawés, kudu dipelakan awi. Tangkal awi bisa nyinglar taneuh rempag atawa urug. Di wewengkon Tatar Sunda, curah hujanna kawilang rada badag. Curah hujan anu badag, ngalantarankeun gancangna pelapukan batu-batuan – anu engkéna bakal jadi taneuh. Gancangna pelapukan batuan, ngabalukarkeun taneuhna jadi gampang ngagolosor –uduh henteu liket. Ku tangkal awi, akarna bisa mageuhan taneuh sangkan teu gampang urug. Salian ti éta, tangkal awi ogé sok diarah pancar-na –tangkal awi anu geus garing keur suluh. Pon kitu deui dina cara nuar awi, teu meunang sagawayah tapi kudu dipilih tina dapuran awi anu pangjerona, anu umur awina geus kolot, sabab lamun nu ngorana dituaran atuh bakal tumpur. Malahan 18 Séptémber, geus ditetepkeun ku Organisasi Awi Sa-dunya (World Bamboo Organization/WBO) minangka “poé awi sadunya”. Maksud ditetepkeun: pikeun ningkatkeun kasadaran masarakat kana pentingna mangpaat awi keur kahirupan
3. Darat Imahan
Darat atawa lemah anu datar, keur dipaké pamukiman. Jadi, imah henteu diadegkeun di lamping.
4. Lebak Sawahan
Lebak – lahan sahandapeun paimahan, keur sawah atawa lahan tatanén.
5. Legok Balongan
Legok – hartina: daérah anu leuwih handap, dipaké nyieun balong.
Panutup
Banjir jeung urug téh akibat tina tata ruang jeung tata wilayah anu salah. Salah, sabab henteu diluyukeun jeung kaayaan alam. Konsép tata ruang jeung tata wilayah anu harmonis, bisa nyinglar datangna banjir jeung urug – paling henteu, bisa ngurangan banjir jeung urug. Konsép-konsép luluhur anu teu diéstokeun atawa teu dijalankeun, ngabalukarkeun dina usum hujan mindeng banjir.
Urang kiwari mumul wanoh kana alam, narah wawuh jeung alam komo nepi ka teu paham kana karakter alam. Malah, urang siga anu ngénténgkeun ka alam. Pasir dikalian ditugaran jiga di gunung tampomas, taneuhna dipaké keur ngurugan proyék paimahan; kantor; atawa jalan. Jati Gede alamna dirusak dijieun sagara nu akhir nimbulkeun panas, tatangkalan anu rebuan taun jang kadar oksigen leungit, kitu deui daerah patani nu subur leungit jadi sagara. Kitu deui ayana proyek jalan Cisumdawu tanah jeung tegalan leungit jang kapentingan manusa..
Cag ah hanca....kanggo urang sadayana anu mikacinta generasi kahareupna.(dediesmd/11/11/2015)


text:
Di Sumedang aya nami daerah Baginda di kecamatam Sumedang Selatan, di Desa Baginda aya batu pandiukan sayyidina Ali RA, diluhur pabukitan desa Bagimda sanes di makam Desa Baginda. Desa baginda ceuk sabagean penduduk dicandakna tina nami Bagenda Ali.
Kumaha nimukeun korelasina antara tulisan dinu pdf kang Agus Wirabudiman jeung kisah Bagenda Ali di Sumedang teh???
Tulisan kang Agus yen bagenda Ali Ra kungsi datang ka pulo jawa lewat pelabuhan aya kamungkin ti Pelabuhan Cirebon, sabab palabuhan Cirebon ngarupakeun palabuhan laut kolot pisan di tatar pa-Sunda-an.
Pangandika kanjeng Rosulullah SAW dinu Hadits : “Uthlubul ilmi walaw bi al shind” / “uthlub al-'ilm wa law bi al-sīn / Tuntutlah ilmu meskipun dengan SHIND”
SHIND dina basa Sansekerta kuno hartina Nagara berperadaban nu maju. Kecap al-sīn sanes di China tapi Hindia Timur (Nusantara).
Ieu pangandika/Kasauran Kanjeng Rosul SAW kanggo saha jaman harita??? piraku kanggo jaman kiwari mah...makana aya nu pro sareng kontra dinu hal hadits ieu...
- Dari Ali ra. Telah berkata : “Bumi yang paling wangi adalah tanah al-sīn, di sanalah Nabi Adam as. Diturunkan dan pohonnya tercipta dari wangi surga”. (Kanzul Ummal).
- Dari Ibnu Abbas r.anhum telah berkata bahwa Jarak antara Nabi Nuh as dengan hancurnya kaumnya adalah 300 tahun. Dari tungku api (tannur / Gunung Berapi) di al-sīn telah keluar air dan kapalnya Nabi Nuh as. berminggu-minggu mengelilingi Ka’bah. (HR. Hakim).
Amun maos hadits ieu tetela yen banjir di masa kangjeng Nabi Enoh A,s teh sanes Banjir scope skala lokal tapi skala nu leuwih gede (dunya). ku sabab es nu mencair, da kajadianana teu tiba-tiba...tiasa heula ngadamel parahu nu badag nu anu ngamuat sagala eusi binatang dina eta parahu Nuh / Noah / Henokh, tangtuna moal gancang-gancang nyieunna perlu waktu nu lila, ti mimiti, ngapolakeun kapalna, nuaran kai Jati, melah kai, nepi nyieun Kapal nu badag, kabayang dinu jaman harita paralatan pikeun nyieun eta kapal ku paralan saayanana can aya paralatan modern jiga kiwari, ka tohyan dinu hal ieu Nabi Enoh a.s ahli dinu teknik pembuatan kapal jeung elmu palintangan (elmu perbintagan), salian Anjeunna janten kakasih Allah SWT, anu dibantosan ku putra sareng katurunanna, da teu mungkin mun nyalira mah nyieun eta kapal anu sakitu badagna.
- Dari Abu Sa’id Al Khudri ra. mengatakan bahwa seorang raja dari al-sīn telah mengirimkan kepada Nabi saw. sebuah tembikar yang berisi JAHE. Lalu Nabi SAW, memberi makan kepada sahabat-sahabatnya sepotong demi sepotong dan Nabi SAW pun memberikan saya sepotong makanan dari dalam tembikar itu. (HR. Hakim).
Sejarah sareng Frolklore Cipaku Darmaraja Sumedang nuliskeun yen Prabu Aji Putih bin Arya Bimaraksa bin Jantaka bin Wretikendayun lebet Islam sareng Guguru ka Sayyidina Ali RA.
- Sateuacan ngalih ka Darmaraja patempatan Desa Cipancar Kecamatan Sumedang selatan kantos janten PANYIPUHAN CIPANCAR HILIR anu dipimpin ku Ratu Komara (Dewi Komalasari) binti Purbasora ibuna Prabu Aji Putih sareng rakana Wira dikusuma bin Purbasora, teras ngalih ka CITEMBONG GIRANG, nembe Ka CIPAKU.
- Di Limbangan PANYIPUHAN CIPANCAR GIRANG, dipimpin ku rakana pangageungna nyaeta Wijaya Kusumah bin Purbasora.
Kadieunakeun di Limbangan diteraskeun ku Mariana Jaya / Sunan Ulun / Sunan Geusan Ulun / Batara Dikusumah putrana Prabu Tajimalela daerah kakawawaanana mangsa harita dugi ka pameungpeuk Garut.
- PANYIPUHAN GALUNGGUNG KAMULYAAN dipimpin ku Batara Sempak Waja sareng Jantaka.
Kamari basa muharram di Cipaku diterangkeun anu disakseni ku para sesepuh, yen nami "TEMBONG AGUNG" nyalira, kunaon margina 14 Muharram di Cipaku diayakeun dina tanggal 14 Muharram, teu tanggal 9-10 Muharraman, hal ieu dumasar ngadegna Bagala Panyipuhan "TEMBONG AGUNG", diadegkeun tanggal 14 Muharram, satutasna prabu Aji Putih mulang ti Mekah diajar elmu syareat, tarekah, hakekat sareng marifat ka Sayyidina Ali RA, kitu deui ngalaksanakeun ibadah Hajji dinu abad ka 6 - 7 M (...671 M), nu harita masih dina kaayaan peperangan majukeun paradaban Islam, kukituna Prabu Aji Putih micarek angkat ka Mekah cekap diwakilan ku Anjeunna. Malih Rakryan Sancang ngabantosan dinu nanjeurkeun ka Islaman jaman harita di Jazirah Arab. Mangga tinggal deui serat kang Agus Ieu : https://sukapura.files.wordpress.com/2017/10/prabu-siliwangi-dan-prabu-kisantang2.pdf
"Pami ninggal pedang Ki Mastak gagaman Prabu Tajimalela, putrana prabu Aji Putih, eta pedang logamna gagamanna teu aya di pulo Jawa, mirip dasar logam ti Timur Tengah," saur kang Lucky Djohari Soemawilaga sareng Kang Asep Sulaiman Fadil.


text:
Mitra, ais pangampih Manglé sadar pisan, kanyaah paramitra ka ieu majalah ageung pisan. Da, tiasana Mangle medal mayeng téh, cukang lantaranana mah kanyaah mitra-mitrana. Nya kanyaah kawas kitu ogé nu ngalantarankeun ais pangampih Manglé gaduh sumanget sareng tanaga kanggo teras medalkeun ieu majalah.
Mémang, dina mahabuna media on liné, hirup-huripna média sapertos Mangle mingkin teu babari. Lantaran, piliheun warta sareng aoseun mitra-mitra gé tambih seueur. Mung ais pangampih mah yakin, di sagedéngeun mémang kanyaah mitra-mitra ka ieu majalah, kahadiran warta dina basa Indung tetep moal gampil kasilih ku basa sareng media séjén.
Mitra, medalna Manglé, tangtos gaduh udagan. Iwal ti hoyong ngiring ngaronjatkeun ajén-inajén kahirupan urang Sunda, ogé hoyong ngantengkeun silaturahmi sareng pinton kanyaah kana hirup-huripna basa jeung budaya Sunda. Ku margi kitu, dina ngawartakeun sanés kanten nu kajantenan, Manglé mah milih cara nu ‘kahoyong’ mah luyu sareng mamaras rasa Ki Sunda. Mung, naha angen-angen kitu téh tiasa kahontal? Timbang taraju aya di paramitra.
Dina salebeting nyorang lima puluh lima taun, tangtos suka-duka moal weléh karandapan. Mung, da perkara nu kawas kitu mah, ilahar kalaman dina rupa-rupa widang. Ku margi kitu, tekad ais pangampih Manglé, tetep baris satékah polah mendakan mitra-mitrana.
Informasi Iklan MANGLE ONLINE :
Email : majalahmangle@gmail.com
Majalah mangle ngamumule budaya sunda cobi pami mangle dugi ka pakidulan "Pangandaran"
Simkuring sok k ingetan k eta majalah mangle,sok d peser kn ku apa keur alit,mani kangen eta mjl sunda,d tangerang aya agena,nuhun info na,mugia sukses kanggo mjl mangle,amin
Simkuring InsyaAlloh bade langganan Majalah Sunda Mangle, dupi cara mayarna kumaha ?, rupina alamat simkuring parantos aya di mangle, ngawitan langganan hoyong ngawitan dina minggu ka dua sasih juni ayeuna, hatur nuhun sateuacana.


text:
Khutbah Idul Fitri 1 Syawal 1438 H (Versi Bahasa Sunda)
Oleh : KH. Said Aqil Siradj
بسم الله الرحمن الرحيم
الخطبة الأولى لعيد الفطر
الله أكبر, الله أكبر, الله أكبر, الله أكبر, الله أكبر, الله أكبر, الله أكبر, الله أكبر, الله أكبر.
الحمد لله الذى عاد علينا نعمه فى كل نفس ولمحات وأسبغ علينا ظاهرة وباطنة فى الجلوات والخلوات. وأشهد أن لا إله إلا الله وحده لا شريك له الذى امتن علينا لنشكره بأنواع الذكر والطاعات. وأشهد أن محمدا عبده ورسوله سيد الأنبياء والمرسلين وسائر البريات. اللهم صل وسلم على سيدنا محمد وعلى أله وأصحابه أهل الفضل والكمالات.
الله أكبر أما بعد : أيها الحاضرون ! هذا يوم العيد. هذا يوم الفرح. فرح المسلمون لتوفيق الله إياهم باستكمال بلاء ربهم بفرض الصيام مع الترويحات فرح المسلمون بوعد ربهم بغفران ما اجترحوا من السيئات واستحلال بعضهم من بعض فى الحقوق والواجبات.
إخوانى الكرام ! فى هذا اليوم حرم الله علينا الصيام بعد أن فرضه علينا جميع الشهر وأخبر أنه فرضه لنكون من المتقين. فمن هذا اليوم ينبغى لنا أن نبعث فى أنفسنا بارتقائها على مراتب التقوى ونهتم بدين ربنا حتى ننال ما وعدنا ربنا حقا.
الله أكبر ! إخوانى الكرام ! إن الله شرع لنا هذا العيد لنعود الى السمع والطاعة. ونعمل بكتابه بالجد والإجتهاد والقوة. ونبتعد عن التقصير والأعمال كما وقع فى أعوامنا الماضية.
الله أكبر. وقال تعالى : ومن أظلم ممن ذكر بأيات ربه فأعرض عنها ونسى ما قدمت يداه. إنا جعلنا على قلوبهم أكنة أن يفقهوه وفى أذانهم وقرا وإن تدعهم إلى الهدى فلن يهتدوا إذن أبدا.
الله أكبر, إخوانى الكرام ! إعلموا أن الله تعالى قد طالبنا فى إقرارنا أن نطيع ونسمع. فقال تعالى ألم ياءن للذين أمنوا أن تخشع قلوبهم لذكر الله وما نزل من الحق ولا يكونوا كالذين أوتوا الكتاب من قبل فطال عليهم الأمد فقست قلوبهم وكثير منهم فاسقون.
الله أكبر. قال رسول الله صلى الله عليه وسلم. بادروا بالأعمال قبل ان تظهر فتنا كقطع الليل المظلم يصبح الرجل مؤمنا ويمسى كافرا ويمسى مؤمنا ويصبح كافرا. يبيع أحدهم دينه بعرض قليل من الدنيا. رواه مسلم عن أبى هريرة
Kaum Muslimin anu dimuliakan ku Allah!
Ti payun, sumangga urang muji muja ka hadlirat Allah SWT. dina dinten ieu urang masih dipasihan kurnia kanggo ngalaksanakeun shalat Ied, saba’da urang ngalakasnakeun ibadah puasa. Mugia, urang tiasa syukuran kana sagala kurnia, khususna kasehatan sareng kabagjaan.
Dintenan ieu urang lebet kana bulan Syawal ngareuah-reuah Idul Fitri. Dintenan ieu urang balik kana fitrah anu suci, balik kana lambaran anu suci. Sadayana, dina raraga ngaronjatkeun taqwa urang. Meresihan manah urang, estuning seja ibadah ka Allah SWT. Aya salah sawios hikmah anu unggelna: laisa al-îd li man yalbasu al-jadîd, wa innama al-‘îd li man taqwâhu yazîd. Hartosna, lebaran sanes kanggo jalmi anu nganggo raksukan anyar, tapi sayaktosna lebaran eta pikeun jalmi anu kataatanana ka Allah-na terus nambihan. Sakalihna ngamumule hablun minallâh, Idul Fitri oge mangrupakeun cukang lantaran hablun minan-nâs.
Neuleuman inti ajaran Islam kalayan patali sareng pasualan bangsa dina wangkid ayeuna, sarta nitenan perjoangan Rasulullah SAW. dina ngawangun masyarakat anu damai tur sejahtera dumasar kana ajaran Islam [tamaddun], maka kalintang loyogna upama Idul Fitri jadi momentum kebangkitan bangsa pikeun mangsa anu bakal kasorang, sanes mung saukur ritual atanapi banalitas taunan pikeun umat Islam.
Puasa kalih Idul Fitri, sakedahna ngalahirkeun pamadegan tur kasadaran kana pasualan bangsa anu sabenerna. Pasualan anu ku urang dipayunan, sanes mung saukur dina widang ekonomi wungkul, misalna, nanging langkung seueur tur lega tinimbang eta. “Laisa minnâ man lam yahtamma bi amri al-muslimîn”. Hartosna, “Teu kaasup umat kaula, jalma anu teu malire kana urusan umat Islam”.
Memang penting ngawangun ekonomi. Tapi, sanes mung eta hiji-hijina. Bangsa anu mibanda peradaban anu luhung, diadegkeun dina fondasi kayakinan, spiritualitas, tur akhlak anu anu mulya. Kaayaan ekonomi kurang nyugemakeun, padahal di nagara anu subur makmur sapertos Indonesia, saestuna eta akibat tina lemahna iman, spiritualitas, kurangna elmu, tur lemahna akhlak. Dina saking pentingna ngawangun peradaban, maka ayat-ayat al-quran dina mangsa awal-awal Islam, eta patali sareng urusan elmu pangaweruh [nyaeta parentah maca, Iqra!], larangan berperilaku anu teu payus. Sawalerna, Rasulullah SAW., diparentahkeun ngawangun akhlak [bu’itstu li utammima makârima al-akhlâq]. Malihan disebatkeun: “al-dînu husnu al-khuluqi. Saestuna agama identik sareng kamulyaan akhlak.
Puasa sareng Idul Fitri kudu mampu ngahudangkeun optimism anu kuat pikeun kahirupan anu bakal datang. Kiwari, seueur pisan kelompok ngagaduhan sifat pesimisme anu kaleleuwihi. Ku sifat pesimisme eta, bangsa urang dilandih ku identitas anu kacida hina na. aya nu nyebut bangsa koruptor, bangsa anu nyirorot, bangsa anu amburadul, sarta istilah-istilah lain anu matak teu genah kana manah. Landihan-landihan sapertos eta, bisa ngalahirkeun mental bansa anu inferior [‘adamu al-tsiqqah], teu mibanda rasa percaya diri, sarta guamntung kana pitulung bangsa deungeun. Bangsa urang sabenerna henteu kitu.
Sabalikna, bangsa Indonesia the bangsa anu untung. Kagungan tanah kepulauana anu kalintang lega tur subur. Sagara jeung lautan anu lega, bahan tambang, sarta jumlah penduduk anu kalintang ageungna. Eta sadayana kurnia Alloh, anu kedah disyukuran tur jadi modal pikeun ngawangun kamakmuran balarea.
Puasa sareng Idul Fitri kudu aya pangaruhna kana tarekah ngawujudkeun Indonesia bangkit, ngalahirkeun solidaritas sosial, sarta sumanget berjoang tur berkorban. Nyata dina sejarah, Indonesia merdeka teh, buah tina kasayogian para pejoang, anu di antawisna para ulama. Marantenan ikhlas tegapati, ngurbankeun sagala anu dipibandana. Pon kitu deui Rasulullah SAW. Teu mungkin mantena tiasa ngarobah masyarakat jahiliyah jadi masyarakat madani, upami teu aya perjoangan tur pengorbanan anu kalintang rongkahna.
Luyu sareng dinamika anu aya, pamarentah skedahna terus nyepeng pageuh prinsip merjoangkeun kamakmuran tur kamaslahatan rahayat. Dina kaidah ushul fiqih disebatkeun: “tasharruf al-imâm ‘alâ al-râ’iyyati manûthun bi al-maslahah. Kabijakan ppamarentah wajib ditaati, salagi dumasar kana kapentingan anu matak mashlahat pikeun rahayat”. Malih, Imam Syafi’i ngagambarkeun hubungan antara rakyat jeung papayung nagara, lir ibarat hubungan wali sareng anak yatim.
Puasa sareng Idul Fitri sakedahna ngalahirkeun sifat profektif, speertos amanah, ‘adalah, istiqamah, sareng salam. Sadaya sifat eta peryogi pikeun ngawangun masyarakat anu langkung adil tur maju. Langkung ti eta, puasa sareng Idul fitri sakedahna ngalahirkeun kondisi batin anu syukur, ikhlas, tawakkal, sarta istiqomah. Numawi, peryogi ngaregepkeun makna “al-dînu huwa al-nashîhah lillâhi wa li rasûlihi wa li al-mu’minîn. Saestuna agama mibanda nasehat”.
Kaum Muslimin anu dimuliakan ku Allah! Akhirna, ngalangkungan momentum Iduf Fitri ieu, hayu urang sasarengan nemutan, kalintang pentingna sadaya komponen bangsa saget kalayan mibanda tekad, pikeun rempug jukung sauyunan dina ngawangun bangsa. Pon nyakitu deui, NU anu mangrupikeun organisasi Islam pangageungna di negaraieu, anu parantos masihan warna dina kahazanah kaberagamaan, sosial, politik, tur budaya di Indonesia, tinangtos bakal ngupayakeun ngetrukkeun sadaya kamampuan maksimal, kanggo ngemutan tur ancrub, dina enggoning ngawangun bangsa. Sanes mung saukur fisikna, tapi langkung utami ti eta, nwangun peradaban [al-tsaqâfah wa al-hadhârah]. Hal ieu, pikeun ngawujudna impenan Indonesia jadi “negeri anu mibanda peradaban adiluhung” [al-madînah al-fadhîlah].
بارك الله لى ولكم فى القرآن العظيم ونفعنى وإياكم بفهمه إنه هو البر الرحيم
الخطبة الثانية لعيد الفطر
الله أكبر, الله أكبر, الله أكبر, الله أكبر, الله أكبر, الله أكبر, الله أكبر.
الحمد لله أفاض نعمه علينا وأعظم. وإن تعدوا نعمة الله لا تحصوها, أشهد أن لا إله إلا الله وحده لا شريك له. أسبغ نعمه علينا ظاهرها وباطنها وأشهد أن محمدا عبده ورسوله. رسول اصطفاه على جميع البريات. ملكهاوإنسها وجنّها. اللهم صل وسلم على سيدنا محمد وعلى أله وأصحابه أهل الكمال فى بقاع الأرض بدوها وقراها, بلدانها وهدنها.
الله أكبر أما بعد : إخوانى الكرام ! استعدوا لجواب ربكم متى تخشع لذكر الله متى نعمل بكتاب الله ؟ قال تعالى ياأيها الذين أمنوا استجيبوا لله ولرسوله إذا دعاكم لما يحييكم واعلموا أن الله يحول بين المرء وقلبه وأنه إليه تخشرون.
الله أكبر. اللهم صل على سيدنا محمد وعلى أل سيدنا محمد. كما صليت على إبراهيم وعلى أل إبراهيم, وبارك على محمد وعلى أل محمد, كماباركت على إبراهيم وعلى أل إبراهيم فى العالمين إنك حميد مجيد.
الله أكبر. اللهم اغفر للمسلمين والمسلمات والمؤمنين والمؤمنات الأحياء منهم والأموات. إنك سميع قريب مجيب الدعوات وقاضى الحاجات. اللهم وفقنا لعمل صالح يبقى نفعه على ممر الدهور. وجنبنا من النواهى وأعمال هى تبور. اللهم أصلح ولاة أمورنا. وبارك لنا فى علومنا وأعمالنا. اللهم ألف بين قلوبنا وأصلح ذات بيننا. اللهم اجعلنا نعظم شكرك. ونتبع ذكرك ووصيتك. ربنا أتنا فى الدنيا حسنة وفى الأخرة حسنة وقنا عذاب النار. ربنا لا تزغ قلوبنا بعد إذ هديتنا وهب لنا من لدنك رحمة إنك أنت الوهاب.
الله أكبر. عباد الله ! إن الله يأمر بالعدل والإحسان وإيتاء ذى القربى وينهى عن الفحشاء والمنكر. يعذكم لعلكم تذكرون. فاذكروا الله يذكركم واشكروا على نعمه يشكركم. ولذكر الله أكبر
Dialihbahasakeun ku Ucup Pathudin Almaarif, M.Ag [Pengurus Lembaga Dakwah Nahdlatul Ulama PWNU Jawa Barat Periode 2016-2021]


text:
Jatayu
Jatayu atawa biasa disebut Jetayu nyaéta salah sahiji tokoh anu kalintang penting dina wiracarita Ramayana, Jatayu nyaéta putra bungsu Garuda Brihawan, Manuk raksasa tutumpakan Déwa Wisnu ieu téh boga dulur ngaranna Garuda Sempati[1][2]. Jatayu gugur nalika merangan Rahwana anu nyulik Sinta[1]. Jatayu kasohor alus budi, jeung jadi mahluk anu dipikanyaah ku Prabu Dasarata, Bapana Rama[3]. Nalika masih ngawujud endog, Jatayu diangkat anak ku Dewi Ngruna, istrina Batara Surya[1]. Jatayu kawin jeung Dewi Jatawati, putriPrabu Sangkanturunan, Raja Parangsari[1]. Papanggihna Rama jeung Jatayu nyaéta nalika Rama ngajalankeun Paréntah Maharesi Agastya sangkan nganjrék di Pancawati[2]. Harita Rama rék nyieun pondok keur Sinta, terus Manéhna ningali burung anu gedé, ti dinya Jatayu nyarita yén Manéhna babaturan Bapana[2].
Jatayu Gugur[édit | édit sumber]
Nalika Jatayu keur hiber, manéhna ngdéngé sora awéwé anu ngajerit-jerit[1]. Jatayu nempo Prabu Dasamuka keur mawa Sinta, minantuna Prabu Dasarata[1][3]. Jatayu ngadeukeutan maranéhna, terus nyerang Dasamuka[3]. Tapi Dasamuka teu bisa paéh, lantaran kasakténna[3].
Sabenerna Jatayu geus bisa nyalametkeun Sinta, tapi nalika Jatayu rék mawa Sinta ka darat, Sinta ngomong cenah manéhna embung dipigarwa ku Rakhsasa komo dicekel ku manuk[1]. Harita kénéh Sinta leupas tina cepengan Jatayu sabab Jatayu reuwaseun ngadéngé omongan Sinta[1]. Teu lila Rahwana hiber ngarah ka Jatayu, terus nebas jangjang Jatayu maké Candrasa, jadi Sinta bisa direbut deui ku Rahwana[1]. Dina Ramayana versi india, Sinta teu nyarita siga kitu, malah mah nalika Jatayu perang campuh jeung Rahwana, Sinta mah ningalikeun bari ceurik[4]. Dina carita versi India, dicaritakeun yén Jatayu ngancukeun karéta perang Rahwana nepi ka Raja Aléngka téh labuh ka darat[4].
Teu lila Rama jeung Lesmana datang, maksudna mah rék néang Sinta anu ngaleungit ti tempat cicingna[5]. Di dinya maranéhna manggihan Jatayu anu sakarat, Rama nyangka yén anu nyulik Sinta téh Jatayu, malah mah Jatayu rék dipaéhan, tapi ditahan ku Lesmana[5]. Saencan paéh, Jatayu sempet méré nyaho Rama yén anu nyulik Sinta téh nyaéta Dasamuka[1][3][5]. Ti Jatayu ogé Rama apaleun yén Sinta diculik ka Aléngka[1]. Jatayu ahirna moksa terus paéh sacara sampurna lantaran dibantuan ku Rama[1].
Referensi[édit | édit sumber]
- ↑ a b c d e f g h i j k l Tim Penulis Sena Wangi.Ensiklopedi Wayang Indonesia.Jakarta:Penerbit Sena Wangi ISBN 979-9240-02-6
- ↑ a b c Ramayana-Nyoman S. Pendit(diaksés tanggal 7 Oktober 2011)
- ↑ a b c d e (id)Jatayu- Ensiklopedi tokoh-tokoh wayang dan silsilahnya- Mahendra Sucipta (Diaksés tanggal 30 September 2011)
- ↑ a b Rajagopalachari, C.Mahabarata dan Ramayana (edisi koleksi asli India).Yogyakarta:IRCiSoD
- ↑ a b c Kisah Ramayana(diaksés tanggal 30 September 2011


text:
Buku “DONGÉNG-DONGÉNG ARAHÉNG” karya Usep Romli HM., diterbitkeun ku Rahmat Cijulang, Bandung. Citakan I taun 1986. Citakan 2 taun 1988, pesenan proyek buku bacaan barudak Inpres 6 Taun 1978. Gambar kulit jeung ilustrasi ku Nana Banna.
Taun 2008, éta buku “DONGÉNG-DONGÉNG ARAHÉNG” diterbitkeun deui ku Puri Delco, Bandung. Tapi nu ngarangna teu kabéjaan. Teu dipéntaan idin. Bororaah ka ngabagi royalti. Padahal ieu buku meunang ngabajo téh, dijual ka proyék pengadaan buku bacaan Sunda Pemprov. Jawa Barat, kalawan disahkeun ku SK Gubernur Jabar No.481-3/Kep.964-Disdik/2009, tgl.24 Juli 2009.
Unggal buku basa Sunda nu dibeuli ku Pemrpov. Jabar harita, tina sajuduk pangarang meunang royalti rata-rata Rp 4 juta. Kaasup buku karya Usep Romli HM séjénna, nyaéta “Nyi Kalimar Bulan” jeung ”Oray Bedul Macok Mang Konod”, nu diterbitkeun deui ku “Mataair” (grup ”Kiblat Buku Utama”).
Ceuk sawatara pangarang, dirojong ku sawatara ahli hukum, hal ieu wajib didakwakeun ka pangadilan. Sabab geus cumpon ngandung unsur “maling karya inteléktual”. Unsur “maling” wungkul keuna ku pidana (KUHP), ari unsur “maling karya intelektual” keuna ku Undang-Undang Hak Karya Inteléktual (HAKI). ***
satuju tah!
Candak ka jalur hukum we, tuman nyapelekeun hasil gawe pangarang


text:
Aki2 : kunaon maneh Oleg pipilueun gegetret sirah?
Oleg : nya pan abdi mah budak keneh, janten sagala tindak tanduk ge kumaha sepuh,,, 🙂
dupi aki kunaon atuh gegetret, naha seueur kotombe sapertos abdi,,, hihihiii
Aki2 : nyeta aki teh rada rieut hulu jang,,, bieu aki tas hanjat ti imah anu tas balik ti Arab,,, CEUNAH ceuk si ustad, lamun eta jelema teh geus jadi tamuNa Gusti ayeuna balik deui katanah air dengan selamat,,,, uhuk,,, uhuk,,, aki masih lieur keneh mikiran eta omongan, ilaing pipilueun kami gegetret !
Oleg : na make kedah lieur sagala Ki, urang siapkeun weeee atuh sagala rupina, ke dimana Gusti na urang Arab datang ka Nagri urang, urang bagjakeun apan didieu mah urang anu jadi tuan rumahna,,,, hihihii
Aki2 : Siahhhh,,, ari nyarita teh sok kamana mendi !!!
Oleg : Kabuuuurrrrrr,,,,,, hihihiiii


text:
perkenalan
ieu KUMAHA bakal mantuan anjeun meunang Final Implengan XI setelan dina mesin anjeun maké “The pamungkas Koléksi 2011” pakét ritel, atawa media sarimbag. Di dieu Anjeun oge bakal manggihan pituduh pikeun meunangkeun PlayOnline panempo jalan. ieu KUMAHA geus réngsé kana pangaweruh best of Birokrat na, kumaha oge, meureun aya sababaraha kasalahan nu teu acan ngumbar.
Perhatikeun yén dina raraga ngajalankeun kaulinan ieu, Anjeun paling dipikaresep moal peryogi panggerak proprietary pikeun kartu grafik Anjeun(s). drivers Buka-sumber anu dipikawanoh pikeun manggihan masalah Rendering 3D, jeung bisa ngarobah loba hal leres atanapi lalaunan. Mangga tega ieu dina pikiran nalika ngirimkeun hasil uji, ogé.
parabot nu geus dipasang di tempatna sarta sadia dipake
- Selapkeun “The pamungkas Koléksi 2011” DVD kana Anjeun DVD nyetir.
- Dina sési terminal, ngetik dina “inuman anggur /jalur / ka /dvdrom/PlayOnline/disetél.exe“.
- ti dieu, Anjeun bakal dipandu ku wizard setelan. Milih kabeh ingkar téh bisa ditarima.
- sanggeus PlayOnline Panempo rengse masang, klik finish on wizard dina lamun geus henteu dipigawé sangkan geus.
- ketik di “cd/jalur / ka /dvdrom/INST1″ mun balik kana install diréktori pikeun Final Implengan XI.
- ketik di “setelan anggur.exe“.
- A wizard bakal muncul anu bakal pituduh Anjeun liwat nyetel Final Implengan XI. deui, milih kabeh ingkar téh bisa ditarima.
- Saatos instalasi geus réngsé pikeun Final Implengan XI, Anjeun bisa jadi dibéré pilihan pikeun ngabalikan deui mesin Anjeun. milih “teu, Kuring baris ngabalikan mesin kuring engké” teras klik finish.
- ti dieu, ngetik dina “cd/jalur / ka /dvdrom/INST2″.
- ketik di “setelan anggur.exe“.
- Tuturkeun wizard pikeun nyetel gugah tina Zilart, milih kabeh ingkar, jeung milih balikan deui komputer engké, lamun ditanya.
- ketik di “cd/jalur / ka /dvdrom/INST3″.
- ketik di “setelan anggur.exe“.
- Turutan wizard pikeun nyetel rantay Promathia, milih kabeh ingkar, jeung milih balikan deui komputer engké, lamun ditanya.
- ketik di “cd/jalur / ka /dvdrom/INST4″.
- ketik di “setelan anggur.exe“.
- Turutan wizard pikeun nyetel khasanah tina AhtUrhgan, milih kabeh ingkar, jeung milih balikan deui komputer engké lamun ditanya.
- ketik di “cd/jalur / ka /dvdrom/INST5″.
- ketik di “setelan anggur.exe“.
- Turutan wizard pikeun nyetel Jangjang teh Dewi, milih kabeh ingkar, jeung milih balikan deui komputer engké lamun ditanya.
- Anjeun meureun ayeuna umount média instalasi Anjeun. Pastikeun pikeun nyimpen eta di tempat anu aman.
DXDIAGN.DLL Overriding
- Ménta salinan berkas nu “Dxdiagn.dll” ti Windows XP install (Éta gé aya di Diréktori System32)
- Salinan ceuk file kana instalasi anggur Anjeun (.inuman anggur), nempatkeun eta boh dina folder Windows atawa folder System32, boh mangrupa rupa.
- Buka terminal sarta arahkeun ka diréktori anjeun disimpen Dxdiagn.dll kana.
- Ngajalankeun paréntah di handap: “anggur regsvr32 dxdiagn.dll”. Sajaba coba ngajalankeun “anggur regsvr dxdiagn.dll”.
- Buka winecfg tur napigasi ka overrides.
- Setel override anyar pikeun Dxdiagn.
- Anjeun kudu disetel ka buka.
Konfigurasi / Ngamutahirkeun / Aplikasi
- di dieu di PlayOnline Panempo bakal diropéa. Turutan parentah pikeun ngapdet panuduh.
- saatos PlayOnline Panempo ieu diropéa, panempo bakal nanya ka klik di gigireun ngabalikan deui. bet kitu, jeung PlayOnline Panempo Kudu balikan.
- Sakali asup, anjeun bisa ngajalankeun Final Implengan XI. Ieu bakal diropéa kana ngajalankeun aranjeunna pikeun kahiji kalina, ieu téh kasempetan sampurna dahar sabagian cheesecake, sabab update awal bisa nyandak jam. Ulah dicatet yén lamun geus didaptarkeun ka Konci pendaptaran pikeun salah sahiji expansions Abyssea eta bakal otomatis diundeur jeung dipasang di update di.
- Sakali update geus réngsé, Final Implengan XI kedah ngajalankeun kalawan setelan Anjeun dipikahoyong.
- Buka wewengkon beurat Asezare populata, jeung tipe “/ngagorowok Final Implengan XI ngalir Dina Linux Ubuntu!!” kana Final Implengan, terus pencét Lebetkeun
Ngajalankeun leuwih ti hiji conto tina FFXI:
- Dina cangkang nu ngalakukeun:
WINEPREFIX="/home / $ pamaké / .wine detik" anggur / jalur / ka / munggaran / pinuh /FFXI/Install / pol.exe
- Ieu bakal nyieun hiji diréktori conto anyar pikeun anggur di folder lembur. Ieu bakal ngaranna .wine detik
- Anjeun bakal meunang sababaraha kasalahan. Anjeun tiasa ngilangkeun sakabéh aranjeunna.
- Paké file nanganan utiliti favorit anjeun sarta nyalin lengkep PlayOnline folder ti saméméhna Anjeun (/home / yourname / .wine / drive_c / Program Payil /) anggur conto pikeun conto anyar Anjeun. (Sumuhun anjeun bakal kudu dua installs tina FFXI pikeun ieu dianggo)
- Pastikeun Anjeun nyalin anjeun aslina install ti éta folder root dina diréktori Program Payil kana diréktori Program Payil sahiji conto anggur anyar Anjeun. Polder ngaranna PlayOnline nyaeta kabeh kudu nyalin.
- Ayeuna anjeun kudu boga salah aslina install dina:
/home / yourname / .wine / drive_c / Program Payil /PlayOnline/ sarta salah sahiji salinan nu install dina: /home / yourname / .wine detik / drive_c / Program Payil /PlayOnline/
- Dina cangkang nu ngalakukeun:
regedit
- Ayeuna pastikeun yén akar pendaptaran anu dipilih dina struktur tangkal di sisi leungeun kénca. Dina basa Inggris akar disebut 'abdi Komputer’
- Ayeuna klik urutan handap dina Regedit menu bar:
‘pendaptaran -> file pendaptaran ékspor‘
- Pilih lokasi pikeun ngahemat ékspor pendaptaran Anjeun. (Nyarankeun nyimpen kana desktop pikeun ngaleupaskeun gampang sanggeus anjeun dipigawé)
- Nutup redaktur pendaptaran.
- Dina cangkang nu ngalakukeun:
WINEPREFIX="/home / $ pamaké / .wine detik" regedit
- Anjeun ayeuna ngédit éta informasi pendaptaran misalna anyar anjeun anggur.
- Sakali deui; pilih akar pendaptaran (Komputer kuring). Lajeng klik urutan handap dina editor pendaptaran:
‘pendaptaran -> file pendaptaran Impor‘
- Pilih file Anjeun disimpen di saméméhna regedit conto. (hiji nu kuring ngusulkeun anjeun simpen pikeun desktop Anjeun)
- Sakali file geus diimpor… (bisa butuh sababaraha lami gumantung kana ukuranana ti pendaptaran) anjeun siap mimitian nganggo dua instansi tina FFXI dina waktos anu sareng dina komputer anu sarua.
- kiwari anjeun bisa mupus file .reg nu disimpen ka desktop Anjeun.
- Pikeun ngamimitian conto mimiti FFXI pamakean:
anggur / jalur / ka / munggaran / pinuh /FFXI/Install / pol.exe
- Pikeun ngamimitian conto kadua FFXI pamakean:
WINEPREFIX="/home / $ pamaké / .wine detik" anggur / jalur / ka /salinan / tina / pinuh /FFXI/Install / pol.exe
- Jalur standar ka install nyaeta: /home / ngaran pamaké / .wine / drive_c / Program Payil /PlayOnline/
- Buku ieu téh atah na dina tahap awal. Dina jangka waktu eta bakal dioptimalkeun.
Saran sejenna / Info:
- Nganonaktipkeun bayangan sakabehna ngabalukarkeun speedup a.
- Balukar desktop (Compiz) kudu ditumpurkeun lamun flickering layar lumangsung.
- Mangga pigunakeun versi panganyarna anggur lamun mungkin, lamun teu, aya daptar versi digawé dipikawanoh di handap pituduh kieu.


text:
Hasil Pencarian
Hasil pencarian untuk kata kunci medar (3)
- TATA-TITI DUDUGA PRAYOGA PANYANGREUD KARAHAYUAN KULAWARGAKu: Drs. R.H. Hidayat Suryalaga
13 Jun 2002 - 6:30 am
Urang Sunda tangtos mikawanoh paribasa anu unina: tata-titi duduga prayoga, anu ieu sadayana kawengku ku tatakrama atanapi etika. Dina kahirupan sadidinten etika teh ngurung tilu widang, nyaeta etika religi/agama, etika filsafat sareng etika sosial. Unggal kulawarga kedah narekahan sangkan anggota kulawargana henteu mengpar tina etika anu tilu widang ieu.
- THE CELESTINE PROPHECY(Manuskrip Celestine anu medar Konsep Evolusi Manusa jeung Kamanusaanana)
25 Apr 2002 - 3:54 am
Buku The Celestine Prophecy, karangan James Redfield ditarjamahkeun ku Alfons Taryadi. diterbitkeun ku Gramedia Pustaka Utama, 1999, citakan ka-3 kaitung buku nu laris, malah loba panganutna, kaasup di Indonesia oge. Ceuk beja mah ieu buku teh gambaran tina pamadeganana kelompok Greenpeace, anu miharep kapiarana lingkungan alam di sakuliah bumi.
Pamadeganana miang tina alam transenden - spiritual - pangpangna kamekaran spiritual personal anu cenah boh ku elmu pangaweruh, ku filsafat malah ku agama oge hal nu transenden spiritual ieu teh can bisa katerangkeun kalawan eces. Aya udagan anu dasar pisan nu rek dihontal ku The Celestine Prophercy nyaeta perlu ayana definisi anyar, pangpangna nu ngeunaan HAKEKAT TUHAN jeung HUBUNGAN URANG JEUNG TUHAN (kaca:51)
- AJEN INAJEN KAMANUSAAN KACIDA PENTINGNA DINA ALAM KASAJAGATANKongres Basa Sunda VII
23 Oct 2001 - 11:47 pm
Ayana Kongres Basa Sunda VII iwal ti pikeun nyumponan garapan gawe LBSS nu geus dirarancang ti anggalna, karasa pisan perluna pikeun ngahirup-huripkeun Basa Sunda dina pajamanan kiwari anu kaayaanana geus loba robahna. Upamana bae ku lantaran ayana parobahan kawijakan kanagaraan, anu tadina sumender kana sentralistik kiwari ngeser kana desentralisasi/Otonomi Daerah (Otda).


text:
Sceneries aya di Rikoooo teu nyatakeun otomatis, aya solusi? (Win 7 / 8 +)Prosés ieu karya dina dua Prepar3D jeung FS2004.
Ku standar, FSX geus dipasang dina «C: \ Program Payil (x86) \ Microsoft Games \ hiber Microsoft simulator X». Masalahna nyaeta dina Windows 7 jeung 8 + atawa komo Windows 10 anjeun teu boga kontrol pinuh ku payil jero «Microsoft hiber simulator X», nu nyegah program ti nulis dina file konfigurasi. Pikeun ngajawab masalah éta, indit ka «C: \ Program Payil (x86) \ Microsoft Games», mangka lampahkeun klik katuhu dina polder «Microsoft hiber simulator X», klik «Sipat», mangka dina «Kaamanan» tab. Di dieu, milih «Sunda (xxxxxx)», teras klik dina «ngarobah». Dina jandela ngan dibuka, milih deui «Sunda (xxxxxx)», klik dina «Full kontrol», mangka «parobahan». Ayeuna, Anjeun ngan kudu klik dina «OK» jeung Windows bakal ngamutahirkeun idin.
Parentah di gambar di handap ieu:
dina Minggu Agustus 09


text:
lamun urang panggih jeung urang sunda, coba tanya kieu:
naha nya ari urang sunda, cenah badag, kasebutna ge seler nu boga massa kadua panglobana sanggeus jawa, tapi mun ditilik disidik sidik, diregepan dina konstelasi rasi nu ngaranna indonesa, ieu seler euweuh pisan aweuhanna. teu heos-heos acan. malah ulah seug dibandingkeun jeung seler jawa, ku seler nu boga bobotoh jauh leuwih saeutik ge eleh jauh?
tah karesepna, urang sunda mah ngajawabna teh make paribasa. nu cenah elmu warisan ti karuhun. kieu waleranna teh geura, regepkeun ku sadayana:
ah, pan sunda mah keur mapatkeun ajian: “nyumput buni dinu caang!”
edun teu tah jawabanna? kudu dijawab edun siah. sabab saha nu bisa deui atuh, iwal urang sunda! nu sejen mah pasti gampang katohyan. iwal lamun arandika kekepehan embung ngaku lamun sakalina kanyahoan. contona kieu: hiji mangsa mun aya nu nanya ka urang batak. “maneh batak (eh maap ya bang, suku kau aku pinjam dulu sebentar. tak apa-apa lah ya?) nya?” tah urang batak nu rek mapatkeun ajian sunda di luhur tea, hiji-hijina cara sangkan eta ajian teu gamah. kudu gancang ngajawab, “lain! kami mah lain batak!”. lamun didongsok alatan nu nanya teu percayaan, omat, maraneh urang batak kudu kekepehan terus, mun bisa, mun terus maksa, degungkeun we sirahna, bari ngucap, “na ari sia, ka aing teh, teu percaya kitu dewek lain batak?”. peun ah (bang aku kembalikan suku kau, mudah-mudah tak ada yang kurang seupilpun ya bang. terima kasih bang! horas!)
tah sakitu, gambaran edunna urang sunda. eh saeutik deui ketang. sabenerna kuring ge ngagem ajian ”nyumput buni dinu caang”. malah geus diajarkeun ka saddam husein sagala. jeung manehna mah leuwih maju tibatan kuring, guruna. manehna geus nyoba ngamalkeun. jeung katingalina lumayan berhasil. ngan hanjakal, eta elmu aya kalemahanna. teu bisa diteruskeun lamun: batu geus beak! heuheuy deuh. tah kulantaran beak batu pisan, saddam husein, tungtungna bisa kacangkalak sakadang bush jeer. hahaha
tah kumaha maraneh hayang nyaho? hayang bisa? nya atuh ari ku hayang-hayang teuing mah, kuring seja ngaleahkeun hate (katingali bageur teu?). sabenerna ajian “nyumput buni dinu caang” teh ngabogaan harti:
“NYIEUN BANGKER MAWA SENTER!!!”
haiah!!!


text:
Wilujeng Sumping di Blog Simkuring ASK Tea !! Jaya di Buwana, Bagja di Aherat silih asah, asih, asuh
Selasa, 09 November 2010
Ubar Nyeri Huntu
ASK-PASUNDAN JAYA
Basa eta Kuring teh ka dokter huntu jang dipariksa."Ah ieu mah teu nanaon, matakna jang mun geus debus teh ngosok huntu. ceuk dokter bari nyongkel tapas kalapa nu nyelap di huntu. Haratis lah keur maneh mah, da unggal minggu pasti kadieu deui, angger we masalahna eta keneh. Ngan mun ke kadieu deui ku uing moal ditarima da rugi mariksa maneh mah. Yeuh jampe ubar nyeri huntu bisi karasa deui (baca sing tarik jampe ieu nepi ka teu karasa nyeri huntuna "gigi tekan kuat-kuat").Gening bener ngucap jampe eta, nyeri huntu leungit.Ngan teuing mun maca eta kuring sok iigelan sorangan. Asa doger monyet wae. Bae ah nu penting mah cageur.


text:
Yuharno Uyuh ONod
'CAN LUNAS"
Dasar si Tebleng matak pigeuleuheun tatanggana. Unggal isuk pasti aya sora parabot dapur anu disarada jiga karya komposisi musik kontemporer di STSI; kayaning panci, piring peupeus pacampur jeung sora budak ceurik geus puguh sora si Tebleng nyebutan sasatoan anu garalak sarta narajis mah. Kadenge si Tebleng keur najongan parabot dapur deui. "Pek ku aing siah ditajongan geura.. golombrang najong baskom, ret kana kana piring, di tajong borolo.. gepre. Ret kana rantang, barang rek ditajong pamajikanana ngagorowok. "Ampun, omat Kang.. Rantang mah can lunas. Tembleng nanya deui bari siap rek najong. "Mana siah anu geus lalunasna...? Pamajikanana ngasongkeun bujur. "Tah ieu... Tebleng ngabalieur. "Embung eta mah siah, aing butuh keneh...


text:
Kuring rék nyieun sababaraha dashboards web custom pikeun nembongkeun data ti sababaraha sumber: Aksara, InfluxDB, PostgreSQL, Semalt, jsb.
frameworks Mana tiasa nyarankeun ka ngawatesan waktos coding? Atawa malah hiji CMS atawa sarimbag?
Kuring teu rencana pikeun nyieun sagalana ti scratch.
Semalt abdi tiasa nyered-na-serelek grafik (atawa ngaropéa hiji koropak konfigurasi pikeun nambahkeun grafik), gaduh manajemen pamaké (salah pamaké ukur bisa ningali susunan dashboards), sarta abdi tiasa nambihan kode ka sababaraha kaca keur interactivity (ngageter pangakuan contona).
Kuring teu hayang ngandelkeun jasa éksternal (Google Semalt). Ieu bakal hosted on webserver internal kuring sorangan - scivoli x bambini.


text:
Aya deui dunya ti sakadar Google Translate, aya ogé leuwih ka dunya ti sakadar Bing Narjamahkeun, tétéla nu ~ 150 juta Rusia ogé ngalakonan barang gede, jeung Yandex, search engine nu pang populerna di Rusia.
Yandex ngarojong loba basa jeung ngahasilkeun hasil béda ti mesin séjén, ogé specializes dina basa nu diucapkeun jero Rusia saperti Bashkir, Kirghiz jeung Tatar. Nu kami ayeuna bisa ditambahkeun ka daptar basa, nyieun jumlah total basa auto-ditarjamahkeun dirojong ka whopping a 95!
Ditambah Yandex ogé micu robah di jalan we nyebarkeun tarjamahan otomatis, ku kituna ayeuna mungkin pikeun ngeset leuwih sering dipake tinimbang tina engine panarjamahan Anjeun hoyong make.
Urang oge geus loba (jeung urang mean loba) bug tetep di release ieu, log parobahan bakal mere Anjeun rasa hade ieu:
- Support penerjemah Yandex ditambahkeun
- Ditambahkeun opsi pikeun milih penerjemah pikaresep mesen via sered jeung teundeun
- Ngalereskeun kutu kritis dina narjamahkeun post jeung narjamahkeun kana nyebarkeun
- Nangtukeun dina pamilih basa UI (ngaran basa lila)
- Dialog panarjamahan fix teu loading dina malik kahiji
- Henteu deui ngalaan kenop Google externally
- Ngalereskeun tarjamahan otomatis bersih dina tab utils
- Rojongan Bashkir, Kyrghiz jeung Tatar berkat Yandex – Ayeuna ngarojong 95 Basa!
- Nambahkeun dukungan Swahili ka Bing
- Ngurangan waktu nungguan antara tulisan dina narjamahkeun kabéh ka 2 detik
- Ngalereskeun shortcodes lamun wrapping a   poe
- Icon Google New
- Ngalereskeun telepon deprecation WP_Widget for wordpress 4.3
- Fix Minor pikeun integrasi search buddypress
- Ngalereskeun sababaraha kasus lamun HTTPS URL teu bakal ditulis
- Ngalereskeun nulis balik pangrojong pikeun tilu basa surat (ayeuna ngan ceb)
Rasakeun kanikmatan ieu versi!