text:
Wawancara: HM. Rizal Fadilah, SH, MH. Praktisi Hukum/Cendekiawan Muslim
Karakter hukum Islam téh saperti kumaha?
Hukum Islam éta mibanda sipat universal, nepika iraha jeung dimana baé ogé bisa dilarapkeun dina kahirupan manusa. Hukum Alloh beresih tina paktor ‘subjektivitas’, leupas tina paktor kapentingan. Teu saperti hukum jieunan manusa, anu loba dipangaruhan ku manusa atawa lingkungan anu nyieunna, saperti hukum jinah dina KUHP di urang, warisan Walanda. Jinah anu dilakukeun ‘suka-sama suka’ éta teu dihukuman, ku sabab meureun nu nyieun hukumna ogé saruana atawa dilingkungan manéhna anu kitu mah geus jadi hal nu lumrah, biasa. Lamun téa mah éta hukum téh matak ngarugikeun dirina, tanwandé bakal buru-buru di’reduksi’, sangkan teu jadi mamala ka diri nu nyieunna. Jadi subjektif, teu leupas tina paktor kapentingan nu nyieunna.
Leuwih jauhna, hukum manusa mah saukur keur dunya wungkul. Anapon hukum Islam atawa hukum Alloh éta jauh tina kapentingan, universal, iraha baé ogé bakal tetep langgeng, dimana baé ogé bisa dilarapkeun, lumaku, hukum Islam mah lintas batas, jeung mibanda ‘diménsié ganda dunyawi jeung ukhrowi.
Naon anu jadi cukangna citra hukum Islam éta idéntik jeung kabengisan?
Mungkin karana dua hambalan. Kahiji, hukum Islam nu sayakti. Kadua, hukum Islam anu dicitrakeun. Hukum Islam anu sajati nyaéta hukum Alloh sareng Rosul-Na atawa jalma nu ariman dina produk pamaréntahan saperti hukum ta’zir, had. Hukum anu diciptakeun Alloh, tapi dina rumusan atawa sangsina ku manusa minangka ‘pangajawantahan’ tina paréntah Alloh. Anu kieu mah geus pasti hadé, moal mungkin goréng. Hukum ta’zir bisa goréng lamun dina hambalan pamaréntahna goréng, saperti Undang-undang di zaman kakholifahan baheula, tapi ku lantaran aya kapentingan ti panguasa nu dibawa dina nalika ngarumuskeun hukum ta’zirna. Henteu nyupu antara hukum Alloh jeung kapentingan panguasa harita, sok sanajan nu jadi panguasa harita umaku sabagé umat Islam, karajaan Islam, maké al-Quran, Hadits, tapi ku sabab aya kapentingan kakawasaan, nya dina hambalan hukum ta’zirna jadi patojaiyah jeung papagon Alloh katut Rosul-Na.
Hukum anu dijieun manusa anu disarandékeun kana al-Quran katut Sunnah Rosul, tapi dina hambalan hukum ta’zirna teu tukuh pengkuh jeung ‘konsistén’, nya geus pasti hukum Islam téh bakal jadi goréng, jadi dicitrakeun ku nu nyieun éta hukum ta’zir.
Atawa bisa jadi citrana jadi goréng, alatan salah dina ngamahamkeun hukum Islam, saperti hukum had, qishos, rajam, dipahamkeun kejem turta patojaiyah jeung kahirupan modern, antukna ngalahirkeun citra anu goréng ngeunaan hukum Islam. Anu jadi cukangna, éta bisa jadi ku sabab teu ngarti kana pilosopi anu aya dijero hukum-hukum tadi.
Hukum éta ngawengku kana tilu hambalan, nyaéta paktor filosofi, faktor yuridis, jeung faktor sosiologis. Jadi, maranéhna teu paham kana faktor filosofis, sosiologisna, naon pangna jalma nu maténi éta kudu ditibanan hukum pati, sabab numutkeun filosofi Islam, jalma nu maténi éta bakal maténi deui kusabab kitu kudu dieureunan. Dina al-Quran ditétélakeun: “Sing saha jalma nu maténi hiji jalma, nya sarua jeung maténi manusa sakabéhna, jeung sing saha nu ngamumulé nyawa hiji manusa, éta sarua jeung ngamumulé nyawa manusa sakabéhna”.
Hukum Islam upama diteuleuman leuwih jero deui, éta leuwih mulya deui, hukuman pati masih bisa disinglarkeun, nalika dihampura jeung mayar diyat. Tina hukum pidana jadi perdata, tur di du’akeun sangkan jadi leuwih hadé. Pon kitu deui hukum rajam, éta loba digambarkeun kejem, bari dirina teu nolih kana prosédurna nalika éta hukum kudu ditibankeun, kudu aya opat saksi langsung apan éta téh teu gampang. Jadi nu jinah téh geus kaleuleuwihi. Dilakukeun bari teu nyumput nyamuni, nepika babari disaksikeun batur, teu boga rasa éra, nya anu kitu mah geus payus pikeun ditibanan hukum rajam, kitu ogé lamun dirina ngaku milampah jinah, sadia pikeun dihukum jeung miharep ridlo Alloh. Bisa jadi ahli sawarga.
Pon kitu deui hukum teukteuk leungeun pikeun nu maling, digambarkeun kejem, sadis jeung pameunteun goréng séjénna. Urang teu nolih kana balukarna, nu maling diberok kana panjara lain kapok tapi kalahka gangas, antukna rampog, maling mahabu dimana-mana. Tah anu kitu upama ditibanan hukum teukteuk leungeun geus pasti bérés roés, manéhna geus teu mibanda kakawasaan pikeun maling, ngarampog, dirina bakal satékah polah nyamunikeun cacadna ku cara anu hadé batan saméméhna, atuh urang nu nempo ogé bakal mikir dua kali nalika aya kereteg hayang maling jeung réa-réa deui.
Sangkan citra hukum Islam teu goréng saperti kiwari kudu kumaha?
Ceuk kuring mah, kahiji, para cendekiawan atawa anu makalangan dina dunya pamikiran mibanda pancén sangkan bisa ngampanyeukeun hukum Islam kalawan lantip ku argumén-argumén ilmiyah, yén hukum Islam téh luyu jeung kaadilan, katut élmu, ogé bisa ditarik kana aspék manusiawina. Cendekiawan kudu satékah polah ngoréhan tatapakan akademisna tina hukum Islam tadi, nepika mibanda ajén anu bisa ditandingkeun ku argumen-argumen anu kuat tina sisi ilmiyahna.
Kadua, tangtu baé dina hambalan lapangan, kalangan ulama, para fukoha nu aub ditengah-tengah masarakat sacara langsung jeung umat, éta kudu ngamimitian ngabuskeun aspék-aspék syaréah kana widang da’wahna, pikeun ngagambarkeun éndahna umat anu hirup dina papayungan syaréah. Jadi lain ceuceub. Ieu mangrupakeun tarékah dina ngawangun kasadaran umat kana syaréah.
Katilu, tingkat pulitisi, para pulitis nu bajuang dina hambalan pulitik, tur yakin, yén hukum Alloh téh bisa dilarapkeun kana kahirupan masarakat sapuratina. Maranéhna wajib bajuang di parlemen, ulah éra, sieun, yén maranéhna aya jeung hirup dilingkungan anu lain, yén Islam téh éta ngarupakeun bahagian jeung misi perjuangan maranéhna. Tah éta kabéh ngarupakeun tarékah dina ngawangun citra yén hukum Islam téh jauh tina sipat-sipat nu goréng.
Tarékah sangkan hukum Islam bisa dilarapkeun dina kahirupan sapuratina kudu kumaha?
Jalanna aya dua, kahiji, pulitik hukum, jeung kadua, kasadaran hukum. Pulitik hukum nyaéta karep pulitik ngeunaan hukum. Hukum Islam éta kudu dilahirkeun ku kapentingan pulitik, yén éta téh mangrupakeun bahagian nu pantes jeung pas, malahan wajib lumaku. Anapon kasadaran hukum mah nyaéta pancén para da’i, ustadz, kyai, aktifis, masarakat pikeun terus-terusan ‘nyosialisasikeun’ hukum ka umat, sangkan umat téh mibanda kataatan hukum kana syaréat.
Tah, saupama pulitik hukum ngabeungkeutan jeung kasadaran hukum, dua-duana sabeungkeutan, nya geus pasti bakal aya titik panginditan pikeun lumakuna syaréat Islam dina kahirupan. Pangna kitu, sabab aya nu ngumumkeun syaréat Islam geus lumaku, tapi kasadaran hukumna masih héngkér, nya geus pasti bakal baruntak, pon kitu deui upama kasadaran hukumna ngagedur tapi teu dirojong, teu dijieun ku kapentingan perjuangan pulitik, angger bakal ngagedurkeun pacéngkadan, saolah-olah teu ‘aspiratif antara pamingpin jeung umatna.
Pangaruh hadéna upama hukum Islam dilarapkeun?
Kuring ngira, saperti kasus pembunuhan nu kiwari mahabu, lamun anu maténi dihukum pati deui nya geus pasti moal aya deui pembunuhan. Moal aya deui nu diberok 12 atawa 7 taun, saperti kasus Tomy Suharto, nu geus écés maténi hakim agung, kiwari apan bébas kuluyuran, ukur diberok taunan wungkul, alatan paktor duit, konéksi jeung réa-réa deui.
Tah upama nu maténi éta di hukum, ditilasan deui, nya geus pasti bakal posisitf moal mungkin goréng, boh pikeun dirina atawa anu séjénna, maranéhna bakal mikir panjang pikeun ngarogahala batur. Atawa saperti nu maling diteukteuk leungeun, komo deui koruptor, bisa-bisa sirahna anu diteukteuk téh, sabab manéhna geus ngagasab jeung ngarugikeun nagara, rahayat loba, jadi kudu leuwih beurat deui hukumna batan maling. Nalika hukum Islam, jinayah lumaku dina kahirupan, nya geus pasti nu disebut korupsi téh bakal ngurangan.
Sangkan hukum Islam nanjeur dina kahirupan urang kudu kumaha?
Dina narékahan sangkan hukum Islam, bisa lumaku dina hambalan jinayah éta kudu dibarengan ku argumen pilosofi, ngeunaan kaadilan hukum Islam anu bisa dimasarakatkeun, nepika masarakat henteu meunteunna sacara harfiah atawa letterlaks, tapi kudu dibantu ku dalil-dalil ilmiyahna. Tah ceuk kuring mah upama éta disosialisasikeun, tur dibaca ku ngabandingkeun jeung kaayaan kiwari, nu mana kiwari hukum Islam saeutik ogé teu nerap dina hukum pidana, paburantak saperti kiwari.
Jadi, kaheureuyan, jadi bojégan, sinetron, drama nu ditongton, atawa didéngé sacara écés, urang saukur bisa ngelus dada. Ku sabab kitu, dina mémérés sagala rupa karamijudan tadi taya lian anging kudu satékah polah ngabuskeun hukum Islam kana ranah korupsi, KKN. Tah éta ngarupakeun pancén jalma-jalma nu makalangan jeung ngancokeun diri kana syaréah.
Ogé kudu dipahamkeun yén hukum Islam téh éta lain perkara anu tabu, sabab dina sistim hukum nasional, geus dikanyahokeun yén hukum anu lumaku di Indonésia téh aya tilu, hukum adat, hukum Barat, jeung hukum Islam. Jadi hukum Islam éta lain perkara anu patojaiyah jeung hukum nasional, éta ngarupakeun bahagian tina hukum nasional, pék bandungan, dina sisi perdata, nu disebut warits, pirak, hibah, wakaf, zakat ogé haji éta geus lumaku hukum Islam, malahan bank bisnis syaréah kiwari geus lumaku syaréah, tapi anu acan lumaku téh dina hambalan jinayah, dina widang hukum pidana.
Sedengkeun tongtongan nu kabandungan sapopoé kiwari éta lobana dina hukum pidana, pangadilan jeung kasus saperti kasus mapia jeung sajabana, éta aya dina hambalan pidana. Tah kumaha moméntum karamijudan nu aya kiwari, pikeun ngalahirkeun perkara anu leuwih seger, formulasi nu hadé jeung argumentasi ilmiyahna nu lantip, jeung bisa dipertanggung jawabkeun, terus nu ngadagangkeunana ogé pikaresepeun.
Tah urang asongkeun Islam dina hambalan pidana pikeun ngungkulan sagala rupa karamijudan, korupsi, manipulasi jeung KKN atawa sogokan, mapia paradilan, karamijudan hakim jeung kagoréngan lianna, hukum Islam bisa teu dijanggélékeun kiwari dina bentuk pidana atawa sangsi-sangsina, boh had atawa ta’zirna. (Alma’/BD/Laput 358).*
Filed under: Laporan Utama | Tagged: Wawancara |


c: text/html

text:
Hasil Pencarian
Hasil pencarian untuk kata kunci cocokan (2)
- NADOMAN NURUL HIKMAH, DARAS IAl Baqarah (Surat Kadua) - Ayat 1 d/k 18
18 Nov 2002 - 1:49 pm
1. ALLOH ANU MAHA UNINGA (:2/1,2) - rhs, 1 Syawal 1421 H
- Alloh Nu Maha Uninga, kana sadaya dawuh-Na,
mungguhing urang manusa, wajib kedah percantenna.
- Kana Qur'an ulah hamham, ulah waswas ragu-ragu,
upami urang mihamham, tangtos urang buntu laku.
- Sadaya umat Pangeran, kedah kenging tuduh jalan,
nu mawi lumungsur Qur'an, pikeun tuduh jalan iman.
- Tawisna nu takwa to'at, yakin ayana aherat,
solatna teh tara pegat, ku Alloh tangtos dirahmat.
- Alloh Nu Maha Uninga, kana sadaya dawuh-Na,
- SI KABAYAN NGAKU HATUT
11 Jul 2002 - 5:45 am
Si Kabayan boga kiai beuki hatut, barang kiaina endek kawin ngumaha ka Si Kabayan, cek kiaina, "Kumaha Kabayan aing dek kawin, tapi dia nyaho lamun aing eta bosen teu ilok karasa deui laju hatut bae, atuh."
Cek Si Kabayan, "Cocokan bae jubur kiai."
Cek Kiaina, "Ari dicocokan matak mules beuteung engke lesot bae cocokna nyebrot kaluar jeung bukurna, beuki matak isin; jadi kieu geh; lamun engke aing nyembah ka mitoha dia ulah jauh nuturkeun ti burieun aing, ari aing hatut aku bae ku dia, ja dia mah lain panganten ieuh, moal isin, engke dia ku aing diupahan ali cacag nangka, kop tah alina."

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Semar: sacanggih-canggihna jaman kiwari moal leuwih canggih tibatan pangeran. Naon geuning nu bisa ngobrol tina jarak jauh?
Cepot: HP.
Semar: tah eta…!. Make bisa mindahkeun program, tina HP ieu kana HP nulain ngaliwatan dibukana blutooth. Apal silaing blutooth?
Cepot: apal..!
Semar: naon?
Cepot: ari panon gede teuing..
Semar: bolotot atuh eta mah…!. Blutooth teh bisa mindahkeun program, tina HP ieu kanu HP lain tanpa ngaliwatan kabel. ku silaing dianggap canggih…? Da dewekmah seuri..
Cepot: naha?
Semar: milyaran tahun pangeranmah geus kitu..!
Cepot: iraha..? ayana ge karek ayeuna
Semar: heueuh jelemamah.
Cepot: ngan karek panggih ayeuna, padahal pangeran mah geus tibaheula..?
Semar: heueuh.!
Cepot: contona?
Semar: contona: hiji indung jeung bapa mapatahan budakna, ceuk indung teh ‘jang.. tah ieu hayam, jang.. tah ieu meuri’, pindah weh kana otak budak, tah make kabel naon?
Cepot: eh… enya..nya..!
Semar: sok siyah canggih mana?
Cepot: cetek geuning jaman canggih kiwari mah, dibandingkeun tanda-tanda kaagungan jeung kakawasaan Allah?
Semar: nya..?
Cepot: muhun.. bapa..! ari baheulamah geuning urang kampung, lamun anakna jauh teh, misalna di Sumatra, ari nelpon teh make seeng, ‘jang geura balik..!’
Semar: balik budakna?
Cepot: maot..!
Semar: jurig siyah..!
Cepot: tapi naha geuning jalma teh loba nu hubbuddunya ieu teh, jadi poho kana kaakheratan, samarukna bakal langgeng manehna hirup di dunya teh. Sabab pangarti nu jadi ciri, kagagahan anu rongkah, kapangkatan nu dipiwegah, geuning percuma tanpa dibarengan ku kaimanan jeung kataqwaan kanu kawasa..
Semar: ha..ha..ha..
Cepot: lain seuri..!
Semar: hiss..! sia mah dipujiteh.
Cepot: sakapeung abdi sok ngalamun, yen hayang jadi pagawe tetap teh he..se.., malahan panglamar mah panglamar kaditu kadieu, hayang digawe teh kudu nyogok heula geuning jaman kiwari mah, kadang sogokan asup.. digawemah teu tulus. Ripuh.. pa hayang jadi pegawe tetap teh.
Semar: hayang teu ripuh?
Cepot: kumaha?
Semar: ulah hayang jadi pegawe tetap..!
Cepot: tapi?
Semar: kudu tetap digawe..!
Cepot: anjir…
Semar: aya buruan kararotor bersihan, usum halodo runtah-runtah durukan, keun disebut nugelo ge..! terus..bekerja, terus pengabdian. Bisana makmur ieu Negara, lamun manusa-manusana berkualitas. Ari manusa nu berkualitas teh nyaeta anu tetap digawe. Tetap dina pengabdian.. tah eta aral… tah eta subaha.. jeung loba teuing ku lamunan.
Cepot: jadi kudu tetap digawe hirup mah?
Semar: heueuh..! tingali tina al-fatihah, saacan “iyyakanasta’in” naon heula?
Cepot: iyyaakana’budu.
Semar: pengabdian heula ujang..! ujug-ujug menta weh ka pangeran..! ibadah tara, digawe embung, shalat teu daek, da kandel kulit beungeut etateh. Ari menta terus ka pangeran. Ari digawe embung. Ari memeh ka dunya, sia heula mana jeung sampe?
Cepot: rek nanya weh ka bapa, ari saencan kuring ka dunya, sampe geus aya?
Semar: enggeus..!
Cepot: berati heulaan sampe..
Semar: naha atuh menta deui, menta deui ka pangeran? Kari melak..!
Cepot: ari tanahna teu boga?
Semar: di tanah batur..! lamun hayang beunghar, deukeutan nu beunghar..!
Cepot: da nu beungharna pedit..
Semar: bongan siana pedit..!
Cepot: ari kuring pedit naon?
Semar: pedit ku tanaga..
Cepot: eh.. heueuhnya..
Semar: ulah waka nyebut pedit kabatur, lamun sia can bageur.
Cepot: eh..
Semar: ulah aral…! Ayeuna urang udag ka raja, raja maot, bawa ku sia mayitna ka pasar, heug tawar-tawarkeun, ‘bilih aya nu bade mayit raja, kanggo kenang-kenangan’ bakal aya nu meuli?
Cepot: moal.
Semar: tah ayeuna bandingkeun jeung bangke teri, hargaan mana? Bari lauk pangleutikna.
Cepot: hargaan teri..!
Semar: tah gening..!
Cepot: alah… neupi eta pikiran kolot kadinya. Nuhun pa ah.. ditampi ku boncel hiji, kumaha yeuh boncel dua? Meuni euweuh komentar..
Dewala: ah kuringmah narima papatah weh.. ti kolot. Cirina manusa teh anu daek di papatahan, jeug daek mapatahan, lamun teu kitu, rametuk…!
Cepot: tah ayeuna kieu yeuh nyonya igun.!
Semar: coba…. Ka kolot nyebut nyonya igun sia mah..
Cepot: ayeuna kumaha yeuh mikiran diri.
Semar: naon?
Cepot: BBM naek. Eukeurmah bencana alam tiditu-tidieu, di wetan keur diomean, beledug di kulon. di kulon can beres, geus bijl deui di kidul. Can di timpa ku BBM naek. Ripuh kuring the, jadi kudu kumaha atuh..?
Semar: tah eta nu matak nyusahkeun diri the “kumaha”
Cepot: asa harengheng kudedengean.
Semar: yeuh.. sakur anu datang.
Cepot: sakur anu datang.
Semar: kana diri.
Cepot: kana diri.
Semar: eta ibadaheun teh deuleu…!
Cepot: kumaha?
Semar: BBM naek, tingkatkeun gawe silaing..! jalma iman jeung taqwa, dimana datang rugi iobar, dimana datang untung syukur. Setiap datang perkara, eta pigaweeun. Contona: ceuk katerangan, ari sungut anjing teh najis, dimana urang kaletak ku anjing maka kudu dikumbah ku cai 7x dicampur ku taneuh
Cepot: najis mugholadhoh tea?
Semar: heueuh.! Ieumah diletak ku anjing, ngadon dipaehan anjingna, apan ceuk katerangan, kumbah ku cai 7x make taneuh. Tah lamun dikumbah, artina gawe, meunang ganjaran. Coba lamun teu diletak, aya pigaweeun?
Cepot: euweuh..!
Semar: euweuh deuleu…
Cepot: anjir…! Aya kitu aki-aki, paingan montok wae. Jadi singhoreng, sakur perkara nu datang, eta pigaweeun teh..?
Semar: heueuh.
Cepot: eta di Negara Indonesia, ri..but weh jeung rebut. Demo dimana-mana.
Dewala: eh..alus. da demokrasi. Emang kuduna.
Cepot: apal aing ge demokrasi, ngan demokrasina, demokrasi kiriman, ada yang menunggangi.
Semar: pek vocal, pek nyarita, ngan kudu demokratis jeung pancasilais, ameh dilindungi ku undang-undang. Lamun tindakana anarkis, tah eta tingali ayat, “Allah teu beukieun ka jalma nu nyieun karusakan di muka bumi”.
Dewala: atuh si cepot mah deer.. maen langlayangan make kawat kupling, jeprut weh pegat, ngait weh kana tihang listrik. Bledug teh..! tah etateh geus ngarugikeun ka bangsa jeung ka Negara. Bola weh…bola..!
Cepot: da hayang puas..!
Dewala: heueuh eta… kaleuleuwihi teh… Allah teu beuki ka jalma nu kaleuleuwihi, sakur nu rek ngarugikeun ka batur, cegah ku diri sorangan, ari enyamah daek ngaji..
Cepot: geuleuh atuh da ka batur..!
Dewala: tah eta.. geuleuh. Nu nyilakakeunmah.
Semar: sok tingkatkeun, lain aral.!. apan tadi ge: bi idznilah, bi qudrotilah, bi irodatilah, bi fadhlilah. Bi, bi, bi, bi, kalayan, kalayan, kalayan. Ari ieu di aku..! matak salametna jelma di dunya jeung di akhirat, dimana eta jalma geus boga ajian ngalengit..!
Cepot: ngaleungit dirina?
Semar: nu kitumah bangsat..
Cepot: naon atuh?
Semar: nyaeta jalma nu geus bisa ngaleungitkeun pengakuan tina dirina. ‘diri sasampiran, awak sasampaian, umur ukur gagaduhan, saliring-liring dumadi, satingkah jeung sapari pola, urangmah teu ngaboga-boga, lahaulaa walaquwwata illabillahil’aliyiladzim..
Cepot: heueuh ku jararauh wae, lahaula teh diartikeuna jadi nekat.
Semar: nekat kumaha?
Cepot: contona abi ngadupak batur, abi teu wani, ‘awas siah peuting, dikadek ku aing, lahaulaa weh aingmah.’ Tuh.. jadi nekat. Alhamdulilah jadi nuhun, assalamualaikum jadi punten. Da teu nyararambung..
Semar: salah kaprah eta teh, alatan ku teudaek mikir.
Cepot: Alhamdulillah pa ah…. nuntut elmu teh geuning teu kudu jauh.
Dawala: matak ceuk kolot baheula mah, “ulah nuduh kanu jauh, ulah nyawang kanu aggang, nu caket geura rakeutan, nu deukeut geura deueusan, moal jauh tina wujud, moal anggang tina awak, tingali aya naon jeung aya saha, tina diri sorangan, cirina satangtung diri, pek geura panggihan silaturahim the jeung diri sorangan, asyhaduanla angfusakum, saksian diri maneh , kumaneh weh. Sorangan”


text:
Ku: Ambu Heny Gustini
Dina ngalaksanakeun upacara nyambut panganten, kiwari teu kabeh bias ngalaksanakeun, sabab waragadna anu mahal, anu teu mampu mah biasana ngalaksanakeun sederhana. Dina ieu upacara, anu kudu disiapkeun diantarana :
1. Lengser
2. Pamayang
3. Ponggawa
4. Nu tari
Cara ngalaksanakeun :
1. Goong 3x
Prolog :
Pun sawung nuha agung
Nu ngusik malikeun diri
2. Kendang
Abdi-abdi ya robi
Neda widi deg karesmen
3. Kendang
4. Prolog
Demi mangsa satemenan
Hirup teh geus papasangan dina ringkangna
Bagja temen, mulya temen, anaking
Wilujeng rawuh
Di anti-anti kamari
Dilanglangan pasimpangan, sugan geus
Ngembaran beja, nu kasep sareng nu geulis
Dipapagkeun mayang mojang
Di ibingan satria pinasih
Digendingan, disoraan rampak gendang
Dipaying-payung tung-tung, mangga
Anaking geura linggih, wur wangi kasturi
Wur malati asih.
5. lengser jengkar
teras sila tutu, bari ngarajah ngadua kanu maha suci
6. panji/ponggawa, pirig ku gending
7. kacapi suling
prolog :
deg, randeg di pangadeg sawangan kahayang geus ngarawangan didieu tutug rahayu gilig rarabi, wawanen ebreh umbul umbul mancuh saestu mareng jeung warna langit, lir katumbiri, tuh paul diditu ngebreh dina hate junjunan hayu urang geus deukeut geus meumeut, tug kajeueung hayu urang dibale nyungcung urang beungkeut.
8. gending wilujeng sumping
9. ibu ti pihak si istri jengkar
saparantos dugi ngangkalungan mangle
10. kacapi suling
bagae wilujeng rawuh anaking sumangga linggih mangle tawisna wening galih nampi hidep ulah kasmaran anaking mangga niatan ngambah tangga kabagjaan.
11. panganten lebet, pirig ku gending
12. sambung ku santriaan sareng merak
panutup ku prolog, pirig deui ku kacapi suling,
duh, nya arum wangi panilihan wangi, nyambung kembang kabagjaan, kaheman wilangan kalimah Allah. Fatihah sungkeman kembang kalungan
rum….arum……rum…..arum
rum satangtung kana kalbu, minangka tedakna sah papasangan, sumangga angseu saseuseup, tampi galih sanubari, bral anjeun duaan gera miang geura bageakeun surupna panon poe ku mangsa nu pinih ku ka asih
rum…………arum
tutup ku kendang.


text:
Nalika FIFA ngayakeun gempungan di Luksemburg dina ping 22 Juli 1946, salian nangtukeun anu boga hajat pikeun Piala Dunia 1950, ogé ditangtukeun yén Piala Dunia 1954 baris dilumangsungkeun di nagri Swiss. Atuh nalika gempungan satutasna Piala Dunia 1950 di Rio de Janeiro dina ping 22 Juli 1950, dikuatkeun deui pikeun milih Swiss jadi anu boga hajat Piala Dunia 1954. Dipilihna nagri Swiss ieu henteu leupas tina kajadian perang dunia kadua saméméhna anu ngalindes nagri-nagri di Éropah. Anggahota FIFA mikahayang supaya tempat dilumangsungkeunana Piala Dunia téh di tempat anu nétral. Nagri anu ngalumangsungkeunana henteu biluk ka salasahiji pihak anu ngiluan perang. Sakumaha anu dipikanyaho, urut atawa tapak perang dunia kadua dina waktu harita masih kénéh nyangkaruk di unggal nagri anu ngiluan perang. Swiss mangrupakeun salasahiji nagri anu henteu biluk kana éta perang. Salian ti éta, Swiss mibanda ékonomi anu alus dirojong ku ayana tempat tatandang (stadion) anu alus pikeun ngalumangsungkeun tatandang ukuran Piala Dunia. Béh dituna, FIFA arék sakalian ngayakeun hajat miéling milangkala FIFA anu ka-50.
Piala Dunia kalima ieu dilumangsungkeun ti mimiti ping 16 Juni nepikeun ka ping 4 Juli 1954. Pikeun tempatna, aya genep dayeuh anu bakal ngayakeun ieu tatandang. Kagenep dayeuh ieu nyaéta dayeuh Basel (stadion Santo Yakobus), Bern (stadion Wankdorf), Jenewa (stadion Charmiles), Lausanne (stadion La Pontaise), Lugano (stadion Comunale de Cornaredo) jeung Zurich (stadion Hardturm).
Sakumaha Piala Dunia 1950, Piala Dunia 1954 ogé diiluan ku 16 nagri. 14 tim/nagri asalna ti undakan kualifikasi ditambah nagri Swiss salaku anu boga hajat reujeung nagri Uruguay salaku anu nyangking jawara Piala Dunia saméméhna. Undakan kualifikasi diiluan ku sababaraha nagri anu asalna ti padaratan Éropah, Amérika katut Asia.
Nagri Jérman anu dina Piala Dunia saméméhna teu meunang ilubiung, ayeuna mah meunang ngiluan. Kusabab Jérman jadi dua Jérman Kulon jeung Jérman Wétan, duanana diondang pikeun ngiluan undakan kualifikasi. Lamun Jérman Kulon saged ngiluan tur asup undakan puncer Piala Dunia, Jérman Wétan mah embungeun ngiluan. Jérman Kulon bisa asup undakan puncer sanggeus bisa ngéléhkeun Norwégia jeung Saarland. Aya anu matak hook dina ieu Piala Dunia kuasupna Turki kalawan ngéléhkeun Spanyol, reujeung asupna nagri Bélgia anu ngéléhkeun Swédia. Ti wewengkon Amérika mucunghul Brasil jeung Méksiko pikeun undakan puncer Piala Dunia. Sedengkeun ti wewengkon Asia diwakilan ku nagri Koréa Kidul. Kukituna, Éropah diwakilan ku 12 nagri, Amérika Kalér sanagri, Amérika Kidul tilu nagri ditambah Asia sanagri.
Sistem tatandang dina undakan puncer Piala Dunia 1954 ieu kacida bédana reujeung saméméhna, utamana dina undakan kahiji. Nepikeun ka ayeuna ieu sistem tara dipaké deui. Sanajan opat tim aya dina hiji grup, tapi unggal tim henteu ngalumangsungkeun ti tatandang. Unggal tim ngan ukur ngalakonan dua kali tatandang. Opat tim dina sagrup téh dibagi dua jinis: dua tim anu jadi pinunjul, jeung dua tim lain pinunjul. Tatandang munggaran nepungkeun tim anu jadi pinunjul ngalawan tim anu henteu jadi pinunjul. Tatandang kaduana, nepungkeun tim anu jadi pinunjul ngalawan anu jadi pinunjul, jeung tim anu lain pinunjul reujeung sajinisna. Tidak hasil dua kali tatandang ieu, dua tim anu mibanda niléy pangalusna di unggal grup langsung asup kana undakan kadua (parapatfinal). Saterusna mah ngagunakeun sistem gugur (éléh langsung mulang).
Pikeun anu munggaran, jumlah pamilon anu ngiluan undakan puncer Piala Dunia téh jangkep, henteu ngurangan deui. Tina sakabéh pamilon, aya hiji tim anu geus mayung, nyaéta tim Hungaria. Dina wanci harita mah ieu tim mangrupakeun rajana hususna di wewengkon Éropah Wétan. Ieu tim dieusi ku sababaraha urang pamaén anu aralus kalawan cara maén anu matak pikaresepeun nu lalajo. Saméméh Piala Dunia 1954 dilumangsungkeun, tim Hungaria bisa meunangkeun tatandang nepikeun ka 31 tatandang, kaasup nalika meunangkeun medali emas Olimpiade 1952. Dina salasahiji tatandang ngalawan tim Inggeris waé, tim Hungaria bisa nyitak loba gul: 6-3 nalika maén di Wembley jeung 7-1 nalika maén di Budapest. Sababaraha béntang anu aya dina tim Hungaria ieu diantarana waé Ferenc Puskas, Sandor Kocsis, Nandor Hidegkuti, Joszef Bozsic, jeung anu séjénna. Teu anéh lamun loba anu ngajagokeun tim Hungaria pikeun nyangking kalungguhan jawara Piala Dunia 1954 ieu.
Hal ieu bisa dibuktikeun dina tatandang di Piala Dunia 1954. Dina undakan kahiji, tim Hungaria jadi pinunjul kahiji di grup 2 sanggeus bisa ngéléhkeun tim Koréa Kidul kalawan gul 9-0 jeung Jérman Kulon kalawan gulna 8-3. Tim Jérman bisa nyusul Hungaria ka undakan saterusna sanggeus bisa ngéléhkeun Turki dina babak tambahan (play-off) 7-2 kusabab dua tim ieu mibanda niléy anu sarua. Ti grup séjénna, Brasil jadi jawara grup 1 sanggeus ngéléhkeun tim Méksiko 5-0 jeung imbang ngalawan Yugoslavia. Sagédéngeun Brasil aya Yugoslavia anu jadi jawara kaduana sanggeus saméméhna ngéléhkeun Perancis 1-0. Salaku tim anu jadi jawara Piala Dunia saméméhna, Uruguay bisa asup ogé sanggeus ngéléhkeun Cekoslowakia 2-0 jeung Skotlandia 7-0. Uruguay dituturkeun ku Austria. Anu boga hajat, Swiss bisa asup ka undakan saterusna reujeung Inggeris sanajan ngalaman éléh heula ku Inggeris.
Kadigjayaan Hungaria masih kénéh katempo. Dina tatandang di undakan kadua (parapatfinal), tim Hungaria bisa ngéléhkeun jagoa Amérika Kidul, Brasil kalawan gulna 4-2. Nilik kana kajadian dina ieu tatandang, cenah mah mangrupakeun tatandang anu pangraména. Teu ramé kumaha, wasit Arthur Ellis anu mingpin ieu tatandang nepikeun ka ngaluarkeun kartu beureum nepikeun ka tilu kalina kusabab maraénna kasar.
Tatandang parapatfinal séjénna, tim Uruguay bisa ngéléhkeun tim Inggeris 4-2. Jérman Kulon ogé bisa nyusul sanggeus ngéléhkeun Yugoslavia 2-0. Sedengkeun Austri ngéléhkeun tim anu boga hajat, Swiss 7-5.
Opat tim asup undakan semifinal: Hungaria, Jérman Kulon, Uruguay jeung Austria. Tatandang semifinal nepungkeun Hungaria reujeung Uruguay, Jérman Kulon ngalawan Austria. Hasilna, tim Hungaria bisa ngéléhkeun tim Uruguay dina tatandang anu dilumangsungkeun nepikeun ka babak tambahan. Dina tatandang waktu normal dua tim bisa nyitak dua gul, 2-2. Dina babak tambahan, tim Hungaria bisa nyitak dua gul tambahan bari henteu bisa dibales. 4-2 pikeun tim Hungaria. Sedengkeun dina tatandang saméméhna, tim Jérman bisa ngéléhkeun tim Austria kalawan gulna 6-1. Atuh, tatandang dina undakan final téh bakal nepungkeun tim Hungaria ngalawan tim Jérman.
Saméméh tatandang undakan final dilumangsungkeun loba anu ngajagokeun tim Hungaria pikeun ngéléhkeun tim Jérman kalawan gampang. Nilik kana tatandang saméméhna, dina undakan kahiji tim Jérman apanan dikékéak ku tim Hungaria kalawan gul anu bédana gedé, 8-3. Ditambah deui ku bukti yén tim Jérman mah ngan ukur dieusi ku pamaén amatir wungkul anu henteu latihan di kleub méngbal, sedengkeun tim Hungaria mah dieusi ku pamaén anu keur mangsana nyongcolang dina wanci harita. Malahan, nu ngalatih Jérman, Sepp Herberger nyebutkeun yén tim Jérman pasti bakal éléh ngalawanan Hungaria dina saméméh prungna maén. Siga anu kuméok méméh dipacok.
Tatandang undakan final ieu dilumangsungkeun nalika hujan. Ceuk tim Jérman mah kaayaan hujan éta téh disebutkan ‘Cuaca Fritz Walter’. Cenah, kapten tim Jérman, Fritz Walter kacida resepna lamun méngbal nalika kaayaan hujan. Manéhna bisa alus maénna lamun keur hujan.
60 rébu urang anu lalajo minuhan stadion Wankdorf pikeun nyakséni ieu tatandang. Kakara ogé maén, tim Hungaria bisa ngabuktikeun yén maranéhna mémang digjaya ngalawan tim Jérman. Dina menit kagenep, Feren Puskas bisa nyitak gul ka gawang tim Jérman disusul ku gul anu dicitak gul Zoltan Czibor dina menit kadalapan, 2-0 pikeun tim Hungaria. Kusabab bisa langsung nyitak dua gul, tim Hungaria jadi henteu ati-ati dina maénna jeung mibanda kayakinan bakal meunang. Ieu hal dimangpaatkeun ku tim Jérman pikeun ngabales. Atuh dina menit ka-10 jeung ka-18, tim Jérman bisa males nyitak gul ka gawang tim Hungaria ngaliwatan Max Morlock jeung Helmut Rahn.
Ti dinya tim Hungaria langsung nyerang ka gawang tim Jérman pikeun nambahan gul. Hanjakal kasempetan anu dipibanda ku tim Hungaria ngaliwatan tilu urang pamaén hareupna, Kocsis-Puskas-Hidegkuti bisa ditahan ku kiper tim Jérman, Toni Turek. Kiper Jérman bisa nahan panarajang tim Hungaria nepikeun ka bisa ngamankeun gawangna. Salian ti bisa nahan panarajang tim Hungaria salila babak kadua nepikeun ka henteu kagulan deui, tim Jérman ogé bisa nyitak gul panambah dina menit ka-84 ngaliwatan Helmut Rahn. Nepikeun ka waktu tatandang réngsé, gul 3-2 henteu robah. Tim Jérman bisa nyangking jawara Piala Dunia sanggeus bisa malikeun sawangan umumna jalma harita anu leuwih ngajagokeun tim Hungaria tibatan tim Jérman.
–


text:
Kacaritakeun aya hiji MONYET anu keur gagalacangan dihiji tangkal anu sakitu gedena disisi walungan, luncat bari gugurawilan tina dahan ka dahan bangun anu taya karempan, teu sieun potong atawa semplak. Manehna agul sabab ngan manehna anu bisa tataekan, ngarawel bubuahan jeung kembang. kajeun luhurna sakumaha pasti bisa diala jeung kadahar. Teu malire lamun aya LAUK anu nalingakeun gerak gerikna di handapeun eta tangkal dibiwir walungan. Eta lauk embung eleh, siga anu hayang katangar ku monyet, sakapeung ngagebeskeun buntutna diluhur cai, kokocepatan ngojay ngalawan arus cai, ngaluncatan batu, regang anu aya dihareupeuna. Usaha eta lauk teu sia-sia sabab panon monyet geus mulai ngalirik gerak-gerikna lauk diwalungan handapeun manehna.
Monyet nanya ka lauk, naon geunahna cicing di cai?? Ngenah keneh didarat jiga kuring, loba tingalieun jeung bisa gagalacangan diluhur tatangkalan, ceuk monyet. Akhirna pada ngaluarkeun kanyaho jeung karesep masing-masing. Teu isuk teu sore, maranehna janjian disisi walungan ngawangkong meh teu inget kana waktu.
Teu karasa, lamun sapoe teu panggih atawa ngobrol jeung eta lauk sakadang monyet ngarasa kaleungitan. Kitu oge sabalikna. Ahrina dihiji poe anu mustari, manehna duaan jangji lamun rek sapapait samamanis sanajan duanana tetep dina pamadeganna sewang-sewangan.
Pasosore sakadang monyet keur aya diluhur pucuk tangkal awi, manehna ningali aya caah anu sakitu rongkahna dihulu walungan, eta monyet gura giru turun bari jojorowokan ngageroan solmet-na, manehna hariwang lamun eta banjir bakal malidkeun lauk anu jadi babaturana. Nepi kadarat, luncat ka luhureun batu nu aya ditengah walungan bari ulak ilik… teu sieun jeung malire cai anu sakitu gedena manehna terus luluncatan tibatu kabatu meh sakapeung tisoledat bari tetep ngagoroan baturna. Dina ngagulidag na cai walungan, katingali babaturana keur babaliceutan ningkahan batu anu rek nembrag da awakna kabawa ku tohagana cai caah. Teu dililakeun akhirna sakadang monyet rikat ngajewang lauk anu keur dibuntang banting kucai. Lauk geus kasalametkeun, geus aya dina leungen monyet… bari gagalacangan dina luhur batu rek hanyat deui kadarat, eta monyet bari luluncatan meh teu eureun nyarita ka lauk lamun manehna geus ngabejaan leuwih ngenah hirup didarat tibatan di cai.
Lauk anu aya dina leungeun monyet jiga rek ngaragang nyawa, matana burial bunceulik sabab teu kuat lila aya didarat. Barang nepi kasisi walungan terus hanyat naek kanu tatangkalan. eta monyet ngagebeg sabab lauk anu aya dina leungeuna ngalempreh ampir euweuh nyawaan.
Bari turun kasisi walungan, manehna ngemrat-ngemrat cai kanu hulu babaturana, nya mimiti beunta lalaunan bari nyarita,,,,
,,,, kuring teu bisa nuturkeun anjeun sobat,,, !!! lamun eunya anjeun nyaah kakuring, keun urang hirup di alam masing-masing, nupenting urang teu geureuhan. Caah anu sakitu gedena meureun ceuk anjeun hiji musibah, tapi keur kuring ieu hiji anugrah,,,,
Bagja kuring boga babaturan siga anjeun. Lain teu narimakeun, tapi nanaon geus aya porsi jeung hak na sewang-sewangan,,,,
Teu loba carita, lauk anu dina leungeun eta monyet dileupaskeun deui kawalungan,,,,
~ Cag
:: Ntjep Borneo


text:
AFG Caravelle III SE-210 FSX & FSX-Steam    Vérsi 1.0
nu ngarang Sekutu FS Group (AFG) http://simviation.com//hjg/
Ukuran 103 MB
Undeuran 5 549
Dijieun 21-08-2015 04: 35: 00
Robah 21-08-2015 04: 35: 47
ngidinan freeware
Otomatis-masang: Installer versi 8
Pikeun FSX & FSX-uap& NbspPort-Leuwih FS2004 (euweuh DXT12) 2D Panel Ngan
Geulis jeung legendaris Caravelle III (Sud Aviation) model SE-210 keur FSX, nu kahiji dina freeware. Kaasup jeung textures 8 kaasup Air France (1979), Air Inter (1968) Swissair (1962), Angkatan Udara Perancis (1990), The Club Swédia Caravelle (2008), Thailand Airways International (1970), Alitalia (1960), Air Vietnam (1966).
Ngawengku sora adat, gauges adat, dokuméntasi, checklists, rujukan informasi, animasi jeung sajabana pesawat ieu dimodelkeun keur FS2004 tapi sapinuhna cocog sareng FSX SP2 atawa Akselerasi atawa uap (pupus centang DirectX 10 Nilik dina konfigurasi grafis FSX). Rikoooo geus diadaptasi nu panel.cfg aircraft.cfg ka FSX.
No kabina maya, tambihan-on kudu flown ti panel 2D nu kacida alusna simulated jeung fungsi pinuh Anjeun bisa nempo ti Potret layar di handap, iwal anjeun geus hiji ahli dina Caravelle éta imperatif maca dokuméntasi disimpen dina polder pesawat (open-p01-gb.htm file c3afv1) atawa ti menu Windows Mimitian, tempo FAQ kanggo inpormasi lengkep.
Sajarah
Nu Sud Aviation Caravelle SE 210 nyaeta airliner jet, dirancang keur rute pondok jeung sedeng-haul, dihasilkeun antara 1958 jeung 1973 ku pausahaan Perancis Sud-Aviation, nu jadi Aérospatiale di 1970. Kahiji jet sipil di dunya kana produksi runtuyan, eta boga ciri, inovatif for jaman ayeuna, boga motor aya di pungkur tina fuselage jeung teu jangjang salaku ka Komet, atawa dina subalaires peuteuy salaku dina kasus nu Boeing 707. Dirancang pikeun ngaganti pesawat engine piston saperti Douglas DC-6, nu Caravelle bisa nyokot, gumantung kana versi, ti 80 ka leuwih ti panumpang 130 leuwih jarak maksimum antara 1 650 jeung 3 400 km. (Wikipedia)
Ngawengku sora adat, gauges adat, dokuméntasi, checklists, rujukan informasi, animasi jeung sajabana pesawat ieu dimodelkeun keur FS2004 tapi sapinuhna cocog sareng FSX SP2 atawa Akselerasi atawa uap (pupus centang DirectX 10 Nilik dina konfigurasi grafis FSX). Rikoooo geus diadaptasi nu panel.cfg aircraft.cfg ka FSX.
No kabina maya, tambihan-on kudu flown ti panel 2D nu kacida alusna simulated jeung fungsi pinuh Anjeun bisa nempo ti Potret layar di handap, iwal anjeun geus hiji ahli dina Caravelle éta imperatif maca dokuméntasi disimpen dina polder pesawat (open-p01-gb.htm file c3afv1) atawa ti menu Windows Mimitian, tempo FAQ kanggo inpormasi lengkep.
Sajarah
Nu Sud Aviation Caravelle SE 210 nyaeta airliner jet, dirancang keur rute pondok jeung sedeng-haul, dihasilkeun antara 1958 jeung 1973 ku pausahaan Perancis Sud-Aviation, nu jadi Aérospatiale di 1970. Kahiji jet sipil di dunya kana produksi runtuyan, eta boga ciri, inovatif for jaman ayeuna, boga motor aya di pungkur tina fuselage jeung teu jangjang salaku ka Komet, atawa dina subalaires peuteuy salaku dina kasus nu Boeing 707. Dirancang pikeun ngaganti pesawat engine piston saperti Douglas DC-6, nu Caravelle bisa nyokot, gumantung kana versi, ti 80 ka leuwih ti panumpang 130 leuwih jarak maksimum antara 1 650 jeung 3 400 km. (Wikipedia)


text:
Paralun, lain rek nambahan ketir kaayaan nu geus matak ketir. Ngan dalah dikumaha, loba nu nyebutkeun yen kaayaan saperti nu kalaman ku urang ayeuna teh cenah memper-memper kana ciri-ciri geus deukeut kana kiamat. Tapi soal eta mah teu kudu jadi hoghag parea-rea omong, sabab nu leuwih penting mah urang kudu mikiran kumaha carana pikeun ngungkulan masalah nu jiga teu eureun-eureun. Puncakna basa harga BBM ditaekkeun. Geus kajudi, mun harga BBM naek, hahargaan nu sejen oge pasti naek. Sembako, ongkos angkutan, biaya sakola, kabeh nararaek. Ra’yat ngajerit!
Keur jelema nu baleunghar, nu salieuk beh (sanes salieuk ‘bibeh’), tangtu hal ieu teh moal pati jadi masalah. Tapi pikeun kalolobaan ra’yat Indonesia, ieu teh mangrupa masalah anu gede kabina-bina. Keur mah samemeh BBM naek oge ngawaragadan hirup teh geus seuseut seuat, ari pek teh ayeuna harga BBM ditaekkeun pisan. Moal boa hirupna teh geus jiga jelema teu eling. Digawe cek paribasana suku dijieun hulu, hulu dijieun suku, tipoporose nyiar kipayah, ari hasilna teu sabaraha. Boro-boro nyukupan kana kabutuh sapopoe, dalah jang maraban anak pamajikan oge geus seuseut kacida. Can nepi kana nyukupan ku dahareun opat sehat lima sampurna, dalah sangkan anak pamajikan sareubeuheun oge can nepi. Sual baju jeung nyakolakeun mah komo, beuki dipikiran kalah beuki lendeng kana sirah, bakat ku bingung ti mana neangan tambahan panghasilan.
Rek korupsi, mana korupsieunana. Manasina pejabat atawa anggota DPR anu loba liang pikeun korupsieun, salian ti setoran matuh ti pengusaha teh. Ra’yat leutik mah boro-boro. Awak kuru ngabelaan sakopeun saameun, anak kurang gizi, pamajikan boro-boro bisa dangdan, da ti mana waragadna. Geus kacipta, cape balik gawe, datang ka imah nenjo pamajikan kusut, anak rarugi hayang dahar, boro-boro matak hegar kana pikiran. Nu katenjo sapopoe teh istuning ngan ukur kasusah jeung karudet. Benten sareng juragan nu di DPR. Eta geuning Max Moein oge mani kaboro ngalambangsari sagala rupa jeung awewe nu lain muhrimna. Sugan teh jelema eusleum mah teu bisa jadi anggota DPR. Singhoreng bisa geuning. Jaba, boa-boa lain ngan manehna nu boga lampah nirca jiga kitu teh. Boa ampir kabeh. Naudzubillahi mindzalik!
Tetela Indonesia teh gering! Sasalad mental mahabu. Pamingpin ongkoh-ongkoh dina dunyana sorangan, ngitung bati korupsi bari mikiran ka mana ngawurkeun duit poe ieu. Naha ka si neneng anu rancunit, atawa balanja ka Singapur bari api-api aya tugas nagara: studi banding tea, itu tea, ieu tea? Ra’yat nu ngajerit ampir euweuh soraan teu dipalire, sabab ceuli maranehanana geus puguh nyocokan. Aman, moal ngadenge nanaon. Matana lolong bonconong nepi ka teu nenjo jelema-jelema sakarat alatan lapar! Nu katenjo ngan ukur piduiteun jeung piduiteun, pikeun nyumponan kahayang sungut jeung kahayang si eta. Mun pamingpin geus kitu patut, tong ngarepkeun nagara bisa walagri, jajauheun kana adil ma’mur palamarta.
Hawar-hawar kadenge nu gelo gogorowokan di luar, “Pamingpin gelo, pamingpin edan, pamingpin teu belul ngurus nagara! Teu geura datang atuh Ratu Adil teh, Gustiiiii…!!!”
Kuring ngahuleng bari mikir. Boa enya para pamingpin teh sarua eusleumna jeung nu keur gogorowokan di luar… Boa-boa!
kenging mulung ti sundablog.blogspot.com
This entry was posted on Oktober 20, 2009 pukul 9:42 am and is filed under Regepkeuneun.
You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed.
You can leave a response, atawa trackback from your own site.


text:
Ngariung di Citiusari
Supados janten, kumaha pami “NGARIUNG” teh urang di bumina Kang Maman Wahyu (Desa Citiusari-Garawangi). Kumaha Kang Maman siap..? Eta atuda kabita ku “Tahu Garawangi” . Nu bade Ngiring teu kedah Blogger Kuningan wungkul, margi atas nami Komunitas Blogger Kuningan mah tos aya, Komunitas Blog Kuningan oge tos aya. Bilih patumpang tindih. Nu ieu Komunitas Baraya Urang Kuningan nu sifatna umum. Lembur Kuring (Blog’s Urang Kuningan) saukur wadah/media ngumpulna Urang Kuningan ti sagala jurusan. He…He..!


text:
Basa kuring blak-blakan rek ngadua, manehna siga nu shock. Tapi teu lila, ngan ukur dua poe kita na teh.
Tadi basa kuring datang ti kantor, paromana geus tembong bengras deui. Manehna malah ngaladenan kuring dahar bari sabar pisan. Bener-bener ngaladenan da manehna mah teu ieuh dahar. Ngan ukur mang nyiukeun sangu jang kuring terus nempokeun kuring ngahuap. Beungeutna bener-bener taya semu ceudeum ku kakeuheul.
Basa peutingna kukuring ditalek, manehna tembong leah pisan. “Upami hal eta tiasa ngabahagiakeun akang mah, mangga bae enung rela,” pokna.
Kuring sakedapan ngabetem. Teu puguh rasa. Asana mending nempo manehna ambek dari pada pasrah siga kitu mah. Ka kuringna jadi asa dosa pisan.
Ras inget kana kasatiaan manehna, kana kacinta manehna salila ieu. Tapi ah, kahayang kuring keur boga anak oge teu eleh gedena. Sabenerna mun manehna teu gabug mah bakal bagja pisan rumah tangga teh.
Kuring geus aya tujuh taun ngahiji jeung manehna teh. Taya pacengkadan da memang didasaran ku cinta. Hanjakal buah ati nu dianti-anti teh teu embol-embol. Dua taun katukang, basa dipariksa ka dokter, karek kapanggih yen manehna memang pare hapa. Moal bisa boga anak.
Nya ti sabot harita kuring jadi kaleungitan sumanget hirup. Komo mun nempo batur jalan-jalan bari mawa budak mah asa diturihan hate teh. Kabita pisan. Nyeri kacida karasana lantaran sadar kuring jeung manehna moal pernah bisa ngalaman ngiringkeun si buah hate.
Genep bulan katukang prok kuring jeung randa ngora. Sapopoena muka warung sangu deukeut kantor kuring. Manehan karek sataun ditinggalkeun kabur ku salakina. Berjuang ngahirupan anakna nu karek umur 3 taun ku ladang muka warung.
Jadi bahan paguneman babaturan nyi randa teh. Babaturan lalaki tangtuna ge. Maklum umurna memang masih ngora, masih lilikuran. Tur awakna moleh pisan.
“Daek mun kudu nalak pamajikan ge kuring mah,” Cek Si Oman hiji poe.
“Ah embung ari kudu pegat mah. Mun menehna daek dicandung mah hayu we. Kajeun mun unggal gawe kudu lembur oge,” tempas Mang Uleh.Ger pada saleuseurian.
Tapi da wani ditukang wungkul kabeh oge. Paling di hareupeun jinisna mah kabeh ge ngan wani sindir sampir wungkul. Ari nyi randa biasana ngan ukur ngarespon ku komentar pondok atawa ku seuri letik. Pinter mawa karep menahna teh.
Kuring oge mimitina mah siga maranehna. Ukur wani nyindir-nyindir. Eh manehna bet ngalayanan. Antukna hubungan teh beuki jero. Dua bulan katukang manehna serah bongkokan, nyerahkeun jiwa ragana ka kuring. Di warungna, basa kuring kuring lekasan lembur, aya napsu nu ngahiji. Aya asmara nu ka sambung. Basa kukuring ditanya daek dimadu atawa henteu manehna bet teu kabeuratan.
“Etah akang kalah ngalamun. Tah entehna kaburu tiis.”
Kuring ngarenjag. Enung tembong keur ngawaskeun kuring bari imut. Kuring kaeraan. Gap kana cangkir teh, regot diinum. Enya we geus tiis.
“Bade dihaneutan deui atuh?” Enung surti pisan. Kuring gideug.
“Atanapi akangna nu hoyong dihaneutan ku enung?”
Hah? Kuring olohok. Asa teu percaya kana dedengean. Enung nu biasa ngan bisa ngadagoan inisiatif kuring bet ujug-ujug muka jalan ti heula.
“Aih, kapan enung inggis kaleungitan akang,” pokna semu nu ngarti kana kaheran kuring. “Meureun upami enungna langkung enya-enya ngalayanan engkang mah, engka engkangna moal lali ngalongokan ka dieu.”
Kuring tambah teu percaya. Ah, kahirupan memang loba ngandung pengkolan anu matak helok.
Nempo kuring cicing bae teh, Enung ngadeukeutan. Gek gigireun kuring. Terus awakna ngalendotan.
Ucing disantingan daging atuh pasti we langsung ngarontok. Nya kuring oge kitu. Napsu lansung kahudang. Awakna ditangkeup, terus digalentoran. Sabenerna pinter pisan ngurus awak enung mah. Sampurna, taya barobahna najan geus tujuh taun babarengan.
Basa napsu beuki nyedek, regeyeng manehna kukuring dibopong ka kamar. Masa-masa pengantenan beheula bet kaalaman deui. Hubungan paling endah ngajanggelek peuting eta. Enung lain ngan ukur pasrah, tapi bisa ngalayanan lemah lembut pisan. Kuring asa naek ka langit katujuh. Ka surga nu pang endahna.
Basa pesta lekasan, kuring langsung bisa sare bari hate bungangang. Tapi teu lila, karasa aya nu ngaguyah-guyah awak.
“Aya naon, Nung?” Kuring heran basa nempo manehna geus rapih dibaju deui. Panonna tembong semu beureum siga tas ceurik. Tapi manehna imut manis pisan.
“Kang sarengan Enung ngeteh heula,” pokna bari sor ngasongkeun cangkir. Kuring diuk terus nampanan nu diasongkeun.
“Kanggo kaendahan cinta urang,” pokna baru ngangkat cangkir. Kuring nurutan ngacungkeun cangkir. Terus babarengan ngaregot eusina.
“Sing seep kang ambeh badanna seger,” pokna basa nempo cangkir kuring masih eusi satengah. Kuring nurut. Manehna oge tembong ngerepkeun eusi cangkirna.
Begitu eusi cangkir kosong. Manehna langsung nubruk awak kuring. Kaget liwat saking. Cangkir nu dicekel ku kuring jeung manehna pasolengkrah kaman-mana.
“Aya naon, Nung?”
Manehna kalah ngagauk ceurik baru nangkeup awak kuring. “Hapunten abdi kang. Abdi teu tega kaleungitan cinta engkang. Langkung hade urang perlaya babrengan,” pokna bari ngaguk-guk kana dada.
“Eh, naon maksa Enung?” Beungeutna ku kuring dicengkatkeun. Tembong banjir ku cimata.
“cai teh tadi ku enung tos dipasihan racun,” pokna. “Hayu Kang, urang hijikeun cinta urang nepi ka akhir.” Manehna terus ngusrukkeun duei beungeutn kana dada kuring.
Kuring kaget. Racun? Beuku kaget basa beuteung karasa asa motah. Murilit lir diturihan. Karasa Enung nangkeup kuring beuki pageuh. Lalaunan dunya asa moekan.(*)
Peuting Nu Pang Endahna
Basa kuring blak-blakan rek ngadua, manehna siga nu shock. Tapi teu lila, ngan ukur dua poe kita na teh.
1 Response so far »
-
1
Sae pisan carios teh, pondok tapi ngeusi , bisa dijadikeun cermin keur lalaki , napsu ulah dibungkus ku anak jts……


text:
Tara pati tatanya sabenerna ari mang Wirdi teh asalna ti mana. Urang lembur kuring mah loba nu bibit buitna lain pituin urang dinya. Sakainget mah Mang Wirdi teh geus aya di kampung eta bae, jeung geus jadi imam masjid lembur. Lain ngimaman ari solat lima waktu bae – utamana mah maghrib, isya, jeung subuh – tapi oge sholat Jumat. Can kawenehan ari jadi khotib mah, da ari nu khutbah Jumat atawa khutbah iedul fitri jeung iedul adha mah tara Mang Wirdi tapi sok nu sejen.
Salian ti jadi imam masjid, mang Wirdi oge jadi ustadz, enya jadi guru ngaji. Teu ngajarkeun panjang pondokna, atawa tajwij ka barudak mah. Engke mun geus kana Quran gede karek dihadean cara macana. Cara ngajar teh kieu, nu geus jebrog jeung bisa maca Quran memeh manehna ngaji, kudu ngajar heula ka barudak. Kitu nu ti mimiti alif-alifan nepika bisa ngaderes. Masing-masing boga wates ngaji nepi ka mana-manana.
Barudak leutik nu karek diajar alif-alifan boga hanca terus bae ngayekyek bulak balik didinya ari can apal mah. Ulah waka hayang ngacak abatasa jahaha lamun acan norolang alif, ba, ta, tsa, atawa alif jabar a alif jeer i alif pees u, a i u. Atawa ulah waka kana alif tanwin jabar an alif tanwin jeer in alif tanwin pees un, an, in, un lamun tacan lancar pangajaran samemehna. Kitu masing-masing boga hancengan. Mun dibandingkeun cara diajar maca Quran jaman ayeuna, asana baheula mah lalila pisan kana bisa teh.
Eta nu disebut ngaji teh unggal ba’da sholat maghrib berjamaah nepika adzan sholat isya. Malem Jumaah keur barudak mah minangka pere diajar ngaji teh, diganti sok reang ngaderes maca surah Yasin. Sakur anu geus bisa maca Quran mah kudu ngaji surah Yasin ngariung. Paheula-heula macana teh, sok sanajan kamampuan jeung kacepetan macana beda-beda tapi ari tamat maca mah sok ampir bareng lebah “fasubhaana ladzi biyadihi malakuutu kulli saein wa ilaihi turja’uun”. Sigana nu can lancar mah loba diliwatan.
Tepa ka kuring ari maca surah yasin, saprak bisa maca Quran kuring oge kudu milu ngaderes milu ngariung. Tapi nyakitu kasesered ari diajar keneh mah, lamun kira-kira batur geus nepi ka Fasubhana ladzi biadihi mala kutukuli…., mun kuring jauh keneh sok diliwat bae ngaclog kana “saein qodir”. Ngarah bareng macana, da sok era mun tinggaleun. Ah nyakitu bae dasar keur budak, umur teh meureun karek 8 atawa 9 taun mah.
Salian ti ngajar ngaji, Mang Wirdi oge sok ngawurukan pupujian, geus lir ari shalawat mah, nyaeta “Allahuma sholi ala Muhammad” jst. Oge pupujian shalawat dina basa Sunda “Mugi gusti ngahampura kana dosa jisim abdi, sareng dosa ibu rama sareng muslimin muslimat”. Atawa “Illahilas tulil firdo siahla walal akwa alanaril jahimi…. “


text:
Seren Taun Bukti Ngamumule Adat Budaya Sunda26 Maret 2012
Cigugur, IB
Seren Taun di Kelurahan/Kacamatan Cigugur mere bukti yen budaya Sunda masih dimumule. Seren Taun mangrupa upacara sukuran adat masarakat agraris di Tatar Sunda nu diayakeun unggal 22 Rayagung.
Taun ieu diayakeun ping 22 Rayagung 1944 Saka Sunda (18/11/2011) di Gedong Paseban Tri Panca Tunggal Cigugur.
Dina acara, di payuneun panggung kahormatan dipintonkeun seni buhun saperti Angklung Buncis ti Kenekes Banten, Memeron, Goong Renteng turta Ngajayak. Acara sukuran ka Nu Maha Agung ieu diluuhan ku gegeden kayaning Direktur Kementerian Pekerjaan Umum H. Sulasmo, ME, Ketua DPRD Jawa Barat Irfan Suryanegara, anggota DPRD Jabar Irwan sareng H.T. Mamat Robby Suganda, S.Sos.
Lian ti eta, Bupati Kuningan H. Aang Hamid Suganda, S.Sos, Ketua DPRD Kuningan H. Acep Purnama, SH, MH, Dandim 0615 Letkol Kav. Sugeng Waskito Aji, Kapolres Kuningan AKBP Wahyu Bintoro, katut rebuan warga masarakat gegek minuhan sabudereun Gedong Paseban.
H. Sulasmo, ME ngaraos reueus dumeh di jaman kiwari, budaya Sunda masih keneh dimumule kalayan daria nu diluluguan ku Yayasan Tri Panca Tunggal.
Pangeran Jati Kusumah, minangka Pupuhu Yayasan Tri Panca Tunggal ngawilujengkeun ka sadaya nu sarumping kalayan someah. Jati Kusumah nyebutkeun yen nu dongkap lian ti gegeden teh, dongkap oge wawakil ti sawatara pangagem adat kapercayaan sa-nusantara kayaning ti Kalimantan, Banten, Sulawesi, NTT, pupuhu Persatuan Kraton Seluruh Indonesia (PKSI), katut ti Kasultanan Brunei Darussalam.
Anjeunna, dina biantarana netelakeun yen perlu ngamumule adat budaya minangka tali paranti ti karuhun nu tos jadi kawajiban sadayana. Hususna, sikep welas asih kedah ditumuwuhkeun tur dilarapkeun dina kahirupan sapopoe.
Bupati Kuningan, H. Aang Hamid Suganda mepelingan yen dina era globalisasi kiwari, kade ulah tepi ka tigebrus ku budaya deungeun, alatan poho kana budaya sorangan. “Kukituna budaya lokal kudu terus dimumule jeung larapkeun dina kahirupan sapopoe,” saurna.
Pemda ngaku tur ngajenan pisan kana budaya asli Kuningan anu masih dimumule saperti Seren Taun, Kawin Cai, Sintren jeung sajabana.
Ngamumule tur mertahankeun budaya di unggal wewengkon di nusantara, saur pupuhu PKSI, estu tanggung jawab sadayaan. Jalaran, kiwari mah, karaton teh teu gaduh kakawasaan politik. Hal ita dipalar sangkan bisa mertahankeun kasajarahan, budaya nu masih keneh aya.
Numutkeun anjeunna, di nusantara kungsi aya sawatara karajaan nu jaya, tapi ayeuna mah leungit, dalah kurutna oge duka di mana, saperti Karajaan Sriwijaya jeung Majapahit anu kawentar sa-nusantara. Hal ieu beda pisan jeung di Nagara Cina anu tepi kawangkid ayeuna masih keneh bisa ngamumule dinasti nu pernah aya, saperti Dinasti Ming jeung sajabana.
Kukituna Pamarentah Pusat sareng Pamarentah Daerah dipiharep leuwih mere pangajen ka karaton nu aya diwewengkonna saperti bantuan waragad dipalar, kasajarahan, seni tur kabudayaan bisa lana.
H.T. Mamat Robby, nalika ditalek ku IB ngeunaan kagiatan Seren Taun netelekeun yen anjeunna dongkap minangka ngajenan sangkan budaya Sunda ulah leungit. “Kuring ngajenan kana budaya Sunda saperti sabilulungan, sanes ngeunaan kapercayaanna,” saur Robby. (tan)


text:
—
Pangarang: Godi Suwarna
—
AWON. Sakitu-kituna ngaranna téh. Teu kurang teu leuwih. Duka kumaha pipikiran jenatna kolot-kolotna pangna méré ngaran kawas kitu. Disebut goréng patut da henteu manéhna téh. Malah mun ditilik-tilik, nya aya rupaan wé sakitu mah. Pédah teu kasartaan wungkul. Éta wé geura, barang pakéna téh teu weléh rangkedut baé. Kungsi éta gé manehna téh maké pakéan rada pantes. Diberé lungsuran seragam pagawé negri ku Mang Sidik, pesuruh SD. Na da éta mah, guru-guru sadésa ngadon ribut ngaromongkeun. Teu sarukaeun. Seragam saenya-enya dipapaké ku jelema kitu, ceuk nu karukulutus. Mang Sidikna ogé diseukseukan ku Kepala Sakola. Atuh manéhna téh teu tulus ganti pakéan. Balik deui wé mamaké gidril, saban poé, ka mamana, bari jeung gogodombrangan éta téh.
“Jih, étah, Mang Awon mani saé kitu, eum!”
“Uhun. Mang Awon mah saé baé da!”
“Naha sakitu saé bet di-awon-awon?”
“Ah, sakali Awon mah tetep wé awon!”
Dina hiji mangsa, isuk-isuk, barudak SD mani raéng ngaheureuyan Manéhna ngan ukur imut bari jongjon wé digawé, nyapuan buruan balédésa Kitu biasana, boh ku budak boh ku kolot, manéhna téh teu weléh digareuhgeuykeun. Nya kitu, diheureuyan atawa dicarékan ku saha baé ogé manéhna mah teu weléh imut jeung imut. Imut nu matak deungdeuleueun ceuk Mang Sidik téa mah.
Réngsé sasapu, ger, ngadurukan runtah. Deregdeg ka jero rék nyokot bandéra. Rohangan karosong kénéh. Can aya pamong nu ngantor najan geus nyedek ka beurang. Dirigdig deui ka buruan bari mamawa bandéra. Bandéra dikelat. Manéhna mundur tuluy ngahormat kana bandéra. Kituna téh bari ngawih lagu Dengkleung, da ngan éta-étana nu apal. Hansip ngadon tingcalengir sabot nyérangkeun nu keur upacara sosoranganan.
“Ka dieu heula sakeudeung, Won,” ceuk Pa Ulis pabeubeurang, tuluy ngoyoyod ka pipir. Awon ngiclik nuturkeun.
“Apal imah Nyi Nénih, Won?” Pa Ulis haharéwosan.
Awon unggeuk.
“Kieu, Won. Panganteurkeun ieu, ka Nyi Nénih,” Pa Ulis ngusiwel, ngaluarkeun amplop dines tina sakuna. “Béjakeun, Won, Bapa keur sibuk kituh. Kadé tong comél, nya!”
Awon imut. Imut nu matak deungdeuleueun téa ceuk Mang Sidik mah. Katénjona rada nyiak Pa Ulis gé. Éra jigana. Bangun nu ngarasa rumasa keur boga dosa. Tapi da ngan Si Awon-awonna nu dipercaya. Awon imut bari manggut. Pa Ulis katénjo rampang-reumpeungna.
Rada jauh imah Nyi Nénih téh, nenggang, di tonggoh, di tungtung lembur. Awon ngagedig bari teu weléh umat-imut. Najan ceuk batur kurang saeundan, lamun amis budi mah nu séjén gé tangtu bakal nyaraaheun, dunya bakal jadi lega, kitu ceuk jenatna akina nu teu weléh kapireng baé, najan teu kaharti kabéh.
“Bang Awon, apa masih tetep awon, rojer?” ceuk Jang Dudung nu keur ngariung jeung baturna papada pamuda nganggur.
“Jin, lain gé Kang Awon mun teu awon mah, nyah?” nu séjénna mairan.
Awon ukur imut sabot ngagidig, teu maliré pamuda nu garugupay bari ngaracung-ngacungkeun botol. Sajajalan Awon ngahariring Dengkleung, dibulak-balik. Sanggeus ngésang, Awon anjog ka buruan imah Nyi Nénih nu hieum ku tangkal sawo. Panggung imahna téh. Barala da teu kaurus. Nyi Nénih téh hirup kadua ninina nu geus pikun pisan.
Sanggeus pupuntenan sawatara lila, Nyi Nénih ngulutrak. Didadaster. Ngaléléké. Buukna acak-acakan. Sédowna ngadaragleg kénéh. Lipstikna ludang-lading kana pipi jeung gadona. Karék hudang pisan jigana mah.
“Jih, Awon geuning? Aya naon, Won?” Nyi Nénih diuk dina golodog, gigireun Awon.
“Ieu, ti Pa Ulis …”Awon ngasongkeun amplop.
“Gering puguh uing téh,” Nyi Nenih nyoékeun amplop dines, aya duitan salambar. “Jurig sugan! Cedit-cedit teuing mangkeluk téh! Teu kawas mun keur aya kahayang!! Nyaho aing keur gering!”
“Gering? Nyeri naon, Nyai?” Awon imut mani nganjut.
“Rieut. Sarebel baé deuih,” Nyi Nenih leuleuy sanggeus nénjo imut Awon.
“Jin, atuh. Pencétan, Nyai?”
Nyi Nénih unggeuk tuluy nukang bari rada ngadayagdag. Awon imut. Nyi Nénih didangheuakeun. Tarangna diurut, turun kana beuheungna, kana pundukna nu ngaliglag. Aya kulit mani lemes kieu, ceuk Awon nu mindeng mencétan Hansip. Imut Awon beuki nganjut, beuki leleb. Imut Awon digebah ku nu nyorowok: “Nanaonan ieu téh? Manéh keur naon di dieu?”
Ngarénjag duanana gé. Rét. Singhoréng Pa Kulisi geus ngajega bari ngumis. Awon gancang nangtung. Ajeg. Ngahormat. Kitu biasana mun tepung jeung Pa Kulisi. Nu dihormatna mah ngadon ngabalieur, ngadon mélétét kana daster anu nyingkab, ka nu ngaboléklakna.
“Keur naon ari manéh, Awon?”
“Siap, Komandan! Nuju mencétan, Komandan!” Awon daria naker, teu weléh ngahormat nurutan Hansip, ngan ditungtungan ku imut ieu mah.
Nyi Nénih nyikikik.
“Sia mah. Batur digarawé, ieu kalah ngahénén jeung nu dénok!” Pa Kulisi angger mélététan pingping.
“Ari Aa? Badé naon siang-siang ka dieu?” Nyi Nénih ngadilak, ngoyag-ngoyag pingping nu keur dipencrong ku Pa Kulisi.
“Ngon… trol wé atuh. Pajar gering apan.” walon Pa Kulisi. “Indit kaituh. Awon!”
“Siap, Komandan! Dilaksanakan, Komandan!” cenah, ngahormat, tuluy balik kanan.
Nyi Nénih nyeuleukeuteuk.
Nu diseungseurikeunana mah noyod wé. Awon ngahariring Dengkleung, lagu nu ngan sakitu-kituna téa. Ngalieuk deui sotéh pedah Nyi Nenih ngagéréwék bangun géték. Barang malik, horéng nu duaan téh geus arasup ka imah. Pantona meundeut. Tapi da kadéngé kénéh sora Nyi Nénih aduh-aduhan. Parna kitu geringna? Ceuk Awon, tuluy balik deui rurusuhan. Lalaunan manéhna muka panto. Kasampak Pa Kulisi jeung Nyi Nénih keur patutumpuk dina korsi panjang, di tepas.
Kadéngé sora Nyi Nénih nu hos-hosan sada éntog.
“Peryogi nyaur Pa Mantri, Komandan?” Awon hariwangeun pisan.
Puguh wé, Pa Kulisi ngagurubug badis nu direwég kanjut.
“Siah, dasar jelema eusleum! Mantog, Awooon!” Pa Kulisi tibubuncelik, ngangsrodkeun calana dinesna.
Awon ngarénjag, reuwas. Tapi tuluy manéhna imut. Imut nu matak deungdeuleueun ceuk Mang Sidik téa mah. Nénjo imut Awon, Pa Kulisi bangun anu rada nyeblak. Bangun teu pararuguh rarasaan. Pa Kulisi ngajeten. Pias. Awon ngahormat, balik kanan tuluy ngagedig deui.
Beu, parna Nyi Nénih téh! Rénghapna gé mani hos-hosan kitu! Sada éntog! Untung wé aya Pa Komandan! Mun euweuh Komandan mah uing meureun kariripuhan! Bieu gé terus wé geuning dijampé! Karék apal. Komandan téh horéng bisa ngubaran! Omong Awon.
Pasosoré, Awon ngagidig deui ka imah Nyi Nénih. Rék ngalongok. Teu weléh kadéngé baé, sora Nyi Nénih nu hos-hosan sada éntog basa dijampé ku Pa Kulisi téa. Awon ngeupeul cau tilu siki, sésa Pa Kuwu di kantor. Karunya! Rék saha nu ngurusna! Boga nini geus pikun kitu! Ceuk Awon nu keur ngagedig.
Na atuh. di buruan imah Nyi Nénih. Awon bet pasarandog jeung dununganana, Pa Kuwu. Pa Kuwu keur memener baju jeung calana dinesna. Awon rikat nyumputkeun cau kana saku. Rumasa. Rumasaeun nyokot cau teu bébéja.
Awon kuram-kireum da puguh Pa Kuwu téh jalma nu pangdipikasérabna.
“Kateterasan Nyi Nénih téh, Pa?” Awon alangah-éléngéh.
Pa Kuwu ngarénjag da keur malaweung téa.
“Na da Bapa mah … Bapa mah tas néang sapi…” témbal Pa Kuwu teu pupuguh.
“Oh, teu damang deuih sapina, Pa?”
“Geus aya nu rék nukeuran ku sawah …” Pa Kuwu beuki teu puguh.
Awon imut. Imut nu matak deungdeuleueun téa. Nénjo imut Awon, Pa Kuwu ngejat tuluy ngabigbrig badis nu tas tepung jeung jurig dempak. Reuwas Awon gé, méh lumpat ngudag Pa Kuwu. Bari hemar-hemir, Awon luak-lieuk, tatanggahan kana tangkal sawo. Tapi da sidik taya nanaon.
Rét ka imah Nyi Nénih. Rarat-rérét. Sarimpé.
“Saré Nyi Nénihna gé. Dikirim obat ku Pa Kuwu. Heg obatna téh nu marahal téa,” Awon yakin pisan da puguh bageur téa Pa Kuwu mah.
Awon teu wani unggah, bisi ngaganggu. Ngan barang inget kana cau, manéhna tuluy ngahuleng. Cau dialak-ilik. Dipikiran kudu kumaha mikeunna. Da piraku ari kudu dibawa balik deui mah. Tungtungna, cau téh ditunda wé dina golodog.
“Jangeun ninina. Lumayan. Nyi Nénih mah geus dikirim apan ku Pa Kuwu! Nu ngeunah wungkul dahareunana ogé,” cenah ban ngaléos.
Kakocapkeun, peutingna di balédésa—enya, Awon téh sok ngagojod di dinya wé, matuh, da puguh teu bogaeun imah téa—saréna teu pati tibra. Ngimpi diudag-udag baé ku sapi gering nu hos-hosan sada éntog. Ngimpi ngapung jeung Nyi Nénih bari nananggeuy cau tilu siki. Manéhna jeung Nyi Nénih murag tina méga malang, ngagebrus kana cubluk. Dina cubluk. Pa Kuwu, Pa Kulisi, Pa Ulis, jeung batur salelembur ngadon silih rewég, silih ségag, silih cakar. Parebut cau nu ngan ukur tilu siki. Awon ceurik, ngadingdiut di pangimpianana.
“Ari Awon can hayang rarabi?” Pa Kuwu nalék, hiji mangsa, heuleut tilu bulan sanggeus Nyi Nénih gering téa.
Awon teu némbalan, kalah tatanggahan mencrong Galudra.
“Jen, kalah ngalamun! Kumaga mun dikawinkeun ku Bapa? Daék, Won?”
Kawin. Lebeng pisan. Teu kapikireun. Teu kaciptaeun.
“Ka Nyi Nénih daék, Won?” Pa Kuwu beuki nyedekeun.
“Engké Nyi Nénihna dibaturan ku abdi, kitu?” Awon kalah malik nanya bari ngagaroan sirah.
“Enya kitu. Engké Awon saréna pindah ka imah Nyi Nénih,” Pa Kuwu rada seuri.
“Saha atuh engké nu ngemitan balédésa?” Awon bingung.
“Ah, cuang nitah batur wé. Kumaha? Daék Won?” Pa Kuwu mimiti teu sabar.
Tungtungna mah Awon téh unggeuk najan bingungeun kénéh pisan. Bray wéh, Pa Kuwu munggah marahmay. Kitu deui Pa Kulisi. Kitu deui Pa Ulis. Béja yén Awon rék kawin ka Nyi Nénih téréh pisan narekabna. Loba lalaki, nu bujangan jeung nu boga pamajikan, ujug-ujug plung-plong haté barang mireng éta béja. Sugan wé balég ari geus kawin mah, kitu ceuk kaum ibuna.
Mang Sidik nu ngajenghok mah, tuluy ngaheruk meunang sawatara poé.
“Nyaan Awon téh rék kawin?” Mang Sidik ngahaja nepungan Awon.
Awon unggeuk bari imut. Nénjo imut Awon, Mang Sidik kalah ngalimba. Rus-ras ka kulawarga, ka dulurna Awon nu kabéh geus tilar dunya.
“Pikiran heula, Won. Ulah rurusuhan.” Mang Sidik dareuda.
“Ah, uing mah kumaha Pa Kuwu wé, Mang. Bageur Pa Kuwu mah da,” omong Awon. “Karunya cenah Nyi Nénih téh ceuk Pa Kuwu ogé. Jaba ninina geus maot apan. Keueungeun. Kudu dikemitan ceuk Pa Kuwu téh.”
“Nya ari kitu onaman,” tuluyna mah Mang Sidik téh ngabarabat mamatahan nu rék laki-rabi, mamatahan Awon nu ukur imut jeung imut.
Kacaturkeun, ger wéh kawin. Ramé sakitu mah. Nu daratangna loba. Nyarambungan. Kasép geuning Awon téh ari dangdan mah, ceuk nu nyaraksian. Ti Pa Ulis supenirna telepisi, urut-urut baé mah. Pa Kulisi méré kongkorong. Jang Dudung mah ngadon heureuy, ngadon mungkus pél anti sepilis. Pa Kuwu ngaharéwos ka Awon, ti Bapa mah sawah dua ratus bata, cenah. Tuluy Pa Kuwu ngaharéwos ka Nyi Nénih nu beuki gumuleng baé. Nyi Nénih unggeuk mani haget.
Bagja Awon téh. Bungaheun pisan. Imutna teu pegat-pegat. Sapopoé umat-imut. Ras deui kana caritaan akina. Enya wé! Batur téh nyaraaheun geuning! Padahal dulur gé lain! Hanjakal kawin téh teu ti baréto! Carék Awon nu terus imut jeung imut.
“Saré di tepas wé. Tipi bisi aya nu maling!” Nyi Nénih nyurungkeun, peutingna, basa Awon nyampeurkeun ka kamar.
“Moal keueung kitu, Nyai?” Awon mundur deui.
“Ah. da lain bolon! Sorangan biasana gé!” Nyi Nénih nyentak tuluy ngagebrugkeun panto kamar.
Awon ngahuleng. Tapi kapan ceuk Mang Sidik ogé kudu silih élédan ari jeung pamajikan mah. Awon imut deui. Kayungyuneun meureun pedah boga pamajikan ludeungan. Sanggeus karalang-kuriling teu puguh cabak, tungtungna mah Awon nyangsaya dina korsi panjang. Dina korsi éta pisan Nyi Nénih téh dijampé ku Pa Kulisi, baréto.
Awon lalajo telepisi nu teu disetél. Ramé geuning, ceuk Awon pedah keur bungah. Dina tipi, katémbong manéhna keur panganténan. Jenatna indung bapana tarurun ti langit, tarumpak kuda, diiringkeun ku widadari nu naranggeuy cau sasikat séwang. Awon seuri da geuning beungeut kuda téh bet siga Pa Ulis jeung Pa Kulisi. Dulur-dulurna, nu geus talilar dunya, ngariung di balandongan. Nanggap wayang. Beungeut wayang téh kabéh jiga manéhna. Sindénna teu eureun-eureun ngahaleuang lagu Dengkleung.
Barang lilir, kadéngé sora nu hos-hosan ti kamar. Sora nu humarurung deuih. Awon ngojéngkang, ngadeudeukeutan panto kamar. Kadéngé sora nu rerekétan. Bangsat kitu? Ceuk Awon sabot noong tina bilik carang. Nu katénjo ukur korsi. Anéh. Bet aya kulit oray nu nyampay dina korsi. Awon gigisik. Noong deui. Jékét. Jékét Pa Kuwu geuning nu nyampay téh. Apal da sok mangnyeuseuhkeun.
Naha aya jékét Pa Kuwu di dinya? Awon bingung.
Nu hos-hosan, nu humarurung, nu rerekétan, beuki lila beuki tarik.
“Nyi! Nyi! Ku naon? Gering, Nyai?” Awon ngetrokan panto.
Sora-sora ti kamar ngadadak jempé. Leuh, boa maot, Awon reuwaseun.
“Buka, Nyai! Buka! Buka heula, yeuh!” Awon ngagudrag-gudrag panto.
“Naon ieu téh? Peuting-peuting ngadon riweuh!” sora Nyi Nénih semu haroshos.
“Teu kua kieu, Nyai? Teu gering?” Awon hariwangeun pisan.
“Meugeus gandéng! Teu pupuguh! Ngaganggu nu keur saré!” Nyi Nénih nyentak.
“Nyaan teu ku …”
“Gandéng! Gandéng! Molor ka dinyah!”
Ngemplong geus kitu mah. Melang tuda, bisi kumaonam, cenah. Da ceuk Mang Sidik ogé kudu tulatén, kudu nyaah ka pamajikan mah. Awon seuri maur Rumasa. Bet ngaganggu nu keur saré, nu keur ngimpi boa, keur ngalindur. Ras kana jékét Pa Kuwu. Ah, téténjoan wé meureun éta mah, lulungu tuda, cenah bari ngagolédag deui.
Geus kitu mah guher deui baé dina korsi panjang. Geus ngimpi deui baé. Nyambung. Ngimpi kawin. Ratu Éntog pangantén awéwéna téh. Badag pisan éntogna gé. Badag bujur. Jeung disada baé deuih. Hos-hosan. Imah eundeur basa Ratu Éntog ngagarapak da disampeurkeun ku oray sanca nu kaluar tina jékét Pa Kuwu. Oray Sanca beuki lila beuki badag, beuki panjang, beuki buleud. Ratu Éntog dibeulitan ku Oray Sanca. Ratu Éntog jeung Oray Sanca disarada babarengan. Sorana sarua hos-hosan.
“Pareuman tipina. Awon! Geura saré!” Nyi Nénih gegebés, peuting isukna, basa Awon keur lalajo telepisi nu karék meunang menerkeun.
“Jih, raraména, Nyai! Kagok atuh,” Awon imut.
“Pareuman! Uing rék saré! Rarieut!” Nyi Nénih ngulas-ngulas lipstik, midang kénéh najan peuting beuki peuting.
“Meunang Akang saré di kamar, Nyai?” pokna sabot mareuman telepisi. “Réa reungit di dieu mah. Tuh, mani baréntol kieu.”
“Ah, di dinya wé, dina korsi. Tungguan tipi!”
“Jih. apan cikénéh gé dina tipi, sararéna téh bareng di …”
“Dina tipi sotéh. Imah uing mah lain tipi!”
“Tadi, ceuk Jang Dudung. Akang kudu saré di kamar, cenah!”
“Jelema burung Si Dudung mah! Didéngé-déngé teuing! Meugeus di dinya wé!”
Sora nu hos-hosan téh peuting harita gé geus kadéngé deui baé. Sora nu seuhah deuih. Kitu deui peuting isukna. Peuting isukna deui. Ti peuting ka peuting. Geus tara dipikiran ieuh. Kitu biasana meureun, saréna sok ngimpi baé, sok ngalindur baé, ceuk Awon. Paling ogé sok ras deui kana impianana sorangan, ka Ratu Éntog jeung Oray Sanca téa. Awon seuri da geuning beuki dieu Nyi Nénih téh beuki jiga Ratu Éntog.
Bujurna beuki badag baé. Beuteungna deuih. Leumpangna ngagétot badis éntog nu rék ngendog. Ka dieunakeun mah tara kadéngé ngalindur Nyi Nénih téh. Jaba jadi bageur deuih. Paingan ceuk Mang Sidik, bageur cenah engké gé, asal Awonna sabar wé. Ngan édas ogoanana. Kudu digeberan baé. Atoh wé Awon mah. Atoheun pisan. Komo barang mimiti meunang asup ka kamarna mah. Sapeupeuting Awon ngahihidan Nyi Nénih bari ngahariring Dengkleung.
Kacaritakeun, heuleut lima bulan ti tas dikawinkeun téa, Nyi Nénih geus ngalahirkeun. Orokna lalaki Kasép. Mani rabul nu ngalongokna gé. Abring-abringan. Lalaki wungkul. Awon beuki ngarasa dipikanyaah. Ku nu ngarubung, orok téh sok disaridik-sidik, tuluy saleuseurian bari silih tunjuk irung.
“Jiga Pa Ulis, Won!” aya nu pok nyarita kitu.
“Jih, puguh jiga Pa Kulisi!”
“Tarangna! Tingal tarangna! Tarang Pa Kuwu!”
Reueus wé nu aya Awon mah. Reueus pisan. Sugan atuh katuliskeun jadi pamong, cenah. Orok teu wéléh diteuteup. Teu wéléh geugeut. Teu wéléh hayang deukeut baé. Teu wéléh hayang nungguan di kamar. Tapi sanggeus Nyi Nénihna jagjag mah Awon téh teu meunang asup ka kamar. Tong boro mangku, teu meunang nyabak-nyabak acan. Bisi katépaan, ceuk Nyi Nénih.
Kakocapkeun hiji mangsa. sanggeus réngsé ngariung nyukuran orok, peutingna téh bulan ngempray kasawang ti tepas jempling. Awon ngabaheuhay dina korsi panjang. Asa jadi lalega tepas téh, buruan deuih ituh, ceuk Awon nu ras deui kana omongan akina.
Awon nyetél tipi. Sorana dileutikan pisan da bisi ngagareuwahan orok nu keur tibra. Sabot lalajo. Awon rut-rét kana panto kamar, ngarep-ngarep Nyi Nénih kaluar bari ngais budak. Kacipta baé, sirah orok nu bolénang karék meunang nyukuran. Kacipta lemesna mun diusapan. Hayang ngais deui. Hayang ngéyong. Hayang ngahariringan. Hayang…
“Hayang daging Oraaay!” Ratu Éntog kutap-kétap.
“Hayang daging Éntooog!” Oray Sanca kutap-kétap.
“Hayang daging oroook!” Ratu Éntog ngacay.
“Hayang daging oroook!” Oray Sanca ngelay.
“Hos! Hos! Hos!” ceuk Ratu Éntog.
“Hosss! Hosss! Hosss!” ceuk Oray Sanca.
Awon ngoréjat. Hudang. Culang-cileung. Bulan ngempray kénéh. Tipi hurung kénéh. Dina tipi, aya awéwé gégéléhéan di basisir. Aya lalaki nyampeurkeun. Awéwé jeung lalaki tuluy patangkod-tangkod. Ti kamar. geus kadéngé deui baé sora nu hos-hosan. Ras deui kana impianana cikénéh, ka Ratu Éntog jeung Oray Sanca téa. Awon seuri.
Sora anu hos-hosan téh mimitina lalaunan, laun-laun beuki tarik. Na atuh, orok ujug-ujug ngagoar. Awon curinghak. Jol kacipta orok dibeulitan ku Oray Sanca, dilolodok ku Ratu Éntog. Awon ngojéngkang, rék ka kamar, rék nulungan budak. Tapi Awon diuk deui. Teu wani da sieun dicarékan. Dina tipi, nu keur patangkod-tangkod aya nu ngintip. Lalaki jabrig nyangking balati gedé. Ceurik orok beuki tarik. Awon ngojéngkang deui. Rék lahlahan ngetrok panto. Panto kamar muka mantén. Bréh. Ratu Éntog ulag-ileug. Awon hemar-hemir Disidik-sidik. Nyi Nénih geuning. Nyi Nénih nangtung di lawang, bulucun semu ngésang, mangku orok nu gogoaran.
“Léwéh baé budak téh! Pépéndé, yeuh! Diéyong geura!” Nyi Nénih ngasongkeun orok jeung pangaisna.
“Karasa beuteung deui, Nyai?” Awon ngarawu orok.
Nyi Nénih teu némbalan, kalah gura-giru meundeutkeun panto.
“Dibaju geura, Nyai. Bisi asup angin kéh.” Awon ngais budak.
Teu wéléh geugeut ka orok téh Teu wéléh ditatap. Teu wéléh diusap. Orok diéyong-éyong bari dihariringan. Dengkleung. Sora ti kamar mimiti kadengé deui. Dina tipi, nu keur patangkod-tangkod dibongohan. Si Jabrig ngaheumbat. Gabres. Gabres. Getih muncrat maseuhan kikisik. Sora ti kamar beuki tarik. Jol kacipta. Ratu Éntog gutat-gétot beurat ku bujur. Oray Sancana calawak. Tuluy garulet. Silih lodok. Silih pacok. Silih cokcrok. Dina tipi. Si Jabrig terus ngahanca nu keur kokoloyongan. Gabres deui. Gabres deui. Dicehcer. Terus dicehcer. Getih busrat-basrét. Tapi teu dirérét-rérét acan. Si Jabrig terus ngaheumbat. Sakali deui. Gabres deui. Ngaheumbat deui. Gabres. Gancang Awon mareuman telepisi bari terus humariring.
Sora nu hos-hosan, sora nu humarurung, sora nu nyikikik. sora nu céplak, sora nu rérékétan awor jeung hariring Dengkleung.
Jempling tungtungna mah. Jempling pisan.
“Ujang rék jadi naon jaga? Jadi Pamong? Ah, jadi naon wé nya, Jang. Asal bageur,” Awon ngaharéwos, nompo kana ceuli budak nu geus tibra deui.
Ti kamar kadéngé sora nu batuk, ditungtungan ku cikikik.
“Sing amis budi Ujang mah, nya?! Ngarah réa nu nyaraaheun. Sing amiiis téh nya, Jang?”
Awon imut bari nyium budak. Awon bangun hayang népakeun imutna nu matak deungdeuleueun téa. Awon seuri barang nénjo orok ngarenyu nu imut. Aya nu nyalangkrung dina juru panon Awon.
Di buruan, caang bulan beuki ngebrak.***
=====
Catetan:
Pinunjul I Pasanggiri Ngarang Fiksi Paguyuban Pasundan/Hadiah Sastra DK Ardiwinata 1997. Dimuat dina Majalah Manglé No. 1628, Oktober 1997


text:
Karakter Presiden (Megawati Soekarno Putri)
Presiden awewe nu munggaran, ngagantikeun Gusudur nu lengser diturunkeun ku MPR da manehna ngajabat jadi wapres memehna.Anak Soekarno tapi teu bisa ngomong siga bapana. Malah mah jiga Soeharto cicingeun tapi kukulutus di tukang mun aya masalah.Emang aya kontroversi awewe mingpin di nagara Islam.Tapi kudu dikumahakeun deui da UU RI kieu.Mun rek ngagagalkeun Mega nya kudu ganti UUD ku UUD syariat.Mega mingpin nepi ka beak jabatanna nepi taun 2004.Manehna nyalonkeun deui jadi presiden nu dipilih langsung ku rahayat.Saingan na ge jeung calon Orde Baru,Reformis,Wapresna jeung Mentrina.Malah nu teu disangka2.Sang mentri mega nu meunang.
ASK-PASUNDAN JAYA


text:
SUMEDANGONLINE: Warga di Lingkungan Cimareme, RW 11, Kelurahan Pasanggrahan Baru, Kecamatan Sumedang Selatan, sudah kali keempat melakukan kerja bhakti gotong royong untuk membersihkan tanah longsor yang masuk ke rumah warga. Seperti terlihat di rumah Tatang di RT 05, kebanyakan dari mereka ibu-ibu yang terjun ke lapangan karena kaum lelakinya mencari nafkah.
“Ini kerja bakti yang kelima kali, yang sekarang digerakan dalam kerja bakti ini kebanyakan perempuan. Karena untuk kaum prianya mereka, kan harus berusaha. Jadi masalahna teh kieu, teu aya pisan bantuan lah ti pamarentah untuk kerja bakti kamusibahan bencana alam, teu aya. Can aya, sumbangan tenaga kerja, termasuk sumbangan upah juga tidak ada. Bujeng-bujeng ka upah, tanaga oge teu aya pisan nu ngabantu ka musibahan ieu. Sedengkeun musibah ieu teh pan, pang parahna di kabupaten Sumedang teh. Nepi keun ka aya anu meninggal sagala,” kata Ketua RW 11, Yaya Surya, pada reporter SumedangOnline, siang tadi.
Ia pun mengaku heran meski lokasinya paling parah terkena longsor namun tak ada satupun warga di lokasi tersebut yang di relokasi ke Ujungjaya, seperti dari kawasan Ciherang. Mereka berharap pemerintah dapat memperhatikan nasib mereka
“Mun dipindahkeun ka Ujungjaya kabéh mah tengtrem, pan ieu mah, mindahkeun téh pan dilain-lain. Anu kamusibahan mah teu dipanggil, ari anu teu kamusibahan diangkat ka ditu. Punten ka pamaréntah supaya dipantau deui, mana anu kudu dikaditukeun, mana anu heunteu dikaditukeun. Sedengkeun anu parah di dieu apanan teu kaditu, anu kaditu (ka Ujungjaya, red.) anu bumina teu ka ganggu, teu ku naon-naon. Kuring sebagai pangurus lingkungan satempat didieu, ka pamarentah meredih supaya bener-bener ditingal (deui), ulah diwang-wang ti kantor waé. Supaya turun terjun ka lapangan tingalikeun bener-bener kaayaan masyarakat didieu di cimarémé, kudu bener-bener mun nyaah téa mah, nyaahna téh nu bener. ulah nyaah pantauan wungkul, ayeuna teu guna terus-terusan dikéker, dikontrol dikéker, kanyataanana mana, bantuanna gé teu aya. bantuan tanagana bantuan biayana teuya,” jelasnya.
“Musibah di ieu teh pan, pang parahna di Kabupaten Sumedang téh. Nepi keun ka aya (korban) anu meninggal sagala. Ayeuna mun teu dibantu ku pamaréntah, rakyat keur susah. Atuh mohon ka pamaréntah supaya ménta bantuanlah piekun meuli paralon atawa, atawa pami aya mah ditunggu sumbangan untuk ngabenteng (tembok penahan tanah, red.). Jadi kieu, geus beak jatahnya kuduna 3-4 dinten bérés. Ieu mah teu beres-beres da taneuhna ngagolosor wae, turun deui turun deui,” pungkasnya. (iwn)
Ini Curhatan warga Cimareme, minta perhatian Pemkab Sumedang
SUMEDANGONLINE: Warga di Lingkungan Cimareme, RW 11, Kelurahan Pasanggrahan Baru, Kecamatan Sumedang Selatan, sudah kali keempat melakukan kerja bhakti gotong royong untuk membersihkan tanah longsor yang masuk ke rumah warga. Seperti terlihat di rumah Tatang di RT 05, kebanyakan dari mereka ibu-ibu yang terjun ke lapangan karena kaum lelakinya mencari nafkah.


text:
NGEMUTAN we ieu mah, bilih lali deui.
Undak-usuk basa, asalna tina kecap undak=naek, atanapi ngaronjat, Usuk= susunan dina suhunan, nu engkena ditempatan ereng, kanggo masang kenteng. Masang usuk, mapay ti handap ka luhur. Kawitna tina pangaruh basa Jawa. Da basa Sunda di Karaton Sunda mah, datar/demokratis. Dupi gunana, undak usuk teh kanggo ngabentenkeun nu diajak nyarios, ngagambarkeun rasa hormat, sanes feodal. Dupi tahapanana aya lima:
Basa luluhur, digunakeun ka pangagung (Raja+Ratu/Presiden), emut! Sunda mah ngasuh ratu ngajayak menak. Margi aya paripaos, Ratu tara muguran, menak tara ngarangrangan. Ratu tara ngahukum, menak tara nyiksa. Iwal ti kalakuan nyalira.
- Basa lemes, digunakeun kanggo ka nu saluhureun yuswa na, ka saluhureun pangkatna, atanapi ka jalmi hormateun.
- Basa sedeng, digunakeun ngabasakeun diri nyalira.
- Basa wanoh, atanapi cohag. Digunakeun ka rerencangan, atanapi ka sahandapeun.
- Basa kasar, digunakeun ka sato, atanapi nyeuseulan.
Conto:
- Raja/Presiden ngangluh, Bapa teu damang, abdi udur, pun adi gering, ucing gering.
- Presiden rawuh, Bapa sumping, abdi dongkap, pun adi dating, ucang datang.
- Presiden jengkar, Bapa angkat, abdi mios, pun adi indit, sia geura mantog.
- Pidawuh presiden, saur bapa, sanggem abdi, ceuk pun adi, ucing disada, pek geura nyungut.
- Istana presiden, bumi bapa, rorompok abdi, imah pun adi, kandang hayam, gogobrog sia.
Dina nngagunakeun undak-usuk basa, sering paliron(pahili/patukeur) ngalarapkeunana, basa kanggo ka saluhureu, diterapkeun ka nyalira, kadangkala, digunakeun ka sahandapeun. Atanapi sawangsulna/sabalikna.Bilih ngaraos sesah,saena tong dianggo 5-tahapanana, 2-tahap ge cekap(lemes kanggo nu sanes, sareng sedeng kanggo nyalira)
Undak-usuk basa nu lepat ngalarapkeunana:
- Ku abdi katingali, kedahna ku abdi katingal
- Bumi abdi, kedahna rorompok abdi
- Abdi bade angkat, kedahna abdi bade mios
- Dicandak ku abdi, kedahna dibantun ku abdi
- Barudak tos sumping, kedahna barudak tos daratang
- SK (Surat Keputusan) can sumping, kedahna SK teu acan datang
- Abdi mah parantos tuang, kedahna abdi mah parantos neda
- Pun rama tos pupus, kedahna pun bapa tos pupus
- Pun ibu teu damang, kedahna pun biang teu damang
- Pun istri nuju ka pasar, kedahna pun bojo nuju ka pasar.
Kecap tuang sareng pun sok pacorok nganggona. Peryogi kauninga, kecap pun mah kanggo nyalira. Teu kengeng dianggo ka nu sanes. Nya kitu deui kecap tuang, dianggo ka saluhureun, teu kengeng ka nu sanes.
Ieu basa sedeng kanggo nyalira, peryogi diapalkeun; dongkap, mios, udur, sanggem, ngabantun, ningal, cageur. Kanggo nu sanes: rawuh/sumping, jengkar/angkat, ngangluh/teu damang, pidawuh/saur/, nyandak, ningali, damang.
Masihan, gaduh, meser, mondok, pun biang, pun bapa, pun paman, pun lanceuk, pun bojo, pun anak. Kanggo nu sanes; Maparin, kagungan, ngagaleuh, kulem/ebog, tuang ibu, tuangrama, tuang raka, tuang rayi/geureuha, tuang putra.
A. Lemesna sesebatan ka jalmi:
B. Lemeusna babagian jalma
C. Lemesna papakean jalma
Cag.***


text:
Nurutkeun inpo anu disumebarkeun ku lokawarta Pikiran Rakyat, dina ping 10 nepikeun ka ping 13 Nopember kamari geus dilumangsungkeun Pasanggiri Tembang Sunda Cianjuran anu marebutkeun Piala Ida Widawati 2013. Pasanggiri ieu dilumangsungkeun di Gedong Kasenian Sunan Ambu STSI Bandung, kalawan anu boga pokalna Lingkung Seni Malati dirojong ku Direktorat Jenderal Ekonomi Kreatif Berbasis Seni Budaya, Kementerian Pariwisata dan Ekonomi Kreatif, katut Dinas Pariwisata dan Kebudayaan Jawa Barat.
Ieu pasanggiri teh diluuhan ku sesepuh Jawa Barat Hj. Popong Otje Djundjuna reujeung wakil Ketua DPRD Jawa Barat Drs. H. Uu Rukmana anu kacida mikareueus jeung ngarojong kana diayakeuanana ieu pasanggiri. Jumlah pamilon anu nepikeun ka 20 urang, mangrupakeun jumlah anu lain saeutik. Lamun nilik kana jinis pasanggirina anu henteu sagawayah, jumlah pamilon teh ieu kaasup loba. Ditambah deui pamilonna teh ti entragan ngora, umurna antara opat welas nepikeun ka salapan welas taun. Sakumaha anu geus papada apal, seni Tembang Sunda Cianjuran mangrupakeun salasahiji seni Sunda anu susah diajarkeunana. Mikabutuh waktu anu lila dian diajarna. Ceu Popong jeung Kang Uu, miharep supaya pasanggiri saperti ieu teh bisa remen diayakeunana sanajan anu boga pokalna ti pribadi atawa sanggar seni.
Tina ieu pasanggiri, anu jadi jawara kahijina teh Arief Abdul Rahman (pinunjul pameget) jeung Fadila Nur Asifa (pinunjul istri). Duanana mangrupakeun wawakil ti dayeuh Bandung. Juru tiley anu jumlahna tiluan (Heri Suharyanto, Neneng Fitri jeung Hari Mulyana) netepkeun oge pinunjul pemeget sejenna nyaeta Dika Dzikriawan salaku wawakil ti Kabupaten Cianjur jadi pinunjul kadua, M. Ridwan ti STSI Bandung salaku pinunjul tilu. Ditambah ku M. Raudina Sukma wawakil ti Kab. Garut salaku pinunjul harepan kahiji jeung M. Imam Maulana ti Kab. Garut salaku pinunjul harepan kadua.
Pikeun pinunjul istri saterusna, Reka Diah Pasha ti Kabupaten Garut salaku pinunjul kadua, Sri Ningsih wawakil ti SMKN 10 salaku pinunjul katilu, Nurul Cholidania wawakil ti STSI Bandung jadi harepan kahiji jeung Silvi Risviani wawakil ti Kab. Sumedang jadi harepan kadua.
(Inpo jeung potret meunang nyutat ti Pikiran Rakyat)


text:
Poé Ahad, 28 April 2013 pabeubeurang kabeneran aya waktu pikeun ulin. Ngahaja hayang apal kaayaan Gunung Palasari. Kabeneran meunang inpo ti Google Maps sigana mah aya jalan ti Jalan Gedé (jalan Bandung – Sumedang) anu muru ka mumunggang gunung Palasari. Sanggeus tatanya mastikeun bener henteu aya jalan ka mumunggang gunung, akhirna mah mapay jalan gede anu geus bala ku jujukutan. Atuh jalan gede teh henteu siga jalan gede wae, bakating teu ka urus. Ditambah ku garinjulna batu, matak aringgis lamun mawa kandaraan. Leuwih ngeunah keneh leumpang, bisa mapay jalan motong anu leuwih deukeut. Make kandaraan mah kudu nguriling heula.
Anjog ka mumunggangna, disampakeun témbokan anu kandel tur manjang kénca-katuhueun jalan. Minangka gapura sigana mah. Asup ka jero ngaliwatan éta témbokan, bréh waé aya wangunan manjang dina gawir. Gawir meunang ngahaja nyieun sigana mah. Wangunanana anu jangkungna kira-kira dua méteran téh manjang ka gigir. Di hareupeunana dilengkepan panto anu lobana genep siki, kalawan du kénca-katuhueun panto aya jandéla. Di jero unggal panto aya rohangan anu leuwih handap tibatan taneuh anu di hareupeun (luar) wangunan. Legana rohangan kira-kira 2 x 3 méteran, kalawan jangkungna kira-kira dua méteran. Lalangitna melengkung satengah buleudan. Dina témbok rohangan belah tukang, aya koropak rasa masagi.
Wangunan ieu dibéré katerangan, Cagar Budaya 1. Saméméhna, aya plang Selamat Datang di sisi kénca ieu wangunan. Ngan hanjakal katutupan ku taneuh anu kabawa ku cai hujan. Jadi aksarana henteu pati kabaca.
Rét ka belah katuhu wangunan, aya wangunan séjén anu sarua reujeung wangunan anu bieu, ngan henteu panjang. Perenahna wangunan sarua dina gawir. Wangunan kadua ieu mah ngan ukur miboga dua lawang panto anu nandakeun di jerona aya dua rohangan. Anu hiji mah dilengkepan ku jandéla dua siki, sedengkeun anu hiji deui mah ngan ukur panto wungkul. Wangunan ieu dingaranan Cagar Budaya 2.
Saterusna, teu jauh ti wangunan kadua, aya wangunan Cagar Budaya 3, anu diwangun ku dua rohangan kalawan dua panto. Euweuh jandélaan duanana ogé. Ngan témbok sisi wangunan anu dipanjangkeun ka hareupna aya tétécéan pikeun naék ka luhureun wangunan. Maju deui ka wangunan Cagar Budaya 4 anu sarimbagan reujeung wangunan Cagar Budaya 3. Pon kitu deui reujeung wangunan saterusna, Cagar Budaya 5, sarua kénéh.
Wangunan Cagar Budaya 6, sarimbagan reujeung wangunan Cagar Budaya 2. Diwangun ku dua rohangan kalawan dua panto. Anu hiji dilengkepan ku dua jandéla, anu hiji deui mah henteu. Témbokan sisina ogé sarua henteu dilengkepan ku tétécéan.
Maju deui ka wanguna saterusna. Anjog ka wangunan Cagar Budaya 7. Ieu wangunan mah manjang sakumaha wangunan Cagar Budaya 1. Ngan jumlah rohanganana béda. Wangunan katujuh ieu mah miboga rohangan anu lobana tujuh siki. Unggal rohangan dilengkepan ku panto ditambah dua jandéla di kénca-katuhueun panto.
Wangunan saterusna, Cagar Budaya 8 diwangun ku opat rohangan kalawan dilengkepan pantona. Unggal rohangan dilengkepan ku panto, taya jandélaan.
Unggal rohangan sakabéh wangunan di Gunung Palasari ieu, sarimbagan: ampir sarua ukuran katut rupana. Téhel handapna aya di sahandapeun taneuh hareupeun wangunan. Teu anéh lamun keur usum hujan mah rohanganana ngeuyeumbeu ku cai hujan ti luar. Lalangitna ogé sarua, melengkung. Jangkung wangunanana oga sarua. Nyieunna ogé ngahaja sina karimbunan ku taneuh, naha arék ngahaja dirimbunan atawa nyieunna dina gawir. Atuh anu katempo téh ngan ukur témbok hareup katut panto jeung jandélana wungkul. Taneuh anu ditempatan ku wangunan téh sigana mah dikali heula supaya legok, sisi-sisina aya gawiran. Dina gawir ieu wangunan bénténg diwangun.
Nurutkeun inpo ti Pa Tajudin atawa nénéhna Pa Udin, lobana wangunan téh aya salapan. Wangunan nomer dalapan téh dua wangunan, dua kamar séwang. Nilik kana wangunanana mah bener, najan ngahiji, tapi henteu sajajar. Dua kamar wangunanana ngelok ka tukang, anu dua deui maju ka hareup. Masih kénéh saur Pa Udin, asalna mah unggal panto katut jandéla wangunan téh aya tutupan tina almeniem. Ngan hanjakal henteu nyésa hiji-hiji acan. Kabéhanana dilaanan teuing ku saha.
Anu matak hanjakal ngeunaan kaayaan wangunan di Gunung Palasari ieu, henteu kawas di Gunung Kunci. Di Gunung Palasari mah Pemda salaku anu ngokolakeunana siga anu henteu paduli. Padahal lamun dikokolakeun mah bisa waé jadi sumber beubeunangan PAD. Wangunan titinggal Walanda ieu bisa dijadikeun tempat pakanci (wisata) sajarah di Sumedang.
Pikeun anu hayang ngajugjug ka ieu tempat bisa langsung waé naék ka gunung ieu. Jalanna bisa ti belah kidul (jalan raya Bandung – Sumedang) anu mangrupa jalan gedé atawa di belah wétan di deukeuteun Gunung Kunci anu mangrupa jalan satapak.


text:
...Basa Sunda Punah?....***ulangan**
Ari punah mah teu acan basa Sunda teh, mung meretel nungtutan secara gradual. Kunaon atuh tina 40 juta cacah Sunda mung 30 juta anu masih keneh nyarios sareng ngaos basa Sunda?
Numutkeun harian "Suara Pembaruan" dinten Kemis, Sultan Yogya ngawartoskeun (punten bae si Eyang masih keneh sabulang bentor basa Sundana teh margi tos 50 tahun henteu nyarios/ngaos Sunda) yen basa daerah khususna basa Jawa anu dianggo ku 64 juta, basa Sunda ku 30 juta, henteu tiasa dijamin bakal hirup mekar (berkembang) kahareupna .....(hilap deui basa Sundana teh: masa depan).
Sultan Hamengkubuwono X : "Bahkan bahasa Jawa yang jumlah penuturnya berada di urutan ke 11 di dunia,berangsur angsur hilang dari percakapan sehari-hari......... akibat penetrasi bahasa nasional yang diadopsi dari penutur mayoritas sehingga mengalahkan penutur bahasa lokal yang minoritas..............
Terdapat tiga tanda jika suatu bahasa menuju kepunahan.
- Pertama, bahasa itu kehilangan basis wilayah dan hanya dipakai oleh jumlah penutur yang makin kecil.
- Kedua, bahasa nasional yang terus mendesaknya atau mengancam.
- Ketiga, bahasa tersebut lebih banyak digunakan dipedesaan.
Untuk mempertahankan eksistensi bahasa daerah agar tidak punah, perlu dilakukan usaha-usaha konkret dalam melestarikan bahasa yang benar-benar menyentuh perilaku sehari hari masyarakat. Selain melalui pengajaran bahasa Jawa di sekolah, jika ingin melestarikan secara lebih efektif bahasa jawa perlu kampanye penggunaan bahasa itu di rumah, kata Sultan Hamengku Buwono X", demikian Suara Pembaruan.
Janten umpami tuturuti urang Jawa, urang Sunda kedah ngajarkeun basa Sunda di Sakola, kampanyekeun basa Sunda di bumi. Mung bae anu janten halangan ageung kanggo praktek basa Sunda teh: Stratifikasi sosial dina pergaulan bisnis sareng umum anu gumantung kana pendidikan. Kanggo urang Jawa basa Ngoko nyarios sareng boss henteu dianggap kasar upami si bawahan nyarios kieu:"Mas, aku niki orang ngerti!" Upami urang Sundanya rios ke bossna: "Kang, kuring teh teu nyaho!" tangtos langsung dipecat margi kasar teuing. Padahal upami "Kang, abdi (atanapi ayi) teh teu terang", moal nanaon.Eyang oge tara nyarios Sunda sareng dua minantu urang Sunda margi sok kasar tea. Kitu oge sareng adi adi (eyang cikal) anu rada belegug.
Basa Sunda Mangle (kinten-kintena da tara ngaos majalahna atuh) tiasa dijadikeun cecekelan. Masalah stratifikasi "saya" anu tos ditoel ku Abah Surya: abdi, pribados, sim kuring, etc. teu acan noel "kaula, kula, kuring, aing, maneh, sia" etc. anu tara dianggo dina pergaulan ku margi dianggap kasar tea, kitu oge "nyaho, embung, mumul, teu beuki, etc tiasa nimbulkeun masalah sareng batur komo sareng boss mah. Basa Sunda teh tos di "Mataramisasi" "Ngoko-Kromo" basa Jawa, basa Sunda kuno - komo deui basa Sunda Buhun: "aing", "siya","mumul", "lakian", etc anu dianggo dina "Carita Parahyangan" tos teu tiasa dianggo pisan, padahal eta teh basa Sunda "asli", warisan basa SundaGaluh/Pajajaran. Eyang tos 50 taun ngantunkeun Pasundan, mugia wae dilapangan teh tos teu aya masalah.
New York, 20/7/01.
Haji Sarif Hidayat Supangkat
A.K.A. Eyang Kumis.
ti siska budiman


text:
Kang Ties
Kopdar
Poé minggu jam sawelas beurang di Jero Los,kios kahiji di kota kembang. Nu di téangan keur ciri kapanggih lebah juru nyelap dibeungkeut karét gelang, gap dicokot terus dicena nyetél ka pelayanna. Lagu ngalaeu patémbalan jeung lagu-lagu ti kios-kios séjénna."Om tis nya?". Uing ngarérét,Manéhna nyéréngéh. Wanoja lenjang, umur tilu puluh lima taunan ngakuna mah, basa Uing narima és ém és sasab anu terus manjang jeung uplek ngobrol tiap peuting tepi ka janjian Kopdar di ieu tempat téh. "Leres!",pel sasalaman, ngan haté pinuh ku cangcaya, "Ah,ieu mah pantar si Nénéng anak Uing nu kara naék kelas dua és ém a ning?!"."Mamah ngantosan payuneun Masjid Agung!", Mojang lenjang téh imut manis. "Ih,yu urang énggal tepangan atuh!", bari gancang mayar pisidi bajakan,lagu Hujan di bulan April ti grup bend paporit Uing. Haté ngadadak bungangang deui.


text:
Bilih kuring mipit teu amit ngala teu bebeja, kalih bilih aya seratan nu teu kawidian pamugi neda widina. Hatur Nuhun
14 Oktober 2009
Ki Dalang jeung Wayangna
POHARA bingungna Ki Dalang basa manehna teu manggihan Semar katut palaputrana di jero kotak wayang. Padahal, geus cunduk kana waktu pikeun para panakawan naek kana panggung, ngahibur nu lalajo nu sawareh katingali geus narundutan.
“Bieu ge aya,” ceuk Ki Dulah, nu biasa mantuan neangan wayang nu dibutuhkan Ki Dalang. Sorana ngageter bakat ku sieun.
“Teangan deui atuh, da moal ka mamana. Bisi kaselap jeung para buta,” ceuk Ki Dalang teugeug, bari rada bolotot.
Ki Dulah mariksa deui wayang nu geus naranceb dina gebog, ditingali hiji-hiji, boh nu aya di beulah kenca, kitu deui nu beulah katuhu gebog cau. Tapi angger manehna teu manggihan boh Semar, Astrajingga, Dawala, atawa Gareng.
Ki Dulah tuluy ngorehan deui eusi kotak wayang, saha nyaho manehna poho can ngaluarkeun. Ngan sakainget manehna, ti sore keneh ge Semar jeung palaputrana mah geus dikaluarkeun. Manehna ge apal yen Ki Dalang mah tara ngadagoan tengah peuting mun rek nampilkeun para panakawan teh.
Sakabeh eusi kotak wayang geus dikorehan, dikaluarkeun, nepi ka teu nyesa, tapi para panakawan angger teu kapanggih. Ka mana wayang-wayang teh? Piraku aya nu maok mah? Jang naon?
Sora sinden geus ngahaleuangkeun kawih kahiji. Kuduna mah Astrajingga geus ngarengkenek ti tadi keneh.
“Mana euy Cepotna!” ceuk nu lalajo.
Ki Dalang beuki leungit akal, teu nyaho kudu kumaha. Sakali deui manehna ngalieuk ka Ki Dulah, tapi Ki Dulah ukur gogodeg. Kesang geus luut-leet, kulantaran cape jeung sieun.
Tepi ka rengse deui kawih sinden nu kadua, sora kendang teh ukur mirig panggung kosong dina gebog.
Antukna mah Ki Dalang neruskeun pagelaran wayangna bari teu nampilkeun panakawan. Euweuh selingan mangrupa bobodoran nu pada mikaresep ku nu lalajo. Bisa wae Ki Dalang maenkeun para buta pikeun ngabodor, tapi asa moal apdol kawas heureuyna Astrajingga jeung Dawala. Ngan nu puguh mah, Ki Dalang teu bisa maenkeun Prabu Darmakusumah pikeun ngabodor.
Basa pagelaran geus lekasan, basa ngabereskeun wayang-wayangna, Ki Dalang ngagebeg ningali para panakawan opatan mecenghul tina kotak wayang.
“Tah geuning aya! Di mana tadi nyimpenna?” Ki Dalang nanya ka Ki Dulah.
Tapi ngadadak Astrajingga ngabarakatak. Ki Dalang beuki gegebegan. Maenya aya wayang bisa seuseurian sorangan?
“Heuheuy, tong reuwas, Ki Dalang! Uing saparakanca teh hayang istirahat heula. Di ieu nagri teh geus loba teuing tukang bodor, ku kituna jang naon uing ngabodor lamun teu matak pikaseurieun mah?”
***
Amarta
KI Dalang bingung teu manggih tungtung. Manehna teu bisa gancang manggihan wayang nu kuduna diperelukeun harita. Wayang-wayang teh jiga nu parebut tempat dina gebog cau beulah katuhu. Para raksasa jeung para denawa nu goreng rupa pasesedek jeung para sinatria nu hade rupa. Euweuh deui wates antara nu bener jeung nu jahat.
Ku naon bisa kitu, Ki Dalang ge teu nyaho. Sakainget manehna, basa keur nanceb-nancebkeun wayangna, Ki Dalang jeung Ki Dulah yakin pisan yen para raksasa goreng rupa mah ngajajar di beulah kenca, sedengkeun para sinatria kabeh ngajejer di beulah katuhu gebog cau.
Atuh pagelaran wayang teh jadi paburantak. Ki Dalang geus yakin manehna nyokot Prabu Darmakusumah. Na eta mah, nu aya dina leungeunna teh bet Arya Dursasana. Meh wae manehna maenkeun Dursasana basa nyaritakeun kaayaan di jero istana Amarta. Teu lila, Ki Dalang geus rek ngigelkeun Astrajingga dipirig kawih jeung kendang jaipongan. Na, sihoreng nu dicekel dina leungeun Ki Dalang teh Dewi Banowati. Kacipta atuh mun prameswari Astina nepi ka ngarengkenek bari hahay-heuheuy…
Nu leuwih aneh deui, Ki dalang teu bisa deui ngatur jalanna carita. Carita teh ngalantur ka mana-mendi. Padahal Ki Dalang geus ti mimiti keneh nyiapkeun carita ngeunaan Darmakusumah basa diistrenan jadi raja Amarta, diluyukeun jeung pamenta nu nanggap, nyaeta walikota anyar.
Jalan carita mimiti mengkol teu genah alang-ujurna basa Bima ngadadak teu panuju Darmakusumah jadi raja. Alesanana, Darmakusumah masih keneh boga dosa anu can katebus, nyaeta maen judi kucara nandonkeun nagara Astina jeung pamajikanana sorangan, Dewi Drupadi. Bima tuluy ngajukeun diri sorangan minangka calon alternatip. Bima ngarasa panggedena jasana basa Pandawa bajuang ngababad leuweung Wanamerta. Bima siap parebut kalungguhan jeung lanceukna.
Tapi lain Bima wungkul. Arjuna ge ngadadak tanggah bari tatag nyarita. Arjuna ngarasa boga hak anu sarua pikeun silihsihung jeung lanceukna nu duaan parebut kalungguhan. Arjuna boga alesan yen ngan manehna nu pangpantesna jadi raja. Salian ti sakti mandraguna, manehna geus sohor pangkasepna.
Nakula jeung Sadewa kitu deui. Najan biasana tara loba nyarita, Nakula jeung Sadewa ngadadak hayang parebut kakawasaan jadi raja katut patihna.
Carita beuki paburantak basa para dedengkot golongan kiri (maksudna wayang-wayang nu biasana ngajajar di beulah kenca) ngaleut miluan daptar hayang jadi raja di Amarta. Aya Jayajatra, Citrayuda, Dadungawuk, Padasgempal, nepi ka Sarpakanaka sarua pada-pada daptar jadi raja.
“Setop! Setop!” Pa Walikota anyar ngagorowok bari nulak cangkeng. Beungeutna ngembang wera, ambek kabina-bina, tur era ku para pajabat sejen nu diuk gigireunana.
“Ki Dalang, naha caritana ngalantur kitu?” gorowokna deui.
“Abdi ge teu terang, Pa Wali,” jawab Ki Dalang bari ngageter.
“Teu nyaho kumaha? Piraku!”
“Mangga we tingali nyalira ku Pa Wali.”
Enya we, dina panggung gebog cau, sihoreng wayang-wayang teh tingpecenghul, tuluy ngarengkenek jeung nyarita sorangan!
***
Bandung, Juni 2007


text:
Sanggeus dilakukeun pamariksaan sarat-sarat anu diancokeun ku unggal bakal calon bupati/wakil bupati Sumedang, ahirna mah KPU Daérah Sumedang netepkeun yén sakabéh bakal calon Bupati/Wakil Bupati téh lulus jadi Calon Bupati/Wakil Bupati Sumedang periodeu 2013-2018. Kadalapan pasang Calon Bupati/Wakil Bupati éta mibogaan hak pikeun maju dina Pemilukada 2013 anu bakal dilumansungkeun dina bulan Pébruari. Ieu kaputusan KPU Daérah Sumedang téh dijieun dina poé Senén, 17 Désémber 2012 ngaliwatan rapat pléno anu dilumangsngkeun di Aula KPU Sumedang. Ieu rapat diluuhan ku Ketua PPK, tim pamariksa (verifikasi) katut Panwaslu.
Kaputusan ieu ditetepkeun satutasna KPU Daérah Sumedang ngaliwatan tim verifikasi jeung tim Pokja Pencalonan réngsé mariksa sarat-sarat anu dipikabutuh pikeun jadi Calon Bupati/Wakil Bupati. Utamana sarat pangrojong pangsaeutikna pikeun calon luar partéy (calon mandiri) anu sahanteuna kudu dirojong ku 3% jumlah warga atawa 37.192 rojongan. Sanggeus dipariksa, pangrojong unggal calon mandiri téh geus nambahan tibatan rojongan saméméhna. Jumlah pangrojong anu dihasilkeun téh 48.465 rojongan pikeun pasangan Eni Sumarni/Arrys Sudrajat, 45.950 rojongan pikeun Ecek Karyana/Irwanto, katut 46.090 pikeun pasangan Oom Supriatna/Erni Juwita.
Salian ti jumlah rojongan pikeun calon mandiri, dipariksa ogé sarat-sarat séjénna diantarana waé ijasah anu diasupkeun. Naha bener ijasahna atawa henteu. Dipariksa ogé ngeunaan Akte Kelahiran katut format surat ti KPK ngeunaan harta banda unggal bakal calon.
Ahirna mah calon Bupati/Wakil Bupati Sumedang téh jadi:
- Oom Supriatna/Erni Juwita (calon mandiri)
- Eni Sumarni/Arrys Sudrajat (calon mandiri)
- Tatang Sutarna/Hendrik Kurniawan (calon ti PAN, Hanura, Gerindra, PKB)
- Ecek Karyana/Irwanto (calon mandiri)
- Didi Ahmadi Djamhir/Ridwan Solichin (calon ti PBB jeung PKS)
- Agus Welianto Santoso/Mully Mulyati Sukarya (calon ti PDI P)
- Endang Sukandar/Ade Irawan (calon ti PPP jeung Demokrat)
- Taufiq Gunawansyah/Usep Komaruzzaman (calon ti Golkar)
(Warta meunag nyutat ti http://kpud-sumedangkab.go.id)


text:
Tatandang munggaran anu dilumangsungkeun dina undakan kadua nepung lawungkeun tim méngbal Brasil reujeung Chili. Tatandang anu dilumangsungkeun di Estadio Governador Magalhaes Pinto ieu lumangsung kalawan campuh pisan. Salaku dua tim méngbal anu asalna sawewengkon, geus papada apal kana kamampuhanana séwang-séwangan.
Dina babak kahiji, tim méngbal Brasil bisa ngawasa kana bal anu dipaénkeun ngaliwatan béntangna, Neymar. Hanjakal susah pisan pikeun ngagulkeun balna. Kakara dina menit ka-18, tim Brasil bisa ngagulkeun. David Luiz anu narima bal tina hasil korner ti Neymar bisa ngasupkeun bal ka gawang Chili. Pikeun sawatara waktu mah pamaén Brasil bisa nyerang terus ka gawang Chili.
Hanjakal kangeunahan teuing nyerang, gawang sorangan henteu kapaliré. Akibatna nalika Alexis Sanchez narima operan bal ti Edu Vargas, ieu pamaén bisa ngagulkeun. Jadi waé imbang 1-1.
Dina babak kaduana, Brasil langsung ngawasa bal di lapangan. Nyerang gawang Chili sacara langsung. Teu anéh lamun loba kasempetan pikeun ngagulkeun, sanajan henteu asup waé kana gul Chili. Sabenerna mah dina menit 54, pamaén hareup Brasil Hulk bisa ngasupkeun bal ka gawang Chili, ngan dibatalkeun ku wasit kusabab saméméhna bal téh antel heula kana leungeunna.
Tim méngbal Chili lain henteu bisa ngalayanan panarajang Brasil. Da sakali-kali mah pamaén Chili bisa nyelang ogé pikeun nyerang ka gawang Brasil. Ngan hanjakal nepikeun ka waktu béak 90 menit, taya deui gul anu kapanggih. Hasilna, imbang 1-1.
Kusabab imbang, tatandang téh diteruskeun kana babak tambahan 2 x 15 menit. Dina waktu ieu, euweuh gul anu dijieun. Gulna angger imbang 1-1. Atuh tatandang téh ditungtungan ku adu pinalti.
Dina babak adu pinalti ieu, Brasil bisa ngéléhkeun Chili sanggeus bisa ngasupkeun bal tilu kali anu ngan ukur dibales dua gul ti pamaén Chili. Tilu urang pamaén Chili nyaéta Mauricio Pinilla, Alexis Sanchez jeung Gonzalo Jara gagal ngasupkeun bal ka gawang Brasil. Sedengkeun ti tim Brasil ngan ukur duaan anu gagalna: Willian jeung Hulk.


text:
Kuring: Hi.. Nice your name (gagayaan)
SiEuceu: Cam?
Kuring: duh punten, di dieu teu ngangge Cam
SiEuceu: wahhh, teu level Man!!!
SiEuceu: di Indonesia nya?
Kuring: Muhun, dupi salira dimana?
SiEuceu: KEREEEEEE… Nagara 1001 Janji.
Kuring: Naha? dupi salira dimana?
SiEuceu: KOREA
Kuring: ohh muhun, tapi kuring deudeuh ka Indonesia.
SiEuceu: punten ngintunna via sms we nya, abdi online di handphone, sakantenan bari istirahat.
Kuring: teu sawios, mangga wilujeng istirahat atuh.
Dilenyepan mah naon salahna nagara urang nya dulur, baheula di keurud salila 350 taun teu beak geningan kakayaanna, di ringkid deui salila 3 taun, malah cenah asa leuwih edan tinu tiheula eh angger teu ludes, masih nanjer teu gedag ka anginan. Ari nitenan alam masih keneh leuweung geuleudeugan, sawah marakpak, susukan masih keneh ngalocor, laut masih keneh loba laukna, naha disebut KERE, deudeuh teuing dulur nu lunta, ulah kitu-kitu teuing Ceu! da angger we mun gering mah lemah cai nu dijugjug! Indung jeung bapak disambat nu dilembur.