text:
GUGURITAN
Salasahiji wangun sastra nu mangrupa hasil karya sastra Sunda buhun nya éta Guguritan. Guguritan nya éta karangan dina wangun puisi anu pondok sarta kauger ku patokan pupuh. Numutkeun Tatang Sumarsono (1986: 60), guguritan téh asal kecapna tina gurit. Mun seug dipapay leuwih jauh, kecap gurit téh asalna tina basa Sangsekerta grath, hartina nyusun karangan. Dina basa Sunda aya istilah ngagurit atawa ngadangding, ari hartina mah sarua baé nuduhkeun pagawéan ngaréka atawa nyusun karangan winangun dangding.
Istilah guguritan ceuk Wibisana (Ruhaliah, 2002: 138) geus ilahar dipaké dina sastra Sunda, nya éta pikeun nuduhkeun hiji karangan anu ditulis nurutkeun padika pupuh anu dianggap hiji korpus (corpus) anu mandiri, atawa dianggap mandiri, tegesna hasil ngadangding anu diwangun ku sapada atawa sababaraha pada nu mangrupa gunggungan atawa mangrupa bagian tina gunggungan hiji topik atawa hiji téma.
Nurutkeun Iskandarwassid (1992: 46) guguritan nya éta puisi mangrupa dangding anu teu kawilang panjang. Ku lantaran teu panjang, biasana mah ukur dina hiji pupuh, tara gunta-ganti pupuh saperti dina wawacan, sarta ilaharna eusina henteu ngawujud carita (naratif). Sedengkeun Yus Rusyana (1981: 94) nyebutkeun yén guguritan karangan dina wangun ugeran teu bebas, lantaran kauger ku aturan pupuh. Ari seusina diwangun ku hiji jejer utama, sarta pikiran jeung perasaan pangarangna ogé museur ka dinya.
Guguritan dina sastra Sunda nuduhkeun kana hiji wangun karangan pondok anu ditulisna dumasar kana patokan pupuh. Kecap pondok di dieu téh jadi ciri utama pikeun ngabédakeun guguritan jeung wawacan, lantaran wawacan ogé dina sastra Sunda mah mangrupa karangan ugeran anu kauger ku patokan pupuh. Bédana téh lebah panjangna carita, wawacan mah panjang, sedengkeun guguritan mah pondok. Anu dijieun patokan panjang pondokna téh nya éta jumlah pada. Kulantaran caritana panjang, wawacan mah diwangun ku pada anu loba. Contona Wawacan Purnama Alam, diwangun ku genep rébu pada. Dina guguritan mah hiji carita anu ngandung hiji téma bisa diwangun ku sababaraha pada. Malah mungkin waé ngan ukur sapada. Ieu hal luyu jeung katerangan anu dijéntrékeun ku M.A. Salmun (1963: 54), nu nétélakeun yén wawacan mah mangrupa puisi anu dibukukeun. Wawacan mah diwangun ku sababaraha pupuh, sarta réana warna pupuh gumantung kana panjang pondokna carita atawa kandel ipisna buku. Jadi tétéla, bédana guguritan jeung wawacan téh nya éta ditilik tina panjang pondokna karangan.
Najan pada-pada ngagunakeun patokan pupuh, mun dibandingkeun jeung wawacan mah gelarna guguritan kaitung béh dieu. Wawacan gelar dina abad ka 17, sedengkeun guguritan dina ahir abad 18 atawa awal abad 19. (Sumarsono, 1986: 60-61).
Gelarna dina sastra Sunda, guguritan téh mangrupa sastra sampeuran, nu asalna tina pangaruh kabudayaan Jawa. Sabada Pajajaran runtag taun 1579, Pasundan kungsi diéréh ku Mataram. Kailaharan bangsa nu diéréh, sok tuturut munding kana kabiasaan bangsa nu ngéréhna, kaasup dina sual kabudayaan. Loba pisan kabudayaan Jawa anu mangaruhan kana kabudayaan Sunda. Adat istiadat katatanagaraan jeung tata krama hirup kumbuh urang Sunda harita loba anu ngeunteung ka Jawa. Ti mimiti cara nyieun surat, ngagunakeun basa, nepi ka sual papakéan loba anu nurutan kabiasaan urang Jawa. Mangsa harita loba urang Sunda anu muka patalimarga ka Jawa, utamana ti golongan para ménak. Lian ti perlu pikeun nguruskeun masalah katatanagaraan, ogé réa urang Sunda anu ngadon sarakola ka Jawa. Di Jawana di antarana diajar perkara dangding. Sabada mulang deui ka Sunda, kabiasaan urang Jawa ngadangding téh disebarkeun deui di lingkungan masarakat Sunda. (Faturohman, 1983 :20).
Guguritan ogé jadi sebutan pikeun hiji atawa sababaraha pada wangun puisi nu sok dilagukeun. Éta wangun puisi téh sok disebut pupuh, nu lobana aya 17 rupa, nya éta Kinanti, Asmarandana, Sinom, Dangdanggula, Pucung, Maskumambang, Magatru, Mijil, Wirangrong, Pang-kur, Durma, Lambang, Gambuh, Balakbak, Ladrang, Jurudemung, jeung Gurisa. Masing-masing pupuh ngabogaan katangtuan jumlah padalisan dina sapadana (patokan pupuh), nya éta jumlah engang dina unggal padalisan atawa guru wilangan, sora tungtung unggal padalisan atawa guru lagu, sarta watek pupuh.
Numutkeun Wibisana spk. (2000: 562), istilah-istilah kasebut di luhur loba sasaruaanana jeung istilah-istilah dina sastra Jawa, tapi béda dina cara makéna. Pupuh dina sastra Jawa mah mangrupa kumpulan pada nu kabéhanana ngagunakeun aturan nu tangtu, biasana sok disebut tembang atawa sekar, sedengkeun pupuh dina sastra Sunda nya éta nu sok disebut sekar dina sastra Jawa, sedengkeun numutkeun J.J. Ras dina Wibisana (2000: 562) nu disebut guguritan dina sastra Jawa (modérn) bisa dihartikeun “sajak”.
Hiji hal nu kudu diteuleuman ngeunaan pupuh nya éta pupuh dina sastra Sunda lobana aya 17. Dua pupuh teu kapanggih dina sekar atawa tembang Jawa, nya éta pupuh Lambang jeung Ladrang. Nepi ka jumlahna ngan aya 15. Aya kamungkinan, Lambang jeung Ladrang mangrupa ciptaan urang Sunda sorangan atawa modifikasi tina pupuh nu geus aya, tuluy dijadikeun pupuh nu mandiri (Darnawi dina Wibisana, 2000: 562).
Dina guguritan basa Sunda umumna ngagunakeun basa Sunda anu digunakeun dina kahirupan sapopoé. Tapi pikeun kapentingan nyampurnakeun patokan dangding, pangarang kadang-kadang ngalakukeun tarékah séjén, saperti halna ngagunakeun basa campuran. Salia ti éta, pikeun nyampurnakeun katangtuan guru-lagu, kadang-kadang digunakeun basa séjén salian ti Basa Sunda, misalna basa Jawa, Malayu, atawa Sansekerta. Malah dina guguritan aya anu ngandung budaya Arab, sabab aya sababaraha pangarang guguritan anu ngagunakeun basa Arab atawa eusi guguritan anu asalna tina ayat-ayat suci Al-Qur’an atawa hadis.
Guguritan biasana dibaca dihahariringkeun maké lalaguan anu geus matok pikeun éta pupuh. Atawa ngahaja dijadikeun rumpaka dina tembang Cianjuran. Umumna eusina ogé diluyukeun jeung watek pupuhna. Guguritan nyebar di masarakat sacara lisan ngaliwatan seni tembang Cianjuran. Kadieunakeun guguritan nyebar sacara tinulis ngaliwatan majalah jeung surat kabar. Diantarana Papaés Nonoman, Almenak Sunda, Pusaka Sunda, Parahiangan, Warga, Manglé, Kujang, Sari, jeung sajabana.
Dumasar kana eusina, numutkeun Sumarsono (1986: 61-62), guguritan bisa dipasing-pasing jadi 8, nya éta nu eusina:
1. Piwulang, contona: Piwulang Éyang karangan A. Karta Winata, Wasiat karangan Mas Atmadisastra, Asmarandana Lahir Batin karangan R. A. Bratadiwidjaja, Wulang Krama, Wulang Murid jeung Wulang Guru karangan H. Muhamad Musa.
2. Kaéndahan alam, contona: Ulin Dinten Minggu karangan A. Prawira, Guguritan Laut Kidul karangan Kalipah Apo, Ngalayung ka Tungtung Lembur jeung Di Sisi Talaga karangan M.A. Salmun, Di Jalan Tasik-Garut karangan Memed Sastrahadiprawira, Ngalantung di Empang Purwakarta karangan O. Suriadiwidjaja, jeung Titingalan di Puncak Gunung karangan Warsih.
3. Sikep atawa rasa nyaah ka lemah cai, contona: Inget ka Jaman Baheula jeung Bali Geusan Ngajadi karangan M.A. Salmun.
4. Pangalaman kabatinan, contona: Dangdanggula Panorah Rasa, Kinanti Ngahurun Balung jeung Sinom Pamulang Tarima karangan H. Hasan Mustapa.
5. Lumangsungna musibat alam, contona Kiamat Leutik karangan Tubagus Djajadilaga.
6. Kanyaah kolot ka anak (ka sasama manusa), contona: Aoseun Saha? Karangan Sumitadikarta, Bangbara Sareng Kembang karangan Sadi’an, Hutang nu Moal Kabayar karangan M. A. Salmun.
7. Suasana kahirupan manusa sapopoé, contona: Patani karangan S. Natamihardja, Titis Tulis, Pamayang, Ngawuluku jeung Tukang Gula karangan M. A. Salmun.
8. Kasedih, contona: Kasedih nu Kakara Ngumbara karangan A. Sukarja, Leungiteun Bapa karangan Memed Sastrahadiprawira jeung Di Pangperangan karangan Satjadibrata.
Guguritan gelar dina abad ka-19. Guguritan anu gelar sacara tinulis biasana sok dituliskeun saha pangarangna. Dijelaskeun ku Yus Rusyana (1984: 94) pangarang guguritan di antarana ieu di handap.
1) R. Haji Muhamad Musa (1822-1866) nganggit “Wulang Krama” (1862), “Wulang Guru” (1865), jeung “Wulang Murid” (1855);
2) R.A. Bratadiwijaya nganggit “Asmarandana Lahir Batin” (1892);
3) Haji Hasan Mustapa (1852-1930) nganggit welasan rébu pada guguritan, upamana baé “Kinanti Ngahurun Balung”, “Asmarandana Babalik Pikir”, “Sinom Pamulang Tarima”, “Dangdanggula panorah Rasa”, jeung réa-réa deui;
4) Kalipah Apo (R. Haji Muhamad Sueb) nganggit “Dangdanggula Laut Kidul” (1921);
5) M.A. Salmun anu mindeng maké ngaran singgetan M.A.S., jeung ngaran samaran (1903-1972) nganggit ratusan guguritan.
Sabada perang dunya kadua mimiti jul-jol pangarang anyar, di antarana Wahyu Wibisana, Apung S. Wiriaatmaja, Yus Rusyana, jeung Deddy Windyagiri. Ka dieunakeun réa pangarang ngora nu nulis guguritan dina “Manglé”. Ka dieunakeun malah aya nu nulis guguritan dina wangun buku, saperti Yus Rusyana ngarang guguritan Munggah Haji, Wahyu Wibisana ngarang Riring-riring Ciawaking, jeung sajabana (Ruhaliah, 2002: 139).
Pamarekan Struktural (Nalungtik Guguritan)
Tomas Warton (Koswara, 2007: 10) ngébréhkeun yén sastra téh gudang adat istiadat, buku sumber sajarah peradaban, utamana mah sajarah timbul jeung tilemna sumanget kasatriaan. Ku sabab kitu sastra dianggap sabagé dokumén sosial bisa dipaké pikeun medar ihtisar sajarah sosial.
Karya sastra samodél guguritan bisa disusud ma’na eusina. Pikeun prak-prakan nyusud ma’na eusi guguritan tétéla lain mangrupa kagiatan gampang, sabab bakal adu hareupan jeung téks anu tangtu anu kudu dima’naan. Cara anu bisa digunakeun pikeun ngama’naan guguritan ngaliwatan pamarekan struktural.
Strukturalisme dina awalna hadir di Prancis, nurutkeun Eagleton (Syuropati, 2011: 45), tumuwuh mimiti taun 1960-an. Sanajan kitu, strukturalisme geus aya jauh ti saacan éta. Tumuwuhna strukturalisme dimimitian ku ayana buku Caurse in General Linguistic (1916) ku Ferdinan De Saussure anu ngajadikeun basa salaku hiji sistem tanda anu dikaji sacara singkronis jeung diakronis (Syuropati, 2011: 45). Struktural miboga fungsi pikeun ngabedah kaitan-kaitan atawa unsur dina hiji objék.
Tiori strukturalisme sastra mangrupa hiji tiori pikeun pamarekan téks-téks anu nekenkeun sakabéh rélasi antara sababaraha unsur téks. Strukturalisme sastra ngupayakeun ayana hiji dasar anu ilmiah pikeun tiori sastra, saperti halna disiplin-disiplin élmu séjénna (Syuropati, 2011: 45). Teew (Syuropati, 2011: 45) ngébréhkeun, asumsi dasar strukturalisme mangrupa téks sastra mangrupa sakabéhna, kesatuan anu buleud jeung miboga kohérénsi batiniah.
Antara taun 1910-1915, di Itali jeung Rusia timbul gerakan Avant Garde anu dikenal salaku Gerakan Futurisme (Mass Depan). Ti dinya Formalisme Rusia dilahirkeun, anu dina giliranna jadi titik awal munculna élmu sastra modérn. Gerakan anu dianggap salaku pelopor tumuwuhna tiori-tiori strukturalisme.
Pamarekan struktural nganggap yén karya éta mangrupa hiji struktur anu unsur-unsurna atawa bagian-bagianna saling miboga kaitanna. Ma’nana kapanggih ku aya saling hubungan antara unsur-unsur éta jeung kasaluruhan atawa totalitasna (Ruhaliah, 2006: 38).
Unsur-unsur dina hiji karya sastra bisa dianalisis jeung didéskripsikeun. Tina analisis éta jadi jelas yén sababaraha unsur saling mangaruhan. Analisis struktur karya sastra berarti ngajéntrékeun pungsi jeung kaitanna jeung unsur-unsur séjén. Analisis di dieu bisa dilakukeun ku cara ngidéntifikasi, nalungtik leuwih jero, jeung ngadéskripsikeun pungsi jeung hubungan antarunsur intrinsik anu aya kaitanna.
Struktural Formal Guguritan
Naskah Haji Hasan Mustapa dina wangun pupuh guguritan. Dina Kamus Basa Sunda (Danadibrata, 2006: 240), asal kecap tina guguritan téh gurit, ngagurit, nyusun basa kana pupuh, ngaran tembang, sok disebut ogé mangun. Ting. anggit, dangding, guguritan karangan anu dijieun gurit. Ting: karang sanggi gending.
Guguritan anu dilagukeun téh disebut pupuh. Iskandarwassid (2003: 119) nyebutkeun pupuh mangrupa rakitan puisi (wangun ugeran) tradisional, anu kauger ku rupa-rupa patokan, boh wangunna boh eusina. Tina hal wangunna, kaugerna téh ku réana padalisan dina unggal pada, ku réana engang dina unggal padalisan (disebutna guru wilangan), jeung kauger ku sora vokal dina engang panungtung dina unggal padalisan. Tina hal eusina, kauger ku sipat eusina, naha digunakeun keur ngagambarkeun kabungah, kasedih, jsté. (disebut watek pupuh, sipat pupuh).
Pupuh Sunda lobana aya 17, kabagi dua jinis nya éta sekar ageung jeung sekar alit. Anu kaasup kana sekar ageung di antarana Kinanti, Sinom, Asmarandana, Dangdanggula. Sedengkeun anu kaasup kana sekar alit nya éta Magatru, Mijil, Durma, Pangkur, Maskumambang, Pucung, Wirangrong, Jurudemung, Balakbak, Gambuh, Gurisa, Lambang, jeung Ladrang.
Nyusun pupuh kauger ku sababaraha aturan pikeun nyieun dangding. Hermansoemantri (Ruhaliah, 2010: 14) nyebutkeun yén pola-pola nyusun dangding di antarana ieu di handap.
a. Guru-garta, nya éta katangtuan ngeunaan jumlah baris atawa larik dina masing-masing bait;
b. Guru-wilangan, nya éta katangtuan ngeunaan jumlah silaba (engang) dina unggal larik dina tembang Jawa anu dibéré ngaran guru petungan atawa guru wicalan;
c. Guru-lagu, nya éta katangtuan ngeunaan vokal dina silaba anu ahir ti tiap larik;
d. Wirahma, nya éta pemecahan larik kana dua gugusan silaba anu diwatesan ku pedoman (caesura);
e. Adegan, nya éta paduan wangenan (sense unit) anu aya dina larik-larik atawa bait;
f. Karakter pupuh.
1) Guru-gatra, Guru-wilangan, jeung Guru-lagu
Satjadibrata jeung Soepandi (Ruhaliah, 2010: 14) nyebutkeun yén aturan guru lagu jeung guru wilangan pupuh dina tembang Sunda dijéntrékeun ieu di handap.
Tabél 2.1
Patokan Pupuh
No Pupuh Baris ka-
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
1 Asmarandana 8-i 8-a 8-e/o 8-a 7-a 8-u 8-a
2 Dangdanggula 10-i 10-a 8-e/o 7-u 9-i 7-a 6-u 8-a 12-i 7-a
3 Kinanti 8-u 8-i 8-a 8-e 8-a 8-i
4 Sinom 8-a 8-i 8-a 8-i 7-i 8-u 7-a 8-i 12-a
5 Balakbak 12-a 3-e 12-a 3-e 12-1 3-e
6 Durma 12-a 7-i 6-a 7-a 8-i 5-a 7-i
7 Gambuh 7-u 10-u 12-i 8-u 8-o
8 Gurisa 8-a 8-a 8-a 8-a 8-a 8-a 8-a 8-a
9 Jurudemung 8-a 8-u 6-e 8-a 8-u
10 Lambang 8-a 8-a 8-a 8-a
11 Ladrang 10-e 8-a 8-i 12-a
12 Magatru 12-u 8-i 8-u 8-i 8-o
13 Maskumambang 12-i 6-a 8-i 8-a
14 Mijil 10-i 6-o 10-e 10-i 6-i 6-u
15 Pangkur 8-a 11-i 8-u 7-a 12-u 8-a 8-i
16 Pucung 12-u 6-a 8-e/o 12-a
17 Wirangrong 8-i 8-o 8-u 8-i 8-a 8-a
Katerangan:
8-a : hartina unggal larik diwangun ku dalapan suku kecap (silaba), tur sora panungtungna /a/.
Patokan pupuh di dieu aya ogé anu béda, nurutkeun Satjadibrata (Ruhaliah, 15) patokanna nya éta 8-e. Dina tiorina, aya larik-larik dina pupuh anu jumlah suku kecapna ganjil. Tapi dina sababaraha naskah kapanggih yén patokan-patokan éta henteu diturut.
Rosidi (Ruhaliah, 2010: 17) nyebutkeun yén para pangarang guguritan dina tembang, sering ngalakukeun “palanggaran” kana patokan dangding. Hal ieu dikasangtukangan ku patokan lagu tembang loba diadasaran ku lagu-lagu Sunda buhun, utamana papantunan anu umumna jumlah engangna aya genap (dalapan engang). Ku tiap baris anu nuruta aturan dangding engangna kudu tujuh, digenapkeun jadi dalapan (ditambah) ku para juru tembang.
Hermansoemantri (Ruhaliah, 2010: 19) nyebutkeun yén pikeun minuhan katangtuan guru-lagu, nu nulis dangding ngusahan ku cara-cara ieu di handap:
1) Mindahkeun salah sahiji kecap atawa kelompok kecap ka ahir larik;
2) Maké kecap anu dicokot tina basa Jawa;
3) Ngalemeskeun kecap.
Hermansoemantri (Ruhaliah, 2010: 20) ngébréhkeun aya sababaraha faktor kajadian panyaliwangan guru wilangan diklasifikasikeun jadi:
a. Panyaliwangan anu disababkeun ku mentingkeun wangun kecap, anu miboga tujuan sangan teu ngarukak kecap;
b. Panyaliwangan anu disababkeun ku pola métrik anu dijadikeun papagon si pangarang dina sababaraha hal némbongkeun henteu sarua jeung guru wilangan anu baku.
Rosidi (Ruhaliah, 2010: 7) nyebutkeun “Aya anggapan, yén karangan dina wangun dangding kadang ngan saukur ngutamakeun kaédah pupuh tur mopohokeun eusina, iwal ti karya Haji Hasan Mustapa.
2) Pedotan jeung Wirahma
Nurutkeun Hermansoemantri (Ruhaliah, 2010: 20) pedotan atawa randegan nya éta pangeureunan sora, jeda, atawa caesura. Panembang kana bagian-bagian anu tangtu dina hiji larik, nya éta kana pedotan, ngeureunkeun nyanyianna sakeudeung.
Hermansoemantri (Ruhaliah, 2010: 20) tempat pedotan dina larik dangding ditabélkeun saperti ieu di handap.
Tabél 2.2
Pedotan Larik Dangding
No. Jumlah Silaba dina Larik Tempat Pedotan (ku tanda titik “.”):
Pola a Pola b Pola c
1 5 3.2 2.3 -
2 6 4.2 3.3 2.4
3 7 4.3 3.4 2.3.2
4 8 4.4 3.3.2 3.2.3
5 9 4.3.2 4.2.3 -
6 10 4.4.2 4.3.3 4.2.4
7 11 4.4.3 4.3.4 4.2.3.2
8 12 4.4.4 4.3.3.2 4.3.2.3
3) Adegan
Nurutkeun Hermansoemantri (Ruhaliah, 2010: 21) adegan nya éta sense unit anu kaasup ku larik (-larik) atawa bait (pada) hiji dangding. Kadang-kadang piekun istilah ieu dipaké oge kecap randegan. Sedengeun M.A. Salmun (Ruhaliah, 2010: 21) nyebutkeun yén randegan mangrupa istilah séjén pikeun pedotan. Hiji gubahan atawa dangding bisa disebutkeun alus saupama tiap larik mangrupa kalimat anu sampurna. Sedengkeun nurutkeun Hardjawiraha (Ruhaliah, 2010: 22), adegan lain dijadikeun ku hiji larik (gatra) hungkul, tapi éta ogé ku dua atawa tilu larik nu tangtu.
4) Karakter Pupuh
Hermansoemantri (Ruhaliah, 2010: 22) ngajelaskeun yén klasifikasi pupuh didadaaran ku karesep masarakat, nya éta:
1) Pupuh anu paling dipikaresep, nya éta pupuh Dangdanggula, Sinom, Asmarandana, jeung Kinanti;
2) Pupuh anu biasa muncul dina wawacan, nya éta pupuh Dangdanggula, Sinom, Asmarandana, Kinanti, Durma, Pangkur, Pucung, Magatru, Mijil, jeung Maskumambang
3) Pupuh anu jarang dipaké nya éta pupuh Wirangrong, Balakbak, Gurisa, jeung Lambang;
4) Pupuh anu ampir kapopohokeun nya éta pupuh Ladrang, Gambuh, jeung Jurudemung.
Anu aya kaitanna jeung karakter pupuh, Kartomi (Ruhaliah, 2010: 22) ngajéntrékeun yén babagian tembang macapat diwangun ku opat tipe utama, diwincik ieu di handap.
1) Pupuh anu sifatna liris (ungkapan tina hate), nya éa Kinanti, Asmarandana, jeung Mijil;
2) Pupuh anu sifatna nyaritakeun nya éta Dangdanggula jeung Sinom;
3) Pupuh anu sering dipaké pikeun ngagambarkeun ajadian anu dahsyat jeung heuras nya éta Durma jeung Pangkur;
4) Pupuh anu sifatna heuras jeung panas nya éta Maskumambang jeung Pucung.
Nurutkeun Satjadibrata (Ruhaliah, 2010: 22) watek pupuh intina diwangun ku opat jinis ieu di handap.
1) Dangdanggula anu miboga harti gumbira;
2) Maskumambang anu miboga harti prihatin;
3) Balakbak anu miboga harti humor;
4) Durma anu ngagambarkeun amarah.
Struktur Naratif
Dina hakékatna mah mangrupa struktur. Éta struktur téh, diwangun ku unsur-unsur karya sastra anu silih rojong. Nurutkeun Iskandarwassid (2003: 153), struktur dina sastra nya éta corak rakitan (susunan) komponén-komponén karangan nepi ka ngahasilkeun wujud karya sastra, gembleng boga ma’na.
Strukturna diwangun ku unsur-unsur téma, palaku, jeung watek palaku, galur jeung tahapanana, latar, gaya carita, puseur sawangan, amanat, jeung pupuh nu digunakeun.Pedaran unggal-unggal unsur di luhur, dijéntrékeun ieu di handap.
1) Téma
Téma téh hal atawa unsur anu pangpentingna dina sakabéh carita. Ieu hal luyu jeung pamadegan para ahli, nu ngébréhkeun pamanggiha ngeunaan téma. Dina hakékatna, pangarang nyipta hiji karya sastra téh pikeun nepikeun hiji hal ka masarakat, tegesna ka nu maca éta karya. Ku kituna, naon-naon anu ditulis ku pangarang dina karya sastra téh, nyoko kana hiji idé atawa hiji konsépsi.
Dina guguritan téma kaasup unsur nu penting. Lain ngan pedah jadi dasar carita, tapi penting lantaran bisa nuduhkeun pasualan nu rék diasongkeun ku pangarang dina éta guguritan.
Nurutkeun Sudjiman (1988: 50) téma téh nya éta gagasan, idé atawa pikiran utama, anu jadi dadasar dina hiji karya sastra. Sedengkeun Faturohman (1983: 7) nyebutkeun yén téma téh nya éta unsur poko carita, anu digelarkeun ku pangarang dina karyana.
Sumardjo & Saini K.M. (1986: 8) nétélakeun yén ‘karya sastra yang bermutu, merupakan penafsiran kehidupan’. Dumasar kana éta katerangan, tangtu téma-téma nu hadé téh nya éta, téma anu lahir tina perenungan pangarang kana kahirupan. Téma nu dipilih biasana ngeunaan hal anu patalina jeung kaagamaan, adat-istiadat, ajaran moral, tangtungan hirup, jst.
Dina guguritan téma téh pohara réana. Upamana waé téma anu patalina jeung agama, ngeunaan kagagahan hiji jalma, wawales ka nu telenges, sarta hal-hal anu patalina jeung kahirupan sapopoé (Faturohman, 1983: 41).
Dumasar kana pamadegan di luhur, bisa dicindekkeun yén dina enas-enasna mah sarua waé, téma téh nya éta idé, dasar gagasan utama atawa jejer nu aya dina eusi karya sastra.
2) Latar
Latar téh nya éta lumangsungna hiji kajadian. Ku kituna, latar biasana patali jeung hal- hal saperti di mana tempatna, iraha kajadianana, sarta kumaha éta kajadian téh lumangsung.
Iskandarwassid (2003: 74) nétélakeun yén nu disebut latar atawa setting nya éta gambaran waktu, kaayaan pajamanan, patempatan, lingkungan, suasana, jst. anu ngalantaran kajadian carita. Tegesna mangrupa salasahiji komponén dina adegan karangan. Merenah henteuna milih latar jeung ngadéskripsikeunana milu nangtukeun ajén karangan.
Sedengkeun Faturohman (1983: 9) nyebutkeun latar nya éta waktu jeung tempat lumangsungna kajadian. Kitu deui Sudjiman (1990: 44) nétélakeun yén segala keterangan, petunjuk, pengacuan, yang berkaitan dengan waktu, ruang, dan suasana terjadinya peristiwa dalam suatu karya sastra.
Dumasar kana katerangan di luhur, bisa dicindekkeun yén latar téh ngawengku waktu, tempat, jeung kaayaan lumangsungna kajadian dina hiji karya sastra.
Nu dimaksud latar waktu, nya éta latar anu pakuat-pakait jeung lumangsungna carita, saperti poé, tanggal, bulan, taun, jsté. Lian ti éta, nu dimaksud latar tempat nya éta latar anu hubunganana jeung tempat carita, saperti di désa, di kota, di leuweung, jsté. Sedengkeun nu dimaksud suasana, nya éta kaayaan nu tangtu, anu sipatna gumbira, sedih, ambek, jsté. Éta sakabéhna dihaja ku pangarang pikeun nandeskeun maksud atawa tujuan carita.
3) Gaya Basa
Iskandarwassid (2003: 44) ngajelaskeun anu disebut gaya, atawa gaya basa nya éta corak éksprési basa, boh dina prosa boh dina puisi; cara kumaha anu digunakeun ku pangarang dina midangkeun omongan. Pasipatan gaya (basa) dina karya sastra, atawa tina hiji pangarang, bisa dianalisis tina (1) diksina atawa pilihan kecap, (2) tina ungkara atawa struktur kalimahna, (3) tina rupa-rupa babandingan jeung cara ngantebkeun harti, (4) tina pola wirahmana, purwakantina, jeung ciri-ciri wangunna nu séjén, jeung (5) tina cara-cara nimbulkeun éfék ku rakitan basa.
Sedengkeun nurutkeun Sumardjo & Saini K.M. (1986: 92), gaya téh nya éta “cara khas pengungkapan seseorang. Cara bagaimana seorang pengarang memilih tema persoalan, meninjau persoalan, dan menceritakannya”. Sedengkeun nurutkeun Aminuddin mah, gaya téh nya éta cara hiji pangarang dina nepikeun gagasanna ngaliwatan média basa, nepi ka ngajanggélék hiji basa nu éndah jeung harmonis, nu ngawengku aspék pangarang, éksprési, jeung gaya basa (2004: 76).
Dumasar katerangan di luhur bisa dicindekkeun yén gaya téh nya éta cara pangarang dina ngébréhkeun carita ngawengku cara nyusun kalimah, paguneman, cara nyawang pasualan, sarta cara medar jeung ngasongkeun idé, ngaliwatan kaparigelan pangarang dina ngarakit basana pikeun nepikeun maksud.
4) Amanat
Sudjiman (1988: 57) nyebutkeun dina hiji karya sastra, biasana aya ajaran moral atawa pesen nu hayang ditepikeun ku pangarang ka nu maca. Éta pesen téh disebut amanat.
Amanat téh mangrupa kahayang pangarang anu ditepikeun ka nu maca ngaliwatan hasil karyana. Amanat raket pisan patalina jeung téma, sabab sarua ngébréhkeun hal-hal anu aya patalina dina ngungkulan pasualan-pasualan hirup.
Disagigireun éta ogé amanat raket patalina jeung itikad pangarang. Itikad pangarang umumna mah hadé, upamana waé: hayang ngarobah kabiasaan hirup masarakat nu tadina goreng jadi hadé.
Jadi, cindekna mah nu dimaksud amanat téh, nya éta pesen atawa kahayang pangarang anu ditepikeun ngaliwatan karya sastra.
CARPON
Carpon mangrupa singgetan tina carita pondok. Carita: carios, ucap, omongan, dongéng, lalakon (KUBS). Kecap pondok didieu dihartikeun saeutik. Carita pondok nyaéta carita rékaan anu méré kesan lir enya-enya kajadian tur ukurannana parondok, jumlah kecapna: 5000-10000 kecap. Kulantaran pondok, caritaan nu ditepikeunna ogé ngan sakajadian tur palakuna ogé teu loba. Carita pondok téh aya sasaruaannana jeung dongéng. Boh dongéng boh carita pondok pada-pada carita anu parondok. Ngan lamun dina dongéng mah sok aya babagian anu pamohalan (teu kaharti ku akal), ari carita pondok mah eusina kahati ku akal nya éta dina palakuna, jalan caritana, tempat, waktu kajadian jeung gelarna diréka lir anu enya kajadian. Dongéng mangrupa hasil sastra béh ditu, sedengkeun carpon mangrupa hasil sastra béh dieu. Cara nyebarna dongéng mah umumna ku lisan, ari carpon mah ku tulisan. Saperti umumna sastra lisan dongéng mah teu kasebut ngaran anu ngarangna, disebutna ogé sastra balaréa. Ari carita pondok mah kanyahoan saha anu ngarangna.
Carita pondok mekar dina kahirupan sastra Sunda téh mimiti abad ka-20 (Rusyana, 1992). Carpon geus dipidangkeun dina majalah Parahiangan nu mimiti medal (1929). Dina majalah nu dikaluarkeun ku Balé Pustaka éta sok dimuat carpon. Lian ti dina majalah, carita pondok téh gelar dina buku. Buku kumpulan carpon anu mimiti judulna Dogdog Pangréwong, dikaluarkeun ku Balé Pustaka dina taun 1930. Jadi genep taun leuwih ti heula batan kumpulan carita pondok nu mimiti dina sastra Indonesia, nyaéta Teman Duduk karangan Muh. Kasim anu kaluar taun 1936. Ngaran nu ngarangna ukur ditulis aksara mimitina, G.S. Ceuk R. Ero Bratakusumah, GS téh mangrupa ngaran samaran tina G. Suwandakusuma nu kungsi jadi wadana. Sedengkeun ceuk M.A. Salmun mah G. Sastradireja.
Karangan wangun carpon umumna hirupna téh ku ayana majalah jeung kalawatra, lantaran dimuatna dina éta media. Pikeun ngamalirkeun karangannana, urang Sunda ngadegkeun majalah Papaés Nonoman (1915), Padjadjaran (1981), Volksalmanak Sunda (1919), Pusaka Sunda (1923), jeung Sipatahunan (1923) nu engkéna jadi surat kabar Parahiangan (1929), Panghegar (1952).
Sabada Indonesia merdeka mimiti harirup majalah-majalah jeung kalawatra anyar, di antarana:
1) Warga ( Bogor, 1951);
2) Sunda (Bandung, 1952);
3) Candra ( Bogor, 1954). Nomer munggaran medal bulan Mei 1954. Dihandapeun ngaranna ditulis “Majalah Bulanan Roman Sunda Populer”. Tapi nu dimaksud roman di dieu mah carita pondok, lain novel. Pangasuhna dicekel ku S. Eeng Natadipura, sedengkeun rédaksina diaping ku M.A.Salmun.
4) Kujang (Bandung, 1956);
5) Manglé (Bogor, 1957);
6) Kiwari (Jakarta, 1957);
7) Sari (Bandung, 1963);
8) Langensari (Bandung, 1963);
9) Sangkuriang (Bandung, 1964);
10) Baranangsiang (Bogor, 1964). Diadegkeun ku Yayasan Kebudayaan;
11) Campaka (Bandung, 1965) ku Yayasan Campaka. Tumpur dina taun 1967;
12) Mingguan Sunda (Bandung, 1966);
13) Kutawaringin (1966) majalah bulanan nu diterbitkeun di Subang;
14) Wangsit nu diterbitkeun di Bandung dina bulan Ferbruari 1966 ku Yayasan Bakti Haruman;
15) Hanjuang (1971);
16) Gondéwa (1972);
17) Giwangkara (1973);
18) Galura (1947);
19) Cupumanik (2003); jst.
Dina usum perang mah langka jalma nu miroséa sastra. Sabada suasana karasa aman deui, réa pangarang nu nulis deui carita pondok. Karanganana, salian ti digelar dina majalah-majalah, aya ogé kumpulan carita pondok nu medal, di antarana:
1) Carita Biasa karangan R.A.F (Balé Pustaka, 1959). Kaldelna 119 kaca.
2) Papacangan karangan Rusman Sutiasumarga (Balé Pustaka, 1960), kandelna 64 kaca.
3) Hujan Munggaran karangan Ayatrohaédi (Balé Pustaka, 1960) kandelna 76 kaca.
4) Dongéng Énténg ti Pasantrén karangan R.A.F (Taraté, 1961).
5) Néangan karangan Tini Kartini (Kiwari, 1963) kandelna 104 kaca.
6) Jurig karangan Tini Kartini (Kiwari, 1963) kandelna 88 kaca.
7) Béja Ti Maranéhna karangan Ki Umbara (Pusaka Sunda, 1964).
8) Parawan karangan Yus Rusamsi (Pusaka Sunda, 1964).
9) Tamiang Meulit ka Bitis karangan Ermas, sandiasma R.Rachmat Marta Adi Subrata (Pusaka Sunda, 1965).
10) Di Luhureun Jukut Reumis karangan Yus Rusyana (Pusaka Sunda, 1965).
11) Teu Tulus Paéh Nundutan karangan ki Umbara (Pusaka Sunda, 1965).
12) Diwadalkeun ka Siluman karangan Ki Umbara (Kiwari, 1965) kandelna 80 kaca.
13) Paséa karangan Tini Kartini, diterbitkeun ku Cupumanik dina taun 1965.
14) Heuay karangan Eddy D. Iskandar, diterbitkeun taun 1980.
15) Nu Teu Kungsi Kalisankeun karangan Abdullah Mustapa, diterbitkeun taun 1981.
16) Nu Tepung di Imah Dukun karangan I.Asikin, diterbitkeun taun 1983.
17) Nyi Karsih karangan Karna Yudibrata, diterbitkeun ku rahmat Cijulang taun 1984.
18) Kanyaah Kolot karangan Karna Yudibrata, diterbitkeun ku Rahmat Cijulang taun 1985.
19) Jajten Ninggang Papastén karnagan Yus Rusyana, diterbitkeun ku rahmat Cijulang taun 1988.
20) Halimun Peuting karangan Iskandarwassid, diterbitkeun ku rahmat cijulang taun 1989.
21) Jiad Ajengan (Usep romli HM, 1991).
22) Panggung Wayang karangan Aam Amilia, diterbitkeun ku Geger Sunten taun 1992.
23) Ceurik Santri (Usep Romli, Rahmat Cijulang, 1985, 1991)
24) Mirah Dalima karangan Kis Ws, diterbitkeun ku Girimukti Pasaka taun 1992.
25) Serat Sarwa Satwa 9Godi Suwarna, Geger Sunten, 1995).
26) Awéwé Dulang Tinandé (Caraka).
27) 40 Dongéng Énténg ti Pasantrén karangan RAF, diterbitkeun ku Geger Sunten taun 1998.
28) Oknum karangan Hadi AKS, diterbitkeun ku Geger Sunten taun 1998.
29) Nu Harayang Dihargaan karangan Darpan Ariawinangun, taun 1998.
30) Pantun Pangrajah (Usman Supéndi, 2002).
31) Anak Jadah (Cecep Burdansyah).
32) Astrajingga Gugat (Oom Sumara de Uci).
33) Koruptor (Oom Somara de uci, 2002).
34) Anaking Jimat Awaking (Wahyu Wibisana).
35) Babu Kajajadén (Syarif Amin).
36) Lalakon Bingbang (Dian Hendrayana).
37) Paséa jeungg Nyi Karsih (Tini Kartini, 2003, KBU).
38) Ajalna Sang Béntang Film (Duduh Durahman, 2004, KBU).
Salian ti kumpulan carita pondok karangan hiji pangarang, aya ogé kumpulan carita pondok nu mangrupa antologi, di antarana:
1) Kanjutkundang dikumpulkeun ku Ajip Rosidi jeung Rusman Sutiasumarga, diterbitkeun ku Balai Pustaka taun 1963.
2) Anting Pérak nu diterbitkeun ku Sargani Bandung, taun 1966.
3) Carécét Sulam diterbitkeun ku Sargani taun 1966.
4) Demi pasukan diterbitkeun ku Sargani taun 1966.
5) Sawidak Carita Pondok dikumpulkeun ku Abdullah Mustappa, Duduh Durahman, jeung Karno Kartadibrata, diterbitkeun ku Manglé taun 1983.
6) Petingan dikumpulkeun jeung disawang ku Duduh Durahman, diterbitkeun ku Manglé taun 1984.
7) Guriang Tujuh dikumpulkeun ku Tini Kartini, Ningrum Djulaeha, jeung Rachmat M. Sas Karana, diterbitkeun ku Rahmat Cijulang taun 1984.
8) Ti Pulpén Tepi ka Pajaratan Cinta (antalogi carpon mini, 2002).
9) Kanagan, kumpulan carpon pinilih Manglé hadiah Uu Rukmana (Geger Sunten, 2003).
10) Campaka Mangkak (PPSS, Kiblat Buku Utama, 2003).
11) Heulang Nu Ngajak Béngbat (PPSS, KBU, 2004).
*Catetan diluhur rangkuman tina buku Panyungsi Sastra (DR. Yus Rusyana) jeung Diktat Kuliah (Sajarah Sastra Sunda) Dr. Ruhaliah, M.Hum.


c: text/html

text:
CPRM
Content Protection for Recordable Media and Pre-Recorded Media (CPRM / CPPM) nyaéta hiji mékanisme oukeun ngadalikeun pangrékaman, pamindahan jeung panghapusan média digital dina hiji parangkat rumah tangga, saperti komputer pribadi, atawa pamuter digital séjénna. CPRM sering disebut ogé minangka "Digital rights management" (atawa "DRM") nu dikembangkeun ku 4C Entity, LLC (IBM, Intel, Matsushita jeung Toshiba).
Tumbu Luar[édit | édit sumber]
- (en) the Electronic Frontier Foundation Keur informasi macem-macem privasi éléktronika jeung komputer sarta isu "DRM".
- (en) Ramatloka 4C Entity CPRM
- (en) 2001 Artikel régister kana CPRM dina drive ATA
- (en) Ngarti kana Recordable & Rewritable DVD

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Sakadang Singa ngarasa aya nu uyup ayap kana beungeutna. Tuluy baé matana mélétét. ‘Hah? Si Kunyang geuning? Bangkawarah! Keun siah!” ceuk dina haténa.
“Haciiiih…!” Sakadang Singa pura-pura beresin. Sakadang Beurit ngarénjag, nepi ka awakna tijengkang. Nangkarak bengkang dina jukut. Témbong kuku-kuku singa geus ngurung awakna. Rét tanggah, katingal Sakadang Singa téh, nyanggéréng, némbongkeun sihung-sihungna.
“Duh Gamparan, kuring ulah dikerekeb!” ceuk Sakadang Beurit. Awakna ngadégdég.
“Ari ilaing atuh wani-wani culangung ka ngaing téh, Hah!” Dihakan siah ku ngaing!” ceuk Sakadang Singa.
Sakadang Beurit ceurik balilihan, bari ménta dihampura, Sakadang Singa ngarakacak haténa. ”Heug sakali ieu mah, ilaling ku ngaing dihampura,” pokna.
Aya kana dua taunna Sakadang Beurit teu papanggih deui jeung Sakadang Singa. Dina hiji mangsa di sisi leuweung, manéhna ngadéngé sora sato nu keur inghak-inghakan. Barang ditéang ka deukuet tangkal. Bréh baé katingali Sakadang Singa nu baréto ampir rék ngerekeb manéhna teu walakaya karungkup ku jaring.
“Sakadang Beurit, cing tulungan,” ceuk Sakadang Singa.
Sakadang Beurit tuluy nyégétan tali jaring tepi ka paregat. Sakadang Singa bisa lolos tina éta jaring. “Éh Sakadang Beurit, nuhun pisan, kuring geus ditulungan,” ceuk Sakadang Singa bungaheun pisan. (Sumber: Uwa Agah/Galura)


text:
Moldova
- Pikeun kagunaan lian ti "Moldova" tempo Moldova (disambiguasi)
Républik Moldova (basa Romania: Republica Moldova) mangrupa nagara nu aya di antara Rumania jeung Ukraina, di Éropa Wétan. Moldova teu miboga aksés ka laut.
Dina jaman baheula, Moldova mangrupa bagian ti Dacia, nu labuh ka kawasa Romawi. Kalobaannana ti wewengkon Moldova mangrupa bagian ti Kapangéranan Moldavia dina abad patengahan. Bagian wétan kapangéranan ieu teras dianéksasi ku Kakaisaran Rusia dina taun 1812 jeung wewengkon ieu kawanoh minangka Bessarabia. Nalika pambubaran Kakaisaran Rusia taun 1917, Républik Démokratik Moldavia diwangun, nu saterasna ngagabung jeung Romania Raya dina taun 1918. Dina taun 1940, Bessarabia dikawasaan ku Uni Soviét, jeung dibagi antara Républik Sosialis Soviét Ukraina jeung Républik Sosialis Soviét Moldova. Kalawan labuhna Soviét taun 1991, Moldova ngadéklarasikeun kamerdékaanna.
Nagara ieu mangrupa nagara démokrasi parleménter, kalawan présidén salaku pupuhu nagara jeung perdana menteri salaku pupuhu pamaréntahan. Moldova mangrupa anggota PBB, WTO, OSCE, GUAM, CIS, BSEC, jeung organisasi internasional lianna. Moldova ayeuna ngusahakeun sangakan ngagabung ka Uni Éropa.[4][5]
Kira-kira ¼ padumuk Moldova masih hirup kalawan pangasilan kirang ti $2 per poé.[6]
Daptar eusi
Sajarah[édit | édit sumber]
Dina jaman Néolitik, wewengkon Moldova mangrupa puseur paradaban Cucuteni-Trypillia. Paradaban nu lumangsung ti taun 5500 nepi ka 2750 SM ieu geus nyaho tatanén, ingon, pamoroan, jeung gagarabah.[7] Dina éra klasik, bangsa Dacia nyicingan wewengkon Moldova. Antara abad ka-1 nepi ka abad ka-7, wewengkon ieu dikawasa ku Kakaisaran Romawi. Lantaran aya dina rute antara Asia jeung Éropa, wewengkon Moldova modérn ditarajang turut-tumurut ku séé Goth, Hun, Avar, Magyar, Pecheneg, Cuman, jeung Mongol.
Dina taun 1359, Kapangéranan Moldavia diwangun. Kapangéranan ieu minangka tributary Kasultanan Utsmaniyah kalawan hak otonomi internal taun 1538. Liwat Traktat Bukares 1812, Utsmaniyah masihan wewengkon wétan Moldavia (katelah minangka Bessarabia) ka Kasultanan Utsmaniyah. Bagian kulon Moldavia (nu sanés wewengkon Moldova modérn) tetep minangka kapangéranan otonom, jeung dina taun 1859 bareng jeung Wallachia ngawangun Karajaan Romania.
Sanggeus Révolusi Rusia 1917, Républik Démokratik Moldavia diproklamasikeun. Salajengna, républik ieu ngahiji jeung Romania Raya taun 1918. Dina 28 Juni 1940, basa Perang Dunya II, Romania narima ultimatum ti Uni Soviét.[8] Romania kapaksa masihan Bessarabia jeung Bukovina Kalér ka Soviét pikeun nyingkahan perang.[9] Ku Soviét, wewengkon éta teras dibagi antara Républik Sosialis Soviét Ukraina jeung Républik Sosialis Soviét Moldova. Dina taun 1991, Uni Soviét éléh, jeung Moldova ngadéklarasikeun kamerdékaanna dina 27 Agustus 1991.
Dina Séptémber 1990, pamaréntahan séparatis diwangun di Transnistria (wewengkon Moldova). Sanggeus [[Perang Transnistria|perang taun 1992]], Transnistria sacara de facto merdéka, tapi teu aya anggota PBB nu ngakuan kamerdékaanna.
Politik jeung pamaréntahan[édit | édit sumber]
Moldova ngalaksanakeun pamaréntahan républik parleménter nu démokratis jeung répréséntatif. Konstitusi Moldova 1994 ngatur lumangsungna pamaréntahan.[10]
Badan législatif Moldova nya éta Parlemén Moldova (Parlament), nu miboga 101 korsi jeung anggotana dipilih saban opat taun. Pupuhu nagara Moldova nya éta présidén, nu dipilih ku parlemén. Présidén bisa nunjuk perdana menteri nu kagungan tugas salaku pupuhu pamaréntahan jeung bisa nunjuk kabinét. Institusi yudikatif dilaksanakeun ku Pangadilan Konstitusional Moldova.
Hubungan luar nagri[édit | édit sumber]
Sanggeus miboga kamerdékaanna, Moldova mimiti muka hubungan jeung nagara-nagara Éropa. Moldova ngagabung ka Déwan Éropa, PBB, OSCE, NACC, WTO, IMF, Bank Dunya, Francophonie, jeung European Bank for Reconstruction and Development. Moldova ogé ngusahakeun néang paréngséan rapih dina konflik di Transnistria kalawan ménta bantosan médiasi internasional.
Géografi[édit | édit sumber]
Moldova mangrupa nagara nu aya di Éropa Wétan. Posisi Moldova aya dina koordinat 45°28' - 48°28' kalér jeung 26°40' - 30°06' wétan.[11] Luas nagara Moldova nya éta 33.843 km², kalawan luas wewengkon daratan kira-kira 33.371 km² jeung luas caina 472 km².[11]
Kalobaannana ti wewengkon Moldova aya di antara dua walungan, nya éta Walungan Dniester jeung Prut. Wates kulon Moldova diwangun ku walungan Prut, samentawis walungan utama di wétan nya éta Dniester nu ngalir ti kalér ka kidul.
Nagri ieu teu boga aksés ka laut sanajan aya di deukeut Laut Hideung. Kalobaannana ti wewengkon Moldova loba papasiran, tapi kaluhuran teu pernah leuwih ti 430 m (1,411 ft). Puncak pangluhurna di Moldova nya éta Pasir Bălăneşti. Papasiran di Moldova mangrupa bagian ti Dataran Luhur Moldavia, nu sacara géologis asalna téh ti Pagunungan Carpathia. Di kidul Moldova aya dataran handap nu disebut dataran Bugeac.
Moldova miboga 745 rupa taneuh, jeung 75% di antarana chernozem, 10% taneuh leuweung soklat jeung kulawu, 7% taneuh dataran caah jeung padang jukut, sarta 8% mangrupa rupa taneuh nu séjén.[11] 53% taneuh Moldova dianggo pikeun ngawuluju taneuh, 14% pikeun tatanén gandum, 13% pikeun ladang pastura, 9% leuweung jeung 11% sésana pikeun kagunaan kagunaan lian.[11]
Végétasi utama Moldova nya éta stépa leuweung, nu diwangun ti tegal jeung leuweung.[12] Dina abad ka-19, wewengkon leuweung Moldova ngirang drastis lantaran dikonvérsi kana lahan tatanén. Di Moldova aya kira-kira 2.300 rupa tutuwuhan, 68 rupa mamalia, 270 rupa manuk jeung kira-kira 10.000 rupa invértébrata.
Moldova miboga lahan tatanén nu alus, tapi ngan miboga saeutik sumber daya mineral.[13] Sumber daya alam Moldova mangrupa material wangunan, bahan atah semén, kaca, jeung beusi. Di nagara ieu aya ogé saeutik lahan minyak jeung gas.[11]
Babagian administratif[édit | édit sumber]
Moldova kabagi kana 32 distrik (raionul), tiga munisipalitas (Bălţi, Kishinev, Bender) jeung dua wewengkon otonom (Gagauzia jeung Transnistria). Aya 65 kota jeung 917 komune di Moldova.
Di handap ieu nya éta daptar distrik di Moldova:
Status ahir Transnistria masih dipaséaan sabab pamaréntah puseur heunteu ngawasaan wewengkon éta.
Ékonomi[édit | édit sumber]
Kalawan PDB per kapita (PPP) $2.842,[3] Moldova mangrupa nagara nu pangmiskinna di Éropa.[14] Moldova teu miboga sumber daya mineral nu gedé, janten ékonomina ngagantung kana agrikultur.
Taneuh nu subur jeung iklim nu sedeng ngajadikeun Moldova salaku panyuplai utama produk agrikultur di Éropa Tenggara. Nagara ieu katelah kana wine-na. Moldova miboga lahan anggur saluas 147.000 héktar.
Nagri ieu kedah ngimpor minyak bumi, batu bara, jeung gas alam pikeun minuhan kabutuhan énerginya. Kalobaannana ti sumber daya diimpor ti Rusia. Moldova masih ngusahakeun néangan invéstor dina widang énergi.[15]
Di Moldova, aya jalur karéta api sapanjang 1,138 km (707 mi) jeung jalan bébas sapanjang 12,730 km/7,910 mi. Jalan asup utama ka Moldova liwat udara nya éta Bandar Udara Internasional Kishinev.
Démografi[édit | édit sumber]
Dumasar kana sénsus taun 2004,[16] Moldova dikira-kira miboga populasi 3.938.679 jiwa (kaasup Transnistria jeung Bender). 69.62% ti padumuk Moldova mangrupa bangsa Moldova. Étnis lian di Moldova nya éta Ukraina (11.23%), Rusia (9.39%), Gagauz (3.85%), Romania (1.87%), Bulgaria (2.02%), Rom (0.32%), Yahudi (0.12%)[17], Polandia (0.11%), jeung sababaraha grup étnis lianna (1.46%).
Konstitusi Moldova nyebutkeun yén basa resmi Républik Moldova nya éta basa Moldova, jeung panulisanna dumasar kana aksara Latin,[18] samentawis déklarasi kamerdékaan Moldova nyebutkeun yén basa resmi Moldova nya éta basa Romania.[19][20]
Aya kontrovérsi ngeunaan idéntitas étnis Moldova. Sababaraha ahli satuju yén basa Moldova jeung Romania mangrupa basa nu sarua. Pamikiran ieu ogé diageman ku sababaraha politikus Moldova.[21] Dina 29 Séptémber 2009, Perdana Menteri Moldova Vlad Filat janten pamingpin Moldova kahiji nu sacara kabuka nyebatkeun yén basana nya éta "basa Romania.[22]
Basa Rusia diberé status "basa pikeun komunikasi antarétnis" di Moldova. Dina praktikna, basa ieu sacara luas digunakeun dina masarakat jeung pamaréntahan.[23] Basa Gagauz jeung Ukraina miboga jumlah panyatur nu lumayan loba.
Agama nu loba diageman di Moldova nya éta Ortodoks Wétan (93.3%). 2% populasi Moldova ngageman agama Protéstan, 1.2% agama lian, 0.9% iréligius jeung 0.4% atéis.[16]
Budaya[édit | édit sumber]
Budaya Moldova mangrupa campuran ti budaya Romania jeung Soviét. Idéntitas budaya Romania sorangan kawangun ti pangaruh budaya Romawi jeung Dacia, dibeungharan ku pangaruh budaya Slavia dina abad patengahan.[24] Figur penting dina kamekaran budaya Moldova nya éta Varlaam, Dosoftei, Grigore Ureche, Miron Costin, Petru Movilă, Nicolae Milescu-Spãtaru, Dimitrie Cantemir, Ion Neculce, Gavriil Bănulescu-Bodoni, Alexandru Hîjdău, Alexandru Donici, Constantin Stamati, Costache Negruzzi, Bogdan P. Hasdeu, Ion Creangă, jeung Mihai Eminescu.
Tempo ogé[édit | édit sumber]
Catetan suku[édit | édit sumber]
- ↑ National Bureau of Statistics of Moldova
- ↑ 2004 census of Transnistrian region
- ↑ a b c d e "Moldova". International Monetary Fund. Diakses pada 21 April 2010.
- ↑ "Moldova will prove that it can and has chances to become EU member,". Moldpress News Agency. 19 Juni 2007.
- ↑ "Moldova-EU Action Plan Approved by European Commission". moldova.org. 14 Désémber 2004. Diakses pada 2 Juli 2017.
- ↑ Human development indices
- ↑ [Bogdan] (2007). "Phase and chemical composition analysis of pigments used in Cucuteni Neolithic painted ceramics". Documenta Praehistorica XXXIV: 281–288.
- ↑ Ioan Scurtu, Theodora Stănescu-Stanciu, Georgiana Margareta Scurtu (2002). Istoria Românilor între anii 1918-1940 (in Romanian). University of Bucharest. Archived from the original on 2007-11-13.
- ↑ Nagy-Talavera, Nicolas M. (1970). Green Shirts and Others: a History of Fascism in Hungary and Romania. Hoover Institution Press. p. 305.
- ↑ Parliament of the Republic of Moldova. The Constitution of the Republic of Moldova 2000. Diakses pada 11-14, 2007.
- ↑ a b c d e Moldova’s geography, allmoldova.com
- ↑ Concept of National Ecological Network of the Republic of Moldova
- ↑ Dimireva, Ina, "Moldova: Economy Overview", EUbusiness, 8 Maret 2008. Disalin 3 Juni 2008.
- ↑ "Europe's poorest country Moldova holds election". Europarl.europa.eu. 13 April 2009. Diakses pada 7 Oktober 2009.
- ↑ "INOGATE website".
- ↑ a b (Romania) National Bureau of Statistics of Moldova
- ↑ Jewish Virtual Library: "Moldova".
- ↑ "Article 13, line 1 - of Constitution of Republic of Moldova".
- ↑ (Romania) Declaraţia de independenţa a Republicii Moldova, Moldova Suverană
- ↑ A Field Guide to the Main Languages of Europe - Spot that language and how to tell them apart, on the website of the European Commission
- ↑ "Marian Lupu: Româna şi moldoveneasca sunt aceeaşi limbă". Realitatea .NET. Diakses pada 7 Oktober 2009.
- ↑ In Brussels on September 29, Filat became the first Moldovan leader in a decade to publicly announce abroad that his language is "Romanian"
- ↑ (Romania) "Concepţia politicii naţionale a Republicii Moldova" Parlemen Moldova
- ↑ Lucian Boia, James Christian Brown (2001). Romania: Borderland of Europe. Reaktion Books. pp. 13, 36–40. ISBN 9781861891037.
Tumbu kaluar[édit | édit sumber]
- (en) Loka resmi
- (en) Loka resmi pamaréntahan
- (en) Loka resmi parlemén
- (en) Éntri Moldova di CIA World Factbook
Tingali ogé Moldova di Wikivoyage
Afrika Kidul · Afrika Tengah · Albania · Amérika Sarikat · Angola · Antigua jeung Barbuda · Arab Saudi · Argéntina · Arménia · Australia · Bahrain · Bangladésh · Barbados · Basisir Gading · Bélis · Bénin · Bolivia · Botswana · Brasil · Brunéi · Burkina Faso · Burundi · Chad · Chili · Cina · Djibouti · Dominika · Dominika, Rép. · Ékuador · Él Salvador · Fiji · Filipina · Gabon · Gambia · Géorgia · Ghana · Grénada · Guatémala · Guinéa · Guinéa-Bissau · Guyana · Haiti · Honduras · Hong Kong¹ · India · Indonésia · Islandia · Israél · Jamaika · Jepang · Kamboja · Kamérun · Kanada · Kénya · Kolombia · Kongo, RD · Kongo · Koréa Kidul · Kosta Rika · Kroasia · Kuba · Kirgistan · Kuwait · Lésotho · Liechtenstein · Madagaskar · Makau¹ · Makédonia · Maladéwa · Malawi · Malaysia · Mali · Maroko · Mauritania · Mauritius · Méksiko · Mesir · Moldova · Mongolia · Mozambik · Myanmar · Namibia · Nepal · Nikaragua · Nigér · Nigéria · Norwégia · Oman · Pakistan · Panama · Papua Nugini · Paraguay · Péru · Qatar · Rwanda · Saint Kitts jeung Névis · Saint Lucia · Saint Vincent jeung Grénadin · Selandia Anyar · Sénégal · Siérra Léone · Singapura · Kapuloan Solomon · Sri Lanka · Suis · Suriname · Swaziland · Wewengkon Béa Cukai Kapisah Taiwan, Penghu, Kinmen, jeung Matsu² · Tanjung Vérdé · Tanzania · Thailand · Togo · Tonga · Trinidad jeung Tobago · Tunisia · Turki · Uganda · Ukraina ·Uni Émirat Arab · Uni Éropa³ · Uruguay · Vénézuéla · Viétnam · Yordania · Zambia · Zimbabwé
- Wewengkon Administratif Husus Républik Rahayat Cina.
- Ngaran rancangan pikeun Républik Cina (Taiwan)
- 27 nagara anggota Uni Éropa ogé mangrupa anggota WTO jeung hak masing-masing: Austria, Bélgia, Bulgaria, Britania Raya, Céko, Dénmark, Éstonia, Finlandia, Jérman, Hungaria, Irlandia, Italia, Latvia, Lituania, Luksemburg, Malta, Perancis, Polandia, Portugal, Romania, Siprus, Slovakia, Slovénia, Spanyol, Swédia, Walanda jeung Antillen Walanda, jeung Yunani.
Arménia · Azerbaijan · Bélarus · Kazakhstan · Kirgizstan · Moldova · Rusia · Tajikistan · Uzbékistan


text:
Sebaran sampling
Dina statistik, sebaran sampling nyaeta sebaran probabiliti, dina kaayaan sampling dina populasi diulang, tina statistik nu diberekeun (kuantitas numerik diitung tina nilai data dina sample).
Bentuk (atawa rumus keur) sebaran sampling gumantung kana sebaran populasi, statistik nu ditempo sarta ukuran sampel nu dipake.
(Catetan yen rumus nu leuwih presisi nyebutkeun yen sebaran statistik bisa dipake keur sakabeh sampel nu mungkin tina ukuran nu diberekeun, henteu ngan sakadar "dina kaayaan sampling diulang".)
Contona, anggap populasi nu kacida gedena nuturkeun normal (ilaharna disebut kurva bel). Asumsi urang mindo nyokot sampe dina sampel nu diberekeun tina populasi sarta ngitung sample mean (arithmetic mean nilai data) keur unggal sampel. Sampel nu beda bakal mangaruhan kana bedana sampel means. Sebaran mean ieu nyaeta "sebaran sampling tina sampel mean" (keur ukuran sampel nu diberekeun). Sebaran ieu bakal jadi normal saprak populasina normal. (Dumasar kana teorema central limit, lamun populasi teu normal tapi "bentukna cukup hade", sebaran sampling tina sampel mean bakal masih keneh cukup normal sanajan ukuran sampel kacida gedena).
Simpangan baku tina sebaran sampling ngacu ka standar kasalahan (statistis) sarta di-estimasi make rumus:
numana mgarupakeun simpangan baku tina sebaran populasi sarta N nyaeta ukuran sampe (jumlah barang) dina sampel.
Hal nu penting dina rumus ieu nyaeta kudu ngalikeun opat kali ukuran sampel (4X) ngarah ukuran kasalahanna jadi (1/2). Waktu rarangkay elmu statistik numana biaya ngarupakeun faktor, ieu ngarupakeun faktor nu kudu dipikaharti ngeunaan pentingna biaya.
Alternatipna, anggap median sampel tina populasi. Ieu ngabogaan sebaran sampling nu beda sacara umum teu normal (tapi masih keneh pakait dina aturan ka-normal-an).


text:
Blog Bahasa Sunda Cerita Sunda Dongeng Sunda Sastra Sunda Dongeng Cawokah Puisi Sunda Wawangsalan Pantun Sunda Siloka Sunda, Adat Sunda Budaya Sunda True Storry of Sundanese Sundanese in Indonesia guyon canda bahak koleksi berita tawa humor ngakak guling pingkal komedi Funniest Story Jokes Humor Comedy Cute Amusing Jest Feeding funny Through Laugh Giggle a true story Real Life imagine Stories Crazy Collection gambar lucu foto lucu foto ngakak >> PUGER-NYUNDA.blogspot.com
Friday, 19 August 2011
Akibat Sare Keur Juma'ah-ah
Basa sholat juma'ah kamari p aya insiden kecil..
Lantaran éta masalah sare..
...Ari nu sok komat téh mang ipin.. Ngan mun hotib keur hutbah manehna mah saré, tos pada apal sarerea gé, ke wé mun waktuna komat sok di toél ku DKM..
ari tadi mah koropak téh telat maju, jadi hutbah geus maju, koropak kakara jalan.. Hareupeun mang ipin mentog, da saré..
Ku wa omay anu diuk tukangeunnana, mang ipin ditoél, maksudna mah ngabeja-an koropak supaya dipajukeun..
Duka keur tibra pisan, duka kumaha, meureun marukan mang ipin mah DKM nu noel téh ngabejaan komat...
Na da éta mah.. Jurungkunung mang ipin nangtung, gorowok komat, mangkaning hotib keur meujeuhna susumangetna hutbah..,
di cutat ku : Akang Asep


text:
Batik
Batik nyaéta salah sahiji produk budaya bangsa Indonesia [1]. Batik mangrupa gambar rupa-rupa nu dijieun ku malam maké canting dina boéh atawa lawon [2]. Aya karémbong batik, samping batik, sarung batik, taplak batik, jeung réa deui [2]. Dina kamekaranana, batik ngalaman parobahan corak, téknik, jeung prosés fungsi alatan jaman jeung pangaruh ti budaya séjénna. Batik diwangun ku dasar artistik nu mekar, luyu jeung tungtutan jaman [1]. Karajinan batik mindeng diturunkeun dina kulawarga ti generasi ka generasi.[3] Patalina jeung identitas budaya rahayat Indonésia sarta ngaliwatan harti simbolik ti kelir sarta desain, ngébréhkeun kréativitas sarta spiritualitas.[3]
Karageman wangun ragam hias pohara dipangaruhan ku faktor adat istiadat anu béda situasi, kondisi, sarta senimanna[1]. Tapi kabutuhuan kana ragam hias kamotivasi ku kabutuhan artistik[1]. Ku lantaran, salah sahiji ciri manusa Indonésia nyaéta artistik.[1] Daya artistik anu kuat kaungkab dina sagala rupa ciptaan artistik sarta karajinan anu pohara éndah.[1]
Konsép artistik tredisi seni rupa Indonésia nyaéta pangwujudan tina ajén-ajén integral minangka adumanis tina dualisme anu silih ngalengkepan, "konsép dwitunggal".[1] Ku lantaran éta, seni rupa tradisional Indonésia loba kaungkab dina wangun ragam hias anu boga sipat dékoratif, simbolik, sarta dinamis.[1]
Ragam hias nyaéta bagian anu teu bisa dipisahkeun ti ciri tékstil Indonésia.[1] Ragam hias ogé ngagambarkeun ayana béda suku bangsa, wewengkon, sarta dusun.[1] Ku kituna, bangsa Indonésia ngabogaan kabinékaan ragam tekstil. Ieu bisa ngagambarkeun kabeungharan budaya bangsa Indonésia.[1]
Sajarah Batik[édit | édit sumber]
Sajarah batik di Indonésia aya kaitanana jeung perkembangan karajaan Majapahit sarta sumebarna ajaran Islam di Tanah Jawa.[4] Dina sawatara catetan, pamekaran batik loba dipigawé dina mangsa-mangsa karajaan Mataram, saterusna dina mangsa pagawéan Solo sarta Yogyakarta.[4]
Jadi kasenian batik ieu di Indonésia geus dipikawanoh saprak jaman Majapahit sarta terus ngembang ka karajaan sarta raja-raja saterusna.[4] Sedengkeun mimiti ngalegaanana kasenian batik ieu jadi milik rahayat Indonésia sarta hususna suku Jawa nyaéta sanggeus ahir abad ka-XVIII atawa mimiti abad ka-XIX.[4] Batik anu dihasilkeun nyaéta kabéhanana batik tulis nepi ka mimiti abad ke-XX, sarta batik cap dipikawanoh kakara sanggeus perang dunya kahiji réngsé atawa kira-kira taun 1920.[4] Sedengkeun aya kaitan jeung sumebarna ajaran Islam.[4] Loba wewengkon-wewengkon puseur batik di Jawa nyaéta wewengkon-wewengkon santri, sarta saterusna batik jadi pakakas pajoangan ékonomi ku inohong-inohong padangan Muslim ngalawan ékonomi Walanda.[4]
Téhnik Nyieun Batik[édit | édit sumber]
Ayana béda téhnik sarta prosés nyirian wanda hias tekstil téh ti saprak mangsa pra sajarah nepi ka ayeuna.[1] Tina téhnik rintang kelir urang mikawanoh lawon tritik, plangi, ikat, sarta batik.[1] Tina téhnik tinun, urang mikawanoh kelim, sungkit, pilih, sarta téknik sisipan pakan atawa ilusi.[1] Sajaba ti éta, urang mikawanoh sawatara téknik séjénna kawas sulam, aplikasi, lukisan, manik-manik, sarta prada.[1]
Lawon tritik, plangi, sarta ikat nyaéta téknik kelir anu geus dipikawanoh ti saprak mangsa pra sajarah.[1] Di Indonésia henteu kapanggih tapak arkéologi tékstil mangsa pra sejarah.[1] Tapi, perca lawon arkéologi anu asalna ti mangsa 200-100 SM kapanggih di Péru.[1] Lawon anu kapanggih nyaéta lawon sarupaning plangi sarta ikat anu disebut proto ikat.[1]
Bukti sajarah ngeunaan téknik rintang kelir, ragam hias dekoratif, simbolik, kasaimbangan sarta dinamis anu ngajiwaan wangun batik geus dipikawanoh dina mangsa pra sejarah.[1] Timuan arkéologi mangrupa arca di jero candi Ngrimbi deukeut Jombang ngagambarkeun sosok Raden Wijaya, raja kahiji Majapahit (maréntah 1294-1309), anu maké lawon rupa-rupa hias kawung.[1] Bisa waé ragam hias éta dijieun jeung téhnik lukis, prada, tinun sungkit, atawa batik.[1] Tapi lamun dititénan sacara tarapti, nyaéta kalayan ngabandingkeun rincian dina wangun perhiasan manik-manik sarta urat daun taraté, mangka ajén arca kasebut pohara rinci, lemes, sarta tarapti.[1] Katalitian dina ngagambarkeun gurat sarta titik jadi indikasi téknik anu dipaké pikeun nyieun éta lawon.[1] Gurat lemes sajajar minangka wates wangun élips kawung ngingetkeun dina gurat sajajar anu dihasilkeun ku canting carat loro dina téknik batik.[1]
Asal Usul Batik[édit | édit sumber]
Batik minangka pakasaban diproduksi ku para wirausahawan sarta didagangkeun ku para padagang di sapanjang basisir kalér pulo Jawa, ti Indramayu, Cirebon, Tegal, Pekalongan, Kudus, Rembang, Lasem, Tuban, Gresik, Bangkalan, Sampang, Pamekasan, Madura, Tanjungbuni, Sampang, Sumenep, nepi ka Sidoarjo.[1] Di jalur tengah sarta kidul Pulo Jawa batik diproduksi di Mojokerto, Tulungagung, Trenggalek, Ponorogo, Pacitan, Wonogiri, Klaten, Banyumas, sarta Tasikmalaya.[1] Golongan pangusaha ti Solo, sarta Yogyakarta ogé nyieun batik pikeun didagangkeun.[1] Baheula, Garut, Ciamis, Lampung sarta Jambi ngahasilkeun batik minangka pakasaban.[1] Di wewengkon-wewengkon kasebut, aya cukup loba masarakat pengrajin batik, sarta maranéhanana ngagunduk di désa-désa nu tangtu.[1] Maranéhanana saterusna ngamotivasi tumuwuhna dunya batik pikeun aktivitas perdagangan, boh perdagangan lokal, boh mancanagara.[1] Wirausahawan anu ancrub dina perdagangan batik umumna asalna ti golongan sosial ékonomi tengahan, nyaéta disebutna haji.[1]
Jenis sarta corak batik tradisional téh kawilang loba pisan, tapi corak sarta variasina luyu jeung filosofi sarta budaya unggal wewengkon anu rupa-rupa.[5] Khasanah budaya bangsa Indonésia anu beunghar geus nyorong lahirna sagala rupa corak, sarta jenis batik tradisional kalayan ciri kahususanna sorangan.[5] Umumna, ngaran ragam hias batik basisir kalér Jawa asalna ti ngaran barang, mitologi, do'a, harepan, sarta kajadian.[1] Ngaran barang loba dipaké pikeun méré ciri ngaran wanda hias.[1] Barang kasebut umumna aya di lingkungan kira-kira sarta geus akrab dina kahirupan maranéhanana.[1] Ngaran wanda hias anu asalna tina pepelakan, contona kembang kapas, kembang waluh, pacar cina, lung-lungan, sulur-suluran, sekar jagat, kawung, kembang seruni, kembang mawar, cempaka kantil, cau bali, ganggeng, sarta sajabana.[1]
Ngaran wanda hias anu asalna tina sato, contona urang ayu, iwak etong, kotok alas, dara kipu, sawat gunting, gemek setekem, manuk branjangan, jeung sajabana.[1] Ngaran wanda hias anu asalna tina alam barang contona mega mendung, wadasan sunyaragi, piring aji, kapal kandas, sarta sajabana.[1] Ngaran wanda hias anu asalna tina wangun géometris sarta nyarupakeun anyaman, contona, banji, krompol, kijing doyong, nitik, sarta sajabana.[1] Ngaran wanda hias tina wangun manusa jarang dipaké pikeun wanda hias batik basisir jawa, iwal ti wayang.[1]
Mitologi dianggap minangka hiji carita anu narik ati, ku kituna mindeng diomongkeun.[1] Ngaran wanda hias anu asalna tina mitologi ti antarana naga seba, paksi naga liman, burak, gua sunyaragi, sangkuriang, jeung sajabana.[1] Doa mangrupa harepan anu dipanjatkeun ka pangéran anu maha kawasa.[1] Sacara simbolik, pamaké sandang anu bersangkutan nampa panangtayungan ti pangéran.[1] Ieu kawas harepan masarakat pikeun nyatujuan ngaran lawon batik, contona, sidamukti, sidamulya, sidaluhur, nurlaila, jeung sajabana.[1] Hiji kajadian dianggap ngabogaan ajén memori anu dina ku kituna pikeun diabadikeun jadi ngaran lawon batik, contona granat muncrat, usdek, jeung sajabana.[1]
Rujukan[édit | édit sumber]
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak al am an ao ap aq ar as at (id) Drs. Hasanudin, M.Sn (2001) Batik Pesisiran, Melacak Pengaruh Étos Dagang Santri pada Ragam Hias Batik. Bandung: Kiblat Buku Utama
- ↑ a b Danadibrata,R.A. (2006) Kamus Basa Sunda. Bandung:Kiblat Buku Utama
- ↑ a b (en) UNESCO Culture Sector-Intangible Heritage
- ↑ a b c d e f g (id) Pesona Batik: Sejarah Batik(Situs Diakses ping 3 Nopember 2011)
- ↑ a b (id) Sejarah Batik (Diakses ping 2 Nopember 2011)


text: Jurig atawa dedemit alias jin bin setan aya di Dunya ieu saalam jeung manusa ngan beda rohangan. Tangtu wae manusa jeung jurig pasti pernah paamprok,komo deui jurig bisa ningali manusa tapi teu katempoeun ku manusa.Jurig bentuk aslina boga tanduk,mangrupa kalangkang nu teu ngabenda.Kadang sok mangrupakeun jelema nu aya di wilayahna.Jadi tiap bangsa boga jurig masing2.Di urang mah jurig teh masih keneh tetep pocong,kunti,buta jsb.Pakeanana ge eta2 keneh najan jaman geus maju ge.Kitu oge jurig di bangsa batur


text:
Conto Teks biantara Nampi Calon Pangantén Pameget
Assalamu'alaikum wr. wb.
Puji sinareng sukur urang sanggakeun ka Gusti Nu Maha Suci. Kalayan rahmat sareng karunia ti Manten-na, alhamdulillah dina dinten ieu urang sadaya tiasa riung kempel dina ieu pajemuhan, dina raraga silaturahmi. Kalihna ti éta, urang kempel téh insya Alloh seja tumut kana pidawuh Alloh kalih Rosulna, nyaéta ngalaksanakeun walimatunikah. Urang sadaya seja nyakséni kalayan ngajurung ku du'a kana naon rupi anu dipimaksad ku sohibul makosid sakulawargi.
Solawat sinareng salam mugi-mugi dikocorkeun ka jungjunan urang sadaya, habibana wa nabiyana, Kangjeng Nabi Muhammad SAW, kalayan mugi-mugi dikocorkeun ogé ka kulawargina, ka para sohabatna, ka tabi'in tabi'atna kalebet urang sadaya kaom muslimin anu tumut kana ajaranana. Pamugi urang sadaya kalebet umat anu kénging syafaat di yaumil ahir. Amin.
Bapa kalih Ibu, hadirin palawargi hormateun sim kuring!
Kalayan asmana sohibul makosid Bapa Sastra Wiguna sakulawargi, langkung tipayun ngahaturkeun réwu nuhun ka panata acara anu parantos maparinan waktos ka sim kuring kanggo ngadugikeun naon rupi anu dipimaksad ku sohibul makosid.
Hatur nuhun laksa keti kabingahan kasanggakeun ogé ka para sesepuh anu sami-sami rawuh, ka dulur-dulur anu ti lembur, ka barayabaraya anu araya. Teu hilap ka para tokoh ti palih tonggoh, anu mikadeudeuh ti palih landeuh, ka handai tolan anu ti péngkolan, ka nu ngaranggo tudung anu ti Bandung, ka para rumaja sareng wanoja ti Suniaraja, sareng kum ka sadayana warga sinareng wargi anu teu disebat hijihiji, anu sami-sami gingsir linggih, nawiskeun kaasih diri, dongkap lenggah nembrakkeun katresna manah, pada rawuh mihatur lunturna kalbu, ngaliaturkeun nuhun kana kasumpingan sadayana.
Bapa kalih Ibu, hadirin palawargi hormateun sim kuring!
Dina ieu kasempetan sim kuring ngahaturkeun wilujeng sumping kalayan ngahaturkeun réwu nuhun laksa keti kabingahan ka Bapa kalih Ibu, ogé palawargi sadayana ti rombongan calon pangantén pameget, anu parantos rawuh ka ieu lembur, parantos sumping ka ieu bumi. Kantenan baé rawuhna para sepuh, sumpingna para wargi téh parantos dianti-anti ti tadina, diajang-ajang ti anggalna. Hapunten anu kasuhun wiréh dina panampianana éstuning dilalaworakeun. Bapa-bapa lénggahna di patempatan anu kirang sampurna. Wargi-wargi linggihna di pangcalikan anu kirang utami. Ieu panampian téh boa-boa lebet kana paripaos werit ku budi sareng parangi, tebih ti basa utami, heureut pakeun kirang bahan, angang ti basa utama. Atuh ku kituna luntur kalbu anu kasuhun, jembar manah anu diteda, wening galih anu dipamrih ti sadayana kana rupining katuna sareng kakirangna.
Bapa kalih Ibu, sakumaha anu tadi kakuping ku urang sadaya, naon rupi anu parantos didugikeun ku pangersana sesepuh ti pihak calon pangantén pameget, saurana téh seja nyanggakeun Cép Tata, ti luhur sausap rambut ti handap sahibas dampal, ti tengah tina pangkonan. Nyanggakeun rambutna salambar, getihna satétés, ambekanana sadami. Nyanggakeun ti luhur saujung ketu, ti handap saujung sapatu, di tengahna anu kitu, anu sawaktos-waktos sok jiga surutu.
Sateuacanna sim kuring nampi kana éta pamaksadan, pamugi kauninga utamina ku Cép Tata kalih sepuhna, wirehna pun anak téh, Néng Titi, upami disebat atah mah éstuning masih kénéh atah. Atah ku pangwarah tebih ku pangatik, meryogikeun kénéh pangaping sareng pangjaring ti para sepuh, malah mandar tiasa ngawangun rumah tangga anu runtut raut répéh rapih.
Salajengna sakumaha anu parantos didugikeun ku sesepuh ti pihak calon pangantén pameget nembé, anu nyaurkeun yén Cép Tata sumpingna ka dieu téh saurna henteu jangjang henteu jingjing. Mung nyandak nu sarupi, nyaéta nu ngaringkuk kawas kuuk, nu bosongot kawas marmot, nu ngaréngkol osok ngompol, nu bedegul lir doran pacul. Teu sawios-wios,' da di dieuna ogé teu disampakkeun naon-naon, mung disampakkeun Néng Titi nu kagungan tilas raheut nu kapungkur. Nanging raheut sanés saraheut-raheutna, legok sanés salegok-legokna. Éstuning raheut asli ti ajali, legok candak ti kudratna, paranti neundeun kadeudeuh paranti nunda pelakeun.
Atuh kalihna ti éta, sagédéngeun Cép Tata, anu jajapna alhamdulillah sakitu seueurna. Ngaleut ngeungkeuy ngabandaleut ngembat-ngembat nyatang pinang. Ngaleut leubeut ku tanggeuyan, ngembat rébo ku cacandakan. Ngabringna rimbil ku jingjingan. Sim kuring kalayan asmana pangersana Bapa Sastra Wiguna sakulawargi, ngahatureun réwu nuhun laksaketi kabingahan. Hatur nuhun kana rupining cacandakanana.
Bapa kalih Ibu, hadirin palawargi hormateun sim kuring!
Kalayan asmana pangersana Bapa Sastra Wiguna sakulawargi, diwuwuh ku para sepuh ogé disakséni ku palawargi, kalayan ngucap bismillahirrohmanirrohim sim kuring nampi kana naon rupi anu janten pamaksadan sesepuh ti pihak calon pangantén pameget. Mugi-mugi ieu murangkalih téh, Cép Tata sareng Néng Titi tiasa kauntun tipung katambang béas, laksana anu diseja, dikobul ka balé nyungcung. Insya Alloh sakedap deui ieu murangkalih téh urang rungrum ku pangdu’a dina acara anu poko, nyaéta akad nikah.
Rupina sakitu pisanggem ti sim kuring. Bobo sapanon carang sapakan. Langkung saurna bahé carékna, hapunten anu kasuhun.
Wabillahi taufik wal hidayah. Wassalamu'alaikum wr. wb.
(Naskah biantara seserahan kenging Didi Mulyadi, guru SMP 3 Lémbang, kalayan diropéa saperluna ku Drs. Hmad Hadi dina Panggelar Sastra).
Langganan: Entri (Atom)


text:
Kanggo nu peryogi, Jadwal Imsakiyah Abadi pikeun 2198 kota gede katut kota leutik di sakuliah dunya (ti mimiti Aalborg di Denmark nepi ka Zurich di Swiss), jeung di Indonesia saperti Jakarta, Bekasi, Bogor, Ciamis, Tasik, Binjai, Bireun, Garut, Kuningan, Bima, Cirebon katut ratusan kota sejenna, tiasa diundeur di dieu.
Saratna, kudu aya Microsoft Excel dina komputer pikeun muka jadwal. Sakali deui, Jadwal Imsakiyah Abadi tiasa diundeur di dieu.
Nyanggakeun.
Manawi kalandep, mangga tingali seratan sanesna:


text:
Engkol
Engkol téh sayuran anu buleud jeung disusun ku daun-daun anu héjo sarta patumpang tindih[1].Engkol atawa basa Walandana mah kool nyaéta ngaran sayuran anu sok disebut ogé kol, sok dipaké lalab, diangeun jeung sajabana[2].
Mangpaat[édit | édit sumber]
Sanajan dina engkol sok kaambeu bau ''belerang'' jalaran ayana kandungan ''belerang'' anu loba tapi engkol,boga mangpaat jang kaséhatan di antarana jang ngurangan beurat awak,kulit buruk jeung sembelit[1]. Ngadahar sayur kol atah atawa setengah asak supaya vitamin jeung manfaatnya angger aya[3]. Engkol kaasup sayuran anu luhur kandungan serat jeung vitamin C na. Lamun didahar atah-atah bisa nyingkahan kangker jeung ngubaran panyakit maag[3].Jang anu rumasa boga panyakit maag leuwih hadé ngadahar engkol ku cara dijeiun jus[4]. Husus jang anu panyakit maag, bakal leuwih hadé lamun satengah jam atawa sajam saméméh dahar nginum heula jus engkol[4]. Cara nyieunna téh 300 gram bonténg ditambah 150 gram engkol bodas anu geus diberesihkeun saméméhna tuluy dijus sabada kitu disaring tuluy diinum[4]. Engkol mah leuwih hadé didahar atah tibatan diseupan atawa diasakan nepi ka empuk, ku sabab bisa ngaluarkeun gas anu aya dina engkol anu balukarna jadi kembung anu ngadaharna[4].
Kandungan Gizi[édit | édit sumber]
- Kalium, saporsi sayur engkol ngandung 269 miligram kalium, nyaéta kurang leuwih 6% tina kabutuhan lalaki sawawa unggal poé[1].kalium boga fungsi pikeun ngontrol tekanan darah jeung ngurangan resiko batu ginjal ogé nyaimbangkeun cairan-cairan anu aya dina jero awak[1].
- Zat besi ,engkol per porsi ngadung samiligram atawa 2% anu dibutuhkeun ku lalaki sawawa unggal poé[1]. Zat besi nyingkahan panyakit kurang darah (anemia)[1] . Jang mantuan penyerapan zat besi anu aya dina engkol bisa dibarengan ku ngadahar jeruk[1].
- Vitamin A,saporsi engkol ngandung kurang leuwih 7% tina jumlah anu disarankeun jang lalaki sawawa[1]. Mangpaat engkol nyaéta ngarojong kaséhatan panon,kalemesan kulit jeung kalembaban selaput lendir[1].Vitamin A ogé ningkatkeun sistem imun awak ku cara nganetralisir radikal bébas anu ngabalukarkeun panyakit jeung ruksakna jaringan[1].
- Vitamin C,dina kol aya 55 miligram Vitamin C per porsi, nyaéta kurang leuwih 61% tina jumlah poéan anu diperlukeun[1]. Vitamin C ngawangun fungsi imun awak jeung ngagancangkeun nyageurkeun raheut ogé pikeun ngaronjatkeun kaséhatann huntu jeung gusi ogé ngungkulan sel anu ruksak dina awak[1].
- Kalsium, saporsi engkol ngandung 67 miligram kalsium atawa 7% tina jumlah anu disarankeun jang lalaki sawawa unggal poéna[1]. Kalsium miboga punsi pikeun nguatkeun tulang jeung huntu,ngaronjatkeun pembekuan getih, ngababarikeun kontraksi otot, ogé mantuan transmisi sinyal saraf[1].
- Fitonutrisi, engkol ngandung fitonutrisi anu disebut indole-3-carbinol pikeun nurunkeun kolesterol[1].


text:
Assalamu’alaikum Wr. Wb.
Puji sareng syukur hayu urang sami-sami panjatkeun ka hadirat Alloh swt.
Sholawat sinareng salam hayu urang curah limpahkeun ka junjunan urang sadayana kanjeng Nabi Muhammad Saw. Teu hilap ka kulawargina, para sahabatna, oge para penganutna anu micinta tur miconto kana tapak lacak anjeuna. Amien…
Hadirin anu ku simkuring di pihormat…
Unjuk hatur nuhun, wireh simkuring kebek ku karumaosan, tina kawit boloho taya kanyaho ayeuna parantos teu bodo balilu teuing. Teu aya sanes anging ku panuntun sareng pangatik ibu miwah bapak guru sadayana. Dina laresan ieu kanggo simkuring estu beurat nyuhun beurat nanggung beurat narimakeunana. Kedah kumaha sareng kedah kunaon atuh simkuring mulang tarima. Da moal aya harta dunia anu kurup saimbang sareng kasaean pangersa ibu miwah bapak guru sadaya ka simkuring. Simkuring mung tiasa jumerit ka Gusti anu maha Suci, mugi Gusti maparin ganjaran kasaean ka para guru abdi sadaya, anu parantos kahesean-kacapean, karungsingan-kapusingan, dina enggoning ngatik ngadidik abdi sadaya. Amien ya Robbal’alamin…
Simkuring neda di hapunten ka pangersa ibu miwah bapak guru sadaya. Ti luhur satungtung buuk ti handap sahibas dampal, Boh nu karaos boh nu henteu, neda di hapunten ku galih-galih nu wening, ku manah-manah nu setra…
Oge simkuring neda jiad pangdu’a ti pangersa ibu miwah bapak guru sadaya, supados tiasa ngamangfa’atkeun elmu anu katampi ti ibu miwah bapak sadaya. Sing tiasa jadi jalma anu aya gunana kanggo balarea, sumawonten kanggo pribadina, sakirang-kirangna ulah jadi jalma anu ngarugikeun batur…
Eta rupina piunjuk ka ibu miwah bapak guru sadayana.
Wassalamu’alaikum Wr. Wb.


text:
SILSILAH PAGUYUBAN SUNDAWANI
adalah Organisasi persaudaraan dan persatuan kekeluargaan antar element kesundaan yang mengabdikan diri
pada masyarakat sekitar khususnya dan masyarakat luas pada umumnya. Lambang
Sundawani berlambang Harimau dengan bola dunia sbg wujud semangat dan
kekuatan ke-Siliwangian yang keberadaannya telah melekat pada masyarakat
Sunda. Paguyuban Sundawani Disahkan pada tangal 21 Juni 2007 dibandung.
Paguyuban Sundawani mempunyai Arti sebagai berikut :
1. SUNDA
Merupakan semua element masyarakat yang berada di tatar sunda
dan atau memiliki kepedulian terhadap tatar sunda.
2. WANI
Merupakan pemersatu
untuk kebangkitan akan keberanian dalam
memperlihatkan potensi menjadi
kompetensi diri
khususnya dan setiap element ke-Sundaan pada umumnya.
3.
HARIMAU
Melambangkan kedisiplinan, kekuatan, kemandirian, dalam berpikir
dan bertindak.
4. BOLA DUNIA
Melambangkan bhw Sundawani ikut serta dalam
era globalisasi.
5. PITA
Dengan warna kuning emas sebagai ikatan yg harmonis untuk
menuju pencerahan.
6. TULISAN
Dengan warna hitam menunjukan ketegasan dan
kedewasaan dalam
bertindak.
Moto dari pada Paguyuban Sundawani
" NGAJAGA LEMBUR, AKUR JEUNG BELA KA
DULUR, PANCEUG NA GALUR.."
Paguyuban Sundawani bertempat :
• Sekretariat Dewan Pimpinan Pusat
Jl. Reog No. 20, Kecamatan Batununggal,Bandung
KETUA UMUM :
Lucky Lesmana alias Kang KIKI MEDFO
• Sekretariat Dewan PImpinan Daerah Kota Bandung
Jl. Terusan Martanegara No. 31 Turangga, Kecamatan Batununggal, Bandung
KETUA DPD Kota Bandung :
Achmad Nugraha alias Kang MEMET
Amanat ti Sepuh !
Sampurasun Hei..rahayat sunda, iyeu kula datang, rek neupikeun hiji pamenta kula ka arandika.....kula hayang nenjo sunda ngahiji dina lampah jeung paripolah, sadogdog saigeul sapihanean, kacai jadi saleuwi kadarat jadi salogak kacai keur susuci kadarat keur ibadah...Hiji amanat kula sing inget jeung kade poho, "PAKUSARAKAN", ulah paaing-aing, asa aing pang jayana asa aing pang kakoncarana, arandika salaku urang sunda hirup teh kudu yuni kembang ulah julid atiRahayat sunda sakabeh, sadaya seuweu putu SILIWANGI boh nu di priangan, nu di cirebon, nu di banten oge seuweu putu sadaya anu aya dibuana pancatengah..kula mihape kade pisan ualah silih pagetreng jeung sasama putu SILIWANGI, hade goreng masih dulur sorangan, munsalah ganjang omean mun bener geuwat tutuekeunKade ulah jadi putu SILIWANGI anu munafek, pohon kalembur matuh banjar karang pamidangan, poho kageulung kade yeuhh arandika sing inget timana keur di mana jeung rek kamana Nitip kula nagri sunda anu endah, mihape nya barudak...
Dikutip ti Kakang Betrik Orangsunda Pasisian
ari Batur mah cita" teh Hayang boga tanah anu hegar jeung luas ,.,.,
Ari kami mah cukup ku tanah pas saawak keun weh lah ,.,.,Ari batur mah cita" hayang kabeuli baju anu alus tur mahal,.,Ari kami mah cukup ku kaen kapan ( boeh ) ,.,Ari batur mah cita" hayang kabeuli Jaguar jeung mescedes mercy ,.,Ari kami mah cukup ku bisa nyewa karanda, jang mawa kamakam ,.,Hirup bakal endah lamun bisa nyukuran kanu nikmat pangeran ( ALLOH .S.W.T. )
Pituah ti Sepuh !
Urang hirup di dunya moal lana, kadang urang sok ti suksruk ti dungdung sibuk neangan dunya sampe kapoho keur pibeukeulan urang hirup di kalanggengan.Dulur - dulur..Teu salah memang mun urang neangan dunya tapi kahade tong poho kanu pancen utama nyeta seja ibadah Ka Mantena. Dulur - dulur di mana wae ayana..
Mumpung urang masih keular di alam dunya, jieun kahadean sa loba - lobana. Jadikeun diri urang anu manfaat boh keur diri sorangan boh keur batur.
* " Bikeun naon nu bisa dibikeun , sok sanajan saleutik naon bae lamun eta memang aya manfaatna keur jalma nu lian (tutulung kanu sangsara tatalang kanu tunggara )"
* "Kudu akur jeung saha bae ( lobakeun dulur ) entong malah pakia - kia ". Cek kolot urang kapan aya paribasa kieu babaturan sarebu can cukuptapi musuh hiji asana loba teuing. Kapan oge lain ari ngarana silaturahmi teh bakal manjangkeun rejeki jeung majangkeun umur"
Sakitu heula ti simkuring, hapunteun pisan bilih aya basa anu teu merenah sareung teu leureus saur agama. Mun beuneur nya etamah kaluar na tinu agama , mun salah nya etamah leureus - leureus tina kahilapan simkuring..
Kutipan Sukandar Raharja


text:
Alkésah
Alkésah (Pouteria campechiana), kalan-kalan disebut sawo walanda atawa campoléh, mangrupa tuwuhan taunan nu ngahasilkeun buah nu kapanggih di Méksiko, Brazil, Taiwan, Viétnam. Ieu tuwuhan diduga asalna ti Méksiko nyaéta to kota Campeche. Di Indonésia, tuwuhan ieu mangrupa salah sahiji tuwuhan buah anu mimiti hésé ditimukeun. Di Bandung, baheula aya kebon alkésah di Gang Halteu, Kacamatan Andir, tapi kiwari geus teu aya. Hanjakal buah ieu henteu dimangpaatkeun maksimal. Padahal alkésah beunghar ku kalori, zat tipung, vitamin (saperti vitamin A jeung vitamin B) sarta mineral.
Alkésa tuwuh nepi ka jangkungna 10 méter sarta ngahasilkeun buah nu warnana jingga semu konéng nu panjangna nepi ka 7 cm sarta bisa didahar tanpa diasakan heula. Warna buahna héjo waktu ngora sarta konéng waktu geus asak. Kulit buahna gampang soék sahingga gampang ruksak. Daging buah alkésa boga tékstur
jiga hui boléd konéng, amis sarta rada kesed. Urang Inggris mindeng ngabandingkeun daging buah alkésah jeung kuluban konéng endog sahingga maranéhna mindeng nyebut ieu buah minangka eggfruit. Ditempo ti tékstur buahna, alkésah cocog dijadikeun bahan baku selé, dodol atawa digaringkeun jadi tipung minangka bahan kuéh.


text:
Keutamaan Tarawih Mei 11, 2012Posted by srihandayanibpic in Uncategorized.
add a comment
KAUTAMAAN TARAWEH
RUGI WENGI IEU UPAMI HENTEU TARAWEH……………! ????????
(Dikutil tina hadits anu aya dina Kitab Durrotun Nasihin karya Usman Al Khaebawi)
Ku : Drs.H. Jeje Haryono
asjid Nurul Amal RW 04 Cibiru – Bandung
Sayidina Ali Karomallahu Wajhah cumarios; Dina hiji waktos Rosullullah saw ditaros ngeunaan kautamaan Shalat Taraweh di Bulan suci Ramadhan, maka gusti rasul ngandika :
- Jalmi mu’min bebas tina dosana upami taraweh wengi munggaran bersih sapertos dintenan dibabarkeuna tina kandungan ibuna.
- (Saha jalma anu taraweh) dina wengi kadua manenhna dihampura dosana katut dosa ibu ramana, upami aranjeuna mu’min.
- (Pikeun jalma nu taraweh wengi katilu)aya hijimalaikat sasauran tihandap arasy, ngawartosan yen allah ngahampura dosa anjeuna anu tos kaliwat.
- Pikeun anu taraweh wengi kaopat pahalana sami sapertos ngaos kitab Taoret, injil, jabur sareng ngaos Al Qur’an
- Jalmi nu Taraweh wengi kalima, Allah bakal masihan gabjaran sapertos ganjaran shalat da Masjidil Harom, di Masjid Madinjah sareng di Masjidil Aqsho.
- Kanggo anu Taraweh wengi kagenep Allah bakal maparin ganjaran sapertos thowap di Baitul Ma’mur, sarta batu katut taneuhna mang mentakeun hampura pikeun dirina.
- Anu Taraweh wengi katujuh, saolah-olah papendak sareng Nabi Musa as, tur ngabantu merangan Firaon sareng kaum Haman.
- Dina wengi kadalapan Allah Taala bakal masihan ganjaran sapertos anu dipasihkeun ka Nabi Ibrahim as.
- Di wengi kasalapan saolah-olah manehna tos ngalaksanakeun ibadah sapertos ibadahna Nabi muhamad saw.
- Ganjaran dina wengi kasapuluh Allah masihan rizqi kamanehna di Dunya sareng di Akheratna.
- Nu Taraweh wengi kasabelasmanehna bakal kaluar ti Dunya (maot) sapertos bayi maot kaluron.
- Nu TAraweh wengiu kadua belas, engkin dinten Qiamat manehna tembong rarayna sae sapertos bulan purnama.
- Kanggo anu Taraweh w2engi Katilu belas, engkin manehna bakal salamet tina sagala resiko.
- Pikeun nu Taraweh wengi kaopat belas, para Malaikat mere kasaksian yen manehna bener-bener ngalakonan Taraweh, maka Allah moal ngahisab di poe Qiamat.
- Pikeun nu Taraweh wengi ka lima belas para malaikat nu mawa arsy jeung korsi menta tambahan kahadean pikeun anu Taraweh.
- Keur jalma anu Taraweh wengi ka genep belas Allah nyatet manehna bebas salamet tina naraka tur bebas asup sawarga.
- Nu Taraweh wengi ka tujuh belas, manehna dibere ganjaran saseueur ganjaran para nabi.
- Pikeun nu Taraweh wengi kadalapan belas, salah saurang malaikat ngumumkeun “Hai hamba Allah sabenerna Allah geus ridho ka anjeun sarta kadua sepuh aranjeun.
- Allah ngangkat harkat darajatna di Surga Firdaus kanggo nu Taraweh wengi eta.
- Manehna dibere ganjaran saperti para suhada sareng solihin.
- Pikeun nu Taraweh wengi kadua puluh hiji,Allah pangwangunkeun hiji bumi tina cahaya di surge.
- Nu Taraweh wengi kadua puluh dua, manehna dating di poe Qiamat dina kaayaan aman tina sagala rasa sieun jeung keueung.
- Malem ka dua pluh tilu, ganjaran Allah pang damelkeun kota di Sawarga.
- Ganjaran Tarawehkadua puluh opat, dua puluh opat do’a diqobul ku Allah.
- Nu Taraweh malem kadua puluh lima, manehna bakal bebas tina siksa kubur.
- Malem kadua puluh genep, ganjaranana Allah ngangkatkeun pikeun nu taraweh ganjaran opat puluh Taun.
- Pikeun nu Taraweh wengi kadua puluh tujuh, waktos mentas jamatan Shirotol Mustaqim digampangkeun tur gancang sapertos kilat nyamer.
- Allah ngangkat sarebu darajat pikeun anu Taraweh engke di Surga.
- Pikeun anu Taraweh wengi kadua puluh salapan, Allah bakal mere ganjaran sarebu kali ibadah hiji nuditarima.
- 30. Nu Taraweh wengi katilu puluh, Allah ngadawuh “Dalahar buah-buahan di Sawarga, mandi nganggo caii salsabil, sareng ngarinum ti talaga Kautsar, (lebih…)


text:
Wikipedia:Bantahan umum
Wikipédia nyaéta énsiklopédi nemrak (open-content) online, anu hartina mangrupa hiji gempungan sukaréla nu ngembangkeun hiji sumberdaya umum pangaweruh. Strukturna dijieun sangkan bisa dipaké ku saha baé nu miboga sambungan Internét sarta browser World Wide Web pikeun ngarobah eusi nu kapanggih di dieu. Kusabab kitu, perlu dipikanyaho yén nu aya di dieu merlukeun ulasan para profésional husus nu mémang kaweruhna dipikabutuh pikeun nyadiakeun informasi ngeunaan naon baé dina Wikipédia kalawan lengkep, akurat, sarta bisa dipercaya.
Éta hal téh teu ngandung harti yén Anjeun moal manggih informasi nu boga ajén sarta akurat dina Wikipédia, tapi ogé, mugia kauninga yén Wikipedia TEU BISA ngajamin, dina jalan naon baé, sohéhna informasi nu kapanggih di dieu. Eusina bisa cikénéh pisan robah, diruksak, atawa diganggu ku jalma séjén nu pamanggihna teu saluyu jeung jihat pangaweruh dina widang husus nu kabeneran keur dipaluruh ku Anjeun. Urang keur ngusahakeun cara pikeun milih sarta nyatujuan vérsi artikel nu bisa leuwih dipercaya, tapi tetep tanpa jaminan. Nu pangdeukeutna tina usaha ieu nyaéta ku ayana prosés Wikipedia:Featured articles, tapi artikel nu éta gé bisa waé robah pas pisan méméh anjeun muka.
-
- Teu saurang ogé ti antara panulis, kontributor, sponsor, administrator, sysop, atawa singsaha waé nu patali jeung Wikipédia ku cara naon baé tanggung jawab kana némbonganana informasi nu teu bener atawa fitnah atawa pamakéan anjeun kana informasi nu dikandung na atawa numbu ti kaca wéb ieu.
Anjeun geus dianggap ngarti yén sagala informasi nu aya di dieu téh disadiakeun kalawan bébas tur haratis, sarta teu aya perjangjian atawa kontrak naon ogé anu dijieun antara Anjeun jeung pamilik atawa pamaké situs ieu, pamilik server tempatna disimpen, pribadi kontributor Wikipédia, administrator proyék mana baé, sysop atawa singsaha baé nu ku jalan mana baé patali jeung proyék ieu atawa subyék proyék sister kana klaim Anjeun ka maranéhna sacara langsung. Anjeun dibéré ijin nu diwates pikeun nyalin sagala rupa nu aya dina ieu situs. Éta hal teu matak nyieun atawa nyababkeun kontrak naon baé atawa kontrak tambahan pikeun Wikipedia atawa agén, anggota, pangurus, atawa pamaké séjénna.
Mérk dagang, mérk layanan, mérks koléktif, hak desain, hak pribadi atawa hak sarupa anu disebutkeun, anu dipaké atawa dikutip dina artikel tina Wikipédia nyaéta milik masing-masing nu bogana. Dipakéna dina Wikipédia lain harti Anjeun bisa make pikeun tujuan lain salian pikeun eusi anu sarua atawa mirip dijieun ku panulis asli tia artikel Wikipedia ieu di handapeun lisénsi GDFL. Iwal situs Wikipedia jeung Wikimedia nyebutkeun lain deui, anu teu dirojong atawa boga hubungan jeung salah sahiji nu nyepeng éta hak, sarta Wikipédia teu bisa mere hak pikeun make bahan-bahan lain anu dilindung. Dipakéna unggal properti anu wujudna mirip atawa sarupa mangrupa résiko Anjeun.
Kudu dicatet yén informasi anu kapanggih di dieu mungkin baé ngalanggar hukum nagara atawa yurisdiksi ti tempat Anjeun ningali informasi ieu. Wikipedia teu ngadorong pikeun ngalanggar hukum naon baé, tapi lantara ieu informasi disimpen di nagara bagian Florida di Amérika, mangka sagala rupa eusina aya dina referénsi panyalindungan Konstitusi Amérika Serikat di handapeun prinsip-prinsip Deklarasi Universal Hak Asasi Manusia ti Perserikatan Bangsa-Bangsa. Undang-undang di nagara Anjeun mungkin teu mikawanoh sacara lega panyalindung kabébasan nyarita minangka undang-undang Amérika Serikat atawa prinsip-prinsip Piagem PBB, sarta ku kituna Wikipedia teu bisa tanggung jawab kana poténsi pelanggaran hukum samodél kitu kudu ditumbukeun kana domain ieu atawa make informasi anu dikandung dina ieu kaca.
-
- Lamun anjeun perlu saran husus (contona, médis, hukum, finansial, atawa manajemén résiko) mangga geura panggihan profesional anu geus meunang idin atawa ngarti di widangna di wilayah éta. Baca Wikipedia:Bantahan résiko, Wikipedia:Bantahan médis, jeung Wikipedia:Bantahan hukum pikeun bantahan nu leuwih husus.
Wikipedia téh teu saragem dina proses ngulas artikelna sacara babarengan, bisa waé hiji artikel aya anu ngoréksi kasalahan atawa ngahapus saran anu salah. Maranéhna teu boga kawajiban hukum pikeun ngalakukeun éta hal, nu matak sakabéh informasi anu dibaca di dieu teu dibarengan ku jaminan kaluyuan pikeun tujuan naoan waé atawa maké naon waé.
No consequential damages can be sought against Wikipedia, as it is a voluntary association of individuals developed freely to create various open source online educational, cultural and informational resources. This information is being given to you gratuitously and there is no agreement or understanding between you and Wikipedia regarding your use or modification of this information beyond the GNU Free Documentation License; neither is anyone at Wikipedia responsible should someone change, edit, modify or remove any information that you may post on Wikipedia or any of its associated projects.
Hatur nuhun parantos ngaluangkeun waktosna kanggo maos kaca ieu, mangga dihaturanan kanggo ngaraoskeun pangalaman di Wikipedia.


text:
Kandungan Gula Kawung jeung Khasiatna
Bareto mah di Pamulihan loba pisan nu nyadap Kawung teh, Nu puguh mah urang beh pasir nyaeta urang Menda jeung Cikoneng. Tina hasil nyadap teh mimitina mah legen, terus bae diasakan ku jalan digodog hasilna gula beureum sok disebut gula kawung, beda jeung gula jawa, ari gula jawa mah nu disadapna teh kalapa, ieu mah kawung (basa Indonesiana Aren). Terus bae dicitak dina potongan awi jadi ganduan, unggal ganduan dientep 10 disebut sabonjor. Disebut sabonjor teh geus rapih dibungkus ku daun kalapa garing (baralak).
Ngan harita mah gula kawung teh ngan ukur pangamis masak jeun ngopi bae lolobana mah. Sanggeus ditalungtik ku jalma pinter, sihoreng gula kawung loba pisang mangfaatna.
Tah ieu kandungan jeung mangfaat Gula Kawung :
1. Riboflavin :
Ngabantu ngabentuk sel darah merah, ngahasilkeun antibodi, bareng jeung enzim ngahasilkeun energi nu diperlukeun ku awak manusia, jeung vitamin A ngabenerkeun selaput mukosa dina saluran pencernaan, ngahambat sel nu ruksak dina waktu proses produksi energi, ngabenerkeun sistem kerja jaringan jeung saluran pencernaan awak.
2. Thiamin :
Gunana keur koenzim dina metabolisme energi, nguatkeun sistem syaraf jeung otot, ngabantu awak nyieunt jeung ngagunakeun protein.
3. Niacin :
Gunana keur koenzim dina metabolisme Glukosa, Lemak jeung Alkohol, Ngabantu kesehatan kulit, sistem syaraf jeung sistem pencernaan, nurunkeun kadar kolesterol LDL, ningkatkeun fungsi kerja otak.
4. Nicotinic Acid :
Ngahambat jeung ngaluskan kurut jerawat, ngahambat sembelit jeung wasir.
5. Ascorbic Acid :
Ngabogaan fungsi Antibiotik, ngahambat Rematik, Flu jeung Asma, bisa oge nyegah Kanker, nyiptakeun sistem imunitas, ngokohkeun tulang jeung sendi, nu sifatna Antioksi jeung sanggup nangkal radikal bebas.
6. Kalsium :
Ngalancarkeun peredaran darah, nganormalkeun Tekanan Darah, nyaimbangkeun tingkat kaasaman darah, Nyegah Osteorosis (Keropos Tulang), nyegah panyakit jantung jeung nurunkan resiko Kanker Usus, mulihkan Gairah Seks nu turun/ lemah.
7. Vitamin B6 jeung lain-lain :
Metabolisme Protein & Karbohidrat, ngabantu dina produksi sel-sel darah merah, ngabantu sistem imunitas awak.
Posted on 16/05/2011, in Kasehatan. Bookmark the permalink. Leave a comment.


text:
Kabupatén Bandung
Kabupatén Bandung mangrupa hiji kabupatén di Propinsi Jawa Barat, Indonesia. Ibukotana nyaéta Soréang. Kabupatén ieu wawatesan jeung Kabupatén Sumedang di beulah kalér, Kabupatén Garut di beulah wétan kidul, Kota Bandung di beulah kulon kaler, sarta Kabupatén Bandung Kulon di beulah kulon.
Kabupatén Bandung kawengku ku 31 kacamatan, nu kabagi deui kana sababaraha désa jeung kalurahan. Pusat pamaréntahan di Kacamatan Soréang.
Topografi[édit | édit sumber]
Lolobana wilayah Kabupatén Bandung mangrupa pagunungan. Di antara puncak-puncakna nyaéta: Gunung Patuha (2.334 m), Gunung Malabar (2.321 m), sarta Gunung Papandayan (2.262 m) jeung Gunung Guntur (2.249 m), duanana dina wawates jeung Kabupatén Garut.
Waduk Saguling mangrupa bendungan panggedéna di kabupatén Bandung.
Sajarah Kabupatén Bandung[édit | édit sumber]
Kabupaten Bandung wedal ngaliwatan Piagem Sultan Agung Mataram,yaktos dina ping 9 sasih Muharram warsih Alif atawa sami kalawan dinten saptu ping 20 April 1641 Masehi. Bupati kahijina nyaeta Tumenggung Wiraangunangun (1641-1681 M). Ti buktos sajarah kasebat ditetepkeun yen 20 April minangka Dinten Janten Kabupaten Bandung. Kalungguhan bupati saterusna digantikeun ku Tumenggung Nyili lepat saurang putra na. Nanging Nyili henteu lami nyepeng kalungguhan kasebat margi ngiring Sultan Banten. Kalungguhan bupati saterusna dituluykeun ku Tumenggung Ardikusumah,saurang Dalem Tenjolaya (Timbanganten) dina warsih 1681-1704.
Salajengna kalungguhan Bupati Kabupaten Bandung ti R. Ardikusumah dibikeun ka putra na R. Ardisuta anu diangkat warsih 1704 sanggeus Pamarentah Hindia Belanda ngayakeun pasamoan kalawan para bupati se-Priangan di Cirebon. R. Ardisuta (1704-1747) kakoncara kalawan wasta Tumenggung Anggadiredja I sanggeus wafat anjeunna sering disebut Dalem Gordah. minangka gagantina diangkat putra pang kolotna na Demang Hatapradja anu boga gelar Anggadiredja II (1707-1747).
Dina mangsa Pamarentahan Anggadiredja III (1763-1794) Kabupaten Bandung dihijikeun kalawan Timbanganten,sumawonten dina warsih 1786 anjeunna ngasupkeun Batulayang ka jero pamarentahan na. Oge dina mangsa Pamarentahan Adipati Wiranatakusumah II (1794-1829) ieu pisan puseur dayeuh Kabupaten Bandung dipindahkeun ti Karapyak (Dayeuhkolot) ka sisi walungan Cikapundung atawa alun-alun Dayeuh Bandung ayeuna. Pemindahan puseur dayeuh eta luhur dasar parentah ti Gubernur Jenderal Hindia Belanda Daendels ping 25 Mei 1810,kalawan alesan wewengkon anyar kasebat dipeunteun bade mikeun prospek anu mending ka hal mekar wilayah kasebat.
Sanggeus sirah pamarentahan dicepeng ku Bupati Wiranatakusumah IV (1846-1874),puseur dayeuh Kabupaten Bandung ngembang pesat sarta anjeunna dipikawanoh minangka bupati anu progresif. Manehna peletak dasar master plan Kabupaten Bandung,anu disebut Negorij Bandoeng. Warsih 1850 anjeunna ngadegkeun pendopo Kabupaten Bandung sarta Masjid Agung. Saterusna anjeunna memprakarsai pangwangunan Sakola Raja (Atikan Guru) sarta ngadegkeun sakola kanggo para menak (Opleiding School Voor Indische Ambtenaaren). Luhur jasa-jasa na dina ngawangun Kabupaten Bandung di saniskanten widang anjeunna meunangkeun pangajen ti Pamarentah Hindia Belanda mangrupi Bentang Jasa,ku kituna balarea nelahan na kalawan sebutan Dalem Bentang.
Dina mangsa pamarentahan R. Adipati Kusumahdilaga,rel sepur mimiti diwangun,benerna ping 17 Mei 1884. Kalawan asupna rel sepur ieu puseur dayeuh Bandung beuki rame. Nunyicingan na sanes ngan pribumi,bangsa Eropa,sarta Cina oge mimiti cicing di puseur dayeuh,akibat na perekonomian Dayeuh Bandung beuki maju. Sanggeus wafat gagantina diangkat R.A.A. Martanegara,bupati inipun kakoncara minangka perencana dayeuh anu jempolan. Martanegara oge dianggap sanggem ngusikkeun rahayat na kanggo berpartisipasi aktip dina nata wilayah kumuh barobah kaayaan padumukan anu merenah. Dina mangsa pamarentahan R.A.A. Martanegara (1893-1918) ieu atawa benerna dina ping 21 Pebruari 1906,Dayeuh Bandung minangka puseur dayeuh Kabupaten Bandung robih statusna barobah jadi Gementee (Kotamadya).
Periode salajengna Bupati Bandung dijabat ku Aria Wiranatakusumah V (Dalem Haji) anu nyekel kalungguhan salila 2 periode,kahiji warsih 1912-1931 minangka bupati anu ka-12 sarta saterusna warsih 1935-1945 minangka bupati anu ka-14. Dina periode warsih 1931-1935 R.T. Sumadipradja nyekel kalungguhan minangka Bupati ka-13. Selanjutnya bupati ka-15 nyaeta R.T.E. Suriaputra (1945-1947) sarta gagantina nyaeta R.T.M. Wiranatakusumah VI landian Aom Male (1948-1956),saterusna digantian ku R. Apandi Wiriadipura minangka bupati ka-17 anu dijabatnya ngan 1 warsih (1956-1957).
Bupati salajengna nyaeta Letkol. R. Memet Ardiwilaga (1960-1967). Salajengna dina mangsa transisi (Orde Lami ka Orde Anyar) dituluykeun ku Kolonel Masturi. Dina mangsa Pupuhu Kolonel R.H. Lily Sumantri kacatet kajadian peryogi yaktos rencana pemindahan puseur dayeuh Kabupaten Bandung anu semula aya di Kotamadya Bandung ka Wilayah Hukum Kabupaten Bandung,yaktos wewengkon Baleendah. Peletakan batu kahijina dina ping 20 April 1974,yaktos dina wanci Dinten Janten Kabupaten Bandung anu ka-333. Rencana pemindahan puseur dayeuh kasebat nerus dugi kalungguhan bupati dicepeng ku Kolonel R. Sani Lupias Abdurachman (1980-1985).
Luhur wiwaha sacara fisik geografis,wewengkon Baleendah henteu matak bisa kanggo dijadikeun minangka puseur dayeuh kabupaten,mangka sabot kalungguhan bupati dicepeng ku Kolonel H.D. Cherman Affendi (1985-1990),puseur dayeuh Kabupaten Bandung pindah ka lokasi anyar yaktos Kacamatan Soreang. di sisi jalan gede Soreang,benerna di Desa Pamekaran ieu pisan diwangun Pusat Pamarentahan Kabupaten Bandung salega 24 hektar,kalawan mintonkeun arsitektur has gaya Priangan. Pangwangunan perkantoran anu tacan beres sakumna na dituluykeun ku bupati saterusna yaktos Kolonel H.U. Djatipermana,ku kituna pangwangunan kasebat meryogikeun wanci saprak warsih 1990 dugi 1992.
Ping 5 Desember 2000,Kolonel H. Obar Sobarna,S.I.P. kapeto ku DPRD Kabupaten Bandung barobah kaayaan Bupati Bandung kalawan direndengan ku Drs. H. Eliyadi Agraraharja minangka Wawakil Bupati. Saprak eta,Soreang leres-leres dikadudukankeun barobah kaayaan pusat pamarentahan. Dina warsih 2003 sadaya aparat wewengkon,kajabi Dines Pagawean Umum,Dines Perhubungan,Dines Kaberesihan,Kantor BLKD,sarta Kantor Diklat,atos resmi berkantor di kompleks perkantoran Kabupaten Bandung. Dina periode pamarentahan Obar Sobarna,anu kahiji diwangun nyaeta Stadion Olahraga ,nyaeta Stadion Si Jalak Harupat. Stadion ieu mangrupa stadion bertaraf internasional anu barobah kaayaan kareueus balarea Kabupaten Bandung. sajaba ti eta,dumasar aspirasi balarea anu diperkuat ku Ulem-Ulem Nomer 22 warsih 1999,Dayeuh Administratif Cimahi robih status barobah kaayaan kota otonom.
Ping 5 Desember 2005,Obar Sobarna nyekel kalungguhan Bupati Bandung kadua kalina direndengan ku H. Yadi Srimulyadi minangka wawakil bupati,ngaliwatan proses pemilihan langsung. Di mangsa pamarentahan anu kadua ieu,dumasar dinamika balarea sarta dirojong ku kenging panalungtikan sarta pengkajian ti 5 paguron luhur,sacara yuridis terbentuklah Kabupaten Bandung Kulon babarengan kalawan kaluarna Ulem-Ulem Nomer 12 warsih 2007 ngeunaan Pembentukan Kabupaten Bandung Kulon di Propinsi Jawa Barat. puseur dayeuh Kabupaten Bandung Kulon tempatna Kacamatan Ngamprah). Bupati Bandung Kulon mangsa kalungguhan 2008-2013 nyaeta Abubakar.