text:
Cakue
Cakué asalna ti campuran tipung tarigu sarta soda kuéh diawuran gula, bawang bodas, pedes sarta ogé uyah anu saterusna digoréng, ngahasilkeun cakué wangunna anu manjang sarta rasa asin anu pohara has.[1]
Cakué kadaharan tradisional ti nagari Cina. Biasana urang nyayajikeun cakué minangka camilan atawa campuran bubur hayam. Bahan atah cakuényaéta tarigu, endog, ragi, soda kuéh sarta uyah anu dijieun kawas iteuk sarta digoréng nepi ka boga warna konéng keemasan.
Cakué Peneleh bisa urang dapatkeun salah sahijina di Pasar Atom, Surabaya. Dina mimiti nangtungna, cakué spésial ieu muka warungna di Jl, Peneleh 21 taun baheula. Anu pohara spésial nyaéta saprak taun 1994 Cakué Peneleh ngabogaan inovasi kalayan nyieun cakué anu dieusi hurang anu geus dihaluskeun sarta dibéré samara pelem. Beuki pelem waktu didahar kalayan saos anu dijieun ti saos tomat, cuka sarta bawang bodas. [2]
Cara nyieun Cakue[édit | édit sumber]
- 500 gram Tarigu
- 400 Ml cai
- 1 sdm Baking powder
- 1 sdt Baking soda
- 1 1/2 sdt Garam
- Minyak Goréng sacukupna
Cara nyieun[édit | édit sumber]
- Asupkeun baking powder, baking soda sarta uyah ka dina baskom tuluy asupkeun cai sarta aduk rata
- Asupkeun tarigu, aduk rata sarta cicinhkeun salila 15-20 menit
- Cokot adonan bagian sisi baskom. Saterusna pindahkeun ka bagian tengah - tengah adonan. cicingkeun deui salila 15-20 menit
- Pigawé hal anu sarua saloba 3-4 kali nepi ka adonan kalis élastis
- Balik adonan sarta béré saeutik minyak di permukaanna sangkan adonan tetep beueus. Ingkeun salila 1 jam
- Keluarkeun adonan ti baskom. Bungkus paké plastik sarta wangun jadi pasagi panjang. cicingkeun salila 4 jam
- Lamun nyieun adonan cakwé leuwih ti 1/2 kg. Potongan adonan sarta simpen di jero plastik pér 1/2 kg adonan
- Sanggeus 4 jam, buka bungkus plastikna sarta keluarkeun adonan cakwéna
- Bentuk adonan kalayan ngagunakeun rolling pin kai nepi ka katebalan 15 mm
- Sanggeus éta, potong-potong adonan sarubak 1 cm nepi ka kabéh adonan béak
- Tuluy simpen hiji potongan jeung hiji potongan jadi 2.
- Paké tusuk saté, deudeutkeun bagian tengah anu manjang ku kituna kadua potongan kasebut ngahiji jadi 1 potongan
- pigawé hal anu sarua nepi ka kabéh adonan cakwé béak
- Cokot 1 bagian adonan anu siap goréng.
- Tuluy asupkeun ka dina minyak panas sarta goréng jeung seuneu nepi ka asak kacoklatan
- Angkat sarta tiiskeun
- Cakwe siap dihidangkan[3]


c: text/html

text:
1Geus kitu, di sawarga aya sora mani ngageder, sora pupujian jalma loba, pokna: “Muji sukur ka Allah! Haturkeun ka Mantenna: Kawilujengan, kamulyaan jeung kakawasaan. 2Putusan Mantenna adil saestu. Indung palacuran, anu jahat ngaruksak buana, tur geus maehan abdi-abdi Mantenna, ayeuna enggeus dihukum. 3Muji sukur ka Allah! Nagarana geus dihuru, haseupna meledug salawasna. 4Dua puluh opat sesepuh jeung mahluk nu opat tea nyarembah ka Allah, anu linggih dina singgasana bari nyarebut: “Amin! Muji sukur ka Allah!” 5Tina singgasana bijil soara: “Sanggakeun puji ka Allah nu disembah ku urang, he sadaya abdi-Na anu gimir ka Mantenna, gede leutik!” 6Der sora ngageder deui, lir sada gumuruhna banjir sarta sadana gugur ngagulugur. Unina: “Muji sukur ka Allah! Pangeran, Allah nu disembah ku urang, Nu Murba Wisesa, jumeneng Raja. 7Hayu urang suka bungah sarta muji ka Mantenna. Sabab ayeuna, poe rendenganana anu ngagem gelar Anak Domba. Panganten istri geus didangdosan, 8sarta geus dipaparin sangkan nganggo lenen bodas lemes cahayaan.” [Lawon lenen bodas lambang kaibadahan umat Allah]. 9Malaikat tea sasauran ka simkuring, “Tulis: Estu bagja anu diondang kana ieu pesta rendengan Anu ngagem gelar Anak Domba!” Saurna deui, “Ieu teh saestuna dawuhan Allah!” 10Brek, simkuring deku seja nyembah ka anjeunna. Tapi saurna, “Ulah kitu! Kaula ge sarua, ngabdi keneh, — sasama andika sarta sasama dulur-dulur andika, nya eta sakur anu nyarekel pertelaan Isa — ngan Allah anu wajib disembah. Sabab pertelaan Isa teh, jadi sumber ilhamna nabi-nabi.” 11Geus kitu, simkuring ningal sawarga muka. Torojol hiji kuda bodas, ditunggangan ku Nu jenengan Satuhu-Saestu, anu adil dina tarung tur adil dina ngahukum. 12Socana moncorong, lir seuneu hurung; mastaka-Na nganggo makuta, rea pisan. Dina mastaka-Na aya tulisan hiji jenengan, taya nu wawuh lian ti Anjeunna. 13Panganggo-Na beunang nyelep ku getih; gelarana-Na: Pangandika Allah. 14Anjeunna diiring ku sawadya balad sawarga tararumpak kuda bodas, papakeanana lenen bodas ngeplak. 15Tina baham-Na bijil pedang seukeut kabina-bina, pikeun nyabetan sakabeh jelema anu teu dipiboga ku Allah. Jelema-jelema anu karitu, ku Anjeunna baris dikeprik ku iteuk beusi, digiring jeung digebruskeun kana pameresan, bak bebenduning Allah Anu Murba Wisesa. 16Dina jubah jeung pingping-Na aya gelaran anu unina: “Rajaning sagala raja, Gustining sakabeh gusti.” 17Breh deui, simkuring ningal hiji malaikat, nangtung dina panonpoe. Tuluy eta malaikat cumeluk ka manuk-manuk, anu keur halaliber di langit. Sorana handaruan: 18“Ka darieu kumpul kana pesta Allah! Loba hakaneun, daging raja-raja, daging jendral-jendral, daging prajurit-prajurit, daging kuda jeung nu tarumpakna, daging sakabeh jelema, daging jelema merdika, daging jelema nu kumawula, nu gede nu leutik!” 19Geus kitu, katembong sato tea; eta sato bareng jeung raja-raja saalam dunya katut sawadya baladna, geus ngahiji arek perang ngayonan Anu tunggang kuda bodas sawadya balad. 20Tapi sato teh kacerek, kitu deui nabina anu palsu, anu geus ngalantarankeun jelema salalasar daraek dicap ku eta sato jeung nyembah kana arcana. Duanana digubruskeun hirup-hirup kana lautan seuneu walirang anu hurung ngagedur. 21Ari anu lian-lianna paraeh disabetan ku pedang anu bijil tina baham Nu tunggang kuda bodas tea. Manuk-manuk sarareubeuh ku bangke-bangke.
Copyright
Learn More

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Sebaran Wishart
Dina statistik, sebaran Wishart, ngaran keur ngahargaan ka John Wishart, salah sahiji kulawarga probability distribution keur nonnegative-definite nilai-matrix variabel random ("matriks random"), diartikeun di handap ieu. Anggap
dina hal ieu X1 nyaeta p×1 nilai-vektor-kolom variabel random ("vektor random") nu ngarupakeun sebaran normal, numana nilai ekspektasi nyaeta p×1 vektor kolom nu asup sakabehna nol, sarta varian nyaeta p×p matrik nonnegative definite V. Urang ngabogaan
jeung
dimana unggal transpose matrik A dilambangkeun A′.
Saterusna tempo X1, ..., Xn ngarupakeun independent and identically distributed. Saterusna sebaran Wishart nyaeta probability distribution tina matrik random p×p
Salah sahiji yen S mibanda sebaran probabiliti dituliskeun ku
Integer positip n ngarupakeun angka tingkat kabebasan.
Lamun p = 1 jeung V = 1 mangka ieu sebaran ngarupakeun sebaran chi-kuadrat.
Sebaran Wishart sering dipake likelihood-ratio test dina analisa multivariate statistik.


text:
Cai raksa
Cai raksa atawa raksa atawa mérkuri (asal kecap basa Latén: Hydrargyrum, cai/cacai pérak) nyaéta unsur kimia dina tabel périodik kalayan simbol Hg sarta nomer atom 80. Unsur golongan logam transisi ieu boga warna mérak sarta mangrupakeun hiji ti lima unsur (babarengan cesium, fransium, galium, sarta brom) anu wujudna éncér dina suhu kamar. Cai raksa réa dipaké minangka bahan amalgam huntu, térmométer, barométer, sarta parabot ilmiah séjén, sanajan pamakéanana pikeun bahan pangeusi térmomter geus digantikeun (ku térmométer alkohol, digital, atawa térmistor) kalayan alesan kaséhatan sarta kaamanan alatan sipat racun (toksik) anu dipibogana. Unsur ieu dibeunangkeun utamana ngaliwatan prosés réduksi tina cinnabar mineral. Karapetanana anu luhur ngabalukarkeun barang-barang kawas bal biliar jadi ngapung lamun diasupkeun kana jero cacai raksa, ngan 20% eusi (volumena) nu kakeueum.
Daptar eusi
Pasipatan[édit | édit sumber]
Fisik[édit | édit sumber]
Raksa kaasup logam beurat, konduktivitas listrik jeung panasna leutik[1]. Mahiwal ti logam-logam blok-d, titik lééh raksa handap pisan. Nu jadi sababna kakara bisa diécéskeun ku basa fisika kuantum: intina mah kusabab raksa mibanda konfigurasi éléktron nu istiméwa: éléktron ngeusi sakabéh kulit 1s, 2s, 2p, 3s, 3p, 3d, 4s, 4p, 4d, 4f, 5s, 5p, 5d, jeung 6s. Ieu hal ngabalukarkeun héséna ngaleupaskeun éléktron, sarupa jeung kaayaan unsur-unsur gas mulya, ku kituna jadi hésé pabeungkeut (beungkeutna lemah): gampang cair. Kulit 6s jadi stabil kusabab ayana kulit 4f anu dieusi.
Réaktivitas jeung sanyawaan[édit | édit sumber]
Raksa bisa leyur jadi amalgam jeung emas, séng, jeung sababaraha logam lianna, iwal beusi, tantalum, tungsten, jeung platinum. Nalika dihaneutkeun, raksa ogé bisa diréaksikeun jeung oksigén di udara jadi raksa oksida, nu salajengna bisa dipegatkeun ku cara dipanaskeun[2].
Isotop[édit | édit sumber]
Raksa mibanda tujuh isotop stabil, tapi nu panglobana mah 202Hg (29.86%). Radioisotop nu umurna pangpanjangna nyaéta 194Hg (umur nyatengah 444 taun) jeung 203Hg (umur nyatengah 46,612 poé), anapon nu lianna teu leuwih ti sapoé. Isotop nu panglobana ditalungtik (maké NMR) nyaéta 199Hg jeung 201Hg[1].
Rujukan[édit | édit sumber]
- Mercury (disalin 20 Agustus 2009).
- ↑ a b Salah ngutip: Tag
tidak sah; tidak ditemukan teks untuk ref bernama
CRC
- ↑ Patnaik, Pradyot (2003). Handbook of Inorganic Chemical Compounds. McGraw-Hill. pp. 560–576. ISBN 0070494398. Retrieved 2009-06-06.
Bacaan salajengna[édit | édit sumber]
- Jane M. Hightower Diagnosis: Mercury: Money, Politics, and Poison Island Press (October 1, 2008) ISBN 1-59726-395-8 ISBN 978-1-59726-395-5
Tumbu kaluar[édit | édit sumber]
- (en) Gotmercury.Org, a mercury-in-fish calculator, which uses FDA mercury data with the EPA's formula to determine your safe exposure.
- (en) ATSDR - Toxfaqs™: Mercury
- (en) ATSDR - Public Health Statement: Mercury
- (en) ATSDR - ALERT! Patterns of Metallic Mercury Exposure, 6/26/97
- (en) ATSDR - MMG: Mercury
- (en) ATSDR - Toxicological Profile: Mercury
- (en) National Pollutant Inventory - Mercury and compounds Fact Sheet
- (en) The Why Files: Mercury Miasma
- (en) Webelements.com – Mercury
- (en) Material Safety Data Sheet – Mercury
- (en) Hg 80 Mercury
- (en) Global Mercury Assessment report 2002 by the UNEP.
- (en) A summary of the UNEP report by Greenfacts.
- (en) Natural Resources Defense Council (NRDC): Mercury Contamination in Fish guide – NRDC
- (en) Global Mercury Trade
- (en) Euro MPS back mercury crackdown


text:
BAB I
BUBUKA
1.1 Kasang Tukang Masalah
Carita pondok anus ok disingket carpon nyaĕta carita anu wujud fisikna memang pondok. Carpon aya sasaruanana jeung dongĕng, duanana pada-pada karangan pondok. Bĕdana mah dina dongeng aya unsur nu pamohalan, ari dina carpon umumna euweuh, tegesna eusi caritana kaharti ku akal palaku, jalan carita, tempat jeung waktu kajadianna, dirĕka lir anu enya-enya kajadian. Dongĕng ka asup sastra heubeul, sumebarna ku cara lisan, umumna teu jelas nu ngarangna (anonim), ari carpon ka asup kana sastra kaayeunakeun, sumebarna ku cara ditulis, tur jelas nu ngarangna.
Carpon sunda mimiti aya tahun 1929, sok dimuat dina Majalah Parahiangan. Buku kumpulan carpon sunda anu munggaran nyaeta Dogdog Pangrewong karangan GS (1930), kusabab kitu perlu medar masalah carpon.
1.2 Tujuan
Tujuan nyusun ieu makalah nyaeta :
1. Terang kana definisi carpon
2. Terang kana nao-naon bae atawa struktur anu aya dina carpon
1.3 Rumusan jeung Watesan Masalah
Sabaraha masalah nu baris ditalungtik dina ieu makalah dirumuskeun dihandap :
1. Definisi carita pondok (carpon)
2. Tema dina carpon Emang jeung Alo
3. Palaku jeung watek palaku carpon Emang jeung Alo
4. Setting / Tempat = tempat → di imah
= waktu → peuting, sore
PEDARAN
EMANG JEUNG ALO
Dina ĕta emang, ki Ahmad meh ku saban jalma dipikasieun, dipikagimir, komo barudak mah. Mun rentang-rentang emangna tĕh berebet lalumpatan. Pokna tĕh,”harilik, gelap saleser!”
Sarieuneun tĕh lain pedah sok nampiling atawa nyabok ngagitik da tara nyintreuk-nyintreuk acan. Ieu mah ĕta sarieuneun ngadĕngĕ omonganana. Da poksangna bĕak tikarep, cĕplak pahang garihal sugal jeung kasar. Rajeun adab-adaban, handap lanyap matak nyarug.
Najan sarĕrĕa nyaho gĕ omonganana tĕh henteu terus jeung hatĕna. Tapi, ari matak nyungkelit mah angger baĕ pikanyerieun.
Geura waĕ nya, sakalieun barudak tingbarakakak ogĕ pĕdah manggih pikaseurieun, ana gantawang tĕh, “Montong calecĕngiran monyĕt! Cetain teuing!”.
Nu kuduna cetaan ogĕ jadi cĕtain, dialek
Atawa, “Calukan Si Beuki Mĕwĕk, sugan moal jeblĕh ari dibĕrĕ coklat mah,” ka alona nu reumbay cimata mun kabeneran ka sentak.
Lamun keur nyetiran mobil, pĕk hareupeunana aya tukang beca dugal-dugil ngaboseh da puguh nanjak, haok baĕ,”minggir lu! Hayang kojor!”
Atuh puguh baĕ tukang bĕca tĕh tibuburanjat, jadi reuwas ku sora tutĕr tĕh jeung ceuli deui panas asa disebit. Polotot baĕ ti dituna mah rĕk ngalawan. Tapi, ari rĕt kana bentang nu tinggurilap dina taktak emang Ki Ahmad, kulahĕk baĕ, ngan ukur,” samber kolĕra?dilebok meong!” ceunah gegerenyeman.
Hiji mangsa mah der baĕ Emang Ki Ahmad tĕh ngamuk mani ngawakwak. Ari soalna mah teu pira, ĕta padah raport si Husen goring, ngitungna meunang tilu.
Raport tĕh diiwir-iwir
“Teu kaharti, teu kaharti! Ngitung tepi ka meunang tilu! Kapan basa di kelas duana mah peunteun dalapan. Tuh ilikan!
“moal aya peunteun ngitung uclag-aclog kitu. Tina dalapan jadi tilu. Kapan ayeuna tĕh kakara kwartal kahiji. Sugan guruna waĕ euweuh kanyaho!
“Atuda mang, kapinteran budak tĕh angger. Aya mangsana tin u ieu maju, tin u itu mundur, tin u itu maju, ti nu itu mundur. Kapan aya hukum perkembangan, “Ki Ahmad nyoba-nyoba mĕrĕ katerangan.
“Ah, nanahaon makĕ hukum perkembangan, hukum perkembangan sagala. Pipinteran! Ketang, guru jaman ayeuna mah sok asa pinter, tapi ari digawĕ teu bisa balener. Leuh guru dĕwĕk mah baheula, sirahna oge barutak tanda guru pinter”
“Har, asa garampil teuing haying disebut pinter tĕh, kantun ngerok sirah waĕ panginten nya, Mang..?”
“lain butak ku dikerok, bodo! Tapi bakating loba mikir. Terus terang baĕ dĕwĕk mah teu pati percaya ka guru jaman ayeuna mah, teu! Coba pantar silaing budak bau jaringao euweuh kanyaho, makĕ katenden ngajar. leuh, sareksek nĕnjo gĕ”.
Beungeut ki Ahmad mimih beureum, hatena mimiti panas.
“
Emang ki Ahmad jebi
“uwah, dĕwĕk mah nyakolakeun budah tĕh, tamba gandĕng wae di imah. Da ari ngajar kitu-kitu waĕ mah dĕwĕk gĕ bisa, pira ngajar maca jeung ngitung. Asa euweuh hĕsĕna, teu kudu sakola heula! Geura…..sen, Husen! Jang urang di ajar ngitung ku Bapa!? Ceunah ngageroan anakna.
Si Husĕn nyampeurkeun
“leuh Ujang, dĕngĕkeun. Mun ngitung bisa deui meunang dalapan, ku Bapa dipangmeulikeun kareta mesin. Haying?”.
…………………………………………
(dicutat tina Guriang Tuju, Karangan Tini Kartini)
2.1 Definisi Carita Pondok (Carpon)
Carpon dicutat tina buku miara adegan kanggo murid SLTP kelas I, carita pondok biasa disingkat carpon. Asalna tina tarjamahan bsa inggris, “short story”. Carpon nuduhkeun kana karya rĕkaan (fiksi) nu diwangun dina basa lancaran.
Sedengkeun dicutat tina buku Gapura Basa kanggo murid SLTP kelas I, Carpon tĕh singgetan tina carita pondok, nyaĕta karangan dina basa lancaran. Hidep gĕ tangtu remen maca carpon, boh anu dimuat dina majalah, kora, atawa anu geus dibukukeun.
Jadi nu disebut carpon nyaeta karangan fiksi nu diwangun dina basa lancaran.
2.2 Struktur Carpon
Tema dina carpon Emang jeung Alo tĕh nyaĕta Si Emang anu dipikasieun ku sabab omonganana pikanyerieun batur jeung Ki Ahmad nu bageur sarta Husen nu cicingan.
Palaku jeung watek palaku
a. Emang watekna : galak, poksang ngomongna
b. Ki Ahmad : bageur, jeung sabar
c. Husen : cicingan jeung bageur
Setting : tempat : di imah
Waktu : peuting, sore jeung isuk
PANUTUP
3.1 Kacindekan
Sabada diayakeun analisis kana carpon (carita pondok) dibantun kacindekan :
1) Carpon nyaeta karangan fiksi anu diwangun dina basa lancaran
2) Tema carpon Emang jeung Alo
3) Conto palaku jeung watek palaku dina carpon : emang watekna galak jeung poksang.
4) Conto setting dina carpon :
Tempat : di imah.
3.2 Saran
Urang tĕh kudu sopan dina bahasa, supados teu aya nu ngarasa minder.
DAFTAR PUSTAKA
Prawirasumantri, Abud. 1990.


text:
Tuner digital
Tuner digital nyaeta hiji parangkat tuning (id:penalaan) dina televisi atawa radio nu bisa narima sinyal ngaliwatan gelombang udara, satelit, atawa kabel sarta narjamahkeun sinyal eta jadi sinyal nu bisa ditémbongkeun ku parangkat. Tuner mangpaat keur narima siaran digital ngaliwatan udara atawa satelit sarta midangkeunana dina set televisi digital HDTV atawa SDTV. Tuner oge digunakeun dina panarima radio keur tuning stasion radio sacara digital (naek unggal 0.2 MHz keur FM di AS, tapi leuwih saeutik di nagara lianna, kalolobaan tuner FM naekna 0.1 MHz atawa 0.05 MHz), minangka tandingan panarimaan analog. Sinyal radio bisa oge ditarima ku tuner radio digital, nu narima sinyal audio ngaliwatan satelit.


text:
Ti saprak kuring lahir dugi ka kiwari, lagu-lagu sunda mangrupa alat panghibur dimana wae kuring cindek... komo deui munseg keur aya di lembur hmmm matak wararaas nyawang alam katukang...
kasanggakeun haleuang sinden..
Upit Sarimanah
R Dedeh Kurniasih
Mangga ka para wargi sadaya di sedot ngalangkungan ieu blog... wilujeung ngadownload sareng ngadangukeun...
Sangga gancang - mp3
Ciibun na daun awi - mp3
Banjaran - mp3
Asih Salira - mp3
Hanjuang Nenggang - mp3
Samoja Bodas - mp3
Kuwung-kuwung senggot - mp3
Panjang Duriat - mp3
Titip Salam - mp3
Silih Antosan - mp3
Baju Hejo - mp3
Kembang Ros - mp3
Ngumbar Lamunan - mp3
Samagaha Pikir - mp3
Sabengbatan - mp3
Bulan Tamunggal - mp3
Dikantun Tugas - mp3
Cahya Sumirat - Kulu kulu bem HJ - mp3
Keser Bonda - mp3


text:
Sastra Sunda • Carita Pondok • Jumaah, 31 Agustus 2012 01:01
I
MIMITI wawuh jeung Dayang Sumbi teh basa kuring SD keneh. Kelas opat mun teu salah mah, basa mindeng nginjeum buku-buku carita di Pa Guru. Kitu tah mun geus maca teh, sok poho sagalana. Buku anu judulna Legenda Tangkubanparahu, poho deui karangan saha, aya tilu kali mah dibaca. Tah, mun keur maca buku eta teh, sok asa jadi Sangkuriang.
Kacipta paduduaan jeung Dayang Sumbi anu geulisna kawanti-wanti. Di sisi talaga, diuk ngarendeng handapeun tangkal kiara. Emh.
Kadua kalina wawuh jeung Nyi Putri teh basa kuring kelas tilu SMP. Sabaraha taun nya geus kaliwat? Aya sataun? Sapuluh taun? Dua puluh taun? Atawa leuwih boa? Sok poho kana waktu teh.
Harita solat isya di masigit lebah pengkolan geus lekasan. Langit mencrang ku bentang-bentang. Buru-buru kuring nyunyuhun korsi palastik ti tepas. Peuting eta dipintonkeun lalakon nu geus lila didagoan, Sangkuriang Kabeurangan. Atuh kudu paheula-heula jeung anu sejenna. Ngan kabeneran we imah teh pagigir-gigir pisan jeung sakola SD 1, anu pakaranganana dipake panggung sandiwara Sunda. Moal kapiheulaan ku batur, lalajo panghareupna.
Unggal peuting urang lembur bangun euweuh kabosen ngabrul lalajo sandiwara. Komo lamun lalakona rame kayaning Ciung Wanara, Nabi Musa, atawa Lutung Kasarung. Harita geus dua minggu leuwih rombongan sandiwara teh minton di lembur kuring, hiji desa anu saenyana mah asup Jawa Tengah, kira-kira 25 km ti wates jeung Jawa Barat, tapi masarakat sapopoena nyarita ku basa Sunda—sanajan tangtu we beda pisan, leuwih kasar, dibandingkeun jeung basa Sunda Priangan mah.
Rombongan teh datang meneran barudak sakola libur panjang, tur kabeneran (atawa pedah geus pada nyaho kitu?) keur usum panen.
Nu lalajo sarurak basa Miss Popon, minangka sripanggungna, geus kaluar. Aeh, da di panggung mah lain Miss Popon. Make siger pulas emas dina rambutna, susumping dina cepilna, jeung gelang bahu dina puhu leungeunna, Miss Popon teh estuning ngaleungit, leungit tanpa lebih ilang tanpa karana, ngajanggelek jadi putri Dayang Sumbi.
Emh, sok aya nu ngageter dina dada mun neuteup Nyi Dayang Sumbi.
Ngagolak malahan mah.
Hayang pisan jleng ka panggung, ngarah kuring anu jadi Sangkuriangna.
II
“DUH, Nyai anu geulis, cahaya tina raray salira nyirorot nepi ka jero leuweung. Saha atuh salira teh, Nyi Mojang, bet ngalamun sorangan di sisi walungan?”
“Abdi mah sanes mojang, da tos gaduh caroge.”
“Aduh, ampun anu disuhun. Di mana atuh eta lalaki anu tangtu pangbagjana sadunya teh?”
“Tos teu aya di ieu dunya.”
“Euh, eta nya nu matak kembang soka teh laligar?”
“Muhun, dua puluh taun anu tos kalangkung.”
“Ladalah… bener ieu teh, Nyi?”
“Abdi mah pantrang ngaleupaskeun kajujuran.”
“Percaya kaula ge, Geulis, lamun kulit salira teu katingal lemes jiga sutra tur buuk salira teu cahayaan lir peuting nu baranang ku bentang-bentang.”
“Anjeun ge tangtos percanten kana geulisna Dewi Drupadi atawa Dewi Utari anu lana.”
“Duh, Drupadi, dewi anu angger ngora tur geulis sanajan geus boga incu. Kitu deui Utari, anu umurna saimbang jeung incu sorangan. Tapi apan etah mah dongeng, Geulis, lain kanyataan.”
“Ieu abdi buktos kanyataan jaman ayeuna. Yuswa salira paling oge saparo ti umur abdi.”
“Ke, ke, salira teh leuwih pantes jadi adi kaula.”
“Eta ku lantaran abdi mah salamina hirup kalawan tengtrem tur surup sareng lingkungan. Tuh geura tingali panonpoe anu bade ngaso, sakitu endahna. Dangukeun geura sora cai anu ngamalir di lebak. Seuseup eta seungit kembang malati. Raoskeun hiliwir angin ti pasir.”
“Tapi apan mu’jizat kawas kitu mah ayana ge ngan dina impian.”
“Upami salira nyangka sadayana teh mung impenan, nya abdi ge sabagian tina impenan.”
“Tapi urang mah hirup dina kanyataan apan.”
“Naon bentenna antawis impenan sareng kanyataan? Upami urang ngimpen, urang nyangka impenan teh kanyataan. Tapi upami urang gugah, urang bakal nyangka impenan teh sanes kanyataan.”
“Duh, Nyai nu geulis, tong nambahan kabingung atuh.”
“Nya sok atuh gugah, tong titeuleum wae dina alam impenan, anu ku salira disangka kanyataan. Sok calik di dieu, Kasep. Anggursi seuseup geura seungit malati. Raoskeun sesa cahaya panonpoe. Saha nami salira teh? Ti mana kawit?”
“Kaula mah teu boga ngaran. Oge te nyaho di asal.”
“Piraku. Unggal manusa mah da tangtos kagungan sangkan paraning dumadi.”
“Tah, kaula ka dieu teh ngan sakadar kabawa lengkah, sanggeus mangtaun-taun mubus leuweung, gunung, jeung jurang, laju ngaranjah desa jeung kota, pikeun neangan pijawabeun ngeunaan saha saenyana kaula. Teu nyaho kaula mah saha indung jeung bapa teh. Oge teu nyaho nu ngaran bareto. Kaula mah ukur nyaho ayeuna wungkul. Nyaho-nyaho geus sawawa.”
“Ningali anjeun teh bet janten emut ka pameget nu weleh aya dina impenan.”
“Kacida bagjana lamun kaula jadi eta lalaki.”
“Pun anak.”
“Ladalah…”
“Lima welas taun umurna basa pun anak indit ti rorompok. Aya kana lima atanapi genep taun nu tos kalangkung.”
“Lah, Geulis, enggeus atuh, ngimpi teh tong jauh teuing.”
“Abdi ngusir pun anak lantaran manehna tos ngabohong…”
“Duh hampura, Geulis, naha bet kalahka nangis.”
“Ngabohong sakali, nanging abdi teu tiasa ngahampura.”
“Hampura, nya, kaula.”
“Eh, teu kedah deku kitu, Kasep. Sok atuh, angin baris mingkin tiis. Urang lebet yu? Di lebet mah aya seuneu. Aya bajigur, upami salira kersa. Sok atuh ngadeg. Duh, Gusti…!”
“Kunaon, Geulis?”
“…”
“Duh, kunaon raray salira bet pias jiga kapas?”
“Salira teh pameget nu teu weleh aya dina impenan!”
“Kacida bagjana!”
“Anaking…!”
“Ke, ke, ke, tong jauh teuing atuh ari ngahayal teh, Geulis.”
“Aya tatu dina mastaka hidep!”
“Tatu teh cirining lalaki sajati. Yeuh, tingali, saluar awak teh ngan tatu wungkul. Dikoet maung, dipacok dadali, kagores panah pamatang. Lah, pokona mah naon wae.”
“Harita mastaka hidep teh diteunggeul ku Ibu. Laju hidep teh sapertos anu teu emut nanaon.”
“Kaula mah can kungsi gelut jeung awewe.”
“Hidep diteunggeul ku Ibu kulantaran ngabohong.”
“Meunggeus, Geulis, hudang. Tong ngimpi salalawasna. Ieu kaula lalaki nu keur neangan batur hirup. Ayeuna geus kapanggih di dieu pisan.”
“Moal bisa! Hidep teh anak Ibu!”
“Tong mungkir tina kanyataan, Geulis. Karasa aya cahaya deudeuh tina panon salira anu salila ieu kaula neangan.”
“Kadeudeuh ti indung ka anakna!”
“Duh, eta ku keukeuh ngaku indung.”
“Sabab hidep memang anak Ibu!”
“Naon buktina?”
“Hidep teu weleh aya dina impian!”
“Apan eta mah malah ngabuktikeun sabalikna.”
“Tatu dina mastaka hidep!”
“Jeung tatu dina dada, dina leungeun, jeung bitis?”
“Ningali tatu dina mastaka hidep teh janten emut kana parabot nu dianggo neunggeul!”
“Bisa we ceuk kaula mah eta teh kulantaran dicokcrok oray.”
“Duh, Hyang Dewa Niskala! Naha takdir teh bet kalahka nepangkeun abdi sareng pun anak sapertos kieu?”
“Geus nyata ayeuna mah, Geulis. Urang tangtu geus ditakdirkeun kudu panggih. Ayeuna pisan kaula rek ngalamar.”
“Duh, Hyang Anu Murbeng Jagat! Sanes kieu takdir anu tinulis dina kitab-kitab…”
“Kumaha, Geulis?”
“Duh, Hyang Anu Uninga Kana Sagalana…”
“Sok jawab atuh lamaran kaula.”
“…”
“Jawab, Geulis.”
“Kieu we atuh, Sangkuriang. Ia abdi, Dayang Sumbi, mugi-mugi tiasa kalebet wanoja Sunda anu pageuh kana purbatisti sareng purbajati.”
“Tong rea catur, Sumbi.”
“Tujuh wengi abdi ngimpen paparahuan duaan di hiji talaga.”
“Alah, babari eta mah. Aya talaga gede teu jauh ti dieu. Tuh, beulah ditueun gunung.”
“Talaga teh payuneun rorompok pisan.”
“Hayu urang nyieun talaga di dieu, Sumbi.”
“Damelkeun kanggo abdi.”
“Keur urang duaan.”
“Supados urang tiasa paparahuan.”
“Hayu!”
“Enjing.”
“Sumbi…!”
“Abdi hoyong enggal-enggal.”
“Sumbi!”
“Enggal atuh, Kasep, panonpoe tos surup. Diantos nya, sateuacanna sumirat cahaya pajar.”
III
KOREJAT hudang. Geus taun sabaraha ieu teh? Boa kabeurangan. Beu!
Gebrus-gebrus mandi gancang pisan.
Ayeuna mah kuring lain budak ololeho nu gampang dibobodo. Ayeuna mah geus sagala aya. Pek rek hayang naon. Moal teu kacumponan sagala kahayangna. Komo ngan sakadar talaga jeung parahu mah.
Cetrek ngahurungkeun mobil.
Sora mesin mobil ge ampir teu kadenge. Mobil mahal tea. Empuk, seungit, tiis. Surup pisan mun dibaturan ku nu geulis.
Di mana atuh salira teh? Unggal peuting kaimpi-impi. Mangbulan-bulan teu bae ilang. Mangtaun-taun kacipta we tuluy.
Geus kokotetengan neangan di ieu kota, weleh teu kapanggih. Pajar teh rombongan sandiwara Sunda model kitu mah geus euweuh nu kuat ngalawan jaman. Geus teu payu jadi tongtonan. Naon atuh nu teu bisa disadiakeun ku telepisi jeung internet? Kabeh aya. Kabeh kari cetrek. Kari mindah-mindahkeun saluran atawa situs. Teu kudu ka mana-mana, urang bisa ka mana-mana. Cukup di imah. Teu kudu mayar mahal. Teu kudu repot-repot nyanghareupan tukang ngamen, tukang elap, atawa komo tukang ngarampog anu pasuliwer di jalan-jalan.
Piraku teu nyesa hiji-hiji acan rombongan sandiwara model kitu teh. Enya, rombongan anu nguriling ka mana-mana. Minton ti lembur ka lembur. Keur jaman jaya mah, unggal minton di hiji lembur teh pada ngaleut nu lalajo. Para pamaenna jadi bentang. Komo sripanggungna mah, weleh jadi jejer catur sapopoe. Umumna ku barudak ngora, atawa bapa-bapa nu masih keneh ngarasa ngora. Pajar bisa dibawa ka mana-mana.
“Atuh cobian ka kota P geura. Saurna di dinya mah aya keneh sandiwara Sunda teh,” ceuk salasahiji pajabat di kanwil kabudayaan, basa kuring ngahaja mimiti neangan.
Gas mobil ditincak rada jero.
Mobil mangprung dina jalan tol. Ngan sajam. Tuluy kaluar ti jalan tol, asup ka jalan leutik, pungkal-pengkol saeutik.
“Muhun, kapungkur mah aya di dieu rombongan sandiwara nu eta teh. Malah kapungkur mah aya kana lima atanapi genep grup. Ayeuna mah tos teu aya deui. Sadayana tos bubar,” ceuk kapala dinas kabudayaan di dinya.
Kitu sihoreng, jawabanana sarua keneh.
“Bade penelitian kitu, Pa?”
Kuring gideug. Eta ku nyebut Bapa.
“Upami grup jaipongan mah seueur keneh. Bade? Da sami gareulis eta ge.”
Kuring gideug deui. Sok disaruakeun wae. Gampang ari soal geulis mah.
“Sakaterang sim kuring mah, da tos lima taun rombongan terakhir teh bubarna.”
“Cik, panginten Bapa uninga, urut pamaenna teh ka marana?”
“Duka tah. Nguping mah aya nu janten patani deui, aya nu ngabeca, nu dagang cimol. Ah, pokona mah naon we nu tiasa janten bekel hirup sadidinten.”
“Ari sripanggungna?”
Manehna kerung. Tuluy gideug, bari imut. “Taroskeun we atuh ka Pa Engkos, salasahiji tokoh sandiwara Sunda harita. Ieu kaleresan aya alamatna.”
Geleyeng deui mobil. Ayeuna mah asup ka jalan leutik tur renjul. Malah kudu parkir heula, da imahna aya di jero gang anu ngan samotoreun.
“Muhun abdi ge kapungkur mah janten anggota rombongan. Hanjakal ayeuna mah tos bubar. Tos lami, aya kana lima-genep taun mah. Tos teu aya nu lalajo. Teu sapertos dua puluh atanapi tilu puluh taun ka pengker. Gamelanana ge tos diicalan. Komo layar-layarna mah duka ka marana. Tos seep ku beurit panginten.”
“Dupi sripanggungna aya keneh?”
Pa Engkos kerung. Beuki karijut we beungeutna. “Ke, ke, ke, asana mah aya keneh di Lembur Pasanggrahan. Cobi we taroskeun ka urang dinya. Tangtos ngalartoseun.”
Kuring ngarenghap. Kapanggih sia!
“Eu, dupi Aden saha kitu?”
Kuring nyerengeh sajongjongan. “Tong guyur nya. Abdi teh Sangkuriang, nuju milarian Dayang Sumbi.”
***
Jumaah, 05 Désémber 2014 02:44
Kemis, 04 Séptémber 2014 09:19
Jumaah, 18 Juli 2014 02:37
Rebo, 28 Méi 2014 01:32
Rebo, 28 Méi 2014 01:09


text:
Déklarasi resmi Pupusna Katolik gereja
Dina video dina Portugis we pinuh ngarti Paus sacara!
Naon ngareureuwas di video ieu nyaeta paus nu kabuka mungkir Yesus Kristus.
Paus nu kabuka ceuk nu kanyataan yén Yesus Kristus disalib nyaéta gagal ….!
Ayeuna ieu teu gagal sabab Kristus terang anjeunna bakal disalib jeung manéhna sanajan ka Peter nu saméméh cock bangsa gagak anjeun bakal kufur kuring tilu kali ….!
Yesus terang ti awal khutbah manéhna bakal mungkas nepi dina kayu salib.
Tapi manéhna sapuk pikeun kurban hirupna pikeun nyalametkeun jiwa urang sabab manusa téh jadi najis jeung pamayang no hal najis bisa asup ka Karajaan Sawarga.
Ieu téh ngaliwatan getih Kristus dina salib nu urang ditebus!
Paus nu dijieun qur’an pikeun Yesus Kristus salaku nabi basajan nyebutkeun ISLAM, pinuh ku niat hade tapi gagal saprak manéhna maot dina kayu salib ….!
Datang ti qur’an saperti Christian anu unworthy iman, tapi ti Paus, kecap ieu an deklarasi resmi pati Garéja Katolik geus ngumumkeun yén dina hiji keprok thunderous di New York .
Pikeun Paus Yesus Kristus teu putra Allah (Tuhan dijieun man urang ngajarkeun injil) tapi manusa kawas batur jeung hadiah tina nubuat anu maot disalib ….!
Nu quips saeutik Paus sagala paku nu tutuwuhan dina wrists jeung suku Yesus Kristus dina Palang.
Jeung kecap panungtung Paus, urang resmi bisa disebutkeun yen Garéja Katolik mangrupa resmi paéh dina hiji keprok thunderous di New York September 25, 2015 di katedral St Patrick sacara.
Neneda fervently mah Brothers dearly tercinta jeung Sisters pikeun mulang ka Bumi ti Gusti urang Yesus Kristus salaku urang resmi sorangan jeung dina bahaya gede ayeuna.
Alhamdulilah anjeun
Koswara


text:
Tangerang, 25 September 2013
Salam Sono,
Teh Limah kumaha sakulawargi dina dangeut ayeuna di Bogor daramang ? Alhamdulilah Sundari ge sakulawargi di Tangerang aya dina kaayan sehat walafiat. Tos sono pisaan Ari teh hoyong tepang sareng Teh Limah sakulawargi.
Teh Limah, maksud Ari nyeratan teh teu aya sanes bade ngawartosan, rehna dina liburan ane bade dongkap hoyong ka Bogor. Kumaha tiasa henteu ? Naha Teh Limah gaduh waktos nu rineh kanggo nyarengan Ari liburan di Bogor.
Teh Limah, Ade Wina ayeuna mah tos sakola di SD, nembe kelas hiji. Tapi kedah dijajap-jajap wae ku Mamah ari mios ka sakola teh. Atuh uih sareng mios teh sok sasarengan wae sareng Mamah. Kumaha Ade Sinta tos sakola teu acan ?
Teh Limah, saleresna mah seueur pisan nu hoyong dicarioskeun dina ieu serat. Namun engke we upami Ari liburan di Bogor, urang ngadongengkeun naon-naon pangalaman masing-masing.
Teh Limah, naha tiasa henteu engke dina liburan nyarengan Ari jalan-jalan di Kota Bogor ? Harepan Ari mudah-mudahan Teh Limah tiasa nyarengan Ari nya. Teh serat ti Ari dicekapkeun sakitu heula. Ke upami tos caket kana waktosna liburan, ari bakal ngintun serat deui. Kahoyong Ari mah ieu serat teh saenggalna diwaleran. Nuhun nya Teh kana sagala kasaean Teh Limah sakulawargi ka Ari. Teu hilap salam baktos kanggo Ua Istri kaliah Ua Pameget sakulawargi di Bogor.
Sonona,
Sundari Ariesta
Nah begitulah contoh surat dengan bahasa sunda, semoga dengan adanya contoh di atas, Anda bisa lebih gampang untuk mengerjakan tugas yang diberikan oleh Ibu Bapak Guru di sekolah. Selamat mengerjakan....


text:
Sabtu, 26 Februari 2011
BEDGE PEMKAB SUMEDANG
Lambang Sumedang teh ngandung palasifah jatidiri manusa,
Panghandapna,
nomer 1 ngalambangkeun sumber tanaga magnetik anu dipiboga ku sakur manusa,
nomer 2 tangga nu lobana lima,ngagambarkeun pancaindra,
nomer 3 tihang dalapan siki,kenca-katuhu,ngagambarkeun dimensi alam,
nomer 4 pasagi 4 ngagambarkeun papat kalima pancer,
nomer 5 buleudan ngagambarkeun sajatining,nyaeta manusa nu geus ngahontal marifat,nu geus nyaho ka sajatina.
jalma nu milampah palasifah lambang ieu bakal miboga watek satria tandang tanding;ludeung teuneung taya katineung,pertentang taya karingrang;teu gedag kaanginan,moal murag buuk salembar;wisesa lir tiwikrama,bleg nambleg nandingan gunung;janggelek sajatining jisim,nu nyumput jeroning jirim;weruh sadurung winarah,waspada permana tinggal,sampurna pancaindra,huri warasing isun,asal sia asal aing,ucap nyata kalimusada;raga nyawa teu miboga,anging keresaning nu Kawasa,hirup kaula sawawa,nya aing sajatining manusa.
Tulisan dina segi 4;
"KITA SEKALIAN BERSAMA-SAMA UMATNJA TUHAN LAGI SEASAL DAN SETURUNAN KALAU DIPIMPIN OLEH JANG PALING SEMPURNA JANG BERHATI SUTJI DAN BIDJAKSANA AMAN TENTERAM KEADAAN NEGARA",
dina kaayaan nagara urang kawas ayeuna kudu diTAFAKURan...
"urang sadaya sami tunggal
kawulanging Allah.saasal
satedak keneh.upami dikapalaan
ku nu sampurna,wening galih
sareng linuhung,ayem tengtrem
sadayana"...
Langganan: Poskan Komentar (Atom)
PADARINGAN
Ku Budaya Urang Napak Ku Budaya Urang Ngapak
Simkuring
- KASUNDAAN
- Sumedang, Jawa Barat, Indonesia
- Sampurasun Salam pangwanoh kasadayana ... teupangkeun simkuring sibudak angon ti sumedang sanes agul ku payung butut sanes oces ku karung soek ngan ukur nyimpenan arsip kolot urang bahela teungarasa asa pangpinterna teu ngarasa asa pangnyundana... tpi ngaraos nyaah kana kasundaan nana bilih aya catur nu teu matut hapunteun da simkuring mah nuju di ajar Cag Pun Budak Angon Rampes


text:
BABAD SUMEDANG
BABAD SUMEDANG
1.1. Asal Mimiti Ngaran
Karajaan Sumedang Larang asalna ti pecahan karajaan Sunda-galuh anu ngagem agama Hindu, anu di adegkeun ku Prabu Aji Bodas luhur paréntah Prabu Suryadewata saméméh Keraton Galuh dipindahkan ka Pajajaran, Bogor. Kalayan nurutkeun parobahan jaman sarta kapamingpinan, ngaran Sumedang ngalaman sawatara parobahan. Anu kahiji nyaéta Karajaan Tembong Agung (Tembong hartina nampak sarta Agung hartina luhur) dipingpin ku Prabu Guru Aji Bodas dina abad ka XII. Saterusna dina mangsa jaman Prabu Tadjimalela, digantian jadi Himbar Buana, anu hartosna nyaangan alam, Prabu Tadjimalela kungsi ngomong “Insun medal; Insun madangan”. Hartina Kuring dilahirkan; Kuring nyaangan. Kecap Sumedang dicokot ti kecap Insun Madangan anu robah pengucapanna jadi Sun Madang anu saterusna jadi Sumedang. Aya ogé anu boga pamadegan asalna ti kecap Insun Medal anu robah pengucapana jadi Sumedang sarta Larang hartosna hiji hal anu euweuh tandingna.
1.2. Mangsa Karajaan Sumedang Larang
Dina Carita Parahiyangan sarta catetan Bujangga Manik yén kira-kira suku Gunung Tompo Omas (Tampomas) aya hiji Karajaan Medang Kahiyangan (252 – 290 M), sarta nurutkeun catetan Bujangga Manik ogé yén posisi Sumedang Larang aya di Cipameungpeuk, ditempo ti posisi Sumedang Larang (998 – 1114 M) yén anu nyekel kakawasaan wayah éta téh Prabu Pagulingan. Ditempo ti mangsa kadua karajaan kasebut pohara jauh sarta euweuh hubungan sarua pisan. Turunan ti Medang Kahiyangan mangrupa turunan Raja Salakanagara ka 5 ti Prabu Dharma Satya Jaya Waruna Dewawarman minantu Dewawarman IV, sedengkeun nurunkeun turunan Sumedang Larang asalna Manikmaya Karajaan Kendan minantu Suryawarman raja Tarumanagara ka 7 anu saterusna ogé nurunkeun raja-raja Galuh sarta Sunda
Cikal bakal nangtungna karajaan Sumedang Larang mimitina ti karajaan Tembong Agung. Nangtungna karajaan Tembong Agung pohara pageuh pakait jeung karajaan Galuh Pakuan anu didirikan ku Wretikandayun 612 M, sedengkeun karajaan Tembong Agung didirikan ku Prabu Guru Aji Bodas 678 M di Citembong Girang Kacamatan Ganeas Sumedang saterusna pindah ka kampung Muhara Désa Leuwi Hideung Kacamatan Darmaraja. Prabu Guru Aji Bodas mangrupa putra Ratu Komara turunan ti Wretikandayun. Prabu Guru Aji Bodas hasil pernikahan jeung Dewi Nawang Wulan (Ratna Inten) ngabogaan opat urang putra; anu cikal ngaranna Batara Kusuma atawa Batara Tuntang Buana anu dipikawanoh ogé minangka Prabu Tadjimalela, anu kadua Sakawayana landian Aji Saka, anu katilu Haris Darma sarta anu pamungkas Jagat Buana anu dipikawanoh Langlang Buana. Dina kropak 410 disebutkeun ogé yén Tadjimalela éta téh Panji Romahyang putera Demung Tabela Panji Ronajaya ti Dayeuh Singapura. Tadjimalela sajajar jeung inohong Ragamulya (1340 - 1350) pangawasa di Kawali sarta Suryadewata ayah Batara Gunung Bitung di Majalengka. Dina mangsa pamaréntahan Niskala Wastu Kancana (1371 – 1475), Singapura diparéntah ku putrana anu kadua Surawijaya Sakti anu saterusna digantikeun ku adina Ki Gedeng Sindangkasih, putra Wastu Kancana anu katilu anu disebut Mangkubumi Sumedang Larang alatan wayah éta Sumedang Larang jadi karajaan bawahan Galuh. Sumedang Larang tangtu saluyu jeung perkara medalna karajaan Talaga anu dirintis ku inohong Praburesi anu tetep aya di handapeun Galuh.
Sabot Batara Kusuma keur bertapa , lumangsung hiji keajaiban alam di suku Gunung Cakrabuana, sabot wiati jadi terang-benderang ku cahya anu bingkeng jiga karémbong (malela) salila tilu poé tilu peuting ku kituna Batara Kusuma berucap “ In(g)sun Medal In(g)sun Madangan” (In(g)sun hartina “kuring”, Medal hartina lahir sarta Madangan hartina méré penerangan) maksudna “Kuring lahir pikeun méré penerangan” ti kecap-kecap kasebut terangkailah kecap Sumedang, kecap Sumedang Larang bisa ogé diartikeun minangka “taneuh lega anu arang bandingna” (Su= alus, Medang = lega sarta Larang = arang bandingannya), ku kituna Batara Kusuma dipikawanoh ogé minangka Tadjimalela sarta kecap Sumedang bisa dicokot ogé ti kecap Su anu hartosna boh boh éndah sarta Medang nyaéta ngaran sajenis tangkal, Litsia Chinensis ayeuna dipikawanoh minangka tangkal Huru, tiheula tangkal medang loba tumuwuh subur di dataran luhur nepi ka kaluhur 700 m ti permukaan sagara kawas halna Sumedang mangrupa dataran luhur. Sajaba ti éta Tadjimalela nyiptakeun élmu Kasumedangan diwangun ti 33 pasal “Sideku Sinuku Tunggal Mapat Pancadria” élmu anu berisikan hubungan manusa jeung Sang Pecipta sarta Antara manusa kalayan manusa.
1.3. Prabu Tadjimalela
Prabu Tadjimalela mangrupa raja kahiji Karajaan Sumedang Larang (721 – 778 M) anu ngawasaan Tembong Agung Darmaraja diurut karajaan Prabu Guru Aji Bodas. Prabu Tadjimalela miboga tilu urang putra nyaéta ; anu kahiji Jayabrata atawa Batara Sakti landian Prabu Lembu Agung, anu kadua Atmabrata atawa Bagawan Batara Wirayuda anu dipikawanoh minangka Prabu Gajah Agung, sarta anu pamungkas Mariana Jaya atawa Batara Dikusuma dipikawanoh minangka Sunan Ulun, anu kahiji jadi raja kadua Sumedang Larang nyaéta Lembu Agung (778 – 893 M) saterusna digantikeun ku Gajah Agung. Prabu Tadjimalela nunjuk Lembu Agung pikeun jadi raja Sumedang Larang anu kadua, Lembu Agung nampikna, Lembu Agung milih pikeun jadi resi batan jadi saurang raja jigana adina Sunan Ulun jadi resi kitu ogé jeung Gajah Agung nampik, pamustunganana Tadjimalela ngagero kadua putera kembarnya nyaéta Lembu Agung sarta Gajah Agung, sabot kadua puterana datang Prabu Tadjimalela ngajurung kadua puterana pikeun nungguan hiji kalapa ngora sarta hiji pedang di tengah lapang sabaraha waktu saterusna Prabu Tadjimalela indit ninggalkeun maranéhanana duaan, sanggeus nungguan sabaraha lila saterusna Prabu Lembu Agung indit samentara tinggallah Prabu Gajah Agung saurang diri pamustunganana Prabu Gajah Agung teu kuat nahan haus saterusna nginumna buah kalapa kasebut, pamustunganana Prabu Tadjimalela nunjuk Atmabrata anu dipikawanoh minangka Prabu Gajah Agung (893 – 998 M) minangka raja Sumedang Larang kadua, période pamaréntahan kadua turunan Prabu Tadjimalela leuwih ka karesian tinimbang keprabuan sarta mimitian ti dieu puseur pamaréntahan dipindah ti Darmaraja ka Ciguling Pasanggrahan Sumedang Kidul. Prabu Gajah Agung miboga putra ngaranna Wirajaya atawa Jagabaya atawa dipikawanoh minangka Prabu Pagulingan (998 – 1114 M) saterusna jadi raja Sumedang Larang kaopat. Sanggeus maotna Prabu Pagulingan digantikeun ku Mertalaya anu dipikawanoh minangka Sunan Guling (1114 – 1237 M)miboga tilu putra; Tirta Kusuma dipikawanoh minangka Sunan Tuakan, Jayadinata sarta Kusuma Jayadiningrat. Sanggeus Sunan Guling wafat digantikeun ku puterana anu miboga ngaranTirtakusuma atawa Sunan Tuakan (1237 – 1462 M) minangka raja Sumedang Larang anu kagenep. Sunan Tuakan ngabogaan tilu putri; anu cikal Ratu Ratnasih landian Nyi Rajamatri diperistri ku Sri Baduga Maharaja Jaya Dewata Pakuan Pajajaran, anu kadua Ratu Sintawati landian Nyi Mas Ratu Patuakan sarta anu katilu Sari Kencana diperisteri ku Prabu Liman Sanjaya turunan Prabu Jaya Dewata. Loka urut Benteng Keraton Sumedang Larang di Ciguling – Ds. Pasanggrahan
Saterusna Sunan Tuakan digantikeun ku puterina anu kadua anu ngaranna Ratu Sintawati landian Nyai Mas Patuakan (1462 – 1530 M) minangka raja Sumedang Larang katujuh, Ratu Sintawati nikah jeung Sunan Corenda raja Talaga putera Ratu Simbar Kancana ti Kusumalaya putra Déwa Niskala pangawasa Galuh. Ti Ratu Sintawati sarta Sunan Corenda miboga putri ngaranna Satyasih atawa dipikawanoh minangka Ratu Inten Dewata sanggeus jadi pangawasa Sumedang anu kadalapan boga gelar Ratu Pucuk Umum (1530 – 1578 M).
Dina mangsa Ratu Sintawati ageman Islam mimitian menyebar di Sumedang dina warsih 1529 M. Ageman Islam disebarkeun ku Maulana Muhammad landian Pangeran Palakaran putera Maulana Abdurahman landian Pangeran Panjunan. Pangeran Palakaran nikah jeung Nyi Armilah saurang puteri Sindangkasih Majalengka ngalahirkeun saurang putra ngaranna Rd. Solih atawa Ki Gedeng Sumedang landian Pangeran Santri. Saterusna Pangeran Santri nikah jeung Ratu Pucuk Umum, anu pamustunganana Pangeran Santri ngagantikeun Ratu Pucuk Umum minangka pangawasa Sumedang, Pangeran Santri dinobatkan minangka raja Sumedang Larang jeung gelar Pangeran Kusumadinata I dina tanggal 13 bagian gelap bulan Asuji warsih 1452 saka (+ 21 Oktober 1530 M), Pangeran Santri mangrupa murid Sunan Gunung Jati.
Pangeran Santri mangrupa pangawasa Sumedang kahiji anu ngagem agama Islam sarta ngawasa di Kutamaya Padasuka minangka Ibukota Sumedang Larang anu anyar, nepi ka ayeuna di kira-kira loka Kutamaya bisa ditempo batu urut fondasi tajug keraton Kutamaya. Dina tanggal 3 bagian caang bulan srawana warsih 1480 saka (+ 19 Juli 1558 M) lahirlah Pangeran Angkawijaya anu jaga boga gelar Prabu Geusan Ulun putera ti Pangeran Santri sarta Ratu Pucuk Umum. Dina mangsa pamaréntahan Pangeran Santri kakawasaan Pajajaran geus mudun di sawatara wewengkon kaasup Sumedang sarta dina tanggal 11 Suklapaksa bulan Wesaka 1501 Sakakala atawa tanggal 8 Méi 1579 M Pajajaran “Sirna ing bumi” Ibukota Padjajaran murag ka leungeun pasukan Kesultanan Surasowan Banten. Dina warsih 1578 benerna dina poé Jum’at legi tanggal 22 April 1578 atawa bulan syawal pas pisan jeung Idul Fitri di Keraton Kutamaya Sumedang Larang Pangeran Santri narima opat Kandaga Lante anu dipingpin ku Sanghiang Hawu atawa Jaya Perkosa, Batara Dipati Wiradidjaya (Nganganan), Sangiang Kondanghapa, sarta Batara Pancar Buana Terong Peot mawa pusaka Pajajaran sarta alas parabon pikeun di serahkeun ka pangawasa Sumedang Larang sarta dina mangsa éta ogé Pangeran Angkawijaya / Pangeran Kusumadinata lII dinobatkan minangka raja Sumedang Larang jeung gelar Prabu Geusan Ulun (1578 – 1610) minangka nalendra penerus karajaan Sunda sarta ngawarisan wewengkon urut wewengkon Pajajaran, sakumaha diungkabkeun dina Pustaka Kertabhumi I/2 (h. 69) anu unina ; “Ghesan Ulun nyakrawartti mandala ning Pajajaran kangwus pralaya, enya ta sirnz, ing bhumi Parahyangan. Ikang kedatwan ratu Sumedang haneng Kutamaya ri Sumedangmandala” (Geusan Ulun maréntah wewengkon Pajajaran anu geus runtuh, nyaéta sirna, di bumi Parahiyangan. Keraton raja Sumedang ieu perenahna di Kutamaya dina wewengkon Sumedang) saterusna diwartakeun “Rakyan Samanteng Parahyangan mangastungkara ring sira Pangeran Ghesan Ulun” (Para pangawasa séjén di Parahiyangan ngarestuan Pangeran Geusan Ulun). “Anyakrawartti” biasana dipaké ka pamaréntahan saurang raja anu merdika sarta cukup lega kakawasaanana. Dina hal ieu istilah “nyakrawartti” atawa “samanta” minangka anak buah, cukup meujeuhna dikeunakeunn ka Prabu Geusan Ulun, hal ieu kasampak ti lega wewengkon anu dikawasana, kalayan wewengkonna ngawengku sakumna Padjajaran sageus 1527 mangsa Prabu Prabu Surawisesa jeung wates ngawengku; Walungan Cipamali (wewengkon Brebes ayeuna) di palebah wétan, Walungan Cisadane di palebah kulon, Samudra Hindia palebah Kidul sarta Sagara Jawa palebah kalér. Wewengkon anu henteu kaasup wewengkon Sumedang Larang nyaéta Kesultanan Banten, Jayakarta sarta Kesultanan Cirebon. Ditempo ti lega wewengkon kakawasaanana, wewengkon Sumedang Larang tiheula ampir sarua jeung wewengkon Jawa Kulon ayeuna henteu kaasup wewengkon Banten sarta Jakarta kajaba wewengkon Cirebon ayeuna jadi bagian Jawa Kulon.
Dina waktu dinobatkeun Pangeran Angkawijaya umurna 22 warsih leuwih 4 bulan., sabenerna Pangeran Angkawijaya ngora teuing pikeun jadi raja sedengkeun talari anu lumaku yén pikeun jadi raja nyaéta 23 warsih tapi Pangeran Angkawijaya meunang pangrojong ti opat urang duduluran urut Senapati sarta pembesar Pajajaran, kaopat duduluran kasebut mangrupa turunan ti Prabu Bunisora Suradipati. Dina Pustaka Kertabhumi I/2 nyaritakeun kaopat duduluran éta “Sira paniwi dening Prabu Ghesan Ulun. Rikung sira rumaksa wadyabala, sinangguhan niti kaprabhun mwang salwirnya” (Maranéhanana ngabdikeun diri ka Prabu Geusan Ulun. Di ditu maranéhanana ngabina bala soldadu, ditugaskeun ngatur pamaréntahan sarta lain-lain), ku kituna meunang restu ti 44 panguasa wewengkon Parahiyangan anu diwangun ti 26 Kandaga Lante, Kandaga Lante nyaéta hiji tingkat leuwih luhur tinimbang Cutak (Camat) sarta 18 Umbul kalayan cacah saloba + 9000 umpi, pikeun jadi nalendra anyar gaganti pangawasa Pajajaran anu geus sirna. Henteu kabéhanana urut karajaan bawahan Pajajaran ngaku Prabu Geusan Ulun minangka nalendra , ku kituna kapaksa Prabu Geusan Ulun menaklukan balik karajaan-karajaan kasebut kawas Karawang, Ciasem, sarta Pamanukan.
1.4. Hanjuang Di Kutamaya
Dina mangsa pamaréntahan Prabu Geusan Ulun aya hiji kajadian penting, nurutkeun Pustaka Kertabhumi I/2 (h.70) kajadian Harisbaya lumangsung warsih 1507 saka atawa 1585 M. Kajadian ieu dimimitian sabot Prabu Geusan Ulun balik guguru Demak sarta Pajang, singgah di Keraton Panembahan Ratu pangawasa Cirebon sabot Prabu Geusan Ulun keur natamu di Cirebon, sang Prabu papanggih jeung Ratu Harisbaya pamajikan kadua Panembahan Ratu anu masih ngora sarta geulis. Harisbaya mangrupa puteri Pajang getihan Madura anu di “bikeun” ku Arya Pangiri pangawasa Mataram ka Panembahan Ratu. Pamere Harisbaya ka Panembahan Ratu ku Arya Pangiri ambéh Panembahan Ratu teu beurat sabeulah alatan sanggeus Hadiwijaya raja Pajang wafat aya parebutan kakawasaan antara kulawarga keraton Pajang anu dirojong ku Panembahan Ratu mikahayang ambéh anu ngagantikeun Hadiwijaya nyaéta Pangeran Banowo putra bungsuna, tapi pihak kulawarga Trenggono di Demak mikahayang Arya Pangiri putra Sunan Prawoto sarta minantu Hadiwijaya minangka gagantina anu pamustunganana Arya Pangirilah anu neruskeun kakawasaan di Pajang.
Salila guguru di Demak Prabu Geusan Ulun diajar élmu kaagamaan, sedengkeun di Pajang guguru ka Hadiwijaya diajar élmu kanagaraan sarta élmu perang, salila di Pajang ieu pisan Prabu Geusan Ulun paamprok jeung Harisbaya sarta menjalin hubungan kabogoh anu pamustunganana hubungan kabogoh ieu kapegatkeun alatan Ratu Harisbaya di paksa nikah jeung Panembahan Ratu ku Arya Pangiri. Jigana sanggeus balik guguru ti Demak sarta Pajang Prabu Geusan Ulun singgah di Cirebon pikeun méré kedalan salamet ka Panembahan Ratu luhur pernikahana jeung Harisbaya sarta sakalian nempo urut kabogoh. Nempo urut kabogohna datang rasa sono sarta asihna Harisbaya ka Geusan Ulun beuki nambahan sanggeus Panembahan Ratu saré Harisbaya mengedap-edap ngadatangan tajug keraton di mana Prabu Geusan Ulun istirahat sarta Harisbaya datang ngolo Geusan Ulun ambéh mawa dirina ka Sumedang sabot éta Geusan Ulun bingung alatan Harisbaya nyaéta pamajikan pamanya sorangan sedengkeun Harisbaya ngancem baris bunuh diri lamun henteu dibawa indit ka Sumedang, sanggeus ménta nasehat ka opat pangiring pamustunganana peuting éta ogé Harisbawa dibawa indit ka Sumedang. Isuk -isukna keraton Cirebon rame alatan permaisuri leungit reujeung sémahna, nempo pamajikanana leungit Panembahan Ratu maréntahkeun soldaduna pikeun ngudag namung soldadu bayangkara Cirebon anu usul Geusan Ulun rombongan bisa ditakol mundur ku opat pengiring sang prabu. Alatan kajadian Harisbaya kasebut ngajadikeun perang antara Sumedang sarta Cirebon, saméméh indit perang Jaya Perkosa ngomong ka Prabu Geusan Ulun, manéhna baris melak tangkal Hanjuang di Ibukota Sumedang Larang (Kutamaya) minangka tanda lamun manéhna éléh atawa mati tangkal hanjuang ogé baris mati sarta lamun manéhna meunang atawa hirup tangkal hanjuang ogé tetep hirup, nepi ka ayeuna tangkal hanjuang masih hirup? Sanggeus ngomong Jaya Perkosa indit tempur alatan pasukan Cirebon pohara loba mangka perangpun lumangsung lila dina perang kasebut dimeunangkeun ku Jaya Perkosa, dipihak séjén Nangganan, Kondang Hapa sarta Terong Peot balik ka Kutamaya sedengkeun Jayaperkosa terus ngudag pasukan Cirebon anu geus cerai berai. Di Kutamaya Prabu Geusan Ulun nungguan Jaya Perkosa kalayan hariwang alatan anjuran Nangganan anu mikir Senapati Jaya Perkosa gugur dina medan perang ambéh Prabu Geusan Ulun geura-giru mengungsi ka Dayeuh Luhur tanpa nempo tiheula tangkal hanjuang anu mangrupa tanda hirup matinya Jaya Perkosa. Mangka saprak harita Ibukota Sumedang Larang pindah ti Kutamaya ka Dayeuh Luhur. Kaputusan Geusan Ulun mindahkeun puseur pamaréntahan ka Dayeuh Luhur saéstuna mangrupa léngkah logis sarta gampang pamahamanna. Kahiji, dina kaayaan gawat nyanghareupan kamungkinan anjogna serangan Cirebon, kadua benteng Kutamaya anu ngalingkung Ibukota tacan réngsé diwangun, katilu, Dayeuh Luhur di penclut pasir mangrupa benteng alam anu alus sarta aya kabuyutan karajaan.
Jayaperkosa balik ka Kutamaya kalayan mawa kameunang tapi manéhna heran alatan Ibukota geus kosong keur tangkal hanjuang tetep hirup pamustunganana Jaya Perkosa nyusul ka Dayeuh Luhur sarta sanggeus papanggih jeung Prabu Geusan Ulun, manéhna ambek ka Nangganan komo maéhanana sarta ninggalkeun rajana bari nyumpah moal daék ngabdikeun diri deui ka saha ogé ogé.Kadéngé béja ti Cirebon kadéngé yén Panembahan Ratu baris nyeraikan Harisbaya minangka ganti talakna wewengkon Sindangkasih. Pamustunganana Prabu Geusan Ulun nikah jeung Harisbaya sarta miboga dua anak, Raden Suriadiwangsa sarta Pangeran Kusumahdinata, sedengkeun ti pamajikan kahijina Nyi Gedeng Waru boga budak Rangga Gede. Sanggeus Prabu Geusan Ulun wafat mangrupa ahir ti nalendra karajaan Sunda Sumedang Larang sarta Sumedang ngasupan mangsa kabupaten sabot dipingpin ku Raden Suriadiwangsa / Rangga Gempol sarta jadi anak buah Mataram.
Kajadian penobatan Prabu Geusan Ulun minangka Cakrawarti atawa Nalendra mangrupa kabébasan Sumedang pikeun mengsejajarkan diri jeung karajaan Banten sarta Cirebon. Harti penting anu kaeusi dina kajadian éta ialah pernyataan yén Sumedang jadi ahli waris sarta penerus anu sah ti kakawasaan Karajaan Pajajaran di Bumi Parahiyangan. Pusaka Pajajaran sarta sawatara atribut karajaan anu dibawa ku Senapati Jaya Perkosa ti Pakuan ku sorangan dijadikeun bukti sarta pakakas legalisasi ayana Sumedang, sarua halna kalayan pusaka Majapahit jadi ciri Demak sarta Mataram.
1.5. Pamaréntahan di handapeun Mataram
Dipati Rangga Gempol
Dina waktu Rangga Gempol nyekel kapamingpinan, dina warsih 1620 M Sumedang Larang dijadikeunana wewengkon kakawasaan Karajaan Mataram di handapeun Sultan Agung, sarta statusna minangka 'karajaan' dirubahnya jadi 'kabupaten wedana'. Hal ieu dipigawé ku manéhna minangka usaha ngajadikeun wewengkon Sumedang minangka wewengkon pertahanan Mataram ti serangan Karajaan Banten sarta Walanda, anu keur ngalaman konflik jeung Mataram. Sultan Agung saterusna méré paréntah ka Rangga Gempol reujeung pasukanana pikeun mingpin penyerangan ka Sampang, Madura. Sedengkeun pamaréntahan pikeun samentara dibikeun ka adina, Dipati Rangga Gede.
Dipati Rangga Gede
Sabot satengah kakuatan militer kabupaten Sumedang Larang diperintahkan indit ka Madura luhur titah Sultan Agung, datanglah ti pasukan Karajaan Banten pikeun nyerbu. Alatan Rangga Gede henteu sanggup nahan serangan pasukan Banten, manéhna pamustunganana mawa lumpat diri. Kaéléh ieu nyieun ambek Sultan Agung ku kituna manéhna nahan Dipati Rangga Gede, sarta pamaréntahan saterusna dibikeun ka Dipati Ukur.
Dipati Ukur
Sakali deui, Dipati Ukur diperintahkan ku Sultan Agung pikeun babarengan pasukan Mataram pikeun narajang sarta ngarebut pertahanan Walanda di Batavia (Jakarta) anu dina pamustunganana nepungan kagagalan. Kaéléh pasukan Dipati Ukur ieu henteu dilaporkeun geura-giru ka Sultan Agung, diwartakeun yén manéhna kabur ti pertanggung jawabannya sarta pamustunganana tertangkap ti panyumputanana luhur informasi panon-panon Sultan Agung anu ngawasa di wewengkon Parahiangan.
Wewengkon Karajaan
Sanggeus béak mangsa hukumanana, Dipati Rangga Gede dibikeun kakawasaan balik pikeun maréntah di Sumedang. Sedengkeun wewengkon Parahiangan di luar Sumedang sarta Galuh (Ciamis), ku Mataram dibagi jadi tilu bagian
* Kabupaten Sukapura, dipingpin ku Ki Wirawangsa Umbul Sukakerta, gelar Tumenggung Wiradegdaha/R. Wirawangsa,
* Kabupaten Bandung, dipingpin ku Ki Astamanggala Umbul Cihaurbeuti, gelar Tumenggung Wirangun-angun,
* Kabupaten Parakanmuncang, dipingpin ku Ki Somahita Umbul Sindangkasih, gelar Tumenggung Tanubaya.
Kakabéh wewengkon kasebut aya dihandap pangawasan Rangga Gede (atawa Rangga Gempol II), anu sakaligus ditunjuk Mataram minangka Wedana Bupati (sirah para bupati) Parahiangan.Titilar budaya
Nepi ka kiwari, Sumedang masih berstatus keneh kabupatén, minangka sésa titilar konflik pulitik anu loba diintervensi ku Karajaan Mataram dina mangsa éta. Sedengkeun artefak sajarah mangrupa pusaka perang, atribut karajaan, perlengkapan raja-raja sarta naskah kuna titilar Karajaan Sumedang Larang masih bisa ditempo sacara umum di Musieum Prabu Geusan Ulun, Sumedang tempatna pas di kidul alun-alun dayeuh Sumedang, ngahiji jeung Gedong Srimanganti sarta wangunan pamaréntah wewengkon satempat.
Mangsa Pamaréntahan Raja Sarta Bupati Sumedang
1. Mangsa Karajaan.
1. Prabu Guru Aji Bodas (Raja Tembong Agung) 678 - 721
2. Batara Tuntang Buana / Prabu Tadjimalela. 721 - 778
3. Jayabrata / Prabu Lembu Agung 778 - 893
4. Atmabrata / Prabu Gajah Agung. 893 - 998
5. Jagabaya / Prabu Pagulingan. 998 - 1114
6. Mertalaya / Sunan Guling. 1114 – 1237
7. Tirtakusuma / Sunan Tuakan. 1237 – 1462
8. Sintawati / Nyi Mas Ratu Patuakan. 1462 – 1530
9. Satyasih / Ratu Inten Dewata Pucuk Umum 1530 – 1578
( saterusna digantikeun ku salakina Pangeran Kusumadinata I / Pangeran Santri )
10. Pangeran Kusumahdinata II / Prabu Geusan Ulun 1578 – 1601
2. Mangsa Bupati Pangaruh Mataram.
1. Pangeran Suriadiwangsa / Rangga Gempol I 1601 – 1625
2. Pangeran Rangga Gede / Kusumahdinata IV 1625 – 1633
3. Raden Alus Weruh / Pangeran Rangga Gempol II. 1633 – 1656
4. Pangeran Panembahan / Rangga Gempol III 1656 - 1706
3. Mangsa Pangaruh Kompeni Voc.
1. Dalem Adipati Tanumadja. 1706 – 1709
2. Pangeran Karuhun / Rangga Gempol IV 1709 – 1744
3. Dalem Pamajikan Rajaningrat 1744 – 1759
4. Dalem Adipati Kusumadinata VIII / Dalem Anom. 1759 - 1761 19. Dalem Adipati Surianagara II 1761 - 1765 20. Dalem Adipati Surialaga. 1765 – 1773
4. Mangsa Bupati Penyelang / Samentara
1. Dalem Adipati Tanubaya 1773 – 1775
2. Dalem Adipati Patrakusumah 1775 – 1789
3. Dalem Aria Sacapati. 1789 – 1791
5. Mangsa Pamaréntahan Walanda.
Mangrupa Bupati Turunan Langsung karuhun Sumedang.
1. Pangeran Kusumadinata IX / Pangeran Kornel. 1791 – 1828
2. Dalem Adipati Kusumayuda / Dalem Ageung. 1828 – 1833
3. Dalem Adipati Kusumadinata X / Dalem Alit. 1833 – 1834
4. Tumenggung Suriadilaga / Dalem Sindangraja 1834 – 1836
5. Pangeran Suria Kusumah Adinata / Pangeran Sugih. 1836 – 1882
6. Pangeran Aria Suriaatmadja / Pangeran Mekkah. 1882 – 1919
7. Dalem Adipati Aria Kusumadilaga / Dalem Béntang. 1919 – 1937
8. Tumenggung Aria Suria Kusumahdinata / Dalem Aria. 1937 – 1946
9. MANGSA REPUBLIK INDONÉSIA
10. Tumenggung Aria Suria Kusumahdinata / Dalem Aria. 1945 – 1946
11. R. Hasan Suria Sacakusumah. 1946 – 1947
12. R. Tumenggung Mohammad Singer. 1947 – 1949
13. R. Hasan Suria Sacakusumah. 1949 – 1950
(Bupati pamungkas turunan langsung karuhun Sumedang)
link


text:
1Ti Paulus, rasulna Isa Al Masih, — numutkeun pangersa Allah, Juru Salamet urang jeung Isa Al Masih, sumber pangharepan urang — 2Dumateng Timoteus, anak teges bapa dina iman. Muga-muga hidep ginuluran rahmat, welas asih, sarta karahayuan ti Allah — Rama — jeung ti Isa Al Masih, Gusti Jungjunan urang. 3Kahayang bapa mah hidep teh kudu aya di Epesus, sakumaha pamenta bapa basa keur arek ka Makedoni tea. Ari sababna, di ditu teh aya anu nyebar-nyebar pangajaran mahiwal. Perlu ku hidep dieureunkeun. 4Teges-tegeskeun ka maranehna, geura leungitkeun kituh eta dongeng-dongeng nataan berendelan ngaran karuhun-karuhun anu sakitu panjangna teh; lantaran ngan ngondang pacekcokan wungkul, lain nungtun kana katartiban hirup anu ti Allah, anu kudu dibeunangkeun ku iman. 5Bapa menta kieu teh seja ngahudang deui kanyaah anu bijil ti ati nu wening, kaluar tina pikiran nu mencrang, jeung tina iman anu iklas. 6Geus loba anu naringgalkeun sipat kieu teh, kalah ka ngaradu omong anu teu uni. 7Boro bae hararayang jadi guru Toret, ari heug kana omongan sorangan ge teu ngarti sarta kana sual nu dipadukeun teu nyaho. 8Memang urang nyaho, Toret teh hade, asal dipake jeung samistina. 9Papadaning kitu, kudu diingetkeun: Hukum Toret teh dijieunna lain keur jelema anu harade, tapi keur anu rerempak, keur penjahat, keur nu kupur jeung doraka, keur nu teu raresep kana nu suci atawa sual kabatinan, keur anu ngabinasa indung bapa, keur nu maehan, 10keur tukang rucah jeung jinah, keur anu bangkawarah, keur culik, keur tukang ngajualan jelema, keur tukang bohong, keur saksi palsu, jeung saterusna deui, nya eta anu papalingpang jeung ajaran anu bener. 11Ari ajaran anu bener teh dasarna mah, nya eta Injil nu nyaritakeun ka-Agungan jeung ka-Mulyaan Allah, nu dipercayakeun ka bapa sarta ku bapa keur diwawarkeun. 12Bapa muji sukur ka Isa Al Masih, Juru Salamet urang, anu geus maparin kakuatan ka bapa. Muji sukur, reh ku Anjeunna dipercanten ngemban ieu papancen. 13Padahal bapa teh, bareto mah, sakitu moyokna, ngahina, jeung nganiaya ka Anjeunna. Tapi Allah, anggur mikawelas ka bapa; ma'lum ku sabab bapa, bareto mah, teu percaya; jadi, teu nyaho yen kalakuan kitu teh salah. 14Ku Allah, nu maha welas, bapa teh digunturan sih kurnia, iman, jeung kanyaah tina sumberna pisan, nya eta Isa Al Masih. 15Picatur anu nyebutkeun yen: “Isa Al Masih sumping ka dunya pikeun nyalametkeun nu daroraka” teh, tetela benerna; bukti beunang dipercaya. Ti antara anu daroraka, nya bapa anu pangdoraka-dorakana. 16Tapi malah nya ku sabab eta pisan, Allah miwelas-Na ka bapa teh. Isa Al Masih, ka bapa, geus mintonkeun kasabaran anu luar biasa; nepi ka ieu pangalaman bapa teh, dijadikeun conto ka sakabeh anu palercaya ka Anjeunna sapandeurieun bapa, nya eta anu pada ngarep-ngarep geusan meunangkeun hirup anu langgeng. 17Kahormatan jeung kaagungan, kasanggakeun sapapaosna ka payuneun Raja nu langgeng, nu teu keuna ku binasa, jeung maha gaib, nya eta Allah Anu Tunggal! Amin. 18Timoteus, anaking! Tugas anu ku bapa dipercayakeun ka hidep teh, sajalan jeung hiji nubuwat anu bareto diucapkeun ka hidep ngeunaan tugas hidep kiwari. 19Puhit eta ucapan ti nubuwat teh ku sanubari hidep anu murni, supaya kuat iman kapercayaan hidep ngalakonan utamaning jurit. Aya sawatara jalma anu ngabarandel, nepi ka leungit iman kapercayaanana; 20upamana bae Himenius jeung Aleksander. Maranehna ku bapa mah geus diserenkeun ka setan, sina maranehna teh karapok ngahinakeun Allah.
Copyright
Learn More


text:
Getih
Getih téh nyaéta jaringan sumebar nu mangrupa cairan plasma jeung sél (sél getih beureum, sél getih bodas, platélét). Istilah médis nu patali jeung getih biasana sok maké émbohan/awalan hémo- atawa hémato-, tina kecap Yunani "haima" nu hartina "getih".
Fungsi utama getih nyaéta pikeun ngasupan zat-zat gizi (oksigén, glukosa), unsur-unsur pangganti jaringan sarta miceun runtah (kawas karbon dioksida jeung asam laktat). Getih ogé jadi patalimarga sél-sél (leukosit, sél tumor abnormal) sarta rupa-rupa zat (asam amino, lipid, hormon) sahingga bisa diangkut antarjaringan jeung antarorgan. Gangguan kana kandungan atawa sirkulasi getih bisa ngabalukarkeun karuksakan/gangguan jaringan.
Daptar eusi
Anatomi getih[édit | édit sumber]
Getih diwangun ku sababaraha rupa korpuskel/sél; unsur bentukan ieu ngawengku kira 45% tina getih. Sésana mah mangrupa plasma getih, cairan semu konéng nu jadi média cair getih. Dina kaayaan normal, pH getih artéri téh 7,40. Pikeun babandingan, getih dina sakujur awak manusa téh 7% tina beuratna [1], sahingga jalma sawawa umumna dieusi getih 5 léter (2,7-3 léter mangrupa plasma). Mun digabungkeun, lega buengeut éritrosit dina anatomi manusa téh sarua jeung 2.000 kali lega pakulitan luar manusa.
Sél-sél nu ngeusi getih:
- Sél getih beureum atawa éritrosit (96%). Dina mamalia, sél ieu teu boga inti jeung organél, sahingga sacara ugeran teu kaasup kana golongan sél. Sél getih beureum ngandung hémoglobin getih nu nyebarkeun oksigén.
- Sél getih bodas atawa leukosit (3.0%), mangrupa anggota sistim imun nu ngancurkeun zat-zat inféktif.
- Platélét atawa trombosit (1.0%) nu pancénna dina ngabekukeun atawa koagulasi getih sarta dina inflamasi.
Plasma getih téh mangrupa leyuran nu ngandung 96% cai, 4% protéin plasma getih, sarta bahan renik lianna, di antarana
- albumin
- faktor koagulasi getih
- imunoglobulin (antibodi)
- hormon
- rupa-rupa protéin
- rupa-rupa éléktrolit (utamana natrium)
Sakabéh komponén getih di luhur ngabentuk cairan non-Newtonian nu pasipatan alirna unik luyu jeung wangunan saluran getih.
Fisiologi getih[édit | édit sumber]
Produksi jeung degradasi[édit | édit sumber]
Sél-sél getih dijieun dina sumsum tulang, dina prosés nu disebut hématopoiésis. Komponén-komponén protéin dijieun dina ati, hormonna dihasilkeun ku kelenjar éndokrin, sedengkeun fraksi cairna dikokolakeun ku peujit jeung ginjal.
Sél-sél getih didegradasi ku limpa jeung sél Kupffer dina ati. Ati ogé boga tugas meresihan protéin jeung asam amino (ginjal ngasékrésikeun protéin-protéin leutik kana urin). Umur hirup éritrosit umumna nepi ka 120 poé, nu salajengna sacara sistimatis diganti ku éritrosit anyar nu dihasilkeun tina prosés hématopoiésis.
Angkutan oksigén[édit | édit sumber]
Oksigénasi getih diukur ku tekenan parsial oksigén. Oksigén sacara kimiawi 98.5% kabeungkeut ku Hémoglobin (Hb). Ukur 1.5% nu leyur sacara fisik. Molekul Hb mangrupa alat angkut oksigén dina mamalia sarta sababaraha spésiés lianna.
Iwal artéri pulmonal jeung umbilik katut vénana, artéri mawa getih nu ngandung oksigén ngajauhan jantung ka sakujur awak ngaliwatan arteriola jeung kapilér, tempat diserepna oksigén. Sabalikna, vénula jeung véna mawa getih nu geus teu ngandung oksigén balik deui ka jantung.
Warna[édit | édit sumber]
Dina manusa jeung mahluk nu maké hémoglobin lianna, getih nu ngandung oksigén téh warnana beureum burahay, sedengkeun nu teu ngandung oksigén warnana leuwih kolot, beureum ati, nu bisa katempo nalika donor getih nu disedot tina véna. Mun ditilik ti luar, saluran getih nu ngageleng handapeun kulit awak urang katémbongna bulao[2].
Insékta[édit | édit sumber]
Dina insékta, getihna (sebutanana hémolimfa) teu ngangkut oksigén (lawang nu disebut trahéa bisa ngasupkeun oksigén ti luar maké prosés difusi langsung ka jaringan). Getih insékta fungsina ukur mindahkeun gizi ka jaringan sarta miceun produk sésa.
Invertebrata leutik[édit | édit sumber]
Dina sababaraha invertebrata leutik kawas insékta, oksigén langsung leyur dina plasma. Sato nu leuwih badag migunakeun protéin réspiratori pikeun ngaronjatkeun kapasitas ngangkut oksigén. Hémoglobin mangrupa protéin réspiratori nu paling umum aya di alam, sedengkeun krustaséa jeung moluska migunakeun hémosianin (bulao, ngandung tambaga).
Dina kalolobaan invertebrata, protéin pangangkut oksigén ieu téh leyur dina plasma getih, béda jeung vertebrata nu boga sél getih beureum nu hususon ngakut oksigén (sahingga ngaronjatkeun daya angkutna tanpa ngarobah viskositas atawa ngaruksak organ panyaring getih kawas ginjal.
Transpor karbon dioksida[édit | édit sumber]
Nalika getih artéri sistemik ngalir dina kapilér, lumangsung difusi CO2 ti jaringan kana getih. Sawaréh (lolobana) aya nu leyur na getih (dina bentuk bikarbonat jeung ion hidrogén), sawaréh deui aya nu ngahiji jeung hémoglobin jadi karbamino hémoglobin.
Transpor ion hidrogén[édit | édit sumber]
Déoksihémoglobin (hémoglobin nu geus ngaleupaskeun oksigén) boga fungsi séjén, nyaéta pikeun ngabeungkeut ion hidrogén; déoksihémoglobin mibanda afinitas éléktron leuwih luhur batan oksihémoglobin.
Kaséhatan jeung panyakit[édit | édit sumber]
Diagnosis[édit | édit sumber]
Tekanan getih jeung uji getih mangrupa papanggihan diagnostik pangilaharna dipaké pikeun mariksa getih jeung kaayaan umum awak.
Patologi[édit | édit sumber]
Baca ogé panyakit getih
Gangguan sirkulasi jeung kandungan getih mangrupa sumber rupa-rupa panyakit.
- Tatu luar bisa ngabalukarkeun kakurangan getih. Trombosit bisa nulungan ngabekukeun dina kajadian tatu leutik, sedengkeun dina tatu badag mah kudu geuwat diubaran.
- Kapendetna sirkulasi bisa ngabalukarkeun rupa-rupa gangguan médis, ti iskémia nepi ka nékrosis jaringan jeung gangrene.
- Hémofilia, kasakit genetik nu ngabalukarkeun disfungsi salasahiji mékanisme koagulasi getih.
- Leukemia, kangker jaringan nu ngahasilkeun getih.
- Kurang getih, boh alatan trauma atawa lain (misalna nalika dibedah), ogé kasakit getih lianna kawas anémia jeung talasémia, kadang merlukeun transfusi getih. Sababaraha nagara boga bang getih pikeun nedunan pangabutuh getih (di Indonésia mah dikoordinir ku PMI).
- Getih mangrupa véktor penting dina inféksi. HIV, virus nu ngabalukarkeun AIDS, bisa tépa mun aya kontak getih, mani, atawa sékrési awak ti jalma nu geus kainféksi. Hépatitis B jeung C ditépakeun utamana ngaliwatan kontak getih.
- Inféksi getih disebut baktérémia atawa sépsis. Malaria jeung tripanosomiasis mangrupa inféksi parasitik nu ngaliwatan getih.
Natambaan[édit | édit sumber]
Transfusi getih mangrupa terapi getih sacara langsung. Kusabab aya rupa-rupa golongan getih, getih donor jeung nu rék narimana kudu sarua (transfusi getih nu golonganana béda bisa ngabalukarkeun komplikasi anu parna).
Produk getih lian nu dipaké (disuntikkeun) nyaéta platélét, plasma getih, cryoprecipitate, sarta konsentrat faktor koagulasi.
Baca ogé[édit | édit sumber]
Sumber rujukan[édit | édit sumber]
- Blood, Wikipédia édisi basa Inggris per 15 Nopémber 2005


text:
English Version
Rumasa rada tambélar. Rumasa indit poék datang poék. Kitu téh pedah hayang gawé suhud. Kang Sabri ngahuleng, diuk dina korsi di hareupeun imah, bari ngararasakeun hawa tiis isuk-isuk.
Jol pamajikanana, diuk gigireunana.
“Kang, tong diemutan teuing atuh, namina gé budak, can gaduh wiwaha”.
Kang Sabri ukur ngarérét ka pamajikanana, terus neuteup ka jauhna. Jung nangtung, babatek awak.
Kang Sabri nitah pamajikanana nyokot sapatu olah raga.
Kang Sabri ngajigjirg, olah raga lulumputan di jalan komplék imahna. Bari lumpat lalaunan pikiranana uleng. Enya da lain teu ngarti ka budak, bener budak mah can boga wiwaha, komo ieu kakara umur tilu taun jalan ka opat taun, balita kasebutna gé.
Kabisana kakara diajar ngomong capétang, lulumpatan di imah, ruwal rawél kana naon baé nu bisa dirawél. Ngarti, ngarti pisan, budak mah can boga wiwaha.
Moal kitu mun diomongan ku bi Amah?. Atawa disingsieunan ku bi Amah?
Asa mustahil mun nepi ka kitu. Najan enya bi Amah téh ukur badega di imahna, asa pamohalan nepi ka kudu ngomongan budak nu teu pararuguh mah, jeung ongkoh pan budak mah can boga wiwaha.
Kang Sabri téh boga budak tilu, cikal mah awéwé geus kelas dua SMP, pangais bungsu gé awéwé, kakara kelas lima SD. Nu bungsu lalaki, umurna kakara opat taun jalan. Tadina mah ngarasa cukup boga anak dua téh, ngan hayang lalaki, kahayangna téh diparengkeun, borojol nu bungsu, matak umurna gé rada ganjor jeung lanceukna.
Karasa bagja hirup téh, karir di pagawéan nérékél najan kakara kasubdin di pamaréntahan, pamajikan bageur, barudak séhat. Ngarasa tanggung jawab ka kulawarga, nepi ka gawé toh-tohan, indit subuh datang peuting téh enyaan. Urusan rumah tangga mah sagemblengna ku pamajikanana da teu digawé kantoran. Aya kagiatan mah, kitu wé kagiatan jeung tatangga sa-RT atawa sa-RW, osok rajeun ngilu kagiatan ibu-ibu di kantor kang Sabri. Lantaran boga si bungsu nu leutik kénéh, nya néangan nu babantu, nu kapeto téh bi Amah, urang Ciawi Tasik wedalan pasantren ti Sukapancar. Awéwé tengah tuwuh, sagala bisa jeung rapékan. Pamajikan kang Sabri mah kacida nyaaheunana ka bi Amah téh, malah geus teu dianggap badéga, tapi dianggap kolotna, nepi ka barudak ge dititah nyebut Enin, nenehna tina nini.
Kang Sabri ngemprid lumpat, ngurilingan taman di komplék imahna. Mimiti mah diajam hayang bari ngasuh si bungsu lulumpatan téh. Tapi budak magol, embungeun, dipaksa ge kalah ceurik bari montel ka indungna. Haté kang Sabri asa digerihan. Rumasa ari kituna mah, tambélar ka budak. Budak téh tara pisan nyebut ayah, da kitu dibasakeunana di kulawargana, ka bapa nyebut ayah ari ka indung nyebut ibu. Can kungsi kang Sabri digeroan ayah ku nu bungsu ti saprak budak diajar ngomong, Tong boro digeroan, dalah dideukeutan gé budak téh ngadon murengked, siga nu sieun. Pan ari batur mah budak lalaki jeung bapa teh sakitu sok ruketna, gegelutan téa, silih kélékéték téa. Ieu mah éstu siga nu embung wawuh. Tapi ari ka batur mah teu bauan, malah ku batur mah sok disebut wanter. Atuh jeung lanceuk lanceukna sakitu ruketna, lucu mun geus nyebut tétéh, bari rada cadél téa. Ka lanceuk nu panggedéna sok ménta dipanggambarkeun lauk emas atawa guramé, da karesepna kana lauk cai. Mun dahar jeung lauk emas atawa guramé sok cacamuilan siga nu ni’mat.
Sadar kana karumasaan sok tambélar ka kulawarga, kang Sabri ngarobah diri, unggal poé peré sok ngusahakeun aya diimah, ambih bisa babarengan jeung anak-anakna. Ngarobah kitu teh geus aya sababaraha bulan kaliwat, ngan can kaciri aya hasilna utamana ka budak nu bungsu.. Cara poé Saptu ayeuna. Bagja temen mun bisa olah raga bareng sakulawarga, nungtun budak, meuli surabi sisi jalan atawa meuli bubur hayam, dahar cacaleuhakan bari gogonjakan, sakalian mépés késang.
Keur kang Sabri nyigcrig leumpang gancang, bari rada ngahégak, hapéna disada, tuluy ditembalan. Tong boro keur olah raga, dalah keur mandi gé hapé téh kudu wé deukeut manéhna.
“Pa, kadu tos dikintun opat puluh kilo, biasa ka jalan Buah Batu” cék nu nelepon.
“Nuhun, tong maké istilah kadu atuh bisi KPK apaleun, ganti ku istilah guramé”
“Siap pa, asal proyékna nu sanés kénging deui ku abdi”
“Bisa diatur, tos nya, nuhun” cék kang Sabri bari nutup hapéna.
Kang Sabri leumpangna beuki gancang, aya rasa bungangang, bari nyusut késang nu mimiti renung dina tarangna. Aya dua kuriling deui mah, ngurilingan taman, terus mulang.
Di hareupeun imahna leumpang rerencepan da kadéngé budak nu bungsu ceuceuleukeuteukan, sigana keur diheureuyan ku lanceukna. Enyaan budak téh hégar, enyaan budak téh capétang, enyaan budak téh sonagar.
Kang Sabri teu kaampeuh hayang ngiluan ka nu keur heureuy, panto dibuka disakalikeun bari nyebut “Baaa…”. Angkanan mah budak téh rék tambah nyeuleukeuteuk, tapi kalah ngagoak tarik bari nyebut “Onyééét…” tuluy ngagbrug ka lanceukna, siga nu sieun. Kang Sabri ngarengkog, nu tadina hayang heureuy jeung budak téh jadi ceuleumeut. Jep imah jempling, nu bungsu ngingsreuk. Torojol pamajikan kang Sabri ti dapur “Aya naon?” cenah. Euweuh nu ngajawab, ngan budak wé nelenjeng ngagabrug ka indungna.
Kang Sabri ngaléos, ucul-ucul baju olah ragana, gebrus mandi. Bérés mandi tuluy saged, ngaluarkeun mobil, ngaguluyur teuing kamana. Dina pikir kang Sabri naha budak téh nyebut onyét ka dirina, naon atuh onyét téh.
Ampir tabuh lima soré kang Sabri kakara mulang bari rébo ku babawaan aya bubuahan, aya lauk guramé, aya kuéh jeung cocooan.
Di imahna kasampak Bi Amah keur ngajar ngaji ka barudak, kitu wé maca Qur’an, nu bungsu ge milu sila andekak deukeut bi Amah, maké sarung leutik jeung dipéci bodas. Pantes budak téh jeung kasép deuih.
Kang Sabri gé ngilu diuk deukeut pamajikanana, babawaanana mah cul wé nambru di tengah imah.
Bi Amah geus biasa ngajar ngaji, atuh kana maca buku umum gé dokoh, pokna gé “Maca mah naon wé, nu saé kanggo picontoeun, nu awon kanggo pieunteungeun”. Jeung ongkoh deuih ku pamajikan kang Sabri dipupujuhkeun pisan, supaya barudak diajar ngaji bari ngadagoan waktuna magrib.
Geus kabiasaan mun bérés ngajar ngaji, bi Amah sok terus ngadongéng, tara lila paling gé saparapat jam. Mimindengna nu didongéngkeun téh monyét jeung kuya. Barang ngadéngé rék ngadongéng téh budak mani émprak, atoh sigana. Harita gé Bi Amah ngadongéng monyét jeung kuya, monyét nginjeum suling tulang maung nu kuya, tapi teu dibikeun deui.
Cék Bi Amah “Tah urang mah teu kénging siga onyét, teu kenging hawek, teu kenging cilimit, teu kenging makmak mekmek, teu kenging ngaku barang nu batur, saur jaman ayeuna mah teu kénging korupsi, margi éta téh haram, komo upami mésér tuangeun tina artos korupsi mah dipahing pisan”.
Celengkeung téh budak nu bungsu ngomong “Hi hi onyét…” bari nunjuk ka kang Sabri, terus budak téh maléngos bari ngajebian ka lanceukna.
Lanceuk-lanceukna sareuri, ari Bi Amah jeung indungna mah ngabetem wé, kang Sabri seuri maur.
Peutingna sanggeus barudak sararé, kadéngé tinggerendeng obrolan salaki pamajikan, nu kadéngé téh omongan pamajikanana.
“Kang urang candak hikmahna wé, da murangkalih mah suci bersih kénéh, boa urang nu kirang wiwaha, bilih urang kantos gaduh kalepatan boh saur agama boh darigama”.
(Dimuat dina Majalah Basa Sunda Cupumanik No.93 April 2011)


text:
Nu Canadair Cl-215 nyaéta pesawat kahiji dirancang salaku ngebom cai pikeun gelut ngalawan kahuruan. Ieu pesawat kawentar jenis ieu, dimekarkeun di Perancis, geus jadi sinonim jeung Canadair cai-ngabom pesawat. Nu Cl-215 dirarancang di Kanada ku Canadair (ayeuna Bombardier) jeung dijieun salinan 125 antara 1966 jeung 1989, diékspor ka nagara belasan. (sumber wikipedia)
Diropéa dina 01 / 10 / 2012: Dina versi anyar ieu model 3D dijieun jeung FSDS 3.51 jeung disusun jeung Makemdl keur FSX ayeuna ngabogaan susunan pinuh ku animasi lengkep, kabina virtual jeung levers animasi, pedals jeung yoke, panto jeung tangga, mesin jeung haseup animasi. Maya kabina bercahya peuting. Teu cocog langsung X 10
Aya tilu sét textures ngalambangkeun unggal operator nyata: Protection Sipil Perancis F-ZBBV dina dua varian, Yunani, Kanada, leuwih textures sadia dina internet.
data téhnis jeung kinerja anu dicandak ti data resmi. Baca dokuméntasi


text:
Sastra Jawa
Sajarah Sastra Jawa dimimitian ku kapanggihna prasasti di daérah Sukabumi, Paré, Kediri Jawa Wétan. Prasasti nu biasana disebut Prasasti Sukabumi ieu ditulis tanggal 25 Maret taun 804 Maséhi. Eusina ditulis nganggo basa Jawa Kuna.
Sanggeusna prasasti Sukabumi, aya prasasti séjénna ti taun 856 Maséhi nu eusina sabangsaning tembang kakawin. Kakawin nu eusina geus henteu lengkep ieu mangrupakeun tembang basa Jawa (Kuna) nu pangkolotna.
Biasana sajarah sastra Jawa dibagi jadi opat jaman:
Salian ti éta aya kategori husus deui, nyaéta Sastra Jawa-Bali. Sastra ieu terusannana tina Sastra Jawa Tengahan. Satuluyna ayaa ogé Sastra Jawa-Lombok, Sastra Jawa-Sunda, Sastra Jawa-Madura, jeung Sastra Jawa-Palémbang
Ti sakabéh sastra tradisional Nusantara, sastra Jawa mangrupakeun sastra nu pangmekarna tur loba simpenan karyana. Tapi ti saprak proklamasi RI taun 1945 sastra Jawa rada dianaktérékeun di Nagara Kesatuan RI sabab nu leuwih diutamakeun téh rasa manunggal (kesatuan) bangsa Indonésia.
Basa Jawa mimitina ditulis maké aksara turunan aksara Pallawa nu asalna ti India kidul. Aksara ieu nu jadi karuhunna aksara Jawa modéren atawa Hanacaraka nu masih dipaké nepi ka kiwari. Satuluyna marengan mekarna ageman Islam dina abad ka-15-16, hurup Arab dipaké keur nulis basa Jawa; hurup ieu diaranan hurup pegon. Satuluyna ku saratangna urang Eropa di tanah Jawa, aksara Latén dipaké ogé keur nulis basa Jawa.


text:
Rinyuh
Rinyuh (ordo Isoptera) mangrupa serangga sosial nu kahakananana kai jeung bahan/zat nu ngandung selulosa. Spésiés rinyuh lolobana aya di wewengkon tropis atawa subtropis, tapi aya ogé nu hirup di wewengkon sedeng. Rinyuh mibanda ajén biologis jeung ékonomis nu penting.
Daptar eusi
Morfologi[édit | édit sumber]
Tina bentukna mah rinyuh téh sarupa jeung sireum, sahingga kadang sok disebut 'sireum bodas'.
Sungut rinyuh aya cacapitan, awakna hipu, panjangna ukur kira 10 mm. Hirupna dina liang-liang nu poék, ukur kaluar mun keur ngawangun sayang, ngala hakaneun, atawa mun geus jadi siraru (warnana robah jadi coklat). Jangjang siraru ieu bakal murudul mun siraruna geus hiber, manggih tempat pikeun sayang anyar.
Struktur sosial jeung paripolah[édit | édit sumber]
Salaku serangga sosial, rinyuh hirup dina koloni nu pangeusina ratusan nepi ka jutaan rinyuh sawawa. Rinyuh téh mangrupa conto sistim deséntralisasi otonom migunakeun kacerdasan gorombol (swarm intelligence) pikeun ngokolakeun hakaneun jeung lingkungan nu teu mungkin dipigawé ku sorangan. Koloni ieu diwangun ku kasta pagawé, perjurit, jeung jalu-bikang nu baranahan, sarta kadang ditambah ku sababaraha ratu tukang ngendog.
Kahakanan[édit | édit sumber]
Sacara umum, rinyuh digolongkeun dumasar paripolah daharna: Subterranean (rinyuh jero taneuh), Soil-feeding, Kigaring, Kibaseuh, jeung rinyuh jukut (Grass eating). Nu sok ngaruksak wangunan téh nyaéta nu kahiji jeung nu katilu.
Sakabéh rinyuh ngahakan selulosa jeung serat tutuwuhan. Selulosa mangrupa sumber hakaneun nu beunghar énergi (tingal we kahuruan leuweung), tapi hésé dicerna. pikeun nyerna selulosa, rinyuh gumantung pisan ka protozoa simbiotik (métamonad) jeung mikroba lianna dina burihna. Protozoa na burih rinyuh gumantung ka baktéri simbiotik nu napel na awakna nu ngahasilkeun sababaraha énzim panyerna nu diperlukeun. Hubungan ieu mangrupa conto panghadéna hubungan mutualisme di antara sasatoan. Najan aya bangsa rinyuh dina famili Termitidae nu bisa ngahasilkeun énzim selulase sorangan, tetep baé burihna mah pinuh ku baktéri nu sarupa tadi.
Sayang[édit | édit sumber]
Di sababaraha wewengkon, utamana di sabana tropis nu gersang, rinyuh sok ngawangun sayang mangrupa gugunungan nu bentukna rupa-rupa pikeun kolonina. Misalna Amitermes meridionalis jeung A. laurensis nu ngawangun sayang jangkung kawas tihang nu aksisna manjang ngalér-ngidul. Oriéntasi ieu, numutkeun hasil percobaan, pikeun mantuan térmorégulasi gawé rinyuh. Sayang ieu jangkungna bisa nepi ka 6 m, tapi lolobana mah tara leuwih ti 2 m. Struktur sayang ieu bisa pajeulit pisan, mangrupa rohangan-rohangan nu nyadiakeun panas, nyerep cahya panonpoé, panyalindungan, pangaturan atmosfir, gudang hakaneun, jeung 'kebon' suung (dina sababaraha spésiés).
Hubungan jeung manusa[édit | édit sumber]
Kusabab beuki kai, mun hirupna di lingkungan pakotaan/paimahan mah rinyuh téh bisa ngaruksak wangunan-wangunan tina kai. Lian ti kai, bahan séjénna ogé sok diarah, kayaning keretas, pakéan, karpét, sarta bahan lianna nu ngandung selulosa.
Merangan rinyuh[édit | édit sumber]
- Kai ulah nepi ka antel kana taneuh, maké tatapakan nu teu dipikaresep ku rinyuh (tapi mun geus kalacak mah, tetep baé bisa diakalan ku rinyuh téh).
- Kai diolah heula (dikeueum atawa diolés/dilapis ku bahan anti serangga)
- Paké kai nu sacara alami tahan/teu dipikaresep ku rinyuh.
Mun rinyuhna geus nepi ka wangunan, jalan-jalan tembusna kudu dipeungpeuk, sarta sayang/kolonina diancurkeun maké inséktisida. Di Australia mah, geus dipaké ti taun 1930-an, ngusir rinyuh téh maké tipung arsenik trioksida. Nu leuwih teu bahya pikeun mamalia, di antarana triflumuron, fipronil, jeung imidacloprid.
Ékologi[édit | édit sumber]
Sacara ékologis, rinyuh téh penting pikeun daur ulang hara, ngabentuk habitat, formasi jeung kualitas taneuh, sarta—siraruna—mangrupa hakaneun pikeun pirang-pirang prédator. Sacara global, rinyuh sumebar antara koordinat 50° Bujur Kalér jeung Bujur Kidul, tapi biomassa panglobana mah aya di wewengkon tropis. Rinyuh ogé dianggap salaku sumber utama métana atmosfir, salah sahiji gas rumah kaca utama.
Sajarah évolusionér jeung hubunganana[édit | édit sumber]
Salila ieu mah rinyuh téh dianggap deukeut jeung cucunguk sarta congcorang, tapi panalungtikan anyar justru nunjukkeun yén rinyuh téh golongan cucunguk nu sacara évolusionér ngalaman modifikasi, boh paripolahna (jadi sato sosial) atawa kahakananana (jadi beuki kai). Ayana baktéri éndosimbiotik dina rinyuh jeung cucunguk Cryptocercus nunjukkeun yén ieu dua spésiés téh sacara filogenetik leuwih padeukeut batan ka cucunguk lianna. Fitur sosial jeung morfologis dua serangga ieu ogé mirip.
Rujukan[édit | édit sumber]
- ^ Evidence for Cocladogenesis Between Diverse Dictyopteran Lineages and Their Intracellular Endosymbionts
Tumbu kaluar[édit | édit sumber]
- University of Nebraska page on Termites
- A summary of termite control methods
- University of California advice on Drywood Termites
- African Pygmies - Termites gathering
- Catalogue of the termites of the World
- Pictures of termites
- Transitional Species in Insect Evolution
- Did the Termites Cause Laterites?
- Cretaceous Termites and Soil Phosphorus
- Beneficial Uses of Termites


text:
Préféktur Aichi
Préféktur Aichi (愛知県 Aichi-ken?) ayana di wewengkon Chubu Jepang. Ibukotana Nagoya.
Daptar eusi
Sajarah[édit | édit sumber]
Asalna ieu wewengkeun dibagi kana tilu propinsi nyaéta Owari, Mikawa jeung Ho. Sanggeus jaman Taika, Mikawa jeung Ho dihijikeun dina hiji pamarentahan. Dina taun 1871, sanggeus abolisi sistim han, Owari, iwal ti Chita Peninsula, sacara pamarentahan jadi Nagoya Prefecture, sedengkeun Mikawa dihijikeun jeung Chita Peninsula jadi Nukata Prefecture. Nagoya Prefecture ganti ngaran jadi Aichi Prefecture dina bulan April 1872, sarta dihijikeun jeung Nukata Prefecture dina tanggal 27 November dina taun nu sarua.
World Expo 2005, Aichi, Japan, diayakeun di Seto jeung Nagakute.
Kota-kota[édit | édit sumber]
Aya 35 kota di Préféktur Aichi.
Kacamatan jeung désa[édit | édit sumber]
Kacamatan jeung désa di unggal distrik.
Tumbu kaluar[édit | édit sumber]
Tingali ogé Préféktur Aichi di Wikivoyage
- (Basa Inggris) Official Aichi Prefecture homepage
- (Basa Inggris) Aichi Prefectural Tourist Association


text:
Slovakia
Républik Slovakia mangrupa hiji nagara peupeusan Cékoslovakia di Éropa Tengah. Nagara nu teu miboga laut ieu tepung wates sareng Polandia di beulah kalér, Céko di kalér-kulon, Ukraina di wétan, Hungaria di kidul, jeung Austria di kidul-kulon.
Ti 1 Januari 2009, Slovakia mimiti ngagunakeun mata uang Euro.
Daptar eusi
Babagian administratif[édit | édit sumber]
Slovakia dibagi kana 8 daérah (kraj), masing-masing dingaranan dumasar kana kota utamana:
Masing-masing kraj dibagi deui kana sababaraha distrik (okres). Slovakia ayeuna miboga 79 distrik.
Tempo ogé[édit | édit sumber]
Réferénsi[édit | édit sumber]
- ↑ Statistics Slovakia. Retrieved 30-06-2011.
- ↑ a b c d "Slovakia". International Monetary Fund. Diakses pada 20 Pébruari 2011.
- ↑ "Human Development Report 2010". United Nations. 1 Januari 2010. Diakses pada 5 Nopémber 2010.
Tumbu kaluar[édit | édit sumber]
Tingali ogé Slovakia di Wikivoyage
- (en) Loka resmi
- (en) Loka resmi pariwisata
- (en) Slovakia.org
- (en) Slovensko.com
- (Slovakia) Slovakia
Amérika Sarikat • Australia • Austria • Bélgia • Britania Raya • Céko • Cili • Dénmark • Éstonia • Finlandia • Hungaria • Irlandia • Islandia • Israél • Italia • Jepang • Jérman • Kanada • Koréa Kidul • Luksemburg • Méksiko • Norwégia • Perancis • Polandia • Portugal • Selandia Anyar • Slovakia • Slovénia • Spanyol • Suis • Swédia • Turki • Walanda • Yunani
Afrika Kidul · Afrika Tengah · Albania · Amérika Sarikat · Angola · Antigua jeung Barbuda · Arab Saudi · Argéntina · Arménia · Australia · Bahrain · Bangladésh · Barbados · Basisir Gading · Bélis · Bénin · Bolivia · Botswana · Brasil · Brunéi · Burkina Faso · Burundi · Chad · Chili · Cina · Djibouti · Dominika · Dominika, Rép. · Ékuador · Él Salvador · Fiji · Filipina · Gabon · Gambia · Géorgia · Ghana · Grénada · Guatémala · Guinéa · Guinéa-Bissau · Guyana · Haiti · Honduras · Hong Kong¹ · India · Indonésia · Islandia · Israél · Jamaika · Jepang · Kamboja · Kamérun · Kanada · Kénya · Kolombia · Kongo, RD · Kongo · Koréa Kidul · Kosta Rika · Kroasia · Kuba · Kirgistan · Kuwait · Lésotho · Liechtenstein · Madagaskar · Makau¹ · Makédonia · Maladéwa · Malawi · Malaysia · Mali · Maroko · Mauritania · Mauritius · Méksiko · Mesir · Moldova · Mongolia · Mozambik · Myanmar · Namibia · Nepal · Nikaragua · Nigér · Nigéria · Norwégia · Oman · Pakistan · Panama · Papua Nugini · Paraguay · Péru · Qatar · Rwanda · Saint Kitts jeung Névis · Saint Lucia · Saint Vincent jeung Grénadin · Selandia Anyar · Sénégal · Siérra Léone · Singapura · Kapuloan Solomon · Sri Lanka · Suis · Suriname · Swaziland · Wewengkon Béa Cukai Kapisah Taiwan, Penghu, Kinmen, jeung Matsu² · Tanjung Vérdé · Tanzania · Thailand · Togo · Tonga · Trinidad jeung Tobago · Tunisia · Turki · Uganda · Ukraina ·Uni Émirat Arab · Uni Éropa³ · Uruguay · Vénézuéla · Viétnam · Yordania · Zambia · Zimbabwé
- Wewengkon Administratif Husus Républik Rahayat Cina.
- Ngaran rancangan pikeun Républik Cina (Taiwan)
- 27 nagara anggota Uni Éropa ogé mangrupa anggota WTO jeung hak masing-masing: Austria, Bélgia, Bulgaria, Britania Raya, Céko, Dénmark, Éstonia, Finlandia, Jérman, Hungaria, Irlandia, Italia, Latvia, Lituania, Luksemburg, Malta, Perancis, Polandia, Portugal, Romania, Siprus, Slovakia, Slovénia, Spanyol, Swédia, Walanda jeung Antillen Walanda, jeung Yunani.


text:
Warta Sunda • Sosial Budaya • Jumaah, 24 Agustus 2012 22:38
(SundaNews, Ciamis) Sanajan geus H+5 Lebaran, tapi Situ Léngkong Panjalu henteu saateun ku pengunjung. Masih kénéh aya wisatawan anu nyésakeun waktu pikeun nganjang tur balayar di Situ Léngkong Panjalu. Mémang, raména henteu siga poé kahiji jeung kadua Lebaran. Kitu nu katiténan ku SundNews, Jumaah (24/08/2012).
Pangna Situ Léngkong Panjalu teu weléh haneuteun, lantaran anu ngajugjug ka Situ Panjalu mah dibagi dua tujuan. Aya nu rék ulin, jeung aya nu réh jarah ka makam di Nusagedé, nu perenahna di satengahing Situ Léngkong. Lolobana anu jarah ka makam Nusagedé téh jolna ti wétan, saperti Surabaya, Semarang, Solo, jeung sajabana.
Anu jadi pangirut Situ Léngkong Panjalu, sajabana ti alamna anu kawilang éndah, katambah sumebarna rupaning lagénda jeung sajarah nu kakoncara. Malah, nepi ka kiwari tacan aya kacindekan nu pasti ngeunaan sajarah sabenerna Situ Léngkong Panjalu. Kilang kitu, sabagéan gedé masarakat Panjalu percaya yén Situ Léngkong Panjalu téh raket pisan patalina jeung sajarah Sanghyang Boros Ngora.
Dumasar kana lalakon Sanghyang Boros Ngora, anu dikurebkeun di Nusa Gedé téh taya lian putrana Boros Ngora, anu katelah Dipati Hariang Kancana. Aya ogé anu boga pamadegan, yén anu dikurebkeun di Nusa Gedé téh taya lian Wastu Kancana, adina Déwi Citraresmi Diah Pitaloka, putra Maha Raja Linggabuana ti Déwi Laralisning.
Anéhna, KH. Abdurahman Wahid (alm) mibanda pamadeganna séjén ngeunaan Situ Léngkong Panjalu. Nurutkeun Gusdur, anu dikurebkeun di Nusa Gedé téh nyatana Kiai Panjalu atawa Sayyit Ali Bin Muhammad Bin Umar anu jumeneng dina mangsa karajaan Prabu Siliwangi maréntah di Padjadjaran.
Jumaah, 05 Désémber 2014 02:44
Kemis, 04 Séptémber 2014 09:19
Jumaah, 18 Juli 2014 02:37
Rebo, 28 Méi 2014 01:32
Rebo, 28 Méi 2014 01:09


text:
C. Gaya Basa Rarahulan (hiperbol) jeung Gaya Basa
Ocon (metanomia)
1. Awak sagede
gajah tumpak sapedah meni palalaur.
2. Lamun
cai ledeng teu lancar kuring mah sok make Sanyo.
Dina conto kalimah nomer
hiji aya kecap sagede gajah minangka gaganti kecap bayuhyuh (gendut)
padahal sagede-gedena oge jalma moal aya ari nu sagede gajah mah . Eta kecap
teh fungsina pikeun ngantebkeun maksud sangkan karasa ku nu maca/nu
ngadengekeun leuwih teleb.
Ungkara basa nu ngaganti
kecap ku kekecapan anu kaleuleuwih siga dina kalimah nomer hiji di luhur
disebutna teh gaya basa Rarahulan atawa hiperbol.
Sedengkeun dina conto
kalimah nomer dua aya kecap Sanyo. Minangka gaganti kecap kompa cai listrik
sanajan merekna national, Hitachi jeung sajabana angger wae disebutna teh
sanyo.
Salian ti eta aya deui
merek anu tuduh kana barang tapi lain ngandung harti umum. Ieu mah upama
disebutkeun merekna, tangtu barangna eta, sanajan barangna teu disebutkeun oge.
Conto gaya basa Rarahulan sejenna:
1. Getihna
ngagolak basa ngadenge indungna dihina.
2.
Hahargaan ayeuna asa beuki apung-apungan.
3. Doakeun
proyek akang cing ngajelegur ke Ayi dipasihan komisi ageung.
Conto gaya basa Ocon sejenna:
1. Gaya euy manehna ayeuna mah geus boga avanza.
2. Om Bas ka sakola ayeuna make Mazda.
3. Ke mun ngaliwat ka warung Bi Karti kade poho
meuli aqua.
Kagiatan 3 (individu)
Tangtukeun kaasup gaya basa naon
kalimah di handap. Ku cara mere tanda ceklis!
UJI
KOMPETENSI SISWA PANGAJARAN 5
A. Pilih salah sahiji jawaban nu dianggap paling
bener!
1. Di handap
pangarang Sunda nu sok nulis guguritan, iwal.....
a.
R. Haji Muhamad Musa (1822-1866),
b. R. Ibing Kusumayatna
c. R. Haji Abdul-Salam
d. Usep Romli HM
2. Saha nu nyebutkeun yen gugritan geus titulis
dina abad ka-19?
a.
R. Haji Muhamad Musa (1822-1866),
b. R. Ibing Kusumayatna
c. R. Haji Abdul-Salam
d. Yus Rusyana
3. Di handap judul-judul guguritan karya R Haji
Muhmad Musa, iwal....
a. Wulang Krama c. Wulang Guru
b. Wulang Murid d. Asmarandana Lahir Batin
4. Ulah sirik ka pangampih,
Ulah
nyacad kanu lian,
Deungeun
pikeun eunteung wae,
Nu lian pikeun tuladan,
Hade goreng kasawang,
Sukur ku tangtung sakujur,
.............................................
a. sasaran di badan urang
b. ria ku panggoda setann
c. badan anu katempuhan
d. nyorang lampah kalumbrahan
5. Maksud eta cutatan guguritan teh nya eta....
a. Jadi jalma kudu sirikan, cawadan nu
goreng pake conto nu alus pake eunteung kana
nikmat kudu sukuran.
b. Jadi jalma ulah sirikan, cawadan nu
goreng pake eunteung nu alus conto.
c. Jadi jalma ulah sirikan, nu alus pake
eunteung nu goreng pake conto kana nikmat kudu
sukuran.
d. Jadi jalma ulah sirikan, cawadan nu
goreng pake eunteung nu alus conto kana nikmat
kudu sukuran.
6. Betah teuing mun pagilinggisik,
salam
silih walon,
lamun pareng diuk parerendeng,
silih tanya asal teh ti mendi,
silih beuli ati,
............................................
a.
patepung jeung dulur.
b. runtut raut rukun
c.dedegan nya kitu.
d. ku pakean ge matak kataji,
7. Guru wilangan tina padalisan “Betah teuing mun pagilinggisik”
a. 8-i b. 9-i c.
10-i d. 11-i
8.
Jumlah padalisan (baris) dina pupuh asmarandana nya eta....
a. 6 b.
7 c. 8 d. 9
9.
Sedengkeun jumlah padalisan dina pupuh mijil nya eta....
a. 5 b.
6 c. 7 d. 8
10. “Teu munjuk luhur
adigung”. Lamun dirucat dumasar guru wilanganana nya eta....
a. t - eu – mun – juk – lu –
hur – a- di – gung
b. teu – mun –juk – lu – hur
– a- di – gung
c. teu – mun –juk – luh - ur
– a- di – gung
d. teu – mun –juk – lu – hur
– adi – gung
11. Awak sagede gajah tumpak
sapedah matak palalaur kitu. Kaasup gaya basa....
a. rarahulan b. ocon c. lalandian d.
kaleuleuwihi
12. Getihna ngagolak basa ngadenge
ingdungna dihina. Kecap nu ngandung gaya basa nya
eta....
a. getihna b. ngagolak c. ngadenge d.
dihina
13. Eta .... ragrag di gunung Salak
kamari. (Gaya basa ocon)
a. aqua b. Sukoy c. torabika duo d.
kareta
14. Gaya basa fungsina pikeun
ngantebkeun maksud sangkan karasa ku nu
maca/nu ngadengekeun leuwih teleb
disebut....
a. rarahulan b. ocon c. lalandian d.
kaleuleuwihi
15. Di handap mangrupa conto
kalimah nu make gaya basa rarahulan, iwal ....
a. Kudu ngayakeun rapat
akbar lamun rek milih calon pamingpin nasional mah.
b. Daun awi patinggarupay
basa kuring ningalkeun eta lembur.
c. Ulah tanggah wae ka luhur
ari leumpang teh bisi labuh.
d. Hebat Si Iim mah geus boga ninja
anyar.


text:
Resensi Novel Kalajengking
Jejer buku : Kalajengking
Panulis : Anna Mustikaati
Pamedal : Pusaka Dasentra
Citakan : ka-1. Bandung Oktober 1983
Kandel buku : 176 kaca
Aya sawatara carita, anu bangun ngahaja dijieun ku nu ngarangna pikeun ngaganggayong nu maca, ngajak nuturkeun kapanasaran nepi ka pungkas carita. Ieu novel judulna Kalajengking (Anna Mustikaati), ieu novel kaasup kana carita detektif ceuk abdi mah. Sangkan aya hiji tokoh anu bisa nyieun urang panasaran nepi tungtung carita. Nyaeta Citrasena (Sena) anu dituduh sok ngarampog toko emas di kota Bandung sabab manehna mirip pisan jeung Bonny anu keur buron. Tapi ieu carita moal bakal nyieun urang bosen macana. Kusabab aya sababaraha hiji carita anu pikeun teu kuat hayang seuri ku paripolah Jaka jeung Sumi.
Carita na mah, tokoh Jaka teh nyaeta wartawan anu nyieun warta ngenaan garong nu buron ngaran na Bonny make potretna. Teu kungsi lila warta eta di sebarkan, yen jelema anu dina potret teh ngadatangan Jaka. Yen manehna ambek, sangkan di tuduh sok ngarampog padahal manehna mah henteu rumasa sok ngarampog. Ngadenge eta, Jaka ngajelaskeun yen manehna menangkeun potret eta ti Pak Darmawan saenya na Pak darmawan ge eta teh ti Bohim. Bohim teh kawan si Bonny anu katangkeup. Sangkan Bohim yakin pisan Sena teh Bonny, kusabab mirip jeung Bonny. Tah ti dinya, carita geus mulai jadi misteri.Ku sabab Sena anu ngaku lain Bonny teh boga tattoo anu sarua jeung tattoo na Bonny. Nyaeta tattoo Kalajengking di leungeun katuhu na.
Ti dinya, carita mulai jadi nyieun panasaran. Tah, eta alusna novel ieu teh. Carita na nyieun urang jiga detektif. Urang ngilu mikir, naha Sena salaku lalaki anu sopan boga tattoo nu sarua jeung Bonny anu jadi buron. Anu ngalieurkeun teh nyaeta tokoh Jaka, ku sabab manehna sok ngalierkeun prakiraan urang ngenaan Sena nyaeta Bonny teh. Rame na di carita ieu, basa Jaka sok ngagoda Sumi padahal maneh na geus boga kabogoh. Hal eta sok ngajadikeun carita anu nyieun lieur ieu, boga hal anu pikaseurieun.
Carita na make galur maju-mundur, basa anu di pake basa anu bisa dituturkeun ku urang sadayana. Carita ieu boga amanat khususna, keur jelema-jelema anu ngan mikirkeun duit dibatan kaayaan batur nu sejen. Tong mentingkeun napsu bae, sabab eta bisa nyieun batur dina kasusahan.
Novel ieu cocok keur anu resep maca carita anu kawas detektif, cocok keur rumaja jeung kolot. Sakali maca novel ieu, pasti hayang tuluy maca terus. Kusabab sateuacan kapanggih naha Sena boga tattoo sarua jeung Bonny, moal bisa nyieun urang sare. Sakali maca,kapanasaran nepi ka pungkas carita.


text:
Saminggu babarengan ge geus langsung akrab nu asalna teu wawuh2 acan
komo panggih. Saminggu ngan 5an (3+2). Kuring sapasang jeung manehna.
Biasa kenalan, biasa sharing pagawean nu ke rek dijalankeun. Ngeunahna
survey, asa lain gawe tapi rekreasi di lembur batur.Gawena mah ngan nepi
Lohor. Bada lohor nepi tengah peuting mah ulin.Kbeh empa wisata
alam,restoran,mall, kraoke dipapayan hiji2.Nepi poho balik.Nu ahirna
tiket hangus.Meuli deui pada beak duitna.Naek Beus 25 jam jdina.Bae lah
meh bisa 2an sakorsi.
ASK-PASUNDAN JAYA