text:
§ Judul Buku : Si Kabayan Jadi Dukun
§ Pangarang : Moh.Ambri
§ Penerbit : PT Kiblat Buku Utama
§ Taun medal katut citakanana :
ü Citakan ka-5, Muharram 1430 H./Januari 2009
§ Kandel Buku : 72 kaca
§ Harga Buku : Rp.25.000
§ Rangkuman :
Jadi dukun sotenan kapaksa Si Kabayan mah. Saikem, pamajikanana, nu sasat jadi cukang lantaranna mah. Manehna hayang males kanyeri ka salaki pedah kungsi ditampiling. Basa kadatangan semah nu neangan dukun lepus, Saikem nyebutkeun yen Si Kabayan teh dukun anu kamatihanana moal aya bangsana. Ngan cenah ku lantaran jalma mahiwal, Si Kabayan tara daek ngaku jadi dukun kajaba mun ditampilingan heula.
Nya sanggeusna disiksa ku deungeun-deungeun bari jeung teu nyaho naon kasalahanana, Si Kabayan kapaksa daek dititah ngajiad Nyi Hasanah, anak sudagar, anu katarajang kasakit pireu barang rek dikawinkeun ku bapana. Ari saenyana mah Nyi Hasanah teh pipireuan. Manehna teu suka dikawinkeun ka Haji Latip, da puguh geus pakait piker jeung Agus. Agus nyamur jadi pangiring Embah Dukun, nepi ka bisa paamprok jeung bebenena. Teu sakara-kara Nyi Hasanah bisa ngomong deui, ngan orokaya terus dibawa kabur ku Agus. Atuh puguh guyur.
Kabayan akhirna kayahoan lain dukun asli. Isukna burudul pulisi, kapala-kapala desa jeung menak ti dayeuh rek nangkep si Kabayan. Akhirna Si Kabayan dibawa ka dayeuh teus diabuskeun ka bui. Pamajikanana datang ka dayeuh nembo Si Kabayan bari ceurik rumasa salah. Kabayan dibebaskeun ti bui, Kabayan jeung Agus indit ka imah Sudagar. Menta si Agus diijinan kawin jeung Nyi Hasanah. Ki Haji bapana Nyi Hasanah teu satuju. Tapi, Nyi Hasanah menta restu ti bapana dikawinkeun jeung Agus. Kusabab Nyi Hasanah ngan cinta ka Agus saurang. Akhirna Ki Haji mere restu ka budakna. Agus jeung Nyi Hasanah akhirna kawin jeung hirup bagja.
§ Kalemahan Buku : Bahasa nu digunakeun lobana bahasa kasar. Bahasa anu teu patut diconto
§ Kalebihan Buku : Ngagunakeun bahasa sapopoe anu gampang dibaca, kabeh kalangan bisa maca,aya unsur pikaseurieunana


c: text/html

text:
HORENG BON JOVI TEH URANG GARUT
ti kuring
OPAT taun ka tukang, harita kuring masih kénéh digawé di Carnival Cruising Lines, nyaéta pausahaan kapal pesiar anu jalurna téh ti Miami, Florida, tepi ka Kapuloan Bahama. Boga pancén téh jadi waiter dina dék kapal.
Hiji mangsa, kapal kuring katatamuan ku grup band ti New Jersey, New York. Saha deui mun lain Bon Jovi. Batur sapagawéan mani hariweusweus ngomongkeun Jon Bon Jovi saparakanca. Sok komo barudak awéwé mah teu sirikna pada histeris. Kuring mah haré-haré baé. Rék Bon Jovi rék Metallica mangsa bodo!, kuring mah teu pati resep kana musik brang-bréng-brong siga rock music téh. Resep ogé kana musik slow panineungan anu biduanna Matt Monroe, Engelbert Humperdink, jeung Simon ‘n Garfunkel.
Hiji poé wanci haneut moyan. Para tamu réa nu ngadon moé awak dina dék kapal. Pon kitu deui Mr. Jon Bon Jovi, Mr. Richie Sambora, Mr. David Brian, Mr. Tico Torres, jeung Mr. Alec John Such. Kabeneran kuring ngaliwat ka palebah maranéhna. “Hi, waiter, come here please!” Mr. Bon Jovi ngagentraan. Manéhna ménta orange juice, gancang baé ku kuring teh ditedunan. Waktu kuring mikeun pesenan Mr. Bon Jovi, Mr. Sambora pesen lemon-tea, kuring rikat mangmawakeun. Waktu mikeun pesenan Mr. Sambora, Mr. Torres hayang diet-coke jeung kuéh pancake, teu talangké kuring nyadiakeun. Waktu mikeun pesenan Mr. Torres, Mr. John Such ménta susu jeung roti sandwich. Kuring mimiti keuheul. Waktu mikeun pesenan Mr. John Such, kuring kukulutus maké Basa Sunda : “Ieu mah jelema, aya ku ngagawékeun pisan, cik atuh ari pesen dahareun téh disakalikeun! “. Naha atuh ari pok téh Jon Bon Jovi ngomong : “Éta mah risiko pagawéan manéh atuh, Céng!”. Gebeg ! kuring reuwas. Baruk Jon Bon Jovi bisaeun ngomong Basa Sunda ? ………… .
“Har, geuning sadérék téh tiasa nyarios Basa Sunda?” kuring nanya tamba éra.
“Kapan karuhun déwék téh ti Cisurupan,” témbalna kalem.
Leng kuring ngahuleng. Asa ngimpi. Naha enya kitu Jon Bon Jovi téh bibit buitna ti Cisurupan Garut ? Panasaran kuring nanya deui : “Is that right, Sir?”
“Silaing cangcaya ? Ayeuna déwék rék nanya, ari silaing urang mana ?”
“Abdi ogé sami ti Garut.”
“Garut palebah mana?”
“Singajaya.”
“Nyaho Kampung Mariuk di wewengkon Singajaya?”
“Tangtos atuh da abdi téh urang dinya.”
“Wawuh ka Mang Sadeli tukang nyadap?”
“Kenal pisan.”
“Bisi teu nyaho, anjeunna téh baraya déwék, geureuhana téh rayina Ajengan Syukron ti Cisurupan, ari déwék ka Ajengan pernahna kapiemang.” Kuring ngan bati olohok. Teu sangka, Jon Bon Jovi biduan hardrock nu kasohor saalam dunya téh geuning masih kénéh teureuh Garut.
Ti harita kuring jadi mindeng ngawangkong jeung manéhna. Anu matak kuring jadi apal silsilah kulawargana. Bapana téh jenenganana Haji Suja’i patani tomat anu beunghar ti Cisurupan. Ari indungna téh Mrs. Mary Joe Martin, pituin urang New Jersey . Aranjeunna tepang di Kota Madinah, dina mangsa munggah haji. Haji Suja’i henteu mulih deui ka Indonésia tapi ngiring sareng ingkang geureuha ka Amérika. Di New Jersey, padamelan Haji Suja’I tetep baé ngebon tomat. Mrs. Suja’I banget suhud ngawulaan carogé. Tepi ka waktu kakandungan ku si cikal, Mrs.Suja’i méh baé sabrol- broleun di kebon tomat, duméh tas nganteuran timbel keur Mang Haji. Éta nu jadi matak si cikal lalaki téh ku bapana dingaranan Ujang Obon Suja’i. Tapi ku lantaran lingkungan gaul urang bulé, babaturan ulinna téh hararésé ngucapkeun ngaranna. Nya tuluyna mah dilandi baé jadi Jon Bon Jovi.
Sanggeus ngangkleung salila sapuluh poé, kapal balik deui ka Palabuan Miami. Jon Bon Jovi saparakanca jrut tarurun tina kapal rék nuluykeun lalampahanana ka New Mexico . Béjana rék shooting vidéoklip “Blaze of Glory”. Barang rék jrut turun, Jon ngaharéwos : “Iday, lamun silaing rék mulang ka Garut, béjaan déwék, nya. Rék ku télépon, faksimil atawa e-mail, kumaha silaing baé. Déwék hayang milu. Haté téh geus kumejot hayang moro bagong jeung Mang Sadeli ka Cikuray.” Kuring ngaheueuhkeun.
Tilu bulan ti harita, kuring meunang cuti taunan. Maksud téh rék nyelang balik ka Garut. Ku lantaran kitu kuring nélépon ti Miami ka New Jersey ngabéjaan Ujang Obon. Ngan ampun rudetna. Kuring dipingpong ka ditu ka dieu. Ti imahna dititah nélépon ka Fans Club. Ari pék téh ti FC kudu asup heula waiting list. Lamun henteu kudu ngomong langsung ka promotion manager, kakara nungguan akréditasi. Jeung deui anu nampa télépon téh budak lalaki nu ngomongna semu selébor siga biduan rap music maké basa Inggris lentong Brooklyn , New York .
“Hi, man… stay cool okay…easy buddy, easy..,” pokna. Moal salah, pasti urang négro barayana M.C.Hammer. Bakat ku pusing, ceuleuweung baé kuring dina telepon: “Hi, stupid American… listen to me! You just tell to your boss, this phone call is from Iday. I came from Singajaya… What?… No! Singajaya is located in Indonesia , not Africa … Do you understand?”
Naha atuh témbalna ti béh ditu : “Har… geuning Kang Iday,” ayeuna mah sora budak awéwé mani halimpu jeung maké basa Sunda. Kuring curinghak banget ku atoh : “Dupi ieu sareng saha?”
“Abdi téh adi kelas akang waktos sakola di Madrasah Aliyah Musaddadiyah Garut.”
“Saha nya?”
“Atikah.”
“Nyimas Atikah putrana Haji Tamim ti Bungbulang?”
“Sumuhun.”
“Naha Nyimas aya di New Jersey ?”
“Di dieu téh abdi digawé di Bon Jovi Management, diajak ku Mang Haji Suja’i.”
“Oh, kitu… kieu baé Nyimas, wartoskeun ka Jon Bon Jovi, urang miang ka Garut téa. Ngarah teu réncéd, akang rék hiber langsung ka Honolulu , diantos baé di Hotél Sheraton Waikiki, Hawaii .”
“Mangga, Insya Alloh ku abdi badé didugikeun.” Plong haté téh ngemplong. Teu sakara-kara geuning ari ngomongjeung baraya salembur mah.
Opat poé ti harita, pasosoré, Boeing 747 Northwest Airlines anu mawa kuring jeung Ujang Obon alias Jon Bon Jovi geus eunteup di Bandara Soekarno-Hatta. Sanggeus nyokot babawaan ti pabéan, Ujang Obon ngomong,
“Iday, urang ngéndong di Bandung baé, déwék mah teu betah saré di Batawi téh.”
“Heueuh, lah.”
“Ayeuna urang rék maké naon miang ka Bandung ?”
“Nya tumpak beus ti Terminal Kampung Rambutan, atuh.”
“Ah embung déwék mah,… ari di dieu aya séwaan limousine?”
“Silaing mah olo-olo pisan! Apan di New York ogé tuman naékangkot!”
Jon Bon Jovi keukeuh hayang tumpak limousine alias sédan méwah sasis panjang téa. Sok nyeri cangkéng lamun tumpak sédan biasa mah, basana téh.
“Dasar milyunér, mani élodan pisan!” kuring kukulutus. Kapaksa kuring mapay néléponan réntal mobil sa-Jakarta. Untung baé aya nu nyéwakeun sédan pangantén, Volvo 960 Limo-turbomatic, hiji-hijina mérek sédan limousine anu asup ka Indonésia.
Tabuh salapan peuting. Sakadang Volvo anu ditumpakan ku kuring duaan jeung Ujang Obon katilu supir geus tepi ka Bandung anu saterusna langsung check-in di Grand Hotel Preanger. Bakat ku capé jeung tunduh, rérés salat isa teu kungsi mandi heula, kuring dugsek saré mani tibra.
Kira-kira tabuh satengah dua peuting, panto kamar aya anu ngetrokan. Kuring ngoréjat : “Saha?”
“Déwék, Obon.” Bari lulungu, kuring mukakeun panto,
“Aya naon, Jang?” Beungeut Jon kaciri mani sepa. Ku naon yeuh? gerentes haté.
“Teuing euy, déwék téh teu bisa saré…tamba kesel tuluy nyieun lagu. Rumpakana mah geus anggeus, tinggal nyieun judulna wungkul.”
“Geus atuh, ayeuna mah saré baé heula…mikiran pijuduleun lagu mah isuk deui baé,” témbal kuring bari merelek heuay.
“Anu matak teu bisa peureum-peureum acan. Kieu balukarna lamun béakeun barang téh. I have no stuff anymore,” ceuk Jon bari meubeutkeun manéh kana korsi. Kuring kerung. Béakkeun barang? Dina basa American slank, kecap stuff hartina sarua jeung dope atawa drugs alias obat bius. Boa-boa Ujang Obon sok tripping? Ongkoh geus ilahar pikeun kaom American celebrities mah ngonsumsi narkotika sabangsaning héroin, kokain, atawa crack (kokain sintétis) téh.
“Barang naon? PTP? LSD? Ecstacy? Diazepam? Amphetamine? Rék meuli anu kitu di dieu mah hésé.”
“Lain atuh, ieu mah ududeun.”
“Mariyuana? Hashish? Ganja? Sarua héséna, Jang.”
“Silaing mah nyangka goréng baé ka déwék téh! Ieu mah udud roko biasa, deuleu!” témbal Ujang Obon bari nyeuneu.
“Oh…gampang atuh ari nu kitu mah. Meuli baé di kafé, sugan buka kénéh.”
“Anu matak euweuh.”
“Euweuh? Piraku euweuh Marlboro, Lucky Strike, Camel, Mild Seven, Chesterfield ?”
“Lain éta roko kabeuki déwék mah.”
“Oh, roko kéréték? Dji Sam Soe, Gudang Garam Filter, atawa Bentoel?”
“Lain, lain éta.”
“Roko mérek naon atuh kabeuki silaing téh?” kuring mimiti keuheul.
Jon Bon Jovi melong ka kuring. Bari meureudeuy semu éra, manéhna ngomong lalaunan : “Roko Cap Gentong…” Leng kuring ngahuleng, awahing ku reuwas awor jeung hayang seuri. Baruk Jon Bon Jovi nyandu udud roko Cap Gentong? Naha teu salah kitu? Tagog baé vokalis hardrock music nomer wahid, lamun indit- inditan kudu baé maké sédan limousine, ari heug kalandep kana ngudud roko Cap Gentong?! Kungsi sotéh kuring meuli roko nu kitu mangsa kuring keur kaédanan lalajo ronggéng dombrét di basisir Blanakan, Subang.
Jon Bon Jovi sahinghingeun ceurik. Euh, aing mah! Lamun henteu digugu kahayangna kuriak matak gujrud sakuliah hotél. Ngérakeun pisan! Sanajan horéam nataku, kuring maksakeun manéh.
“Hayu atuh, urang néangan.” Manéhna mani haripeut.
“Ka mana néanganana, nya?”
“Urang mapay baé, ka Pasarbaru, ka Bojongloa, ka Tegallega, ka Cicadas, lamun kapaksa-kapaksa teuing mah urang meuli baé roko klembak menyan di tukang rampé,” témbal kuring ngaheureuyan manéhna. Jon nyéréngéh.
Jon jeung kuring kaluar ti hotél tumpak taksi. Palebah Cicadas, taksi dieureunkeun. Jrut turun, tuluy leumpang mapay émpér toko bari miharep susuganan aya jongko anu ngajual roko kameumeutna Jon Bon Jovi.
Kabeneran leumpang téh ngaliwatan riungan tukang béca anu keur maén gapléh dina trotoar jalan. Ari heug téh kadéngé aya anu ngomong : “Najis, aing mah…balak kosong!” Ger riungan téh sareuri éak-éakan. Ngadéngé kitu, Jon ngarandeg bari tuluy ngahuleng.
“Ku naon, Jang?” kuring nanya rada hariwang. Manéhna teu némbal. Rada lila manéhna ngahuleng. Naha atuh ari gorowok téh : ” Eureka ! that’s right! Éta pisan pijuduleun lagu téh!” Jon katempo jigrah pisan.
“Iday, hayu urang balik ka hotél!”
“Apan urang néangan roko téa?” banget kuring teu ngarti.
“Teu kudu, urang meuli roko saaya-aya baé di hotél!” témbal manéhna sumanget naker.
“Har… ari silaing?!” kuring ukur werat ngageremet.
Ayeuna kuring geus teu digawé dina kapal deui. Miami , Kingston , Nassau , Puerto Rico , Bahamas , Antigua ngan kari waasna. Ti saprak kuring kawin meunangkeun parawan urang Cikajang, kuring eureun ngalalana. Pagawéan kuring ayeuna mah ngabantuan bapa mitoha kana ngebon engkol jeung wortel.
Sabulan ka tukang, grup band Bon Jovi ngayakeun konser musik “Crossroad to The East” di Jakarta. Ujang Obon ngahaja ngirim télégram ka Cikajang. Sono hayang panggih, basana téh. Éra-éra ogé kuring nedunan ondanganana. Harita kuring indit ka Batawi téh sakalian iang wortel ka Pasar Induk Kramatjati. Sabalikna ti pasar, kuring nyimpang ka Hotél Hilton International. Barang sup ka lobby hotél, aya nu ngagentraan.
“Kang Iday!” cék sora awéwé. Ari dilieuk, kuring olohok mata simeuteun. Atikah imut. Aduh, ieung…urut kabogoh téh mani jadi démplon kieu, gerentes haté. Hanjakal baheula kalah ditinggalkeun. ..hé…hé.. . Diteuteup ti luhur ka handap, katara awakna tambah ngeusi jeung tambah geulis, ngan dangdosan mah tetep baé nganggo busana muslimah, leungeun katuhu ngeupeul Nokia, leungeun kénca ngajinjing IBM Notebook.
“Hey, teu kénging melong sapertos kitu. Engké ku abdi iwartoskeun ka Ceu Empat di Cikajang geura,” manéhna ngagonjak. uring ngélémés éra ngadéngé Atikah nyebut ngaran pamajikan.
“Kang, Ujang Obon tos ngantosan ti tatadi, hayu!” Kuring nuturkeun manéhna naék lift. Reg lift eureun di tingkat pangluhurna, president suite. Barang amprok jeung Jon Bon Jovi, manéhna ukur maké kaos utung jeung disasarung. Manéhna teu sirikna ngagabrug. Saterusna kuring jeung manéhna alécok ngawangkong. Sanggeus rinéh,
“Iday, silaing inget kénéh waktu nganteur déwék néangan roko ka Cicadas téa?”
“Tangtu baé atuh. Naha kumaha kitu?”
“Apan omongan tukang béca anu keur maén gapléh téa jadi judul lagu kokojo keur albeum déwék anu panganyarna, ” témbalna semu agul bari ngasongkeun CD anu weuteuh kénéh. Barang maca judul lagu kokojo anu dicitak dina bungkus CD, cakakak kuring seuri ngeunah pisan. Atuda kuring ogé milu ngadéngé, atra pisan tukang béca téh ngomong : “Najis, aing mah!… balak kosong!” Naha atuh ari dina judul lagu bet jadi robah kieu? Teuing Jon Bon Jovi anu ceuli léntaheun atawa pédah nulisna maké basa nggris lentong New Jersey . Nu sidik, dina éta CD téh ngajeblag tulisan anu unina, “Best cut: This ain’t a Love Song.”
Si Kabayan Maling Nangka
ti rini….pspsr
Hiji poé Si Kabayan jalan-jalan. Manggih tangkal nangka di kebon batur.
Nangkana geus aya nu asak. Si Kabayan kabitaeun. Atuh térékél wé naék kana
tangkal nangka. Nangka nu geus asak téa diala, terus dipurak dina luhur
tangkal. Keur kitu torojol nu bogana. Si Kabayan digebah.
?Hoyah, Si Kabayan maling nangka!?
?Henteu, da,? témbal Si Kabayan.
?Éta geutahna dina biwir, rapet??
?Henteu, da diminyakan,? témbal Si Kabayan deui.
Si Kabayan Ngala Nangka
Si Kabayan dititah ngala nangka ku mitohana. ?Nu kolot ngala nangka
téh, Kabayan!? Ceuk mitohana. Kencling Si Kabayan ka kebon, nyorén bedog
rék ngala nangka. Barang nepi ka kebon, Si Kabayan alak-ilik kana tangkal
nangka. Manggih nu geus kolot hiji tur gedé pisan. Tuluy waé diala. Barang
dipanggul kacida beuratna.
?Wah, moal kaduga yeuh mawana, ? pikir Si Kabayan téh. Tuluy wé nangka
téh ku Si Kabayan dipalidkeun ka walungan. Jung waé balik ti heula, da geus
kolot ieuh!? ceuk Si Kabayan téh nyarita ka nangka.
Barang tepi ka imah, Si Kabayan ditanya ku mitohana.
?Kabayan, meunang ngala nangka téh??
?Komo wé meunang mah, nya gedé nya kolot,? témbal Si Kabayan.
?Mana atuh ayeuna nangkana?? Mitohana nanya.
?Har, naha can datang kitu? Apan tadi téh dipalidkeun dititah balik ti
heula, ceuk Si Kabayan téh.
?Ari manéh, na mana bodo-bodo teuing. Moal enya nangka bisa balik
sorangan!? Mitoha Si Kabayan keuheuleun pisan.
?Wah nu bodo mah nangkana, kolot-kolot teu nyaho jalan balik,? ceuk Si
Kabayan bari ngaléos.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
NGADEGNA KARAJAAN ISLAM DI CIREBON
Di tatar jawa teh aya lima karajaan nu teu leupas tina sajarah nu patalina jeung sumebarna agama Islam di Indonesia . Eta karajaan teh diantarana Demak, Pajang, Mataram, Banten jeung Cirebon. Cirebon teh sababaraha kali ngalaman parobahan ngaran. Mimiti “Saruban” terus robah jadi “Caruban” ieu kecap oge ngalaman parubahan jadi “Carbon”, nepi ka ahirna mah jadi Cirebon.
Disebut Caruban lantaran boh sumber lokal oge sumber asing nyebutkeun yan pendiri kasultanan Cirebon nya eta: Raden Walangsungsang alias Ki Samadullah hasil ngadatangkeun pendatang. Daerah tegal alang-alang nepi ka jadi daerah nu kasohor sarta loba didatangan ku urang Sunda, Jawa, Arab, jeung China nya nelah eta daerah teh kalawan sebutan “Caruban” nu hartina campuran. Salian ti campuran etnis, oge campuran agama.
Sedengkeun kecap Carbon, disebut-sebut ku para wali lantaran sabage “pusat jagat” , nu dianggap ayana di tengah-tengah pulo Jawa. Masarakat sabudeureun nyebutna “Nagari Gede” diropea deui jadi “Grage”. Aya oge nu nyebutkeun Grage teh dipakaitkeun jeung tarasi. Grage asal tina kecap “Glagi” nu hartina udang garing.
Sedengkeun ngaran Cirebon mimiti disebut-sebut nya eta ku Tome Pires, salah saurang akuntan Portugis dumuk di Malaka dina taun 1513 pernah datang ka Cirebon.
Nyaritakeun Cirebon moal leupas tina karajaan Pakungwati, Kasepuhan, Kanoman jeung Panembahan. Dua tokoh oge miboga peran penting nya eta Pangeran Cakrabuana jeung Sunan Gunung Jati (Syarif Hidayatullah).
Ari Pangeran Cakrabuana teh Uana Sunan Gunung Jati anu miboga kakawasaan di eta nagri sakaligus jadi cikal bakal ngadegna Karaton Pakung wati.
Basa taun 1527 Sunda Kalapa kacangking ku Fatahillah. Kocapkeun Syarif Hidayatullah anu digedekeun di nagara bapana, sanggeus dua puluh taun indit ngalalana ngadon guguru ka sababraha ulama di Mekah. Teu lami ti harita ramana pupus, ku lantaran anjeuna teu kersaeun ngagentos kalungguhan ramana nya diserenkeun ka rayina. Anjeuna mah milih indit ka pulo Jawa pikeun nyebarkeun agama Islam. Waktu Banten keur jaya sabage kasultanan nu berdaulat dina kakawasaan putra Susuhunan Jati nya eta Sultan Hasanudin.
Sunan Gunung Jati Hasil nyebarkeun agama Islam di Tatar Pasundan, ampir 2/3 wilayah Jawa Barat samemeh Banten misah. Ti mimiti taun 1678 dina wilayah perlindungan Banten Kasultanan Cirebon kabagi tilu nya eta: kahiji Kasultanan Kasepuhan, kadua kasultanan kanoman, katilu Panembahan.
(dicutat tina Sejarah Kota-Kota di Jawa Barat kenging Prof. Dr. Nina Lubis)
PANCEN
1. Aya sabaraha kerajaan Islam di tatar Jawa teh?
2. Naon pangna disebut “Caruban”! Jelaskeun?
3. Saha nu mimiti nyebut ngaran Cirebon? Urang mana?
4. Saha nu nyebut-nyebut ngaran Carbon?
5. Naon pangna disebut Pusat jagat?
6.Sebutkeun sababaraha ngaran Cirebon samemehna?
7. Naon hartina Grage?
8. Saha nu ngadegkeun karajaan Pakungwati?
9. Saha dua tokoh Sentral nu aya patalina jeung Cirebon?
10. Taun sabarah Sunda kalapa kacangking ku Fatahillah?
11. Naha Syarif Hidayatullah teu kersaeun ngagentos kalungguhan Bapana?
12. Saha nu putra susuhunan Jati nu ngawasa kasultanan Banten teh?
13. Sunan Gunung Jati nyebarkeun Islam ampir…..Jawa Barat
(memeh banten misah).
14. Ti mimiti taun 1678 dibawah perlindungan Banten
Kasultanan Cirebon kabagi sabaraha bagean?
15. Dicutan tina naon eta bacaan teh? Saha deuih pangarangna?


text:
1Teopilus anu mulya! Hal-hal anu kapungkur kajadian di urang teh, parantos seueur anu nyeratkeun; 2anu sumberna asal ti jalmi-jalmi anu kantos nyaraksian sorangan ti ngawitanana sareng ti guru-guru Injil. 3Kitu nu mawi, saparantos ku simkuring taliti ditalungtik ti awit-awitna, ayeuna sumeja dibukukeun kalayan teratur, aoseun anjeun, 4supados kauninga yen ajaran anu katampi ku anjeun teh memang leres. 5Waktu tanah Yudea dirajaan ku Raja Herodes, aya hiji imam ti kaum Abia, jenenganana Jakaria. Istrina, jenenganana Elisabet; saruana, turunan Harun. 6Eta Istri pameget teh, ahli ibadah anu taya kuciwana sarta ta'at kana dawuhan jeung pangersa Allah. 7Aranjeunna teh, teu kagungan putra sabab Elisabet gabug; turug-turug duanana geus sarepuh pisan. 8Hiji mangsa, waktu kaumna meunang giliran, Jakaria kedah ngimaman di payuneun Pangeran. 9Sabab waktu dilotre pikeun nangtukeun saha-sahana anu kedah ngukus di Bait Suci saperti biasa, lotrena, keuna ka anjeunna. 10Sabot anjeunna di lebet, jamaah kumpul di tepas bari ngadaru'a. 11Sabot kitu, aya malaikat nembongan ka Jakaria, ngadeg deukeut pangukusan. 12Jakaria ngarenjag, kaget jeung sieun. 13Malaikat teh ngalahir, “Ulah sieun, Jakaria. Doa panyambat maneh geus dikabul. Bojo maneh, Elisabet, bakal ngalahirkeun anak lalaki. Pingaraneunana Yahya. 14Maneh tangtu baris bagja di mana eta geus lahir. Malah loba anu milu atoh. 15Sabab eta budak bakal jadi abdi Allah anu kamashur. Moal nginum anggur atawa inuman-inuman keras, malah ti keur dikandungna keneh oge geus dilinggihan ku Ruh Allah. 16Ku lantaran manehna, urang Israil bakal loba anu eling deui ka Pangeran, Allah nu disembah ku urang Israil. 17Ku Allah diutus ti heula sarta dipaparinan roh jeung kakawasaan Nabi Elias, pikeun ngageuing supaya bapa areling ka nu jadi anak sarta nu wangkelang sina nyaho kana bebeneran. Ku jalan kitu, manehna teh nyadiakeun keur Pangeran hiji umat anu tarapti ngabdi ka anu jadi Jungjunanna.” 18Jakaria mihatur, “Ieu perkawis kumaha nya bade ngabukti! Abdi parantos kolot, pun bojo pon kitu keneh.” 19Waler malaikat, “Kami teh Jibril, anu salawasna aya di payuneun Allah. Ayeuna diutus ka maneh, mangnepikeun hal anu sakitu matak bungahna. 20Ku sabab maneh henteu percaya, maneh bakal bisu, sama sakali moal bisa ngomong nepi ka ieu perkara ngabukti.” 21Sajeroning kitu, anu ngarantosan anjeunna kacida hareraneunana lantaran sakitu lilana di lebet. 22Sanggeus anjeunna ka luar bari teu iasa sasauran, kajudi yen di lebet aya titingalianana. Ku sabab jadi bisu, anjeunna ngan iasa pepeta. 23Sanggeus rengse tugasna, anjeunna mulih deui. 24Teu lila ti harita, Elisabet, istrina bobot, nepi ka lima bulan ngerem maneh di bumi. 25Saurna, “Ieu pangersa Pangeran, geus ngaleungitkeun wiwirang simkuring di masarakat.” 26Dina bulan nu kagenep, Allah ngutus deui Jibril ka hiji kota di Galilea anu ngaran Nasaret; 27nepangan Siti Maryam, parawan anu keur papacangan jeung Yusup, turunan Daud. 28Sanggeus lebet, malaikat teh uluksalam ka Maryam, saurna, “Assalamualaikum, eh anjeun anu dirahmat. Pangeran nyarengan ka anjeun.” 29Nguping anu uluksalam, Maryam ngagebeg bari ngamanahan pimaksudeunana. 30Malaikat sasauran deui, “Ulah sieun, Maryam! Anjeun teh meunang sapa'atna Gusti Allah. 31Anjeun bakal ngandung, terus ngalahirkeun anak lalaki. Ku anjeun kudu dingaranan Isa. 32Eta budak bakal agung sarta bakal disarebut Putra Allah Anu Maha Agung. Ku Gusti Allah bakal dileler singgasana Daud, karuhun-Na, 33sarta sapapanjangna bakal ngarajaan, kaom turunan Yakub, ari Karajaana-Na moal aya piahireunana.” 34Maryam mihatur, “Nanging kumaha pibuktoseunana, da abdi teh acan gaduh salaki?” 35Waler malaikat, “Anjeun bakal disumpingan ku Ruh Allah jeung ku kakawasaan Allah Nu Maha Agung. Kitu nu matak, anu rek dilahirkeun ku anjeun teh bakal disarebut suci, Putra Allah. 36Jeung deui, Elisabet baraya anjeun, anu disarebut gabug tur geus sakitu kolotna, ayeuna teh keur ngandung budak lalaki, geus kagenep bulan ayeuna. 37Ari kanggo Allah mah, henteu aya anu mustahil.” 38Pihatur Maryam, “Simabdi, abdi Pangeran sumeja ngiringan, satimbalan mugi tinekanan.” Geus kitu malaikat teh mulih. 39Heuleut sawatara waktu ti harita, Siti Maryam angkat ka hiji kota pagunungan di tanah Yuda, 40ka bumina Jakaria, tuluy uluksalam ka Elisabet. 41Barang Elisabet ngadangu sora Maryam, jabang bayi dina kandunganana usik-usikan sarta anjeunna kalinggihan Ruh Allah; 42tuluy anjeunna ngawaler, “Mugia anjeun mendak berkah di kalangan sadaya wanita, nya kitu deui Anu ku anjeun keur dibobotkeun. 43Naon atuh diri ibu teh, nepi ka disumpingan ku anu jadi ibu-Na nu dipigusti? 44Sayaktosna, waktu sora anjeun tepi kana ceuli ibu, ieu anak ibu di jero kandungan anjrug-anjrugan bawaning ku suka. 45Estu bagja jalmi anu percaya kana dawuhan Pangeran ka dirina, sabab sagala dawuhana-Na pasti tinekanan.” 46Pok Maryam sasauran, “Batin abdi ngagungkeun Pangeran. 47Ati sanubari estu bingah karana Allah, Juru Salamet abdi. 48Reh Anjeunna kersa merhatoskeun abdi-Na nu laip. Saleresna, ti semet ieu, turun-tumurun abdi teh bakal disarebut bagja; 49wireh ku Nu Maha Kawasa, diganjar ku dadamelana-Na anu aragung sarta jenengan Anjeunna teh suci. 50Rahmat Anjeunna aya di jalmi anu ajrih ka salira-Na, turun-tumurun. 51Anjeunna mintonkeun kakawasaana-Na, ku dadamelan panangana-Na sareng ku ngubrak-ngabrik jelema nu aradigung. 52Anu karawasa ku Anjeunna dirorod tina tahtana, kaom laip dijungjung luhur. 53Kaom lapar sina sugih ku sugri anu mangpa'at, nu baleunghar sina indit ngaligincing. 54Bangsa Israil, umat-Na, ditulung; reh Anjeunna tigin ka jangji-Na, 55anu didawuhkeun ka karuhun urang, ka Ibrahim katut saturunanana, keur salalamina.” 56Maryam, nganjrekna di Elisabet kurang leuwih tilu bulan lilana, kakara mulih. 57Sanggeus bobotna Elisabet jejeg bulanna, tuluy babar, putrana pameget. 58Tatangga-tatanggana, kitu deui wargi-wargi anu nyarahoeun yen anjeunna kenging ganjaran Pangeran anu taya papadana, kabeh marilu bungah. 59Dina poe nu kadalapan, maranehna dararatang, ngaralayad pikeun nyalametan murangkalih, disepitan bari sakalian dingaranan ngalap ka ramana: Jakaria. 60Tapi saur Elisabet, “Ulah eta. Ngaranna kudu Yahya.” 61Ari cek maranehna, “Jenengan kitu mah, teu aya di wargi-wargi ibu.” 62Geus kitu, maranehna mihatur ka ramana murangkalih ku peta, maksudna nanyakeun, putrana teh rek dijenenganan saha. 63Anjeunna pepeta mundut sabak, tret nyerat, “Ngaran Yahya.” Sarerea bati heran. 64Tapi dadak sakala anjeunna iasa nyarios deui, lajeng sasauran ngamulyakeun ka Gusti Allah. 65Anu marangkuk di daerah eta, sakurilingna, jadi gehger. Saterusna, eta kajadian teh, jadi sabiwir hiji di sakuliah pagunungan Yudea; 66jeung jadi bahan pikiraneun. Cek maranehna, “Rek jadi naon atuh engke eta murangkalih teh?” Kawantu anjeunna teh diaping ku panangan Pangeran. 67Ari Jakaria, ramana, kalebetan Ruh Allah lajeng wawangsit, saurna: 68“Sadaya puji kanggo Pangeran, Allah nu disembah ku Israil. Reh Anjeunna kersa ngalayad sarta ngabebaskeun umat-Na. 69Nya Pangeran nu jadi lantaran bijilna tanduk kasalametan pikeun urang di kalangan turunan Daud, abdi-Na tea; 70— Cocog jeung timbalana-Na, anu dikedalkeun ku parantaraan lalambe nabi-nabi-Na anu suci, baheula — 71yen urang baris disalametkeun: Ti leungeun musuh jeung tina genggeman jalma-jalma anu mikaijid urang. 72Eta teh, tawis pikeun mintonkeun rahmat ka nini aki urang, oge pikeun ngalaksanakeun jangji-Na anu suci, 73— anu didawuhkeun ka Ibrahim, bapa karuhun urang — sarta pikeun maparin kabebasan: 74Malar urang ucul ti leungeun musuh; taya nu dipikasieun, enggoning nedunan ibadah ka Anjeunna 75dina suasana anu suci tur bener di payuneuna-Na, saumur-umur. 76Ari hidep, eh anaking, bakal disarebut nabi Allah, Allah Anu Maha Agung. Sabab hidep bakal lumaku heulaeun Jungjunan, naratas jalan pikeun Anjeunna; 77jeung pikeun mukakeun pangarti umat-Na kana hal hakekat kasalametan, anu make dadasar pangampura dosa; 78sabab rahmat jeung welas asihna Allah, Pangeran urang; anu sumping ngalayad urang, nya eta Anjeunna, Sang Srangenge nu meletek ti manggung, 79pikeun nyaangan sugri anu kumelip di alam poek anu dikungkung ku almaot sarta memener lengkah urang sina nyorang jalan anu aman tur santosa.” 80Ari murangkalih tea, beuki ageung sarta beuki kuat bae jiwana. Ari matuhna, di leuweung kikisik; nepi ka datang waktuna, nya eta pikeun nganyatakeun anjeun ka urang Israil tea.
Copyright
Learn More


text:
#BALONG AKI#
"Bah, uing hayang dahar jeung lauk," cekéng téh. "Aya ari lauk mah,
ngan laleutik keneh. Lamun daek, jig indit ka aki maneh, di ditu mah
laukna geus baradag,' ceuk abah nitah kuring ngadatangan aki. "Omon, sia
téh hayang lauk? Najis aing mah barang béré ka anak Si Sarju!" ceuk aki
basa kuring balaka rék ménta lauk ka anjeunna. Gebrug, panto
dipeundeutkeun satakerna.
"Astaghfirullah....!" kuring luncat
ngajauhan panto, bisi kagencét. Keuheul ka nu jadi aki, gidig ka balong
laju dibedahkeun. Isukna si aki ribut barang ningali balongna geus
saat...... enya saat pisan!
Kanjeng
Rosul SAW oge manusa biasa, sami sapertos urang. Kalebet dina heureuy
sempal guyon oge sami Kanjeng Nabi ge sok midamel. Contona, dina hiji
waktos Kanjeng Nabi papendak sareng salah sawios sohabat nu nuju angkat
naek onta. Ditaros ku Kanjeng Nabi, "He sohabat! Rek indit ka mana
anjeun geus saged kitu naek anak onta?" Sohabat ngawaler, "Ieu mah saens
anak onta, ya Rosul! Nanging onta dewasa...
Kuring sok hayang nyaho; Naha aya nu milu ceurik mun kuring keur kanyenyerian?
Naha aya di dunya ieu anu ngadoakeun kuring sangkan meunang kabungahan?
Nah aya batur kuring nu hayang nungtun kuring sangkan ngarasa kuring
teu nyorangan? Ngagalindengkeun nyaahna nu wening kana dedengean
kuring?
Naha aya ????
Mas Sampah
Euweuh nu apalaeun ngaran aslina, di landih Mas Sampah teh bane wae
pagaweanana mulungan runtah di RW. Sabulan sakali meunang gajih tina
uduna warga. Dumukna di sosompang masigit, nyorangan. Teu anak teu
bojo, estu nunggeulis. Minggu harita Mas Sampah kalintang sibukna, pedah
rek aya lomba kebersihan tingkat kacamatan. Isuk sore ngadorong roda
runtah pulang anting. Awak nu regeng ketingali
beuki begung, katambah deuih panyakit asma na sok remen jadi ari gawe
beurat teuing teh. Sabada beres di peunteun di umumkeun dina speker
masjid ku ibu RW yen kebersihan di eta RW pinunjul juara kahiji
sakecamatan. Beres ngumumkeun, soloyong Ibu RW teh ka sosompang masjid
panasaran pedah si Mas Sampah geus dua poe teu tembong. Diketrok
sababaraha kali euweuh nu nembelan, Ibu PKK maksa asup ka sosompang nu
rupek. Kasampak Si Mas Sampah keur nangkuban, sabada di guyahkeun awakna
oyag kabeh, Bu RW ngoceak, bari teu lila ngucapkeu n “Inna lillahi
waina ilaihi rojiun”
"CADEL"
"Papa,papa,! yoyon kurumpung ompang," nu gigireun kabeh ngareret ka
budak nu keur di tungtun ku bapana,teu ngarti make bahasa naon eta
budak,?
Gap bapana kana kurupuk opak,song dibikeun,budak repeh.Nu ngadenge ngarti.Oooh.! Bari cikikik sareuri.
Kuring sok hayang nyaho; Naha aya nu milu ceurik mun kuring keur kanyenyerian?
Naha aya di dunya ieu anu ngadoakeun kuring sangkan meunang kabungahan?
Nah aya batur kuring nu hayang nungtun kuring sangkan ngarasa kuring
teu nyorangan? Ngagalindengkeun nyaahna nu wening kana dedengean
kuring?
Naha aya ????
Mas Sampah
Euweuh nu apalaeun ngaran aslina, di landih Mas Sampah teh bane wae
pagaweanana mulungan runtah di RW. Sabulan sakali meunang gajih tina
uduna warga. Dumukna di sosompang masigit, nyorangan. Teu anak teu
bojo, estu nunggeulis. Minggu harita Mas Sampah kalintang sibukna, pedah
rek aya lomba kebersihan tingkat kacamatan. Isuk sore ngadorong roda
runtah pulang anting. Awak nu regeng ketingali
beuki begung, katambah deuih panyakit asma na sok remen jadi ari gawe
beurat teuing teh. Sabada beres di peunteun di umumkeun dina speker
masjid ku ibu RW yen kebersihan di eta RW pinunjul juara kahiji
sakecamatan. Beres ngumumkeun, soloyong Ibu RW teh ka sosompang masjid
panasaran pedah si Mas Sampah geus dua poe teu tembong. Diketrok
sababaraha kali euweuh nu nembelan, Ibu PKK maksa asup ka sosompang nu
rupek. Kasampak Si Mas Sampah keur nangkuban, sabada di guyahkeun awakna
oyag kabeh, Bu RW ngoceak, bari teu lila ngucapkeu n “Inna lillahi
waina ilaihi rojiun”
"CADEL"
"Papa,papa,! yoyon kurumpung ompang," nu gigireun kabeh ngareret ka
budak nu keur di tungtun ku bapana,teu ngarti make bahasa naon eta
budak,?
Gap bapana kana kurupuk opak,song dibikeun,budak repeh.Nu ngadenge ngarti.Oooh.! Bari cikikik sareuri.
Euweuh nu apalaeun ngaran aslina, di landih Mas Sampah teh bane wae pagaweanana mulungan runtah di RW. Sabulan sakali meunang gajih tina uduna warga. Dumukna di sosompang masigit, nyorangan. Teu anak teu bojo, estu nunggeulis. Minggu harita Mas Sampah kalintang sibukna, pedah rek aya lomba kebersihan tingkat kacamatan. Isuk sore ngadorong roda runtah pulang anting. Awak nu regeng ketingali beuki begung, katambah deuih panyakit asma na sok remen jadi ari gawe beurat teuing teh. Sabada beres di peunteun di umumkeun dina speker masjid ku ibu RW yen kebersihan di eta RW pinunjul juara kahiji sakecamatan. Beres ngumumkeun, soloyong Ibu RW teh ka sosompang masjid panasaran pedah si Mas Sampah geus dua poe teu tembong. Diketrok sababaraha kali euweuh nu nembelan, Ibu PKK maksa asup ka sosompang nu rupek. Kasampak Si Mas Sampah keur nangkuban, sabada di guyahkeun awakna oyag kabeh, Bu RW ngoceak, bari teu lila ngucapkeu n “Inna lillahi waina ilaihi rojiun”


text:
R as emut ka laku lampah baheula
E nteung pikeun kahirupan ka hareupna
M ilampah dinu salah
B atin lumengis ku cipanaon tapi suwung ku pangkon
A ya gerentes na manah alit
Y a Alloh anu maha Mikaasih sareng Mikanyaah
K apayunen Nu Maha Gagah abdi nu leubeut ku dosa
U kur seja sujud pinuh ku rasa kaduhung pinuh ku rasa rumasa ampun Ya Alloh
C intana manteunNA ka makhlukna moal aya bandingannana
I stuning
S eja ngahampura iwal ti hiji dosa Nyaeta Ngapangeran ka Salian manteunNA
O mat etamah kedah di tebihan musyrik pingaraneunnana
C isoca ayeuna mudaha"an tiasa janten ngahapus kanu dosa-dosa kuring baheula mung ka
A njeun Ya Robb, seja ngagungkeun seja nyukuran seja mulangkeun sagala nikmat nu taya hinggana


text:
Senin, 08 April 2013
Mikaweruh Pedaran jeung Kalimah Refleksif sarta Kalimah Resiprokatif
Posted by Nungky Tri Yunica in Bahasa Sunda
Pedaran dina basa Indonesia disebut oge Eksposisi, nyaeta wacana nu eusina ngajentrekeun tur medar hiji objek, prosesna, tujuanana jeung gunana. Wacana pedaran ditujukeun pikeun ngajembaran pangaweruh hiji jalma, nu sakapeung disebut oge wacana prosedural.
Disebut wacana prosedural kulantaran dina eta wacana ngagambarkeun cara ngalaksanakeun hiji pagawean, upamana wae :
1. Resep kueh,
2. Resep kadaharan,
3. Cara nyieun karajinan tina sampah organik, jsb.
Aya rupa-rupa teknik anu bisa dipake dina nyusun wacana eksposisi, nyaeta :
1. Identifikasi
2. Babandingan
3. Ilustrasi
4. Klasifikasi
5. Definisi
6. Proses
Conto pedaran :
Kasenian Daerah Indonesia teh kaasup nagri anu beunghar ku budaya, hususna budaya daerah, saban seler bangsa, anu nyicingan rebuan pulo di Indonesia, mibanda kabudayaan sewang-sewangan. Diantarana kasenian daerah. Naon ari kasenian daerah teh? Tangtu bae, kasenian anu lahir sarta hirup di daerah. Ieu kasenian teh perlu diipuk jeung di mekarkeun lantaran mangrupa salah sahiji kakayaan bangsa. Kasenian daerah anu hirup, dipikawanoh, tur dipikaresep ku seler bangsa kabeh, sarta anu nyiptakeunana disebut kasenian nasional. Jadi, kasenian daerah teh mangrupa unsur pangwangun kasenian nasional. Kasenian Jaipongan umpamana, ieu kasenian asal Jawa Barat teh geus jadi kasenian nasional. Lain bae urang Sunda nu mikaresep Jaipongan teh, tapi oge dipikaresep ku bangsa lain. Lamun ditalungtik kasenian Sunda teh kacida lobana. Tapi dina wanci kiwari kasenian Sunda teh nungtut ngurangan, lantaran generasi ngora teu ngilu neruskeun miara kasenian. Kasenian Indonesia teh loba, misalna bae : wayang golek, jaipongan, cianjuran, angklung, calung, kendang penca, ketuk tilu, kuda lumping, reog, sandiwara, longser, kakawihan, kawih, jeung dombret. Eta kasenian Sunda nu ditataan teh karek anu kacatet wungkul.
Babaran Kecap
1. Saban seler : unggal jalma
2. Sewang-sewangan : masing-masing
3. Diipuk : dipupuk
4. Ditalungtik : ditilik, diperhatikeun
5. Wanci kiwari : waktu ayeuna
6. Bangsa deungeun : bangsa ti nagara lain


text:
Diajar Basa Sunda
Hiji waktu kuring ngalaksanakeun pangajaran basa Sunda di kelas ku cara saperti ieu di handap. Pék téh hasilna nyugemakeun. Carana saperti kieu:
Nyusun carita tina hiji kecap
Skenario:
- Kecap konci (keyword) ditangtukeun (kalimah Tanya)
- Tina éta kecap kudu jadi hiji carita
- Caritana bébas teu kawatesanan ku jejer/téma
- Waktuna 20 menit
- Sabada réngsé, hasilna dibacakeun
Tujuan:
- Latihan ngagunakeun basa Sunda
- Ngasah imajinasi
- Ngalatih kawani
Evaluasi:
- Basa Sunda nu digunakeun
- Kualitas carita nu dihasilkeun
conto:
SAHA NU GELO
(tina Dongéng Kang Ibing)
Hiji waktu aya dokter jiwa nu kadatangan pasien. Éta pasien nyarita
“Pa, abdi téh gaduh réréncangan tapi éta réréncangan téh rada anéh.” Manéhna mimiti nyarita.
Éta dokter panasaran tuluy nanya
“anéh kumaha kitu?” ceuk éta dokter.
“Manéhna sok ngarasa dirina jadi pulpén” éta jalma ngajawab.
“Hadéna mah bawa atuh babaturan téh ka dieu”
“Dicandak da ieu gé” ceuk éta jalma bari ngaluarkeun pulpén tina saku bajuna.
Kuring Saha?
Peuting tadi aya nu anéh. Jam 9 saperti biasa geus ngagolér, reup panon dipeureumkeun. Ti dinya mah teu inget nanaon wé, awahing ku tibra. Tapi kuring ujug-ujug hudang tengah peuting, mimitina mah teu ngarasa nanaon. Pas kuring turun tina dipan, mimiti karasa anéh awak asa hampang kacida, mata jadi leuwih béngras, tanaga asa jadi bedas kacida.. Kunaon kuring?
Kuring nyobaan ngangkat awak, ari pék téh awak kuring ngajungjung. Lalaunan beuki lila beuki lhur, antukna kuring aya di luhureun lomari. Kunaon kuring téh? kuring turun deui. Neuteup kana kaca eunteung da asa euweuh nu robah. Awak angger, pakéan gé sarua kawas nu tadi dipaké méméh saré. Daripada lieur mikiranana, antukna kuring saré deui. Hudang jam 5, langsung ka cai rék mandi. Pas muka baju, kuring kagét kacida. Aya baju deui di jero baju nu dipaké warnana biru, dina dada kuring aya aksara S.
SAHA?
Ti kajauhan katempo aya nu ngagolér dina dipan. Teu pati sidik saha-sahana mah da ngagolérna nonggongan. Ku kuirng dideukeutan, panasaran saha éta jalma téh jeung keur naon. Tapi saméméh anjog ka nu dituju, aya nu ngegeroan
“Pa, diantos di lantai 2!”
Nu ngageroan téh hiji awéwé nu make batik ka handapna make calana kaén ka luhurna maké tudung. Nyaritana bari imut:
“mangga Pa, abdi ti payun”
Léos manéhna indit, kuring nuturkeun da teu apal kudu kamana ka lantai 2 téh, jeung deuih rék naon. Ari kuirng saha? Pas nepi kanu dituju kasampak di hiji rohangan loba jalma lalaki awéwé, barudak ngora. Maranéhna diuk dina korsi bari marawa kantong, buku, pulpén, jeung laptop. Guru, kuring téh guru jigana mah. Maranéhna murid atawa bisa jadi mahasiswa da pakéanna teu make seragam.
Bingung rék ngomong naon, rék ngalakukeun naon. Antukna ngahuleng diuk dina korsi di hareupeun maranéhna. Keur kitu aya nu keketrok kana panto.
“Pa, disaur ku Pa Diréktur”
Awéwé nu tadi datang deui. Kuring nuturkeun deui manéhna. Anjog ka hiji rohangan kasampak aya hji lalaki nu keur diuk dina korsi. Ujug-ujug aya rasa keuheul nu kacida gedéna ka éta lalaki téh. keuheul kunaon duka kunaon, teu apal kuring gé.
“mangga calik Pa,!”
Teu pati didéngé manéhna nyarita gé, ngan nu jelas mah manéhna téh nitah kuring mikeun surat DO (drop out) ka hiji mahasiswa nu geus 8 taun kuliahna teu lulus waé.
“éta mahasiwa nuju di ruang P3K, tadi ujug-ujug pingsan nuju di jalan”
oh mahasiswa éta téh nu tadi katempo keur ngagolér kawasna mah. Kuring turun ka lantai 1 muru ka hiji rohangan. Bener pisan, nu dimaksud téh nu tadi keur ngagolér. Ku kuring dideukuetan. Lalaunan pundukna diragap, digeuyahkeun. Manéhna ngalieuk lalaunan. Nalika beungeutna adu teuteup jeung kuring, asa aya gelap di tengah poé éréng-éréngan, asa kaget anu kacida. Geuning manéhna téh kuring. Nu keur ngagolér téh kuring.
DRAF KI-KD BASA SUNDA KURIKULUM 2013
Kompetensi inti kurikulum 2013 pikeun SMP nya éta:
- Menghargai dan menghayati ajaran agama yang dianutnya
- Menghargai dan menghayati perilaku jujur, disiplin, tanggung jawab, peduli (toleransi, gotong royong), santun, percaya diri, dalam berinteraksi secara efektif dengan lingkungan sosial dan alam dalam jangkauan pergaulan dan keberadaannya
- Memahami dan menerapkan pengetahuan (faktual, konseptual, dan prosedural)berdasarkan rasa ingin tahunya tentang ilmu pengetahuan, teknologi, seni, budaya terkait fenomena dan kejadian tampak mata
- Mengolah, menyaji, dan menalar dalam ranah konkret (menggunakan, mengurai, merangkai, memodifikasi, dan membuat) dan ranah abstrak (menulis, membaca, menghitung, menggambar, dan mengarang) sesuai dengan yang dipelajari di sekolah dan sumber lain yang sama dalam sudut pandang/teori
Sedengkeun kompetensi inti pikeun SMA nya éta:
- Menghayati dan mengamalkan ajaran agama yang dianutnya
- Menghayati dan mengamalkan perilaku jujur, disiplin, tanggungjawab, peduli (gotong royong, kerjasama, toleran, damai), santun, responsif dan proaktif dan menunjukkan sikap sebagai bagian dari solusi atas berbagai permasalahan dalam berinteraksi secara efektif dengan lingkungan sosial dan alam serta dalam menempatkan diri sebagai cerminan bangsa dalam pergaulan dunia
- Memahami, menerapkan, dan menganalisis pengetahuan faktual, konseptual, prosedural, dan metakognitif berdasarkan rasa ingin tahunya tentang ilmu pengetahuan, teknologi, seni, budaya, dan humaniora dengan wawasan kemanusiaan, kebangsaan, kenegaraan, dan peradaban terkait penyebab fenomena dan kejadian, serta menerapkan pengetahuan prosedural pada bidang kajian yang spesifik sesuai dengan bakat dan minatnya untuk memecahkan masalah
- Mengolah, menalar, dan menyaji dalam ranah konkret dan ranah abstrak terkait dengan pengembangan dari yang dipelajarinya di sekolah secara mandiri, bertindak secara efektif dan kreatif, serta mampu menggunakan metoda sesuai kaidah keilmuan
Éta kompetensi inti téh pikeun sadaya pelajaran di kurikulum 2013. Janten, sadaya pelajaran ngagunakeun KI (kompetensi inti) nu sami. Nu ngabénteunkeunana mung dina KD (Kompetensi dasar).
Upami urang niténan draf kurikulum 2013, aya kahariwang yén pangajaran basa Sunda bakal leungit. Najan ka béh dieunakeun aya tanda bintang (*) nu nétélakeun yén “muatan lokal dapat berupa bahasa daerah”, tapi éta téh teu acan tiasa ngaleungitkeun kahariwang ngeunaan posisi basa Sunda dina kurikulum 2013. Ku alatan kitu, sangkan pangajaran basa Sunda miboga kakuatan hukum tur aya kapastian bakal tetep aya, perlu disusun Kompetensi Inti tur Kompetensi Dasarna. Pikeun nyusun KI-KD Basa Sunda, Balai Pengembangan Bahasa Daerah dan Kesenian (BPBDK) Dinas Pendidikan Jawa Barat parantos ngalaksanakeun Workshop Penyusunan KI-KD Baasa Sunda Kurikulum 2013. Nu nysun KI-KD pangajaran basa Sunda nya éta Forum Komunikasi MGMP Bahasa Daerah Jawa Barat (FKMGMPBD Jabar), Guru-guru Basa Sunda Sa-Jawa Barat, sarta diaping ku dosen-dosen Pendidikan Bahasa Daerah UPI Bandung. Draf KI-KD Basa Sunda kurikulum 2013 tiasa di download di handap!
KECAP SEREPAN
biih aya nu meryogikeun tiasa didownload dina link di handap
RESENSI BUKU
RESENSI BUKU
Sacara etimologis, kecap resensiasalna tina basa Latin, nya éta tina kecap revidere atawa recensere. Résénsi (recensere,recencie,review) nya éta tulisan nu eusina manmgrupa tinimbangan ngeunaan kualitas hiji buku.
Tujuan résénsi:
– Nyadiakeun informasi nu kompréhénsif ngenaan hal nu aya dina buku
– Ngajak nu maca pikeun mikir sarta ngadiskusikeun fénoména nu aya dina buku
– Mere tinimbangan naha hiji buku téh pantes dibaca atawa henteu
– Nyadiakeun informasi ngenaan idéntitas buku
Sistematika résénsi:
- Judul résénsi: judul résénsi kudu bisa ngajadikeun nu maca kataji.
- Idéntitas buku: judul buku, pengarang, penerbit, taun terbit, jumlah kaca, harga buku.
- Bubuka: bisa medar ngeunaan pengarang, ogé bisa ngawanohkeun buku.
- Eusi résénsi: bisa dimimitian ku synopsis, saterusna mere tinimbangan ngeunaan kaonjoyan, punjulna (kelebihan) sarta kahéngkéran buku.
- Panutup: tinimbangan ka nu maca naha éta buku téh pantes pikeun dibaca atawa henteu.
NOVEL SUNDA
NOVEL SUNDA
Novel mangrupa salasahiji genre sastra Sunda, datangna tina sastra bangsa deungeun, lain asli pituin sastra Sunda. Novel nya éta carita rékaan nu rélatif panjang dina wangun prosa sarta miboga alur, carita, jeung karakter anu kompéks. Ku alatan panjang, novel biasana mah sok mangrupa buku.
Novel Sunda nu mimiti medal nya éta Baruang Kanu Ngarora nu ditulis ku D.K. adiwinata dina taun 1914, dipedalkeun ku Balai Pustaka. Novel Sunda lain pangaruh tina sastra Indonesia, sabab novel dina basa Indonesia mah kakara aya dina taun 1920 (Azab dan sengsara, Merani siregar).
Unsur-unsur nu aya dina novél sarua baé jeung dina genre saastra lianna kayaning téma, alur, latar, penokohan, sudut pandang, jeung amanat. Carita dina novél biasana mah sok dipasing-pasing dina bab atawa bagian.dumasar kan caritana, novel bisa dipasing-pasing jadi: Baca lebih lanjut
GAYA BASA SUNDA
bilih peryogi, tiasa didownload dina link di handap
CARITA WAYANG
Déwi Setiawati, putra raja ti Wirata. Mangsa yuswana manjing rumaja, anjeunna kapaksa ngantunkeun nagara, pédah isin ngagaduhan salira bénten ti nu sanés, bau salirana. Nya anjeunna tatapa nu lami kacida. Nuju tatapa anjeunna kasumpingan ku hiji bagawan nu tiasa ngalandongan dirina, ahirna Setiawati damang. Minangka pamulang tarima, anjeunna anjeunna kersa nikah sareng Resi Parasara, nu rupana goréng kacida. Sataun ti harita, lahir Abiasa nu gaduh panyawat bau salira ti ibuna, goréng rupa ti ramana. Matak jabng bayi téh dicandak ku ramana sina ngabagawan janten resi, sarta mirak heula istrina, Setiawati.
Saparantos rarandaan, Setiawati ditikah ku Prabu Santanu. Gaduh putra dua pameget, nya éta Citranggada sareng Citraséna, mung duanan gé teu panjang yuswa. Tapi Citrséna mah kantos nikah ka Ambika sareng Ambalika, nu ahirna Ambika sareng Ambalika ditikah ku Abiasa. Baca lebih lanjut
DRAMA SUNDA
DRAMA SUNDA
Dumasar wangunna sastra kabagi jadi tilu nya éta:
1) Prosa, basa nu digunakeunna umumna basa lancaran
2) Puisi, basa nu digunakeunna umumna basa ugeran
3) Drama, basa nu digunakeunna umumna kalimah langsung dina wangun paguneman
Istilah drama asalna tina basa yunani nya éta draomai hartina berbuat, berlaku, bertindak, atau beraksi. Nalika mimiti muncul dina kasenian Indonesia drama disebut toneel. Istilah éta dibawa ku urang walanda, dina basa Walanda drama téh toneel nu hartina pintonan. Istilah toneel ditarjamahkeun ku PKG Mangkunegara VII jadi Sandiwara. Sandiwara asalan tna basa Jawa, sandi hartina symbol atawa rusiah, wara/ warah miboga harti pangajaran. Jadi sacara etimologis mah sandiwara téh pangajaran tina symbol-simbol nu sipatna rahasiah. Aya deui istilah séjénna nu padeukeut jeung drama nya éta teater. Teater asalna tina kecap theatron nu hartina tempat pintonan/panggung. Istilah teater ogé digunakeun pikeun nyebut drama modern.
Drama téh kasenian nu mindocipta maksudna aya dua kali prosés. Kahiji ayana nasakah drama, kadua éta naskah téh dipintonkeun. Nu ngalaksanakeun pintonan drama téh actor/aktris/palaku nu baris merankeun karakter nu aya dina drama, hartina maranéhna ngalakukeun acting. Kusabab ngalakukeun acting tangtu mikabutuh dialog/paguneman, ari dialog téh wangunna kalimah langsung.
Unsure-unsur nu aya dina drama nya éta:
1. Babak
Babak dina drama biasana ditandan ku setting tempat. Hartina mun ganti setting éta tandana ganti babak
2. Adegan
Adegan mangrupa bagian babak biasana nu ditandaan ku nambahan jeung ngurangan palaku
3. Dialog/paguneman
Dialog mangrupa bagian utama drama
4. Pituduh teknis
Pituduh teknis nya éta pituduh laku lampah palaku sarta ngagmbarkeun kaayaan dina carita
5. Prolog
Prolog nya éta bubuka panganteur kana eusi drama
6. Epilog
Epilog mangrupa panutup drama eusina biasa kacindekan atawa amanat, henteu tiap drama aya epilog.
7. Solilokui
Solilokui mangrpa bagian carita eosin apaguneman nu dikedalkeun ku palaku ka diria sorangan
8. Tema
Tema nya éta puseur carita nu ngajiwaan sakabéh eusi carita
9. Galur carita
Galur ny éta runtuyan kajadian dina drama
10. Latar/setting
Eusina tempat, waktu, jeung suasana
11. Palaku
…
12. Amanat
Hal-hal nu rék ditepikeun ku pangarang mangrupa ajén-ajén moral
Sumber:
Thamsyah, Budi rahayu. 1996. Pangajaran Sastra Sunda
http://www.plnsumut.co.id/SMF-15/index.php?topic=1341.0
http://kelasmayaku.wordpress.com/2011/04/24/menyusun-naskah-drama/
PANCAKAKI
PANCAKAKI
Sumber: su.wikipedia.org/wiki/Pancakaki
Pancakaki nya éta hiji sistem nu ngagambarkeun hubungan kulawarga. Dina adat istiadat urang Sunda, pancakaki téh ngabogaan dua harti. Kahiji, pancakaki téh hartina pernahna jelema ka jelema deui anu sakulawarga atawa anu kaasup baraya kénéh. Upamana baé, kumaha pancakakina si Dadap ka si Waru, naha kaasup indung, bapa, nini, aki, paman, bibi, anak, incu, buyut. alo, suan, jsté. Kadua, pancakaki téh hartina mapay perenahna kabarayaan.
• Ka handap:
1. anak: turunan kahiji(turunan pertama)
2. incu: turunan kadua, anak ti anak (cucu, turunan kedua, anak dari anak)
3. buyut: turunan katilu, anak ti incu (cicit, turunan ketiga, anak dari cucu)
4. bao: turunan kaopat, anak ti buyut (turunan keempat, anak dari buyut)
• Ka luhur:
1. bapa: ayah
2. indung: ibu
3. aki: kakek, ayah dari ayah/ibu
4. nini: nenek, ibu dari ayah/ibu
5. uyut: ayah/ibu dari kakek/nenek
6. bao: ayah/ibu daru uyut
-
Arsip
- April 2015 (1)
- Februari 2015 (2)
- September 2014 (1)
- Agustus 2014 (2)
- Desember 2013 (2)
- September 2013 (1)
- Juli 2013 (2)
- April 2013 (1)
- Maret 2013 (1)
- Desember 2012 (2)
- Oktober 2012 (2)
- September 2012 (2)
-
Kategori
-
RSSEntries RSS
Comments RSS


text:
Neolitikum
Néolitikum nya éta hiji jaman anu geus kaliwat dimana manusa harita geus wanoh kana sistem tatanén ,dina mangsa ieu jelema geus ngosok pakakas-pakakas anu dijieun tina batu nepi ka lemes. [1] Tatanén sarta ternak geus leuwih maju sarta jelema geus nyieun imah-imah anu permanen. Imah-imah kasebut dijieun ku babarengan ku kituna nyarupaan kampung. [1] Dina mangsa ieu geus bisa nyieun tembikar sarta pertenunan geus maju. [1] Pakakas-pakakas batu anu aya dina mangsa ieu nya éta beliung pasagi sarta belincung. [1] Beliung pasagi nya éta hiji pakakas anu dijieun tina batu kalisedon , keur widang handapna (widang proximal) saeutik bingkeng. [1] Bangian hareup biasana leuwih leutik batan bagian tungtungna. [1] Bagian hareup ieu henteu digosok. [1] Bagian tungtungna disebut ogé bagian tajaman, digosok atawa diasah ngan dina sisi handap (dina widang proximal waé). [1] Beliung diasah nepi ka lemes sarta hérang. [1] Cara makénéa nya éta ditalian dina kai.[1] Dina jaman neolitikum , kaayaan lingkungan alam loba nu robah. [2] Naékna cai sagara ngabalukarkeun daratan nambahan heureut. [2] Hawa jadi leuwih panas, ngajadikeun taneuh garing di unggal wewengkon. [2] Wewengkon tempat manusa moro beuki heureut , samentara nu nyicingan bumi beuki nambahan. [2] Sakabéh éta ngabalukarkeun manusa henteu deui bisa sapinuhna ngagantungkeun diri ti na pakasaban moro . [2] Maranéhanana kudu sanggup ngahasilkeun kadaharan sorangan. [2] Alatan éta , manusa mimitian ngembangkeun pepelakan sarta ternak sato nu tangtu. [2] Jadi manusa anu baheulana ngan jadi tukang ngumpulkeun kadaharan kiwari jadi penghasil kadaharan. [2] Parobahan anu pohara ngadasar éta mindeng disebut revolusi neolitikum , sanajan sabenerna parobahan kasebut lumangsung dina jangka waktu anu lila. [2] Dina mangsa tatanén , tutukeyran barang atawa barter geus dipigawé. [2] Kutan di wewengkon anu beunghar ku batu jelema leuwih loba nambang batu pikeun dijieun beliung. [2] Sajaba dipaké sorangan , sawaréh hasilna ditukeurkeunn jeung barang séjén anu henteu bisa maranéhanana hasilkan sorangan. [2] Kitu ogé , nu nyicingan anu bisa nyieun gerabah baris menukarkan sawaréh hasil karajinan maranéhanana jeung barang séjén .[2]


text:
Sipoah
Sipoah, Cipoah, nyaéta parabot paranti ngitung asal Cina.[1] Sipoah nyaéta pakakas anu dipaké pikeun ngitung operasi aritematika. Kawas penjumlahan, pengurangan, perkalian, sarta pembagian. Sipoah bisa disebutkeun minangka “komputer kuna”.[2] Di Indonésia sipoa leuwih dipikawanoh kalayan ngaran sempoa, sedengkeun di masarakat Cina sipoah leuwih dipikawanoh kalayan ngaran "suan pan" (papan berhitung) sarta mindeng dipaké dina itungan dagang.[2]
Déskripsi[édit | édit sumber]
Sipoah diwangun ti susunan sawatara siki sarigsig kai paralél anu perenahna dina hiji carangka atawa pigura.[2] Susunan sarigsig ieu biasana kabagi jadi dua jajar. Anu dipisahkeun ku hiji pangwates anu arahna ajeg lempeng kalayan sarigsig tadi.[2] Dina barisan anu perenahna di handapeun pangwates saban sarigsig ngeusi lima siki manik-manik, sedengkeun barisan anu perenahna di luhur pangwates, saban sarigsig ngeusi dua siki manik-manik.[2] Sarigsig téh perenahna aya di pangkatuhuna ngawakilan satuan-satuanna, atawa saban manik-manik nilaina téh hiji.[2] Sarigsig anu aya di belah kéncana ngawakilan puluhan nepi ka saban manik-manik nilaina téh sapuluh , sarta kitu saterusna, ka arah kénca saban sarigsig ngawakilan kelompok bilangan kalipetan sapuluh. Kitu ogé dina sarigsig anu perenahna dina bagian katuhu luhur pangwates luhur ogé nilaina hijian , tapi saban manik-manik ngawakilan angka lima.[2] Jeruji palebah kéncana ogé nilaina puluhan, atawa saban manik nilaina lima puluh sarta saterusna.[2]
Sajarah Sipoah[édit | édit sumber]
Abakus geus aya saprak taun 1100 SM sarta bisa dikira-kira kapanggih ku bangsa Babilonia anu saterusna dimekarkeun ku bangsa Romawi.[2] Abakus mimitian dipaké di Éropa, Arab, sarta Asia dina abad pertengahan, utamana dina perdagangan.[2] Saprak kapanggih notasi sistem angka Hindu, Arab, sipoah mimiti ditinggalkeun.[2] Tapi nepi ka ayeuna sipoah masih dipaké ku bangsa Cina, Koréa, sarta Jepang, dina itungan dagang maranéhanana.[2] Di Indonésia pamakéan sipoah ogé mimitian sumebar deui dipaké kalayan dibukanya loba tempat kursus anu ngajarkeun pamakéan simpoa. Pangawasaan baris simpia nyieun para pelajar leuwih gancang dina ngerjakan soal aritematika.[2]


text:
Places covered in this map :
Laut Jawa, Ancol, Cengkareng, Tambora, Koja, Cilincing, Grogol, Kemayoran, Kelapa Gading, Gambir, Cempaka Putih, Pulogadung, Kebon Jeruk, Palmerah, Senayan, Matraman, Jatinegara, Duren Sawit, Mampang, Bintaro, Cilandak, Ciputat, Cinere, Ragunan, Jagakarsa, Pondok Gede, Pasar Rebo, Jati Asih, Pantai Indah Kapuk, Pantai Mutiara, Pelabuhan Tanjung Priok, Monumen Tugu Monas, Bandara Halim Perdana Kusuma, Taman Mini Indonesia Indah (TMII), Tol Jakarta-Merak, Tol Gatot Subroto, Tol Lingkar Luar Barat, Tol Lingkar Luar Timur, Tol Jakarta-Cikampek, Tol Jagorawi.


text:
Gemuk
Gemuk[édit | édit sumber]
Gemuk (Ind:pupuk;Eng. fertilizer) teh nyaéta barang anu umumna sok dipake ku patani pikeun tatanen pikeun ngagemburkeun taneuh. Di kahirupan sapopoé gemuk teh kacida pentingna pikeun tutuwuhan, hal ieu disababkeun gemuk mangrupa komponen paling penting dina proses tuwuhna hiji tutuwuhan. Dina gemuk loba unsur anu aya boh éta anu miboga unsur hara atawa anu teu ngandung unsur hara.
babagéan pupuk[édit | édit sumber]
- gemuk organik
gemuk organik nya éta gemuk anu sumber bahanna tina sarupaning urut tutuwuhan jeung anu bahanna ali ti alam
- gemuk non organik [1] Aya sababaraha jinisna gemuk teh, aya gemuk organik jeung gemuk non organik. [1] [1]


text:
Bupati Garut Rudy Gunawan nargetkeun milampah kerjasama aktip kalawan 25 nagara dina sagala rupa sektor pangwangunan Garut. Salila ieu, Garut kerjasama sacara aktip kalawan 6 nagara di antarana.
Ti timur tengah , urang kerjasama aktip jeung Kuwait, Qatar, Uni Emirat Arab, sarta Oman. Hubungan kerjasama na ngawangun pamarentahan ka pamarentahan, nanging aya oge anu palaksanaan na ka yayasan , ” sanggem Bupati,Senen (23/2/2015).
kerjasama anu atos dijalankeun ieu,sanggem,di antarana mangrupi pangwangunan sarana sanitasi,fasilitas cai bersih,saluran irigasi,sarta pangwangunan sarana pendidikan.
Sababaraha kerjasama jeung nagara nulaina perkawis investasi di widang industri sarta perekrutan padameul ahli ka luar negri.Sumawonten,Jepang hoyong kanggo ngadongkar potensi geothermal,asal tanagi cai,sarta tatanen di Garut.
targetna garut kerjasama dina kaayaan aktif jeung 25 nagara, perkawis ieu dina mayunan momen
ekonomi dunia dina taun 2030. eungke sanes masarakat ekonomi asean deui,” saurna.
supados lancar usahana dina milampah kerjasama jeung 25 nagara, rudi nambihan kedah nyiapkeun sumber daya manusia di Garut, Lengkah mimitina nyaeta ngomean rebuan ruangan kelas anu ruksak keneh di Garut
“Pendidikan bahasa asing tangtos bade diutamikeun di Garut. Tinangtu lamun sadaya penunjang diajar na atos sae. Mimiti ti perbaikan kelas anu sok dipigawe saban beresih , ” sanggem Rudy.
Salila ieu,Garut atos kerjasama jeung Belanda kanggo ngadegkeun pabrik pengolahan susu sarta keju. jeung Qatar,Garut kerjasama kanggo ngawangun sajumlah sarana sanitasi,fasilitas cai bersih,sarta saluran irigasi.
Kuwait dongkap berkali-kali ka Garut kanggo ngawangun fasilitas pendididkan. Perusahaan sawit Korea oge ngadegkeun pabrik na di Leles. Jepang atos berkomitmen sarta menjajaki babak mimiti kanggo ngawangun sektor tatanen di Garut.
Kuwait dongkap berkali-kali ka Garut kanggo ngawangun fasilitas pendidikan. perusahaan ti Korea oge ngadegkeun pabrikna di Leles. Jepang atos ngajanjikeun sarta milampah babak mimiti kanggo ngawangun sektor pertanian di Garut.


text:
UART
UART atawa Universal Asynchronous Receiver-Transmitter nyaéta bagéan hardware komputer nu narjamahkeun antara bit-bit paralel data jeung bit-bit serial. UART biasana mangrupa IC nu digunakeun keur komunikasi sérial dina komputer atawa port sérial parangkat périperal. UART kiwari diasupkeun kana sababaraha mikrokontroler (contona, PIC16F628).
Komponén chip UART tipikal[édit | édit sumber]
Chip UART biasana diwangun ku:
- Panyangga (buffer) Transmit/Receive
- Kadali (control) Transmit/Receive
- Panyangga Beus Data
- Logika Kadali réad/Write
- Kadali Modem


text:
Kérod salawé
Kérod salawé atawa bool (Ing. anus), na anatomi, nyaéta palawangan réktum, nu dikadalikeun ku otot sphincter. Tai (Ing. feces) dikaluarkeun tina awak ngaliwatan kérod salawé nalika ngising (defecation), nu ngarupakeun fungsi utamana.
Anatomi jeung fungsi kérod salawé[édit | édit sumber]
Kérod salawé aya di antara imbit, tukangeun perineum. Kérod salawé mibanda dua tur rada bauanal sphincter, hiji di jero, hiji deui di luar, nu fungsina ngajaga sangkan anus tetep nutup nepi ka waktuna ngising.
Nalika réktum pinuh, naékna tekenan intraréktal ngadorong dinding torowongan anus ngabadagan sahingga kaasupan pitaieun. Nalika pitaieun didorong kana torowongan, réktum mondokan sarta gelombang peristaltis ngadorong tai kaluar réktum. Sphincter luar jeung jero anus salajengna metot otot ngaluarkeun taina.
Patologi anal[édit | édit sumber]
- Anal fissure
- Ambéien (Hemorrhoids)
- Kangker anal
- Fecal incontinence
- Anal fistula
- Anal abscesses


text:
Sajarah Tembang Sunda Cianjuran
tembang cianjuran kawitna mah salasahiji seni mmaos. dinagarana tembang sunda cianjuran ti taun 1930-an terus dikukuhkeun taun 1962 dina musyawarah tembang sunda sa-pasundan di bandung. seni mamaos teh minangka seni vokal sunda anu diirig ku alat kacapi indung, kacapi rincik suling jeung rebab.
Sekar mangrupa seni sora ti vokal manusa (janaswara). Sekar dibagi jadi dua golongan utama anu jadi dua tihangna seni sora sunda. Sakumna perbendaharaan seni sora kaasup kadina dua golongan ieu. Kadua golongan badag éta téh Sekar tandak sarta Sekar Wirahma merdika.
SEKAR minangka seni sora tina vokal manusa (janaswara)
Sekar tandak mangrupa jenis lagu anu ngabogaan wirahma atawa ritme anu tetep (tandak hartina tetep) dina istilah art kulon disebut rhythmical song. Sekar tandak dina istilah popular disebut kawih. Tembang Cianjuran kaasup kadina golongan kulawarga lagu sekar tandak alatan pola kawihna ngabogaan wirahma (Wirahma) atawa ketukan anu tetep. Sekar tandak dawam dibawakan sacara anggana (solo vokal) sarta sacara rampak sekar (vokal grup). Conto penyajian sekar tandak contona dina Tembang Cianjuran, gending karesmen, panambih dina pupuh, sindhenan sarta jenis kakawihan séjénna.
Sekar wirahma merdika nyaéta golongan lagu anu henteu ngabogaan ketukan, berirama leupas tapi aya aturan panjang-pendek nu tangtu anu henteu bisa dituliskeun kalawan sistem titilaras atawa sacara pakem dina karawitan sunda. Penentuan panjang-pendeknya hiji nada ngan bisa diajarkan sacara lisan verbal atawa oral ti saurang guru ka murid. Ieu pisan anu dina dunya seni sora sunda disebut tembang sarta di jawa disebut macapat (Natapradja:2003).
Dina kanyataanana sanajan disebut Tembang Cianjuran tapi lain kaasup kadina jenis sekar wirahma merdika. Tembang Cianjuran mangrupa golongan sekar tandakatau dawam disebut kawih. Penamaan “tembang” saukur sawajarnana jelema sunda nyebutkeun jeniskawih ieu. Jadi, ulah terjebak kalawan penamaan “tembang” dina Tembang Cianjuran.
Historis Tembang Cianjuran
Kasenian Tembang Cianjuran geus aya saprak jaman kolonialisme anu datang ka nusantara. Di tempat kalahiranana Cianjur,sebenarnya ngaran kasenian ieu téh mamaos. Dingaranan tembang Sunda Cianjuran saprak warsih 1930-an sarta dikukuhkan warsih 1962 sabot diayakeun Musyawarah Tembang Sunda sa-pasundan di Bandung. Seni mamaos mangrupa seni vokal Sunda kalawan pakakas musik kacapi indung, kacapi rincik, suling, sarta atawa rebab. Mamaosterbentuk dina mangsa pamaréntahan bupati Cianjur RAA. Kusumaningrat (1834-1864). Bupati Kusumaningrat dina nyieun lagu mindeng bertempat di hiji wangunan ngaranna Pancaniti. Ku alatan éta pisan manéhna kaceluk kalawan ngaran Kangjeng Pancaniti. Dina mulanya mamaosdinyanyikan ku kaum lalaki. Anyar dina perempat kahiji abad ke-20 mamaos bisa dipelajari ku kaum wanoja. Hal ituterbukti kalawan mecenghulna para juru mamaos wanoja, kawas Rd. Siti Sarah, Rd. Anah Ruhanah, Ibu Imong, Ibu O’baruk, Ibu Resna, sarta Nyi Mas Saodah (kurnia:2003)
Bahan mamaos asalna ti sagala rupa seni sora Sunda, kawas pantun, beluk (mamaca), degung, sarta tembang macapat Jawa, nyaéta pupuh. Lagu-lagu mamaos anu dicokot ti vokal seni pantun dingaranan lagu pantun atawa papantunan, atawa disebut ogé lagu Pajajaran, dicokot ti ngaran keraton Sunda dina mangsa lampau. Sedengkeun lagu-lagu anu asalna ti bahan pupuh disebut tembang. Duanana menunjukan ka aturan rumpaka (teks). Sedengkeun téknik vokal duanana ngagunakeun bahan-bahan olahan vokal Sunda. Tapi kitu dina pamustunganana kadua téknik pembuatan rumpaka ieu aya anu digabungkan. Lagu-lagupapantunan ogé loba anu dijieun kalawan aturan pupuh.
Dina mangsa mimiti panyiptaanana, Cianjuran mangrupa revitalisasi ti seni Pantun. Kacapi sarta téknik memainkannya écés kénéh ti seni Pantun. Kitu ogé lagu-lagunya ampir kabéhanana ti sajian seni Pantun. Rumpaka kawihna ogé nyokot ti carita Pantun Mundinglaya Dikusumah.
.
Dina mangsa pamaréntahan bupati RAA. Prawiradiredja II (1864-1910) kasenian mamaosmulai menyebar ka wewengkon séjén. Rd. Etje Madjid Natawiredja (1853-1928) nyaéta di antara tokohmamaos anu berperan dina sumebarna ieu. Manéhna mindeng diondang pikeun ngajarkeun mamaoske kabupatén-kabupatén di Parahiangan, di antarana ku bupati Bandung RAA. Martanagara (1893—1918) sarta RAA. Wiranatakoesoemah (1920-1921 & 1935-1942). Sabot mamaosmenyebar ka wewengkon séjén sarta lagu-lagu anu ngagunakeun pola pupuh geus loba, mangka masarakat di luar Cianjur (sarta sawatara perkumpulan di Cianjur) nyebutkeun mamaos kalawan ngaran tembang Sunda atawa Cianjuran, alatan kasenian ieu has sarta asalna ti Cianjur. Kitu ogé sabot radio NIROM Bandung warsih 1930-an menyiarkan kasenian ieu nyebutkeun manéhna jeung Tembang Cianjuran (kurnia:2003).
Pamaén kasenian anu disebut minangka Tembang Cianjuran diwangun luhur: saurang pamaén kacapi indung anu pancénna nyaéta mikeun pasieup, narangtang, pangkat lagu, sarta memngiri lagu boh mamaos mamupun panambih; hiji boh dua urang pamaén kacapi rincik anu ngabogaan tugas nyieun hiasan dina iringan kacapi indung sabot penembang membawakan panambih; samentara anu hijina deui ngabogaan tugas minangka anggeran wilatan (mikeun watesan-watesan ketukan); saurang pamaén suling anu ngabogaan tugas nyieun hiasan-hiasan lagu di antara-antara kekosongan sekaran (vokal) sarta mikeun lelemah soré (dasar nada); sarta penembang anu membawakan sagala rupa jenis lagu mamaos cianjuran. Minangka catetan, lagu panambih ngan dilantunkan ku penembang wanoja. Sedengkeun busana anu dikenakan ku pamaén lalaki nyaéta baju taqwa, sinjang (dodot), kalawan benggol minangka aksesorisnya. Sedengkeun, pakéan anu dikenakan ku para pamaén wanojana nyaéta: kabaya, sinjang, sarta karémbong (Galba:2007).
Fungsi kasenian anu disebut minangka Tembang Cianjuran nyaéta minangka hiburan. Sedengkeun, peunteun anu kaeusi di jerona henteu ngan saukur estetika sapanon, tapi ogé gawé babarengan sarta kreativitas. Peunteun gawé babarengan tercermin dina hiji pementasan. Dina hal ieu lamun penembang lalaki beristirahat, mangka penembang awéwé tampil ngeusian manéhna. Ku kituna, kaayaan henteu vakum tapi sinambungan. Peunteun kreativitas henteu ngan tercermin ti keterampilan para pamaénna dina sisindiran, tapi ogé dina pengadopsian jenis-jenis kasenian séjén (degung) tanpa ngaleungitkeun rohnya (jatidiri kasenian mamaos cianjuran).
Tapi dewasa ieu kehebatan sarta keindahan ti seni Tembang Cianjuran geus mimiti melemah tergerus arus globalisasi. Hal éta tercermin ti kurangna nara asal, tingkat apresiasi masarakat anu beuki kurang sarta horéamna generasi ngora pikeun mempelajarinya alatan dianggap minangka kuna atawa kampungan. Maranéhanana leuwih mikaresep jenis-jenis kasenian kontemporer.
PEUNTEUN-PEUNTEUN DINA RUMPAKA TEMBANG CIANJURAN
Nasihat sarta Doa
Rumpaka dina istilah Indonésia mangrupa teks ti lagu, atawa syair-syair dina lagu. Dina rumpaka Tembang Cianjuran beuneur peunteun-peunteun kawas nasihat sarta doa. Nasihat sarta doa inidilihat ti sudut komunikasi ngabogaan kemiripan yakniadanya tujuan pengungkapan anu ditepikeun dina pendengar. Nasihat nyaéta harapansupaya eusi talatah rumpaka nepi ka ka pencengar sarta doa, harepan anu dipohonkan ka
Pangéran.
Rumpaka digubah ku saurang penggubah, saterusna ditembangkan ku sejumlahpenembang/ juru mamaos/juru tembang. Dina hal ieu juru tembang sapuk kalawan eusi rumpakakemudian hayang nepikeun manéhna balik ka pendengar, kaasup ogé rumpaka anu beuneur doa. Penembang umumna milih ogé eusi kandungan ti rumpaka. Lamun nasihat ditempo ti sagi silih menasihati antar-manusia sarta permohonan doa ditepikeun ka Pangéran, duanana aya dina wewengkon religius. Nasihat mangrupa
Hablum Minanas sarta Doa mangrupa Hablum Minallah. Amanat anu ditepikeun ngaliwatan
lantunan tembang karasaeun leuwih hidmat boh dirasakeun ku penembang boh didéngé ku
penikmat.
Ditempo ti sagi historis, unsur nasihat sarta doa anu aya dina wewengkon religius ieu ngabogaan kalungguhan penting dina Rumpaka Tembang Cianjuran. Perintis mimiti Tembang Cianjuran nyaéta Dalem Pancaniti, saurang taat ngagem agama, komo aya anu nganggap ”Alima al-alamah (ajengan pandai), ngahontal Waliyullah ((Su’eb, 1997: 36). Pernyataan kasebut saluyu kalawan katerangan anu ditepikeun ku Dadan Sukandar yén saméméh warsih enampuluhan Tembang Cianjuran mengusung ngeunaan hal keteladanan. Bukti-bukti éta tersirat ogé dina hiji dina pupuh Sinom Liwung anu ditarima ku R. Bakang Abu bakar ti
guruna dina warsih 1949 minangka katut:
Sinom pamekaring rasa
Rasa Suci kang diwincik
racikan ungkara basa
basa pamekaring budi
budi daya nastiti
nutur galuring luluhur
babaran kaelingan
digending dirakit dangding
komaraning daya sastra Kasundaan
(Ischak, 1988: 63)
Kira-kira rumpaka ieu geus aya laér saméméh warsih 1949. Dina pupuh ieu aya tanda
anu kuat nyaéta Rasa Suci, Rasa Suci ngarujuk ka Inti Kedirian manusa anu dianugrahkan Pangéran nyaéta Nurullah atawa disebut ogé Awak Rohani (Tempo dina Wawacan Jaka Ula Jaka Uli). Kecap kadua nyaéta babaran kaelingan ’pembahasan ngeunaan keimanan’. Pengertian eling ’iman’ dina naskah-naskah ajaran Teosofi Tasawuf nyaéta Manunggaling kaula-gusti. Menghadirkan Alloh di jero Awak Rohani’ Pupuh ieu berceritera ngeunaan ajaran keimanan anu menuntun manusa ka arah kabagjaan lahir sarta batin. Tapi lamun disambungkeun kalawan judul lagu nyaéta Liwung, henteu luyu. Ku kituna kira-kira aya lagu pamaké rumpaka ieu luyu eusi. Ditempo ti rumpaka di luhur, jelaslah kakuatan ti kesusastraan Sunda dina hiji mangsa, ditempo ti sagi bobot eusina (kalsum:2007) rumpaka-rumpaka séjén Tembang Cianjuran anu dicokot ti rumpaka pupuh anu beuneur nasihat sarta mengarah dina kebajikan antara séjén:
Pucung Degung
Lamun urang boga maksud kudu junun
kahayang jeung prakna
mun sakadar dina hate
eta mubah moal rek aya buktina. (Sobirin, 1987: 46)
Naratas jalan
Geura bral geura mariang
geura prak naratas jalan
teangan kasugemaan
enggoning keur kumelendang
kumelendang séwang yakin
dibarengan kaimanan
yakin kana pamadegan
tangtungan wanda sorangan
tapi poma 2x séjén laku kaangkuhan.
Kaangkuhan anu mawa
kana jalan kaambrukan
hirup téh séjén sorangan
loba pisan nu marengan
keur urang silih tulungan
séjén eukeur pacengkadan
nu taya hartina pisan
nimbulkeun pondok harepan
ilang uteuk keur ngudag-udagan urang
(Sobirin, 1987: 85)
Naratas Jalan Surupan Pelog, pupuh Sinom. Kadua pada mangrupa kahijian anu
ngarojong dina judul Naratas Jalan ’Muka Jalan’. Lamun dikaitkeun kalawan pamakéan pupuh, ”muka jalan” dina konteks ieu, ngabogaan harti nyieun pijakan hirup dina néangan kabagjaan pikeun diteladani ku jalma-jalma saterusna. Teks Naratas Jalan ditempo ti sudut harti minangka hiji runtuyan informasi, ngeunaan ngajalanan
kahirupan.Rumpaka ieu mengemukakan yén hirup kalawan sasama pikeun silih tolong-menolongbukan pikeun berselisih. Teks hipogram dina pupuh Pucung kawas katut: Utamana jalmakudu rea batur, keur silih tulungan, silih asih silih bere, budi uteuk lantaran ti dina jalma. ’Anu pangutamana jelema kudu ngabogaan kawan loba, pikeun silih nulungan, silih mikeun, budi sarta uteuk ngaliwatan sasama manusa.’(Kalsum:2007).
Rumpaka-rumpaka diluhur mangrupa sawaréh leutik conto ti Tembang Cianjuran anu sok ngabogaan intisari kebajiakan, nasihat, doa, sarta ngajak manusa pikeun ngahontal kemuliaan. Sajaba diluhur aya ogé cirebonan ‘bermakna manusa kudu tapis dina ngalakonan kebaikan’, ceurik abdi’nyaritakeun yén di dunya kabéh hal sok berpasangan’, sinom bungur’ngingetkeun dina manusa dina berkehidupan henteu bisa sewenang-wenang sarta egois’, pangrawit’ dina berkehidupan manusa kudu weruh mana anu bener sarta anu salah sarta sok ngajaga diri’ sarta masih loba rumpaka pupuh séjénna.
Geus bisa dipastikeun yén Tembang Cianjuran pohara mengarah sarta ngajarkeun manusa minangka mahkluk anu bermoral. Membimbing ka kebaikan, silih mendoakan antar sasama, ngajaga kelestarian alam, sarta permohonan ka sang panyipta. Hal ieu tinangtu arang sakali kapanggih dina teks lagu populer jaman ayeuna. Teks dina gubahan lagu populer lolobana nyaritakeun ngeunaan realita percintaan anak rumaja, pegat asih, perselingkuhan, pengorbanan asih, pacaran, sarta sagala hiji hal anu pohara deukeut kalawan kahirupan rumaja jaman ayeuna.
Pintonan
Sabenerna yayaya istilah mamaos ngan némbongkeun dina lagu-lagu anu berpolakan pupuh (tembang), alatan istilah mamaos mangrupa penghalusan ti kecap mamaca, nyaéta seni maca buku carita wawacan ku cara dinyanyikan. Buku wawacan anu ngagunakeun aturan pupuh ieu aya anu dilagukan kalawan téknik nyanyian rancag sarta téknik beluk. Lagu-lagu mamaos berlaras pelog (degung), sorog (nyorog; madenda), salendro, sarta mandalungan. Dumasar bahan asal sarta sipat kawihna mamaos dikelompokkan dina sawatara wanda, nyaéta: papantunan, jejemplangan, dedegungan, sarta rarancagan. Ayeuna ditambahkeun ogé jenis kakawen sarta panambih minangka wanda pangsoranganna. Lagu-lagu mamaos ti jenis tembang loba ngagunakeun pola pupuh Kinanti, Sinom, Asmarandana, sarta Dangdanggula, sarta aya di antarana lagu ti pupuh séjénna.
Lagu-lagu dina wanda papantunan di antarana Papatat, Rajamantri, Mupu Kembang, Randegan, Randegan Kendor, Kaleon, Manyeuseup,Balagenyat, Putri Layar, Pangapungan, Rajah, Pinggel Gading, Candrawulan, dsb. Samentara dina wanda jejemplangan di antarana diwangun darijemplang Panganten, Jemplang, Cidadap, Jemplang Leumpang, Jemplang Titi, Jemplang Pamirig, dsb.
Wanda dedegungan di antarana Sinom Degung, Asmarandana Degung, Durma Degung, Dangdanggula Degung, Rumangsang Degung, Panangis Degung sarta sajabana. Wanda rarancagan di antarana; Manangis, Bayubud, Sinom Polos, Kentar Cisaat, Kentar Ajun, Sinom Liwung, Asmarandana Rancag, Setra, Satria, Kulu-kulu Kulon, Udan Mas, Udan Iris, Dangdanggula Pancaniti, Garutan, Porbalinggo, Erang Barong sarta sajabana. Wanda kakawen di antarana: Sebrakan Sapuratina, Sebrakan Pelog, Toya Mijil, Kai Agung, sarta sajabana. Wanda panambih di antarana: Budak Ceurik, Toropongan, Kulu-kulu Gandrung Gunung, Renggong Gede, Panyileukan, Selabintana, Soropongan, dsb.
Dina kawitna mamaos boga fungsi minangka musik hiburan pakakas silaturahmi di antara kaum menak. Tapi mamaos ayeuna, di gigireun / sabeulah masih kawas fungsi mimitina, ogé geus jadi seni hiburan anu boga sipat profit ku para senimannya kawas kasenian. Mamaos ayeuna mindeng dipaké dina hiburan hajatan perkawinan, khitanan, sarta sagala rupa kaperluan hiburan atawa acara adat.
Sumber rujukan
- Ganjar Kurnia. 2003. Deskripsi kesenian Jawa Barat. Dinas Kebudayaan & Pariwisata Jawa Barat, Bandung.
- Wikipedia Indonesia
- denis-aji
tembang cianjuran kawitna mah salasahiji seni mmaos. dinagarana tembang sunda cianjuran ti taun 1930-an terus dikukuhkeun taun 1962 dina musyawarah tembang sunda sa-pasundan di bandung. seni mamaos teh minangka seni vokal sunda anu diirig ku alat kacapi indung, kacapi rincik suling jeung rebab.
Sekar mangrupa seni sora ti vokal manusa (janaswara). Sekar dibagi jadi dua golongan utama anu jadi dua tihangna seni sora sunda. Sakumna perbendaharaan seni sora kaasup kadina dua golongan ieu. Kadua golongan badag éta téh Sekar tandak sarta Sekar Wirahma merdika.
Sekar tandak mangrupa jenis lagu anu ngabogaan wirahma atawa ritme anu tetep (tandak hartina tetep) dina istilah art kulon disebut rhythmical song. Sekar tandak dina istilah popular disebut kawih. Tembang Cianjuran kaasup kadina golongan kulawarga lagu sekar tandak alatan pola kawihna ngabogaan wirahma (Wirahma) atawa ketukan anu tetep. Sekar tandak dawam dibawakan sacara anggana (solo vokal) sarta sacara rampak sekar (vokal grup). Conto penyajian sekar tandak contona dina Tembang Cianjuran, gending karesmen, panambih dina pupuh, sindhenan sarta jenis kakawihan séjénna.
Sekar wirahma merdika nyaéta golongan lagu anu henteu ngabogaan ketukan, berirama leupas tapi aya aturan panjang-pendek nu tangtu anu henteu bisa dituliskeun kalawan sistem titilaras atawa sacara pakem dina karawitan sunda. Penentuan panjang-pendeknya hiji nada ngan bisa diajarkan sacara lisan verbal atawa oral ti saurang guru ka murid. Ieu pisan anu dina dunya seni sora sunda disebut tembang sarta di jawa disebut macapat (Natapradja:2003).
Dina kanyataanana sanajan disebut Tembang Cianjuran tapi lain kaasup kadina jenis sekar wirahma merdika. Tembang Cianjuran mangrupa golongan sekar tandakatau dawam disebut kawih. Penamaan “tembang” saukur sawajarnana jelema sunda nyebutkeun jeniskawih ieu. Jadi, ulah terjebak kalawan penamaan “tembang” dina Tembang Cianjuran.
Historis Tembang Cianjuran
Kasenian Tembang Cianjuran geus aya saprak jaman kolonialisme anu datang ka nusantara. Di tempat kalahiranana Cianjur,sebenarnya ngaran kasenian ieu téh mamaos. Dingaranan tembang Sunda Cianjuran saprak warsih 1930-an sarta dikukuhkan warsih 1962 sabot diayakeun Musyawarah Tembang Sunda sa-pasundan di Bandung. Seni mamaos mangrupa seni vokal Sunda kalawan pakakas musik kacapi indung, kacapi rincik, suling, sarta atawa rebab. Mamaosterbentuk dina mangsa pamaréntahan bupati Cianjur RAA. Kusumaningrat (1834-1864). Bupati Kusumaningrat dina nyieun lagu mindeng bertempat di hiji wangunan ngaranna Pancaniti. Ku alatan éta pisan manéhna kaceluk kalawan ngaran Kangjeng Pancaniti. Dina mulanya mamaosdinyanyikan ku kaum lalaki. Anyar dina perempat kahiji abad ke-20 mamaos bisa dipelajari ku kaum wanoja. Hal ituterbukti kalawan mecenghulna para juru mamaos wanoja, kawas Rd. Siti Sarah, Rd. Anah Ruhanah, Ibu Imong, Ibu O’baruk, Ibu Resna, sarta Nyi Mas Saodah (kurnia:2003)
Bahan mamaos asalna ti sagala rupa seni sora Sunda, kawas pantun, beluk (mamaca), degung, sarta tembang macapat Jawa, nyaéta pupuh. Lagu-lagu mamaos anu dicokot ti vokal seni pantun dingaranan lagu pantun atawa papantunan, atawa disebut ogé lagu Pajajaran, dicokot ti ngaran keraton Sunda dina mangsa lampau. Sedengkeun lagu-lagu anu asalna ti bahan pupuh disebut tembang. Duanana menunjukan ka aturan rumpaka (teks). Sedengkeun téknik vokal duanana ngagunakeun bahan-bahan olahan vokal Sunda. Tapi kitu dina pamustunganana kadua téknik pembuatan rumpaka ieu aya anu digabungkan. Lagu-lagupapantunan ogé loba anu dijieun kalawan aturan pupuh.
Dina mangsa mimiti panyiptaanana, Cianjuran mangrupa revitalisasi ti seni Pantun. Kacapi sarta téknik memainkannya écés kénéh ti seni Pantun. Kitu ogé lagu-lagunya ampir kabéhanana ti sajian seni Pantun. Rumpaka kawihna ogé nyokot ti carita Pantun Mundinglaya Dikusumah.
.
Dina mangsa pamaréntahan bupati RAA. Prawiradiredja II (1864-1910) kasenian mamaosmulai menyebar ka wewengkon séjén. Rd. Etje Madjid Natawiredja (1853-1928) nyaéta di antara tokohmamaos anu berperan dina sumebarna ieu. Manéhna mindeng diondang pikeun ngajarkeun mamaoske kabupatén-kabupatén di Parahiangan, di antarana ku bupati Bandung RAA. Martanagara (1893—1918) sarta RAA. Wiranatakoesoemah (1920-1921 & 1935-1942). Sabot mamaosmenyebar ka wewengkon séjén sarta lagu-lagu anu ngagunakeun pola pupuh geus loba, mangka masarakat di luar Cianjur (sarta sawatara perkumpulan di Cianjur) nyebutkeun mamaos kalawan ngaran tembang Sunda atawa Cianjuran, alatan kasenian ieu has sarta asalna ti Cianjur. Kitu ogé sabot radio NIROM Bandung warsih 1930-an menyiarkan kasenian ieu nyebutkeun manéhna jeung Tembang Cianjuran (kurnia:2003).
Pamaén kasenian anu disebut minangka Tembang Cianjuran diwangun luhur: saurang pamaén kacapi indung anu pancénna nyaéta mikeun pasieup, narangtang, pangkat lagu, sarta memngiri lagu boh mamaos mamupun panambih; hiji boh dua urang pamaén kacapi rincik anu ngabogaan tugas nyieun hiasan dina iringan kacapi indung sabot penembang membawakan panambih; samentara anu hijina deui ngabogaan tugas minangka anggeran wilatan (mikeun watesan-watesan ketukan); saurang pamaén suling anu ngabogaan tugas nyieun hiasan-hiasan lagu di antara-antara kekosongan sekaran (vokal) sarta mikeun lelemah soré (dasar nada); sarta penembang anu membawakan sagala rupa jenis lagu mamaos cianjuran. Minangka catetan, lagu panambih ngan dilantunkan ku penembang wanoja. Sedengkeun busana anu dikenakan ku pamaén lalaki nyaéta baju taqwa, sinjang (dodot), kalawan benggol minangka aksesorisnya. Sedengkeun, pakéan anu dikenakan ku para pamaén wanojana nyaéta: kabaya, sinjang, sarta karémbong (Galba:2007).
Fungsi kasenian anu disebut minangka Tembang Cianjuran nyaéta minangka hiburan. Sedengkeun, peunteun anu kaeusi di jerona henteu ngan saukur estetika sapanon, tapi ogé gawé babarengan sarta kreativitas. Peunteun gawé babarengan tercermin dina hiji pementasan. Dina hal ieu lamun penembang lalaki beristirahat, mangka penembang awéwé tampil ngeusian manéhna. Ku kituna, kaayaan henteu vakum tapi sinambungan. Peunteun kreativitas henteu ngan tercermin ti keterampilan para pamaénna dina sisindiran, tapi ogé dina pengadopsian jenis-jenis kasenian séjén (degung) tanpa ngaleungitkeun rohnya (jatidiri kasenian mamaos cianjuran).
Tapi dewasa ieu kehebatan sarta keindahan ti seni Tembang Cianjuran geus mimiti melemah tergerus arus globalisasi. Hal éta tercermin ti kurangna nara asal, tingkat apresiasi masarakat anu beuki kurang sarta horéamna generasi ngora pikeun mempelajarinya alatan dianggap minangka kuna atawa kampungan. Maranéhanana leuwih mikaresep jenis-jenis kasenian kontemporer.
PEUNTEUN-PEUNTEUN DINA RUMPAKA TEMBANG CIANJURAN
Nasihat sarta Doa
Rumpaka dina istilah Indonésia mangrupa teks ti lagu, atawa syair-syair dina lagu. Dina rumpaka Tembang Cianjuran beuneur peunteun-peunteun kawas nasihat sarta doa. Nasihat sarta doa inidilihat ti sudut komunikasi ngabogaan kemiripan yakniadanya tujuan pengungkapan anu ditepikeun dina pendengar. Nasihat nyaéta harapansupaya eusi talatah rumpaka nepi ka ka pencengar sarta doa, harepan anu dipohonkan ka
Pangéran.
Rumpaka digubah ku saurang penggubah, saterusna ditembangkan ku sejumlahpenembang/ juru mamaos/juru tembang. Dina hal ieu juru tembang sapuk kalawan eusi rumpakakemudian hayang nepikeun manéhna balik ka pendengar, kaasup ogé rumpaka anu beuneur doa. Penembang umumna milih ogé eusi kandungan ti rumpaka. Lamun nasihat ditempo ti sagi silih menasihati antar-manusia sarta permohonan doa ditepikeun ka Pangéran, duanana aya dina wewengkon religius. Nasihat mangrupa
Hablum Minanas sarta Doa mangrupa Hablum Minallah. Amanat anu ditepikeun ngaliwatan
lantunan tembang karasaeun leuwih hidmat boh dirasakeun ku penembang boh didéngé ku
penikmat.
Ditempo ti sagi historis, unsur nasihat sarta doa anu aya dina wewengkon religius ieu ngabogaan kalungguhan penting dina Rumpaka Tembang Cianjuran. Perintis mimiti Tembang Cianjuran nyaéta Dalem Pancaniti, saurang taat ngagem agama, komo aya anu nganggap ”Alima al-alamah (ajengan pandai), ngahontal Waliyullah ((Su’eb, 1997: 36). Pernyataan kasebut saluyu kalawan katerangan anu ditepikeun ku Dadan Sukandar yén saméméh warsih enampuluhan Tembang Cianjuran mengusung ngeunaan hal keteladanan. Bukti-bukti éta tersirat ogé dina hiji dina pupuh Sinom Liwung anu ditarima ku R. Bakang Abu bakar ti
guruna dina warsih 1949 minangka katut:
Sinom pamekaring rasa
Rasa Suci kang diwincik
racikan ungkara basa
basa pamekaring budi
budi daya nastiti
nutur galuring luluhur
babaran kaelingan
digending dirakit dangding
komaraning daya sastra Kasundaan
(Ischak, 1988: 63)
Pucung Degung
Lamun urang boga maksud kudu junun
kahayang jeung prakna
mun sakadar dina hate
eta mubah moal rek aya buktina. (Sobirin, 1987: 46)
Geura bral geura mariang
geura prak naratas jalan
teangan kasugemaan
enggoning keur kumelendang
kumelendang séwang yakin
dibarengan kaimanan
yakin kana pamadegan
tangtungan wanda sorangan
tapi poma 2x séjén laku kaangkuhan.
Kaangkuhan anu mawa
kana jalan kaambrukan
hirup téh séjén sorangan
loba pisan nu marengan
keur urang silih tulungan
séjén eukeur pacengkadan
nu taya hartina pisan
nimbulkeun pondok harepan
ilang uteuk keur ngudag-udagan urang
(Sobirin, 1987: 85)
Naratas Jalan Surupan Pelog, pupuh Sinom. Kadua pada mangrupa kahijian anu ngarojong dina judul Naratas Jalan ’Muka Jalan’. Lamun dikaitkeun kalawan pamakéan pupuh, ”muka jalan” dina konteks ieu, ngabogaan harti nyieun pijakan hirup dina néangan kabagjaan pikeun diteladani ku jalma-jalma saterusna. Teks Naratas Jalan ditempo ti sudut harti minangka hiji runtuyan informasi, ngeunaan ngajalanan
kahirupan.Rumpaka ieu mengemukakan yén hirup kalawan sasama pikeun silih tolong-menolongbukan pikeun berselisih. Teks hipogram dina pupuh Pucung kawas katut: Utamana jalmakudu rea batur, keur silih tulungan, silih asih silih bere, budi uteuk lantaran ti dina jalma. ’Anu pangutamana jelema kudu ngabogaan kawan loba, pikeun silih nulungan, silih mikeun, budi sarta uteuk ngaliwatan sasama manusa.’(Kalsum:2007).
Rumpaka-rumpaka diluhur mangrupa sawaréh leutik conto ti Tembang Cianjuran anu sok ngabogaan intisari kebajiakan, nasihat, doa, sarta ngajak manusa pikeun ngahontal kemuliaan. Sajaba diluhur aya ogé cirebonan ‘bermakna manusa kudu tapis dina ngalakonan kebaikan’, ceurik abdi’nyaritakeun yén di dunya kabéh hal sok berpasangan’, sinom bungur’ngingetkeun dina manusa dina berkehidupan henteu bisa sewenang-wenang sarta egois’, pangrawit’ dina berkehidupan manusa kudu weruh mana anu bener sarta anu salah sarta sok ngajaga diri’ sarta masih loba rumpaka pupuh séjénna.
Geus bisa dipastikeun yén Tembang Cianjuran pohara mengarah sarta ngajarkeun manusa minangka mahkluk anu bermoral. Membimbing ka kebaikan, silih mendoakan antar sasama, ngajaga kelestarian alam, sarta permohonan ka sang panyipta. Hal ieu tinangtu arang sakali kapanggih dina teks lagu populer jaman ayeuna. Teks dina gubahan lagu populer lolobana nyaritakeun ngeunaan realita percintaan anak rumaja, pegat asih, perselingkuhan, pengorbanan asih, pacaran, sarta sagala hiji hal anu pohara deukeut kalawan kahirupan rumaja jaman ayeuna.
Pintonan
Sabenerna yayaya istilah mamaos ngan némbongkeun dina lagu-lagu anu berpolakan pupuh (tembang), alatan istilah mamaos mangrupa penghalusan ti kecap mamaca, nyaéta seni maca buku carita wawacan ku cara dinyanyikan. Buku wawacan anu ngagunakeun aturan pupuh ieu aya anu dilagukan kalawan téknik nyanyian rancag sarta téknik beluk. Lagu-lagu mamaos berlaras pelog (degung), sorog (nyorog; madenda), salendro, sarta mandalungan. Dumasar bahan asal sarta sipat kawihna mamaos dikelompokkan dina sawatara wanda, nyaéta: papantunan, jejemplangan, dedegungan, sarta rarancagan. Ayeuna ditambahkeun ogé jenis kakawen sarta panambih minangka wanda pangsoranganna. Lagu-lagu mamaos ti jenis tembang loba ngagunakeun pola pupuh Kinanti, Sinom, Asmarandana, sarta Dangdanggula, sarta aya di antarana lagu ti pupuh séjénna.
Lagu-lagu dina wanda papantunan di antarana Papatat, Rajamantri, Mupu Kembang, Randegan, Randegan Kendor, Kaleon, Manyeuseup,Balagenyat, Putri Layar, Pangapungan, Rajah, Pinggel Gading, Candrawulan, dsb. Samentara dina wanda jejemplangan di antarana diwangun darijemplang Panganten, Jemplang, Cidadap, Jemplang Leumpang, Jemplang Titi, Jemplang Pamirig, dsb.
Wanda dedegungan di antarana Sinom Degung, Asmarandana Degung, Durma Degung, Dangdanggula Degung, Rumangsang Degung, Panangis Degung sarta sajabana. Wanda rarancagan di antarana; Manangis, Bayubud, Sinom Polos, Kentar Cisaat, Kentar Ajun, Sinom Liwung, Asmarandana Rancag, Setra, Satria, Kulu-kulu Kulon, Udan Mas, Udan Iris, Dangdanggula Pancaniti, Garutan, Porbalinggo, Erang Barong sarta sajabana. Wanda kakawen di antarana: Sebrakan Sapuratina, Sebrakan Pelog, Toya Mijil, Kai Agung, sarta sajabana. Wanda panambih di antarana: Budak Ceurik, Toropongan, Kulu-kulu Gandrung Gunung, Renggong Gede, Panyileukan, Selabintana, Soropongan, dsb.
Dina kawitna mamaos boga fungsi minangka musik hiburan pakakas silaturahmi di antara kaum menak. Tapi mamaos ayeuna, di gigireun / sabeulah masih kawas fungsi mimitina, ogé geus jadi seni hiburan anu boga sipat profit ku para senimannya kawas kasenian. Mamaos ayeuna mindeng dipaké dina hiburan hajatan perkawinan, khitanan, sarta sagala rupa kaperluan hiburan atawa acara adat.
Sumber rujukan
- Ganjar Kurnia. 2003. Deskripsi kesenian Jawa Barat. Dinas Kebudayaan & Pariwisata Jawa Barat, Bandung.
- Wikipedia Indonesia
- denis-aji


text:
Uni Latin
Uni Latin mangrupa organisasi internasional nagara-nagara nu maké basa Roman. Tujuan organisasi ieu nyaéta pikeun ngalindungan jeung ngangkat budaya Latin. Organisasi ieu diwangun taun 1954 di Madrid, Spanyol. Organisasi ieu miboga 37 anggota.
Ngaran resmi Uni Latin nyaéta Unió Llatina dina basa Katalan, Union Latine dina basa Perancis, Unione Latina dina basa Italia, União Latina dina basa Portugis, Uniunea Latină dina basa Romania, Unión Latina dina basa Spanyol.
Tumbu kaluar[édit | édit sumber]
- (Katalan) (Basa Spanyol) (fr) (it) (pt) (Romania) Loka resmi


text:
Cenah urang Sunda mah teu bisa leupas tina heureuy, sabab eta teh geus jadi sakulit sadaging. Lain urang Sunda mun teu bisa heureuy. Di mana wae, dina kasempetan kumaha wae, pasti aya heureuyna. Nepi ka ayeuna kuring teu nyaho, ku naon pangna kitu.
Dina dunya lawak nasional, pangaruh heureuy Sunda teu bisa dilalaworakeun. Sebut wae upamana grup lawak de Bodor (Abah Us us saparakanca) atawa de Kabayan (Kang Ibing saparakanca). Maranehanana bisa disebut panaratas dina ngawanohkeun kasundaan sacara nasional. Mun teu salah, De Kabayan lahir tina acara bobodoran di radio Mara Bandung. Malah nepi ka kiwari, Kang Ibing jeung Aom Kusman, dua di antara personil De Kabayan, masih pirajeunan siaran di Radio Mara.
Taun 90-an, grup bodor Sunda kungsi nyirorot pamorna, kasilih ku Srimulat, bobodoran dina nuansa Jawa. Mahabu malah, nepi ka acara-acara bodor atawa lawak dina TV didominasi ku Srimulat atawa para anggotana sacara pribadi.
Basa Srimulat mimiti nyirorot pamorna, grup bodor Sunda nguniang deui. Upamana bae grup P Project, nu sanajan ngaranna make basa Inggris, tapi bobodoranana tetep nyoko dina bobodoran Sunda nuansa modern. Idiom-idiom Sunda mimiti akrab dina pentas bodor nasional. Grup anu tadina dingaranan Padhyangan ieu oge asalna tina acara bobodoran di radio Oz Bandung, Ozerba. Personilna campuran mahasiswa Unpad jeung Unpar. Sering manggung di kampus kampus di Bandung. Awal karir nasionalna dimimitian basa dikontrak ku SCTV. Ti dinya ngaran Iszur, Denny Chandra, jeung Joe saparakanca geus jadi sabiwir hiji. Nya kelompok ieu pisan nu mimiti ngagarap bodor sacara daria. Maranehanana ngabogaan sababaraha divisi pikeun ngagarap ilustrasi musik, sound effect, kostum, naskah jsb.
Kabehdieunakeun aya acara Extravaganza di Trans TV. Pamaenna didominasi ku urang Sunda. Beda ti kalolobaanana grup lawak saperti Srimulat upamana, extravaganza ngandelkeun script tur teu kaci loba teuing improvisasi. Ku sabab loba urang Sundana, grup atawa acara ieu oge karasa pisan nuansa Sundana.
Basa TPI ngayakeun Lomba Lawak API (Audisi Pelawak Indonesia), loba grup lawak asal Bandung (baca: Sunda) nu katembong potensina. Malah juarana ge ti Bandung, SOS. Nu kaitung nyongcolang ti grup SOS, aya personilna nu alus ngawih Sundana, Sule. Ngadenge gelak-gelikna Sule nembang Sunda, kuring jadi inget ka Mang Ukok jeung Mang Utun ti Jenaka Sunda (mun teu salah). Jaman kiwari geus arang pisan budak ngora nu mibanda kamampuh saperti Sule. Lian ti eta, aya Oni anu ti rupa nepi ka rengkak paripolahna nyeples Kang Ibing.
Mun nengetan hal-hal anu ditataan di luhur, asa teu salah mun urang ngarasa reueus. Urang Sunda, leupas tina sagala kahengkeranana, tetep mibanda potensi anu teu bisa dilalaworakeun. Buktina maranehanan bisa kitu teh salah sahujuna ku sabab teu era ngasongkeun konsep anu nyoko dina ajeg-ajeg kasundaan. Idiom idiom ekspresi kasundaan nu dikahareupkeun ku maranehanana tetela geus jadi ciri nu mandiri, tur dipikaresep lain ku urang Sunda wungkul.
Lamun dina dunya hiburan (dina hal ieu: lawak) urang Sunda bisa nembongkeun 'sihung', asa piraku mun dina ambahan sejen urang teu bisa kitu. Nu penting kudu aya kasadaran ti urang salaku urang Sunda, ulah nepi ka era nembongkeun jatidiri kasundaan. Tong era ngaku urang Sunda, tong era nyarita ku basa Sunda, tong era nembongkeun yen urang mibanda jatidiri kasundaan.
Mun urang boga budak, ajak nyarita ku basa Sunda, wawuhkeun kana budaya Sunda. Ulah ngarasa reueus mun anak urang palahak-polohok teu ngarti basana sorangan: Basa Sunda. Kudu hariwang mun anak urang kerung ngadenge kacapi suling. Atik maranehanana sangkan ngimpi ge mun bisa mah ku basa Sunda. Ulah ngan ukur nyalahkeun pangaruh budaya deungeun nu mahabu bari jeung euweuh tarekah ti urang pribadi pikeun ngadadasaran kulawarga sangkan panceg dina ajeg-ajeg kasundaan. Mun kabeh urang Sunda boga niat ngamumule budaya Sunda tur ngamimitian jeung prakna di lingkungan kulawargana, insya Alloh urang Sunda teh moal pareumeun obor. Mudah-mudahan.