text:
Simkuring badé ngalanjutkeun carita nu kamari hayu langsung wéh ka caritana.
"Rasakeun musuh...nyaho sarapat waéh hulu sia. Dibabadan ku gobang kaula. Ulah sambat kaniaya, hulu andika rék dipisahkeun tina awak andika. Arék dipelak disalombangkeun. Tamaha andika, biadab, jararahat, wani ngaruksak nagara jeung ngahina bangsa déwék. Keur ciri, bukti ka anak incu generasi kaula, hulu andika ku kaula arék dipelak singnepi ka jadi buah, sangkan anak incu nyarahoeun, yén nagarang téh kungsi dijajah ku bangsa deungeun, ku arandika. Hasil pepelakan, engké sina dirasaan ku anak incu kaula. Kumaha sarina andika anu jarahat. Haseum tah, pait atawa peuheur, sikina sina diarilik-ilik, siga naon jeung siga rupa saha baé beungeut arandika téh. Warana kulit jeung daging buahna ogé sina ditalalungtik, diakurkeun jeung getih maranéhna. Sangkan anak incu galedé tanggung jawabna, henteu mareléng ngeusian nagara." kitu ceuk eusi batin éta komandan harita.
Di médan perang komandan katut wadyabala toh-tohan ngerahkeun tanaga tandang makalangan, toh pati jiwa raga mélaan nagara. Komandan maju mingpin balad pangheulana, lawanna sakéak2, gobangna ngulincer dina luhur kuda, deldel nigasan nugelan hulu lawan. Kawantu asak paniatan ti heula. Wadyabala kabawakeun sumanget ku pamingpinna, anu luar bisa. Saréréa jadi beuki rarikat jeung tambah garalak siga maung keur lapar.
"Musuh anu sakitu samagreng ku pakarang disogrog diasrog, diayoman diburak-barik nepi ka béak jeung sayang-sayangna. Sok rék ngalagu naon deui sia pajajah, rék lumpat ka mana ku déwék hamo teu diberik, dipodaran." kitu ceuk pamikir komandan sanggeus musuhna katétér.
"Panadaran lamun henteu dilaksanakeun cenah sok matak jadi matak." ceuk komandan ka anak buahna.
Pikeun ngalaksanakeun panadaran, komandan henteu meunang kasulitan, da dibarantuan ku pasukan.
"Wadyabala, muga ieu pepelakan urang téh sing kaala buahna, kapetik hasilna, geusan alaeun anak incu urang téh jadi bahan geusan pangéling-ngéling ka daririna, ngarah henteu mareléng ngeusian ieu nagri. Kajadian perang ayeuna kahayang mah ulah kaalaman ku anak incu urang." kitu ceuk komandan méméh ngabubarkeun pasukanna, sanggeus réngsé melak hulu.
Pepelakan ku komandan remen diriksakeun, disimbeuhan dicéboran ku hariring.
"Pelak hulu geura jadi
geura gedé geura jangkung
geura kaala buahna
nu melak hayang ningalan."
Pelentung tina luhureun kuburan hulu aya nu jadi. Komandan bungaheun pepelakan geus kanyahoan jadi mah ku komandan ditinggalkeun, geus lila dilongok deui. Kasampak tangkai téh geus jangkung, mimiti karembangan, tuluy disarandéan saperti sasari dihariringan.
"Pelak hulu geura buahanbéré ciri ieu nagri
nagara kungsi dijajah
ku bangsa irung marancung."
Sabada ditéang deui, buah téh geus arasak, warna kulit buahna siga getih geus lila. Komandan imut waktu ngulumudan siki éta buah, persis gambar beungeut nu ku dirina dipelak. Diicip-icip éta sari buah téh bet karasana haseum, siga budi nu boga hulu, nya perenges. Warna daging éta buah siga cai kiruh ku getih.
"Hmh, ari ku manteng kayeng jeung daék usaha mah laksana ogé kahayang téh," ceuk komandan bari ngilikan éta tangkal.
Sareupna komandan mulang ka kalanggengan, sempet ngadahar jeung ngalalakonkeun heula éta buah ka anak incuna.
Sakian carita simkuring hampura bilih aya kalepatan.Bila ingin mengcopy paste sertakan alamat email ini.


c: text/html

text:
Daftar alamat SMP di CimahiDaftar alamat SMP di Cimahi 00.32
Daftar alamat SMP di Cimahi :
1. SMPN 5 CIMAHI Jl. Cipageran Cimahi Utara
2. SMPN 10 CIMAHI Jl. Cihanjuang Atas Km 2,5 Cimahi Utara
3. SMP PGRI 4 Jl. Prt Cihanjuang Cimahi Utara
4. SMP PASUNDAN 1 Jl. Ciawitali Cimahi Utara
5. SMP TUNAS MANDIRI Jl. Sangkuriang No. 36 Cimahi Utara
6. SMP TUTWURI HANDAYANI Jl. Citeureup Cimahi Utara
7. SMP IPPK PURNAMA Jl. Sukarasa No. 40 Cimahi Utara
8. SMP BPK PENABUR Jl. Citeureup Cimahi Utara
9. SMP TERBUKA 2 CIMAHI Jl. Cipageran No. 146 Cimahi Utara
10. SMPN 1 CIMAHI Jl. SMP No. 12 Cimahi Cimahi Tengah
11. SMPN 2 CIMAHI 2 Jl. Sudirman No. 152 Cimahi Tengah
12. SMPN 3 CIMAHI Jl. Komp. KPAD Sriwijaya Cimahi Tengah
13. SMPN 6 CIMAHI Jl. Gatot Subroto Cimahi Tengah
14. SMP PGRI 1 Jl. Raya Barat Cimahi Tengah
15. SMP PGRI 3 Jl. Gatot Subroto Cimahi Tengah
16. SMP PGRI 5 Jl. Cigugur Tengah Cimahi Tengah
17. SMP PASUNDAN 3 Jl. Terusan Cimahi No. 32 Cimahi Tengah
18. SMP MUHAMMADIYAH 5 Jl. Raya Cibabat Cimahi Tengah
19. SMP WIYATA BAKTI Jl. Sudirman Cimahi Tengah
20. SMP BUDI LUHUR Jl. Sudirman Ubug Cimahi Tengah
21. SMP KARTIKA SILIWANGI 3 Jl. Kebon Rumput B. 26 Cimahi Tengah
22. SMP IT BAITUL ANSOR Jl. Tirta Indah III RC. Bentang Cimahi Tengah
23. SMP TERBUKA 1 CIMAHI Jl. KPAD Sriwijaya Cimahi Tengah
24. SMPN 4 CIMAHI Jl. Melong Asih Cimahi Selatan
25. SMPN 7 CIMAHI Jl. Kebon Jeruk Cibeureum Cimahi Selatan
26. SMPN 8 CIMAHI Jl. Kerkof Leuwigajah Cimahi Selatan
27. SMPN 9 CIMAHI Jl. Leuwigajah Cimahi Selatan
28. SMP PGRI LEUWIGAJAH Jl. Kerkof Leuwigajah Cimahi Selatan
29. SMP PGRI CIBEUREUM Jl. Raya Cibeureum Cimahi Selatan
30. SMP PASUNDAN 2 Jl. Melong Asih Cimahi Selatan
31. SMP WARGA BAKTI Jl. Cibeber Cimahi Selatan
32. SMP DHARMA KARTINI Jl. Raya Cimindi Cimahi Selatan
33. SMP MUSLIMIN CIBEUREUM Jl. Kebon Kopi Cimahi Selatan
34. SMP SANTO MIKAEL Jl. Pasar Baros No. 19 Cimahi Selatan

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Sakali mangsa si Kabayan teh dicukur. Dicukurna handapeun tangkal gede di sisi jalan Supratman. Ari tukang cukur teh ruruntuk dalang. Tadina hayang jadi dalang tapi teu kataekan. Kalah jadi tukang cukur. Teu wudu payu nyukurna teh da eta ari nyukur sok bari ngadalang.
Si Kabayan tibarang gek diuk dina korsi panyukuran geus lelenggutan wae nundutan. Saperti biasa tukang cukur teh ari ceg kana gunting jeung sisir tuluy wae ngabuih… Ngadalang. Pokna teh, “Tah kacaturkeun di nagara Alengka, rajana jenengan Dasamuka. Ari dasa hartina sapuluh. Ari muka eta hartosna beungeut atanapi raray… “
Si Kabayan nu keur ngalenggut ngarasa kaganggu kunu keur ngadalang, bari heuay si Kabayan nyarita, “Pondokeun wae Mang…”
Trek-trek tukang cukur teh ngaguntingan buuk si kabayan bari pok deui, ”Ari geus kitu… eta Dasamuka teh bogoh ka Dewi Sinta, geureuhna Sri Rama… ”
“Pondokeun wae Mang…”ceuk si Kabayan nyaritana selang seling antara inget jeung heunteu bakating ku tunduh.
Teu lila reup deui sare. Lilir sakeudeung, tukang cukur teh keur ngadongeng keneh, ”Urang tunda Dewi Sinta nu keur di Alengka, sabab dipaling ku Rahwana…. caturkeun sri Rama….” si Kabayan asa kaganggu sarena terus nyarita bari lulungu, “Pondokeun Mang….”
Terus reup deui peureum. Trek..trek tukang cukur ngaguntingan buuk si Kabayan bari nuluykeun ngadongengna. Ari tiap si kabayan lilir, tukang cukur teh keur ngabuih keneh wae ngadalang. Tapi ari leungeunna mah tetep teu eureun-eureun ngaguntingan buuk si Kabayan. Si Kabayan keuheuleun pisan sabab sarena kaganggu ku sora tukang cukur, nu sakapeung sok ngagerem nurutan sora buta atawa ngajerit nurutan sora Dewi Sinta basa dipaling ku Rahwana. Antukna si Kabayan ngambek ka tukang cukur bari nyarita ”Ceuk aing ge pondokeun…pondokeun…” tukang cukur nembalan “Dipondokeun kumaha ieu geus lenang kieu..” ari ret si Kabayan kana eunteung enya wae sirahna geus gundul teu salembar-lembar acan, puguh wae si Kabayan teh ambek, “Nu dipondokeun teh dongeng maneh lain lain buuk aing…” si Kabayan morongos.
Tukang cukur nembalan bari nyentak, “Bongan sorangan, naha atuh sare wae batur digawe teh, lain nuhun diembohan ku dongeng teh…”
Ngan hing wae si Kabayan teh ceurik bakating ku handeueuleun jaba ari balik ku barudak dipoyokan bari di abring-abring “…penjol….penjol….”[]


text:
Cingcin
Cincin nya éta perhiasan anu wangunna buleud leutik anu dipaké dina jariji, aya nu maké permata aya ogé nu henteu[1].
Daptar eusi
Sajarah Cingcin[édit | sunting sumber]
Sajarah Cingcin Kawin[édit | sunting sumber]
Sajarah cingcin kawin mimitina ti Pharaohs of Egypt (pharaoh ti Mesir) anu ngajadikeun buleudan salaku simbol[2]. Buleudan mangrupa salasahiji hal anu teu miboga tungtung, ngawakilan simbol kaabadian[2].Ti mimiti jaman Romawi cingcin dijadikeun simbol kawin[2]. Mimitina cingcin kawin bahanna tina beusi[2]. Tuluy robah jadi emas kusabab katingali leuwih alus komo lamun dihijikeun jeung permata[2]. Simbol mimiti anu paling dipikawanoh salaku pamaés cingcin nya éta batu ruby beureum anu nandakeun haté[2], Batu safir warna biru tandaning surga, tapi anu pangdipikahayang mah nya éta berlian, hiji batu anu teu bisa diancurkeun[2]. Tradisi tukeur cingcin nalika kawin mimitina diwanohkeun di gereja Yunani Orthodox kurang leuwih taun 1300-an[2]. Cingcin nepi ka ayeuna masih jadi simbol acara kawinan[2]. Sanajan unggal jaman, wangunna robah-robah ngigelan trend tapi ma'na nu nyangkaruk dina cingcin éta teu robah salaku pamatri,tandaning hiji pernikahan anu teu meunang peunggas luyu jeung wangun cingcin anu buleud nu teu miboga tungtung[2].
Cingcin Tunangan[édit | sunting sumber]
Archduke Maximilian ti Austria, mangrupa jalma nu kudu “disalahkeun” kusabab ngawanohkeun cingcin berlian[2]. Nalika taun 1477, Maximilian méré ka kabogohna Mary of Burgundy cingcin berlian, ti harita mimiti gelarna cingcin tunangan jadi dipikawanoh[2].
Rupa-Rupa Cingcin[édit | sunting sumber]
1. Cingcin belah rotan nya éta cingcin anu teu aya permataan, buleud diluar jeung datar dijerona[1].
2. Cingcin berapit nya éta cingcin anu miboga tilu permata, hiji permata aya ditengah-tengah di barengan ku dua permata nu laleutik[1].
3. Cingcin cap nya éta cingcin anu maké cap atawa ngaran[1].
4. Cingcin dalima nya éta cingcin anu maké batu dalima(permata anu warnana beureum ngora jiga dalima)[1].
5. Hidung Tern nya éta cingcin anu dipaké dina sekat irung sapi jalu sangkan babari ditéwak atawa diuruskeun[1].
6. Cingcin kawin nya éta cingcin polos, anu biasana teu aya permataan dibagéan jerona aya ngaran salaki atawa pamajikanana salaku tanda yén maranéhna geus kawin[1].
7.Cingcin mata Tern nya éta kulit anu wangunna jiga cingcin anu ngurilingan panon hayam[1].
8.Meterai cingcin cap nya éta penyetel Tek parabot jang ngukur atawa "menyetel kedudukan cincin" dina piston, cingcin tunangan salaku tanda geus aya pertunangan resmi[1].
8.Pintal tiga cingcin nya éta cingcin anu dijieun tina kawat emas anu pinilih[1].


text:
Mitokondria
Dina biologi sél, mitokondria nyaéta hiji organél nu aya na sél kalolobaan eukariot. Mitokondria kadang didadarkeun salaku "pembangkit listrik sélular" sabab tujuan utamana pikeun ngarancang wangun adénosin trifosfat (ATP), nu dipikabutuh salaku sumber énergi.
Jumlah mitokondria béda dina unggal tipe sél. Protozoa Trypanosome mibanda hiji mitokondria tunggal nu badag; sél ati manusa hijina ilaharna mibanda antara sarébu nepi ka dua rébu. Mitokondria bisa ngeusian nepi ka 25% sitosol sél.
Daptar eusi
Struktur[édit | sunting sumber]
Mitokondria mibanda dua sistim mémbran: mémbran luar, nu ngabungkus organélna; sarta mémbran jero, nu karejut tulap-tilep ka lebah jero. tilepan nu ka jero disebut krista. Jumlah jeung bentuk kristae dina mitokondria béda-béda, gumantung jaringan jeung organismena. Krista ieu nyadiakeun raray mémbran nu leuwih lega.
- Mémbran luar mungkus sakabéh organél sarta ngandung kanal nu dijieun tina kompléx protéin nu disebut porin tempat molekul jeung ion bisa asup jeung kaluar mitokondria. Mémbran luar diwangun ku 50%-an lipid jeung 50%-an protéin. Molekul badag teu bisa nembus mémbran ieu.
- Mémbran jero, narilep jadi krista, mungkus matrix (cairan jero mitokondria). Mémbran jero ngandung sababaraha kopléx protéin, kandunganana 20%-an lipid jeung 80%-an protéin. Aya stalked particles nu kapanggih na krista, nu taya lian ti molekul énzim ATP sintase nu ngahasilkeun ATP téa.
- Rohangan antarmémbran antara dua mémbran ngandung énzim-énzim nu migunakeun ATP pikeun mosforilasi nukléotida séjén nu ngatalisan réaksi séjén.
"Mitokondria" sacara harfiah ngandung harti 'thread granule', sakumaha katémbongna dina mikroskop cahya: struktur tiny rod-like na sitoplasma sadaya sél. Matrixna ngandung énzim bisa leyur nu ngatalisan oxidasi piruvat jeung molekul organik leutik séjénna. Sapalih ti daur Krebs lumangsung jero mitokondria. Matrixna ogé ngandung sababaraha salinan DNA mitokondria (biasana 5-10 molekul DNA sirkular per mitokondria), ribosom husus mitokondria, tRNA, sarta protéin-protéin nu dipikabutuh pikeun réplikasi DNA.
Nalika sél meulah manéh, mitokondria ngayakeun réplikasi ku cara fisi. Réplikasi ogé lumangsung nalika pangabutuh énergi sél ningkat. Pikeun conto, sél panyimpen lemak, nu mikabutuh énergi saeutik, mitokondriana ngan saeutik. Bandingkeun jeung sél otot nu mikabutuh énergi, mitokondriana loba pisan.
Protéin mitokondria ayana di mémbran luar, mémbran jero, sarta na rohangan anrarmémbran. Runtuyan stop-transfer anchor proteins to the outer membrane. Matrix-targeting sequences target the protein for the mitochondrial matrix.
Konversi énergi[édit | sunting sumber]
Mitokondria ngarobah énergi poténtial molekul dahareun jadi ATP. Produksi ATP kahontal ku daur Krebs (tempo daur asam sitrat), alih éléktron, jeung fosforilasi oxidatif. Mun euweuh oxigén, prosés ieu moal bisa lumangsung.
Énergi tina molekul dahareun (nyaéta glukosa) dipaké pikeun ngahasilkeun molekul NADH jeung FADH2 ngaliwatan glikolisis jeung daur Krebs. Énergi ieu dialihkeun ka oxigén (O2) dina sababaraha hambalan nu ngawengku ranté alih éléktron. Kompléx protéin na mémbran jero (NADH déhidrogénase, sitokrom c réduktase, sitokrom c oxidase) nu ngalaksanakeun alihanana migunakeun énergi nu dileupaskeun pikeun ngompa proton (H+) ngalawan gradién (konsentrasi proton na rohangan antarmémbran leuwih luhur batan na matrix). Sistim alih aktif (merlukeun énergi) ngompa proton ngalawan téndénsi fisikna (dina arah nu "salah") ti matrix ka rohangan antarmémbran.
Nalika kosentrasi proton ngaronjat na rohangan antarmémbran, a strong diffusion gradient is built up. Jalan kaluar pikeun proton ieu nya ngaliwatan kompléx ATP sintase. Ku cara ngalihkeun proton ti rohangan antarmémbran balik deui ka matrix, kompléx ATP sintase bisa nyieun ATP tina ADP jeung fosfat anorganik (Pi). Prosés ieu disebut kémiosmosis nu ngarupakeun hiji conto facilitated diffusion. Peter Mitchell dipaparin Hadiah Nobel Kimia taun 1978 pikeun karyana ngeunaan kémiosmosis. Salajengna, Hadiah Nobel Kimia taun 1997 dipaparinkeun ka Paul D. Boyer jeung John E. Walker pikeun klarifikasi mékanisme peta ATP sintase.
Fungsi séjén[édit | sunting sumber]
Mitokondria mibanda sababaraha fungsi penting séjén di sagigireun produksi ATP. Rupa-rupa fungsi ieu patali jeung rupa-rupa kasakit mitokondria.
Sababaraha fungsi mitokondria ngan lumangsung dina tipe sél nu tangtu. Pikeun conto, mitokondria na sél ati ngandung énzim-énzim nu bisa ngadétoksifikasi amonia, pamiceunan métabolisme protéin. Énzim-énzim ieu teu dijieun na mitokondria sél cardiac.
Mitokondria ogé maénkeun peran dina
- apoptosis
- proliferasi sélular
- sintésis hémé
- sintésis stéroid
- produksi panas (sangkan organisme bisa tetep haneut)
Larapan dina ngulik genetika populasi[édit | sunting sumber]
Ku sabab endog ngancurkeun mitokondria spérma anu ngabuahanana, DNA mitokondria (mtDNA) hiji jalma diturunkeun sagemblengna ti indungna. Kusabab turunna anu matrilinéal, para élmuwan genetika populasi jeung biologi evolusi loba anu migunakeun data sékuén mtDNA pikeun neuleuman évolusi jeung silsilah (baca Hawa mitokondria).
Téori éndosimbiotik[édit | sunting sumber]
Mitokondria mahiwal sorangan ti antara organél-organél séjén sabab ngandung ribosom sarta bahan genetikna sorangan. DNA mitokondria bentukna sirkular sarta mibanda sandi genetik béda ti eukariotik baku.
Tempo ogé[édit | sunting sumber]
- Tiori éndosimbiotik
- Hipotésis kémiosmotik
- Kloroplas
- Partikel submitokondria
- Kasakit mitokondria
- DNA mitokondria
- Poténsi éléktrokimia
- Glikolisis
Artikel ieu ngandung bahan-bahan ti Science Primer nu medal ti NCBI, nu, salaku publikasi pamaréntah AS, aya dina domain publik (1).
Tutumbu kaluar[édit | sunting sumber]
- Mitodb.com – The mitochondrial disease database.
- Mitochondria Atlas at University of Mainz
- Mitochondria Research Portal at mitochondrial.net
- Mitochondria: Architecture dictates function at cytochemistry.net
- Mitochondria links at University of Alabama
- MIP Mitochondrial Physiology Society
- 3D structures of proteins from inner mitochondrial membrane at University of Michigan
- 3D structures of proteins associated with outer mitochondrial membrane at University of Michigan
- Mitochondrial Protein Partnership at University of Wisconsin
- MitoMiner – A mitochondrial proteomics database at MRC Mitochondrial Biology Unit
- Mitochondrion – Cell Centered Database
- Mitochondrion Reconstructed by Electron Tomography at San Diego State University
- Video Clip of Rat-liver Mitochondrion from Cryo-electron Tomography


text:
G-test
Dina statistik, tes-G nyaeta tes rasio likelihood atawa maximum likelihood nu loba dipake dina statistical significance sarta samemehna disarankeun make tes chi-kuadrat.
Ilaharna make tes chi-kuadrat keur goodness of fit tina hiji sebaran sarta keur kabebasan dina contingency table nu dina kanyataanna dideukeutan ku log-likelihood ratio keur tes G ieu. Perkiraan ieu diwanohkeun ku Karl Pearson alatan perluna waktu lila keur ngitung log-likelihood. Ku mecenghulna kalkulator sarta komputer pribadi éléktronik, hal ieu henteu jadi masalah deui. Tes-G mucunghul tur loba dipake, saprak direkomendasikan di édisi 1994 dina sababaraha buku teks statistika ku Sokal sarta Rohlf.
Rumus umum keur tes statistik chi-kuadrat Pearson's nyaeta
numana O nyaeta frekuensi observasi dina sel, E nyaeta ekspektasi frekuensi dina null hipotesa, sarta jumlah dina sakabeh sel. Rumus pakait nu ilahar dipake keur G nyaeta
numana ln ngalambangkeun logaritma alami (log dina e) sarta jumlah dina sakabeh sel.
Dina null hipotesa yen hasil frekuesni observasi tina nyokot sampel sacara acak tina hiji sebaran ditangtukeun ku ekspektasi frekuensi nu dipikanyaho, sebaran G meh sarua jeung chi-kuadrat, numana jumlah wilangan tingkat kabebasan saperti dina tes chi-kuadrat.
Keur sampel nu meh sarua, tes-G jeung tes chi kuadrat bakal ngahasilkeun kasimpulan nu sarua. Sanajan kitu, pendekatan kana teori sebaran chi-kuadrat keur tes-G leuwih hade tina tes chi-kuadrat Pearson dina pasualan dimana keur sakabeh sel |O − E| > E, sarta dina sababaraha pasualan tesG geus ilahar dipake.
Keur sampel nu saeutik tes binomial keur goodness of fit, sarta tes kapastian Fisher keur contingency tables, leuwih hade make tes chi-kuadrat atawa tes-G.
Rujukan[édit | sunting sumber]
- Sokal, R. R., & Rohlf, F. J. (1994). Biometry: the principles and practice of statistics in biological research., 3rd edition. New York: Freeman. ISBN 0-7167-2411-1.


text:
NTSC-J
NTSC-J nyaeta hiji sistim televisi analog television tur standar pidangan video keur wewengkon Jepang.
Definisi tehnis[édit | sunting sumber]
NTSC-J dumasar kana NTSC 'reguler', tapi rada beda. Level hideung jeung level blanking sinyal NTSC-J signal sarua (0 IRE), kawas dina PAL, standard video liana, sedengkeun dina NTSC Amerika, level hideung rada leuwih luhur (7.5 IRE) tibatan level blanking-na. Ku alatan cara tembongna dina wangun gelombang, level hideung nu leuwih luhur disebut oge pedestal.
Definisi pamasaran[édit | sunting sumber]
Istilah NTSC-J diapke oge keur ngabedakeun wewengkon dina kaulinan video konsol (console video games), nu make televisi. NTSC-J dipake minangka ngaran wewengkon kaulinan video di Jepang -tuluy "J", Asia Tenggara jeung Korea Kidul (samemehna bagean tina Asia Tenggara jeung Hong Kong, Taiwan, jsb.), du anu pangpandeurina jadi versi tarjamah Basa Korea jeung Basa Cina.
Kaulinan nu dirancang minangka bagian tina wewengkon ieu moal jalan lamun dipake dina hardware bagian NTSC-US, PAL (atawa PAL-E, "E" singgetan tina Eropa) atawa NTSC-C (keur Cina daratan) alatan beda regional jeung PAL SECAM dipake oge taun 90-an awal) jeung standar NTSC, tapi aya oge proteksi hak cipta make regional lockout nu diwangun dina sistim kaulina video jeung kaulinana sorangan, minangka produk nu sarua nu isa diedit ku penerbit sejen ti hiji buana ka buana liana.
Tempo oge[édit | sunting sumber]
Jejer nu patali


text:
SAJAK CINTA
Hasan Wahyu Atmakusumah
Dina nyasar, nyawang pangalaman nu kaliwat
Waktu ngarasakeun nimat cinta nu munggaran
Tina hate tukeur ucap anu suci
Kuring bogoh ka anjeun!
Cikuray nu bisu milu nyakseni
Kum!
Tapi eta cinta laas ku katiga
ngijih muyarkeun pasini ati
Jadi. Eta rasa cinta nu teu kedal
Ambruk memeh ngawangun ngahiji
Nyi kenya ngolesed bari boboleh
Bongan jaman nu kiwari!
Kuring kapeupeuh puhu catur
tarima hirup tacan cukup umur
Naha di dunya aya keneh nu bisa
Mere cinta tanpa jangji rebu hiji?
Kiwari kuring nyukang sasak kinasihan
Neangan cinta nu pangger di unggal Insan
22 Agustus 1955
Saturday, June 19, 2010
Puisi Cinta Bahasa Sunda | Sajak CintaSaturday, June 19, 2010 Posted by kumpulan karya Puisi
Subscribe to: Post Comments (Atom)


text:
Assalamu’alaikum Wr. Wbr.
Ngahaturkeun nuhun ka panata acara anu parantos nyésakeun lolongkrang waktos kanggo simkuring, pikeun sasanggem dina ngabagéakeun kulawarga calon pangantén pameget. Rupina teu aya deui kecap nu langkung anteb kanggo ngébréhkeun rasa bagja jero dada, iwal ti tasyakur bini’mah, ngagalindengkeun puji miwah sukur ka Alloh SWT, anu tos ngalungsurkeun pirang-pirang nimat kanggo urang sadaya; nimat iman, nimat Islam, nimat dipaparin jagjag tur waringkas, dugi ka dina dinten anu sakieu cangrana, insya Alloh urang baris nyakséni ngadahupna Jang ............ Kadaluwarsa ka ,,,,,,,,,,,,,,,,,.
Alhamdulillah, pangersa Bapa Naib ti Kantor Urusan Agama parantos sumping. Mangga Pa Naib, calikna di payun, supados simkuring langkung reugreug. Sumuhun, sabada nyukruk galur pancakakina mah, geuning sareng Bapa Naib téh masih baraya. Kupungkur, simkuring kantos sakulah-sakolih sareng anjeunna di internaat, waktos sasarengan janten murid Sakola Normal. Kulan? Sumuhun, sanés internét, in-ter-naat. Upami ayeuna mah teu bénten sareng asrama.
Ku ditepangkeunana sareng Bapa Naib, asa tambih ngandelan kayakinan, réhna perkawis jodo, pati, bagja sinareng cilaka mah anging Alloh Anu Uninga. Bapa Naib nembé ngaharéwos, saurna, sanajan tos puluhan taun didamel di Kantor Urusan Agama, sanajan tos ratusan kali nyatetkeun anu panganténan, nanging berekah dugi ka danget ieu masih kénéh nyorangan. Kulan? Sumuhun, di dieu saurna nyorangan sotéh, da di bumina mah aya nu ngaréncangan.
Urang kantunkeun heula dongéng Bapa Naib. Badé langsung baé ngawaler patalékan ti sesepuh calon pangantén pameget, bilih aranjeunna gantung dangueun, bilih teu sabar nganti walonan. Mangkaning nembé nyorang lalampahan sakitu tebihna, sageuy upami diulur ku waktu téh. Pa ,,,,,,,, kitu deui wargi-wargi sanésna ti Kalimantan, Jang ,,,,,,, téh seja ditampi, sakali deui, seja ditampi binarung ku kabingahan.
Bapa ,,,,,, kalih Ibu, kitu deui wargi-wargi sadaya anu ku simkuring dipihormat,
Sanaos tos aya kedal ucap yén Jang ............. seja ditampi, nanging asa kirang payus upami sasanggem téh dicagkeun dugi ka dieu. Angot nguping sasauran ti sesepuh calon pangantén pameget sakitu ngagebayna. Étang-étang kaul wé ieu mah, ngiring bingah ka nu badé panganténan.
Upami disebat katempuhan buntut maung mah panginten kirang merenah, nanging kamari mah ditataharkeun pikeun biantara nampi calon pangantén téh nya pun lanceuk pisan, ,,,,,,,,,,,,,,,. Nanging sabada diémut deui ku anjeunna, sok inggis ébat dina waktosna. Bilih dumadakan geumpeur, malum nembé pisan badé diajar janten mitoha. Kalih perkawis tos aya babadiamian ti anggalna, upami nu nyérénkeun pangantén katingalna jangkung badag, seja dilawanan ku nu langsip baé. Nya simkuring anu katempuhanana, da rumaos pangbegangna.
Hadirin anu dipihormat,
Simkuring asmana kulawarga Bapa Among, kantenan ngarasa bagja binarung reueus, réhna anu dianti-anti ti kamari, ditungguan ti mangkukna, ayeuna teu burung cunduk. Sumuhun, ari melangna mah nataku, bilih aleutan ti Kalimantan kumaha onam di jalan, mangkaning saurna lalampahan ti Samarinda ka Bandung téh dugi ka opat dinten opat wengi.
Néng Siti mah tos kantenan, guling-gasahan ti kamari kénéh. Bet ngimpleng nu lain-lain cenah, kumaha mun Jang ,,,,,,,,,, katiruk jajantung ku pramugari kapal cai, dugi ka bolay niatna. Énggal baé dibeberah, masing yakin cék simkuring téh, Jang ,,,,,, mah teu aya watek cunihin. Ayeuna mah, Nyai, geus teu jaman ngeleyed téh. Jaman bruk-brak, jaman jujur, henteu sumput salindung. Na ari gantawang téh pun lanceuk nyeukseukan, “Aéh-aéh, naha ceuk saha Akang cunihin, ceuk saha Akang ngeleyed?” kituna téh bari muril-muril kumis.
Sumuhun, seja nguningakeun baé, wiréh pun lanceuk mah ceplak pahang, upami sasauran téh tara didingding kelir. Nu mawi, titip baé ka Jang ,,,,,,,,,,, teu kénging soak upami engké Pa Among muncereng, da tos kitu pasipatanana. Teu kénging inggis ku kumis, da haténa mah sakitu léahna. Nanging, apan ayeuna mah sanés jaman Si Kabayan, tos kedah teu usum mitoha paséa sareng minantu téh. Sanés kitu, Kang Among? Sanés saurna téh.
Hadirin anu dipihormat,
Kantenan, kawitna mah Kang Among ogé teu kinten hélokna, basa uningaeun Néng,,,,,,gaduh beubeureuh dina internét. Saurna téh: “Teu kaharti ari barudak ayeuna. Naon resepna bobogohan jeung nu teu puguh bungkeuleukanana, piraku rék ngagaléntoran aksara? Jeung nu ngajirim wé atuh Nyai, tuh aya ,,,,,,,,,,,, ngan ulah wé ari jeung Ceu ,,,, mah.”
“Kang ,,,,,,,, téh nyaaheun pisan …” sanggem pun alo.
“Nyaaheun kumaha, tepung gé acan. Weléh teu kaharti ku kolot mah, sakalian wé atuh kawin téh jeung komputer.”
Ah, da kitu geuning pun lanceuk mah.
Nanging, saparantos panjonghok, geuning teu burung ngarepok. Reugreug simkuring téh, najan jodona urang Kalimantan, tapi apan enas-enasna mah apan masih kénéh urang Sunda. Masih kénéh maké basa Sunda. Masih kénéh ngamumulé budaya Sunda. Simkuring panuju pisan kana kasauran sesepuh calon pangantén pameget. Leres barudak téh digedékeun dina jaman anu tos béda, nu disebat modéren téa, nanging reueus naker upami masih émut ka titipan karuhun mah.
Hadirin anu dipihormat,
Pamaksadan Bapa ,,,,,,,, téh geuning pertéla pisan. Nguping niat anu sakitu ihlasna, sageuy upami simkuring sareng pun lanceuk ngamomorékeun. Perkawis Jang ,,,,,,, anu magar seueur kakirangan, ah, da apan jalma mah teu aya nu sampurna. Tong boroning barudak anu nembé badé diajar rumah-tangga, dalah anu tos puluhan taun, sapertos simkuring, ari pacogrégan mah sok aya baé. Sawangsulna Si Nyai, eukeur mah ogoan, katambah babarian, belikan, teu sabaran, Jang ,,,,,,,, gé langkung uninga panginten. Hapunten pisan upami Néng ....... kirang pangaweruh dina ngawulaan carogé. Nyanggakeun ka Jang ,,,,,,,, kanggo ngalelempengna.
Sumpingna kulawarga Jang ,,,,,,,,anu magar teu nyandak munding-munding acan, teu janten émutan pikeun simkuring mah. Sanaos tadi ku simkuring katingal aya nu nyandak soang dua jodo. Ku kasumpinganana gé, simkuring tos pirang-pirang ngahaturkeun nuhun.
Mugia sabada diwalimahan, Jang ,,,,,,,, sareng Néng ,,,,,,, janten kulawarga anu runtut-raut sauyunan. Sing manjang laki-rabina, dipaparin putra anu soléh, geusan ngahontal kabagjaan dunya rawuh ahérat.
Sakitu nu kapihatur.
Billahi taufik walhidayah. Wassalamu’alaikum Wr. Wbr


text:
UTC
UTC atawa Wanci Univérsal Terkoordinasi (Coordinated Universal Time), sering disebut ogé minangka Wanci Zulu nyaéta réalisasi tina waktu atom ti Universal Time (UT) atawa Greenwich Mean Time (GMT). Waktu ieu dumasar kana wanci sipil (civil time). Zona wanci (Time Zone) di sakuliah dunya ditunjukkeun minangka tambahan positif atawa negatif dibndingkeun jeung UT. Bedana antara UTC jeung Wanci Atom Internasional (TAI) nyaéta sababaraha detik jangkep (lain pecahan), nu cocog jeung wanci nu diitung ku jam atom. Bedana antara UTC jeung UT nyaeta sapersakitu (sepersekian) detik.
UTC nyaéta ukuran waktu campuran: kecepatan ti UTC nyaéta dumasar kanu diitung ku standar jam atom, tapi epoch ti UTC dicocogkeun sangkan deukeut jeung waktu UT anu dumasar kana data astronomi. Puteran bumi saeutik demi saeutik ngalaman perlambatan (alatan éfék ngeremna ku pasang-surut), ku kituna mean poé panonpoé beuki nambahan saprak diwanohkeunana TAI. Alatan alesan ieu, UT "leuwih laun" ti TAI. UTC sok dipertahankeun sangkan aya dina 0.9 detik ti UT1 (UT1 nyaéta hiji ti tilu definisi UT anu pangakuratna); detik kabisat baris ditambahkeun ka (atawa meureun bisa ogé dikurangkeun ti) UTC di unggal ahir bulan. Nepi ka ayeuna, panambahan/pangurangan detik kabisat ieu (anu munggaran taun 1972) sok dina harga positif, sarta dipigawé dina tanggal 30 Juni atawa 31 Désémber, di mana penambahan detik kabisat dingaranan minangka jam 23:59:60. Béwara ti detik kabisat ieu dipigawé ku International Earth Rotation and Reference Systems Service (IERS - Sistem Internasional Pangladén Putaran Bumi sarta Référénsi), dumasar kana pangukuran akurat ti prakiraan astronomi puteran bumi. Sacara sajarah, hiji detik kabisat sok diperlukeun saban hiji atawa dua taun sakali. Tapi sok sanajan kitu, detik kabisat geus lila henteu ditambahkeun saprak warsih 1998, alatan perlambatan bumi geus ngurangan sacara samentara dina 7 warsih pamungkas ieu. Detik kabisat anu tuluy, kawas kungsi disalabarkeun IERS dina bulan Juli 2005, lumangsung dina tanggal 31 Désémber 2005.
Pikeun kaperluan praktis, sarta pikeun kaperluan perdagangan sarta hukum, béda leutik (dina pecahan detik) antara UTC sarta UT (atawa GMT) nyaéta dianggap leutik, sarta alatan alesan ieu, dina percakapan umum UTC mindeng disebutkeun minangka GMT, sanajan sabenerna sacara téknis mah ieu téh henteu pas.
Tempo ogé[édit | sunting sumber]
- Wanci Atom Internasional (TAI)
- Wanci Universal (Universal Time) kaasup ogé definisi UT1
- Wanci Sideréal (Sidereal Time)
- Wanci Ephemeris (Ephemeris Time)
- Wanci Panonpoé
- Jam atom


text:
Meristem
Méristem nyaéta jaringan dina pepelakan anu sél panyusunna boga sipat embrional, hartina sanggup terus-terusan ngabeulah diri pikeun nambahan jumlah sél awak.[1] Sél méristem biasana sél ngora sarta can ngalaman diferensiasi sarta spesialisasi.[1] Ciri-ciri sel meritem nyaeta pipindingna ipis, loba ngandung protoplasma, vakuolana lueutik, inti gede, sarta plastidana can asak.[1] Wangun méristem biasana ka sagala arah, upamana saperti kubus.[1] Dina mimiti perkacambahan, kabéh sél ngalakonan aktivitas pembelahan.[2] Tapi dina pertumbuhan sarta kamekaran saterusna, pembelahan sél ngan lumangsung dina jaringan husus tumbuhan anu disebut jaringan méristem.[2] Jaringan kasebut boga sipat méristematis (embrionik), nyaéta sajumplukan sél anu aktip ngalakonan pembelahan sacara mitosis.[2] Nurutkeun tempatna, jaringan meristem dibédakeun jadi jaringan meristem apikal, meristem lateral, sarta meristem interkalar.[2]
- Meristem apikal
Meristem apikal (meristem tungtung) mangrupa meristem anu ayana dina tungtung watang sarta tungtung akar.[2] Panalungtikan ngeunaan meristem apikal geus dipigawé saprak taun 1759 ku Wolff anu nyimpulkeun yén daun sarta jaringan kakara dijieun dina titik tuwuh anu perenahna dina bagian tungtung watang.[2] Pameulahan sél-sél méristem apikal ngabalukarkeun watang sarta akar jadi manjangan.[2]
- Meristem lateral
Meristem lateral (meristem sabeulah) mangrupa méristem anu perenahna sajajar kalayan permukaan organ tempat jaringan ieu kapanggih.[2] Méristem lateral bisa mangrupa kambium pembuluh sarta kambium gabus. Pameulahan méristem lateral ngabalukarkeun akar jadi gedé sarta watang pepelakanna jadi gedé.[2] Kamekaran anu dihasilkeun ku beulahna meristem lateral dipikawanoh minangka kamekaran sékunder sarta jaringan anu dijieun disebut jaringan sékunder.[2]
- Meristem interkalar
Meristem interkalar (meristem anatara) mangrupa turunan méristem apikal anu aya diantara jaringan déwasa, contona dina puhu ruas watang tutuwuhan Graminae (jujukutan).[2] Kamekaran sél anu dipigawé ku meristem interkalar ngabalukarkeun mecenghulna kembang.[2]


text:
Pita Frékuénsi Ka
Pita frékuénsi Ka (basa Inggris: Ka Band atawa Kurtz-above band) nyaéta pita gelombang mikro dina spéktrum éléktromagnétik nu wilayahna antara 18GHZ nepi ka 40GHZ. Pita frékuénsi Ka uplink ngabogaan wilayah frékuénsi antara 27.5 GHZ nepi ka 31GHZ sarta pita frékuénsi Ka downlink ngabogaan wilayah frékuénsi antara 18,3GHz -18,8GHz sarta 19,7GHz – 20,2GHz. Standar frékuénsi ieu dikaluarkeun ku Institute of Electrical and Electronics Engineers (IEEE).
Daptar eusi
Kauntungan[édit | sunting sumber]
Pita frékuénsi Ka ngabogaan sawatara kauntungan diantara:
- Sadiana rubak pita frékuénsi anu cukup lega, wilayahna 27,5 GHz - 31 GHz.
- Henteu merlukeun anteneu nu ukuranna gedé. Diameter anteneu dina sisi pamaké ahir, nu panjangna antara 60 cm nepi ka70 cm ngajadikeun béaya nu dikaluarkeun ku pamaké leuwih saeutik.
- Sanggup nurunkeun sacara drastis latency/keterlambatan data anu ilahar lumangsung sabot data dikirimkeun ka satelit sarta dipancarkeun deui ka bumi.
Kakurang[édit | sunting sumber]
- Satelit anu ngagunakeun pita frékuénsi Ka merlukeun tanaga leuwih loba pikeun mancarkeun sinyal lamun dibandingkeun jeung satelit anu ngagunakeun pita frékuénsi C.
- Beuki luhur frékuénsi Ka mangka beuki uduh ku parobahan kaayaan atmosfir, hususna hujan Mirabito, Michael M.A., and Barbara L. Morgenstern, E: "The New Communication Technologies: Applications, Policy, and Impact (Fifth Edition)", Ch.7. UK: Focal Press, 2004, di mana daya pancar (émisi) anu ditarima baris diredam sarta suhu sistem noise ngaronjat di sisi panarima. Hal ieu ngabalukarkeun kualitas sambungan, rasio sinyal jeung noise bakal turun alatan niléy temperatur, suhu sistem dina sisi panarima ngaronjat sarta panguatan dina anteneu panarima turun Setiawan, Eddy , E: "Pengenalan Umum Pita Frekuensi Ka dan Industri Satelit Telekomunikasi Pita Lebar Dunia, ASSI Newsletter Number 4, Volume I, April 2000.
Panerapan[édit | sunting sumber]
Kiwari pita frékuénsi Ka diterapkeun pikeun telekomunikasi satelit, antara lain pikeun kaperluan Internet, video conference, video telephone, data broadcasting, voice (telepon) rural/remote area, tele-medecine, tele-education, SCADA, local television (broadcasting) satellite data relay services, Inter Satellite Links (ISL), news gathering sarta PC Networks Setiawan, Eddy , E: "PEngenalan Umum Pita Frekuensi Ka dan Industri Satelit Telekomunikasi Pita Lebar Dunia", ASSI Newsletter Number 4, Volume I, April 2000. Sanajan kitu, kalolobaan panerapan anu baris dilayanan ku pita frekuensi Ka nyaéta aplikasi Internet jeung Multimedia.
Satelit[édit | sunting sumber]
Satelit-satelit anu ngagunakeun pita frekuensi Ka antara lain:
- PCG (Hongkong/Singapura)
- Sirius 4
- Directv 11
- Nimiq 4
- Hylas
- Badr 5


text:
Angin ngahiliwir karasa nyecep nebak kanu awak, kaambeu hiliwirna kembang samoja anu seungit kabawa angin,,,,
sawangan inget kana obrolan jeung nu jadi Aki,,,
kuring mimiti muka obrolan, nanya,,,
Ki, naon anu disebat jalan wijaksana anu sae minurut Aki ??
Ki Djuanta : yeuh Ncep, mimitina euweuh jalan ka eta tempat teh, terus aya salah saurang anu naratas ngalampah eta jalan, nyuai-nyuaikeun hahalang jeung rungkun anu ngahalangan. Terus jalma anu sejen ngilu tapak lacak lengkah eta jalma anu mimiti, sanggeus eta, terus datang jalma ka tilu, ka opat jeung saterusna ngalebaran jeung mere endah eta jalan. Teu lila, mucunghul generasi anyar jalma-jalma bodo anu nyoarakeun bari ceuceuleuweungan yen ngan jalan ieu anu paling bener, paling mulya, sedeng jalan anu dipilampah kubatur teh dicap salah, nyasar, kaliru jeung ngabahayakeun.
naon anu disebut kabajikan jeung kaadilan teh nyatana hal anu “ngabingungkeun” hate jalma. Jiga reungit dina hiji peuting anu nyoco ngahudangkeun urang anu keur sare. Sok pikiran, saha anu dirugikeun, saha anu diuntungkeun tina ieu kajadian ???,,, tah didiue urang kudu wijaksana !!
ulah sok ngewa ka papada MAKHLUK GUSTI, anu sarua dibere hak pikeun nyicingan ieu bumi, sarua dibere cai, dibere hawa, dibere handeut jeung panasna panon poe.rek satona, tutuwuhan, komo ka papada munusana.
tingali ieu alam, cokot pelajaranna. Jiga panon poe ciptaanNa anu teu pernah cape mere caang ka ieu bumi. Teu paduli rek poe ieu lenglang euweuh awan, atawa aya awan kandel anu nutupan jalan cahayana. Teu ngarasa kasinggung ku omongan jalma lamun cahayana/panasna kalewihan atawa kurang pikeun kapentingan masing-masing manusa.
kitu oge cai anu ngamalir katempat anu lewih hanap, teu paduli ku omongan manusa oge. Rek manusa nganggap cai jadi barokah kusabab bisa minuhan walungan jeung nambahan lobana cai sumur, atawa nganggap jadi hiji musibah kusabab datangna ngaleuwihan tinu biasana ngajadikeun banjir anu bisa malidkeun imah2 jeung ngarusak tatanen. Eta kabeh kodrat alam anu napel dinana jero dirina.
kitu oge jalma wijak/bijak anu nyebarkeun kawijaksanaanna. Manehna ngalakukeun saolah-olah teu ngalakukeun. Sabab euweuh motivasi ngarepkeun balesan pahala tina kawijaksanaan eta. Manehna ukur neruskeun naon anu geus diajarkeun ku ieu alam anu “dibikeun” jadi hiji kawajaran. ILANG BASA geus EWEUH CARITA.
Jadi Cu,,, anu nyata mah nyaeta manusa sorangan anu kudu bertanggung jawab kana dirina, sasamana jeung alam. Rek perang atawa damey, rek tetep dina kabodoan atawa maju kana kanyaho ??? ,,, kabeh oge gumantung kana dirina, manusana sorangan. Jalanna oge manehna anu naratas.
Sing SADAR cu,,, !!
ulah sok nyaritakeun batur, komo nganiley kalemahan jeung kagorengan batur mah, teu hade !!
kitu oge tong hariwang anjeun diomongkeun batur jeung ditiley kubatur, sabab manehna jeung urang pada-pada keur naratas jalan. lamun enya geus pada sadar mah, anu tadi tea. Geus moal aya basa !
Hayu balik, geus burit bisi kaburu hujan,,, !!!!
keur sila kuring ngarenjag ngadenge sora anu jadi emang bari nepak kanu taktak, ngahudangkeun lamunan baheula waktu anu jadi aki jumeneng keneh mamatahan ka kuring. teu karasa, cipanon nyakclakan kana batu kuburanna, anu iyuh ku tangkal samoja.
~ Cag.


text:
Adrian Sutil
Adrian Sutil (babar di Grafelfing, Jerman, 11 Januari 1983) nyaeta saorang pembalap Formula 1 asal Jerman nu ayeuna memperkuat tim Force India sareng Giancarlo Fisichella. Sutil ngamimitian debut F1 dina taun 2007 di tim Spyker, tur ngahasilkeun sapoin salila usum lumangsung.
Profil[édit | sunting sumber]
Ti aalit, Sutil langkung dalit sareng dunya musik. Ramana asalna ti Uruguay, janten pamaen biola di Munich. Sedengkeun ibuna asli urang Jerman. Sutil ahirna langkung milih janten warga nagara Jerman, sanes Uruguay.
Dina yuswana nu 16 taun, Sutil nyobian babalapan. Tadina ku bapana, Sutil leuwih dipiharep janten pamaen musik. Tapi ahirna bapa Sutil tiasa narima kahoyong putrana.
Sutil salajengna lebet ka F3 Euroseries taun 2005, tur kantos janten rencang satim Lewis Hamilton. Taun 2006 Sutil pindah ka F3 Jepang, tur ahirna anjrunna berlabuh ka F1 di musim 2007 sareng tim Spyker, anu salajengna di akhir musim robih namina janten Force India sairing lebetna jutawan India Vijay Mallya.


text:
Batu métamorfosis
Batu métamorfosis nyaéta salasahiji golongan utama babatuan anu mangrupa hasil transformasi atawa obahan tina hiji wanda babatuan anu geus aya saméméhna, protolith, ku hiji prosés anu disebut métamorfisme, anu hartina "parobahan wangun". Protolith anu dikeunaan panas (leuwih panas ti 150 °Celsius) sarta tekenan luar biasa baris ngalaman parobahan fisika sarta/atawa kimia anu badag. Protolith bisa mangrupa batu sédimén, batu beku, atawa batu métamorfosis séjén anu leuwih kolot. Sawatara conto batu métamorfosis nyaéta gneis, batu sabak, batu marmer, jeung skist.
Batu métamorfosis mangrupakeun kalolobaan tina kerak Bumi sarta digolongkeun dumasar kana tékstur, susunan kimia sarta mineral (fasies metamorf). Maranéhanana kabentuk jauh di handap beungeut bumi ku tekenan anu badag ti babatuan di luhurna sarta suhu luhur. Maranéhanana ogé kabentuk ku intrusi batu lebur, disebut magma, ka jero batuan padet sarta kabentuk utamana waktu paantelna magma jeung babatuan anu boga suhu panas.
Panalungtikan batuan métamorfosis (ayeuna kasingkabkeun ka beungeut bumi alatan érosi sarta pangangkatan) jadi informasi anu pohara gedé ajenna ngeunaan suhu sarta tekenan anu lumangsung jauh di jero beungeut bumi.


text:
Joseph Louis Gay-lussac
Joseph Louis Gay-Lussac (6 Désémber 1778 – 9 Méi 1850) nyaéta saurang kimiawan jeung fisikawan Perancis. Anjeunna dipikawanoh alatan dua hukum anu patalina jeung gas, jeung hasil karyana dina campuran cai-alkohol anu dipake pikeun ngukur kadar alkohol di réa nagara.[1]
Biografi[édit | sunting sumber]
Anjeunna lahir di Saint-Léonard-de-Noblat bagian ti Haute-Vienne. Anjeuna menang pangatikan mimiti di sakola katolik Catholic Abbey of Bourdeix. Tuluy, dina asuhan Abbot of Dumonteil anjeunna ngamimitian pangatikanana di Paris, anu ahirna asup ka École Polytechnique dina taun 1798.
Karyana[édit | sunting sumber]
- 1802- Gay-Lussac mimiti nyieun formulasi hukum, nyaéta hukum Gay-Lussac. Anu nyebutkeun yén masa jeung tekanan gas téh konstan, tuluy volume gas bakal naék kalawan dina tingkat anu teratur upama suhu naék.
- 1804 – Anjeunna jeung Jean-Baptiste Biot nyieun balon hawa panas bisa ngapung anu luhurna nepika 6.4 kilométer dina panalungtikan munggaran ngeunaan atmosfir bumi. Anjeunna boga kahayang pikeun ngumpulkeun conto hawa dina luhurna langit anu béda-béda pikeun ngarekam bébédaanana dina hal suhu jeung kalembaban.
- 1805 _ Bbarengan sobatna jeung élmuwan kolaborator Alexander von Humboldt, anjeunna nimukeun yén komposisi atmosfir téh teu rubah alatan turunna tekanan (turunna jangkung). Aranjeunna oge nimukeun yén cai téh kawangun alatan dua anasir nyaéta hidrogén jeung hiji anasir oksigén.
- 1808 –Anjeunna mangrupa panimu anasir boron
- 1811- Gay-Lussac mikawanoh yé iodine minangka anasir anyar, medar hal-hal ngeunaanana, jeung ngajukeun ngaran “Iodine”[2]
Sumber[édit | sunting sumber]
- ↑ Joseph Louis Gay-Lusac (1778–1850)—Physicist and Fire Balloonist". JAMA 187: 771. 1964. PMID 14094304
- ↑ Ede, A. (2006). The Chemical Element: A Historical Perspective. Greenwood Press. p. 133. ISBN 0313333041.


text:
I. Panganteur
Sunan Gunung Djati-Puluhan taun katukang mun teu salah mah taun 80an di daerah Ujung Berung Bandung pernah geger aya tukang gali manggihan mayit nu geus ratusan taun beleger keneh. Harita teh keur usum mindahkeun kuburan umum keur dijieun perumahan, diantara tulang-taleng sesa awak jelema pas lebah tangkal caringin gede ka gali aya mayit lengkep keneh dibungkus kulit nepi ka buuk-buukna (digelung) bari kukuna paranjang…harita teu kaburu nyaho dikumahakeun eta mayit teh, ngan nu jelasmah ceuk cenah matak kitu teh sabab eta jelema baheula teh ngawasa elmu batara karang …nyaeta cenah elmu kanuragan elmu weduk lir batu karang teu kuat dikadek nepikeun ka paeh ge angger awakna teu busik….hanjakal teu apal dikumahakeun eta mayit teh, nu jelas mah teu dikamusiumkeun.
Sabaraha taun saenggeusna,…
ditempat lain, di daerah Tasik pakidulan kabeneran manggihan hal nu sarupa. Waktu warga keur nugar tangkal manggihan deui jasad nu beleger….sarua deui geger…pada silih tanya saha nu ngagangguna ditambah balarea baroga kasieun ku tulah tina ngahudangkeun ’jurig’ jawara sabab perbawa tahayul rekaan atina nu cenah pasti baheulana ieu jelema boga ajian batara karang. Tapi, kabeneran papanggihan nu kadua ieu mah bari ditambahan ku nganyahokeun ’solusina’. Sore eta keneh aya kokolot lembur datang nganggeuskeun pasualan. Eta mayit diasupkeun kana munding –nu geus dipeuncit jeung dikaluarkeun jeroanana heula- bari saeunggeus diparancahan bur weh dipiceun ka laut.
Ngaliwatan dongeng-dongeng jalma rea jeung papanggihan diluhur….
Harita, sakuringeun, kecap Batara Karang atawa batu karang (disaruakeun) boga rasa kecap nu goreng nyaeta kecap nu ngan dipikaneneh ku preman, garong, begal, jawara jeung sabaturna nu ngajarago sabab weduk, kalakuana kawas-kawas jauh ti jalma ’bageur’ jauh tina wawadi agama. Basa hayang nyaho tatanya ge kaburu kandeg dihuitan ku guru ngaji ”ulah ngelmu kitu jang…eta mah elmu teu matak sampurna… hirupna sok teu hurip komo aya guna keur papada mah….malah tingali we ku hidep…. geus maot ge awakna teu bisa ruksak teu bisa mulih ka jati mulang ka asal”.
Bisa jadi meureun sabab jasad nu lain mah lebur deui jadi taneuh (terurai ku mikroba jadi sirna) ari ieu mah angger teu ruksak…jadi we dianggap teu sampurna. Beu…. padahal lamun bisa teh meureun keun bae hirup mah kumaha aing weh… ngan geus pasti lamun paeh teh bakal kasohor, Fir’aun ge nepikeun ka ayeuna pada ngadeugdeug sabab aya bukti mayitna - bari manehna mah kudu di balsem…ieu mah teu kudu da kuat sorangan. Lumayan jadi aset wisata pakeun nagri nu loba hutang.
Tapi ketang,….. pas rek nambalang teh aya deui ingetan lain: kumaha mun dijadikeun ’percobaan’? jeung diera-era disebut kafir? wah meureun karunya anak incu susaheun bari nyirnakeuna ge kudu nyusahkeun batur sabab mahal kudu meuncit munding sagala..mending lamun mundingna aya keneh lamun ’punah’? meureun anak incu kabere geugeuleuhna…hanas saaingeun mah keun bae da geus paeh ieuh kasebutna.
Saur guru ngaji di kampung mah kieu ”urang mah kudu diajar bisa innalillahi wa innailaihi raji’un sampurna balik sampurna. Sampurna ning beak sirna raga sirna rasa. Malah kongas cenah luluhur baheula mah nepikeun ka barisa tilem-ngahyang. Jelemana jagjag keneh dina waktuna mulang ka kalanggengan teh bari langsung nyanggakeun badanna ku nyalirana ka nu Maha Suci teu kudu nungguan dibantuan ku alam” (tingali ngeunaan- ngahyang/tilem di alam kami).
Atuh niat tatanya ka kolot-kolot lembur tangtung sunda teh jadi pugag harita mah sabab elmu batara karang atawa sok oge disebut (disaruakeun jadi) elmu batu karang teh lain ngeunaan kasampurnaan nu oge cenah teu saluyu jeung ajaran agama (islam)….malah-malah di Jawa ge sarua, diantarana nu didugikeun ku Sunan Mangkurat IV, ieu sesepuh jawa teh masihan wawadi (tingali: Ma’rifat kejawen ) yen ulah diajar elmu Batu Karang sabab –singketna- lain elmu kasampurnaan nudipirido ku Allah swt.
Ngan…..
kadieunakeun aneh pisan…..
Dina ulikan kasundaan mah (nu ngaos kedah nganggap heula ieu kasundaan versi-sateuacan ngabuktoskeun ku cara empiris tina metoda/teknik nu didugikeun/dipendakan leres henteuna)….dina salah sahiji ulikan poko kasumedangan (elmu madangan/nyaangan batur –ulikan advance dina kapajajaranan) salah sahiji atikan pokona teh manusa kudu JADI Kanyataan Karang. Jadi kanyataan Karang teh cirining kasampurnaan hiji seuweu sunda… sasat-sasat hasil tina ngulik Batara Karang (salian ti jadi kanyataan Ujung Kulon jeung Ratu Galuh – (tingali: diantarana tulisan ”sasaka kabantenan jeung nanjeurkeun deui Pajajaran tangtung”).
Aeh naha jadi muter deui?… panggih deui jeung ajian batara karang ?? boa kasundaan nu ieu teh memang enya lain ulikan kasampurnaan?? naha luluhur sunda bet ngajarkeun batara karang/kanyataan karang? naha beda jeung ajaran seuweu jawa nu nyaram ngulik elmu batu karang?… tulisan ieu insya Allah rek ngaguar eta sakadugana.
II
Dina ulikan kasundaan hususna kasumedangan (elmu madangan nyaangan batur) saperti nu disebutkeun dina bagian panganteur aya ulikan utama (advance) jadi Kanyataan Karang, nu saliwat mah –sabab geus katumanan ku rasa kecap karang nu hartina teuas/weduk /kanuragan/ nu teusampurna – ulikan batara karang nyoko/boga warna mangrupa ulikan kanuragan supaya jadi weduk mungkul.
Ngan sanggeus ditilik-tilik ditatanyakeun mah…
Ulikan hayang weduk mungkul mah, lain ku cara ngulik nepi ka batara karang tapi ku, biasana, cukup ku puasa/matigeni sababaraha poe - bari migawe hiji latihan, diantarana aya, ku make olahan napas make ritme husus supaya ngawangun hiji ’field’ kana awakna atawa wiridan nu prosesna pakeun bisa museurkeun saraf kana hiji ’koordinat’ rasa make metode tertentu jeung kudu wae di ’resonansi’ kunu geus bisa (utamana lamun teu make puasa) - nu diajar bisa weduk.
Bari nu kitu teh,…
Sok baroga pantangan bari mangaruhan karakter nu ngulikna/mangaruhan rijki (cara babandana) jrrd gumantung kana muhitna. Jeung utamana kudu apal cara ngaleungitkeunana deui -install jeung uninstall- aya nu install jeung uninstallna teh ku guruna, aya nu bisa kusorangan di uninstall ari rek paeh, aya oge -nu alus mah- bisa diinstall/uninstall ku sorangan iraha wae sakarepna) (tingali – bagian IV atawa tulisan ’Kanuragan kami naha enya kanuragan?’).
Na nu kumaha atuh ajian batara karang jeung jadi kanyataan karang teh?
Memeh ngadadarkeun kanyataan karang tina ulikan batara karang. Urang tepikeun heula caritaan ngeunaan naha jalma rea kaayeunakeun loba nu nganggap batara karang saperti diluhur?
Urang mimitian ieu ku guaran nurutkeun istilah nu dipake….
1. Harti Kecap KARANG
Lantaran kagegedekeun ku kabiasaan make Basa Indonesia jeung beja ti jalma awam yen loba jelema nu cenah weduk teu raheut ku bedog disebut ngabogaan aji batara karang kawas carita diluhur, kecap karang ku para ahli basa sunda ayeuna leuwih di asosiasikeun kana kecap batu karang (Indonesia) batu nu teuas nu kapanggih di laut ( tingali - Kamus umum Basa Sunda LBSS 1992).
Matak tuluyna….
Eta entri jadi siga teu nyambung pas nyaritakeun harti kecap karang dina maksud ’karangan’ jeung sajabana. …tuluyna dadaran eta entri…pakarangan cenah, misalna, tanah sakuriling imah, ngarang nyieun carita, karangan hasil ngarang jeung pangarang nu ngarang.
Sabenerna di kampung mah…
Harti kecap KARANG teh TANEUH. Karang kawas taneuh hideung dina kulit nu koneng/bodas. Ieu nu teu ditulis dina entry kamus jeung geus jarang ka sungsi ku umum. Ari taneuh mangrupa barang nu bisa diolah jadi naon wae (sabab bisa) jeung tempat hirup mahluk. Hartina kanaon wae bisa: dirawat subur, diruksak ngahgar, digali dieksplorasi bisa sagala aya nyampak pakeun sagala kabutuh mahluk tur pakeun ngaruksakna; Dipelakan bisa (jadi media ti sakabeh tutuwuhan), digahgarkeun bisa. Nu lembok hejo aya nu jadi sagara keusik aya. Nu paeh jeung nu hirup bijil, cicing jeung asupna (paeh) ka dinya. Pokona mah taneuh mah dikana naon jeung dikumahakeun ge bisa lir ibarat budak nu kawas kertas bodas dikumahakeun ge bisa kumaha nu nulisanana- Ari batu karang (basa Indonesia) sisi basisir mah di sunda sok disebutna batu cadas pan aya tempat kakoncara ngarana cadas ngampar!!??
Matakna…
Kecap pakarang ngandung harti barang (beusi umumna) nu geus diolah ditempa diseukeutan dido’aan (sabab bisa) nepikeun ka jadi seukeut atawa aya peurahan); Pakarangan taneuh sabudeureun imah nu geus diolah (sabab bisa diolah) ku sabangsaning tutuwuhan jeung rupa-rupa kumaha kahayang nu boga; Di Kuningan aya kecap Karang Asisten Wadana hartina imah camat. Sabab taneuhna geus dijadikeun tanah pamarentah dijadikeun milik camat (sabab bisa).
Saluyu jeung eta…
Harti kecap karangan mangrupa hasil olahan tinu bisa di olah (ide) jadi hiji susunan carita/karya (sabab bisa); Pangarang jelema nu uteukna bisa diolah/dipake nyusun carita (sabab bisa); Kawartikeun nepi ka ayeuna tempat sumarena Sang Manarah luluhur Galuh disebutna Karang Kamulyan sabab mangrupa taneuh kamulyaan hasil olahan (sabab bisa) eta seuweu siliwangi; Aya Karang pawitan di Garut nyatana taneuh tempat kumereb nu jadi ’modal/aset’ hurip (sabab bisa); Aya oge karang anyar di nagri Bandung (meureun baheulana mah) taneuh nu karek anyar dibukbak dijadikeun panganjrekan (sabab bisa). Aya deui karang kambang taneuh (pulo leutik) di sagara nu teu karem ku ombak laut kawas ngambang luhureun sagara.
Jadi sakali deui…..
Hartina karang di sunda mah taneuh…. matak tangtu pada nyaho naon ari banjar karang pamidangan?.
2. Harti kecap BATARA
Kecap Batara aya sabaraha harti:
Kahiji, Batara diwancah tina Ba hartina 2, Tara kaahlian/’manifestasi’. Jadi hiji jelema di sunda boga gelar batara sabab ahli ngawasa atawa tapis dina 2 hal lahir jeung batin matak jadi panyaluuhan lir dewa (tingali ’Dewa Ruci’) kongas diantarana Batara Guru di Jampang jeung Batara Sakawayana.
Kadua, Bhaṭāra dina hindu cenah Rasulullah keur ngauban manusa, kawas Avatar (awatara) saperti Rama jeung Krisna. Batara ngawujud jelema, teu kabeh dewa jadi batara.
Katilu, Di Bali oge dina wayang di sunda Kecap Batara disaruakeun jeung kecap Dewa. Dewa wisnu disebut oge batara wisnu, dewa siwa batara siwa jst.
Tilu harti tina kecap Batara diluhur masih sawarna nu bisa dijadikeun arahan yen Batara ngandung harti manusa nu geus bisa ngauban alam tur eusina sabab tepi lahir tepi batin bari lahir batinna waluya nangtung ajeg, nu kitu sok jadi panyaluuhan jelema da bari sok ngauban nu bakating ku dipuhitna ku nu butuh lir jadi wawakil Pangeran nu murbeng alam.
Ana kitu…..
Ajian Batara Karang nyatana ulikan/jampe/tips/ajaran nu ngajadikeun atawa ngarahkeun nu ngulikna ngawasa lahir batin ngeunaan sifat-sifat taneuh nepikeun ka ngarti jeung jadi atawa timbul hakekat sifat taneuh (bisa kana sagala jeung ku sagala bisa) eta dina dirina.
Ana kitu….
Ulikan kasumedangan nu diantarana supaya jadi kanyataan (hakekat) karang (lain jadi karang/taneuh) ku jalan ngulik batara karang – ulikan lahir batin supaya boga/ngawasa hakekat taneuh salila di dunya. Kanyataan karang ngandung harti jadi kanyataan (hakekat) taneuh lain jadi kanyataan batu dumasar kana arahan nu asalna ti nu Murbeng Alam. Ulikan na dumasar ti Nu murbeng alam Allah swt sabab dipakena pakeun ngauban manusa (hakekat ka-bataraan/ka rasulan..)
Naha nu awakna weduk bisa bijil tina kamampuh Ajian Batara Karang? Naha nu jadi pamanggih umum ngeunaan batara karang salah kabeh? Naha nepikeun ka nu satingkat sunan Mangkurat IV ti jawa ngaulahkeun ngelmu karang ?? jadi naon atuh beda/onjoyna kasundaan jeung kajawan?? (bagian VII)
Ari Batara Karang arahan tinu murbeng alam mah atuh tina agama ayeuna islam oge kudu aya …mana saksina…?? kumaha carana/metodana/paradigmana ?? [EDDY NUGRAHA]


text:
Éta tangkal téh kacida gedéna. Perenahna ngaréndéng di sisi sampalan. Ari sampalan téh paranti sato jarah nyatuan. Éta kiara sok dipaké panonoban bangsa manuk. Anu hiji panonoban bangsa gagak, ari anu hiji deui panonoban bangsa merak.
Kacaritakeun di antara bangsa gagak, aya hiji gagak ngora, gagak jalu keur meujeuhna belekesenteng. Ngaranna Si Candrika. Sanajan umurna ngora kénéh, Si Candrika mah loba onjoyna. Awakna leuwih kuat jeung keker, uteukna ogé leuwih pinter deuih. Sakabéh gagak di éta leuweung geus boga sangka yén dina hiji mangsa Si Candrika téh bakal jadi kokolot gagak. Gaganti kokolot gagak anu ayeuna, anu umurna geus kacida kolotna. Anu matak Si Candrika padangajénan, padangalem jeung ngadama-dama.
Tapi dina hiji mangsa mah aya nu anéh, Si Candrika téh béda ti sasari. Anu tadina lincah luluncatan dina kiara, ayeuna mah jadi cicingeun. Anu tadina hégar ngelak, malah sorana ogé sok pangtarikna, ayeuna mah tara kadéngé sorana. Ngabetem siga nu keur puasa nyarita. Gawéna ngan ukur cindeten, mencilkeun manéh di nu buni. Kabéh bangsa gagak ngarasa héran. Ku naon atuh Si Candrika téh? Hiji ogé taya nu nyahoeun sabab-musababna. Ari sababna Si Candrika teu daék betus ka sasaha, ditanya ku itu ku ieu téh anggur ngabetem.
“Keun baé antepkeun ulah diganggu, meureun keur mangsana mangkat birahi!” ceuk kokolot gagak.
“Teu umum Olot,” ceuk gagak séjén. “Anu keur mangkat birahi mah, biasana sok leuwih motah!”
“Sing inget, Si Candrika mah lain gagak biasa, tong disaruakeun jeung gagak biasa-biasa atuh!”
Kokolot gagak nétélakeun, yén anu boga kaleuwihan mah, biasana sok loba kaanéhanana.
Gagak-gagak séjén ngahaminan.
“Enya ari kitu téa mah,” cenah.
Antukna mah Si Candrika padangantep.
“Keun, engké ogé cageur sorangan!” ceuk kokolot gagak, yakin pisan.
Padangantep téh Si Candrika taya robahna, kalah beuki resep nyorangan. Lamun keur cinutrun dina dahan anu suni, gawéna ngan nyérangkeun bangsa merak. Komo mun isuk-isuk atawa pasosoré mah, dina mangsana bangsa manuk midang. Panonna terus melong ka merak jalu anu keur mébérkeun buntutna.
“Leuh, tada teuing resepna lamun aing jadi gagak. Bulu éndah, patinggurilap mun katojo panonpoé. Na ari aing, bulu hideung lestreng, suku pacér pamatuk gedé, meni teu mararatut!”
ceuk Si Candrika dina jero haténa. “Naha atuh aing téh bet jadi gagak? Naha atuh henteu jadi merak baé?”
Tétéla Si Candrika téh hayang jadi merak. Geus lila manéhna teu sugema ku kaayaan dirina, anu ceuk pangrasana mah manuk goréng patut, manuk panggoréng-goréngna saalam dunya. Manuk pangsial-sialna salam dunya. Tong boroning bangsa manuk deui, malah bangsa manusa ogé loba anu teu resepeun. Éta wé basa manéhna teu ngahaja ngaliwat ka lembur, jelema-jelema patingjorowok, “Ka ditu sing jauh, ka Sabrang ka Palémbang!” Malah aya anu ditungtungan ku, “Balikna mawa kurupuuuk!” Nyel wé aya rasa keuheul, aya rasa ambek ka bangsana sorangan. “Aing kudu jadi merak!” ceuk pikir Si Candrika.
Hayang jadi merak, kudu jadi merak, terus jadi panyileukan Si Candrika, anu mangaruhan kana tingkah paripolahna sapopoé. Lamun keur nyorangan, manéhna sok nurutan paripolah merak. Leumpang rada diaced-aced, terus mébérkeun buntutna. Buntutna kalah ka rancung teu puguh. “Leuh, lamun seug aing jadi merak!” Beuki ambek baé ka dirina, antukna ambék ka Déwata, anu nakdirkeun manéhna jadi bangsa gagak. “Naha atuh aing téh bet kudu jadi gagak? Déwata henteu adil, henteu adil!” ceuk Si Candrika.
Hiji poé Si Candrika hiber néangan kahakanan, bari angger mikiran kahayangna: hayang jadi merak.Barang ngaliwat ka hiji walungan, manéhna nénjo baju merak, nambru di sisi walungan. “Lakadalah, itu geuning aya baju merak!” Ku manéhna dideukeutan. “Ka mana anu bogana, nya?” Si Candrika ngomong sorangan. Luak-lieuk euweuh sasaha. Buru-buru baé baju merak téh disamber, dibawa hiber ka nu jauh ti dinya. Niatna rék dipaké ku manéhna. Haténa kacida bungahna Clé dina tangkal anu suni. Rap baju merak téh dipaké. Tétéla logor teuing. Waktu dicobaan dipaké hiber téh, kokoplokan.“Kawasna mah kudu dirapet!” Ceuk pamikirna, lamun éta baju dirapet, tangtu bakal pageuh napelna. Manéhna bakal laksana jadi merak.
Henteu talangké, manéhna ngala leugeut teureup. Éta leugeut diulas-olés kana awakna,
tuluy diulas-ales kana baju merak téa. Rap baju merak dipaké deui. Pel baé napel rapet pisan. Dicobaan dipaké hiber, najan karasana beurat, tapi leuwih ngeunaheun ti batan tadi.
“Laksana ayeuna aing jadi merak!” ceuk Si Candrika, paromanna marahmay. Clé kana dahan pangluhurna. Terus ngahuleng mikiran lampah saterusna. Keur kitu torojol aya gagak, clé hareupeunana. Tétéla Si Culindra, batur ulinna ti leuleutik. Si Culindra ngadeukeutan ka Si Candrika.
“Keur naon Sakadang Merak, hulang-huleng di dieu?” ceuk Si Culindra nanya ka nu keur cinutrun.
Ngadéngé omongan Si Culindra kitu, Si Candrika ngomong dina jero haténa,
“Si Culindra teu apaleun ka aing, padahal batur ulin aing ti leuleutik. Nyebutna ogé Sakadang Merak. Ayeuna aing lain Si Candrika, aing merak! Merak!”
“Tunya-tanya teuing atuh!”
“Pilakadar nanya, wajar wé da urang téh tatangga,” témbal Si Culindra.
“Tatangga sih tatangga, tapi bangsa andika mah teu pantes cacampuran jeung bangsa merak,” témbal Si Candrika teugeug. Si Candrika neruskeun caritaanana, “Sing ngarumasakeun manéh wé atuh, boga rupa goréng patut, bulu hideung lestreng teu béda ti areng! Béda pisan jeung bangsa kuring mah. Sirah dimakuta kukuncung, buntut hurung-hérang éndah!” Ngomong kituna téh bari ucad-aced.
“Na andika téh sombong-sombong teuing!” témbal Si Culindra, haténa nyeri dihina kitu.
“Ari geus, da kitu buktina atuh!” ceuk Si Candrika teugeug.
“Ngahina ka sasama mahluk!”
“Da bangsa andika mah mémang hinaeun!”
Si Culindra teu ngomong deui, geleber baé hiber ninggalkeun Si Candrika, anu ayeuna mah geus maké baju merak.
Si Candrika kacida bungahna. Ceuk pikirna, “Enya, ayeuna mah, aing téh geus jadi merak.” Buktina Si Culindra ogé, batur ulinna ti leuleutik, teu apaleun. Malah nyebutna ogé Sakadang Merak!“Aing geus jadi merak! Aing merak! Merak!” Si Candrika igel-igelan dina dahan. Buntutna patinggurilap katojo ku panonpoé.
Pasosoré, wanci bangsa manuk baralik. Balik ka panonobanana masing-masing, Si Candrika ogé balik. Ngan ayeuna mah balikna béda. Balikna kana tangkal kiara panonoban merak. Lain kana kiara panonoban gagak, anu perenahna pahareup-hareup. Si Candrika eunteup di dinya, ngahiji merak-merak séjén. Mimitina mah euweuh anu ngaharu-biru, da mémang mun diténjo saliwat mah, Si Candrika téh méh taya bédana jeung merak séjén. Kukuncungna, kitu deui bulu buntutna, sarua baé jeung merak jalu lianna.
Saperti biasa, unggal soré merak-merak jalu sok némbongkeun kamonésanana, adu manis mébérkeun buntutna, pangpangna pikeun ngirut merak bikang. Hiji-hiji merak jalu ngibing,
buntutna patinggurilap éndah, katojo panonpoé nu geus tunggang gunung. Si Candrika ogé teu tinggaleun. Malah mah aya leuwihna. Manéhna hayang némbongkeun kabungahna, pédah ayeuna geus jadi merak. Bari sari-sari mupuas ka bangsa gagak, bangsana sorangan anu dipikaijid, pédah buluna henteu éndah. Si Candrika leuwih motah ti merak-merak séjén.
Tayohna mah sagala tindak-tanduk Si Candrika, disérangkeun ku kokolot merak di dinya.
Kokolot merak nyampeurkeun Si Candrika. Pokna, “Ké heula, Lur, ari andika téh merak ti mana?”
Si Candrika kacida reuwasna, “Ti dieu, ti ieu leuweung!” témbal Si Candrika gugup.
“Lain, Lur, salila nyunyuhun kuncung, kuring kakara nénjo merak kawas andika. Suku pacér, pamatuk konéng, sora serak, henteu jauh bédana ti bangsa gagak.”
“Kuring merak Indo, puguh keur serak ieu téh!”
“Lain, andika mah lain bangsa merak! Salila kuring nyunyuhun kuncung, can kabéjakeun di dieu aya merak Indo!”
Si Candrika keukeuh ngaku yén manéhna merak. Keur kitu, rob atuh merak-merak sejenna daratang, kabéh ngaronom ka Si Candrika.
“Andika mah lain bangsa merak, sigana mah bangsa gagak anu maké baju merak!”
ceuk kokolot merak.
“Rék ngacowkeun bangsa merak éta mah!” ceuk merak séjén, sorana teugeug.
“Laan bajuna! Usir! Usir!” paramerak raong, tuluy ngepung Si Candrika.
Si Candrika dipaksa kudu ngalaan bajuna. Si Candrika nurut, bajuna rék diporosotkeun. Tapi hésé, lantaran geus rapet pisan jeung awakna. Kawantu dirapet ku leugeut teureup kacida lobana. Baju Si Candrika padametot ku paramerak. Tapi angger henteu bisa lesot, malah henteu ungger-ungger acan. Kalah buluna baé anu caroplok téh.
Lantaran tanagana leuwih bedas, Si Candrika bisa leupas tina kepungan paramerak. Geleber hiber, kalayang kakalangan sakeudeung, clé baé dina kiara panonoban gagak.
“Aya merak, euy!” ceuk hiji gagak. Gebeg Si Candrika ngagebek, pok ngomong,
“Kuring lain merak, kuring Si Candrika, batur andika, bangsa gagak kénéh!”
“Ah, maenya aya bangsa gagak kukuncungan!”
Keur kitu, torojol kokolot gagak,
“Rék naon andika los-los ka dieu? Tuh, di ditu panonoban merak mah! Rék ngacowkeun bangsa gagak di dieu?”
Témbal Si Candrika, “Kuring lain merak, kuring gagak. Kuring téh Si Candrika, piraku Olot poho ka kuring?”
Kokolot gagak nelek-nelek Si Candrika.
“Sorana mah enya, sora Si Candrika. Matana, mata Si Candrika deuih,” kokolot gagak ngahuleng salila-lila Sanggeus ngahuleng, pok kokolot gagak ngomong,
“Lain, andika mah lain Si Candrika. Si Candrika mah bangsa gagak. Buluna hideung cara bulu kuring. Andika mah bangsa merak anu nyamur. Andika mah rék ngacowkeun di dieu téh, nya? Rék ngacowkeun bangsa gagak? Hayo jawab!” Najan Si Candrika nyaritana nepi ka susumpahan, kokolot gagak angger henteu percayaeun.
Torojol Si Culindra, pok ngomong semu ambek, “Tah, ieu merak anu tadi ngahina bangsa gagak téh!”
“Culindra, kuring sobat anjeun, Si Candrika!”
“Teu bisa! Si Candrika mah bangsa gagak. Kuring apal enya ka Si Candrika, manéhna mah moal ngahampas bangsana sorangan!”
“Kuring Si Candrika!” ceuk Si Candrika bari ugal-ugil rék ngalaan baju merakna, tapi teu bisa, da geus pageuh napelna.
“Éta mah pangacow!”
“Usir! Usir!”
“Podaran wé sakalian!”
Gagak-gagak réang bari rék ngarempug Si Candrika. Nénjo galagat kitu, Si Candrika buru-buru hiber. Tuluy hiber teu eureun-eureun. Wanci sareupna nepi ka sisi lembur. Clé waé di dinya.
Si Candrika kacida nalangsana. Diusir ti ditu ti dieu. Ku bangsa merak teu diaku, sumawonna ku bangsana sorangan mah. Anu matak peurih mah teu diaku jeung diusir ku bangsana sorangan, bangsa gagak anu ngagedékeun manéhna. Bangsa anu miharep ka manéhna, sangkan dina hiji mangsa jadi kokolot gagak. Ka mana kudu lumampah? Ras inget ka bangsa manusa. Manusa mah teu resepeun téh ka bangsa gagak, ari ka bangsa merak mah kacida resepeunana. Haténa kaubaran. Geus gilig dina haténa, manéhna rék nepungan bangsa manusa, itung-itung ngabuang manéh.
“Aya merak! Aya merak!” ceuk hiji budak.
Teu lila rob atuh jelema ka dinya, ningali Si Candrika. Kabéh ogé raresepeun kana merak mah. Teu cara ka bangsa gagak. Nyaho kitu, Si Candrika jadi loba ceta. Ucad-aced, buntutna dibébérkeun.
“Euleuh, itu mani éndah kitu!”
“Patinggurilap nya, euy, kawas berlian!”
“Nyaho kitu silaing berlian?”
“Henteu!”
Si Candrika beuki cetaan.
Keur kitu torojol kokolot lembur, bari mawa bedil angin.
“Halik barudak, ulah ngahalangan, urang témbak!”
“Kadé ulah keuna kana buntutna, lebar!”
“Moal atuh,” ceuk kokolot lembur bari nyengir.
Dikécéng sakeudeung, ceplék bedil anginna dibekaskeun. Mimisna keuna pisan kana hulu Si Candrika. Koléang Si Candrika ragrag, leng teu inget di bumi alam.
Barudak sarurak ramé pisan.


text:
Bilih kuring mipit teu amit ngala teu bebeja, kalih bilih aya seratan nu teu kawidian pamugi neda widina. Hatur Nuhun
28 Oktober 2009
Sasakala Situ Paténggang
CINTA mibanda kakuatan nu rohaka. Cinta, merelukeun perjoangan jeung pangorbanan, kalayan disorang ku haté nu ihlas. Najan dipisahkeun ku anggangna tempat, tapi ku cinta mah mo burung jauh dijugjug anggang ditéang.
Ki Santang jeung Déwi Rengganis, nu ngawiru cinta munggaran. Hiji mangsa manggih cocoba, kudu paturay paanggang tineung. Sanaos kitu, ari ati papada ati mah teu weléh cumantél. Peureum kadeuleu, beunta karasa. Anu ahirna ngajurung duanana pikeun maluruh laratan séwang-séwangan. Déwi Rengganis maluruh laratan Ki Santang, pon pilalagi sabalikna. Patéangan-téangan, tug dugi ka nyaliksik ka tepis wiring.
Cunduk waktu, ninggang mangsa, antukna Déwi Rengganis sareng ki Santang teu burung patepung lawung paamprok jonghok di hiji tempat kalayan disaksian ku hiji batu gedé, anu kiwari katelahna Batu Cinta.
“Jungjunan buah ati di pawenangan, nyanggakeun raga katineung anu ngancik dina asmara. Jisim abdi téh parantos apruk-aprukan maluruh laratan salira, nanging ihlas, rido, dugi ka ayeuna urang tiasa patepang dibarung haté kebek kabagjaan…” kitu saur Déwi Rengganis.
“Deudeuh teuing, geulis. Akang ogé apan salami ieu téh lumampah tanpa tujuan, éstuning nuturkeun indung suku téh sanés bobohongan. Demi anu diseja, taya deui iwal ti patepang sareng salira. Kiwari akang kacida bungahna, bungah kagiri-giri wiréh urang patepung di ieu tempat…” waler Ki Santang.
Déwi Rengganis sareng Ki Santang silih cacapkeun kasono di luhur batu gedé, batu cinta. Salajengna Ki Santang ngedalkeun pamaksudanana pikeun nyandingkeun Déwi Rengganis. Tangtos baé Déwi Rengganis henteu nampik, sasat tos jadi cita-citana ti kapungkur. Kilang kitu, Déwi Rengganis aya panuhun ka Ki Santang.
Manawi teu kaabotan, jisim abdi téh gaduh kahoyong…”
“Mangga, geulis. Hoyong naon baé, moal burung ditarékahan, pikeun ngabuktikeun cinta akang ka salira…”
“Duh… jungjunan buah haté, jisim abdi téh hoyong dipangdamelkeun situ sareng parahuna, kanggo urang duaan lalayaran…”
“Situ?”
“Sumuhun, jungjunan…”
“Sumangga, ku akang dipangdamelkeun…”
“Akang Ihlas?”
“Tangtos baé, geulis. Bujeng hingga ukur situ, dalah dipiwarang ngadamel laut ogé, tangtos akang bakal narékahan sakamampuh akang…”
“Hatur nuhun, akang…”
Kocap Ki Santang anu katelah mibanda kasaktian, langsung ngetrukeun sakur pangabisana. Ki Santang nénjrag lelemah dibarung ku kakuatan anu rohaka. Bumi inggeung, sarta cai nyusu ngaburial. Cai nyusu ngeueum éta patempatan tug dugi ka jadi situ. Teu hilap, Ki Santang ogé ngadamel parahu, kanggo lalayaran.
Sabada Ki Santang tiasa nohonan pamundut Déwi Rengganis, tangtos baé Déwi Rengganis ogé henteu sulaya kana jangjina. Ki Santang sareng Déwi Rengganis maheutkeun jangji, meungkeut cinta ku pertikahan.
*
Kiwari Situ Paténggang kakoncara minangka salahsahiji tujuan wisata Jawa Barat. Naha bet katelah Paténggang? Taya nu terang sacara pasti, da anu écés mah kawitna tina paténgan. Maksad Paténgan téh nyandak tina lalampahan Ki Santang sareng Déwi Rengganis anu silih téangan atanapi patéangan-téangan.
Demi parahu anu didamel ku Ki Santang téa kiwari ngajanggélék jadi hiji pulo anu perenahna di satengahing situ. Éta pulo téh kiwari dinamian Pulo Asmara. Tangtos nyandak tina asal muasal parahu, anu dianggo ngumbar asmara ku Déwi Rengganis sareng Ki Santang.
Dumasar tina éta lagénda, kiwari tumuwuh kapercayaan atanapi mitos di sabagéan masarakat. Utama mah aya nu gaduh pamadegan, yén sing saha baé anu nuju papacangan, bakal lana hubunganana, pami lalayaran di Situ Paténggang. Ku ayana éta mitos, seueur anu wisata ka Situ Paténggang téh disarengan ku bébénéna séwang-séwangan.***
Dimuat di Majalah Seni Budaya edisi 169, November 2005


text:
kata kata lucu bahasa sunda, Lagi butuh hiburan dengan bahasa daerah? Coba yang satu ini, kata kata lucu unik dan gokil banget berbahasa sunda namanya. Jadi dengan kata kata lucu bahasa Sunda, kita bisa tertawa terhibur. Cara beda menikmati humor yang dengan kata lucu bahasa Sunda ini. kalo versi Bahasa Indonesia udah biasa and bosan coba beralih donk ke kata lucu Bahasa Sunda. Silahkan menikmati kumpulan kata lucu bahasa Sunda yang unik dan gokil abis yang disajikan web kata-kata mutiara berikut ini :
Kembang cula kembang tanjung
kembang sagala domdoman
Rek sabulan rek sataun
moal weleh diantosan..
Saha we nu bade nyangke
kamari abdi nu ngajagi
Bebende nu hade hate
pamatri ati nu sajati
TULUNG…..
TULUNG…..
RS cipto mangunkusumo kahuruan…..
2 dokter kritis….
5 suster maot…..
10 mayit kabur …
Aya listrik di masigit, caangna kamana mana
Aya istri jangkung alit, hanyakal geuning waria
Daun hiris dibeungkeutan, dibawa ka juru leuiit
Anu geulis ngadeukeutan hayangeun dibere duit
kuring ek coba dahar alien ah.
gregeteun hayang apal rasana
Pedah kuring kuralang kuriling
ucing ge’ring ngahariring
Tengah peuting jempaling jempling
kuring nyaring hayang ngising
Ku pedah urang babaturan sajati
Manéh gumbira kuring gumbira
Manéh hanjelu kuring milu hanjelu
Manéh seuri kuring seuri
Manéh ceurik kuring ogé ceurik
Manéh tikecebur kana got kuring seuseurian nepika ticeurik-ceurik…
Ka Jampang mawa pakarang
ajang pe’rang makalangan
Ka akang naha sale’mpang
akang sayang ngan ka yayang
Cikaracak ninggang batu, laun-laun jadi legok
Tai cakcak ninggang huntu, laun-laun nya dilebok..
Budak leutik bisa ngapung
Eta kalong ngrana
Botak saeutik jiga celempung
asa hayang ngarampana
Colenak enak dicocol, Komo mun tambah kalapa
Beletak pitak ditakol, Poho mun sirah mitoha, Hampura abah teu dihaja!!!
Kenangan endah keur babarengan jeung anjeun ek di inget inget nepi ka poho
Saha we nu bade nyangke, kamari abdi nu ngajagi
Bebende nu hade hate, pamatri ati nu sajati
demikian kumpulan kata lucu berbahasa sunda yang gokil dan unik banget semoga bisa menghibur semua pembaca


text:
Lebah jalan cagak, lengkah Isah ngarandeg. Panonna sajongjongan neuteup budak nu aya dina aisanana. Katempo rada pias, bangun nu gering. Gap tarangna dirampa, karasa rada panas. Curucud cipanonna ngalembereh. Batinna ngageuri, atina lir katurih ku hinis kapeurih. Raga lir keuna ku kawisaya alatan nu jadi salaki keur aya dina tega, kabengbat ku cinta nu bahe ti awewe urang Cihonje.
Lalakon imah-imahna jeung lalaki pangreremo indung bapana bet pukah kapegat ku gogoda. Dirina nepi ka ditundung ku nu jadi salaki. Deudeuh anaking, gerendeng atina bari ngusapan sirah budakna. Sing sabar Nyai, hidep keur keuna ku prihatin alatan nu ngayuga hidep keur aya dina jalan nu sasar....
Lalaunan sukuna ngalengkah deui. Lelembutanana kumalayang ka mangsa nu pinuh ku bagja. Enya mangsa bagja, najan kasebutna kapaksa, lila-lila mah teu burung aya rasa cinta, lalaunan asih weningna tamplok ka lalaki nu geus ikrar jadi salaki. Rasa bagja mimiti nyaliara, ngarandakah ngiuhan palataran raga katresna. Hanjakal, rasa bagja teh ngan sakolepatan, lir kilat nu ngenyay sajorelat. Nu kari ayeuna ngan ukur reueukna. Teu kasawang naha reueuk teh bakal nyingray atawa bakal terus jadi geblegan poek. Lalaunan leungeunna ngusap cimatana.
"Badak! Badak!"
Gebeg. Gigireun angkot Cibadakeun eureun.
"Cibadak, Bu?" tanya kenekna.
Manehna unggeuk. Kalacat naek. Gek diuk gigireun lalaki. Leungeunna deui-deui ngusapan tarang budakna.
"Har..., geuning Isah ieu teh...."
Gebeg. Direret, beuki ngagebeg.
"Eu... geuning Kang Asep...," tembalna rada peura, bari semu aga-eugeu kawas nu manggih kareuwas.
"Bade angkat ka mana?"
"Euh..., manawi bade ngalongok Embu..." tembalna. Bangun nu rada asa-asa rek ngajawabna teh.
"Euh..., ku kaleresan nya, na da Kang Asep ge bade ngalongok sepuh, tos lami puguh tara dilongok...."
"Euh... ari kitu Kang Asep ayeuna teh di mana?" pokna, bangun nu rada asa-asa keneh.
"Saprak Isah nikah ge Kang Asep mah terus ngumbara ka Bandung."
Manehna ngarenghap. Lelembutanana ngadadak kumalayang ka mangsa keur lalagasan. Inget keneh kumaha pasini jangjina jeung lalaki panyileukanana nu ayeuna aya gigireunana. Hanjakal pasini jangjina teh teu ngajadi alatan dirina direremokeun ku indung bapana ka lalaki anak jugala. Alatan kabongroy ku dunya, indung bapana tega megatkeun duriat nu jadi anakna. Teu bisa pajar kumaha, manehna kapaksa nurut kana kahayang nu jadi kolotna.
"Putra?" ceuk Asep, bari neuteup budak na aisan.
"Muhun!" tembalna laun, kawas samar polah.
"Bangun teu damang?"
"Numawi..., rada panas...," pokna, bari nyagap tarang budakna.
"Euh..., naha atuh angkat teh bet nyalira, ari tuang raka ka mana?"
"Eu... manawi..., maksad teh nuju dines ka luar kota...." Tembalna, ngabohong. Luk tungkul. Panonna neuteup budakna nu pias, dirina beuki samar polah.
"Euh..., tos sabaraha hiji bati teh?"
"Nembe ge hiji...."
"Har... geuning ancin...." ceuk Asep bari seuri.
Isah ngan ukur seuri, seuri maur. Aya niat rek wakca balaka, naon nu keur karandapan ku dirina, susuganan ari budal mah kanyeri kapeurihna bisa rada ngurangan. Tapi eta niat teh teu bisa kedal. Letahna asa beurat. Beurat ku itu ku ieu. Luk tungkul, jiga nu nyumputkeun jerit atina. Nyumputkeun ulat alum nu pinuh ku ngungun wuyung. Najan enya dirina geus ditundung, dirina masih keneh sah pamajikan lalaki nu ngarana Dudung. Hade goreng ge salaki, dirina kudu tetep gumusti, kudu tetep pengkuh sumujud, kudu tetep ngajaga kahormatan nu jadi salaki.
Enya, naon mangpaatna rusiah rumah tanggana diucah-aceh. Najan enya, lalaki nu aya gigireun dirina kungsi mikanyaah jeung dipikanyaah, tetep we ayeuna mah geus lain-lainna deu. Dina dibejakeunana ge boa matak seuri ngera-ngera. Najan enya lain kahayangna, lalaki nu aya gigireunana teh kungsi dinyenyeri, boa kanyerina teh manjang alatan terus nyayang.
"Ku naon, bet sapertos nu teu damang Isah mah?"
"Eu..., numawi rada rieut..."
"Euh..., biasana, upami putra teu damang, ibuna ge sok ngiring teu damang...."
Deui-deui manehna ngarenghap, beuki alum, beuki nguyung. Deudeuh anaking..., batinna beuki ngageuri. Ku naon atuh bapa hidep teh bet ngumbar napsu... Gusti... horeng, Kang Dudung teh mung saukur meredih amisna asih jisim abdi. Ikrar mangsa dirapalan teh ngan saukur lalambe. Duh Gusti... mugi Anjeun masihan kakiatan ka jisim abdi..., mugi Kang Dudung sing enggal sadar tina laku lampahna.... Lalaunan leungeunna ngusap deui cimatana bari terus ngusapan tarang anakna nu nyebret panas.
"Eu.... Ku naon bet nangis?"
"Eu... ieu manawi, teu kiat ku rieut...," tembalna laun bari terus mencetan taarna.
"Euh..., Pir!" ceuk Asep bari ngageroan ki Supir.
"Aya naon, manawi?" tembal Ki Supir bari angger neuteup ka hareup.
"Daek teu nganteurkeun ka Lembur Cisompet..., aeh di Cisompet keneh ibu rama Isah teh?"
"Eu..., sawios atuh Kang!"
"Hih ari Isah, ti Cibadak ka Cisompet teh tebih, kana ojeg mah kuriak ragrag, hawatos ka putra..." ceuk Asep, daria pisan. "Ke sabaraha Pir?"
"Pasihan we atuh dua puluh lima mah...!"
"Enya, asal nepi ka hareupeun imah we...!"
"Ih atuh kantenan we, Pa...!" tembal Ki Supir bari seuri.
Isah ngarenghap. Reup peureum. Lelembutanana kumalayang ka mangsa bihari, ngadon nyukcruk lalakon nu geus lawas, ngadongkang jirim asih nu teu ngabukti. Inget keneh basa dirina wakca balaka alatan indung bapana ngareremokeun ka lalaki anak nu jugala, nu ayeuna keur kapengpeongan ku awewe urang Cihonje, nepi ka luas nolas nundung dirina.
"Kumaha atuh Kang?" pokna dareuda.
"Muhun, kedah kumaha deui atuh..." tembal Asep rada ngageter. "Kasebatna ge sepuh, hade goreng ge sepuh, moal aya sepuh nyilakakeun putrana. Matak kitu ge panginten tos katoong bagja dunya aheratna upami Isah ngajodo sareng pameget pilihanana... Leres, rupina parantos katoong, upami Isah ngajodo ka Kang Asep moal nyandak bagja ka sadayana...."
Luk manehna tungkul. Naon nu dikedalkeun ku Asep bieu, bet kawas nu ngajejeleh dirina, Kawas nu ngajejeleh indung bapana. Enya, ku naon atuh indung bapana teh bet pidunya pisan. Sagala rupana teu weleh diukur ku baranyayna dunya.
Seuneu asih nu kungsi ditiupan nepi ka hurung, bet ngadadak kakalicesan katebak ku heabna dunya. Nu disawang asih teh baris langgeng dina ati, behna mah ngan saukur ngalalar bari ninggalkeun panineungan. Lamunan bagja teh ngan saukur implengan, alatan kandeg, kasapih ku kahayang nu jadi indung bapana. Asih wening nu diimpleng bisa ngadalitkeun dua jirim pikeun ngambah sagara rumah tangga bari dibarengan ku jangji sapapait samamanis teh, antukna bolay alatan dirina kapaksa kudu cidra subaya, cidra alatan kapaksa nurut ka nu jadi indung bapana.
Pruk jeung Dudung, lalaki pilihan indung bapana. Sataun dua taun mah ngawayahnakeun maneh, najan taya tresna, tapi ku dilalanyahan, teu burung aya rasa nyaah. Komo sanggeus salakina nempokeun kasabaranana mah. Rasa cua saeutik-saeutik kalindih ku rasa welas, nu antukna ngeclakeun rasa nyaah. Kembang-kembang asih, ngajadi buah nu mawa nyaah, najan teu meuhpeuy, tapi saeutik-saeutik geus bisa nitis galih sanubarina.
Lalakon rumah tanggana geus mimiti nyaynyayan, nyaangan jalan kahirupan jeung nu jadi salaki pangreremo indung bapana. Mapay-mapay asih bari mipir-mipir ngeumbing tali wanci, ngotektak kanyaah bari mapay muntang tambang mangsa, teu burung tumuwuh dina raga nu sadrah sumerah bari dibarengan ku sumungkem masrahkeun diri. Dua jirim mimiti ngahiji, gumulung nu antukna ngagelarkeun turunan, dina wujud jimat pangangreud imah-imahna.
Hanjakal, sanggeus turunan gelar ngaramekeun rumah tanggana, kaasih nu dibarengan ku kanyaah, nu hese meunang hese beleke naratas, ayeuna peunggas alatan tangkayan nu geus jadi nyawana, kagembang ku kembang dodoja, bari ninggalkeun pisin gede nu pinuh ku liwung wuyung marengan ati nu ngageuri.
"Sah...!"
Gebeg.
"Tos dugi...!"
"Euh..." pokna bari ngalieuk ka palebah imah indung bapana. Bari menerkeun aisan anakna, manehna cengkat nuturkeun Asep nu geus turun tiheula.
"Euh... Cobi eta tasna ku Akang..." ceuk Asep.
"Lah, sawios... da teu abot..." ceuk Isah bari ngalengkahkeun sukuna. "Aeh, leres, calik heula, Kang!"
"Euh..., lah sawios..."
"Calik heula, cai-cai heula..., piraku teh bilih..."
"Bilih Abah sareng Embu bendu...?"
Asep unggeuk bari seuri.
"Moal, moal bendu..." tembal Isah bari imut nyumputkeun kanalangsana. "Aeh, na bet janten ngobrol di sisi jalan, calik heula, Kang, moal-moal bendu Abah sareng Embu mah..."
Isah ngarenghap bari ngalengkahkeun sukuna dituturkeun ku Asep.
***
"Nuhun Jang Asep, parantos kersa ngajajapkeun pun anak...." ceuk Bah Anin, daria pisan.
"Euh..., sanes ngahaja jajap, mung kaleresan we tepang dina mobil, katingal bet sapertos nu teu damang." tembal Asep.
"Sanes sapertos deui, da memang leres nuju udur Isah teh, gering lahir gering batin."
"Maksad Abah?" ceuk Asep, bari kerung.
"Lah, nyaeta atuh, Abah nu salah mah.... Tadina mah hayang nempo nu jadi anak bagja, ari heg bet kalah dinyenyeri...."
"Eu..., ke bet janten teu ngartos abdi mah." tembal Asep, beuki kerung.
"Kieu saleresna mah, Jang, Abah rumasa salah, salah pisan, ngareremokeun nu jadi anak, satadina mah hayang nempo nu jadi anak pinanggih bagja, ari heg bet pinanggih sangsara, lahir sangsara batin..." ceuk Bah Anin, bari ngarenghap panjang.
"Maksad Abah?" Asep beuki kerung.
"Horeng, bagja teh lain ku dunya barana...." ceuk Bah Anin, bari ngarenghap panjang. "Aeh, ari bojo Jang Asep urang mana?"
"Bojo?" tembal Asep bari seuri.
"Har na kalah gumujeng..."
"Numawi Bah, abdi mah teu pajeng, saprak Isah nikah ge abdi mah teras ngumbara ka Bandung, eta ge aya ari kahoyong mah, maksad teh kahoyong rarabi, namung nyaeta atuh, ginggiapeun keneh..."
"Ginggiapeun kumaha ari Jang Asep?"
"Numawi sok sieun dinyenyeri deui...."
"Eum ah, ari tos nyindiran teh." tembal Bah Anin, seuri maur.
"Sanes nyindiran, abdi mah nyarios saleresna," tembal Asep, daria pisan. "Aeh, leres, kumaha nu saleresna rumah tangga Isah teh, Bah?"
"Lah, numawi Jang, Abah teh keuna kana paribasa, moro julang ngaleupaskeun peusing... Abah asa dosa ka Jang Asep teh, megatkeun duriat nu jadi anak, ngudag-ngudag dunya, ari geus laksana bet kalah nu jadi anak sangsara...."
"Maksad Abah?"
"Nyaeta salakina Isah teh nyolowedor, nyeleweng ka nu sanes."
"Euh...."
"Bieu ge diguliksek, cenah ditundung...."
"Ditundung?" tembal Asep, bangun nu reuwas.
Bah Anin unggeuk.
"Na da ka abdi mah nyariosna carogena teh nuju dines ka luar kota."
"Lah, nyaeta atuh, bieu ge mun teu dipaksa wakca mah nutupan we kana kasalahan nu jadi salakina. Lah nyaeta atuh, dosa Abah teh." ceuk Bah Anin ,bari ngarenghap panjang, kawas nu ngaleupaskeun bangbaluhna.
"Masya Alloah...,"
"Nu matak, abah mah geus gilig, sina diserahkeun we anak Abah teh, hade goreng ge anak Abah, ari dikakaya mah Abah teh teu suka...."
"Bawiraos pangemut abdi mah, Bah, sateuacan nyandak kaputusan kitu, langkung sae geuing heula nu janten carogena teh, mamanawian tiasa keneh salamet rumah tanggana."
"Ari Jang Asep, digeuing mah kurang kumaha, tapi nyaeta atuh... nu kapengpeongan ku awewe tea, sok noyod."
"Euh..."
"Nu matak, hampura Abah jeung Embu, rumasa Abah dosa, geus megatkeun duriat Jang Asep."
"Ari Abah, sawangsulna abdi, ulah nya kirang-kirang ngahapunten..."
Bah Anin ngarenghap.
Jang Asep ngarenghap. Teu nyangka mun urut bebenena bakal nandang tunggara. Dibabade bakal meunang bagja bet kalah meunang sangsara. Dibabade bakal senang bari ngahenang ngahening, behna mah lalaki pilihan indung bapana aya nu maling.
Horeng hirup teh teu beda ti ngudag-ngudag kalangkang heulang, lir ngimpi nu teu ngabukti. Neang bagja alatan dunya barana, nu kapanggih ngan saukur wewengkon poek mongkleng alatan manusa babari katambias kana jalan nu sasar.
Cara salaki urut bebenena, nu sakuduna jadi pananggeuhan tangtung kujur, bet poho kana kujur. Poho kana purwadaksina, poho kumaha wiwitannana. Dunya barana nu jadi pananggeuhanana, bet kalah mawa kana jalan nu sasar.
Horeng dunya barana mah mun teu bisa mawa jeung ngamangpaatkeunana, ngan saukur lambang kaadigungan manusa, nu bisa mawa kana kasarakahan, antukna lengkahna katambias, linglung teu puguh juntrung.
Asep ngarenghap panjang. Panonna neuteup Bah Anin. Deui-deui Asep ngarenghap. Ras ka Isah, hatena ngahelas. Teu nyangka mun urut bebenena, nu ceuk manehna geulis luar jerona, geulis lahir batinna, bet kudu nandang kanyeri ti lalaki nu leumpeuh yuni.
Gusti..., mugi Anjeun masihan kakiatan..., gerentes Asep bari ngarenghap panjang.
***


text:
Abdi mah caruluk Arab, henteu tarima teh teuing (korma)
Abdi tehkapiring leutik, kaisinan ku gamparan (pisin)
Abdi teh sok ngembang kawung, inggis teu ngareunah pikir (pengis)
Ajag lembur Indramayu, naha bet kalangsu teuing (asu)
Aya nu dianjing cai, aya nu diheroan (sero)
Balandongan ngujur jalan, sok hayang los bae indit (elos)
Bareto ge batu pirus, juragan geuning pelekik (angkik)
Beas ditutuan deui, iraha bisa patepung (tipung)
Belut sisit saba darat, kapiraray beurang peuting (oray)
Bendi panjang roda opat, ulah kalah ka carita (kareta)
Bentang baranang di imah, samar bisa tepang deui (damar)
Beulit cinggir simpay tangan, salamina hamo lali (ali)
Beuying leutik simkuring mah, ari ras sok cimataan (amismata)
Bibika tipung tarigu, ku engkang tacan kaharti (roti)
Bilangan Jawa nu tujuh, abdi mah somah pituin (pitu)
Buntut jarum pangaputan, bati kelar teuing pikir (kukular)
Careuh beureum pasawahan, tur dusun leuwih ti misti (lasun)
Cariang beureum beutina, neda carios nu puguh (cariu)
Catetan bulan jeung taun, engkang mah menak utami (almenak)
Cikur jangkung pamuraan, paralay teuing nu geulis (panglay)
Cinyusu kentel dimasak, ulah tega-tega teuing (mantega)
Dagangan pangrapet surat, mun kitu abdi mah alim (elim)
Daun tuhur na tangkalna, ari ras ka diri nyai (kararas)
Deukeut-deukeut anak taleus, nyangkewok teu kanyahoan (tewok)
Di Cikajang aya gunung, asa paturay jasmani (Cikuray)
E
Engkang teh ngajukut laut, seger mun tepung jeung nyai (lamun)
Estu dipalupuh nangtung, kapimilik beurang peuting (bilik)
G
Gedong luhur panenjoan, narah keur saheulaanan (munara)
Gedong ngambang di sagara, kapalang wawuh jeung nyai (kapal)
Gedong tempat nu titirah, ulah sok reueus binangkit (rumah sakit)
Gunting pameulahan jebug, kacipta bae ku ati (kacip)
H
Hayam sawah dipiara, abong nu apes ka diri (meri)
J
Jawadah tutung biritna, sacarana-sacarana (cara)
Jukut jangkung pinggir gunung, hate engkang panas peurih (eurih)
K
Kacang panjang gegebengan, sakieu darajat kuring (jaat)
Kadeuleu langgir caina, kayap keyep anu geulis (keuyeup)
Kalong cilik saba gedang, sumedot rasaning ati (cocodot)
Kararas daun kalapa, teu aya nu ngabangbrangkeun (barangbang)
Kembang biru di astana, moal pegat-pegat asih (solasih)
Kembang biru munggeng kubur, mugi engkang welas asih (solasih)
Kembang bodas buah bunder, ngaheruk nya pipikiran (jeruk)
Kendang gede pakauman, dagdigdug rasaning ati (bedug)
Koja awi dihuaan, sageuy teu kasorang eulis (korang)
Kuring teh kamenyan koneng, rumaos kawiwirangan (walirang)
Kutu baju kuar sinjang, moal weleh tumarima (tuma)
Laleur hideung panyeureudan, kilangbara urang jadi (bangbara)
L
Langgir cai leumpang ngijing, kadeuleu kayap keyepna (keuyeup)
Lauk panjang dina parung, ari emut merod pikir (berod)
M
Manuk hawuk beureum suku, katingal keur imut leutik (galatik)
Manuk rengge saba ulam, sok komo lamun geus jadi (caladi)
Manuk tukung saba reuma, uyuhan jadi ka nyai (puyuh)
Matak ngajampana bugang, panasaran ku lenjangna (pasaran)
Mencek leutik saba alas, abdi sanggem ngarencangan (peucang)
Meong tutul saba kasur, cing atuh kumaha kuring (ucing)
Monyet hideung sisi leuweung, susah teu aya tungtungna (lutung)
Mun jajan sakadar tipung, upami kagungan rabi (surabi)
Mun yaktos mangsi Malayu, anjeun teh cinta ka kuring (tinta)
N
Nyiruan genteng cangkengna, masing mindeng pulang anting (papanting)
Nyiru gede wadah bangsal, engkang mah sok sindir lampir (tampir)
P
Peso pangot ninggang lontar, acan katuliskeun diri (tulis)
Peso petok kewung tungtung, hayang kapiajang teuing (kujang)
Peuteuy leubeut panjang gagang, ka diri saha nu watir (petir)
Piring jati dulang leah, tinggaleun kari waasna (bahas)
Puguh ge ubar muriang, nu hina leuwih ti misti (kina)
Puter putih saba lembur, engkang seja bela pati (japati)
R
Reregan sabudeur imah, kasangsara siang wengi (kasang)
Ruas awi dirorekan, pikir asa selang seling (suling)
S
Senggal hideung saba ranca, tembong lelewa nu manis (lele)
Sieun teu kapancar-kawung, kabiruyungan ku eulis (ruyung)
Sieun teu kauntun tipung, sieun teu kalaksanakeun (laksa)
Simeut jangkung panjang buntut, entong karooh ku abdi (papatong)
Sok matak kapiring leutik, matak isin diri kuring (pisin)
Sok rajeun ngabuah kawung, nyuruluk cipanon bijil (curuluk)
Sok reueus nu ngejo atah, reueus jadi menak sugih (gigih)
T
Teu beunang di hurang sawah, teu beunang dipikameumeut (simeut)
Teu beunang dirangkong kolong, teu beunang dipikahayang (hayam)
Teu beunang disihung tipung, teu beunang dipapagonan (sasagon)
Teu beunang disitu lembur, teu beunang diulah-ulah (kulah)
Teu beunang disupa dulang, teu beunang dibebenjokeun (kejo)
Teu puguh monyet hideungna, asa teu puguh tungtungna (lutung)