text:
MUN aya nu nanya ka kuring, “Buku naon nu pangpikaresepeunana jeung pangalusna pikeun bacaan barudak di Sakola Ra’yat (Dasar)?”, moal hamham deui kuring tangtu ngajawab, “Buku Rusdi jeung Misnem.”
Tangtu éta jawaban téh ngandung kasangtukang kalawan sabab-musabab. Sabab nu pangutamana atuh pédah kuring urang Sunda; jadi dina nimbang-nimbang jeung nangtukeun jawaban téh maké babandingan jeung ukuran Sunda; jeung deui nya ku lantaran kuring urang Sunda, sakola di Sakola Ra’yat Sunda (sanajan di tapelwates béh wétan) sarta maca buku bacaan keur barudak Sunda. Tah Rusdi jeung Misnem téh ngagambarkeun kahirupan sapopoé barudak Sunda deuih.
Tapi na da salian ti Rusdi jeung Misnem téh aya Gandasari, Sumber Arum, Panggelar Budi jeung lian-lianna apan? Sarta kabéhanana ngagambarkeun urang Sunda; Jang Éman téh urang Sunda lain? Kitu deui Jang Sumitra; Si Empi jeung pada baturna.
Nya jawaban kana éta pananya pisan anu jadi lantaran nu kadua, naon sababna nu matak kuring nyebutkeun yén buku Rusdi jeung Misnem téh buku bacaan barudak pangalusna.
Sanajan Gandasari jeung Sumber Arum nyaritakeun barudak Sunda gé, Jang Éman jeung Jang Sumitra mah béda jeung Si Rusdi. Duanana putra lurah hormat, duanana bageur; duanana “bener” jeung nurut kana piwuruk sepuh. Cindekna duanana ogé hadé jeung alus, budak anu dipiangen-angen ku unggal sepuh. Ari Si Rusdi? Apan Si Rusdi mah budak bangor, ari ka sakola gé ngantongan wajit jeung kadaharan lianna. Dina ieu hal pangarang Rusdi jeung Misnem leuwih wanoh sarta leuwih bisa ngagambarkeun watek jeung kahirupan budak umumna, budak anu réa hojahnya sarta anu ku lantaran teu katuturkeun ku kolotna nya disebut “bangor”. Si Rusdi téh pinter ari pinterna mah, ngan sakarepna teuing. Hirup Si Rusdi mah pikasebeleun sing sakur anu biasa hirup dina lingkungan féodal harita, mutuh pikangéwaeun, tapi matak nineung ku lucuna. Hirup Si Rusdi istuning hirup “budak lembur anu dusun”, tapi bolostrong, budak anu hirupna masih deukeut kénéh ka alam.
Ari watek Jang Éman jeung Jang Sumitra mah rata, taya kaanéhanana pisan, sagalana geus diatur ku sepuhna, atuh anu dicaritakeunana gé istuning rata. Anéhna téh ngan lamun ngadongéng, nepi ka Gandasari mah unggal bab téh dongéng waé.
Nu ngarang Sumber Arum jeung Gandasari mah, katara pisan hayang “ngatik” barudak, supaya bageur, nurut kana piwuruk sepuh, getol diajar, bener, supaya hirupna lulus-banglus, jauh balai parek rejeki, sagalana kudu lumangsung saluyu jeung kahayang anu nyekel lalakon. Pantes pisan lamun anu nyusun Gandasari jeung Sumber Arum meunang béntang ti… gubernemén!
Ari nu ngarang Si Rusdi mah kawas nu rada mopohokeun kana éta hal; maksudna téh lain rék “ngatik”, tapi ngagambarkeun kahirupan sapopoé budak Sunda, adi-lanceuk ngaranna Si Rusdi jeung Si Misnem (aya deui lanceukna Ramlan, tapi tara aya di lembur). Atuh Rusdi jeung Misnem mah leuwih deukeut kana harti sastra manan Gandasari atawa Sumber Arum. Sundana mah Rusdi jeung Misnem literér, ari Gandasari jeung Sekar Arum didaktis.
Ayeuna mah barudak téh di Sakola Ra’yat geus henteu maca deui Rusdi jeung Misnem. Boa angkatan kuring barudak pangahirna maca Rusdi jeung Misnem di Sakola Ra’yat téh. Ari Sumber Arum jeung Gandasari mah dicitak deui sabada perang gé.
Kuring kiwari inget-inget poho kana carita Rusdi jeung adina Misnem téh, saking heubeul-heubeulna henteu maca. Inget sotéh éta kana kabiasaan Si Rusdi ari ka sakola, jeung kana pupuh kinanti dina panungtung jilid katilu, basa Rusdi kudu terus tetep-tumetep di kota nuluykeun sakola ka kelas opat (vervolgschool), ari Misnem katut kolot-kolotna mulang deui ka lemburna:
Rusdi ku Ramlan ditungtun,
dikaléng diajak balik,
diupahan ku tiluan,
ku Ramlan paman jeung bibi,
dipapalér dibubungah,
ulah nyantél ka nu balik.
Inget sotéh pédah baé baheula sering ngahariringkeunana, laguna kinanti buhun. Ana ngong téh Pa Guru méré conto ka barudak kumaha nembangkeunana, kuring mani ngerik, ati asa digerihan, ku karunya Si Rusdi nyorangan di kota, papisah jeung adina Si Misnem… lieuk leuweung lieuk lamping téa meureun. Mun kaduga mah harita hayang hing baé ceurik.
Aya deui dongéng anu nepi ka ayeuna teu bisa poho, sanajan ari susunan caritana mah geus teu inget, tapi aya fragmén tina éta dongéng anu tetep nyantél teu laas ku geus lawas. Mun teu salah mah éta dongéng téh nyaritakeun dua budak pahatu-lalis di leuweung. Lanceukna lalaki ngala buah loa, adina awéwé di handap diteureuy oray, mimitina sukuna heula, nyalukan lanceukna:
“Kang, kang tulungan
aya nu gagarayaman
kana suku jeung ngégélan.
Cing geuwat kuring tulungan.”
Lanceukna keur kapalang ngala loa, ngajawab tina luhur tangkal:
“Usap baé nyai, meureun sireum.”
Macana dikawihkeun, laguna basajan pisan, tapi harita mah mutuh mawa suasana ngenes-ngangres.
Barang éta budak awéwé téa geus kateureuy kabéh ku sakadang oray, kakara lanceukna nyahoeun. Hadéna aya manuk disada kawas nu mapatahan:
“Cukrih! Cukrih! Cukrih!
Turih ku pucuk eurih!”
Sakadang oray diturih beuteungna ku pucuk eurih, si budak awéwé geus taya nyawaan. Tapi da tuluy hirup deui, digeberan ku hihid kabuyutan bari dikawihan:
“Geber-geber hihid aing
hihid aing kabuyutan,
titinggal nini awaking…”
jeung saterusna.
Éta téh kabéh gé diturun saingetna baé, boa aya nu salah. Tapi kakeueung jeung kangenes anu baheula kungsi karasa basa mimiti maca éta dongéng sok karasa deui ari ayeuna inget téh.
II
Kiwari beunang disebutkeun Sakola Ra’yat (jeung sakola-sakola lianna) teu bogaeun buku bacaan basa Sunda. Anu aya ngan nyukupan pikeun ubar puruluk wungkul. Naha kira-kirana moal hadé lamun buku Rusdi jeung Misnem, anu sidik hadé sarta alus, dicitak deui bacaeun barudak kiwari?
Sanajan kuring mikaresep pisan kana éta buku, tapi mun kuring kudu ngajawab éta pananya sarta mun pangna dicitak deui téh diancokeun pikeun bacaan barudak Sakola Ra’yat, kuring bakal ngajawab, “Henteu.”
Tangtu éta jawaban téh ngandung kasangtukang kalawan sabab-musabab deuih. Sabab anu pangutamana, ku lantaran kahirupan barudak Sunda kiwari geus béda pisan jeung kahirupan barudak Sunda dina jaman Si Rusdi jeung Si Misnem. Hirupkumbuh urang Sunda dina jero limabelas taun pangahirna téh ngalaman parobahan anu kacida gedéna. Nepi ka lamun barudak kiwari maca kahirupan Si Rusdi téh, moal ngalartieun. Tangtu haréraneun aya kahirupan cara kitu—taya bédana jeung alam dongéng. Pangaruh ti luar geus ngaraksuk asup ka pakumbuhan urang Sunda di tutugan gunung jeung lamping. Pakumbuhan urang Sunda anu tadina ayem-tengtrem, sepi-tingtrim téh, kiwari kaweur, komo ku ayana kakacowan di padésan anu jauh ti kota mah. Mun baheula kahirupan urang Sunda téh pakumbuhan kahirupan kampung atawa padésan anu masih kénéh “weuteuh”, ayeuna mah geus direumbeuy ku kahirupan kota, tapi ari enya-enya mangrupa kahirupan cara di kota-kota (Éropah) mah tacan deuih. Antara kota jeung désa di urang kiwari mah taya wates-wates anu tétéla. Éta Dua rupa kahirupan téh awor pabaur, kitu deui ku barobahna susunan masarakat padésan di urang, ku ngaraksukna tatacara jeung ukuran-ukuran kahirupan anyar ka jero padésan (jalma-jalmana arindit ka kota lantaran hirupkumbuh di lemburna sorangan kaganggu ku ayana kakacowan gorombolan), ana marulang deui ka tempatna asal, éta jalma-jalma téh geus barobah, boh tatacarana boh kapercayaanana, kitu deui ukuran-ukuran jeung cita-cita hirupna.
Éta prosés téh gancang pisan ngarobah pakumbuhan masarakat padésan urang. Anu baheula mah teu kenal kana lagu-lagu lian kajaba ti lagu-lagu Sunda, Cianjuran, Degung jeung sapadana ayeuna mah milu ngahariringkeun lagu-lagu India jeung Malaya. Anu baheula mah cukup ditarumpah karét (urut ban mobil), ayeuna mah kudu maké sapatu nu disemir bari dikaoskaki nylon nanaon. Anu baheula mah cukup ku lalajo ketuk-tilu atawa pantun, ayeuna mah kudu lalajo bioskop (“gambar iduk” cenah). Anu baheula mah cukup disarung jeung dikamprét, ayeuna mah kudu sing sarwa wolita, didasi sagala. Anu baheula kamamana cukup ku leumpang ayeuna kudu maké karéta mesin, motor, bis atawa karéta api malah kapal udara. Anu baheula mah cukup ku nyaho béja-béja ngeunaan urang lemburna sorangan, ayeuna maké hayang maca suratkabar ngarah terang béja-béja ti sakuliah dunya. Anu baheula mah cukup ku udud kolobot, ayeuna kudu ngaroko “putih”…
Basa Si Rusdi ditinggalkeun ku kolot katut adina di dayeuh, manéhna ceurik, tangtu inget kana sagala pangalaman jeung karesepna basa masih kénéh mangkuk di lembur. Keur Si Rusdi mah harita, antara dayeuh (kota) jeung désa téh lain baé jauh tempatna, tapi ogé aya perbédaan kahirupan. Kahirupan dayeuh jeung kahirupan padésan. Papisahna Si Rusdi jeung Si Misnem téh nya papisahna jeung kahirupan padésan, diganti ku kahirupan dayeuh anu harita mah masih kénéh sing sarwa ahéng pikeun Si Rusdi.
Kasedih, katineung nu harita kaalaman ku Si Rusdi pédah kudu ngumbara nuluykeun sakola di dayeuh, moal kaalaman moal karasa ku barudak padésan jaman kiwari. Barudak kiwari mah ti masih kénéh bau jaringao geus ngimpi ngumbara ka kota. Apan hirupna sapopoé di padésan ogé geus niron-niron kahirupan di kota. Jadi mun sakali mangsa dibéré kasempetan indit ka atawa ngumbara di kota téh, atuh taya bédana jeung umat Islam sina indit ka Mekah.
Tah faktor-faktor éta téh milu nangtukeun kana hadé-henteuna bacaan barudak, komo bacaan munggaran di Sakola Ra’yat, anu tinangtu nyantél dina haté tepi ka maranéhanana galedé.
Tapi sabalikna, na kira-kirana hadé deuih lamun ayeuna aya jalma anu nulis buku bacaeun barudak anu ébréh ngagambarkeun kakacowan jeung kakaweuran hirupkumbuhna?
Bisa jadi hadé, bisa jadi henteu. Hadé ku lantaran hal éta bakal bisa méré gambaran ka barudak nu macana ngeunaan kaayaan kahirupanana sapopoé dina jamanna. Goréngna ku lantaran mun éta buku disusun ku jalma anu teu bisa nénjo kakacowan jeung kaayaan anu pikangeneseun téa kalawan ngristal, bakal méré gambaran salah ka barudak, nya temahna melak binih mumusuhan atawa ngunek-ngunek silih arah.
Tapi mun aya jalma nu usaha ka palebah dinya, di dieu kuring hayang némbongkeun pamapag pangbagéa ka manéhna: “Rampés!”
Jakarta, 1957
(Dicutat tina buku Dur Pandjak! wedalan C.V. Pusaka Sunda, Bandung, 1966, kaca 42-48)


c: text/html

text:
Narkoba
Daptar eusi
Wangenan Narkoba[édit | sunting sumber]
Narkoba atawa napza nyaéta obat/ bahan/ zat anu henteu kakolomkeun kana dahareun anu lamun diinum, diangseu, ditelen atawa disuntikkeun bakal aya pangaruhna, utamana kana uteuk (susunan saraf puseur) jeung bakal ngalantarankeun kagumantungan (ketergantungan).[1] Akibatna uteuk robah daya kerjana, boh naék boh turun, kitu deui fungsi vital organ awak nu séjén (jantung, getih, pernapasan, jlté).[1]
Narkoba wancahan tina Narkotika, Psikotropika, dan Obat Terlarang nyaéta istilah anu digunakeun ku penegak hokum jeung masarakat umum.[1] Napza wancahan tina Narkotika, Psikotropika, Zat Adiktif lain nyaéta istilah anu digunakeun dina dunya kedokteran.[1] Lian ti istilah narkoba jeung napza, aya deui istilah Naza, wancahan tina Narkotika, Alkohol dan Zat Adiktif lainnya, ngarujuk kana hal anu sarua jeung narkoba katut napza[2]
Sajarah Narkoba[édit | sunting sumber]
Narkoba anu munggaran dipikawanoh nyaéta sari kembang opion kurang leuwih taun 2000 SM di Samaria.[3] Ieu sari kembang opion satuluyna disebut opium atawa candu.[3] Ngaran Laténna papavor somniferum.[3] Saterusna ieu kembang sumebar ka India, Cina, jeung wilayah Asia séjénna.[3] Sanggeus sumebar ka Cina, kamekaran candu téh ngabelesat.[3] Masalah candu geus jadi masalah nasional pikeun Cina dina abad ka XVII.[3] Ahirna timbul perang candu dina abad ka XIX.[3] Akibatna, Cina ditaklukkeun ku Inggris jeung kudu ngaihlaskeun Hongkong.[3] Dina taun 1806 kapanggih jenis narkoba anyar, nyaéta morfin.[3] Nu nimuna nyaéta dokter ti Westphalia, ngaranna Friedrich Wilhelm Adam Sertürner.[3] Morfin mangrupa campuran antara candu jeung amoniak.[3] Éta ngaran téh ngindung kana ngaran déwa ngimpi di Yunani nyaéta Morphius.[3]
Taun 1856 nalika lumangsung peperangan sadulur di Amerika Serikat, morfin digunakeun pikeun ngilangkeun rasa nyeri tina tatu akibat perang.[4] Tapi tétéla ngalantarankeun katagihan.[3] Harita katagihan disebut ogé panyakit tentara.[3] Taun 1874, ahli kimia ngaranna Alder Wright ti London ngagodog morfin maké asam anhidrat.[4] Ieu cairan dingaranan héroin.[3] Ieu cairan nalaika diujicoba kana anjing nimbulkeun éfék réaksi ngudupung, katingali sieun pisan, tunduh, jeung utah-utahan.[4] Taun 1898 pabrik ubar Bayer nyieun héroin, ubar resmi pikeun ngilangkeun nyeri.[4] Kiwari heroin geus teu dipaké deui pikeun ubar.[4] Kamekaran satuluyna, dina taun 60-an tepi ka 70-an, sumebarna candu di dunya museur di Myanmar, Thailand, jeung Laos anu disebut Golden Triangle.[3] Lian ti éta candu sumebar ka daérah Golden Crescent nyaéta Pakistan, Iran, jeung Afganistan. Satuluyna sumebar ka Afrika jeung Amérika.[3] Taun 70-an katompérnakeun, candu mimiti diproduksi maké campuran husus nepi ka jadi ubar-ubaran.[3] Mekar tepi ka ayeuna , disebut narkoba.[3] Kamekaran téknologi teu bisa dibendung, nepi ka candu diolah ku rupaning bahan campuran husus, nepi ka jenisna gé nambahan, saperti ékstasi, putaw, jsb.[4]
Golongan-golongan Narkoba[édit | sunting sumber]
Ku lantaran ayana bahaya kagumantungan, digunakeunana jeung sumebarna narkoba diatur dina undang-undang nyaéta Undang-undang Nomer 22 Taun 1997 ngeunan narkotika jeung undang-undang nomer 5 Taun 1997 ngeunaan psikotropika:[1]
Narkotika Narkotika nyaéta zat atawa obat anu asalna tina tutuwuhan atawa lain tina tutuwuhan boh sintétis boh semi anu bias ngalantarankeun turun jeung robahna kasadaran, ngaleungitkeun atawa ngurangan rasa nyeri. Golongan-golongan narkotika téh ieu:[1]
- Narkotika Golongan I: poténsial pisan ngalantarankeun kagumantungan. Henteu digunakeun pikeun terapi (ngubaran). Contona heroin, kokain, jeung ganja. Sedenghkeun putaw mangrupa heroin bubuk anu henteu murni.[1]
- Narkotika Golongan II: Poténsial pisan ngalantarankeun kagumantungan, digunakeun pikeun terapi salaku pilihan pamungkas. Contona morfin, pétidin, jeung [métadon]].[1]
- Narkotika Golongan III: Poténsial ngalantarankeun kagumantungan, loba digunakeun pikeun terapi, contona kodéin.[1]
Psikotropika Psikotropika nyaéta zat atawa obat, boh alamiah boh sintétis anu lain narkotika, hasiatna psikoaktif, ngaliwatan pangaruh séléktif kana susunan saraf puseur jeung ngalantarankeun parobahan has kana aktivitas mental jeung perilaku, digolong-golongkeun dumasar kana poténsina ngalantarankeun kagumantungan:[1]
- Psikotropika Golongan I, ngalantarankeun kagumantungan anu kuat pisan jeung henteu digunakeun dina terapi. Contona: MDMA (ékstasi), LSD, jeung STP.[1]
- Psikotropika Golongan II, ngalantarankeun kagumantungan anu kuat, digunakeun kalawan diwatesanan dina terapi. Contona:amfétamin, métamfétamin, (sabu), fénsiklidin, jeung Ritalin.[1]
- Psikotropika Golongan III, ngalantarankeun kagumantungan anu sedeng, loba digunakeun dina terapi. Contona: Péntobarbital jeung flunitrazepam.[1]
- Psikotropika g Golongan IV, teu pati ngalantarankeun kagumantungan, sering digunakeun dina terapi.[1] Contona: diazepam, klobazam, fenobarbital, barbital, klorazepam, klordiazepoxide, jeung nitrazepam.[1]
Zat Psikoaktif Lianna Zat psikoaktif lianna nyaéta zat/ bahan séjén lain narkotika jeung psikotropika anu mangaruhan kana gawé uteuk.[1] Henteu kaunggel dina aturan perundang-undangan ngeunaan narkotika jeung psikotropika.[1] Anu sering disalahgunakeun nyaéta:
- Alkohol, aya dina rupaning inuman keras.[1]
- Inhalansia/ solven, gas atawa zat anu gampang menguap anu aya dina rupaning kaperluan pabrik, kantor, jeung rumah tangga.[1]
- Nikotin, aya dina bako.[1]
- Kaféin, aya dina kopi, inuman pikeun nambahan énérji, jeung sawatara ubar rieut[1]
Golongan Narkoba Nurutkeun Organisasi Kaséhatan Sadunya (WHO)[édit | sunting sumber]
Golongan narkoba dumasar kana pangaruhna kana awak manusa, nurutkeun WHO nyaéta
- Opioda, ngurangan kanyeri jeung nimbulkeun tunduh atawa turunna kasadaran.[1] Conto: opium, morfin, héroin, pétidin.[1]
- Ganja (mariyuana/ hasis), ngalantarankeun rarasaan bungah-bagja, ngaronjatkeun daya hayal, jeung ngarobah rarasaan ngeunaan waktu.[1]
- kokain jeung daun koka, kagolong stimulansia (ngaronjatkeun aktivitas uteuk/ fungsi organ awak lianna).[1]
- Golongan Amfétamin (stimulansia) conto: amfétamin, ékstasi, sabu.[1]
- Alkohol, aya dina inuman keras.[1]
- Halusinogén, nimbulkeun halusinasi (hayal) conto LSD.[1]
- Sedativa jeung Hipnotika (obat penenang/ obat tidur, saperti pél BK, MG).[1]
- PCP (fénsiklidin)[1]
- Solven jeung Inhalansi, gas atawa uap anu diangseu, conto tiner jeung elém.[1]
- Nikotin, aya dina bako.[1]
- Kaféin, aya dina kopi, rupaning ubar pikeun ngilangkeun kanyeri, jeung inuman kola.[1]
Akibat Nyalahgunakeun Narkoba[édit | sunting sumber]
Akibat disalahgunakeunana narkoba lain baé pikeun dirina pribadi, tapi tumiba ogé ka kulawarga, sakola, masarakat, bangsa, katut nagara.[1] Akibat pikeun dirina pribadi ditéték ieu di handap:
- Kagangguna fungsi uteuk jeung kamekaran rumaja anu normal: jadi pohoan, hésé konséntrasi, perasaan impulsif, persépsi semu (hayal), jeung mangaruhan motivasi[1]
- Intoksikasi (karacunan), istilah anu sering dipaké ku nu nyandu nyaéta pedauw, fly, mabok, télér, high, jsb.[1]
- Overdosis (OD), bisa ngalantarankeun maut, lantaran eureunna napas (akibat héroin) jeung pendarahan uteuk (akibat amfétamin/ sabu)[1]
- Gejala putus zat, gejala nalika dosis anu dipaké ngurangan atawa dieureunan.[1]
- Kanceuhan, nyaéta kagumantungan anu ngalantarankeun craving (rasa sono kana knarkoba), sok sanajan geus eureun maké.[1]
- Gangguan prilaku méntal/ sosial, sikep teu paduli, sulit ngadalian diri, gampang kasigeung, gampang ambek, nyingkurkeun diri, hubungan jeung kulawarga/ sasama kaganggu.[1] Ayana parobahan méntal nyaéta gangguan konséntrasi, motivasi diajar jeung digawé héngkér, idé paranoid, jeung gejala parkinson.[1]
- Gangguan kaséhatan, nyaéta ruksakna/ gangguan fungsi organ awak saperti haté, jantung, paru-paru, ginjel, kelénjar éndoktrin, alat réproduksi, inféksi, HIV/ AIDS, panyakit kulit jeung kelamin, kurang gizi, huntu koropok.[1]
- Kendorna ajén, ajén-ajén kahirupan agama-sosial-budaya saperti perilaku séks bébas katut akibat-akibatna, ilangna sopan santun, asosial, teu miduli batur.[1]
- Masalah ékonomi jeung hukum, nu nyandu kalibet hutang lantaran kudu meulian narkoba.[1] Maling duit, ngajual barang-barang milik pribadi/ kulawarga pikeun meuli narkoba, anu sakola kénéh kaancam drop out, anu digawe kaancam PHK, mungkin waé tepi ka ditahan pulisi.[1]
Kagumantungan (Ketergantungan)[édit | sunting sumber]
Kagumantungan mangrupa sajumlahing gejala (sindroma) panyakit.[1] Sacara umum, singsaha anu nyalahgunakeun naza (narkoba) bisa dibagi kana tilu golongan gedé[2]:
- Kagumantungan Primér, dicirian ku ayana kahariwang jeung déprési, umumna kaalaman ku jalma anu kapribadianana henteu stabil.[2]
- Kagumantungan simtomatis, nyaéta nyalahgunakeun naza (narkoba) minangka salasahiji gejala tina tipeu kapribadian anu ngadadasaranana, umumna tumiba ka jalma anu kapribadianana psikopatik, (antisosial), kriminal, jeung maké naza téh samata-mata pikeun kasenangan.[2]
- Kagumantungan Réaktif, nyaéta (utamana) tumiba ka rumaja lantaran ku hayang nyaho, panasaran, pangaruh lingkungan jeung diteken ku babaturan sapantarna (peer group pressure)[2]
Peraturan Perundang-undangan Ngeunaan Narkoba di Indonésia[édit | sunting sumber]
Mabok/ Nginum Inuman Keras
- Meuli inuman keras piokeun diinum ku sorangan atawa dibikeun ka batur sacara dihaja, kalawan atawa tanpa ancaman kekerasan jeung ngalantarankeun mabok, éta ngalagar KUHP Pasal 300 tur bisa dieurad ku pidana panjara salila-lilana sataun.[5]
- Mabok di tempat umum, ngaganggu patalimarga, ngaganggu katartiban/ ngancam kasalametan batur, éta ngalagar pasal 492 KUHP, dieurad pidana kurungan genep (6) poé atawa dengda.[5]
Ngagunakeun Narkoba pikeun Diri Sorangan atawa Batur
- Narkotika jeung psikotropika ngan ukur bisa digunakeun pikeun kapentingan layanan kaséhatan jeung/ atawa élmu pangaweruh (Undang-undang Narkotika pasal 4; Undang-undang Psikotropika pasal 4).[5]
- Sing saha anu tanpa hak jeung ngalawan hukum ngagunakeun narkotika pikeun diri sorangan, Golongan I dipidana panjara panglilana opat (4) taun, Golongan II dua (2) taun, Golongan III sataun (1) taun (Undang-undang Narkotika pasal 85).[5]
- Sing saha anu ngagunakeun (iwal pikeun tujuan élmu pangaweruh) psikotropika Golongan I di luar katangtuan hukum, bisa dipidana 4-15 taun panjara jeung dengda 15 juta tepi ka 750 juta rupia (Undang-undang psikotropika Pasal 59).[5]
- Sing saha anu tanpa hak jeung ngalawan hukum ngagunakeun narkotika pikeun jalma lian atawa mikeun narkotika pikeun digunakeun ku jalma lian, Golongan I dipidana panjara panglila 15 taun jeung dengda panglobana 750 jura rupia, Golongan II 10 taun panjara, jeung dengda 500 juta rupia, Golongan III 5 taun panjara jeung dengda 250 juta rupia (undang-undang Narkotika pasal 84).[5]
- Anu ngagunakeun psikotropika, ngamilik atawa nyimpen psikotropika pikeun kapentingan ngubaran atawa ngarawat nu gering, kudu mibanda bukti yén éta téh sah (Undang-undang Psikotropika Pasal 36.[5]
- 'Sing saha anu henteu ngalaporkeun ayana kajadian nyalahgunakeun atawa ngamilik psikotropika sacara henteu sah, dipidana panjara panglilana sataun (1) taun jeung atawa dipidana dengda panglobana 20 juta rupia (Undang-undang psikotropika Pasal 64.[5]
Kawajiban Uubar jeung/ atawa Dirawat pikeun nu Nyandu Narkotika (UU no 22 taun 1997 ngeunaan Narkotika)
- Nu nyandu geus cukup umur jeung kolot/ waliu nu nyandu can cukup umur wajib ngalaporkeun diri/ dilaporkeun ku kulawargana ka pajabat anu dipeto ku pamaréntah pikeun diubaran atawa dirawat (pasal 88 ayat 1)[5]
- Nu nyandu narkotika geus cukup umur jeung kulawargana anu ngahaja henteu ngalaporkeun diri sangkan diubaran atawa dirawat, bisa dijiret hukuman pidana kurungan panglilana genep bulan atawa dengda panglobana 2 juta rupia pikeun nu nyandu, jeung pidana kurungan panglilana tilu bulan atawa dengda panglobana sajuta rupia pikeun kulawargana (Pasal 88 ayat 2) [5]
- Kolot/ wali nu nyandu nu can cukup umur anu ngahaja henteu dilaporkeun, dipidana panglilana genep bulan atawa dengda panglobana sajuta rupia (Pasal 86 ayat 1).[5]
Mroduksi Memproduksi jeung Ngédarkeun Narkoba
- Mroduksi atawa ngagunakeun dina produksi, ngédarkeun, ngimpor, ngamilik, nyimpen psikotropika Golongan I bisa dipidana panjara 4-15 taun jeung dengda 150-750 juta rupia (UU Psikotropika pasal 59)[5]
- Sing saha waé anu tanpa hak jeung ngalawan hukum melak, miara, ngamilik, nyimpen atawa ngawasa narkotika dina wujud pepelakan atawa lain pepelakan, mroduksi, ngolah, ngaékstraksi, ngonvérsi, ngarakit, atawa nyadiakeun, ngirim, ngangkut, nga-transito, ngimpor, ngékspor, atawa nawarkeun pikeun dijual, nyalurkeun, ngajual, meuli, masrahkeun, narima, jadi perantara dina jual-beuli, atawa nukeuran narkotika Golongan I diancam hukuman panjara 4 taun tepi ka hukuman pati atawa panjara saumur hirup hirup jeung dengda 100 juta tepi ka 5 milyar rupia (UU narkotika pasal 78, 80, 81, 82)[5]
Kawajiban Masarakat Ngeunaan Narkoba
Masarakat wajib lapor ka pihak anu boga wewenang lamun nganyahokeun psikotropika anu disalahgunakeun jeung atawa ngamilik sacara henteu sah (UU no 5 taun 1997 ngeunaan psikotropika pasal 54)[5]
Lamun aya anu (1) henteu laporan, (2) Nu nyandu henteu laporan, (3)kulawarga nu nyandu henteu laporan, éta kabéh bakal dijiret sangsi pidana jeung dengda.[5]
Partisipasi jeung panangtayungan pikeun nu laporan natrat dina UU no 2 taun 1997 Pasal 57 jeung UU no 5 taun 1997 Pasal 54. [5]
Istilah-istilah Gaul pikeun Narkoba[édit | sunting sumber]
Sawatara istilah anu biasa digunakeun dina pergaulan di kalangan nu nyandu narkoba:
Rujukan
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak al am an ao ap aq ar as at au av Martono, Lydia Harlina jeung Satya Joewana. 2002. Pencegahan dan Penanggulangan Penyalahgunaan Narkoba Berbasis Sekolah. Jakarta: Balai Pustaka.
- ↑ a b c d e Hawari, Dadang. 1999. Konsép Islam Memerangi Aids dan Naza. Yogyakarta: Dana Bhakti Prima Yasa
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak al am an ao ap aq ar as at au av aw ax ay az ba bb bc bd be bf bg bh bi bj bk bl bm bn bo Rahayu, Weni. 2009. Mengenal jenis dan Bahaya Narkoba. Klaten: Insan Sejati.
- ↑ a b c d e f http://www.polreskotacimahi.com/index.php?option=com_content&view=article&id=525&Itemid=129 diakses tanggal 24 oktober 2011
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p Joko.P. 2007.Hindari Napza.Surakarta: Mediatama.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Sabtu, 03 Maret 2012
Dongeng : Sasakala Situ Bagendit
Di wewengkon Garut aya talaga nu ngaranna kawentar ka mana-mana, nyaeta Talaga Bagendit. Kacida kajojona the. Saban poe Ahad atawa poe pakanci. Ramena teh luar biasa. Ti nu deukeut ti nu jauh jelema teh munggah merul nu rek ngadon sukan-sukan, babakuna lalayaran.
Cek sasakala mah, cek dongeng nu sok didongengkeun deui eta Talaga Bagendit asal muasalna kieu:
Baheula, geus rebuan taun ka tukang, aya hiji randa beunghar katelah Nyi Endit. Ieu the saenyana mah nenehna, da ngaranna sajati mah Nyi Bagendit. Manehna the kacida pisan kumedna. Geus taya nu bireuk deui kana kakumedanana. Salian ti pakacar-pakacarna mah tara aya nu lar sup ka imahna. Estuning lain babasan eta mah nirup nyorangan the. Kajaba ti teu aya nu ngawawuhan, Nyi Endit the memang jalma nunggul pinang, geus teu kadang warga, hirup the estu nunggelis. Ari beungharna tea mah tetela. Beh kebonna beh sawahna, imahna ge panggedena di salembur eta mah. Turug-turug ngahaja mencilkeun maneh, ngababakan di tengah pasawahan, nu upluk-aplak. Maksudna teu aya lain, ku bawaning embung campur jeung babaturan, da sieun kasoro tea. Teu kitu mah atuh moal disebut medit.
Kacaturkeun keur usum panen. Di ditu di dieu ceuyah anu dibaruat. Ka sawah Nyi Endit oge rea nu gacong. Ari sarengse dibuat jeung sanggeus parena dikaleuitkeun, sakumaha tali paranti, Nyi Endit nyieun sedekah ngondang lebe jeung sawatara tatangga. Popolahna saniskara ku sorangan, teu aya nu ngabantuan. Barang geus tarapti, sakur nu mantuan ngakut tuluy diondang, ngariung tumpeng. Atuh nu ngariung the nepi ka aya ratusna, tapi sadia tumpengna teu sabaraha, nepi ngan sakoteap geus beres bari tingkaretap keneh.
Keur meujeuhna balakecrakan, solongkrong aya aki-aki bongkok nu nyampeurkeun. Ku pribumi teu ditarik teu ditakon, nya pok aki-aki waleh, yen teu kawawa ku lapar, sugan aya sih piwelas. Ana gantawang the Nyi Endit bet nyarekan, nyeklek-nyeklekkeun, pajarkeun the taya kaera, teu ngahutang gawe, menta bagean. Tungtungna nepi ka nundung, aki-aki dititah nyingkah. Cindekna mah geus lain picaritaeun.
Aki-aki indit bari jumarigjeug, bangun teu nangan. Memeh indit manehna ngomong kieu: “Sagala ge boh ka nu hade boh ka nu goring, moal taya wawalesna.”
Ngomongna kitu teh kasaksianku sakur anu aya di dinya.
Sarengsena nu dalahar tuluy amit rek baralik. Kakara ge pating laleos, rug-reg ngarandeg, sabab aya nu tinggarero: “Caah! Caah!” cenah.
Henteu kanyahoan deui ti mana datangna cai, ngan leb bae pakarangan Nyi Endit the geus kakeueum/ Atuh kacida ributna, jalma-jalma geus teu inget ka diri batur, asal salamet dirina bae. Nyi Endit ge nya kitu, niat rek nyingkirkeun cai, tapi barang kaluar ti imahna, cai the nepi ka lir ombak laut tinggaruling ka palebah Nyi Endit. Imahna terus kakeueum meh laput.
Nyi Endit angkleung-angkleungan, bari satungtung bias mah teu weleh-weleh sasambat menta tulung. Tapi henteu kungsi lila jep bae jempe, sihoreng geus tikerelep. Imahna ge geus teu tembong. Sumawonna sawahna nu upluk-aplak geus aya di dasar cai. Lembur sakuriling bungking geus salin rupa jadi talaga, anu nepi ka ayeuna disebut Talaga Bagendit tea.
Diposkan oleh Setiawan Junior on News di 19.35
Label: Bahasa Sunda
Langganan: Poskan Komentar (Atom)


text:
Teknologi informasi dina mangsa kiwari geus jadi pangabutuh anu teu bisa dipisahkeun jeung kahirupan masarakat di kota atawa di desa lain ngan ukur jalma nu boga kapentingan husus di widang bisnis atawa urusan penting sejena, tapi barudak sakola oge geus diwanohkeun jeung eta teknologi, nu dipiharep sangkan bisa ngigelan jaman teu katinggaleun kalindes ku wanci nu beuki maju.
Sumebarna eta teknologi bisa mawa pangaruh nu hade, oge bisa nimbulkeun pangaruh goreng, hal eta gumantung ka jalma nu ngagunakeun eta teknologi.
Rupa-rupa wujud hasil teknologi diantarana bae Han Phon jeung komputer, di lingkungan barudak sakola eta dua ngaran geus teu aheng deui. Lantaran eta barang geus jadi kaulinan anu teu saeutik meakeun waktu jeung waragad, temahna bisa ngalantarankeun barudah sakola poho kana waktu nu utama keur diajar, tepi teu sakabehna kitu aya oge nu ngamanpaatkeun eta teknologi keur kaperluan diajarna.
Kaparigelan nonoman dina ngakolakeun eta teknologi kawilang nyongcolang upama seug dibandingkeun jeung kolot-kolotna, tapi dumasar kana hal eta kolot barudak kudu taliti tur surti dina nalingakeun ketakna barudak ulah nepika salah lengkah tur pamolah, ku alatan teknologi anu salah ngalarapkeunanana
Teu kurang ti welasan warnet nu ngadeg meh disaban tempat, warnet-warnet kasebut baris nedunan pangabutuh barudak sakolah pikeun kaperluan diajar atawa migawe tugas pikeun nu can ngabogaan komputer atawa leptop sorangan.
Teu saeutik balukar anu goreng alatan teknologi informasi kiwari nu tumerapna ka rumaja, geus loba kajadian anu kaalaman ku rumaja alatan internet upamana bae malesna diajar, runtagna ahlak alatan lalajo pintonan nu teu payus keur barudak, jual beli barang haram jeung sajabana.
Kahariwang kolot, alatan eta teknologi geus jadi alesan pikeun nalingakeun budakna sangkan teu jadi korban pangaruh gorengna, tapi manfaatna kawilang gede kacida pikeun kamajuan sagala widang.
Komputer jeung sabangsana kacida pisan pentingna dina sagala widang, boh kusabab bisa ngarengsekeun urusan kalawan gancang tur rapih, ngawasa elmuna kacida diperlukeunana pikeun ngungkulan jaman jeung ngjawab tangtangan kahirupan.


text:
Khutbah ‘Iedul Fitri
Ku : KH. Bahrul Hayat, MA (Ketua Dewan Da’wah Jabar)
Allôhu Akbar, Allôhu Akbar, Wa lillâhil hamd!
‘Aidin wa ‘Aidat rohimakumulloh!
Maha Agung Alloh sareng sagala puji éta kagungan Mantenna. Mangga urang sami-sami muji katut syukuran ka Alloh Anu Maha Ghofur, anu kalayan Idin katut Ridlo-Na, dina ieu dinten urang sadaya tiasa tepang deui sareng hiji dinten nu kacida dianti-antina, dinten nu agung tur mulya; ‘Iedul Fitri. Urang tampi ieu dinten téh ku rasa syukur ka Alloh Anu Maha Agung, ku ngadawamkeun kalimah Takbir, Tauhid jeung Tahmid, Allôhu Akbar, Allôhu Akbar, Lâilâha illallôh wa Allôhu Akbar, Allôhu Akbar wa lillâhil hamd.
Dina wanci haneut moyan ieu urang gumbira, sabab parantos tiasa ngaréngsékeun ibadah saum Romadlon salami sabulan campleng tur dipungkas ku ibadah zakat. Tapi dina dinten nu ayeuna pisan urang ogé kedah ngaraos sedih sabab urang kudu paturay papisah jeung bulan nu pepek ku rahmat katut barokah.
Mudah-mudahan Alloh nampi kana ibadah urang sadaya, saum urang, sholat, katut ibadah urang anu sanésna. Taqobbalallôhu Minnâ Waminkum Shiyâmanâ wa shiyâmakum. Sareng mudah-mudahan Alloh Swt ngalebetkeun urang sadaya kana golongan jalma anu balik kana kasucian, sareng jalma-jalma anu meunang kabagjaan.
Continue reading
Filed under: Uncategorized | Tagged: Khutbah Idul Fitri Basa Sunda | 1 Comment »


text:
KATUANGAN KHAS SUNDA
Quote:Quote:Sateuacan thread ieu diaos mangga uningaan heula palih dieu :
Spoiler for Rules:
Quote:Upami teu kaabotan punten sateuacan diaos nyungkeun bantosan supados trit ieu di rate.
Haturnuhun sateuacanna
Spoiler for Bantos Rate 5:
Quote:Lagu Tema
Spoiler for Lagu Tema:
Quote:
Assalamual’aikum Wr Wb...
Sateuacanna sim kuring nyungkeun dihapunten ka palawargi sadayana bilih kumawantun atanapi nyanyahoanan ngaguar perkawis nu aya pakuat pakaitna sareng kabudayaan Sunda. Da geuning kabudayaan Sunda teh kacida beunghar tur luhung, lamun lain ku urang salaku urang Sunda rek ku saha deui atuh kabudayaan Sunda dimumulena. Tah trit basajan ieu teh mudah-mudahan tiasa janten tarekah nyata kanggo ngamumule kabudayaan Sunda.
Dina kasempetan ieu sim kuring hoyong nyobian ngaguar perkawis Katuangan Khas Sunda nu mangrupikeun salah sawios katuangan nu kakoncara di Indonesia. Naon wae atuh rupi-rupi katuangan orang Sunda teh? Supados teu nyangkolong kana waktos, der ah urang mimitian.


text:
Wikipedia:Ngalanglang
Di handap ieu didadarkeun sababaraha cara pikeun ngalanglang Wikipédia:
- Néang artikel (kadang ditumpurkeun). Asupkeun naon nu ditéang ku anjeun kana kotak di lajur gigir, pencét "enter" na papan konci atawa pencét tombol Jung handapeun kotakna.
- Tuturkeun tumbu ti hiji artikel ka artikel séjénna.
- Klik tumbu kaca acak di lajur gigir.
- Sungsi rupa-rupa kategori. Tempo Wikipédia:Sungsi.
- Témbongkeun éditan nu geus dijieun na artikel-artikel Wikipédia anyaran ieu. Klik tumbu Parobahan anyar di lajur gigir.
- Pigunakeun awaskeuneun anjeun pikeun ngalacak parobahan kana kaca-kaca nu tangtu (ukur pikeun nu asup log). Klik awaskeuneun na punclut kaca.
- Panggihan kaca-kaca nu mibanda tumbu ka hiji kaca nu keur dibuka: klik Nu numbu ka dieu na lajur gigir.
- Mangpaat kaca husus. Klik tumbu Kaca husus na lajur gigir.


text:
Lépra
Lépra, kusta, atawa kasakit Hansen (Ing. leprosy), nyaéta kasakit inféksi nu dibalukarkeun ku inféksi Mycobacterium leprae, hiji mycobacterium aérobik tahan asam. Ngaran lépra dicokot tina kapanggihna Mycobacterium leprae ku Gerhard Armauer Hansen.
Baheula, kusta teu bisa diubaran jeung loba nu salah harti, sahingga nu katarajang kusta dipisahkeun ti masarakatna. Kiwari, kusta geus bisa diubaran ku terapi antibiotik multiubar. Tarékah utama kiwari nyaéta sangkan bisa tepi ka populasi-populasi nu can nampa layanan multiubar tadi, ngaronjatkeun detéksi kasakit, jeung nyadiakeun layanan nu hadé jeung ubar nu murah.
Lian ti manusa, nu bisa katarajang kasakit kusta nyaéta peusing (armadillo).
Daptar eusi
Sajarah[édit | sunting sumber]
Kasakit kusta geus aya ti mimiti sajarah kacatet. Di Mesir geus aya laporan ngeunaan kusta taun 1350 MM, sahingga kaasupkeun kana Rékor Dunya Guinness salaku kasakit nu pangheubeulna nu dipikanyaho.
Dina Bibel mindeng kasebut ngeunaan "lépra", nu bisa baé teu patali jeung kasakit Hansen. Kecap ieu sigana dipaké nujul ka rupa-rupa kasakit kulit nu béda étiologi jeung kaparnana. Dina hukum Israél buhun, kaayaan lépra ditangtukeun ku pandita, nu salajengna migunakeun karantina sangkan teu népa/nyebat.
Kondisi klinis[édit | sunting sumber]
Kasakit ieu dibalukarkeun ku mycobacterium nu baranahan lambat pisan nu utamana narajang kulit, saraf, jeung mémbran mukosa. Organisme ieu can kungsi dipelak dina média bakteriologik atawa budidaya sél, tapi kungsi ditumuwuhkeun dina dampal suku beurit jeung peusing. Aya patalina jeung M. tuberculosis, mycobacterium nu ngabalukarkeun tuberkulosis. Susahna budidaya organisme ieu sigana sabab organisme ieu mangrupakeun parasit intrasélular nu teu boga gén nu dipikabutuh pikeun hirup mandiri. Ieu ogé sigana nu nyababkeun lambat réplikasina.
Cara tépa kasakit kusta can pati écés. Panalungtik lolobana nyangka yén M. leprae népa ti jalma ka jalma ngaliwatan keclak engapan. Nu puguh mah laju tépana lambat pisan. Lian ti éta, sigana mayoritas populasi sacara alami geus weduk. Ogé, papalimpang jeung kapercayaan umum, kasakit kusta teu ngabalukarkeun buruk daging; tapi, alatan karuksakan saraf, parnana kasakit ngabalukarkeun paéh rasa, sahingga ayana inféksi teu karasa nepi ka ruksak permanén.
Kasakit inféksi kronis ieu biasana narajang kulit jeung saraf periferal, tapi ngabalukarkeun rupa-rupa manifestasi klinis. Pasén digolongkeun mibanda kasakit kusta paucibacillary atawa multibacillary. Kusta paucibacillary leuwih hampang, dicirikeun ku hiji atawa leuwih makul kulit hipopigmén, sedengkeun kusta multibacillary patali jeung lési kulit simétrik, nodul, plak, kulit ngandelan, jeung ayana mukosa irung nu balukarna mangpet irung jeung épistaksis (getihan irung).
Kajadian[édit | sunting sumber]
Taun 1999, kajadian kusta sadunya kira 640.000 kasus; taun 2000, 738.284 kasus. Taun 1999, 108 kasus di Amérika Sarikat. Taun 2000, WHO ngabéréndélkeun 91 nagara éndemik kusta, di mana India, Myanmar, jeung Népal boga 70% kasus. Taun 2002, 763.917 kasus anyar sakuliah dunya, 90%-na aya di Brazil, Madagaskar, Mozambik, Tanzania, jeung Népal.
Di sakuliah dunya, 1-2 yuta jalma lumpuh alatan kusta, sedengkeun jalma-jalma nu geus nampa terapi antibiotik nepi ka réngsé dianggap geus cageur tina inféksi aktif.
Prévalénsi kusta di AS rélatif stabil jeung saeutik, di sakuliah dunya gé kitu, najan di sababaraha nagara némbongkeun prévalénsi nu tetep loba, kayaning di Brazil, Asia Kidul (India, Népal), sawaréh Afrika (Tanzania, Madagaskar, Mozambik), jeung Pasifik kulon.
Golongan résiko[édit | sunting sumber]
Nu campur gaul jeung pasén nu boga kasakit multibasil aktif jeung teu diubaran jeung jalma-jalma nu hirup di wewengkon épidemi, boga résiko keuna ku kasakit kusta. Hasil panalungtikan mutahir némbongkeun ayana variasi genetik dina karentananana. Wewengkon DNA nu patali jeung rentanna kana kasakit kusta ogé kabukti patali jeung kasakit Parkinson, sahingga ngamalir kana sangkaan yén gangguan ieu aya kaitanana dina hambalan biokimiawina.
Tempo ogé[édit | sunting sumber]
- Bisul Buruli
- Lépromin - uji pikeun nangtukeun jenis kusta
- Tuberkulosis
- Tzaraas
Rujukan[édit | sunting sumber]
- Icon Health Publications. 2004. Leprosy: A Medical Dictionary, Bibliography, and Annotated Research Guide to Internet References. San Diego: Icon Health Publications. ISBN 0-597-84006-7.
Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]
- Leprosy - World Health Organization
- Hansen's Disease (Leprosy) - Centers for Disease Control and Prevention
- INFOLEP Leprosy Information Services
- National Hansen's Disease Programs (NHDP) United States Department of Health and Human Services
- Medical Treatment - more clinical pictures at Classifications
- International Leprosy Association
- START - Leprosy Charity
- BBC News story: Slave trade key to leprosy spread


text:
Ékalaya
Ékalaya (Basa Sansakerta: एकलव्य, ékalavya), nyaéta saurang pangéran ti kaum Nisada. Kaum ieu téh kaum anu panghandapna dina undakan kasta Hindu nyaéta kaum nu sok moro sato, tapi Ékalaya ngabogaan pangabisa anu sarimbag jeung Arjuna dina élmu manah. Boga tékad hayang jadi pamanah pangalusna di dunya, manéhna indit ka Astina kalayan maksud hayang guguru ka Bagawan Drona. Tapi hanjakal Bagawan Drona nampik pamaksudan Ékalaya kasebut.
Daptar eusi
Harti ngaran[édit | sunting sumber]
Dina basa Sansakerta, kecap Ékalaya sacara harfiah hartina "manéhna anu museurkeun pikiranana kana hiji élmu atawa "mata ajar". Luyu jeung harti ngaranna, Ékalaya nyaéta saurang satria anu museurkeun perhatiannana kana élmu manah.
Tampikan Guru Drona[édit | sunting sumber]
Kahayangna anu kuat pikeun nimba élmu manah leuwih jero, nungtun Ékalaya datang ka Astina pikeun guguru langsung ka Drona. Tapi niatna ditampik lantaran Drona sieun bakal aya nu nandingan Arjuna sabab jangji manéhna hayang ngajadikeun Arjuna hiji-hijina satria pamanah pangpunjulna di jagat raya. Hal ieu ngagambarkeun sisi négatif ti Drona, nyaéta pilih kasih ka murid-muridna, di mana Drona pohara mikadeudeuh Arjuna ngaleuwihan murid-murid anu séjénna.
Diajar dibaturan ku bayangan patung Drona[édit | sunting sumber]
Tampikan sang guru henteu ngahalangan niat Ékalaya pikeun neuleuman élmu kaprajuritan, manéhna satuluyna asup ka leuweung sarta nyieun patung Drona tuluy diajar sorangan bari muja jeung ngahormat éta patung minangka saurang murid anu keur nimba élmu ka sang guru. Berkah kakeyeng dina latihan, Ékalaya jadi saurang prajurit anu gagah kalayan kamampuh anu rongkah dina élmu manah, anu sajajar malah leuwih pinter batan Arjuna, murid kadeudeuh Drona. Hiji poé, ditengah leuweung waktu manéhna keur latihan sorangan, manéhna ngadéngé sora anjing babaung, tanpa nempo heula, Ékalaya nyabut panah sarta mentangkeun gondewah anu ngabelesatkeun panah pas ngeunaan sungut anjing kasebut. Waktu anjing kasebut kapanggih ku para Pandawa, maranéhanana tatanya saha jelema anu sanggup ngalakonan ieu kabéh salian ti Arjuna. Satuluyna maranéhanana nempo Ékalaya, anu ngawanohkeun dirina minangka murid ti Guru Drona.
Pangorbanan saurang murid[édit | sunting sumber]
Ngadéngé pangakuan Ékalaya, timbul kaguligah dina haté Arjuna, yén manéhna henteu deui jadi saurang prajurit pangalusna, atawa satria utama. Rasa guligah Arjuna bisa kabaca ku Drona, anu ogé inget kana jangjina ka Arjuna yén ngan Arjuna hungkul murid anu pangalusna diantara kabéh muridna. Saterusna Drona babarengan Arjuna ngadatangan Ékalaya. Ékalaya kalayan tapis nyembah ka sang guru. Tapi manéhna malah meunang amarah ti Drona, dianggap murid nu teu boga moral, ngaku-ngaku murid Drona sanajan baheula geus kungsi ditampik pikeun diangkat jadi murid. Dina kasempetan éta ogé Drona ménta Ékalaya pikeun ngalakonan Dakshina, paménta guru ka muridna minangka tanda bakti saurang murid anu geus ngabéréskeun atikan. Drona ménta sangkan Ékalaya motong indung leungeunna, anu tanpa ragu dipigawé ku Ékalaya sarta masrahkeun indung ramo katuhuna ka Drona, sanajan manéhna nyaho yén alatan ti babakti kasebut, manéhna baris kaleungitan pangabisa dina élmu manah. Ékalaya ngahormat sang guru sarta némbongkeun "Guru-bhakti". Tapi henteu setimpal jeung naon anu dibeunangkeun anu ahirna kaleungitan pangabisa anu diteuleuman ti "Sang Guru". Drona leuwih mentingkeun dirina sarta égo pikeun ngajadikeun Arjuna salaku prajurit utama anu pangalusna.
Pati sang prajurit[édit | sunting sumber]
Pati Ékalaya dicaritakeun dina Srimad Bhagawatam. Ékalaya turun jurit pikeun Raja Jarasanda dina peperangan ngalawan Sri Kresna jeung Baladéwa, sarta perlaya dina perang kasebut ku pasukan Yadawa.
Ékalaya dina vérsi pewayangan Sunda jeung Jawa[édit | sunting sumber]
Dina pawayangan Sunda jeung Jawa, Ékalaya téh nyaéta Raja nagara Paranggelung. Ékalaya miboga pamajikan anu geulis kawanti-wanti sarta pohara satia nu ngaranna Dewi Anggraéni, puteri hapsari (bidadari) Warsiki.
Ékalaya saurang raja satria, anu sok neuleuman olah kaprajuritan sarta ngaleukeunan élmu perang. Manéhna pohara sakti sarta pohara mahér ngagunakeun pakarang panah. Manéhna ogé miboga lélépén pusaka ngaranna Mustika Ampal anu ngahiji jeung indung ramo leungeun katuhuna. Ékalaya miboga watek jujur, satia, leukeun sarta tabah, jeung pohara mitresna pamajikanana.
Ékalaya nyaéta hiji jalma anu keyeng dina nungtut élmu. Hiji waktu sabot Prabu Ékalaya meunangkeun harewos goib pikeun neuleuman élmu atawa ajian Danurwénda anu pareng ngan dipiboga ku Resi Drona. Sedengkeun Sang Resi geus jangji moal ngajarkeun élmu kasebut ka batur kajaba ka para Pandawa jeung Kurawa waé. Ku kakeyengna, Prabu Ékalaya diajar sorangan ku cara nyieun patung Sang Resi sarta diajar kalawan soson-soson sahingga junun ngawasa ajian kasebut.
Geureuha Prabu Ékalaya geulis kawanti-wanti, ku kituna Arjuna kapati-pati boga hasrat ka ieu putri, Dewi Anggraéni ngadukeun hal kasebut ka salakina sahingga muncul papaséaan antara Ékalaya jeung Arjuna. Prabu Ékalaya ngabéla hakna, maju tarung jeung Arjuna anu ngabalukarkeun Arjuna perlaya. Ngan Arjuna dihirupkeun deui ku Prabu Kresna
Dina papaséaan jeung Arjuna, Ékalaya kapacikeuh pikeun ngarélakeun indung ramo leungeun katuhuna dipotong ku 'patung' resi Drona, anu ngabalukarkeun ajalna alatan lélépén Mustika Ampal leupas tian awakna. Sajeroning sakarat, Ékalaya ngaluarkeun supata baris ngabales patina ka resi Drona.
Dina perang Baratayuda, supata Ékalaya jadi kanyataan. Arwahna ngahiji jeung awak Aria Dréstajumena, satria Panchala, anu nunggel janggal megatkeun sirah Resi Drona nepi ka ajalna.
Tempo ogé[édit | sunting sumber]
Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]
Ékalaya jeung vérsi aslina (Vérsi India):


text:
TUGAS BAHASA SUNDA UNTUK KELAS IX
Bagean A
1. Karangan bahasan nu eusina objektif dumasar fakta, bari katambahan
ku pamanggih anu nulisna husus dimuat dina majalah atawa Koran disebut…..
a. Bahasan c. essay
b. Artikel d. biografi
2. Bedana antara artikel jeung bahasan nya eta, iwal….
a. artikel aya pamanggih nu nulis bahasan teu aya.
b. artikel dumasar fakta bahasan fiktif
c. artikel biasana haneut keneh bahasan mah relatif.
d. bahasan mah medar proses wungkul ari artikel mah ngajak mikir kanu maca
pikeun milu ngungkulan masalah nu dibahas.
3. Di handap bias dijadikeun judul artikel, iwal….
a. Saung angklung Mang Ujo ti Bihari Manjing Kiwari.
b. “Benjang Kolot” Nu lestari
c. Proses Nyieun Sapatu Kulit di Cibaduyut.
d. Ngungkulan Korupsi Lain Pagawean Enteng.
4. Tujuan nyieun artikel the nya eta pikeun….
a. mere informasi ka balarea jeung mikiran hiji pasualan.
b. mere informasi wungkul.
c. mere nyaho ngeunaan nyieun hiji proses.
d. maksa pikeun milu kana ideu nu nulis.
5. Taun 1966 Mang Udjo Ngalegena ngabaladah nyieun saung Angklung . Dibarung pangrojong bojona, Uum Sumiyati, Mang Udjo ngalegena mekarkeun rupa-rupa tarekah dina mekarkeun calung. Dirina ngadumaniskeun lingkungan , masarakat, jeung kasenian, jadi tempat pangjugjugan, jadi ‘dagangan’ dina paket wisata. Usaha samdel kitu teu burung nembongkeun hasil. Sataun ti harita, sohor ka mana-mana, kajojo ku turis luar negeri teu weleh loba.”
Cutatan paragraf di luhur kaasup kana conto….
a. Bahasan c. essay
b. Artikel d. biografi
6. Proses nyieun sapatu ku industri sapatu dimimitian ku motong kulit nu mangrupa bahan baku utamana dumasar kana pola pesanan tea, kulit pikeun bagean-bagean sapatu the dikaput dihijihijikeun ku bagean sewing tuluy ka bagean cecking di ieu line dicek sarah dipilih nu mulus jeung nu cacad. Nu dihijikeun jeung bagean lain saperti insole jeung outsole dielem tuluy dipres. Sanggeus sapatu jadi dicek ku bagean Quality Control (QC) sangkan ulah nguciwakeun konsumen, dipak nepika didusan. Sapatu siap diekspor.
Nilik eusina cutatan alinea di luhur kaasup kana conto….
c. Bahasan c. essay
d. Artikel d. biografi
7. Kalimah ngantet dina bahasa Indonesa mah sarua jeung….
a. Kapimat Pasif c. Kalimat Sederhana
b. Kalimat Majemuk d. Kalimat Aktif
8. Kalimah Ngantet satata sarua jeung….
a. Kalimat majemuk setara
b. Kalimat majemuk bertingkat
c. Kalimat intransitive
d. Kalimat Sederhana
9. Bagas gering. Kaasup kana kalimah….
a. Salancar b. ngantet c. pasif d. inversi
10. Kalimah ngantet nu salah sahiji klausana teu bisa mandiri disebut….
a. Kalimah ngantet satata lalawanan
b. Kalimah ngantet satata satujuan
c. Kalimah ngantet seler sumeler
d. Kalimah ngantet satata sabab musabab
Bagean B
Tangtukeun kaasup kana kalimah ngantet naon!
1. Bapa maca Koran, Ema masak (………………….)
2. Lanceukna bodas tapi adina mah hideung. (………………….)
3. Ega ditarima di SMA Taruna lantaran budakna pinter
jeung rajin. (…………………………….)
4. Basa indungna keur masak, Udin mah masih
keneh sare. (…………………….)
5. Kuring dahar aci nu digoreng baruleud
sarta dibumbuan. (……………………)
Bagean C
Tangtukeun JCOK-na/SPOK-na!
Conton : Waktu indungna ka pasar , semah datang.
J C J C
1. Kuring diuk handapan tangkal buah.
2. Siswa nu pinter nu sok rajin macana tea rengking kahiji di kelas 9-A
3. Ketua Osis SMP N 1 Sumber the keur mere pengumuman.
4. Fuad keur diajar bahasa Sunda.
5. Udin nulis surat, Mamat nulis carpon.
Tugas dikumpulkeun dina kertas salambar luyu jeung jadwal pelajaran bahasa Sunda!


text:
Kategori: Sosok | Diterbitkan pada: 03-10-2007 |
Ku YOES & DHIPA GALUH PURBA
NAJAN kasebutna geus suksés ngokolakeun usaha di ibu kota, tapi Ir. Rauf Purnama henteu mopohokeun bali geusan ngajadi-na. Nepi ka kiwari, ieu insinyur lulusan ITB (Institut Teknologi Bandung), tetep mikatineung lemah cai pamianganana. Kabuktian, dina séla-séla kasibukanana, Ir. Rauf masih nyimpen kahéman jeung kadeudeuh kana seni budaya Sunda.
*
ASUP ka gedong agréng anu luhurna nepi ka 14 tingkat, mimitina SB rada rungkag-rengkog bari mandeg-mayong. Komo deui barang nengetan sakur papan informarsi di éta gedong, ngagunakeun basa Inggris. Hiji tanda anu tangtuna ogé ieu kantor téh mindeng kaanjangan ku urang manca negara. Sebut baé kelas internasional. Geura wéh ditilik tina ngaran pausahaanna ogé; PT Asean Aceh Fertilizer. Kilang kitu, anu matak reueusna téh, apan présidén dirékturna téh taya lian Ir. Rauf Purnama téa, hiji nonoman Sunda Asgar (Asli Garut). Hal éta anu ngalantarankeun SB henteu mugagkeun lalakon pikeun nuluykeun lalampahan.
Kalayan daréhdéh, patugas résépsionis ngabagéakeun SB. Malah tuluy dijajapkeun ka rohangan Ir. Rauf. Atuh Ir. Rauf saperti sasarina ngabagéakeun SB kalayan soméah. Teu leungiteun rasa kasundaanana, Ir. Rauf nyarita ogé ngagunakeun basa Sunda. Beuki reueus waé, aya hiji “ménak” anu teu weléh micinta budaya asalna. Henteu unggah adat atawa adigung adiguna, duméh ngarasa geus jadi “jalma” di kota gedé. Éstuning masih pageuh nyepeng ajaran jeung didikan kultur budaya Sunda.
Ir. Rauf Purnama lahir di Kota Garut, tanggal 21 Maret 1943. Karirna dina ngokolakeun pausahaan pada ngarambeuan. Contona basa Ir. rauf nyepeng kalungguhan minangka Diréktur Utama di PT. Pétrokimia Gresik (1995). Pausahaan anu asalna rugi jeung rugi téh ahirna mah bisa nguniang. Basa Ir. Rauf naék jabatan jadi Dirut, pausahaan keur rugi kurang leuwih 30 Miliar. Nya saprak dicepeng ku Ir. Rauf mah ti taun ka taun, meunang kauntungan anu pohara. Mimitina meunang kauntungan 7 Miliar, tuluy 62 Milliar, 146 milliar, tug nepi ka kungsi 390 Milliar.
Loyog pisan upama Ir. Rauf Purnama ti mimiti taun 2001 nepi ka kiwari nyepeng kalungguhan minangka présidén diréktur PT Asean Aceh Fertilizer (AAF), da puguh geus leubeut ku pangarti jeung euyeub ku pangalaman. Teu pati béda jeung Pétrokimia Gresik, di AAF ogé Ir. rauf di-sampakeun bancang pakéwuh. sebut baé harita téh AAF kaayaanana geus hirup henteu neut, paéh henteu hos, da puguh euweuh nu nyupléy gas. Teu anéh upama rugina ogé nepi ka 6 juta dolar. tapi sanggeus dicepeng ku Ir. Rauf mah, duka ngagunakeun jurus naon, da taun 2002 téh geus langsung meunang kauntungan 19,8 Juta Dolar.
Sapanjang lalampahanana, Ir. Rauf tara mopohokeun seni budaya anu jadi pamianganana. Sajabana ti ngurus pausahanana, ogé boga tékad hayang ngawanohkeun sakur kasenian Sunda ka mancanagara.
“Ki Sunda mah Motékar,” saur Ir. Rauf kalayan pinuh kareueus. Kituna téh bari méré conto gambaran kamotékaran Ki Sunda téa. Upamana tina barang anu ngaranna awi. Apan sajabana bisa digunakeun keur sasak, tihang, jeung sabangsana, awi ogé bisa dijieun alat kasenian; angklung, suling, jeung sabangsana. Atuh tina béas ogé, apan lain baé ukur bisa jadi sangu. Béas bisa jadi dijieun cuhcur, sorabi, awug, putu, jeung réa-réa deui. Ir. Rauf ogé ngarasa nineung ku pajoangan Mang Koko (alm) anu geus satékah polah miara jeung ngamekarkeun kasenian Sunda, hususna dina widang karawitan, kayaning ngayakeun latihan anu katelah Taman Bincarung, Taman cangkurileung, Taman Satyaputra, ganda Mekar, Mundinglaya jeung Kanca Indihiyang. Ceuk Ir Rauf, kawih-kawih Mang Koko henteu kungsi bari tug nepi ka kiwari. Kawasna éta pisan, salah sahijina anu ngalantarankeun ieu insinyur nu resep “Es Lilin”, hayang ngayakeun gebragan pikeun ngangkat Ki Sunda sangkan “go international”.
Basa ditanya pamanggihna ngeunaan Mang Koko, Ir. Rauf boga pamanggih sangkan Mang Koko diusulkeun jadi tokoh nasional. Pang kitu téh lantaran lagu-laguna anu nepi ka kiwari masih kénéh ngakar di masarakat, témana loba nu réligius Islam, ogé deukeut pisan jeung alam. Teu saeutik pesen moral tina lagu-lagu anu diracik ku Mang Koko. Atuh teu munasabah upama kiwari aya rarancang pikeun ngayakeun hiji pangajén anu dingaranan “Anugrah Mang Koko”. Puguh baé Ir. Rauf ngarojong pisankana éta kagiatan anu (InsyaAlloh) baris digelar kira-kira pertengahan bulan Januari 2004.***
Dimuat di Majalah Seni Budaya No. 146, Desember 2003


text:
Göta Älv
Göta älv (walungan) nyalurkeun situ Vänern ka Kattegat, jeung Laut Kalér, di kota Gothenburg nu aya di basisir kulon Swédia. Ayana di Götaland, numana walungan ieu sorangan geu jadi tempat keur ngajangkau urang Geats jaman baheula. Leuweung Bohus aya di sabudeyreyn walungan ieu di wewengkon Kungälv. Di dieu walungan misah jadi Nordre älv di beulah kalér sarta tetep Göta älv di beulah kidulna.
Di Trollhättan aya dam, pangonci kanal jeung stasion pembangkit tanaga cai di walungannana. Pangonci nyababkeun wlaungan bisa dinavigasi, sanajan keur kapal kargo nu gedé ogé, tur walungan ieu kalolobaannana mangrupakeun jalan cai darat Kanal Göta, sakabéh jalan nu ka Stockholm.
Stasion tanaga nyadiakeun tanaga listrik keur industri waja nu ngumpul di Trollhättan, nu ngontribusi kana révolusi industri. Dina bulan-bulan usum panas, jalan bahéna cai dam dibuka sababaraha menit unggal poé sarta turis bisa nempo cai paheula-heula turun kana walungan(gambar).


text:
Ajen Estetika Dina Puisi (Sunda)
Puisi
2.1.1 Wangenan Puisi
Numutkeun Kamus Umum Basa Sunda (KUBS), puisi nya éta basa dandingan (tembang), kawih, sair jeung sajabana.
Puisi nya éta karangan anu dirakit pinuh ku wirahma, kauger ku wangun jeung diksi, ungkara kalimahna henteu lancaran atawa cara basa sapopoé (Isnendes, 2008:17).
. Numutkeun Sanon Ahmad Sajak nya éta pamikiran manusa nu paling kongkrit tur artistik dina basa émosional nu ngandung wirahma (Isnendes 2008:23).
2.1.2 Klasifikasi Puisi Sunda
Dina hal ieu, medar husus masalah puisi Sunda. Puisi Sunda dina warna heubeul nya éta:
2.1.2.1 Nu ngawujud carita
Maksudna nu ngawujud carita téh nya éta teksna dina wangun puisi tapi eusina ngawujud carita sacara naratif, contona nya éta pantun jeung wawacan
2.1.2.2 Nu teu ngawujud carita
Teu ngawujud carita téh teks jeung eusi aya dina wangun puisi. Aya sababaraha hal nu kaasup puisi nya éta:
- Mantra
Mantra nya éta jampé nu dipimilik ku jalma nu geus dianggap dewasa. Mantra gelar dina wangun lisan biasana mah diapalkeun sarta cara nyebarkeunana tatalépa ti hiji jalma ka jalma lian. Nurunkeun mantra baheula mah teu bisa sambarangan boh waktu boh jalma kitu deui carana. Rusyana (1970) ngabagi-bagi mantra jadi genep nya éta:
- Asihan nya éta mantra nu dipaké pikeun ngawasa atawa mangaruhan sukma nu lian, nu dipikacinta supaya bogoheun jeung nu mapatkeunana pinunjul kakasepanana atawa kageulisanana nepi ka pada mikaasih (Rusyana, 1970:11)
- Jangjawokan nya éta mantra nu dipaké pikeun atawa rék milampah hiji pagawéan tujuanna sangkan pinunjul hasilna turn u ngalampahkeunana aya dina kasalametan atawa karahayuan (Rusyana, 1970:12)
- Ajian nya éta mantra anu dipaké pikeun meunangkeun kakuatan pribadi atawa pikeun ngajaga lembur, raja kaya, pepelakan, ingon-ingon jeung sajabana. Salian ti pikeun ngajaga diri ajian sakapeung sok dipaké ku tukang teluh (Rusyana, 1970:12).
- Singlar nya éta mantra nu dipaké pikeun nyinglar gangguan kunti, jurig, lelembut, musuh, sasatoan nu galak jeung hama nu ngaganggu manusa (Rusyana, 1970:13)
- Rajah nya éta mantra nu dipaké upama rék ngambah leuweung nu sanget, muka pihumaeun, nyieun babakan, nalukeun siluman-siluman, nagruat jeung sajabana (Rusyana, 1970:13)
- Jampé nya éta mantra nu dipaké paranti nyageurkeun kasakit jeung kacilakaan upamana kabeureuyan, jengkoleun jeung sajabana (Rusyana, 1970:13)
- Sisindiran
Kecap “sisindiran” téh asal kecapna “sindir” nu hartina sisi. Ngomong ku sindir maksudna ngomong anu teu togmol pikeun ngaragangan anu dibawa nyarita supaya omongan urang karasana teu nyentug atawa ngagasruk kana haté (Salmun, 1958:50).
M.A. Salmun ngabagi sisindiran jadi tilu nya éta:
- Wawangsalan nya éta
- Rarakitan
- Paparikan
- kakawihan
kakawihan asal kecapna tina kawih nu hartina:
-
- rakitan basa sabangsa dangding nu teu make patokan pupuh. Ngawih nya éta ngalagukeun kawih atawa sisindiran
- Lagu ngawih saperti Polostomo, Pacul goang, kadewan, jsté (Soepandi& Oyon Sofyan Umsari, 1958:7)
- Sair
Dina sair aya nu disebut:
- Pupujian nya éta wangun karya sastra lisan nu gelarna di wewengkon pasantrén. Sumebarna ngaliwatan para santri ti dinya ka masarakat sarta ka sakola-sakola agama.
- Sawer nya éta wangun karya sastra lisan nu eusi utamana papatah saluyu jeung upacara nu dilakukeun.
- Pupuh
Dina wangun pupuh téh aya dua hal nu kaasup tina bagian pupuh, nya éta:
- Dangding nya éta karangan kauger dina pupuh (nu bisa ditembangkeun)
- Guguritan nya éta jejer atawa poko tina nyieun wawacan
Lian ti puisi heubeul aya ogé puisi dina wangun anyar, nu gelar jeung sumebar dina wangun tulisan nya éta sajak. Isnendes (2008) ngébréhkeun aya sababaraha hal nu patali jeung sajak nya éta: kahiji panyajakna, kadua sajakna, katilu pamacana.tilu ha lieu, diantarana bisa nagtukeun kahirupan sajak upama dijujut sacara kronologis. Salian ti éta tina tilu hal éta ngabalukarkeun peristiwa penting nu mangaruhan hirup-huripna sajak éta.
Dina taun 1952 kungsi ramé aya polemic ngeunaan sajak. Salah saurang panyajak nu ngakukeun Ki Sunda nyerang wangunan sajak nu dimuat dina majalah-majalah. Puncakna lumangsung dina taun 1955, waktu Wahyu Wibisana nulis artikel ngeunaan sajak dina majalah Warga sarta disanggah ku Yuyu Yuliati.
Aya sababaraha alesan pangna karangan wangun sjak bebas harita ditolak diantarana:
- mangrupa panagruh sastra deungeun lain bibit buit sastra Sunda
- henteu luyu jeung susunan basa sarta kaayaan urang Sunda
- hésé dihartikeunana
- henteu boga patokan anu tangtu saperti dangding
- taya bedana jeung wangun lancaran anu dijéjér-jéjér
2.2 Hubungan Éstétika jeung Puisi
Éstétika mangrupa hiji kajian kaélmuan anu medar mangrupa-rupa aspek kaéndahan dina sawatara hal boh jijieunan jelema, boh nu nyampak di alam. Numutkeun sababaraha ahli, éstétika bisa di definisikeun ngaliwatan tilu pamarekan, nya éta :
a. Éstetika dina arti lega, mimitina mangrupa wangenan nu dibikeun ku bangsa Yunani, hususna Aristoteles, Plato jeung kaum filsuf liana. Ceuk maranéhna nu ddi maksud kaéndahan téh mangrupa hal nu mawa suasana éndah saperti watek nu éndah, hukum nu éndah, ideu nu éndah. Lian ti éta, Plato ogé nyebutkeun yén éstétis téh salian ti alus ogé kudu pikaresepeun..
b. Éstétika dina arti éstétika murni ngaitkeun pangalaman éstétis ti hiji jelema dina hubunganna jeung sagala hal nu ditampana.
c. Éstétika dina arti heureut leuwih nyoko kana kaédahan nu nyampak dina wangun barang visual nu bisa kaerong ku mata sacara lahiriah.
Tina sawatara definisi diluhur, urang bisa nyieun kacindekan yén éstétika medar sagala hal dina jihat kaéndahana boh nu katingali sacara lahir atawa mawa atawa nimbulkeun suasana éstétis.
Sajak mangrupa hiji karya sastra ugeran. Numutkeun Sanon Ahmad Sajak nya éta pamikiran manusa nu paling kongkrit tur artistik dina basa émosional nu ngandung wirahma (Isnendes 2008:23). Dina sajak ieu kapanggih ku urang sawatara hal nu has saperti gaya basa, pola nulis jeung nepikeun amanat anu bédé jeung karya sastra prosa.
Hubungan éstétika jeung sajak leuwih jiga hubungan hiji pangaweruh jeung salasahiji objekna. Sajak mangrupa objek éstétika kulantaran saupama kuurang dibandingkeun kana wangenan sajak tadi, écés pisan cumpon kana wangenan éstétika dina harti jembar jeung murni. Ayana kaéndahan nu mangrupa sajumlah kualitas poko nu tangtu nu aya dina sajak. Kualitas nu paling sering disebut nya éta kesatuan (unity), keselarasan (harmoni), kesetangkupan (simetri), keseimbangan (balance) jeung perlawanan (contrast). (Darsono & Nanang 2004 :2)
Ciri-ciri pokok éta ku ahli piker diébrehkeun yén kaéndahan disusun tina mangrupa-rupa keselarasan jeung perlawanan dina garis, warna, wanda, wirahma, jeung kekecapan.
2.3 Analisis Ajén Éstétis dina Sajak “Grand Prix”
Sajak Grand Prix mangrupa sajak karya Godi Suarna. Sajak ieu numutkeun titimangsana di jieun taun 1996 mangsa Orba masih kénéh ngawasa di nagara ieu. Sajak ieu dituliskeun dina buku kumpulan sajak nu judulna Blues Kéré Lauk. Teks lenkep sajak Grand Prix nya éta :
Grand Prix
Nincak gas sataker kebekmobil sport ngagerung mangprung rék ngudag
jorélat waktu da startna kapandeurian. “Ah tangtu kasusud tapakna!”
cék haté anjeun harita. Jalan lempeng jalan nanjak pungkal-péngkol
kénca-katuhueun jungkrang. Sakiceup demi sakiceup tihang bulan tihang
taun diliwatan. Ti saban-saban simpangan mobil deungeun milu
nyemprung di sirkuit pada-pada teu hayang kapandeurian. “ I can’t get
no satisfaction!” sora kasét gumuruh nyasaak langit ngendag-ngendag
dungus mangsa. Gumuruh manglaksa mobil haseup knalpot ngeput jagat.
Anjeun kudu nabrak deungeun tinimbang ditabrak batur. Nu nyakakak,
Nu jumerit mecut niat hayang gancang nyiap waktu nu can témbong
kelemengna; “Boa sapéngkolan deui!” omong anjeun sabut setit guwar-
giwar.” Boa di itu péngkolan!” cék nu séjén bari hantem silihsénggol.
Dina hiji mangsa, anjog anjeun jeung nu séjén, méh bareng ka garis
Finish, persis di jero kuburan, tuluy nampa piala teteger batu !
Saperti dina sajak atawa karya sastra karangan Godi Suwarna lianna, sajak Grand Prix ieu ogé miboga karaktéristik has Godi nu hayang ngagorowok. Sajak Godi sacara umum ngagambarkeun ébréhan haté tinu sanubari nu ngagambarkeun kritik atawa kaayaan diri manusa dina kahirupanana. Saupama di talaah, analisis sajak Grand Prix ieu bias di tilik kanu dua aspek nya éta konten jeung kontekna
2.3.1 Talaah kontén sajak
Kontén nya éta eusi dina sajak. Dina kontén ieu ngawengku ayana eusi, symbol jeung amanat karya. Bisa disebutkeun yén kontén ieu téh mangrupa ruhna karya.
Dina sajak Grand Prix ieu, Godi Suwarna nepikeun hiji gagasan mangrupa siklus kahirupan manusa anu orientasina kana dunya. Dina kalimah : Nincak gas sataker kebek / mobil sport ngagerung mangprung rék ngudag jorélat waktu /da startna kapandeurian. / “Ah tangtu kasusud tapakna!”// Godi Suwarna gagambarkeun hiji kajadian manusa anu manéhna ngarasa tinggaleun atawa émang tinggalaleun dina hal dunya. Saterusna jelema éta téh ngabogaan maksud hayang bisa meunangkeun harta jiga batur.
Siklus hirup jelema nu di guar ku Godi dina sajak ieu dimimitian ti dieu, nya éta nalika hiji jelema geus bisa jeung boga kawasa pikeun ngudag dunya. Gambaran éta ku Godi di papaéskeun atawa disapertikeun mobil-mobil nu keur ngamimitian balap dina Grand Prix. Mobil balap biasana disiapkeun sacara taliti ogé ati-ati tapi ngan saukur dipaké dina lintasan balap wungkul, teu bisa di paké di jalan raya. Kitudeui mobil balap mah ukur boga hiji tujuan nya éta meunang dina lomba, teu kudu merhatikeun patandang séjén nu penting mah tujuanana kahontal. Hal ieu miboga siloka yén jelema téh geus disiapkeu kunu nyiptakeuna kalayan itung-itungan nu kacida taliti tur sampurna, ngan hanjakal sawaréh ti urang ngan disa ngamangpaatkeu poténsi éta téh pikeun ngahontal hiji hal wungkul tur kudu ngahususkeun manéh ku kituna loba jelema nu teu apal kana kaayaan sabundeureuna lantaran sibuk sorangan. Lian ti éta, mobil balap ogé ngagambarkeun hiji hal nu ngarana idealisme nu museur kana pribadi atawa egoisme.
Ti saban-saban simpangan/ mobil deungeun milu nyemprung di sirkuit/ pada-pada teu hayang kapandeurian.//“ I can’t get no satisfaction!”/ sora kasét gumuruh nyasaak langit ngendag-ngendag dungus mangsa//. Bait sajak éta leuwih negeskeu deui pola kahirupan jelema anu pada-pada embung kapandeurian dina sual harta jeung dunya. Mobil nu ngagambarkeun pribadi jelema teu hayang kapiheulaan kunu séjén dina sagala hal utamana kamajuan. Kamajuan di dieu ditapsirkeun kamajuan lahiriah.
Dina kalimah saterusna Godi ngébréh keun kumaha prak-prakan kahirupan nu pinuh ku paheula-heula, silihdedetkeun, siihtengkas pikeun ngahontal pamaksudan. Hal iu kagambar dina ungkara : /sora kasét gumuruh nyasaak langit/ ngendag-ngendag dungus mangsa.// Gumuruh manglaksa mobil haseup knalpot ngeput jagat.// dina hal ieu nu diangkat diksi sora kasét gumuruh nyasaak langit. Ieu maksudna téh nya éta gumuruh haleuang kahayang haté jeung paciweuhna dunya nu sakitu rongkahna nu dianggap mirig kahirupan dunya nu keur balap téa tepikeun disaprtikeun nyasaak langit nya éta ngahontal jagat.
Kadituna di ungkarakeun deui diksi, anjeun kudu nambrak deungeun tinimbang ditabrak batur. Sacara tersirat ogé tersirat jelas pisan hal nu haying ditepikeun téh nya éta sikep licik. Urang kudu bias ngamangpaatkeun batur tinimbang dimangpatkeun batur. Urang kudu bisa ngagawéan batur daripada digawéan batur, mun perlu ngajungkelkeun batur daripada dijungkelkeun batur. Hal ieu ilahar dina kairupan jelema sapopoé. Loba jelema nu gawéna kawas kitu. Teu saeutik nu téga ngorbankeun kapentingan batur keur kapentingan sorangan. Lian ti kitu jelemaogé boga sikep dasar haying salawasna aya dihareup nya éta jadi nu di-pang-keunana. Ku kituna ha lieu mangrupa tarékah nu salah pikeun ngahontal hal éta.
Di tungtung sajak di ungger perkara akhir tina balp, nya éta maut. Katingali yén anu salila ieu dibélaan ngan semet ka kubur. Saengeus di kubur mah kabéh mawa hal nu sarua, teu mawa barang jeung harta banda beunang kukumpul. Dina sajak digambarkeun yén nu geus ka alam kubur mah ngan saukur dibéré piala teteger batu, hartina nu aya ukur nisan. Urang moal mawa nanaon ka kubur sakumaha beungharna ogé.
Sajak di luhur mangrupa maklumat ka diri (ruh) urangsorangan ngeunaan kasadaran kana kahirupan tur kasadaran kana ayana Pangéran. Di dieu Godi ngagambarkeun khirupan kalawan simbo nu diwakila ku kajadian-kajadian dina balap mobil. Kahirupan urang teu sakudun jiga mobil balap nu silhteumbrak, silih tabrak, tapi kudu bisa hirup bareng jeung nu lian. Lian ti éta urang ogé kudu inget kana panungtungan kahirupan urang ieu téh nya éta maot. Maot salawasna jadi misteri teu apal ieraha rék dating, dimana, keur kumaha urangna. Nu jelas nalika urang maot engké urang moal mawa harta nanaon. Teu guna harta urang lamun ditéangan ngaliwatan jalan nirca nalika dimana ké urang maot. Kapasrahan tur kasadaran éta nu hayang ditepikeun ku pangarang kanu maca téh.
Hal ieu jadi hiji kaéndahan sabab miboga ajén pikeun pakéeun balaréa (utility fungsion) anu bisa nimbulkeun hiji suasana ka pamaca tepikeun maranéhna bisa nyangking amanatna.
2.3.2 Talaah kontéks sajak
Sajak Grand Prix ieu kawilang sajk nua rada unik saupana disawang sacara bentuk lahiriahna. Basa nu dipaké jeung caranulis sajak nu has ngajadikeun sajak ieu rada béda jeung kalobaan sajak nu biasa ku urang panggihan.
Godi make gaya basa naratip dina sajak ieu. Maksudna sajak ieu diwangun lir ibarat hiji runtuyan carita narasi. Unsur-unsur karya narasi nu biasana aya dina prosa, nyampak dina karya ieu. Ayana alur, tokoh, pola topografi jiga paragraf jeung dialog anu biasana aya dina prosa nyampak dina sajak ieu. Ku cara ngawangun sajak ieu maké cara semi naratip, gaya nepikeun sajakna ogé milu jiga nu maca naratip, ngan leuuwih ekspresional. Ku jalan saperti kitu, mangka hal nu ditepikeun ku sajak bakal karasa leuwih gampang kacangkem tinimbang gaya sajak nu teu maké pola naratip. Ngaliwatan carita biasana urang bakal leuwih gancang nyangkem pamaksudan karya tinimbang sajak nu pinuh basa ugeran.
Tina aspek basa ogé sajak iu kawilang unik kulantaran teu ngan saukur maké basa Sunda tapi ogé maké basa deungeun atawa basa serepan ti basa deungeun. Hal ieu téh tujuana pikeun nguatkeun makna jeung tujuan nu hayang di hontal pangarang kana sajakna. Di dinya aya haleuang bait salasahiji lagu Inggris “ I can’t get no satisfaction!” jeung sawatara istilah nu liana nu nghaja teu disundakeun. Basa nu dipaké ogé lain basa Sunda nu lemes tur loba ugeran, tapi basa Sunda nu loma tur sajaralangna. Hal ieu nimbulkeun hiji suasana nu has tur bisa keuna kana hate saupama dibawakeun ku cara nu saluyu tur merenah. Ku aya basa kawas kieu téh mangka pamagsudan tur amanat sajak karasa leuwih anteb.
2 Pairan (+add yours?)
-
punten kang eta daptar pustakana ning teu aya hhehehe


text:
27 Juli
27 Juli nyaéta poé ka-208 dina sataun
Daptar eusi
Kajadian[édit | sunting sumber]
- 1549 - Kapal misionaris Yesuit Fransiskus Xaverius nepi di Kagoshima, Jepang.
- 1921 - Para panalungtik di Universitas Toronto nu diluluguan ku biokimiawan Frederick Banting ngémbarkeun panimuan hormon insulin.
- 1949 - Penerbangan munggaran de Havilland Comet, kapal tanaga jét nu mimiti.
- 1996 - KajadianSabtu Kelabu, kantor PDI di Jalan Diponegoro, Jakarta Pusat diserbu massa.
Nu babar[édit | sunting sumber]
- 1854 - Takahashi Korekiyo, Perdana Mentri Jepang ka-20
- 1945 - Megah Idawati, pamaén bulu tangkis tunggal putri ti Indonésia


text:
Kacang panjang
Kacang panjang atawa vigna sinensis nya éta ngaran tutuwuhan anu gampang kapanggih di kebon, pakarangan imah, di sérang atawa minangka selingan pepelakan palawija séjénna.[1]
Kacang panjang ngandung betakaroten, klorofil, Vitamin A, vitamin B1, vitamin B2 jeung vitamin C, protein, tiamin, riboflavin, fosfor, zat beusi, potassium folat, magnesium, mangan, kalori, sodium, karbohidrat, kalsium, serat sarta pektin.[1] Salian ti dimangpaatkeun pikeun dijadikeun lalab, kacang panjang ogé mangpaat pikeun ngadalikeun kadar gula getih, nungkulan hiperténsi, nungkulan resiko stroke jeung serangan jantung, ngaronjatkeun fungsi organ pencernaan, nurunkeun mamala kanker sarta mantuan nungkulan hese ngising.[1] Di sawatara nagara, kacang panjang dipaké pikeun ngubaran rematik, arthritis, sarta gangguan saluran kemih.[2]
Henteu ngan buahna wungkul anu bisa dimangpaatkeun daun kacang panjang ogé tétéla aya mangpaatna, nya éta pikeun ngalancarkeun kahampangan, ngaronjatkeun stamina, jeung nungkulan anémia.[2]
Nurutkeun panalungtikan séjénna, kacang panjang ogé alus pikeun nungkulan kasakit wawatu.[1] Sajaba ti éta, ogé bisa nyingkahan kelainan antibodi, ngaronjatkeun fungsi limpa, ngaronjatkeun proses ngahijikeun DNA jeung RNA, ngaronjatkeun fungsi sél getih beureum, beri-beri, demam berdarah, anemia, nyeri cangkéng, reumatik, bareuh, ngaronjatkeun napsu dahar, jeung nungkulan hésé ngising.[1]
Referensi[édit | sunting sumber]
- ↑ a b c d e kacang panjang (id) (Diakses ping 13 November 2011)
- ↑ a b Kacang Panjang (id) (Diakses ping 13 November 2011)


text:
Serat optik
Serat optik atawa tapas optik ngarupakeun tapas tina kaca atawa palastik (polimér) anu dirarancang pikeun nungtun cahaya sangkan ngarambat dina jero tapas dimaksud. Élmu tapas optik ngarupakeun gabungan élmu alam terapan jeung rékayasa anu patali jeung rarancang sarta panerapan tapas optik. Tapas optik loba dipaké dina komunikasi, anu ngajangjikeun pangiriman informasi dina jarak anu leuwih jauh sarta laju data anu leuwih gancang dibandingkeun wangunan komunikasi lianna. Tapas optik digunakeun pikeun ngaganti kawat métal (logam) lantaran tapas optik kalayan aténuasi sinyal nu leuwih leutik, jeung inyana weduk tina gangguan éléktromagnétik. Tapas optik ogé digunakeun pikeun nyieun sénsor, jeung rupa-rupa panerapan lianna.
Dina tapas optik, cahaya dijaga tetep aya dina bagian "inti"-na kalayan maké cara pantulan internal total. Hal ieu ngabalukarkeun tapas optik salaku panungtun gelombang. Tapas optik anu bisa ngaliwatkeun leuwih ti hiji jalur rambatan atawa transverse mode disebut tapas multi mode atawa 'tapas mode tunggal atawa singlemode fiber (SMF). MMF umumna miboga diaméter inti anu gedé, sarta digunakeun pikeun tumbu komunikasi jarak pondok atawa pikeun aplikasi pangiriman daya anu gedé. SMF kalolobaan digunakeun pikeun tumbu komunikasi anu leuwih panjang ti 200 méter.
Nyambungkeun serat optik leuwih susah ti batan nyambungkeun kawat atawa kabel listrik. Tungtung serat optik kudu dikeureut sacara ati-ati, tuluy disambung babarengan sacara mekanik atawa dilebur ngagunakeun busur listrik. Panyambung atawa konéktor husus digunakeun pikeun nyieun sambungan anu bisa dibongkar-pasang.
Sajarah[édit | sunting sumber]
Prinsip ditungtunna cahaya dina serat optik ditimukeun munggaran ku Daniel Colladon jeung Jaques Babinet dina taun 1840an, sarta John Tyndall, urang Irlandia némbongkeun ka balaréa yén cahya bisa ditungtun dina cai anu ngamalir tina selang, sapuluh taun ti harita.[1] Pangiriman gambar ngaliwatan bungbung dipintonkeun ku Clarence Hansell jeung panaratas televisi John Logie Baird dina tempat anu béda dina taun 1920an. Prinsip kasebut munggaran digunakeun pikeun pamariksaan médis internal ku Heinrich Lamm dina dékade saterusna. Dina taun 1952, fisikawan Narinder Singh Kapany ngalakukeun ékspérimen anu ngarah ka ditimukeunnana serat optik, dumasar kana studi saméméhna anu dilakukeun ku Tyndall; serat optik modéren, dimana serat gelas dilapisan ku panylindung transparan pikeun ngahasilkeun indéks nyimpangna cahya atawa indéks bias anu leuwih cocog, muncul dina dékade saterusna. [1] Kamajuan saterusna dipuseurkeun kana beundeul serat pikeun pangiriman gambar. Gatroskop semi-fléksibel tina serat optik munggaran dipaténkeun ku Basil Hirschowitz, C. Wilbur Peters, sarta Lawrence E. Curtiss, para panaliti di Universitas Michigan, dina taun 1956. Dina prosés ngamekarkeun gastroskop, Curtiss ngahasilkeun panyalindung gelas munggaran; béda jeung serat optik saméméhna anu gumantung kana hawa atawa minyak jeung lilin nu teu praktis sabagé material panyalindung lantarab indéks biasna nu leutik. Rupa-rupa panerapan pangiriman gambar lianna saterusna marucunghul.
Dina taun 1965, Charles K. Kao jeung George A. Hockham ti pausahaan Inggris, Standard Telephones and Cables ngarupakeun anu munggaran ngajelaskeun yén aténuasi (ngalemahna sinyal) dina serat kontémporer diakibatkeun ku henteu murnina material, lain ku éfék-éfék fisika dasar saperti ngahamburna cahaya (scattering), tur teu murnina material ieu bisa dileungitkeun. Maranéhna ngaduga yén serat optik bisa jadi sahiji médium praktis pikeun komunikasi, lamun aténuasina bisa dikurangan nepi ka sahandapeun 20 dB per kilométer (Hecht, 1999, p. 114). Tingkat aténuasi ieu munggaran kahontal dina taun 1970, ku sababaraha urang panaliti, nyaéta Robert D. Maurer, Donald Keck, Peter C. Schultz, jeung Frank Zimar anu gawé keur pabrik gelas Amérika nyaéta Corning Glass Works (kiwari Corning Inc. Maranéhna mintonkeun hiji serat kalayan atenuasi optik 17 dB per kilométer ku cara nambahkeun atawa doping titanium kana gelas silika. Sababaraha taun ti harita maranéhna ngahasilkeun sahiji serat anu aténuasina ngan 4 db/km ku cara ngagunakeun germanium oksida sabagé bahan panambah inti. Aténuasi anu sakitu leutikna ngarah kana télékomunikasi serat optik jeung ngamungkinkeun internét. Kiwari, aténuasi dina kabel optik jauh leuwih leutik ti batan aténuasi dina kabel listrik tambaga, kukituna lahir sambungan serat jarak jauh kalayan jarak ripiter ti 500 nepi ka 800 km.
Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]
- (id) Mengenal Komunikasi Serat Optik
- (en) The Fiber Optic Association
- (en) Lennie Lightwave's Guide To Fiber Optics
- (en) Fibers - article in RP Photonics Encyclopedia of Laser Physics and Technology
- (en) How Fiber Optics Work
- ↑ a b Bates, Regis J (2001). Optical Switching and Networking Handbook, p10, New York: McGraw-Hill. ISBN 007137356X.