text:
Nike Ardila
Radén Nike Ratnadilla atawa anu biasa dipikawanoh minangka Nike Ardilla (27 Désémber 1975 - 19 Maret 1995) nyaéta saurang penyanyi rock ti Bandung, Jawa Kulon Indonésia.[1] Manéhna maot alatan kacilakaan mobil di Bandung dina umur 19 dina popularitas nu keur naék, tapi nepi ka ayeuna ngaranna tetep kaceluk di Indonésia.[1] Manéhna dipikawanoh minangka "Legenda Ngora".[1] Nepi ka ayeuna, Nike Ardilla nyaéta musisi, penyanyi, béntang film, sarta modél pang suksésna dina sajarah industri di Indonésia.[1]
Penyanyi Pop nu Populér[édit | sunting sumber]
Penyanyi pop Nike Ardilla nyaéta salah sahiji seniman anu populér kahiji di Indonésia nu gelar selebritina bisa dilarapkeun.[2] Manéhna saurang pamaén nu dipoles di panggung sarta ngamekarkeun karir nu luhur minangka artis dina sinétron melodrama romantis.[2] Kahirupan pribadina ngeusian lajur koran sarta majalah gosip nu populér.[2] Manéhna nyaéta saurang rumaja kasebut soméah.[2] Salah sahiji hits mimitina Honky Tonk Woman, lagu anu dijieun ku Mick Jagger.[2] Nike ogé nyaéta saurang pengagum Madonna sarta Marilyn Monroe.[2]
Karir[édit | sunting sumber]
Nike Ardilla nyaéta saurang superstar, profilna aya dina majalah anu teu kaitung deui jumlahna.[2] Albeum "Bintang Kehidupan" mecenghul dina musim semi [[[1990]], sarta judul tembangna nyaéta Instan Smash, balap ka posisi nu pangluhurna.[2] Albeum éta sorangan asup tangga lagu di nomer hiji sarta kajual leuwih ti 500.000 kopi saprak dirilis dina minggu kahiji, nyieun rékor anyar pikeun saurang artis awéwé.[2] Sataun sanggeus dirilis, Albeum Bintang Kehidupan geus ngajual leuwih ti dua juta eksemplar.[2] Kalayan 30 juta albeum kajual di sakumna dunya sarta acara-acara bergengsi jadi hiji-hijina artis di handapeun umur 15 anu ngajual albeum leuwih ti 2 juta kopi anu kungsi di Indonésia.[2] Leuwih ti artis solo séjénna, Nike Ardilla nyaéta kakuatan balikna Rock pop rumaja di ahir '80-an.[2] Nike Ardilla henteu ukur jadi saurang bentang.[2] Manehna geus loba ngajual tulisan-tulsanna, Nike oge jadi puseur modél anu dituturkeun ku rumaja saumurna.[2] Sabot albeum debut nu dijudulan ku Nike "Seberkas Sinar" dirilis dina pertengahan 1989, asup tangga lagu di nomer hiji sarta tetep hits dina waktu sapuluh minggu.[2] Sanggeus lead single mana-mana mereda, albeum éta terus muter ti hits: Nomer hiji tunggal "Seberkas Sinar", balada Top 10 "Cinta Pertama", sarta Top 5 "Lagu Asmara".[2] Dina ahir 1989 Seberkas Sinar geus kajual sajuta kopi, sarta nuluykeun pikeun ngajual tilu juta leuwih alus di luhur éta.[2] Kasuksésanna micu lambak Lady Rocker ngora anu kaasup Anggun C Sasmi, Poppy Mercury, Inka Christie, sarta Mayang Sari.[2] Sanggeus kitu loba albeum nu dirilis kawas: Nyalakan Api 1991, 1992 Matahari ku, Biarkan Aku Mengalah 1993, Bairkan Cintamu berlalu 1994, Sandiwara Cinta 1995, jsb.


c: text/html

text:
Téstis
Téstis atawa siki kanjut mangrupakeun kelenjar generatif jalu dina sasatoan. Mamalia jalu boga dua téstis nu biasana diwadahan dina lombér abdomén nu disebut kanjut.
Dina mamalia darat, téstis téh ayana di luareun awak, dina kanjut nu disambungkeun ku urat spérmatik. Ieu téh aya maksudna, nyaéta pikeun ngatur suhu dina téstis sangkan spérmatogenesisna subur (perlu suhu leuwih tiis batan suhu awak; misalna manusa nu suhu awakna 37°C). Otot kremasterik, nu mangrupakeun bagian ti urat spérmatik, pancénna metot-ngulur kanjut, sahingga suhu dina kanjut luyu jeung nu dipiharep (pénoména ieu disebut réfléks kremasterik). Réfléks ieu ogé lumangsung nalika dina kaayaan nu tangtu, misalna pikeun ngajaga nalika keur tarung.
Baca ogé[édit | sunting sumber]
- Anorchia
- cryptorchidism (cryptorchismus)
- Polyorchidism
- infértilitas
- Daptar homolog sistim baranahan manusa
- orchidometer
- spérmatogenesis
- stérilisasi (prosedur bedah), vaséktomi
- Épididimis
- Urat spérmatik
- Sirit
- Ovarium

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Propinsi Syunik
-
“Syunik” dialihkeun ka dieu. Keur désa kalawan ngaran nu sarua, tingali Syunik (désa).
Syunik (Basa Arménia: Սյունիք, ogé dialihaksarakeun kana Siunik, atanapi Siwnik, palapalan Basa Arménia: [sjuˈnikʰ]) nyaéta propinsina (marz) Arménia nu pangkidulna. Ibu kotana nyaéta Kapan. Badan Statistika Nasional Républik Arménia (ARMSTAT) ngalaporkeun populasi propinsi ieu 152.900 jiwa dina 2010,[1] naék ti 152.684 jiwa dina sénsus 2001.[2]
Daptar eusi
Komunitas[édit | sunting sumber]
Propinsi ieu miboga 109 komunitas (hamaynkner), nu mana 7 (kandel) dipertimbangkeun salaku pakotaan jeung 102 sésana désa.[3] Babagian di handap nyaéta dumasar raion, babagian administratif Arménia saméméh 1995.
Galeri[édit | sunting sumber]
-
Loka arkéologis Zorats Karer (Obsérvatorium Karahunj) di deukeut Sisian
-
Biara Tatev, abad ka-8
-
-
Monumén Garegin Nzhdeh di Kapan kalawan Gunung Khustup di patukangeunna
-
Rujukan[édit | sunting sumber]
- ↑ "Marzes of the Republic of Armenia and Yerevan City in Figures, 2010". Badan Statistik Nasional Républik Arménia (ARMSTAT).
- ↑ Laporan hasil Sénsus Arménia 2001, Badan Statistika Nasional Républik Arménia
- ↑ "Marzes of the Republic of Armenia and Yerevan City in Figures, 2010". Badan Statistik Nasional Républik Arménia (ARMSTAT).


text:
Munisipalitas Karlstad
Munisipalitas Karlstad [kɑːɭsta] (pop. 82,096) nyaéta salaahiji munisipalitas di kulon tengah Swédia kalayan ibukotana aya di kota Karlstad (populasina 58,055). Dibéré penghargaan Royal Charter taun 1584. Dina abad ka-17 kota ieu mangrupakeun tempat kauskupan Garéja di Swédia. Kota ieu mangrupakeun tempat Universitas Karlstad jeung Bandara Karlstad. Karlstad aya dina jalan karét api utama nu ngahubungkeun Oslo, Norwégia, jeung Stockholm.
Karlstad miboga bau nu ngeunaheun ka sakuliah kotana (hususna puseurna) alatan ayana pabrik Löfbergs Lila Coffee Roasting. Pabrik ieu ogé mangrupakeun pencakar langit pangluhurna di Värmland. Pausahaan kasebut ogé miboga Aréna Löfbergs Lila, nu anyar kénéh miboga 10,000 tempat diuk tur diguakeun utamana keur Färjestads BK (Kleub Hoki), salian ti jadi tempat konsér.
Daptar eusi
Géografi[édit | sunting sumber]
Munisipalitas ieu miboga taneuh lapangan nu béda-béda.
Kota Karlstad diwangun dina daérah délta walungan beulah kalér basisir situ panglegana di Swédia, Vänern. Miboga palabuan situ kadua panggedéna di Swédia sanggeus Västerås.
Urang Karlstad nu kasohor[édit | sunting sumber]
- Bengt Alsterlind - TV-host (Hajk)
- Sven-Erik Magnusson - singer/dance band artist (Sven-Ingvars)
- Christer Sjögren - singer/dance band artist (Vikingarna)
- Ulf Sterner - hockey player (first Swede in the NHL)
Kota kembarannana[édit | sunting sumber]
Tempo ogé[édit | sunting sumber]
- Swedish Rescue Services Agency
- Swedish National Service Administration
- Swedish Rally
- Klarälven
- Karlstad Hundred
- Färjestads BK
- Tingvallagymnasiet
- Skattkarrs IK
Rujukan[édit | sunting sumber]
Artikel ieu ngandung eusi ti Édisi Owl tina Nordisk familjebok, énsiklopédi basa Swédia nu diterbitkeun antara 1904–1926, kiwari dina Domain Umum.
Tumbu luar[édit | sunting sumber]
- Karlstad - Loka resmi
- Universitas Karlstad
- (basa Swédia) Artikel Karlstad ti Nordisk familjebok


text:
Sistim tulis Jepang
Artikel ieu ngajelaskeun sistem nulis dina Basa Jepang kiwari jeung sajarahna. Artikel ngeunaan basa Jepang bisa ditempo leuwih jelas di Basa Jepang.
Basa Jepang kiwari ngagunakeun tilu skrip utama nyaeta:
Basa Jepang bisa oge ditulis make tulisan Latin nu dina Basa Jepang disebutna rōmaji. Basa Jepang jarang ngagunakeun tulisan lain, iwal ti singgetan (ilahar dina istilah tehnik) nu jadi istilah umum (saperti CD jeung DVD).
Di handap ieu headline surat kabar nu ngagunakeun sakabeh skrip (tina Asahi Shimbun 19 April 2004) (kanji beureum, hiragana biru, katakana hejo, rōmaji jeung angka Arab hideung):
- ラドクリフ,マラソン五輪代表に1万m出場にも含み
- RADOKURIFU, MARASON gorin daihyō ni ichi-man mētoru shutsujō ni mo fukumi
- "Radcliffe, Olympic marathon contestant, will also appear in the 10,000 m"
Di handap sababaraha conto kecap nu ditulis dina Basa Jepang:
Gabungan (susunan kecap) dina Basa Jepang leuwih dumasar kana kana tinimbang kanji, nu nunjukeun cara maca eta kecap. Kana disusun make dua cara susunan nyaeta, susunan anyar gojūon (lima puluh - sora), atawa susunan-heubeul iroha. Kamus karakter Basa Cina oge dipake keur gabungan sistim radikal.
Daptar eusi
Cara make skrip[édit | sunting sumber]
Lolobana teks Basa Jepang ditulis dina kanji atawa hiragana, sababaraha make katakana.
Kanji (漢字) dipake keur nuliskeun,
- kecap barang,
- tambahan kecap sipat jeung kecap gawe, tur
- ngaran Jepang.
Tempo artikel kanji keur leuwih jelasna.
Hiragana (平仮名) dipake keur nuliskeun,
- infleksi ahiran keur kecap sipat jeung kecap benda (okurigana 送り仮名),
- partikel gramatikal (joshi 助詞),
- Kecap Basa Jepang nu teu ngabogaan kanji, mun kanji hese dibacana, tur
- nunjukeun kumaha cara maca kanji (furigana 振り仮名).
Tempo artikel hiragana keur leuwih jelasna.
Tulisan langsung[édit | sunting sumber]
Sacara tradisional, Basa Jepang ditulis dina format nu disebut tategaki. Dina format ieu, karakter ditulis di katuhu ke kenca. Sanggeus nepi ka panghandapna dina unggal kolom, nu maca neruskeun deui ka luhur beulah kencana. Sistim kolom ieu nuturkeun sistim dina Basa Cina.
Basa Jepang modern oge migunakeun sistem nulis sejenna nu disebut yokogaki. Sistim nulis ieu saperti dina nulis Basa Eropa upamana Basa Inggrism nu karakterna disusun unggal baris, dibaca ti kenca ka katuhu, tur diteruskeun ka baris saterusna ka arah handap.
Sistim nulis kiwari[édit | sunting sumber]
Sistim tulisan Basa Jepang kiwari bisa dituturkeun balik ka abad ka-4 AD, mangsa tulisan Basa Jepang mimiti dipake di Jepang. Taya bukti nu pasti yen sistim tulisan Jepang asli leuwih tiheula tinimbang pangwanoh kana Basa Cina.
Sanajan aya sababaraha bukti ngeunaan tulisan samemehna nu disebut jindai moji (oge kamiyo moji, 神代文字, hartina "tulisan umur tuhan") kapanggih dina tulisan modern, sababaraha pictographic, sababaraha runic, sarta sabababaraha deukeut kana Basa Korea Hangul, ieu dianggap salaku promosi "hoax" nasionalisme Jepang dina taun 1930-an. Contona bisa kapanggih di here.
Mimitina, karakter Basa Cina teu dipake keur nulis Basa Jepang; sacara literatur hartina kamampu keu maca jeung nulis Basa Cina Klasik. Sistim ieu disebutna kanbun (漢文) nu geus dimekarkeun, nu make boh karakter Cina (kanji) jeung kadang-kadang nu ampir sarua jeung grammar Basa Cina, tapi remen tanda diacritik diteundeun deukeut teks Basa Cina keur mere tanda nu sarua dina Basa Jepang. Sajarah tulisan mimiti Jepang, Kojiki (古事記), dipercaya geus dipake samemeh 712, saperti tulisan dina kanbun. Ayeuna sakabeh SMA di Jepang jeung sababaraha SMP ngajarkeun kanbun salaku bagean tina kurikulum Basa Jepang.
Taya sistim tulisan nu dipake dina Basa Jepang nepi ka mimiti diwangunna man'yōgana (万葉仮名), nu make karakter Cina keur sora fonetikna (diturunkeun keu maca Basa Cina) tinimbang semantikna. Man'yōgana mimiti dipake keur nulis sajak, saperti dina Man'yōshū (万葉集), nu mimiti dipake samameh taun 759, sarta ti dinya diturunkeun sistim tulisan nu aya ayeuna. Hiragana jeung katakana duanana tumuwuh tina man'yōgana.
Sabab loba kecap jeung konsep nu asup ka Jepang ti Cina teu sarua jeung pamake aslina, loba kecap nu asup kana Basa Jepang sacara langsung nu cara ngucapkeunna sarua jeung Basa Cina asli. Cara maca Basa Cina ieu disebutna on-yomi (音読み), sarta kosa kata sakabehna dumasar kana Sino-Japanese. Dina waktu nu sarua, pamake Basa Jepang asli ngabogaan kecap ku pakait jeung kanji injeuman. Pangaran loba make kanji jeung ngagambarkeun ieu kecap. Cara maca Basa ieu disebutna kun-yomi (訓読み). Hiji kanji bisa teu mibanda, hiji atawa sababaraha on-yomi jeung kun-yomi. Okurigana cara nulis sanggeus kanji mimiti keur kecap gawe jeung sipat tur keur ngabantu sangkan teu bingung dina maca sababaraha kanji. Karakter nu sarua bisa dibacara ku sababaraha cara gumunatung kana kecapna. Contona, karakter keur 行 dibaca i keur suku kata mimiti iku (行く) 'indit', okona keur mimiti tilu suku kata okonau (行う, "nyokot"), gyō dina susunan kecap gyōretsu (行列, "garis" atawa "prosesi"), kō dina kecap ginkō (銀行, "bank"), jeung an dina kecap andon (行灯, "lentera").
Ahli basa kadangkala ngabandingkan kecap injeuman Basa Jepang jeung adaptasi tina Basa Cina kana Basa Jepang saperti pangaruhna Norman conquest England kana Basa Inggris. Saperti dina Basa Inggris, sinonim Basa Jepang beda ti aslina, keur kecap boh tina Basa Cina atawa Basa Jepang Asli. Kasaruaan sejenna, kecap asli Basa Cina ilahar dipake leuwih resmi atawa intelek dina kontek ku pamake Basa Jepang, saperti pamake Basa Inggris leuwih sering make kecap latin keur nandakeun leuwih luhur kamampuna.
Reformasi basa tulisan[édit | sunting sumber]
Periode Meiji[édit | sunting sumber]
Parobahan nu nyata dina abad ka-19 Meiji era teu nyababkan akibat langusng kana sistim tulis Jepang, sanajan basa sorangan robah kusabab lobana literatur tina reformasi pendidikan, lobana asupan kecap anyar; boh kecap injeuman tina basa sejen atawa jieunan anyar sarta hasilna gerakan saperti pangaruh 言文一致 (genbun'itchi) nu dihasilkeun dina Basa Jepang dina tulisan "colloquial" keur ngagantikeun gaya tulisan klasik nu dipake samemehna. Hesena nulis Basa Jepang jadi topik nu loba didiskusikeun, sababaraha usulan sanggeus taun 1800-an sangka jumlah kanji nu dipake diwatesan. Usulan sejenna, keur ngaganti sakabeh tulisan nu lain Basa Jepang (usulan ieu kurang hasil) dina kana atawa romaji. Periode ieu nembongkeun tanda baca gaya tulis kulon mimiti dipikawanoh dina tulisan Jepang (Twine, 1991).
Dina taun 1900, Kementrian Pendidikan mimiti ngawanohkeun tilu reformasi keur naekeun pendidikan dina Basa Jepang:
- standarisasi hiragana skrip, ngurangan hentaigana (変体仮名);
- nangtukeun jumlah kanji nu diajarkuen di sakola dasar kita-kira 1,200;
- reformasi bentuk kana teu teratur, dijelaskeun dina Sino-Japanese cara maca kanji sangkan leuwih pas dina cara ngucapkeunna.
Dua mimti ilahar ditarima, tapi nu katilu masih keneh aya ganjelan, sarta loba nu nolak dina taun (Seeley, 1991).
Samemeh PDII[édit | sunting sumber]
Sabagean kagagalan reformasi taun 1900 ditambah ku naekna rasa nasionalisme di Jepang sacara efektif nahan reformasi dina sistim tulisan. Periode samemeh Perang Dunya II nembongkeun usulan keur teges kana pamakean sajumlah kanji, sarta sababaraha koran sacara sukarela teges kana pamakean kanji tur leuwih loba make furigana, tapi taya dukungan resmi tur loba tangtangan oge.
Sanggeus PDII[édit | sunting sumber]
Periode sanggeus Perang Dunya II nembongkeun parobahan nu gancang tur nyata dina reformasi sistim tulisan. Hal ieu sabagean tina pangaruh kawijakan pamarentah, tapi sacara nyata ngaleungitkeun konservatif tina kontrol sistim pendidikan, nu hartina ngomean nu geus aya samemehna. Reformasi utama nyaeta:
- kawijakan make sakabeh kana nu cara ngucap modern (現代仮名遣い gendaikanazukai), ngagantikeun pamakean kana heubeul (1946);
- mimiti migunakeun tōyō kanji (当用漢字), nu jumlah kanji diwatesan dipake di sakola, teksbook jeung sajabana, tina 1,850 (1946), jeung nyederhanakeun bentuk kanji (tempo Shinjitai);
- mimiti migunakeun kanji nu susunan kanji disatujuan keur dipake di sakola (1949);
- mimiti nambahkeun jinmeiyō kanji (人名用漢字) nu ngarupakeun kombinasi jeung tōyō kanji keur dipake dina ngaran (1951).
(Salah sahiji usulan ti administrasi pamarentahan nyaeta keur ngarobah sistim tulisan kana rōmaji, tapi teu didukung ku para ahli tur teu diteruskeun.) (Unger, 1996)
Sejenna, sistim nulis sistim tulisan datar ti katuhu ka kenca ilaharna diganti ku sistim tulis di kenca ka katuhu. Susunan katuhu ka kenca dipake keur kasus husus tulisan nangtung, nu mana kolom karakter ti luhur, diteruskeun sistim datar per se; ieu dipake keur sistim tulis sagaris dina tanad, jst. (contona tanda stasion di Tokyo dibaca 駅京東). Tulisan ieu masih dipake dina sisi katuhu (atawa papan iklan) sababaraha kandaraan, kapal, jst, nu mana dipake keur runtuyan teks ti hareup ka tukang dina kandaraan dina dua sisina.
Reformasi sanggeus perang masih keneh nyesakeun sababaraha hal, sanajan sababaraha kategesan geus dikurangan. Ngagantikeun tōyō kanji dina 1981 ku 1,945 jōyō kanji (常用漢字) geus dihijikeun ku ngarobah tina "kategesan" ka "rekomendasi", sarta dina kapimilikan pangajaran jadi kurang aktif keur neruskeun reformasi sistim tulisan (Gottlieb, 1996).
Dina taun 2004, loba tambahan dijieun dina sajumlah kanji jinmeiyō kanji. Daftarna ngarujuk ka Kementrian Kehakiman.
Nuansa sistim nulis[édit | sunting sumber]
Sistim tulis Basa Jepang ngidinan keur nepikeun informasi dina komunaksi jeung basa sejen migunakeun kecap nu beda atawa ku nambahkeun katerangan ngeunaan eta kecap. Contona, kanji watashi atawa watakushi 私 "kuring" ilahar dipake dina tulisan formal boh ku lalaki atawa awewe. Hiragana watashi わたし leuwih ilahar dipake ku awewe dina tulisan informal saperti catetan harian atau surat ka bababaturan. Katakana watashi ワタシ jarang dipake. Rōmaji watashi teu pernah dipake, iwal ti dina kontek sakabeh-rōmaji.
Susunan Kanji oge mere kateupastian dina cara maca keur kaperluan gaya. Contona dia Natsume Soseki carita pondok The Fifth Night, pangarang make 接続って keur tsunagatte, gerundive bentuk -te tina kecap tsunagaru ('ngahubungkeun'), nu ilahar ditulis nyaeta 繋がって atawa つながって. Tempo oge furigana keur leuwih jelasna.
Romanisasi[édit | sunting sumber]
Aya sababaraha cara pikeun alih aksara Jepang ka Romawi. Métode Hepburn nu ditujukeun pikeun pamaké basa Inggris sacara de facto baku dipaké, boh di luar atawa di Jepang sorangan (ogé dipaké di Wikipédia basa Inggris). Sistim Kunrei-shiki leuwih hadé dipaké pikeun kana, sahingga leuwih ngagampangkeun pikeun urang Jepang; disahkeun ku Kamentrian Atikan Jepang, tapi jarang dipaké di luar. Sistim lianna di antarana Nihon-shiki, JSL, jeung Wāpuro.
Tempo oge[édit | sunting sumber]
- Iteration mark ngeunaan tanda ulang dina Basa Jepang.
- Japanese typographic symbols ngeunaan simbol non-kana, non-kanji.
- Jindai moji
Gaya tulisan[édit | sunting sumber]
Variasi sistim tulisan[édit | sunting sumber]
Rujukan[édit | sunting sumber]
- Gottlieb, Nanette (1996). Kanji Politics - Language Policy and Japanese Script, Kegan Paul. ISBN 0-7103-0512-5.
- Twine, Nanette (1991). Language and the Modern State - The Reform of Written Japanese, Routledge. ISBN 0-4150-0990-1.
- Seeley, Christopher (1984). "The Japanese Script since 1900". Visible Language XVIII 3: 267-302.
- Seeley, Christopher (1991). A History of Writing in Japan, University of Hawai'i Press. ISBN 0-8248-2217-X.
- Habein, Yaeko Sato (1984). The History of the Japanese Written Language, University of Tokyo Press. ISBN 0-86008-347-0.
- Unger, J. Marshall (1996). Literacy and Script Reform in Occupation Japan: Reading Between the Lines, OUP. ISBN 0-1951-0166-9.
- wikipedia basa Inggris, Agustus 2006.
Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]
- The Modern Japanese Writing System: an excerpt from Literacy and Script Reform in Occupation Japan, by J. Marshall Unger.
- The 20th Century Japanese Writing System: Reform and Change by Christopher Seeley


text:
Pamendak H.Rachmat M.A.S.
Saban bangsa ngabogaan filsafat anu jadi kayakinan sabagean gede ti bangsa eta. Filsafat ieu anu jadi pangdorong jeung anu nungtun perjoangan bangsa eta ngudag cita-citana. Biasana filsafat teh disimbulkeun dina barang anu dianggap sakral, saperti falsafah Panca Sila disimulkeun dina Lambang Negara Garuda .
Lantaran filsafat aya pakuat-pakaitna jeung udagan jeung perjoangan bangsa , mimindengna mah filsafat teh disimbulkeun dina pakarang utama bangsa eta, saperti pedang atau sabangsana. Urang Sunda nyebutna teh pakarang atawa ageman.
Pakarang teh parabot anu sifatna fisik pikeun ngagampangkeun perjoangan. Ageman oge pakarang keneh, tapi sipatna spiritual. Ageman teh kapercayaan atawa kayakinan anu geus pageuh nancleb dina batin, anu satereusna bakal jadi mesin pangdorong, jadi kompas pikeun ngelelempeng kana tujuan, jadi obor pikeun nyaangan jalan jeung jadi kakuatan jeung kapercayaan diri ka anu nyekelna dina berjoang nudag cita-cita.
Urang Sunda anu jumlahna henteu saeutik jeung ngabogaan sajarah anu cukup panjang, tangtu ngabogaan filsafat sorangan, Karuhun Sunda nyiptakeun jeung ngaboga-an filsafat anu kungsi nganteurkeun aranjeunna kana kajayaan jeung kahormatan di jamanna, sarta tangtu ngaharepkeun seke-selerna ngaronjatkeun ajen hasil aranjeunna.
Filsafat Sunda mah mangrupa peureutan tina galeuh-galeuhna harti jeung maksud hirup manusa. Karuhun Suinda paham sarta yakin nyaan yen hirup jeung kahirupan, kaasup manusana anu diciptakeun ku Allah SWT Anu Nyebat Anjeun kagungan sifat lahir jeung batin. ( AQ; Al Hadid; 3 ), pasti ngabogaan sipat lahir-batin oge anu duanana kudu dicumponan pangabutuhna.Pamahaman jeung kayakinan ieu pisan anu jadi bibitna filsafat Sunda. Filsafat bibit ieu teh disimbulkeun dina Kujang, pakarang utama utrang Sunda.
Kujang teh dua pangadekna. Ku kitu para karuhun Sunda rek mere isarat ka seke-selerna yen dina jamanna aranjeunna kagungan dua cecepengan anu gumulung ngajadi hiji. Nu hiji pakarang, nu hiji deui ageman.Ku kujang, para karuhun Sunda seja ngelingan sangkan seke-seler Sunda paham pisan kana harti hirup di alam dunya ieu jeung dina ngajalananana kudu ngabogaan dua pakarang anu ampuh, anu kudu gumulung ngajadi hiji na jero diri, nyaeta elmu kadunyaan jeung elmu kaaheratan. Atawa elmu lahir jeung elmu batin. Ku elmu anu dua ieu Ki Sunda bakal ngabogaan SDM anu luhung.
Eta tandana karuhun Sunda paham jeung yakin nyaan kana harti hirup, sarta ngabuktikeun aranjeunna paham pisan kana kawajiban utama hiji manusa nyaeta ihtiar nyiar karaharjaan lahir jeung batin.Ku agama Islam disebut jihad fii sabilillah ngudag kahadeaan dunya jeung kahadean aherat keur dirina jeung keur nu lian.
Kuring henteu terang iraha filsafat eta lahirna. Naha samemeh atawa sabada Islam asup ka Sunda ? LamuN lahir sabada Islam, cirina roh Islam geus nyangkaruk dina diri karuhun Sunda. Lamun samemehna, eta ciri anu tetela pisan yen Sunda teh Islam jeung Islam teh Sunda. Naha bisa kitu Sunda geus Islam samemeh Islam asup ka tatar Sunda? Teu mustahil.
Agama anu dianggap bener jeung lempeng teh ( hanif ) agama anu dicandak ku Nabi Ibrahim, nyaeta agama tauhid, agama anu ngayakinkeun yen Allah teh Nunggal.tur Maha Kawasa Jalma anu ngayakinkeun kitu sarta masrahkeun maot jeung hirupna ka Allah Anu Maha Tunggal, disebut muslim.Sakabeh Nabi anu dilungsurkeun ku Allah SWT, teu aya anu dibedakeun sadayana disebut muslim.najan henteu ngajalankeun sareat Islam anu dicandak ku Nabi Muhammad saw. Rasulullah saw kagungan tugas nyampurnakeun agama anu dicandak ku karuhunna ku anjeun, anu saterusna diisebut agama Islam.
Kayakinan atawa agama urang Sunda samemeh aya Islam sok disarebut agama Sunda. Agama Sunda lain animisme anu migusti ka karuhun, oge lain polytheisme, nyembah sababaraha ilah, tapi monotheisme, agama anu nyembah Allah Anu Teu aya Duana.Sesembahan itu teh disebut Sanghyang Tunggal. Jadi agama Sunda teh agama tauhid, sajalan jeung agama Nabi Ibrahim as. Lantaran kitu henteu aneh lamun, malah asup akal pisan, lamun roh agama Sunda jeung roh agama Islam loba sasaruaanana anu hakiki.
Ajaran Islam ngajarkeun yen sajaba ti anu 25 masih keneh loba nabi sejenna anu sarua dilungsurkeun ku Allah SWT anu henteu didongengkeun. Jadi di mana mustahilna pikeun Allah Anu Maha Kawasa kantos ngalungsurkeun nabi agama Sunda ?
Jadi keur anu awam mah teu pati penting nganyahokeun naha filsafat Sunda teh lahir samemeh atawa sabada Islam. Keun eta mah bagean para ahli sajarah nalungtikna. Anu penting mah, urang Sunda ayeuna wajib ngarasa reueus jeung tumarima ditinggalan warisan ageman anu pangampuh-ampuhna pikeun sagala rupa masalah di saban jaman jeung tempat. Pantes lamun disebut ageman anu adiluhung teh.
Tapi lain maksudna supaya reueus kitu bae saperti jalma agul ku payung butut , ngarasa nikmat terhormat ku kahebatan karuhun, bari sorangan teu aya naon-naonana.Sikep kitu mah moal nguntungkeun, anu pasti mah matak ngajongklokkeun urang kana kacilakaan.
Rasa reueus teh kudu nyambung kana syukur tumarima. Nembongkeunana, seke-seler Sunda anu ayeuna kudu bisa ngamangpaatkeun ageman anu adiluhung teh pikeun karaharjaan lahir-batin Ki Sunda khususna, keus kajayaan Indonesia dina jembarna.
Pikeun ngajaga sangkan ageman tetep ajeg, gampang kahartina jeung gampang ngamangpaatkeunana, karuhun Sunda ninggalan filsafat-filsafat sejenna anu nerangkeun filsafat bibit. Nu kieu teh kapanggih dina carita-carita rayat anu pabalatak di mana-mana. Conto anu pangutamana, lalakon Lutung Kasarung.
Lutung Kasarung dibalangkeun ti kahyangan ka alam dunya dina wujud sato, lantaran ngajalankeun anu dilarang. Di dunyana. LK nu goreng patut teh dipanggihkeun jeung Purbasari, putri geulis anu suci atina , lambang elmu kapangeranan /agama anu harita keur dihina jeung disiksa ku dulur-dulurna anu jarahat. LK ngabela Purbasari.Hakekatna mah ngabelaan bebeneran, ngadegkeun kaadilan jeung kahadean, ngaruntuhkeun kabatilan jeung kamungkaran. Migawe kitu teh hakekatna ngaajalankeun parentah harian Allah SWT ka saban manusa, hususna pisan mah ka anu ariman. Jeung singsaha anu daek ngajalankeunana, dijangjian ku Allah SWT bakal dihormat ku MantenNA.
Bareng jeung rengsena nyalametkeun sarta mihukum Purbasari.LK dipulangkeun deui kana wujudna anu asli, satria kasep pilih tanding. LK anu sajati teh lalaki langit lalanang jagat. Lalaki anu religius, satria anu perceka. Satria-pinandita atau pandita sinatria. Mujahid, cek basa agama Islam mah. Samemeh mulang deui ka kahyangan LK kungsi meunang kahormatan jeung martabat anu luhur di dunya. Kitu kayakinan karuhun Sunda dina jamanna jeung kitu panyileukan aranjeunna, hoyong ningali seke-seler Sunda, para nonomanana jaradi satria pinandita, anu tiheulana jaradi pandita-sinatria. Duanana digawe babarengan di satempat-tempatna sacabakna-sacabakna.
Bandingkeun lalakon LK ieu jeung lalakon Nabi Adam as anu sarua pada tijengkang ti sorga lantaran ngajalankeun anu dilarang. Anjeunna katalangsara di dunya . Saterasna ditepangkeun jeung Siti Hawa anu cek sakaol diciptakeun tina tulang iga anjeunna ku anjeun. Adam jeung Hawa sasarengan berjoang ratusa taun. Sabada ngalaksanakeun pituduh ti Allah SWT nembe ariasa mulih deui ka sorga sarta kenging kahormatan jeung martabat Nabi Allah.
Hakekatna mah sakabeh manusa sarua jeung lutung anu kasarung. Manusa anu polos tina ajen-ajen karohanian taya bedana ti sato. Kasarung, hartina nyasab. Nyasab di jero sarung Asa mustahil bisa nyasab di tempat anu sakitu heureutna. Tapi da kitu manusa mah ti baheula tepi ka jaga oge. Taya bedana ti lutung, kasarung di dunya anu cenah lega padahal saenya leutik pisan dibandingkeun jeung alam jaga, komo jeung Anu Ngadamelna mah. Jalma kasarung ku sabab biasa mikir jauh teuing , nyimpulkeun yen hirup teh sulit-pabeulit , kudu kieu kudu kitu tepi ka jadi bingung. Ari geus bingung mah nyasab teh beuki jauh. Nu pinter jadi sato galak, no bodo jadi hakaneun nu pinter.Padahal sabenerna mah basajan pisan jeung koncina teh teu jauh-jauh teuing, nyaeta percaya jeung taat ka Anu Agung.
Nya kitu pisan anu disindirkeun ku Si Kabayan oge basa manehna dititah ngala tutut ki mitohana. Manehna keukeuh embung da nyangka sawah teh jero pisan.Buktina ,cenah, bakat ku jero langit oge katembong. Tapi sabada digebruskeun mah ku mitohana sarta sabada ngalaman sorangan , bari nyerengeh purunyus , tapi beuneur, pokna teh : el da deet.
Karuhun Sunda ngarepkeun ku kawalan filsafat karuhun, seuweu-siwi Sunda ulah tetep jaradi lutung kasarung, tapi kudu jaradi lalaki langit lalanang jagat, ngabogaan jatidiri satria-pinandita atawa pandita-sinatria di sagala widang, saperti anu aya di LK atawa Guruminda. Ciri-cirina, cageur, rohani jeung jasmanina, bageur, hade akhlak, pinter, seukeut uteukna, bener, prak-prakanana luyu jeung aturan agama. Lamun jatidiri ieu geus maneuh , Insya Allah cahaya karaharjaan lahir-batin Ki Sunda bakal ngahi-baran buana tatar Sunda, leuwihna bakal gumebyar ka tatar luar.
Tina diri anu raharja lahir jeung batin moal henteu bakal tumuwuh karya jeung kreativitas anu sarwa hade. Nagara jadi raharja, rea ketan rea keton, anu tani pada mukti sodagar pada beunghar, nu jareneng pada senang teu loba kahariwang, somah pada betah tumaninah di lemah anu genah tur merenah. Seni jeung budaya baranang nyongcolang tembong ka awang-awang.
Sabalikna pisan, tina batin anu garing taya anu bisa diarep-arep. Eta sababna kuring yakin pisan di mana karaharjaan lahir jeung batin Ki Sunda geus kahontal, atawa sakurang-kurangna geus deukeut ka dinya, sagala rupa anu ayeuna karasa teu pikapa-nujueun, teu pikareueuseun jeung anu sejen-sejenna deui, bakal nungtutan laleungitan. Insya Allah.
Jaba ti dina carita-carita rayat, filsafat Sunda bakal loba ketembong nembres dina paribasa-paribasa,dina ungkara keung babasan,di antarana saperti silih asih,silih asah, silih asuh.Herang caina beunang laukna.Teu langkung anu dibendo. Someah hade ka semah. Ulah pupulur memeh mantun.Kabehanana karasa pisan ngandung roh Islam sabab ngait kana ayat-ayat Al Quran atawa hadits Nabi saw.
Silih asih maksudna silih pikanyaah karna Allah. Rasa nyaah meunang nadean tina sifat Allah Anu Maha Rahman. Dina titincakan ieu pisan ngadegna silih asah jeung silih asuh
Asa pamohalan pisan aya jalma bisa mikanyaah anu sejen karna Allah lamun dina dirina teu nyampak rasa nyaah anu jolna tina Sifat Rahman. Pamohalan aya jalma kakecretan sifat Rahman, lamun jalma eta lain jalma tauhid. Jadi ungkara eta, pangheulana pisan ngudukeun urang Sunda tauhid.Di mana geus aya rasa tauhid,pasti muncul rasa nyaah ka sasama. Tina tauhid eta keneh datang elmu, sabab anu tauhid dijangjian ku Allah baris dipaparinan elmu. Lamun geus berelmu aya kawajiban ngabagikeun ka batur. Eta sababna filsafat Sunda nitah silih asah. Silih asah uteuk, silih asah rasa, silih asah budi-pekerti. Cindekna silih simbeuhan ku pangarti jeung ku budi.Kumaha bisa aya silih simbeuhan ku pangarti jeung budi di antara anu sarua tunana.
Ti dinya bakal datang kahayang silih asuh anu hartina, lamun antara anu papada dewasa, silih ayunkeun silih senangkeun, ngajauhan pacengkadan. Antara anu dewasa jeung sahandapeunana aya kawajiban di anu dewasa ngajaga kasalametan, ngadidik jeung nganteur nu ngora kana kadewasaan.
Lamun dilenyepan baris kaharti yen ungkara , atawa paribasa atawa naon bae ngaranna silih asih,silih asah,silih asuh teh, ngandung isarat ti karuhun sangkan urang Sunda kudu jadi jalma anu tauhid, jalma anu berelmu, jalma anu mandiri atawa sawawa, sangkan bisa jadi jalma anu mangpaat pikeun sasama jeung alam sabudereunana. Lamun nyosok deui ka beh jero, moal salah sigana lamun urang narik kasimpulan yen eta teh mangrupa bagean tina harti ayat rahmatan lil ‘aalamiin.= mawa rahmat ( kahadean) keur sakuliah alam. ( Al Anbiya’ ; S 21; 107)
Herang caina beunang laukna. Ieu teh nasehat , dina digawe atawa dina perjoangan kudu bisa hasil maksud bari henteu nyababkeun karuksakan atawa kakiruhan anu ngarugikeun. Cindekna mah kudu ati-ati .kudu boga wiwaha, kudu wijaksana. Sedeng ari wijaksana teh kapan aya dina shirothol mustaqim.
Teu langkung anu dibendo. Nu dimaksud nu dibendo teh anu kawasa. Jaman ayeuna mah, loba pisan anu nyangka yen ungkara ieu teh geus teu merenah deui, geus teu usumna, geus meujeuhna ditinggalkeun sabab pohara ngarugikeunana. Malah dituding, lantaran pageuh teuing nyekel kana filsafat ieu urang Sunda ayeuna jadi tinggaleun dina sagala rupa urusan.
Ungkara ieu nembongkeun kasatiaan karuhun urang ka anu jadi raja atawa pamingpin, da puguh jadi kawajiban anu dipingpin mah satia ka anu mingpin.Sikep ieu teh taya bedana jeung parentah Al Quran ka sakabeh anu ariman supaya satia ka Allah, ka Rasul jeung ka nu mingpin. ( An Nisa’ ; S 4; 59) Jadi teu bisa dihartikeun ieu parentah teh pikeun jadi kodomoyo atawa boga sipat sumuhun dawuh, sabab kasebut urang Islam mah, komo pikeun anu yakin yen Islam teh Sunda , Sunda teh Islam, parentah ieu teh kudu dijalankeun salila anu mingpin masih tetep aya dina bebeneran ilahi. Di mana geus nyimpang mah teu aya kawajiban taat, malah lamun wasa mah kudu daek ngarobah kaayaan.
Someah hade ka semah oge sarua ajaran agama Islam . Tamu kudu dihormat dipupujuhkeun paling lila tilu poe. Liwat ti dinya mah taya deui kawajiban. Tapi oge lain kudu diusir atawa dimusuhan . Da lamun anu jadi tamuna urang Islam mah, baris nyaho naon hak jeung kawajibanana.
Sipat someah hade ka semah teu bisa disalahkeun jadi sabab Ki Sunda jadi lain pribumi di imahna sorangan pedah loba tempat anu dieusian ku lain urang Sunda. Ditingal tina jihat daratangna , maranehanana teh lain semah. Atuh diitung tina lilalana, lamun tea mah kungsi jadi semah ayeuna geus lain semah deui.Salaku warganegara Indonesia maranehanana oge teu bisa disanggap semah. Ongkoh deuih urangna sorangan teu kungsi nempatkeun maneh jadi pribumi. Lamun urang ngantep, lain pedah urang someah. Lamun ayeuna karasa saperti jati kasilih ku junti,bongan urang sorangan, naha atuh tempat-tempat anu saenyana bisa dieusian ku uarng sorangan henteu ditempatan. Deungeun anu nenjo aya tempat kosong tur nguntungkeun terus rikat ngarebut lantaran taya hukum anu ngalarang, naha bisa disalahkeun? Tah dina ngungkulan masalah-masalah saperti kieu urang dipentes digawe make filasafat herang caina beunang laukna.
Ulah pupulur memeh mantun. Maksudna basajan pisan, ulah sok ngaheulakeun hak memeh kawajiban. Ieu teh ajaran Islam jeung kitu dicontokeunana ku Nabi saw. Lain saperti anu dihartikeun ku sabagean inohong Sunda kiwari. Pajahkeun teh cenah, ayeuna mah geus lain jamanna deui digawe kitu teh. Kudu menta dibayar ti heula, sakurang-kurangna menta dipersekotan. Pikeun sababaraha urusan mah bisa jadi bae urang kudu kitu, tapi ari sacara umum mah tetep kudu ngaheulakeun kawajiban batan hak. Kapan ruksakna nagara urang ayeuna oge lantaran loba teuing jelema anu ngaheulakeun kawajiban batan hak.
Kiwari, loba pisan inohong Sunda anu boga angkeuhan mundurna Ki Sunda ayeuna lantaran masih keneh nyekel filsafat anu geus tinggaleun jaman. Padahal, asa pamohalan pisan aya ajen-ajen Islam make geus teu mahi deui keur ayeuna. Ngan lantaran kurang ngarti atawa frustrasi bae anu bisa mengkolkeun tina harti anu sabenerna mah. Tapi oge lain mustahil lamun aya anu ngewa atawa sirik ka Ki Sunda terus ngahaja mengkolkeun harti sabenerna pikeun kapentingan sejen, saperti kaom orientalis baheula mengparkeun harti Islam keur kapentingan penjajah. Sakuringeun mah yakin, pangna Ki Sunda mundur teh awal-awalna pisan mah aya hiji generasi anu ninggalkeun filsafat Sunda anu adiluhung tea. Kasalahan ieu pada ngantep tepi ka kiwari.
Filsafat anu dijalankeun sapopoe bakal jadi ciri mandiri anu ngajalankeunana, atawa nu jaman ayeuna mah disebut jatidiri. Jadi, lamun aya anu natanyakeun jatidiri Ki Sunda, jawabna anu panggampangna mah, lenyepan bae pakarang/ageman kujang, paribasa,ungkara jeung papatah-papatah Sunda.
Pikeun mungkas kuring seja nembrakkeun sajak basajan :
LAMUN ENYA KUJANG DUA PANGADEKNA.
Lamun enya kujang dua pangadekna,
pantesna,
sabeulah keur naratas di pawenangan,
sabeulah deui geusan meuntas ka kalanggengan.
Lamun enya kujang dua pangadekna,
Kuduna,
Ka ayeuna mawa nyatria,
Ka jaga mawa mandita.
Lamun enya kujang dua pangadekna,
Jatidiri Sunda,
nu ayeuna satria -pinandita,
nu tiheula pandita - sinatria.
Lamun rampak anu ayeuna .
meta bareng jeung anu tiheula,
Sacabakna-sacabakna,
Jati kasilih ku junti ukur paribasa,
Sunda digjaya di mana-mana.
Dimuat ku PR 143 Juli 2002.
Disundakeun 17 Februari 2003.
H.Rachmat M.A.S.
Jumat, 11 Desember 2009
KUJANG DUA PANGADEKNA
Pamendak H.Rachmat M.A.S.


text:
CARPON
MOTOR URUT
Carpon Ena Rs.
PAUR. Eta perasaan kuring mun nempo barudak leutik marawa motor. Ting tirilik mapay jalan lembur. Kadang sorangan atawa ngarombongan. Teu jarang barudak karek kelas hiji atawa dua SD. Barudak leutik kitu geus dibere kabebasan mawa motor. Teu ngarti ku jalan pikiran kolot-kolotna. Kumaha mun cilaka? Leuh, mana teuing, kuring jadi teu wani ngabayangkeunana.
“Ayeuna mah geus jamanna kitu,” cek pamajikan basa hiji waktu kuring ngorbrolkeun kapaur eta. “Tingali we geura Si Dimas ge skeudeung deui menta pangmeulikeun motor... Siap-siap we...”
Beuki paur wae. Si Dimas teh budak kuring, karek kelas opat SD. Tapi tina sorot matana ari ningali barudak leutik marawa motor, kuring apal manehna oge hayangeun. Komo diantara maranehna teh aya babaturan sakelasna. Malah aya nu sahandeup manehna. Tapi kuring boga tekad moal pangmeulikeun motor samemeh manehna asup SMP. Atawa paling cepet nepika manehna kelas genep SD.
Tapi pamajikan kalah nyeungseurikeun.
“Naha Akang bisa kitu?”
“Bisa, pedah naon teu bisa? Teu pangmeulikeun motor leuwih gampang batan pangmeulikeun motor,” cek kuring, hangit nembalan teh.
“Nyaan?”
“Enya.”
“Memangna teu karunya nempo anak batur mawa motor, sedengkeun anak urang ka mana-mana nikreuh?”
“Lain sual kakarunya tuda. Ieu mah kanyaah...”
“Nya, lamun nyaah mah atuh geura pangmeulikeun motor budak teh...”
“Ah, urang boga persepsi nu beda ngeunaan kanyaah. Lamun can pangmeulikeun motor ka budak, eta ge hartina nyaah, Mah...”
“Nyaah ning kitu?”
“Geus, ah. Si Dimasna sorangan can menta pangmeulikeun motor, mamah nu riweuhna... Kieu yeuh Mah, lamun ayeuna-ayeuna pangmeulikeun motorna, Akang mah hariwang Si Dimas cilaka. Can kaawakan mawa motorna. Ongkos bisi jadi gumasep loba gaya lah. Tempo we barudak nu geus marawa motor..”
“Lamun Si Dimas menta dipangmeulikeun ayeuna kumaha?” Pamajikan ngeyel.
“Pokona ayeuna-ayeuna mah moal pangmeulikeun. Titik.” Cek kuring mungkas obrolan. Teu hayang jadi pasea, sabab apal kahayang pamajikan mah Si Dimas teh pangmeulikeun motorna ayeuna. Kadenge manehna ngarenghap. Meureun kuciwa ku sikep kuring. Ah, sabodo, da lain hartina kuring teu mampuh pangmeulikeun motor keur budak ieuh. Kuring hariwang nudak sagede Si Dimas nu awakna can sameter jejeg mamawa motor. Lain Si Dimas nu mawa motor, tapi motor nu mawa Si Dimas.
Kabandungan barudak nu geus dibere motor ku kolotna, gawena ngan momotoran wae, ka hilir ka girang teu puguh tujuan. Boro-boro mantuan kolot jiga barudak baheula. Barudak ayeuna mah hese nurutna ka kolot, tapi sabalikna kolot nu nurutkeun kana kahayang anak. Kuring teu hayang Si Dimas kitu. Naon gunana barudak dibere motor? Ngahambur-hambur bengsin wungkul, ngahambur-hambur waktu teu puguh...
Sukur we Si Dimas can menta pangmeulikeun motor. Teuing teu wanieun. Tapi kuring memang geus siap-siap. Tabungan geus boga, cukup keur meuli motor. Sualna, Si Dimas hiji waktu mah pasti hayangeun motor. Tapi teuing iraha.
Ngendek sabaraha bulan, ahirna mah Si Dimas wakca oge, hayang dipangmeulikeun motor. Tapi kuring masih nyobaan ngulur waktu.
“Nya engke mun naek ka kelas lima,” cek kuring.
Mata Si Dimas cahayaan.
“Bener, Pa?”
“Enya.”
“Jangji?”
“Jangji!”
Si Dimas ajrag-ajragan. Karek dijangjian wae mani sakitu bungahna, komo mun geus dipangmeulikeun. Manehna nangkeup ka kuring. Tuluy ka indungna. Berengbeng ka imah ninina nu aya gigireun imah kuring. Kadenge manehna bebeja, “Ni, sakedap deui abi dipangmeserkeun motor ku bapa...”
“Iraha cenah meserna?” Cek ninina.
“Engke ari tos naek ka kelas lima.”
“Atuh tilu bulan deui...”
“Uhun, Ni.”
Kuring kaget oge ngadengena. Enya nya pan naekeun kelas teh tilu bulan deui. Rarasaan teh lila keneh. Aya rasa kaduhung talobeh ngajangjian. Tapi, lah bisa keneh diakalan.
Tilu bulan kaliwat. Tas naekeun kelas Si Dimas langsung nagih jangji.
“Mana Pa motorna? Abi tos kelas lima. Bapa pan tos jangji...”
“Nya, engke..” Cek kuring.
“Engke iraha?” Mimiti aya nada keuheul na sora Si Dimas.
“Engke we, sabar da lain meuli ciki ieu mah...”
“Tapi engkena kudu pasti, Pa...”
“Enya, enya... pasti dipangmeulikeun..” Tapi ke ari geus kelas genep, cek na hate. “ Sabar we, artosna can cukup..” Ditungtungan ku ngawadul.
“Awas mun bapa ngabohong!”
“Enya, enya.. tenang we.”
Sabulan, dua bulan, Si Dimas masih bisa dibebenjokeun. Manehna masih bisa ngarti. Nu teu daekeun ngarti justru kalah indungna.
“Teu hade pa hayuh wae ngabobodo budak,” omong pamajikan nyindiran.
‘Ah, da lain ngabobodo, Mah... tapi waktuna asa can tepat pisan. Leutik keneh Si Dimas teh. Ke we ari geus kelas genep dina cepetna oge...”
“Jadi rek diundur sataun deui nya?” Mata pamajikan jiga nu rek luncat.
“Enya..” tembal kuring. Lamun bisa...
“Abi teu ngarti ku jalan pikiran Akang. Naon dih nu dipikasieun? Tingali barudak tatangga nu geus dipangmeulikeun motor. Naha maranehna aya nu cilaka? Henteu, lin? Barudak ayeuna mah geus palinter. Labuh sautak-saeutik mah wajar atuh. Karunya Kang Si Dimas. Abi sok ngenes ari nempo Si Dimas leumpang, sedengkeun baturna mah geus tingtereleng dina motor. Akang teu ngenes?” cek pamajikan.
Kuring ngahuleng. Omonganana kaharti oge, aya benerna. Karunya Si Dimas. Hate kuring mimiti leah.
“Nya atuh, isuk akang ka Banjar,” cek kuring ahirna.
“Nyinaon?”
“Pan meuli motor keur Si Dimas. Rek meuli nu anyar.”
“Awas, ulah ngabohong deui...”
Tapi sorena aya kajadian nu matak geunjleung di lembur. Deukeut kebon karet, si Dadang budak tatangga, motorna aya nu ngarampas. Untung budakna mah teu dirogahala. Ngan motorna dibawa kabur. Mangkaning motor karek crut.
Saharita niat mangmeulikeun motor keur Si Dimas murengked deui. Malah asa boga tanaga anyar pikeun mere alesan ka Si Dimas jeung pamajikan.
“Tuh, kan kitu akibatna lamun budak leutik geus dibere motor.. masih untung ukur motorna, kumaha mun budakna?” cek kuring.
“Tapi pan teu sakabeh budak nu boga motor ngalaman kitu, Kang... Nasibna we eta mah...” cek pamajikan
“Tapi teu mustahil tumiba ka Si Dimas lamun bogaeun motor...”
“Mustahil, Kang!” Pamajikan teugeug. Urat beuheungna ranteng.
Ngadenge kuring jeung pamajikan hungheng, Si Dimas ngajengkat. “Bapa loba alesan! Bapa ngabohong!” Pokna satengah ngagerewek. Blus ka kamar, teu ka luar-luar deui.
Isukna Si Dimas embung ka sakola. Isukna deui masih kitu. Manehna embung sakola samemeh pangmeulikeun motor. Dibebenjokeun kukumaha ge teu mempan. Nepika saminggu mogok sakolana oge. Ahirna kuring leah deui.
“Tapi cuang meuli motor urut wae, nya.. Isukan geus SMP karek meuli nu weuteuh...” Cek kuring.
Si Dimas teu buru-buru nyatujuan. Cek pikir, mun motor urut mah, asal alus keneh, moal pati loba resikona. Moal jadi inceran jalma jahat. Moal aya nu ngarampas atawa dipaling.
Sanggeus hantem dileuleuyan ahirna Si Dimas panuju. Isukna kuring geus meunang motor urut harga opat juta. Ngan dua poe Si Dimas diajar na motor, poe katiluna geus bisaeun sorangan. Bener cek pamajikan barudak ayeuna mah palinter. Kuring wae baheula saminggu karek bisa.
Hiji sore, Mang Tarno ngurunyung ka imah bangun nu rusuh.
“Pa, itu..eu..itu...” Omongna arapap-eureupeup. Jiga nu hese nyarita.
“Itu naon, Mang?” Cek kuring heran sakaligus curiga.
“Itu..eu... Jang Dimas ragrag ka walungan..”
Deg! Astagfirulloh.
“Di walungan mana?”
“Di walungan Cibuyut..”
Satengah lumpat kuring muru ka walungan Cibuyut nu pernahna di wates lembur. Teu kungsi lima menit ge nepi. Kasampak geus rea jalma ngaliud. Si Dimas digolerkeun dina aspal. Baraseuh. Tarangna baloboran getih. Kuring rek ngarawu Si Dimas, tapi dihalangan ku Ki Iding.
“Kade, aya tulang nu potong,” cek Ki Iding bari nuduhkeun sababaraha titik dina awak Si Dimas: bitis jeung taktak. “Hadena mah tuluy bawa ka rumah sakit we, karunya...”
“Enya atuh, cik pangneangankeun mobil...” Hate mah tagiwur sok sieun Si Dimas teu katulungan. Teu katahan cimata nyurucud nempo budak nu humarurung nahan kanyeri. Buukna diusapan.
Motor nu masih di dasar walungan diarangkat ka darat. Sanggeus beunang, karek tembong gantar remna lesot. Meureun lolos rem, teu katahan gujubar ka walungan. Kabeneran walungan Cibuyut teh aya dina tungtung pudunan Singasari. Si Dimas jol ti tonggoh. Lolos rem...kabayang kumaha Si Dimas ngaduruluk ti tonggoh...
Teu lila pamajikan datang. Nempo kaayaan Si Dimas manehna ngagoak. Rek ngagabrug ku kuring dihalangan. Manehna malik ka kuring. Sorot matana pinuh ku amarah. Leungeunna tuluy merekpek dada kuring.
“Dasar Akang mah pelit! Kejem ka anak! Teu boga kakarunya! Rajeun pangmeulikeun motor urut. Coba mun pangmeulikeun motor weuteuh mah moal lolos rem ieuh. Motor butut nu lolos rem mah!” cek pamajikan namplokeun amarahna.
Kuring ukur ngabetem. Rumasa salah. Sieun Si Dimas ngalaman nasib jiga Si Dadang nu dirampas motorna, kalah ngalaman nasib cilaka gara-gara motorna lolos erem. Heueuh, mun motor weuteuh mah piraku lolos re. Dasar aing bodo!
Mobil datang. Si Dimas diangkat kana mobil. Sajeroning perjalanan ka rumah sakit, kuring apal yen keur nyageurkeun Si Dimas tangtu perlu waragad teuing sabaraha tikel tina harga motor. Ya Alloh salametkeun budak abdi! Teu petot-petot ngadunga.
Sore meh lekasan. Peuting datang. Hate kuring ngarakacak. Wangunan rumah sakit kalah nambah tagiwur. ***
Mei 2011.


text:
Kertas
Kertas nyaéta bahan ipis & rata hasil tina komprési serat. Serat nu dipaké biasana serat alam nu dasarna selulosa. Bahan pangumumna nyaéta bubur kai, tapi aya ogé nu dijieun tina serat séjénna kayaning kapas, linén, haramay. Sabeundeul kertas nu lobana 500 lambar disebut sa-rim.
Daptar eusi
Pabrikasi[édit | sunting sumber]
Boh dijieun maké leungeun atawa Mesin Fourdrinier, produksi kertas téh ngaliwatan opat hambalan:
Nyiapkeun serat[édit | sunting sumber]
Bahan nu rék dipaké nyieun kertas dikonversi jadi bubur (pulp). Kusabab lolobana tina bahan alam, prosés ieu sok merlukeun diwilah-wilah jeung dikumbah. Mun seratna geus kaékstrak, saterusna bisa diwarnaan atawa dibodaskeun luyu jeung hasil ahir nu dipikahayang.
Dijieun jadi lambaran[édit | sunting sumber]
Bubur serat téa terus diéncérkeun maké cai, laju dialirkeun ngaliwatan saringan sahingga ngahasilkeun ramat serat; watermark biasana ditambahkeun dina hambalan ieu. Ramat ieu terus diprés sarta digaringkeun jadi lambaran kertas kontinyu.
Mun kertasna dicitak, buburna diasupkeun kana wadah citakan nu dasarna saringan (atawa alat panggaring lianna), sahingga seratna tinggaleun dina sarinana, sedengkeun caina ngalir. Pikeun miceun sésa caina, seratna diteken sahingga kapeureut.
Kertas nu diproduksi massal biasana dijieun maké prosés kontinyu (Fourdrinier). Sanggeus garing, lambaranana bisa diteukteukan luyu jeung ukuran nu dipikahayang. Ukuran kertas baku ditangtukeun ku badan pamaréntah kayaning Organisasi Standarisasi Internasional (ISO).
Digaringkeun[édit | sunting sumber]
Nalika diprosés di pabrik, kertas bisa sababaraha kali ngaliwatan prosés digaringkeun. Kertas nu garing leuwih kuat batan nu baseuh, sahingga leuiwh hade dina kaayaan garing sangkan teu pegat dina prosés produksina (mun pegat mah biasana sok dibuburkeun deui).
Aplikasi[édit | sunting sumber]
- pikeun ditulisan atawa dicitak: kertasna jadi dokumén; bisa ditujukeun pikeun neundeun catetan/rékaman jeung komunikasi. Kertas ogé bisa mibanda ajén:
- pikeun mungkus:
- pikeun beberesih (baca ogé tisu):
- pikeun konstruksi
Sajarah[édit | sunting sumber]
Kecap paper (basa Inggris, pahpir?) asalna tina bahan tulis Mesir nu disebut papirus, nu dijieun tina tangkal papirus. Papirus geus dijieun di Mesir ti taun 3000 sM, lajeng di Yunani Kuna jeung Romawi. Ka kalér, aya perkamén atawa vellum nu dijieun tina olahan kulit domba jeung sapi, sabab papirus mah tumuwuhna di wewengkon subtropis. Di Cina, mimitina mah tulisan téh dijieun dina awi, beurat jeung matak susah mawana. Sutra kadang dipaké, tapi mahal teuing.
Cai Lun, nu dines di pangadilan Cina, ngadadarkeun cara modérn pikeun nyieun kertas taun 105 M; anjeunna kacatet salaku jalma munggaran nu nerangkeun cara nyieun kertas tina kapas. Iber nu leuwih heubeul, cenah mah geus aya ti taun 150 sM (di Cina kénéh). Kamonésan ieu lajeng sumebar ka luar Cina; budaya Asia Wétan lianna. Tatacara nyieun kertas ditransfer ka Koréa taun 600, terus ka Jepang dibawa ku pandita Buda, Dam Jing, taun 625, nu maké serat tangkal murbéy. Sanggeus aya dadagangan antarwewengkon sarta perang Talas, papanggihan ieu sumebar ka Wétan Tengah, diadopsi ku urang India jeung Italia kira abad ka-13.
Di Indonésia, teu aya catetan anu pasti ngeunaan iraha mimiti mikawanoh kertas. Tapi sahanteuna geus ti abad ka-15 kénéh, ku ayana naskah-naskah nu ditulis dina daluang (dijieun tina kulit kai). Saméméh migunakeun daluang, naskah ilaharna ditulis dina lambaran daun lontar/nipah. Pangabisa nyieun daluang nepi ka kiwari geus langka pisan.


text:
Kurt Cobain
Kurt Cobain (20 Pébruari 1967 - 5 April 1967) nya éta penyanyi, panulis lagu jeung gitaris grup musik Nirvana[1][2]. Kurt Cobain lahir di Washington ti pasangan Donal Cobain jeung Wendy, pamajikanna Kurt nya éta Courtney[2].
Kurt lahir dina kaayaan kulawarga anu acak-acakan, kolotna geus cerai nalika Kurt masih 8 taun, ti Harita Kurt jadi resep nyorangan malah mah sok kaluar imah, Kurt sok nulis dina témbok kamarna anu unina: I hate mom”, I hate Dad”, Dad hates mom, mom hate dad, it simply makes you want to be sad (Kuring teu resep ka mamah, Kuring teu resep ka Bapa, Bapa héwa ka Mamah, Mamah héwa ka Bapa, ieu hal nyieun Kuring sedih)[2]. Bakat musikna geus katingali ti leutik kénéh[2]. Taun 1975, Kurt kungsi ngilu keurseus drum, nalika milangkalana anu ka-14, Kurt dihadiahan gitar ku dulurna[2]. Kurt geus bisa maén gitar, malah mah faséh mawakeun laguna Led Zappelin anu Stairway to Heaven, jeung lagu Another one bites to dust (Queen). Lalakon hirupna anu peurih dijadikeun lagu anu judulna Something in The Way[2].
Taun 1999, lagu Kurt anu kasohor nya éta Smells like Teen Spirit, sakaligus nandaan dimulaina industri musik pop tina jenis glam metal, arena rock, jeung dance pop, kana grunge jeung rock alternatip, disusul ku lagu-lagu séjénna saperti About a Girl, COme as You Are, In Bloom, Lithium, Heart-Shaped Box, All Apologies, jeung Rape me[1].
Kurt kacanduan heroin anu awalna mah digunakeun pikeun ubar maag kronis jeung panyakit skiolisis anu karandapan ku manéhna[2]. Kurt sababraha kali asup panti rehabilitasi[1]. Kurt jadi déprési lantaran popularitasna, padahal Kurt mah hayang hirup anu bebas, nyantai jeung henteu loba kasibukan, puncak déprési Kurt kajadian nalika konsér di Munich tanggal 1 Maret 1994, harita Kurt pingsan di Panggung[2]. Tanggal 8 April 1994, Kurt kapanggih geus maot di Imahna, hasil otopsi nyebutkeun yén Kurt maot tanggal 5 April 1994  .


text:
Péstisida
Pestisida nya éta substansi kimia jeung bahan séjén sarta jasad renik ogé virus anu dipaké pikeun ngadalikeun sagala rupa hama.[1] Anu dimaksud hama di dieu téh pohara legana, nya éta serangga, tungau, gulma, kasakit tutuwuhan anu disababkeun ku fungi (jamur), bakteria jeung virus, saterusna nematoda (bentukna kawas cacing nu miboga ukuran mikroskopis), kéong, beurit, manuk sarta sato séjén anu dianggap ngarugikeun.[1]
Daptar eusi
Sifat[édit | sunting sumber]
Saban péstisida miboga sipat anu béda.[1] Sipat péstisida anu mindeng kapanggih nya éta daya, toksisitas, rumus empiris, rumus bangun, formulasi, beurat molékul sarta titik didih.[1]
Cara Gawé Pestisida[édit | sunting sumber]
Péstisida miboga cara gawé anu béda-béda.[1] Aya opat rupa cara gawé péstisida nya éta nu kahiji péstisida kontak, hartina miboga daya maéhan sanggeus péstisida keuna kana awak hama.[1] Kadua, péstisida fumigan, hartina miboga daya maéhan sanggeus péstisida anu mangrupa uap atawa gas keuna kana awak hama.[1] Katilu, péstisida sistemik, hartina bisa disalurkeun kana sagala rupa bagian awak tutuwuhan ngaliwatan jaringan, hama bakal paéh lamun nyeuseup cairan anu aya dina tutuwuhan.[1] Pamungkas, péstisida lambung, hartina miboga daya maéhan sanggeus péstisida kadahar ku éta hama.[1]
Jenis Péstisida[édit | sunting sumber]
Dumasar kana fungsi atawa sasaran pamakéanana, péstisida dibédakeun jadi 6 rupa, nya éta inséktisida, fungisida, bakterisida, rodentisida, nematisida, jeung herbisida.[2]


text:
Sinyal analog
Sinyal analog nyaeta sinyal anu sinambung atawa kontinyu dina satiap waktu.
Sinyal analog ngagunakeun sababaraha sifat médium pikeun ngirimkeun informasi. Contona, barometer aneroid ngagunakeun sinyal gerakan jarum panunjuk akibat sifat ngariut jeung ngabeukahna médium sahiji cacai (basa Indonesia: cairan) akibat robahna tekenan udara. Sedengkeun dina widang kalistrikan (éléktrik), sifat médium anu paling umum digunakeun nyaéta parobahan voltase anu dituturkeun raket ku parobahan frékuénsi, parobahan arus, sarta parobahan muatan listrik.
Satiap informasi bisa dikirimkan ngaliwatan sahiji sinyal analog. Contona, dina ngirimkeun informasi ucapan kana rangkéan listrik, ucapan anu dihasilkeun ngakibatkeun parobahan-parobahan dina tekenan udara. Tekenan hawa keuna kana diafragma sahiji mikrofon anu nyababkeun fluktuasi voltase atawa arus dina rangkéan listrik. Voltase atawa arus dimaksud disebut salaku sahiji analog tina sora.
Lantaran sinambung, sinyal analog sacara téoritis miboga résolusi tanpa hingga, sinyal kasebut bakal salawasna miboga résolusi anu leuwih hadé dibanding sistem digital dimana résolusina diskrit (henteu sinambung). Dina praktékna, mangsa alat anu ngolah sistem analog leuwih kompléks, éfék-éfék saperti non-linéaritas jeung nois tungtungna ngaruksak résolusi sinyal analog sahingga panerapan sistem digital jadi leuwih alus. Dina alat anu leuwih kompléks kasebut, susah pikeun néangan (ngadetéksi) iraha jeung dimana lumangsungna karuksakan sinyal analog; tapi dina sistem digital, karuksakan sinyal lain waé bisa didetéksi, tapi ogé bisa dibenerkeun.
Karugian[édit | sunting sumber]
Kakurangan utama sinyal analog nyaéta sakabéh alat atawa sistem anu diliwatan ku sinyal miboga nois – nyaéta, variasi gangguan anu sifatna acak. Mangsa sinyal dipancarkeun dina jarak nu jauh, pangaruh gangguan acak ieu jadi dominan. Sacara kalistrikan, pangaruh gangguan ieu bisa disingkahan atawa dieuweuhkeun ku cara digunakeunna panangtayungan (protéksi), sambungan nu alus, sarta sababaraha jinis kabel saperti koéksial atawa pasangan kawat nu dibungkus.
éfék tina nois ngajadikeun sinyal tilelep atawa katutup ku gangguan. Sanajan résolusi sinyal analog leuwih alus ti batan sinyal digital anu satara, dina prak-prakannana, kauntungan résolusi sinyal analog nu alus jadi henteu mangfaat lantaran kaéléhkeun atawa katutup ku nois. Nguatkeun sinyal pikeun ngahadéan bagian nu geus lemah, bakal milu nguatkeun nois ogé.
Modulasi[édit | sunting sumber]
Metode (padika) lain pikeun ngirimkeun sinyal analog nyaéta ngagunakeun modulasi. Dina hal ieu, sababaraha sinyal dasar (misalna sahiji gelombang carrier sinusoida boga sifat bisa ditumpangan (dimodulasi):
- modulasi amplitudo ngalibetkeun parobahan amplitude bentuk gelombang tegangan sinusoida ku informasi;
- modulasi frékuénsi ngarobah frékuénsi.
- Téknik-téknik lain, saperti parobahan fase sinyal dasar.
Sirkit analog henteu ngalibetkeun kuantisasi informasi kana format digital.
Jam dina leungeun disebut analog; tapi anu panémbongna mangrupa digit disebut digital. Loba jam analog nu sabenerna mah digital kusabab henteu gerak dina gerakan kontinyu nu lemes, tapi mangrupa léngkah-léngkah leutik unggal detik atawa satengah detikan, atawa malah mah unggal menit.
Tempo digital keur sawala ngeunaan digital vs. analog.
Sumber: Sababaraha tina vérsi saméméhna tina artikel ieu aslina dicutat ti Federal Standard 1037C dina rojongannana ka MIL-STD-188.


text:
Salah sahiji anu nyababkeun hawa di Kota Bogor
karasa panas tèh ceuk Kang Sam, aktifis lingkungan hirup ku sabab lobana wangunan, bari jeung teu diimbangan ku lobana pepelakan. Ari
wangunan imah biasana sok dibebetah, ku
nu boga imahna, sakurangna dipelakan tatangkalan, ngarah asri, hèjo lèndoh, tur
matak tiis lamun dicicingan. Sabab aya paribasa
“rumahku istanaku, atawa rumahku surgaku”.
Tapi nu
rada matak pikahariwangeun mah, anu diparakè tempat usaha, boh kios, toko atawa
ruko. Geura wè titènan di sapanjang
jalan Tajur Bogor Timur, Sindangbarang Bogor Barat, Jalan Sholèh Iskandar Bogor Timur, Kedung Halang Bogor Utara, Nyi Raja Permas Bogor Tengah, ah
pokona mah anu diparakè pikeu usaha mah, ampir sakabèhna taya tatangkalan.
Numatak lamun ka tempat-tèmpat anu disebutkeun di luhur èta, mangsa tengah poè èrèng-èrèngan mah karasana tèh mani panas
pisan.
Padahal sarèrèa ogè nyaho pentingna tatangkalan,
lamun ti beurang mah jadi baturna manusa, nyaèta ku ngahasilkeun oksigèn anu
diperlukeun ku manusa. Baheula ceu Kang Sam, mangsa Walikotana Ir. Muhammad,
aya katangtuan anu mangrupa SK, anu eusina tèh aya kasanggupan ti nu ngawangun
yèn baris melak tatangkalan. Lamun henteu cenah mah IMBna moal dikaluarkeun.
Kawijakan kawas kitu tèh kacida alusna, sakurangna, ngajaga Kota Bogor tetep
hèjo ku tatangkalan (lain ku angkot), ogè ngajaga tina kakurangan cai, mangsa
halodo lila. Sabab pan tatangkalan tèh
jadi tempat panyimpenan cai, lah nu kitu mah budak leutik ogè nyahoeun. Komo
barudak SD Bantar Jati 9, mah, sabab ku guru-guruna diajarkeun ngeunaan
lingkungan hirup. Moal ogè jadi sakola Adiwayata Mandiri atuh nya. Sabab di
sakola ieu salian diajarkeun tertib dina urusan miceun runtah, ogè dibèrè èlmu
ngeunaan kumaha ngokolakeun lingkungan hirup. Hanjakalna sanajan geus kakoncara
ka mancanegara, malah loba anu ti luar nagri
ngajugjug hayang diajar, tapi teu
kitu pikeun sakola-sakola anu aya di Kota Bogor. Teuing naon alesanana, tah. Padahal, sarèrèa ogè nyaho yèn melakkeun
disiplin mah alusna tèh mangsa keur barudak kènèh. Sakumaha anu ditembangkeun
dina qasidahan, diajar sawaktu leutik mah lir natah dina batu, bakal aya
tapakna.
Rarasaan bakal kacida èndahna tah lamun di
hareupeun ruko-ruko di sapanjang jalan
Tajur, jeung jalan-jalan sèjènna pinuh ku tatangkalan. Carana mah (lamun daèk)
gampang pisan, kari nyadiakeun pot bunga, boh tina plastic atawa tina dreum
kurut, rarasaan teu mahal ieuh. Atuh perkara bibitna mah teu hèsè ieu, bisa ti
Dinas Pertanian Kota Bogor, ogè konsultasi tangkal naon anu pantes atawa alus
dipelak dina pot.
Mun teu salah bibit-bibit èta tèh dibagikeun
gratis, pikeun saha waè anu hayangeun melak.
Malah Kang Sam ogè, ceuk kasarna mah sanggupeun
mun kudu nyadiakeun bibit tatangkalan kalayan
Cuma-Cuma, alias teu mayar tèa.
Tah meureun ceuk tiorina mah teu hèsè ieuh nya,
nu boga toko nyayagikeun tempat, bibitna kari ngirim, kari prakna. Kadituna
kari miara sangkan èta tangkal tèh hirup, tanggung jawabna nya nu baroga toko,
da moal bèak cai dreum-dreuman ieuh, dina kudu nyèborna ogè. Dines anu aya
patalina jeung èta, meureun kari migawè nu sèjènna. Sabab lamun kudu ngurus
tatangkalan anu aya di hareupeun toko-toko èta mah, pimanaeun kasiwer.
Tah ceuk Ki Mardud mah, nu kitu anu disebut sepi
ing pamrih ramè ing gawè tèh, sumanget gotong royong , sabanda sariksa tèa anu
ayeuna geus mimiti leyur bisa dihangkeutkeun deui ku cara-cara anu samodèl
kitu. Teu kudu nu gedè-gedè heula, anu
sederhana tur gampang dipigawèna, bari jeung murah deuih, tapi mangpaatna,
insya Allah saumur hirup.
Ceuk itungan, lamun aya rèbuan jalma anu baroga
toko melak dua tilu tangkal wè, meureun
sakurangna dua nepi ka tilu rèbu
tangkal, nyadiakeun oksigen pikeun masarakat Bogor. Sugan wè ku jalan kitu mah,
hawa anu karasa panas bayeungyang tèh rada ngurangan nya. Tapi kètang èta mah
teu langkung ka nu garaduh toko jeung
pamarèntahanana. Mugia wè atuh kahartos
nya!


text:
Ka luhur teu sirungan kahandap teu akaran = Jelema nu jahat, julig jeung dengki mah moal jamuga, moal aya kamajuan boh ngeunaan pangkat, boh rejeki.
Kaceluk ka awun-awun kawentar ka janapria, kakoncara ka mancanagara = Kawentar pisan, kawentar kamana mana.
Kaciwit kulit kabawa daging = Kababawa, katarik kana hiji perkara, keukeuh milu susah, sanajan teu boga salah jeung henteu milu ulubiung perkarana.
Kahieuman bangkong = Ku ayana barang titipan di urang, urang teh nepi ka jiga beunghar katenjona ku batur mah padahal miskin teu boga nanaon.
Kai teu kalis ku angin = Unggal jelema awal ahir tangtu bakal pinanggih jeung kasusahan.
Kajeun pait tungtung amis manan amis tungtung pait = Tibatan ahirna matak susah, leuwih hade dicaritakeun ti heula naon anu matak pisusaheunana.
Kajeun panas tonggong asal tiis beuteung = Kajeun teuing cape gawe asal bisa dahar kalawan cukup.
Kalapa bijil ti cungap = Ngucah ngaceh rasiah sorangan anu matak cilaka.
Kandel kulit beungeut = euweuh caerá.
Katempuhan buntut maung = Batur anu salahna atawa anu boga dosana, tapi urang anu kudu nyanghareupan balukarna.
Katumbukan catur kadatangan carita = Loba anu embung sabab ngagedekeun jeung ngagugulukeun panyerewedan.
Kawas anjing kadempet lincar = Mere parentah ka batur teu kalawan sabar, malah bari ambek ambekan sagala.
Kawas budak rodek hulu = Teu ngupama, teu ngajenan, teu ngahargaan pisan.
Kawas cucurut kaibunan = Ngeunaan ka jelema anu matak sareukseuk panon.
Kawas hayam keur endogan = cilingcingcat bae, teu bisa cicing.
Kawas hayam panyambungan = Tacan nyaho di kaler kidul, kawantu anyar keneh aya di eta tempat.
Kawas kacang ninggang kajang = Ngomongna tarik tur gancang, biasana ngeunaan ka awewe nu keur ngambek bari nyarekan.
Kawas kuda leupas ti gedogan = Bingung ku kamerdekaan, terus sakama-kama nganteur kahayang, ngalajur napsu, kulantaran euweuh anu ngageuing atawa euweuh nu nyengker.
Kawas lauk asup kana bubu = Gampang asupna kana pagawean tapi pohara hesena hayang kaluar ninggalkeun eta pagawean.
Kawas lauk asup kana bubu = gampang meunangna jeung asup kana hiji pagawean, tapi hese kaluarna jeung negcagkeunana eta pagawean (masalah).
Kawas nu mulangkeun panyiraman = Sok nu lain lain, jeung hese ngayakeunana nu dipikayang ku jelema nu tereh ajal, kahayangna sabisabisa kudu dicumponan bae, sanajan matak ngarepotkeun ka ahlina/ kulawargana.
Kawas siraru jadi = Pabaliut ku tina lobana, ngeunaan ka jelema.
Kawas wayang pangsisina = Ngeunaan jelema nu goreng rupana.
Kejo asak angeun datang = Sapagodos jeung maksud urang, atuh teu talangke deui harita keneh dilaksanakeun.
Keur meujeuhna bilatung dulang = Laleutik keneh pisan keur meujeuhna bareuki dahar.
Keur meujeuhna hejo lembok rambay carita = Keur meujeuhna loba pakaya jeung loba rejeki.
Keur nuju bentang surem = keur sue,atawa tiis badan, lamun guna tani ku hama, lamun dagang terusterusan rugi bae.
Kiceupna sabedug sakali = Pohara lungguhna.
Kiruh ti girang kiruh ka hilir = Lamun anu di luhruna teu balageur jeung teu balener, tangtu nu dihandapna oge milu teu bener milu teu bageur.
Kokoro manggih mulud puasa manggih lebaran = Anu saumur -umur miskin tuluy dina hiji waktu pinanggih jeung kamulyaan atawa rejeki anu gede, sasarina sok kacemekanana nepi ka siga mangpang meungpeung.
Kokoro nyoso, malarat rosa, lebaran teu meuncit hayam = Kacida miskina.
Kotok bongkok kumorolong, kacingcalang kumarantang; Lauk buruk milu mijah; Piritan milu endogan = Pipilueun kana hiji kalakuan kulantaran kabawakeun ku batur, henteu kalawan kahayang sorangan, nepi ka goreng katenjona.
Kudu bisa ngeureut neundeun = Kudu bisa nyukupkeun rejeki atawa pangala anu saeutik.
Kudu boga pikir kadua leutik = Ulah sabongbrong teuing, kudu aya pikir rangkepan, kudu aya rasa curiga.
Kujang dua pangadekna = Hiji pagawean anu ngandung dua rupa maksud.
Kulak canggeum bagja awak = Milik hade atawa goreng anu geus ditangtukeun ti ajalina keneh ku Gusti Nu Maha Suci.
Kumaha bule hideungna bae = Kumaha engke bae buktina, kumaha behna.
Kumaha kejebur caina geletuk batuna = kumaha jadina bae, henteu jadi pikiran.
Kunang kunang nerus bumi = Ramana geus teu jeneng deui, di putrana awal ahir aya nu jeneng cara ramana.
Kuru cileuh kentel peujit = Daek tirakat, ngadoakeun budak sangkan sangkan junun.
Kurung batok = teu resep nyanyabaan, ni’mat cicing diimah bae.
Sumber: kipsaint.com


text:
Pamaké:Sersan Mayor Kururu
Daptar eusi
BÉWARA - Wikidata[édit | sunting sumber]
Karak sababaraha poé ieu, Wikidata mimiti dipakékeun di luar Wikipédia Basa Inggris (nu geus maké ti kamari-kamari). Jadina, tutumbu interwiki nu biasana ketempo aya di beulah handapna artikel pas ngédit, ayeuna teu aya deui, ku lantaran geus diurus ku Wikidata. Tah, mung kitu, kumaha cara nambahkeun interwiki dina artikel, boh nu geus aya atawa nu anyar? Gampangna, buka wikidata.org, téang judul artikelna, geus kapanggih, tambahkeun tutumbu basa sunda jeung ngaran artikel dina béréndélan ngaran-ngaran artikel dina wikipedia lianna. Contona urang rék narjamahkeun artikel en:Mojibake ti Wikipedia Basa Inggris, réngsé narjamahkeun artikel, simpen di Wikipedia Sunda artikelna, téang judul mojibake dina Wikidata, tambahkeun tutumbu Wikipedia Sunda (klik "Add", ketik dina kotak kahiji "basa sun", engké kaluar pilihan "Basa Sunda (su)", pilih éta, teras dina kolom kadua ketik "Mojibake", pencét enter atanapi klik "save") Seyoru | ᮍᮛᮧᮘᮢᮧᮜ᮪ 25 Maret 2013 18.25 (UTC)
BÉWARA - Mémo[édit | sunting sumber]
Eta kamari aya nu naon, nyieun artikel kacamatan atawa kalurahan kitu meureun di Bandung Kulon, tapi da nulisna "Bandung kulon" (aksara "k" dina kecap "kulon"-na kedahna gedé, da ngaran wewengkon). Ka saha nu ngarasa ningali nu sapertos kitu, nyuhunkeun tulunganana sangkan digentos éta téh janten nu ku urang geus terangkeun di luhur. Hiji-hiji waé heunteu sakaligus gé teu nanaon. Nuhun nya.
Tiasa maké bot teu?
Ku naon lain manéh wéh? Da urang mah horéam ah ka nu kawas kitu. :P
BÉWARA - Perhatoskeun[édit | sunting sumber]
- 1. Pikeun nandatanganan
Ketik 4 tanda tilda (
~~~~)
- 2. Pikeun kaping lahir/maot hiji jalma/inohong
Mangga anggo Citakan:Lahirmati Katrangan salajengna, mangga tingali dina kaca
Atanapi conto pamakéanna dina artikel
HATUR NUHUN—Cэëpy | ᮍᮛᮧᮘᮢᮧᮜ᮪ 7 Juni 2012 09.23 (UTC)
Perapian[édit | sunting sumber]
- {{rapikan}}
- {{wikify}}
- {{refimprove}}
- {{takakurat}}
- {{pemastian}}
- {{unreferenced}}
Istilah[édit | sunting sumber]
- ca, citakan anyar
- a, anyar (artikel anyar)
- kp, kaca (pang)alihan
- ka, kategori anyar
- + {{delete}}, artikel nu kudu dihupus
- Wilujeng sumping!, kaca obroloan pamaké énggal
- r, "reformasi", ngarobih raloba bagian artikel
- interwiki, ngédit interwiki
Rekomendasi artikel pilihan [édit | sunting sumber]
- Barudak Héjo ti Woolpit
- Departemén jeung téritori peuntas laut Perancis
- Indonésia
- Lagu Kabangsaan Apganistan
- Lagu Kabangsaan Uzbékistan
- Meniñ Qazaqstanım
- Mer Hayrenik
- Romania
- Shche ne vmerla Ukraina
- World in Union
- Mungkin juga
- Boleh dong
Proyék[édit | sunting sumber]
- Proyék pembiruan Artikel
- Proyék pelengkapan Artikel
- Kini: Kota Bogor
- Sebelumnya: Butan
Seyoru | ᮍᮛᮧᮘᮢᮧᮜ᮪ 3 Agustus 2013 05.51 (UTC)
Gambar petingan[édit | sunting sumber]
{{GP3 |panorama = n |vertikal = n |gambar = |tulisan1 = |tulisan2 = }}


text:
Itil
Itil nyaeta hiji bagian tian sirit na awak mamalia bikang. Bagian nu nyentil kawas kutil ieu perenahna lebah juru labia minora, luhureun lawang heunceut. kagunaana hususna nyaéta pikeun ngarangsang kanikmatan kelamin jeung orgasme. Di sabagéan wewengkon, itil disebut kakacangan, sabab wangunna nu siga kacang. Keur awéwé, organ ieu mangrupakeun bagian anu sénsitif. Henteu siga kanjut lalaki nu homolog (sirit), itil henteu ngandung bagian distal tina urétra sarta fungsina nyaéta pikeun ngarangsang kanikmatan kelamin jeung orgasme.


text:
Genetika
Genetika (tina basa Yunani genno Yevvώ= ngalahirkeun) hartina élmu gén, nurunna sipat, jeung variasi organisme. Kecap genetika (genetics kétang) munggaran dilarapkeun pikeun ngagambarkeun ulikan ngeunaan pola turunan jeung élmu variasi ku élmuwan Inggris William Bateson dina suratna ka Adam Sedgwick tanggal 18 April 1905.
Manusa mimiti ngalarapkeun pangaweruh genetika ti jaman prasajarah dina prakték doméstikasi jeung kawin seléktif tutuwuhan jeung sato ingon. Dina panalungtikan modérn, genetika nyadiakeun alat penting pikeun nyaliksik fungsi-fungsi gén. Dina hiji organisme, émbaran genetik umumna dibawa dina kromosom, dina wujud struktur kimiawi molekul DNAna.
Gén téh nyandikeun émbaran nu diperlukeun pikeun nyintésis runtuyan asam amino dina protéin, nu salajengna migawé rupa-rupa pancén dina nangtukeun fénotipe ahir organismena. Dina organisme diploid, alél dominan dina hiji kromosom bakal nguntup éksprési gén résésif. Frase nyandikeun mindeng dipaké nujul ka gén nu ngandung paréntah ngeunaan cara ngawangun hiji protéin. Modél dina gén nu nyandikeun protéinna. Konsép "hiji gén, hiji protéin" kiwari mah dianggap simplistik, kusabab bisa baé hiji gén ngahasilkeun rupa-rupa protéin, gumantung kana pangaturan transkripsina. Gén nu nyandikeun runtuyan nukléotida dina mRNA, tRNA jeung rRNA, diperlukeun pikeun sistésis protéin.
Genetika nangtukeun kalolobaan (tapi teu sakabéhna) panémbong hiji organisme, kaasup manusa, sarta meureun paripolahna. Béda lingkungan jeung faktor acak ogé mangaruhan pisan. Kembar (idéntik) monozigot, klon nu dihasilkeun tina awal meulahna hiji émbrio, mibanda DNA nu sarua, tapi béda kapribadian jeung sidik ramona. Tutuwuhan nu idéntik sacara genetik nu dipelak di iklim nu leuwih tiis biasana ngahasilkeun asam lemak nu leuwih pondok sarta leuwih teu jenuh sangkan henteu beku.
Sajarah[édit | sunting sumber]
Widang garapan genetika[édit | sunting sumber]
Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]
Publikasi nu patali[édit | sunting sumber]
- Advanced Genetics
- American Journal of Human Genetics
- Annual Reviews of Genetics
- European Journal of Human Genetics
- Genes and Development
- Human Molecular Genetics
- Journal of Heredity
- Latest Genetics News
- Nature Genetics
- Nature Reviews Genetics (journal home)
- Nature Genome Gateway
- Pharmacogenetics
- Journal of Medical Genetics


text:
Artikel acil: kamus indonesia sunda, Mohon bantuannya kepada yang peduli melestarikan bahasa sunda. mari belajar bahasa sunda bersama-sama. hayu urang diajar basa sunda babarengan.. Kuringmah urang sunda!, Ari diarah supana, kudu dipiara catangna. hartina : naon baé anu méré hasil ka urang kudu diurus bener-bener. asa nyanghulu ka jarian. hartina : ngawula ka nu. Asal mula wayang golek ~ kuringmah urang sunda!, Banyak yang menyangka bahwa seni wayang golek berasal dari india. namun, dalam buku pengenalan wayang golek purwa di jawa barat, r. gunawan djajakusumah membantah hal.
Kumpulan pidato bahasa sunda - info greget - penyaji, Assalamualaikum wr wb langkung tipayun urang panjatkeun puji sinareng syukur kailahiirabbi nu kalayan hidayah sareng inayahna, urang sadaya tiasa kempel dina ieu. Kamus bahasa sunda-indo & indo-sunda - forum tempat, Kamus bahasa sunda-indo & indo-sunda - belajar bahasa lain. kunjungi diskusi informasi kamus bahasa sunda-indo & indo-sunda. Contoh cerita pendek (cerpen) bahasa indonesia bertemakan, Cuma ngeshare cerpen buatan ane nih gan, berminggu-minggu ngerjain cerpen buat tugas bahasa indonesia, maaf ya kalo jelek, kalo bisa sih judulnya diganti aja.


text:
Sarung
Sarung mangrupa lawon anu baku dipaké ngabunian bagian awak ti semet beuteung ka handap, sarta tungtungna ti gigir dikaput disambungkeun basa lemesna sinjang.[1]
Sajarah jeung Kamekaran Sarung[édit | sunting sumber]
Tékstil mangrupa industri pelopor di éra Islam.[2] Dina éra éta, standar tékstil masarakat muslim di Semenanjung Arab loba pisan.[2] Salah sahiji produk tékstil anu mekar di éra Islam jeung masih aya nepi ka ayeuna nya éta sarung.[2] Sarung di nagara Oman disebut wizaar. Sedengkeun di Arab Saudi disebut izaar.[2] Numutkeun sajarah, sarung téh asalna ti Yunani.[3] Di Yunani mah sarung téh disebut futah.[3] Abad ka-14 mimitina sarung asup ka Indonésia, dibawa ku urang Arab jeung Gujarat.[3] Kamekaran sarung di Indonésia idéntik jeung kabudayaan Islam.[3] Pacampurna budaya sapanjang pesisir Indonésia ngabalukarkeun sarung jadi loba rupana.[3] Desainan Islam, Jawa, Cina jeung Indo-Eropa jadi ngahiji, nepi ka sarung pesisir miboga warna, motif, jeung pola anu leuwih bébas.[3] Jaman baheula nalika penjajahan Walanda, sarung idéntik jeung bajoangna ngalawan budaya barat anu dibawa ku para penjajah.[3] Satuluyna, sarung jadi ciri di antara simbol jeung ajén-ajén budaya Indonésia. [3]Sumebarna sarung lain ngan di Semenanjung Arab, tapi nepi ka Asia belah kidul, Afrika, nepi ka Amerika jeung Eropa.[2] Dina Ensiklopedia Britanica, disebutkeun baju tradisional masarakat Yaman.[2] Sarung geus dipercaya geus diproduksi jeung dipaké ku masarakat tradisional.[2] Ti jaman baheula masarakat Yaman kabiasaan maké sarung geus paheut nepi ka ayeuna.[2] Nepi ka ayeuna sarung Yaman jadi oléh-oléh has tradisional ti Yaman.[2] Mimitina sarung ngan dipaké ku sélér baduy anu cicing di Yaman.[2] Sarung ti Yaman asalna tina kaén bodas anu dicelep kana neel nya éta bahan gincu anu warnana hideung.[2] Sarung Yaman aya sababaraha rupa diantarana modél assafi, al-kada, jeung annaqshah.[2] Nepi ka ayeuna, anu digarawé di Yaman masih kénéh maké sarung.[2] Urang Yaman amké sarung henteu nepi ka mumuncangan jiga urang Indonésia.[2] Sarung ogé geus jadi raksukan anu penting dina tradisi Islam di Indonésia. [2]


text:
Basa Sunda • Pangajaran Basa Sunda • Kemis, 12 Juli 2012 18:04
Tingkat: Kelas 8 SMP Semestér 1
Matéri: Maca Riwayat Pahlawan
Nu Nyusun: Drs. Hadi AKS (tina Buku Purna Basa)
Dina pangajaran munggaran ayeuna, urang rék maca riwayat pahlawan Radén Déwi Sartika. Naon sababna Bu Déwi hayang ngangkat martabat kaom wanita Sunda?Ieu di handap aya riwayat pahlawan Radén Déwi Sartika. Pék baca bagilir ku hidep. Macana digalantangkeun ngarah hidep bari diajar maca basa Sunda. Bandungan ku nu séjén masing saregep!
Ngaran Dewi Sartika téh keur urang Sunda mah geus teu bireuk deui. Anjeunna salah saurang pahlawan pendidikan pituin urang Sunda. Dina kaayaan anu walurat jaman penjajahan Walanda, Ibu Déwi tigin ngadidik kaom istri Sunda anu harita harayang maju.
Ibu Déwi dibabarkeun di Bandung, tanggal 22 Désémber 1884. Ramana Radén Rangga Somanagara, Patih Bandung harita. Ari ibuna Radén Ajeng Rajaper-mas, putra istri Bupati Bandung anu kakoncara Dalem Bintang.
Pa Somanagara kaasup ménak anu maju pikiranana. Ibu Déwi disakola-keun ka sakola Kelas Hiji. Hanjakal henteu lila, kudu eureun di kelas 2B. Pangna kitu lantaran harita ramana Pa Somanagara sareng ibuna Bu Rajapermas dihukum buang ka Ternaté. Anjeunna dianggap nanduk ka Pamaréntah Walanda. Bu Déwi dipihapékeun ka uana Radén Demang Suria Kartahadiningrat anu katelah Aria Patih Cicaléngka.
Dina kaayan kitu Bu Déwi tetep sabar bari migawé pancén sapopoé. Diajar rupa-rupa kaparigelan jeung kabinangkitan awéwé, kayaning masak, nyulam, nga-bordél, jsb. Anléhna kana ngaguruan geus katémbong ti bubudak. Bu Déwi sok sasakolaan di tukangeun imahna. Sabakna ku kenténg. Ari geripna ku areng atawa apu. Batur-baturna sina dialajar maca, nulis jeung ngitung.
Bu Déwi sok dibelekesekkeun kana gawé ku uana, darajatna dianggap handap lantaran anak jalma buangan. Sanajan kitu, Bu Déwi henteu kurung batok. Anjeunna sok nganteur kapilanceukna kursus basa Walanda, maca jeung nulis ka hiji Nyonya Walanda. Lantaran karepna gedé hayang diajar bari uteukna éncér, Bu Déwi bisa nangkep naon-naon nu diajarkeun ti satukangeun panto. Ieu téh jadi modal anu pohara pentingna pikeun kahirupan Bu Déwi dina mangsa nu bakal datang.
Nu kasaksén ku Bu Déwi harita, kaom wanita wuwuh ngeuyeumbeu, ulu-kutek di dapur, bodo, sarta darajatna sahandapeun kaom lalaki. Ieu pikiran téh nga-hudang kasadaran Bu Déwi pikeun ngamajukeun kaom wanita. Taya deui jalanna iwal ti kudu ngaliwatan pendidikan. Hartina kudu aya sakola anu husus pikeun kaom wanita, sangkan satata jeung kaom lalaki.
Bu Déwi pindah ti Cicaléngka sarta ngadeuheus ka uana nu séjén nu jadi Bupati Bandung, nyaéta R.A.A. Martanaga. Bu Déwi nepikeun pamaksudanana hayang ngadegkeun sakola pikeun kaom wanita. Paméntana ditedunan. Bu Déwi ngadegkeun sakola anu tempatna di pendopo kabupatén sarta dingaranan Sakola Istri. Ieu téh minangka sakola munggaran di Indonésia pikeun kaom istri. Beuki lila muridna beuki nambahan. Ngaran sakolana tuluy diganti jadi Sakola Kautamaan Istri.
Kitu riwayat singget perjoangan Bu Déwi dina widang pendidikan. An-jeunna pupus di Cinéam Tasikmalaya, ping 11 Séptémber 1947 nalika nuju ngungsi lantaran aya agrési militér Walanda ka-1. Lantaran jasana, tepi ka ayeuna jenengan Radén Déwi Sartika terus seungit ngadalingding. Méh di unggal kota di Jawa Barat jenenganana diabadikeun jadi ngaran jalan-jalan utama. Ari di kota hidep aya ngaran Jalan Déwi Sartika? Cing tuduhkeun di lebah mana?
Diropéa tina buku Biografi Pahlawan Asal Jawa Barat/Budi Rahayu Tamsyah
Jawab ieu pananya!
Harti sawata kecap
Jumaah, 05 Désémber 2014 02:44
Kemis, 04 Séptémber 2014 09:19
Jumaah, 18 Juli 2014 02:37
Rebo, 28 Méi 2014 01:32
Rebo, 28 Méi 2014 01:09


text:
Kategori Biografi Sastrawan Sunda
Ano Karsana mimiti muncul dina rohangan ”Manglé Rumaja”, majalah Langensari, Kalawarta Kudjang dina taun 1964. harita téh masih jadi murid SMP di Pameungpeuk. Aya sajak, carita pondok sakapeung bahasan. Dina basa Indonésia ogé sok nyerat dina rohangan remaj ...
Ieu guru nu ganti cabak jadi wartawan tur kungsi indit ka pangperangan di Afghanistan, Timur Tengah jeung Bosnia téh réa nulis sajak jeung carita pondok dina basa Sunda, jeung carita bacaeun barudak dina basa Sunda jeung Indonésia. Nu geus medal mangrupa buku di antarana Si Ujan ...
Sanajan keur mimiti diajar ngarang dina rohangan-rohangan barudak majalah atawa suratkabar Surachman sok nulis carita pondok, dongéng jeung lianna jaba ti sajak. Tapi ti taun 1954 mah ngahususkeun diri ngan nulis sajak baé, boh dina basa Indonésia boh dina basa Sunda. R&e ...
Carita pondokna salian ti leuwih réa téh, geus dibukukeun dijudulan Kanyaah Kolot (1985). Sajakna henteu sabaraha. Tapi aya di antarana anu kungsi populér ku lantaran dijadikeun lagu nyaéta ”Seuneu Bandung” jeung ”Handaru Juang”. Dina taun 1960-an ...
Godi Suwarna. Dipikawanoh minangka sastrawan sagala bisa. Tulisan-tulisanna winangun sajak, Kumpulan Carpon, novelna sadayana kantos nyabet hadiah Rancage. Kalihna ti eta deuih karya-karyana teh sadayana meh kagolongkeun kana karya absurd: ngaadopsi tina karya sastra nu geus nyampak kayaning carita ...


text:
Internét
Dina harti umum, internét (maké aksara leutik "i", singgetan tina inter-network) ngarupakeun jaringan komputer nu nyambungkeun sababaraha jaringan. Salaku hiji istilah nu mandiri, Internét ngarupakeun sistim komputer (kaasup informasi jeung layanan nu disadiakeun pikeun nu marakéna) umum nu kasambungkeun sacara internasional migunakeun suite TCP/IP tina protokol komunikasi panyaklaran paket. Ku kituna, internet panggedena sacara basajan disebut Internet. Seni nyambungkeun jaringan-jaringan ku cara ieu disebutna internetworking.
Dina basa sapopoé, Internét kadang nujul ka layanan World Wide Web, surat éléktronik, jeung ngobrol online nu aya na Internét.
Daptar eusi
Lahirna Internét[édit | sunting sumber]
Artikel utama: Sajarah Internét
Ngacambahna bibit Internét dimimitian dina taun 1969 ku ayana ARPANET nu diwangun ku Advanced Research Projects Agency (ARPA), Departemén Pertahanan Amérika Sarikat.
Sababaraha panalungtikan munggaran nu nyumbang ka ARPANET nyéta gawé dina desentralisasi jaringan, teori antrian, jeung packet switching.
Tanggal 1 Januari, 1983, ARPANET ngarobah inti protokol jaringanana tina NCP ka TCP/IP, nandakeun awal Internét sakumaha nu ayeuna urang apal.
Léngkah penting séjén dina ngembangna Internét nyaéta ku ayana National Science Foundation's (NSF), NSFNet, taun 1986.
Internét kiwari[édit | sunting sumber]
Internét diadegkeun babarengan ku kontrak komérsil bi- atawa multilateral.
Budaya Internet[édit | sunting sumber]
Internét ogé mibanda pangaruh nu nyosok jero ka na pangaweruh jeung sawangan dunya.Dibandingkeun jeung énsiklopédi sarta pabukon tradisional, Internét mintonkeun hiji desentralisasi informasi jeung data nu dadakan sakaligus ékstrim.
Basa nu utama dipaké dina komunikasi di Internét umumna Inggris, dumasar ka bibit buitna, kailaharan basa program software, jeung sabab kalemahan komputer heubeul dina narima karakter-karakter lian ti alfabét kulon.
Asup ka Internét[édit | sunting sumber]
Cara akses Internét nu umum digunakeun di imah-imah nyaeta dial-up jeung broadband.
Tumbu jeung rujukan[édit | sunting sumber]
Rujukan[édit | sunting sumber]
- Don't Blame the Internet - from the Washington Post
- Death of a Game Addict
- German internet cannibal begins murder trial
Baca ogé[édit | sunting sumber]
- Daptar jejer Internét
- bogon filtering
- Catenet
- extranet
- Arsip Internét
- intranét
- NANOG
- Minitel, karuhun Internét Prancis
- Network Mapping
- Open Directory Project
- WebQuest
- Webstacle
- Panyungsi ramat (web browser)
- Web hosting
Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]
- World of Ends, What the Internet Is and How to Stop Mistaking It for Something Else by Doc Searls and David Weinberger
- The Internet Society (ISOC)
- Internet Mapping Project
- TCP/IP switchover anniversary
- RFC 801, planning the TCP/IP switchover
- peepo a graphic portal for people with low literacy
- Web content by language
- Access and usage statistics: [1], [2], [3], [4] (pdf)
- Access at home, by native language
- Internet Directory @ dmoz
- John Walker: The Digital Imprimatur
- addressingtheworld.info - website accompanying a book (ISBN 0-7425-2810-3) on the history of DNS
- V7ndotcom Elursrebmem
- Hobbes' Internet Timeline v7.0
- Internet World Usage Statistics
- Show your IP address


text:
Alhamdulillah. . .fuji sukur ka Allah SWT, parantos dilaksanakeun riungan MGMP Basa Sunda Kab. Subang Salasa ping 27 Oktober 2009, di RM Kangen Raos Subang.Reugreug guru-guru Basa Sunda nu sumpingna rempeg, disumpingan ku Kabid dikmenjur Disdik Kab. Subang Pa H. Deden, pengawas Basa Sunda Pa H. Mei Nuryana, ketua Sanggar Pa Suhenda.Acara diseling ku mintonkeun rampak pupuh minangka pinunjul kahiji dina lomba apresiasi bahasa sareng sastra sawilayah II ti SMP 1 Jalancagak, pintonan maca sajak ti SMA 3 pinujul kahiji oge, anu baris makalangan di tingkat Jabar ping 30,31 nu bakal dongkap, mugi sukses nyandak ngaran Subang.
Dina riungan Cucu Laelasari salaku pupuhu MGMP Basa Sunda ngalaporkeun kagiatan nu tos dilaksanakeun boh mangrupa pelatihan guru Basa Sunda, Bintek kacapi,Peran aktip dina kagiatan nu patali jeung kasundaan, sareng kagiatan sanesna. Lian ti nu tos dilaksanakeun, MGMP Basa Sunda boga karep hayang ngalaksanakeun kagiatan sejen nu can bisa dilaksanakeun salila ieu di antarana pelatihan aksara Sunda, pelatihan tembang pipih, pelatihan kacapi di tingkat kabupaten, mudah-mudahan ka payunna tiasa kalaksanakeun. Sadaya kahayang jeung kagiatan moal laksana pami teu aya rojongan ti para guru, ku kituna saran nu sipatna tiasa ngawangun MGMP langkung majeng diantos pisan, hatur nuhun kana sagala rupi pangrojongna.
Ku teu disangka-sangka ti tadina, basa MGMP teh jebul Bah Renggo sareng rerencangan tokoh budaya nu oge pamaen sinetron, atuh riungan teh jadi rame, kawantu nu cumarios teh parigel pisan, maksadna mah umajak ka urang Sunda sadaya pikeun aub dina acara ruatan di palataran Wisma Karya wengi Jumaah ping 29 Oktober 2009, nu bade disumpingan ku tokoh-tokoh Sunda di antawisna Bp Solihin GP, Kang Acil Bimbo, sareng nu sanesna. Hadir yu . . .langka acara Sunda sapertos kitu teh.
Alhamdulillah. . .fuji sukur ka Allah SWT, parantos dilaksanakeun riungan MGMP Basa Sunda Kab. Subang Salasa ping 27 Oktober 2009, di RM Kangen Raos Subang.Reugreug guru-guru Basa Sunda nu sumpingna rempeg, disumpingan ku Kabid dikmenjur Disdik Kab. Subang Pa H. Deden, pengawas Basa Sunda Pa H. Mei Nuryana, ketua Sanggar Pa Suhenda.Acara diseling ku mintonkeun rampak pupuh minangka pinunjul kahiji dina lomba apresiasi bahasa sareng sastra sawilayah II ti SMP 1 Jalancagak, pintonan maca sajak ti SMA 3 pinujul kahiji oge, anu baris makalangan di tingkat Jabar ping 30,31 nu bakal dongkap, mugi sukses nyandak ngaran Subang.


text:
Monténégro
- Artikel ieu ngeunaan hiji nagara di Éropa. Tempo ogé Monténégro, Brasil atawa Monténégro, Kolombia.
Républik Monténégro (basa Sérbia/basa Monténégro: ЦpHa Гopa / Crna Gora, dilafalkeun /'t͡sr̩naː 'ɡɔra/, hartina "gunung hideung") mangrupakuen hiji nagara nu aya di Éropa Kidul. Pasna aya di nagara Balkan jeung tepung wates sareng Laut Adriatik di kidul, Kroasia di kulon, Bosnia jeung Hérzégovina jeung Sérbia di kalér, jeung Albania di kidul. Salaku ibu kota nagara nya éta Podgorica.
Dumasar kana konstitusina, nagara ieu mangrupakeun nagara démokratik, sosial, jeung ékologikal. Teu ngawengku nagara mikro, nagara ieu mangrupakeun nagara nu paling saeutik jumlah padumukna kaopat di Éropa. Nagara ieu mangrupakeun nagara Slavik pangleutikna di Dunya.
Daptar eusi
Sajarah[édit | sunting sumber]
Dina sababaraha abad, Monténégro mangrupakeun hiji prinsipalitas merdéka de facto nu diatur ku hiji pangawasa jeung dinasti héréditér. Nagara ieu miboga pangakuan internasional de jure ngeunaan kamerdékaanna, sanggeus Krisis Wétan (1875-1878), di Kongrés Berlin. Dina 28 Agustus 1910, pangawasa Monténégro Pangéran Nikola Petrović Njegoš ngadéklarasikeun warugana minangka Raja. Hiji nagara merdéka ti Jaman Patengahan nepi ka taun 1918, nagara ieu teras jadi bagian ti nagara Yugoslavia jeung kagabung kana téritori Sérbia jeung Monténégro. Antara 1945 jeung 1992, Monténégro mangrupakeun bagian ti Républik Féderal Sosialis Yugoslavia. Ti 1992 nepi ka 2003, Monténégro ngagabung jeung Serbia ngawangun Républik Féderal Yugoslavia. Dina taun 2003 Republik Féderal Yugoslavia teras dirobah janten hubungan antara Sérbia jeung Monténégro leuwih kapisah sarta ngaranna robah jadi Sérbia jeung Monténégro.
Sérbia jeung Monténégro aya ti 2003 nepi ka 2006 basa Monténégro mutuskeun pikeun misah liwat hiji réferéndum. Ku hiji réferéndum nu dilaksanakeun dina 21 Méi 2006, Monténégro ngadéklarasikeun kamerdékaanna dina 3 Juni 2006.
Réferéndum Monténégro[édit | sunting sumber]
Cenah para panolak kamerdékaan, Monténégro salaku bagian ti Uni jeung Sérbia bakal boga kamungkinan nu leuwih gedé minanghka anggota Uni Éropa, tinimbang sosorangan. Uni Éropa teu miharep Monténégro merdéka. Ku kituna diwangun Uni Sérbia Monténégro. Tapi Perdana Menteri Monténégro, Milo Djukanovic, ngan nyatujuan Uni éta, upami masarakat, liwat réferéndum, dipasihan kasempetan nyorakeun pamikiran ngeunaan Monténégro merdéka.
Samentawis, Présidén Sérbia jeung Monténégro, Vojislav Kostunica jeung Perdana Menteri Sérbia, Zoran Djinjic hayang sangkan féderasi tetep ditahankeun, tapi sadia masihan hak otonomi luas ka Monténégro.
Maret 2006, Parlemén Monténégro, kalawan sora pinuh ngadukung usulan pikeun ngayakeun réferéndum ngeunaan kamerdékaan ti Sérbia, dina 21 Méi 2006.
Uni Éropa ahirnya nuntut sangkan minimal saparo ti pamilih kedah méré sora. Salian ti éta, Brussel ngan ngakuan kamerdékaan Monténégro, upami didukung ku minimal 55% pamilih.
Dumasar kana pangumpulan sora indepénden panungtungna nu diumumkeun Novémber 2006, 43 persén ti wargi Monténégro hayang kamerdékaan, 31 persén teu ngadukung, jeung sésana, 24 persén, teu mutuskeun. Pamaréntah Monténégro nyebutkeun, usaha pikeun miboga kamerdékaan éta dimotivasi ku kahayang pikeun heunteun didominasi ku Sérbia, nu jumlah padumukna leuwih ti dalapan yuta urang.
Hasil[édit | sunting sumber]
Dina 22 Méi 2006, Présidén Komisi Réferéndum Frantisek Lipka ngabéwarakeun hasil pangétangan sora samentawis réferéndum, di mana 55,4 persén rahayat Monténégro nu partisipasi dina réferéndum ngahayangkeun Monténégro merdéka atawa misah ti Sérbia. 44,6 persén milih nolak ide kamerdékaan éta.
Ti 485.000 pamilih nu kadaptar, kira-kira 86,3 persén ngagunakeun hakna éta. Dumasar kana katangtuan ti Uni Éropa, hasil réferéndum disebut sah lamun salah sahiji pihak minimal miboga 55% sora.
Perdana Menteri Monténégro, Milo Djukanovic, ogé geus mroklamasikeun kameunangan blok prokamerdékaan sanajan can aya nyanyataan resmi ti komisi nu ngurus réferéndum. Pupuhu Komisi Luar Nagri UÉ, Javier Solana, nyabut sacara alus hasil samentawis réferéndum Monténégro jeung jangji bakal ngaprésiasi hasil ahir sakabéh pangétangan sora.
Pasca réferéndum[édit | sunting sumber]
Dina 28 Juni 2006, Monténégro minangka anggota ka-192 PBB.[1] Pamilihan umum kahiji, hiji pamilu parlemén nu dilaksanakeun dina 10 Séptémber 2006 ngahasilkeun koalisi nu diwangun Perdana Menteri Milo Đukanović, Koalisi Monténégro Éropa salaku nu meunang.
Géografi[édit | sunting sumber]
Sacara internasional, Républik Monténégro tepung wates jeung Kroasia, Bosnia jeung Hérzégovina (Républik Srpska), jeung Albania. Dina Kahijian Nagara Sérbia jeung Monténégro, Républik Monténégro tepung wates jeung Sérbia (kaasup propinsi kidul Sérbia, Kosovo jeung Metohia).
Kota utama Monténégro nya éta: ibu kota Podgorica (139.000 jiwa), Nikšić (61.700), Pljevlja (18.800), jeung Bijelo Polje (17.100). Urut ibu kota karajaan nya éta Cetinje.
Tempo ogé[édit | sunting sumber]
Réferénsi[édit | sunting sumber]
- ↑ http://www.un.org/Overview/growth.htm List of members to the United Nations by joining date
Tumbu kaluar[édit | sunting sumber]
- Loka resmi Républik Monténégro
- Loka resmi Organisasi Pariwisata Montenegro
- Loka resmi Pamaréntah Républik Monténégro
- Loka resmi Parlemén Républik Monténégro
- Loka resmi Présidén Républik Monténégro
- Konstitusi Montenegro
- Sajarah Montenegro
- montenegro.org
- Karajaan Montenegro
- "Montenegro Nyatakan Merdeka", Kompas
Albania • Bosnia jeung Hérzégovina • Kosovo • Monténégro • Sérbia


text:
Wireless LAN
Raramat Wewengkon Lokal Tanpa Kabel (basa Inggris: Wireless Local Aréa Nétwork) nyaéta hiji raramat anu ngahubungkeun pakakas-pakakas ku cara distribusi tanpa kabel (umumna spéktrum sumebar (spread spectrum) atawa OFDM) tur ilaharna nyadiakeun hiji hubungan ngaliwatan hiji titik aksés ka internét nu leuwih lega. Ku cara ieu, nu maraké raramat boga mobilitas pikeun pundah-pindah dina sajeroeun wewengkon nu kawengkuna tur bisa kénéh kahubungkeun kana raramat.
Kiwari standar téknologi 802.11b (anu biasa disebut Wi-fi) mindeng digunakeun pikeun ngawangun LAN. Tempat-tempat anu nyadiakeun sambungan LAN kalayan téknologi Wi-fi biasa disebut hotspot. Wireless LAN geus kasohor keur dipaké di imah alatan gmpangna instalasi tur ku beuki nambahna popularitas komputer laptop. Bisnis publik kawas kafé jeung mall geus mimiti nawarkeun aksés tanpa kabel ka palanggana, nu kadang-kadang gratis.
Wireless LAN[édit | sunting sumber]
Ku kamajuan Jaman, teknologi komputer oge ngahasilkeun teknologi anyar nu ngalengkepan kabutuhan jaman dina kabutuhan jaringan komputer nu ngadukung kana mobilitas sareng fleksibilitas. Wireless LAN mangrupakeun jaringan Komputer nu teu make kabel tapi media transmisi na ngagunakeun frekuensi radio ( RF) jeung infra red ( IR ). System ieu mangfaat upama upaya nyambungkeun jaringan komputer make kabel atawa serat optic hese atawa mahal. Pakakas nu di pake dina jaringan ieu nyaeta komputer, laptop, telepon seluler, akses poin ( AP ),PCMCIA/LAN Card/wirelesscard jeung sajabana.
Pakakas nu di pake dina WLAN[édit | sunting sumber]
1. Personal Komputer.
- Nyaeta Komputer anu biasa di pake atawa aya oge nu nyebut desk top
2. Laptop
- Komputer jingjing nu bisa di babawa kamamana. Laptop nu model anyar geus di lengkepan jeung fasilitas WLAN, tapi laptop nu heubeul kudu make PCMCIA/Landcard/wireless card supaya bisa kahubung jeung jaringan.
3. Personal Computer memory Card International ( PCMCIA ).
PCMCIA aya oge nu nyebut LAN card aya oge nu nyebut wireless Card. Pakakas ieu mangrupakeun pakakas nu ngahubungkeun laptop/komputer ka Access Poin.
4. Access Poin ( AP ).
- Access Poin ( AP ) nyaeta pakakas nu di pake dina WLAN keur ngirimkeun data kujalana frequensi radio. Kagunaan acces poin ieu pikeun ngirim jeung narima data,ngarobah sinyal RF ( frekuensi Radio ) jadi sinyal digital nu dihubungkeun kana pakakas jaringan komputer liana.
Conto kagunaan Wireless LAN (WLAN ) nyaeta dimana wae urang bisa ngamangfaatkeun fasilitas internet bisa di bandara, di mall,warung kejo,kereta api jeung di tempat umum liana. Spesifikasi nu digunakeun dina wireless LAN nyaeta IEEE 802.11, anu di sebut oge WiFi ( wireless Fidelity ) nyaeta standar nu ngatur dina masalah kecepatan akses data
Sabenerna kagunaan teknologi wireless LAN sarua jeung teknologi jaringan komputer nu make kabel ( wire LAN atawa Local Area Network ). Tehnologi wireless LAN nu ngagunakeun frekuensi radio keur ngirim jeung narima data, tangtuna ngurangan kabutuhan hubungan nu make kabel. Akibatna pamake nu miboga mobilitas jeung fleksibilitas gede teu gumantung kana tempat jeung lokasi. Teknologi wireless LAN oge bisa nyieun jaringan komputer di tempat nu hese dihubungkeun ku jaringan kabel .
Tempo oge[édit | sunting sumber]
- Fixed wireless
- Hotspot (Wi-Fi)
- Local area network
- Wi-Fi array
- Wireless access point
- Wireless electronic devices and health
- Wireless LAN client comparison
- Wireless LAN Interoperability Forum
- Wireless mesh network
- Wireless network
- Wireless LAN security
Rujukan[édit | sunting sumber]
Bacaan satuluyna[édit | sunting sumber]
- (2007) Wireless Networking in the Developing World: A practical guide to planning and building low-cost telecommunications infrastructure, 2nd, 425, Hacker Friendly LLC.
- Geier, Jim (2001). Wireless LANs, Sams;.
- Rhoton, John (2001). The Wireless Internet Explained, Digital Press.


text:
KAULINAN BARUDAK LEMBUR (Sri N.)
Salah sahiji kahirupan budaya masarakat Jawa Barat anu geus kapopohokeun ayeuna nyaeta Kaulinan Barudak Lembur. Dina Kaulinan Barudak Lembur, ngabogaan makna anu kacida luhung, diantarana : hirup sauyunan, atikan, didikan, jeung diajar sosialisasi jeung babaturan. Kaulinan Barudak anu baheula mangrupakeun salah sahiji tradisi kabudayaan sunda teh geuning ngabogaan ukuran kahirupan anu penting pikeun ngabina mental anu teu leupas tina kabiasaan barudak sunda dina kahirupan sapopoe.
Kaulinan Barudak Lembur teh bisa ngembangkeun kamampuan kreativitas barudak, diantarana : taliti, embung eleh, ngulik, mikir, neangan cara licik, jsb. Lamun ku urang di titenan, Kaulinan Barudak Lembur teh lain ngan saukur keur ngembangkeun kamampuan kreativitasna wungkul, tapi bisa oge dijadikeun keur olahraga, diantarana : ucing sumput, bebentengan, sondah, gatrik, sapintrong, jsb. Kaulinan-kaulinan eta teh bisa ngajadikeun barudak sarehat, kuat, lincah, jeung tereh gede sabab sok gerak bari bungah tea.
Kaulinan Barudak Lembur anu sabenerna nyaeta salah sahiji proses diajar. Proses diajar ieu, barudak bisa ngembangkeun boh kaahlian boh kapinteran atawa jiwana. Proses ieu alusna mah digawekeun tuluy-tuluyan, sabanding jeung umur atawa kadewasaan, anu sarua jeung tanggapan Syamsu Yusuf, yen :
“Manusia secara terus-menerus berkembang atau berubah yang dipengaruhi oleh pengalaman atau belajar sepanjang hidupnya. Perkembangan berlangsung secara terus menerus sejak masa konsepsi sampai mencapai kematangan atau masa tua”.
Kaulinan Barudak Lembur anu mangrupakeun tradisi budaya sunda nu hirup jeung geus panceg di sakabeh padesaan atawa pakampungan di tatar sunda (Jawa Barat). Barudak geus biasa kumpul/ulin jeung babaturanna, di tempat-tempat anu lega/pakarangan imah, unggal pasosore sanggeus ngabantuan pagawean kolotna.
Ayeuna mah, kaayaan Kaulinan Barudak Lembur teh kawas sesa-sesa bangunan anu geus teu dipalire. Sababaraha faktor anu ngalantarankeunnana teh nyaeta : beuki kurangna tempat ulin barudak. Di tempat-tempat nu baheula mangrupakeun tempat ulin teh ayeuna geus pinuh ku bangunan/gedung/imah, jsb. Imah oge ayeuna mah geus jarang pisan anu boga pakarangan nu lega.
Tempat ulin barudak teh ayeuna mah pindah ka jero imah (indoor) anu geus disadiakeun sacara modern, diantarana : Play Station, Internet, jsb. Model kaulinan modern ieu geus ngawabah ka kabeh dunya kaulinan barudak. Barudak ayeuna resep pisan kana kaulinan modern ieu. Lantaran kitu, maranehna jadi jelema-jelema anu individualis jeung egois. Komunikasi jeung babaturan anu pikabungaheun teh geus lapur. Kaulinan barudak ayeuna mah geus ngagunakeun ilmu teknologi (hitech), diantarana : komputer, play station, video games, Nintendo, game watch, jsb anu geus dipiboga ku barudak kota jeung desa.
Hirupna budaya kaulinan modern, mangrupakeun tantangan anu nungtut pikiran jeung paripolah anu leuwih bijak. Dina hiji pihak, Kaulinan Barudak Lembur anu miboga makna budi anu luhung jeung sauyunan teh geus kasingsalkeun.
Lamun ditaliktik tina karakteristik jeung sipat-sipatna, Kaulinan Barudak Lembur teh mangrupakeun salah sahiji ajaran sauyunan anu ngiket duduluran jang ngembangkeun kreativitas barudak jeung komunitasna. Tapi kaulinan modern anu hitech, ngadidik barudak teu kaiket ku kelompok (bebas), jeung ngabogaan sipat individual. Sisi positif kaulinan modern nyaeta tempat jang diajar mandiri.
Lantaran kitu, hayu urang riksa tradisi budaya sunda urang ku cara ngahijikeun Kaulinan Barudak Sunda jeung Kaulinan Modern jaman kiwari. Salian ti ngamumule budaya, urang oge teu katinggaleun ku kamajuan jaman.