text:
Bisma
Bisma (basa Sansakerta: भीष्म, Bhīshma) lahir kalayan ngaran Déwabrata (Basa Sansakerta: देवव्रत, Dévavrata), nyaéta salah sahiji inohong utama dina wiracarita Mahabarata. Manéhna téh anak ti pasangan Prabu Santanu jeung Dewi Gangga. Manéhna ogé mangrupa aki ti Pandawa jeung Kurawa. Sawaktu ngora ngaran manéhna téh Déwabrata, tapi diganti jadi Bisma saprak manéhna sumpah moal kawin saumur hirup. Bisma ahli dina sagala rupa peperangan sarta pohara dipikaajrih ku Pandawa sarta Kurawa. Manéhna gugur dina hiji perang rongkah di tegal Kurusetra ku panah anu dileupaskeun ku Srikandi kalayan bantuan Arjuna. Tapi manéhna henteu langsung perlaya waktu harita; manéhna sempet hirup salila sawatara poé sarta nyaksian kaancuran para Kurawa. Manéhna ngaleupaskeun nafas panungtungan waktu panonpoé aya di kalér (Uttarayana).
Daptar eusi
Harti ngaran[édit | édit sumber]
Ngaran Bisma dina basa Sanskerta hartina "Manéhna anu ngalakonan sumpah beurat", alatan manéhna ngalakonan sumpah nu beurat (bhishan pratigya) baris hirup lalagasan salawasna sarta moal bakal narima warisan tahta karajaanana ti bapana. Ngaran Déwabrata diganti jadi Bisma alatan manéhna ngalakonan sumpah beurat ieu. Sumpah ieu dilakonan ku Bisma lantaran Bisma henteu hayang aya papaséaan antara manéhna jeung turunan Satyawati, indung téréna.
Kalahiran[édit | édit sumber]
Bisma mangrupa pawujudan salah sahiji ti Dalapan Wasu anu ngalakonan inkarnasi (nitis) salaku manusa anu lahir ti pasangan Dewi Gangga jeung Prabu Santanu. Nurutkeun buku Adiparwa, Dalapan Wasu ngajanggélék jadi manusa alatan kasupata lantaran gawénana anu geus maok sapi sakti milik Resi Wasista. Dina lalampahanana nuju ka bumi, maranéhanana papanggih jeung Dewi Gangga anu ogé rék turun ka dunya pikeun jadi pamajikan putera Raja Pratipa, nyaéta Santanu. Dalapan Wasu saterusna nyieun kasapukan jeung Dewi Gangga yén maranéhanana baris ngajanggélék salaku dalapan putera Prabu Santanu sarta dilahirkan ku Dewi Gangga. Bisma mangrupa pawujudan Wasu kadalapan nu ngaranna Prabhata.
Awal kahirupan[édit | édit sumber]
Samentara tujuh lanceukna anu geus lahir maot alatan diteuleumkeun ka walungan Gangga ku indung maranéhanana sorangan, Bisma mah bisa salamet alatan polah indungna kaburu kanyahoan sarta dihalangan ku bapana. Satuluyna, Dewi Gangga naék ka surga mawa Bisma anu masih orok ninggalkeun Prabu Santanu sorangan. Sanggeus 36 taun ti harita, Sang Prabu henteu ngahaja manggihan anakna di hilir walungan Gangga. Dewi Gangga satuluyna mikeun éta budak ka Sang Prabu, sarta méré ngaran Déwabrata. Déwabrata satuluyna jadi pangéran anu calakan sarta gagah, ogé dicalonkan salaku pawaris karajaan. Tapi alatan jangjina ka Sang Dasapati, bapana Satyawati (indung téréna), manéhna réla pikeun henteu narima waris tahta sarta henteu kawin saumur hirup sangkan jaga turunanana henteu silih rebut tahta karajaan jeung turunan Satyawati. Alatan keihlasna kasebut, manéhna dibéré ngaran Bisma sarta disinugrahan layeut jeung Sang Déwa Waktu nu temahna manéhna bisa nangtukeun waktu maotna sorangan.
Bisma ngabogaan dua adi téré ti indung téréna (Satyawati) nyaéta Citrānggada jeung Wicitrawirya. Demi kabagjaan adi-adina, manéhna indit ka Karajaan Kasi sarta meunangkeun sayembara sahingga hasil mawa balik tilu urang puteri nu masing-masing ngaranna Amba, Ambika, jeung Ambalika, pikeun didahupkeun ka adi-adina. Alatan Citrānggada pupus, mangka Ambika sarta Ambalika ngadahup jeung Wicitrawirya sedengkeun Amba mitresna Bisma tapi Bisma nampik asihna Amba alatan katalian ku sumpah yén manéhna rék lalagasan saumur hirup. Demi usaha pikeun ngajauhkeun Amba ti dirina, henteu kahaja manéhna mentangkeun panah nembus harigu Amba. Ku maotna éta putri, Bisma dibéré nyaho yén jaga Amba bakal nitis réeinkarnasi ka saurang pangéeran anu ngabogaan sipat kawanojaan, nyaéta putera Raja Drupada anu ngaranna Srikandi. Jaga maotna ogé aya di leungeun Srikandi anu mantuan Arjuna dina perang gede di Kurusetra.
Atikan[édit | édit sumber]
Bisma diajar élmu pulitik ti Brihaspati, élmu Veda sarta Vedangga ti Resi Wasista, sarta élmu perang ti Parasurama (Ramaparasu; Rama Bargawa), saurang satria legéndaris sakaligus salah sahiji Chiranjīwin anu hirup langgeng saprak jaman Treta Yuga. Alatan guguru ka manéhna, Bisma jadi mahér dina ngagunakeun sagala rupa pakarang sarta lantaran kapinterna kasebut manéhna dipikasieun ku sakabéh lawanana. Bisma eureun diajar ka Parasurama alatan paadurenyom ngeunaan Amba. Dina waktu éta Bisma ngahaja nyurungkeun Parasurama nepi ka labuh, nya saprak harita Parasurama sumpah moal deui nampa murid ti kasta satria lantaran nyusahkeun.The Mahabharata of Krishna Dwaipayana Wyasa. Buku I: Adiparwa
Peran dina Dinasti Kuru[édit | édit sumber]
Di lingkungan karaton Astinapura, Bisma pohara dipihormat ku anak-incuna. Henteu ngan alatan manéhna kolot, tapi ogé alatan kamahéranana dina widang militér sarta peperangan. Dina unggal perang, pasti manéhna sok meunang alatan geus pohara boga pangalaman. Yudistira ogé kungsi ngomong, yén euweuh anu sanggup ngéléhkeun Bisma dina perang sanajan lamun laskar Déwa sarta laskar Asura ngagabungkeun kakuatan sarta dipingpin ku Indra, Sang Déwa Perang.The Mahabharata of Krishna Dwaipayana Wyasa. Buku VI: Bismaparwa.
Bisma pohara dipikacinta ku Pandawa jeung Kurawa. Maranéhanana ngahormat Bisma minangka saurang aki sakaligus kapala kulawarga anu wijaksana. Kadangkala Pandawa nganggap Bisma minangka bapa maranéhanana (Pandu), anu sabenerna geus pupus.
Perang di Kurusetra[édit | édit sumber]
Waktu perang antara Pandawa jeung Kurawa bitu, Bisma aya di pihak Kurawa. Sajongjonan saméméh perang, manéhna ngomong ka Yudistira yén dirina geus diperbudak ku kakayaan, sarta ku éta kakayaan Kurawa nalikung Bisma. Sanajan kitu, alatan Yudistira geus ngalakonan hohormat saméméh perang, mangka Bisma ngestokeun Yudistira sarta ngadu'akeun sangkan kameunang aya di pihak Pandawa, sanajan Bisma pohara hésé pikeun ditalukkeun. Bisma ogé kungsi ngomong ka Duryodana, yén cacak dirina (Bisma) ngabiluk Kurawa, kameunang geus pasti aya di pihak Pandawa alatan Kresna aya di ditu, sarta di mana waé aya Kresna mangka di dinya aya kabenaran sarta keuntungan sarta di mana waé aya Arjuna, di dinya aya kejayaan.The Mahabharata of Krishna Dwaipayana Wyasa. Buku VI: Bismaparwa.
Dina perang gede di lapangan Kurusetra, Bisma tarung kalawan hébat. Soldadu sarta satria anu ngalawanana pasti binasa atawa ngalaman tatu parna. Dina kitab Bismaparwa disebutkeun yén di dunya ieu para satria hésé nandingan kakuatanana sarta euweuh anu sanggup ngalawanana sajaba Arjuna – satria tukang panah anu kakoncara – sarta Kresna. Sanajan Arjuna ngabeunangkeun kasempetan pikeun ngalawan Bisma, tapi manéhna mindeng tarung satengah haté, lantara inget yén Bisma téh akina sorangan. Hal anu sarua ogé dirasakan ku Bisma, anu masih nyaah ka Arjuna, incu anu pohara dipikacintana.
Kresna anu jadi kusir karéta Arjuna dina peperangan, jadi ambek alatan dangong Arjuna anu ajrih kénéh pikeun nelasan pati Bisma, sarta manéhna nekad rek nelasan Bisma ku leungeunna sorangan. Kalayan panon anu moncorong seukeut mancarkeun kaambek, manéhna muter-muter chakra di luhur leungeunna sarta museurkeun perhatian pikeun ngécéng beuheung Bisma. Bisma henteu nyingkah, tapi malahan bagja lamun bisa gugur di leungeun Madhawa (Kresna). Nempo hal éta, Arjuna nyusul Kresna sarta usaha metot suku Kresna pikeun ngeureunkeun léngkahna.
Bari hanjelu jeung sora nu pegat-pegat, Arjuna ngomong, "Oh akang Kesawa (Kresna), ulah gamparan ngaletak ciduh ucapkan saméméhna! Gamparan geus ngedalkeun jangji yén moal milu perang. Oh akang Madawa (Kresna), lamun akang nuluykeun niat gamparan, jalma-jalma baris ngomong yén gamparan tukang linyok bohong. Kabéh penderitaan alatan perang ieu, keun waé dewk anu bakal nanggung! Kuring anu baris nelasan engkong anu dipihormat éta, lamun dwk maehan kolot bakal jadi anak doraka !..."
Kresna henteu némbalan sanggeus ngadéngé kecap-kecap Arjuna, manéhna ngabolaykeun niatna sarta naék balik ka luhur karétana.
Pati[édit | édit sumber]
Saméméh poé maotna, Pandawa sarta Kresna ngadatangan kémahna Bisma dina mangsa peuting pikeun maluruh kalemahna. Bisma weruh yén Pandawa sarta Kresna geus asup kana kémahna sarta manéhna ngabagéakeun maranéhanana kalayan soméah. Sabot Yudistira nanyakeun naon anu bisa dipigawé pikeun ngéléhkeun Bisma anu kacida dipihormat ku Pandawa, Bisma némbalan:
[[Berkas:Bhismaarrowbed.jpg|right|300px|thumb|Bisma saré kalayan awak anu karancang ku ratusan panah bari méré piwejang ka Pandawa jeung Kurawa.]] Bisma ogé ngomong lamun pihak Pandawa hayang ngéléhkeunana, maranéhanana kudu nempatkeun hiji jalma anu ngajadikeun Bisma sungkan pikeun tarung di hareupeun karéta Arjuna, alatan manéhna yakin ngan Arjuna sarta Kresna anu sanggup ngéléhkeunana dina peperangan. Kalayan nyumput di tukangeun jelema anu ngajadikeun Bisma sungkan jurit, Arjuna kudu sanggup ngalumpuhkeun Bisma ku panah-panahna. Nujul kana katerangan kasebut, Kresna nyadarkeun Arjuna ngeunaan kawajibanana. Sanajan Arjuna ajrih kénéh, tapi manéhna kudu ngaréngsékeun pancén kasebut. Dina poé kasapuluh, Srikandi narajang Bisma, tapi Bisma henteu ngalawan. Di tukangeun Srikandi, Arjuna mentangkeun panah-panahna anu hébat sarta hasil ngalumpuhkan Bisma. Panah-panah kasebut mebes sarta nembus baju beusina, saterusna Bisma lagrag tina karétana, tapi awakna henteu antel kana taneuh lantaran disoko ku puluhan panah anu mebes dina awakna. Tapi Bisma henteu gugur saharitaeun alatan manéhna kaci nangtukeun waktu maotna sorangan. Bisma ngaleupaskeun nafas pamungkasna sanggeus manéhna nyaksian ancurna pasukan Kurawa sarta sanggeus manéhna méré piwejang ka Yudistira sanggeus perang Baratayuda réngsé.
Riwayat[édit | édit sumber]
Bisma nyaéta anak Prabu Santanu, Raja Astina jeung Dewi Gangga. Waktu leutik ngaranna téh Radén Déwabrata anu hartina turunan Barata anu luhur. Manéhna ogé miboga ngaran séjén nyaéta Ganggadata. Manéhna nyaéta salah sahiji inohong wayang anu henteu kawin anu disebut ku istilah Brahmacarin. Dumuk di patapaan Talkanda. Bisma dina pawayangan digambarkan salaku saurang anu sakti, di mana sabenerna manéhna téh ngabogaan hak kana tahta Astina tapi alatan kahayang anu luhur ti dirina demi nyingkahan perpecahan nagara Astina manéhna rela henteu jadi raja.
Resi Bisma pohara sakti mandraguna sarta réa anu taluk ka manéhna. Manéhna miluan sayembara pikeun meunangkeun putri pikeun Raja Astina sarta ngaboyong 3 putri. Salah sahiji putri anu dibeunangkeunana nyaéta Dewi Amba. Dewi Amba tétéla mitresna Bisma. Bisma henteu bisa nampa kaasih Dewi Amba alatan manéhna ngan wawakil pikeun ngabeunangkeun Dewi Amba. Tapi Dewi Amba tetep keukeuh ngan daék kawin jeung Bisma. Bisma ogé nyingsieunan Dewi Amba ku pakarang saktina anu malahan henteu ngahaja nelasan Dewi Amba. Dewi Amba anu keur sakarat dikeukeup ku Bisma bari nyarita yén saéstuna dirina ogé mitresna Dewi Amba. Sanggeus roh Dewi Amba kaluar ti jasadnya saterusna ngomong yén manéhna baris mapag Bisma hiji waktu sangkan bisa babarengan di alam séjén sarta Bisma ogé nyangupan. Dicaritakeun yén roh Dewi Amba nitis reinkarnasi ka Srikandi anu baris maéhan Bisma dina perang Baratayuda.
Dicaritakeun, waktu manéhna lahir, indungna moksa ka alam baka ninggalkeun Déwabrata anu masih orok. Bapana prabu Santanu saterusna néangan wanoja anu daék nyusuan Déwabrata nepi ka di nagara Wirata papanggih jeung Dewi Durgandini atawa Dewi Satyawati, pamajikan Parasara anu geus ngalahirkeun Resi Abiyasa. Sanggeus Durgandini pipirakan, manéhna dijadikeun permaisuri ku Prabu Santanu sarta ngababarkeun Citrānggada jeung Wicitrawirya, anu jadi baraya Bisma sabapa ngan béda indung.
Sanggeus ngadahupkeun Citrānggada jeung Wicitrawirya, Prabu Santanu turun tahta jadi patapa, sarta digantikeun ku anakna. Hanjakal dua anakna saterusna maot sacara runtuy, ku kituna tahta karajaan Astina sarta randa Citrānggada jeung Wicitrawirya dibikeun ka Abiyasa, putra Durgandini ti salaki kahiji. Abiyasa anu saterusna nurunkeun Pandu jeung Dretarata, kolot Pandawa jeung Kurawa. Demi jangjina ngabéla Astina, Bisma mihak ka Kurawa sarta gugur katelasan ku Srikandi dina perang Baratayuda.
Bisma ngabogaan kesaktian nu tangtu, nyaéta manéhna bisa nangtukeun waktu maotna sorangan. Mangka sabot geus sakarat kakeunaan ku panah, manéhna ménta hiji tempat pikeun ngedeng. Kurawa méré tempat saré anu méwah tapi ditolak ku Bisma, tungtungna Pandawa méré ujung panah minangka alas saréna (kasur panah) (sarpatala). Tapi manéhna tacan hayang maot, hayang nempo ahir tina perang Baratayuda.


c: text/html

text:
Kulkas
Lomari És atawa kulkas nyaéta lomari beusi anu dialus-alus, di jerona aya mesin otomatis pikeun niiskeun bahan dahareun, inumeun jst, sangkan rasana tetep seger jeung tiis.[1].
Sajarah jeung Kamekaran[édit | édit sumber]
Kulkas atawa basa Walandana koelkast, éta lalandihan téh diwanohkeun ku urang Walanda nalika Walanda keur ngajajah Indonésia, harita téh urang Walanda mamawa barang anu salah sahijina nyaéta kulkas.[2] Kulkas atawa lomari és mimitina digagas ku ilmuwan Jerman ngarana Carl Paul Gotfried Von Linde dina taun 1876.[2] Sababaraha taun kahareup persisna taun 1911, ku General Electric Company gagasan éta téh diwujudkeun jadi pakakas Refrigerator atawa pakakas paranti niiskeun.[2]Gagasan ieu teu leupas ti pingpinan ilmuan ti Perancis anu ngarana Abbe Audiffren.[2] Saencan aya lomari és, urang Romawi kuno ngawétkeun dahareun ku cara ngangkutan és ti puncak gunung.[2] Sedengkeun di Méksiko, suku Aztek cara ngawétkeun dahareuna ku cara éta nyieun liang anu lumayan rada gedé, tuluy bagian dasarna di kurilingan ku suluh atawa jarami tuluy di asupan salju atawa és di jerona, dahareun di tendeun tina tumpukan salju.[2] Tuluy ditutup nepi ka arapet jeung buni, éta dahareun téh bisa jadi awét.[2] Ku sabab manusa boga akal jeung pikiran nya aya kahayang kumaha carana sangkan praktis dina deundeun dahareun, di abad ka-18 urang Inggris nyieun lemari és, bentuk kulkas anu munggaran nyaéta ukurana gedé sagedé panto imah.[2] Dijieuna tina beusi, kandel jeung beurat.[2] Di Inggris kulkas geus mimiti ngeuyeuban ka unggal imah, tapi hiji mangsa aya anu maot lantaran bocorna gas beracun anu dipaké pikeun niiskeun dina éta kulkas.[2] Taun 1929, gas diganti ku Fréon ieu gas mah teu ngandung racun.[2] Tapi sanggeus ditalungtik Fréon téh bisa ngarusak ozon dina atmosfer bumi.[2] Ahirna, gas Fréon diganti ku bahan laina anu sarua pikeun niiskeun tapi aman pikeun manusa jeung lingkungan

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Tokyo
Tokyo (東京 Tōkyō?, hartina ibukota di beulah wetan) déngékeun nyaéta salah sahiji tina 47 perfektur di Jepang. Tokyo kaasup pusat urbanisasi, saméméhna ngan saukur kota Tokyo sarta masih kawentar nepi ka kiwari, nu ayeuna sacara adminitrasi dibagi jadi 23 kota husus. Dina awal taun 1943, Tokyo masih keneh ngaran perfektur oge\é kota. Dina 1943 pamaréntah kota Tokyo dibubarkeun sarta ti harita ngan pamarnétahan preféktur nu boga ngaran Tokyo. Keur bukti status istimewa ieu, ngan perfektur Tokyo nu maké to (都 to?, metropolis) dina Basa Jepang .
Sanajan lain ngan saukur hiji kota, metropolitan Tokyo mangrupa pusat pamarentahan jeung karajaan Jepang, sarta dijadikeun ibukota nagara Jepang. Pendudukna kira-kira 12 juta—10 persen tina sakabéh populasi Jepang— sedengkeun kira-kira 33–36 juta penduduk hirup di Tokyo aréa, ngajadikeun Tokyo minangka kota paling padet di dunya.
Tokyo ayana di wewengkon Kanto di Pulo Honshū. Sacara géografis aya dina koordinat 35°41' Kalér, 139°46' Wétan (35.68333, 139.7667) [1], tapi watesna ngalegaan nepi ka pulo-pulo luar di Samudera Pasifik nu jarakna leuwih ti 1.000 km ti Pulo Honshu.
Tokyo mangrupa pusat politik, bisnis, dagang, atikan, média massa, sarta budaya. Tokyo ogé mangrupa kantor pusat pausahaan gedé, lembaga kauangan, universitas jeung akademi, muséum, téater, sarta pusat balanja jeung hiburan.
Daptar eusi
- 1 Sajarah
- 2 Géografi jeung wilayah administrasi
- 3 Ekonomi
- 4 Demografi
- 5 Transportasi
- 6 Pendidikan
- 7 Pariwisata Tokyo
- 8 Tokyo dina media populer
- 9 Topik sejen
- 10 Tumbu kaluar
- 11 Rujukan
Sajarah[édit | édit sumber]
Kamajuan Tokyo nepi ka siga kiwari teu leupas ti pangaruh Tokugawa Ieyasu jeung Kaisar Meiji. Dina taun 1603, saenggeus ngahijikeun Jepang ku cara perang, Shogun Tokugawa Ieyasu ngawangun Édo (ayeuna Tokyo) keur markasna. Hasilna, ieu kota gancang tumuwuh tur jadi salah sahiji kota gedé nu populasina leuwih ti samilyar dina abad ka-18. Sacara de facto ibukota Jepang sedengkeun kaisar tumetep di Kyoto, ibukota karajaan. Keur leuwih jentre, tempo: Edo
Saenggeus 263 taun, kakawasaan shogun digulingkeun tur balik ka aturan kaisar. Dina taun 1869, Kaisar Meiji nu harita umurna ampir 17 taun pindah ka Edo, sarta ngaranan "Tokyo" ("Ibukota Wétan"; dina Basa Cina, maké kanji nu sarua, di Cina kota Dongjing). Tokyo geus jadi pusat politik, ekonomi jeung budaya nasional Jepang, ku ayana istana kaisar ngajadikeun sacara de facto ibukota karajaan sarta Kastil Edo jadi Istana Kaisar.
Tokyo dua kali ngalaman karusakan gedé (catastrophes) sarta terus tumuwuh sacara gancang saenggeus dua kajadian eta. Kahiji nyaéta Lini Gede Kanto dina taun 1923, nu kadua nyaéta Perang Dunya II. Bom-bom di taun 1945 ngaruksak Tokyo saperti bom atom di Hiroshima jeung Nagasaki. Sawaréh Tokyo ampir rata jeung taneuh.
Saenggeus perang réngsé, Tokyo bener-bener diwangun, sarta ditémbongkeun ka dunya Olimpiade Musim Panas taun 1964. Tokyo jadi kota panggedena sadunya di taun 1965 (ngagantikeun New York). Dina taun 1970, mimiti diwangun bangunan pencakar langit saperti Sunshine 60, bandara udara anyar tur kontroversial di Narita (di luar Tokyo), sarta pendudukna ningkat ampir 11 milyar (di daerah métropolitan). Karéta handapeun taneuh (subway) jeung jaringan karéta di Tokyo mangrupa nu pangsibukna di dunya. Di taun 1980, harga real estate naék salila gelembung ekonomi: loba nu beunghar, tapi gelembung ieu peupeus dina awal taun 1990, loba pausahaan, bank jeung pribadi nu propertina hargana murah. Kajadian saterusna resesi, nyababkeun Jepang dina taun 1990-an jadi "dekade nu leungit", ti harita tumuwuh lalaunan.
Tokyo masih ngawangun daérah anyar nu harga taneuh asalna teu pati mahal. Proyék anyar ieu kaasup Ebisu Garden Place, Tennozu Isle, Shiodome, Roppongi Hills, Shinagawa (ogé stasion Shinkansen), sarta Stasion Tokyo (sisi Marunouchi). Bangunan anyar nu ngabongkar bangunan heubeul pikeun pusat balanja saperti Omotesando Hills. Proyék ngurug laut (reklamasi) di Tokyo geus dimimitian sababaraha abad katukang. Nu paling kawentar nyaéta Odaiba, ayeuna jadi pusat balanja jeung hiburan.
Tokyo ngalaman lini gede dina taun 1703, 1782, 1812, 1855 jeung 1923. Lini taun 1923, gedena 8,3 skala Ricther, ngabunuh 142,000 urang.
Aya sababaraha usulan rencana keur mindahkeun fungsi pamarentahan nasional ti Tokyo ka kota gede di wewengkon sejen di Jepang, keur ngurangan kamajauan Tokyo jeung revitalisasi ekonomi. Rencana ieu dianggap kontroversial di Jepang jeung tacan kalaksanakeun.
Dumasar kana parobahan dina metoda nulis Basa Jepang, translasi romaji dina teks heubeul ditulisna "Tokio."
Géografi jeung wilayah administrasi[édit | édit sumber]
Tokyo Kulon[édit | édit sumber]
Tokyo Kulon ngawengku Kota, Kacamatan jeung desa nu boga status hukum nu sarua saperti jeung di tempat-tempat sejen di Jepang. Tokyo Kulon mangrupa "kota tempat tinggal" keur nu digawe di pusat Tokyo, ogé aya sababaraha tempat lokal bisnis jeung industri. Sacara kolektif disebut "Tokyo Kulon".
Kota-kota[édit | édit sumber]
Dua puluh genep kota (sacara administrasi) nu aya di Tokyo Kulon.
Distrik, kacamatan, jeung desa[édit | édit sumber]
Pangkulonna nyaéta distrik (gun) Nishitama. Daerah ieu mangrupa pagunungan sarta teu mungkin keur urbanisasi. Pagunungan pangluhurna di Tokyo, Gunung Kumotori, jangkungna 2,017 m; nu sejenna nyaéta Gunung Takasu (1737 m), Gunung Odake (1266 m), jeung Gunung Mitake (929 m). Danau Okutama, di Walungan Tama deukeut Perfektur Yamanashi, mangrupa danau panggedena di Tokyo.
Kapuloan[édit | édit sumber]
Pulo-pulo leutik Tokyo manjang kira-kira 1,850 km ti Tokyo tengah. Sabab pulo-pulo ieu jauh di kota, di dinya aya kantor perwakilan pamarentahan metropolitan. Lolobana pulo-pulo ieu kaasup kelas desa.
Kapuloan Izu[édit | édit sumber]
Kapuloan Izu nyaéta grup pulo vulkanik sarta bagéan ti Taman Nasional Fuji-Hakone-Izu. Runtuyan pulo-pulo mimiti ti nu deukeut ka Tokyo nyaéta:
Kapuloan Ogasawara[édit | édit sumber]
- Ogasawara—Ogasawara ngawengku, ti kaler ka kidul, Chichi-jima, Nishinoshima, Haha-jima, Kita Iwo Jima, Iwo Jima, and Minami Iwo Jima. Ogasawara ogé ngawengku pulo leutik: Minami Torishima, pangwetanna ti Jepang, kira-kira 1,850 km ti pusat Tokyo, jeung Okino Torishima, pangkidulna ti Jepang. Dua polu ieu euweuh pendudukna, keur jadi simbol nasional. Rante Iwo jeung pulo-pulo leutik lianna ampir taya nu nyicingan, sanajan kitu aya sababaraha di antara nu aya pendudukna utamana nu deukeut ka Honshu.
Taman Nasional[édit | édit sumber]
Aya opat taman nasional di Tokyo:
- Chichibu Tamakai National Park, di Nishitama sarta sabagéan kaasup ka Perfektur Yamanashi jeung Saitama
- Meiji no Mori Takao Quasi-National Park, sakuriling Mount Takao nepi ka kiduleun Hachioji.
- Fuji-Hakone-Izu National Park nu kaasup Kapuloan Izu.
- Ogasawara National Park. Keur diusahakan supaya Taman Nasional Ogasawara jadi bagéan tina UNESCO World Heritage Site.
Ekonomi[édit | édit sumber]
Tokyo mangrupa metropolitan ekonomi panggedena di dunya: nominal GDP ampir US$1.315 trilyun leuwih gede tinimbang kadalapan-panggedena ekonomi nasional di dunya[1]. Tempatna pusat dagang internasional, kantor pusat sababaraha bank investasi jeung parusahaan asuransi, sarta ngalayanan transportasi, percetakan, jeung penyiaran keur Jepang.
Salila jadi pusat pertumbuhan ekonomi Jepang sanggeus Perang Dunya Kadua, loba perusahaan nu mindahkeun kantor pusatna ti sababaraha kota saperti Osaka (sejarahna mangrupa ibukota perdagangan) ka Tokyo, dina usahana keur ngadeukeutan akses ka pamarentahan. Trend ieu beuki lila beuki laun sabab populasi nu beuk nambah jeung biaya hirup nu beuki mahal di Tokyo.
Tokyo ku Economist Intelligence Unit dianggap kota (pangmahalna biaya hirup) di dunya salila 14 taun nepi ka taun 2006.[2]
Demografi[édit | édit sumber]
Salaku salah sahiji kota utama di dunya, penduduk Tokyo leuwih ti dalapan juta hirup di 23 distrik, jeung di waktu beurang nambahan leuwih ti 2.5 juta boh pagawe atawa mahasiswa nu datang di daerah sakurilingna. Efek ieu bisa ditempo di tilu pusat distrik nyaéta Chiyoda, Chuo, jeung Minato, nu populasina kurang ti 300,000 waktu peuting, tapi leuwih ti dua juta lamun beurang.
Populasi[édit | édit sumber]
Dumasar kana daerah (1 October 2003)
- Tokyo: 12.36 juta
- 23 distrik husus: 8.34 juta
- Tama aréa: 4 juta
- Kapuloan: 27,000
Dumasar kana umur (1 Januari 2003):
- Barudak (0-14): 1.433 juta (12%)
- Angkatan gawe (15-64): 8.507 juta (71.4%)
- Kolot (65+): 2.057 juta (16.6%)
Dumasar kana waktu (taun 2000)
- Peuting: 12.017 juta
- Beurang: 14.667 juta
Dumasar kana kabangsaan
- Urang luar: 353,826 (1 Januari 2005)
- 5 panglobana kabangsaan urang luar: China (120,331), Koréa (103,191), Philipina (31,505), Amerika (18,043), Inggris (7,585)
Transportasi[édit | édit sumber]
Tokyo ngabogaan jaringan transportasi domestik jeung international nu panggedena sa-Jepang keur transportasi kareta, darat jeung udara. Transportasi umum di Tokyo didominasi ku jaringan karéata jeung subway nu bersih jeung efisien, sedengkeun beus, monorel jeung trem mangrupa transportasi sekunder.
Bandara[édit | édit sumber]
Di jero Tokyo, Bandara Internasional Tokyo ("Haneda") ilaharna dipaké keur penerbangan domestik. Di luar Tokyo, Bandara International Narita, di Narita, Perfektur Ciba, salah sahiji gerbang internasional utama Jepang.
Kareta jeung subway[édit | édit sumber]
Kareta mangrupa alat transportasi utama di Tokyo, nu mana jaringan jalan kareta ieu panglobana di dunya. JR Wetan ngoperasikeun jaringan kareta panggedena di Tokyo, kaasup jalur Yamanote nu ngurilingan jero kota Tokyo. Tokyo Metro jeung Tokyo Metropolitan Bureau of Transportation ngoperasikeun jaringan bawah taneuh (subway).
Beus[édit | édit sumber]
Pamarentah metropolitan jeung swasata ngoperasikeun rute beus. Lokal, regional, jeung nasional ogé aya, nu terminalna aya di deukeut stasion kareta utama nyaéta Tokyo jeung Shinjuku.
Jalan tol[édit | édit sumber]
Jalan tol ngahubungkeun ibukota ka kota-kota sejen di Greater Tokyo area, wewengkon Kanto, sarta pulo Kyushu jeung Shikoku.
Transportasi sejen[édit | édit sumber]
- Taksi dioperasikeun di 23 distrik jeung kota tur kacamatan. Ferry jarak jauh ngalayanan ka pulo-pulo Tokyo boh panumpang atawa barang ogé ka palabuan internasional sejen.
Pendidikan[édit | édit sumber]
Salaku pusat pendidikan nasional, di Tokyo loba universitas, akademi jeung sakola kajuruan. Loba universitas nu kawentar di Jepang aya di Tokyo. Nu pangkawentarna nyaéta Universitas Tokyo. Universitas sejenna nyaéta Keio University, Hitotsubashi University, jeung Waseda University.
Di Tokyo ogé aya universitas nu kuliah maké basa Inggris, saperti International Christian University, Sophia University, jeung Temple University Japan.
Universitas di Tokyo[édit | édit sumber]
Universitas Nasional[édit | édit sumber]
- Ochanomizu University
- University of Electro-Communications
- Tokyo Medical and Dental University
- Tokyo University of Foreign Studies
- Tokyo Gakugei University
- Tokyo University of Marine Science and Technology
- Tokyo Geijutsu Daigaku
- Tokyo Institute of Technology
- University of Tokyo
- Tokyo University of Agriculture and Technology
- Hitotsubashi University
Universitas Perfektur[édit | édit sumber]
Universitas Swasta[édit | édit sumber]
Sakola Dasar jeung Menengah[édit | édit sumber]
Taman kanak-kanak, sakola dasar (1 nepi ka 6 taun), jeung sakola menengah (7 nepi ka 9) dioperasikeun ku pamarentah loka kota. sakola menengah atas dikelola ku Tokyo Metropolitan Government Board of Education jeung disebut "Metropolitan High Schools". Di Tokyo ogé loba sakola swasta ti mimiti TK nepi ka sakola menengah atas. Keur daftar sakola menengah atas di Jepang, tempo [2].
Pariwisata Tokyo[édit | édit sumber]
Di Tokyo loba tempat jalan-jalan, budaya jeung olahraga. Ieu kaasup kuil nu kawentar, shrines, festival jeung acara taunan, taman, tempat nu endah, tempat balanja jeung kahirupan peuting. Wisata budaya di Tokyo kaasup musium, gedung pertunjukan jeung téater.
Tokyo dina media populer[édit | édit sumber]
Salaku kota panggedena jeung tempatna penyiaran sarta studio, Tokyo remen dijadikeun setting keur film Jepang, acara tipi, runtuyan komik (anime), jeung buku komik (manga). Nu pangkawentarna kaluar Jepang nyaéta kaiju (monster film), numana ciri has kota Tokyo diancurkeun ku monster gede saperti Godzilla. Loba buku komik jeung animasi nu settingna, saperti Sailor Moon, Ranma ½,puffy ami yumi jeung Yu-Gi-Oh!, bakal kawentar di dunya.
Sababarah urang sutradara Hollywood milih Tokyo keur lokasi filmna. Sababaraha film nu kawentar saperti Tokyo Joe, My Geisha, jeung James Bond film You Only Live Twice; ogé Kill Bill, The Fast and the Furious: Tokyo Drift jeung Lost in Translation.
Topik sejen[édit | édit sumber]
Sister city[édit | édit sumber]
Tokyo ngabogaan sister city sababaraha kota di dunya:
Salian ti eta, distrik jeung kota di Tokyo oge ngabogaan sister-city jeung kota sejen di dunya.
-
-
-
-
Bandara Internasional Tokyo (Terminal 2)
-
Tumbu kaluar[édit | édit sumber]
Tingali ogé Tokyo di Wikivoyage
- (Basa Inggris) WikiSatellite view of Tokyo at WikiMapia
- (Basa Inggris) Official Tokyo Metropolitan Government homepage
- (Basa Inggris) Festivals around Tokyo The Japan Times
- (Basa Inggris) Interactive satellite view of the area
- (Basa Inggris) Japan-guide to Tokyo
- (Basa Inggris) Tokyo Diary Tokyo business/professional events calendar
- (Basa Inggris) Tokyo Metro Subway lines
- (Basa Inggris) Tokyo Past and Present Web Japan
Rujukan[édit | édit sumber]
- Wikipedia Basa Inggris, Juli 2006.
- ↑ List of countries by GDP (Nominal)
- ↑ "Oslo is world's most expensive city: survey", Reuters, January 31, 2006. Disalin February 1. (inactive)
Citakan:Olympic Summer Games Host Cities


text:
Erok
Erok nyaéta papakéan awéwé anu bajuna jeung ka handapna ngahiji, sok disebut ogé rok.[1] Erok mangrupa potongan Sianghai ti gigirna maké cowak nepi ka saluhureun tuur nepi ka lamun dipaké ngaléngkah téh pingping katémbong ngolépat.[1] Erok téh rupa-rupa aya anu dicowak ti tukang atawa ti gigir.[1]
Sajarah[édit | édit sumber]
Mimitina diwanohkeun ku Mary Quant, awéwé katurunan Inggris.[2] Manéhna salah saurang fashion desainer.[2] Dina taun 1955, Mary Quant jeung salakina Alexander Plunkett Grene muka toko husus raksukan anu ngarana Bazaar. Ayana rok mini sabenerna modifikasi tina rok biasa, dina taun 1958 loba awéwé maraké rok.[2] Dina taun 1960, trend maraké erok anu dimodifikasi ku sabab loba ngarasa teu merenah dina naraék beus jadi diciptakeun erok anu mini atawa sentut.[2] Tuluy taun 1960, lahirna ngaran mini alatan Mary Quant bakat ku bogoh pisan kana mobilna jadi rok ciptaana dingaranan mini sarua jeung pabrik anu nyieun éta mobil karesepna.[2] Dina ahir taun 1960an, Mary Quant salah sahiji anu manggihan tren fashion hot pants.[2] Kaén erok gumantung kana musim.[3] Lamun maké erok di musim panas, jadi anu cocog maké erok anu tina kaén popelin, kaén terpal, atawa denim.[3] Salain ti éta erok anu dipaké bahan na kudu anu ipis saperti kapas katun jeung kaén voile atawa poliester saperti georgettes, sifon atawa jaring.[3]


text:
“Page” ieu “mucuk-nyirung,” pibakaleun keneh jeung keneh jeung keneh. Sirung deui, sirung deui, keun jang dokumentasieun anak incu urang sarerea warga Babakan Jawa Maja Kaler. Mangga “lalebet” ka dieu, kintunkeun sarasilah (“trees”) kulawargi urang sareng “sajarahna.”
Tatang M. Amirin; 5 Desember 2010; 29 Desember 2010
ASAL-USUL
Babakan Jawa Maja Kaler teh geus arang kasebut-kasabit. Boa-boa barudak ayeuna mah geus teu nyaho-nyahoeun acan yen lembur padumukanana teh baheulana sok disebut Babakan Jawa, lain Blok Jumaah. Kungsi bareto mah dipake ngaran klub sepak bola, ditulisna teh, mun teu salah, da babasainggrisan, “Babacan Union Sport.” Enya, maksudna teh Persatuan Olah Raga Babakan. Niru-niru PBB (United Nation), tapi tibalik. Nu bener mah kuduna teh Babacan Sport Union (Association), kitu. Keun lah, da ngaranna ge barudak baheula. Ngeunaheunana teh Babakan Jawa disingget Baja, nya! Jadi, babakan Jawa Maja Kaler (Uing mah embung nyebut Maja Utara teh, da urang Sunda, di Jawa oge!) mun disingget jadi Baja Jaka. Disingget deui jadi Jajaka. Hehehe…
Disebut Babakan Jawa teh dumeh nu ngababak-babak nyieun pilemburan di dinya teh “urang Jawa.” Urang Jawa nu dimaksud teh urang “Palimanan.” Harita teh urang Maja sok ka Palimanan, ka Pasar Pagi, marawa embe. Dijual di dinya. Ari urang Palimanan, naranjak ka Maja, marawa lauk asin jeung garabah buatan Jamblang. Dijarualan di “papasaran,” enya ngarariung di tempat nu iuh, handapeun tangkal caringin (mun aya). Nya tangkal naon wae lah nu iuh. Nya eta nu ayeuna jadi pasar tea.
Lila-lila, nu biasana ukur jol koloyong, ku cape bulak-balik mawa barang, nyarieun sasaungan jang nyimpen barang. Di dinya oge maranehna mareuting. Ku sabab beuki lila beuki loba barang nu disimpen jeung dijual, nya tuluy nyarieun iimahan, meuli tanah ka warga satempat. Beuki lila beuki ngaburudul duduluranana ka Maja. Nya tungtungna mah nyarieun imah di dinya. Tempat masar teh jadi pasar. Hiji-hijina pasar di Maja, harita, sakacamatan Maja. Deukeut pasar, kidul kulon, jadi pilemburan, nu dibabak-babak ku “urang Jawa” tea. Katelah waeh jadi Babakan Jawa. Taun 1970-an (?) Kuwu harita boga prakarsa nyieun deui pasar di beulah kidul, sakaligus jadi stanplat alias terminal jang urang pakidulan (Argalingga, Sadasari jsb) pikeun masok sayuran.
CIKAL-BAKAL BABAKAN JAWA
Saha nu ngamimitian ngababak-babak Babakan Jawa teh? Ceuk kolot, namina teh Bapa Kawiya jeung Embok Sarka. Kuburanana ayana teh pas pisan di pepengkolan saacan pupudunan ka Cikedung, wetaneun jalan satapak ka pakuburan beulah kidul. Makamna teh ukur ditandaan ku batu.
Tah, Bapa Odin, cik puguhkeun nu mana makam teh enyana. Tuluy tandaan atuh. Ih teu kudu dicungkupan, ngan ditetengeran wae. Dicungkupan ge teu nanaon, ketah, nya, da urang Babakan Jawa mah islamna karuat, moal dijadikeun kabuyutan nu dipentaan sagala rupa.
KOKOLOT BABAKAN JAWA
Saha wae nu kasebut kokolot urang Babakan Jawa teh? Ke urang talungtik, ambeh nu ngarora teu poekeun pareumeun obor. Enya, ari Bapa Kawiya jeung Embok Sarka teh nurukeun saha, pan can kapanggih. [Cag, lah, ieu tunda heula]
BANI HAJI MANSUR
Tah urang Maja (bisa jadi asalna ti Gunung Wangi) nu keur anomna sok ngagigiring embe ka Palimanan teh salah sahijina jajaka nu namina Mansur (tos sepuhna katelah Haji Mansur–duka ieu teh nami asli, atanapi lalandihan saparantos naek haji; tangtu can haji harita mah). Ngadaplak ka Palimanan teh, dan arang mobil, bisa oge kasebut can aya. Nya ngaliwatna teh pasti ka Cicalung, Padahanten, Sukahaji, Rajagaluh, Kramat, Kepuh, Palimanan. Di desa Kepuh, Palimanan, Bapa Mansur jajaka ngora teh sok eureun ngamandian embe di walungan. Di Kepuh patepung weh jeung istri geulis, namina Rafiah, nu terus dipijodo. Duka tepungna teh kumaha, sugan nu hiji ngamandian embe, nu hiji nyeuseuhan baju, palirik-lirik. Pada demene, Cung, ya dadi bae laki-rabi.
Bapa Mansur teh sasaderek sareng Bapa Madori nu linggihna di Gunung Wangi. Nu matak aya kamungkinan aslina teh ti Gunung Wangi, bari biasa masarkeun embe di “papasaran” Maja, bari sok meulian embe ti urang Maja jeung sejenna anu terus dibawa ka Palimanan. Sugih tina embe teh, nu matak bisa naek haji ge. Tah terus, meureun (ke urang talungtik deui) ku sabab sok bulak-balik ti Gunung Wangi ka Maja, nya tinimbang cape bulak-balik ka Gunung Wangi, nya teras ngagaleuh tanah nu pasti masih rada loba tatangkalan keneh di Maja, terus ngiring ngababak-babak di Babakan Jawa tea. Bumina teh eta di “parapatan sasak kebuk” aya jalan leutik ka kulonkeun (disebut Jalan Singadipraja, anu ka pasantren Kiyai Hadad ayeuna). Jalan eta teh baheulana paranti nu daragang suluh, umumna ti Nunuk (nunuk teh hartina waringin). Sasak “kebuk” teh tina basa Walanda “brug”, kalisankeun buk, terus jadi kebuk, nyaeta sasak beton jalan raya Maja ka Paniis-Cicalung (Paniis teh, na peta Walanda, baheulana ngaranna “Cileungsing” kitu? Da teu aya Paniis, aya ge Cileungsing, terus Cicalung, ti Maja teh) .
Tah, tadina, keur jaman Belanda keneh, jalan utama ti Maja (da Maja teh pernah jadi ibu kota Kabupaten Maja) ka mamana teh nya jalan wetan, Sukamulya, Cicalung, Padahanten, Sukahaji, Rajagaluh, Palimanan, Cirebon. Nyambungna ti Sukahaji ka Majalengka oge jalan gede. Lain nu ngaliwatan Banjaran, Sindangkerta, Kertbasuki, Kawunggirang, Cigasong.
Balik deui ka Bapa mkansur.
Putra kahiji Bapa Mansur teh namina Junaedi, sok dilengkepkeun jadi Junaedi Mansur. Bapa Junaedi teh dedengkot PUI, nu ngiring ngadegkeun UII (Universitas islam Indonesia) Jogja wawakil ti PUI (sareng Haji Abdul Halim). Linggihna di Majalengka, pengkereun masjid. Puputra di antarana Jaja Mujahidin, pamaen Persima (Majalengka), teras pamaen utama Persib, teras janten wasit nasional, teras Komisi Wasit PSSI dugi ka maotna. Nu sanesna Syamsudin, Syaiful Islam (Dinas P & K Majalengka), Emah Suhaemah, Enday Sadariyah, Edah Suhaedah, Eni Suhaeni, Ibing Sobirin (ieu mah jagoan badminton), Ida, Enok, Neneng, Nenah.
Nu kadua, istri, Sa’diah namina teh. Kawitna nikah ka Bapa Syafi’i, masih saderek keneh, ti Palimanan. Bapa Syafi’i teh masih sasaderek sareng Kiyai Haji Syamsuri nu nyepeng pesantren Tebuireng, Jombang, Jawa Timur. Masih saderek keneh deuih ka Bapa Kodir nu linggihna di Sadasari.
Saatos pipirakan sareng Bapa Syafi’i, ditikah ku Abu Mansur bin Abdul Ghani nu asalna ti Paree, Kediri. Tepangna teh di Paree, Kediri. Da eta saatosna pipirakan teh sok diajak ku rayina Siti Aisyah nu nikah ka Bapa Yazid urang Paree, nyarengan di ditu. Nya teras waeh patepang sareng jajaka nu namina Abu Mansur tea, teras nikah di Maja, bumen-bumen di Maja.
Bapa Abu Mansur teh ustad tokoh Syarikat Islam. Nya nu ngadegkeun PSII di Maja. Bumina ge pan caket sareng “Madrasah Diniyah Syarikat Islam,” hareupeun bale desa Maja Kaler rada nyerong. Baheula pisan, kiduleun madrasah ieu tah Markas Koramil jeung poliklinik. Hareupna toko ibu-ramana Bapa Fuad, nu kantos janten Kuwu Maja. Ieu madrasah pernah oge diinjeum jadi Sekolah Rakyat (SD mun ayeuna mah) Maja III. Tadina SR teh aya hiji, sisi wetan alun-alun. Tuluy mekar jadi dua, SR II mah di Blok Ahad, ngagunakeun bangunan panjang gede. Duka hilap deui wangunan naon tadina. Tuluy pindah ka tukangeun SR I nyanghareup ka kaler, aya bangunan anyar. SR II dibagi deui jadi SR II jeung III. Tah SR III teh nempatan Madrasah Syarikat Islam tea. Kapala sakolana teh Bapa Ali Sumarno, urang “Babakan Jawa,” putra Bapa Padil (sanes Kuwu Padil).
Balik deui ka Bapa Mansur.
Ku margi Ibu Sa’diah maot, nya turun ranjang ka nu namina Tiah (rangda pipirakan ieu ge). Ti Ibu Sa’diyah puputra Tuti Muti’ah, BA (sok biasa katelah Yayu–Yayuk–tina basa Jawa Kedirian Mbakyu) nu kantos janten “kapten” Cakrabirawa pengawal Presiden Sukarno. Nu kadua Mu’minah Habibah (Beboh) sareng nu kaopat Maemunah Halimah (Imun) linggihna di Paree, Kediri, da ngengingkeun urang dinya. Nu kadua, Muhamad Amin, ieu mah maot nuju alit, tilelep di bendungan Ciawi. Kalima Muhtadi, BSc. (Otong).
Ti IbuTiah puputra Dra. Elih Muslihah, Apt. (apoteker), sareng Drg. Entet Neni Munijah (dokter gigi), lalinggihna di Karawang. Otong Muhtadi mah ngengingkeun saderek (adi beuteung) putrana Muh. Bahrun nu namina Iyet Suprihatin.
Balik deui ka Bapa Mansur.
Putra Bapa Mansur nu katilu, namina Akna. “Kaum” ieu mah, da pagawe KUA. Sok biasa nikahkeun, bari ngimaman tahlilan. Bumina caket Pasantren Kiyai Haji Masduki (Kiyai Hadad ayeuna).
Nu kaopat namina Siti Aisyah. Duka nami alitna saha, teu kungsi tataros, da sok disebat Emil (katelahna Cemil). Tah Siti Aisyah teh kawitna ditikah ku urang Paree oge, Bapa Yazid, masih saderekna Abu Mansur, mung teras pipirakan masih “gadis” keneh. Teras ditikah ku Hasan Malwi, putra kadua Bapa Marjuki. Hasan Malwi teh ngawitan nikah ka urang Majalengka, namina Sa’adah, teras saentos pipirakan nya nikah ka Siti Aisyah tea. Ke diteraskeun cariosanana.
Putra Haji Mansur nu kalima nyaeta Roji, sok katelah Bapa Oji. Ieu kantos kagungan putra, mung maot keur alit keneh. Saparantos dikantun ku istrina, nikah deui ka Ibu Jumi, aslina ti Cidomas, Cihaur. Teu puputra.
Putra nu kagenep namina Unah (Maemunah). Tah ieu ngengingkeun urang Kepuh, Bapa Kasim (Hasim), panday beusi. Balik ka bibit buit itu teh meunangkeun deui “urang Jawa.”
Nu katujuh namina ‘Atiah, nu nenehna Tiah. Ibu Tiah teh kawitanana nikah ka Bapa Miftah urang Babakan Jawa kaler, kuloneun pasar, kagungan putra namina Iton Fatoni nu ayeuna linggihna di Kadipaten. Saentos Ibu Tiah pipirakan, nya nikah ka Abu Mansur tea, puputra Elih Muslihah sareng Entet Neni Munijah.
Nu kadalapan namina Daelimi, nenehna Imi. Kawitna nikah ka Bapa Kemas, puputra Nana sareng Muflih. Saparantos pipirakan, nikah ka Bapa Hapid. Bumina di kampung Jebor (jebor teh tempat nyieun kenteng, da di dinya seuseur nu ngadamelan kenteng), Blok Senen, Maja.
Nu kasalapan namina Juwariyah, nikah ka Sarkawi, urang Palimanan. Ieu ge balik ka bibit-buit. Puputra di antawisna Ade, Lili, sareng Enok. Nuju ngalahirkeun Enok teh Ibu Juwariyah maot, nya teras Enok teh “dikukut” Ku Ibu Tiah (utamina ku Tuti Muti’ah), hijina dikukut ku Siti Aisyah, mung maot orok keneh. Tah Bapa Sarkawi teh saentos ditinggal maot ku Ibu Juwariyah nikah ka alona nu namina Nana, putra Ibu Imi.
Nu bungsu (kasapuluh) namina Muhammad Bahrum, nenehna Aum. Kantos janten pamong desa Maja, janten Kapala (Kepala Keamananan). Tah ieu nikah ka Turiyah (Ibu Entu) putrana Muh. Suhenda (kuwu Enda), puputra Yayah Kusiah (Dra., MPd.), ayeuna janten dosen di AKK Yogya, Yoyon Suryono (Prof. Dr.) dosen UNY Yogya, Engkus Kusliah, Abidarin (Iin, SE, Dr., dosen AMIKOM Yogya) sareng Iyet Suprihatin (ieu nu nikah ka Otong Muhtadi). Dra. Yayah Kusiah, MPd. nikah ka “kapi lanceukna” Zaenal Abidin (Enjen) bin Hasan Malwi bin Marjuki (SH, SU, MPA) dosen UII Yogyakarta.
Keluarga Besar “Jawa”
Bapak Mansur teh, ti pihak isteri, di Palimanan kagungan saderek di antawisna Bapa Haji Abdul Halim (sok disebat Kiyai Kalim), naib Palimanan, Bapa Abdullah di Warugede, Ibu Semiol di Pasarminggu, Jakarta, Bapa Harun di Kepuh. Bapa Halim mah teu puputra. Salah sahiji putrana Ibu Semiol teh Bapa Ihsan (Iksan) nu janten padamel Dinas Pertamanan DKI. Salah sahiji putrana Bapa Abdullah (Dulah) teh Damira, mantri kesehatan. Putrana Bapa Harun di antawisna Bapa Ismail di Majalengka.
BANI MARJUKI
Bapa Marzuki teh duka asal-usulna ti mana, nikah ka Ibu Amini, oge duka aslina ti mana. Bumina teh pengkereun musola (tajug) Babakan Jawa, mayun ka kaler, papengker-pengker (adu tonggong) sareng Bapa Mansur.
Putra nu pangageungna namina Jariyah (Iyah) nu nikah ka Nurasa (Asa). Ka nyawah, ngabalong, sareng ngingu embe ieu mah hobina teh. Bari hobi deuih ngingu manuk puter alias dederuk. Kuk, deruk…kuk, deruk. Bumina persis kiduleun tajug Babakan Jawa pangwetanna.
Tadina wetaneun bumina teh (lolongkrang bumi sareng Bapa Kayat–jagal embe ieu mah) aya “jalan satapak” (pipir imah), ka kidulkeun ka jalan leutik nu diaranan Jalan Sastradipraja tea. Tanah pengkereunana (tilas bumi Bapa Utam), nu janten kagungan Bapa Emak bin Husna digaleuh ku Bapa Muqimudin (Bapa Mukim–saleresna ku putrana) nu ayana wetaneun eta tanah. Teras tanah teh digabung ka bumina, ditembok.
Tah, janten weh eta jalan satapak teh kapendet. Nya jalan poko teh jadina ukur lewat sesela balong sareng bumi Kuwu Padil (ayeuna nu Mantri Ali bin Madsoleh), kuloneunana, balong (teras janten bumi Icih binti Munawi) sareng bumi Bapa Munawi wetaneunana (ayeuna bumi Ires binti Munawi). Ka kalerna nyulusup wetaneun bumina Bapa Subari (ayeuna nu Pepi), kuloneun bumi Ipah Kasyifah istrina Hasyim bin Husna (nu tutukeuran sareng Rodiah binti Husna).
Balik ka Ibu Jariyah.
Ibu Iyah sareng Bapa Asa teh puputra Endun, Muh. Abas (guru SD), Omah (nikah ka tentara nu teras janten bintara pembina desa, teras janten Kuwu di Bekasi), Enju (padamel Kabupaten), Encum (Umi Kulsum, guru SD), Endah (guru SD). Tah bumi Ibu Iyah Bapa Asa teh ayeuna dilinggihan ku kulawargi Endah.
Putra kadua Bapa Marjuki namina Hasan Malwi, ustad (guru agama) nu kantos ngalalana dugi ka Kandanghaur, Indramayu, ngawulang di madrasah PUI, da lulusan madrasah Darul Ulum PUI Majalengka. Teras ngiring ujian persamaan Sekolah Guru B (PSGB) satingkat handapeun SGA (SPG). Lulus ujian, teras diangkat janten guru SD. Kantos ngawulang di Kertabasuki, Tegalsari, sareng Paniis. Dedengkot PUI Maja ieu mah. Sok dugi ka mamana ari ngayakeun pangaosan teh. Waktos jaman Belanda sareng Jepang teh kantos pakuasi (evakuasi) dugi ka Argalingga.
Bapa Hasan Malwi teh ngawitan nikah ka Ibu Sa’adah, urang Majalengka, nya kagungan putra istri nu dinamian Kasyifah (Ipah). Ipah teh nikah ka Hasyim bin Husna. Saatos sareng Ibu Sa’adah teh pipirakan, nya teras nikah ka “rangda kembang” nu namina Siti Aisyah, putrana Bapa Mansur.
Ti Ibu Aisyah teh puputra Asimatulmillah (Momoh), lahirna ge di Kandanghaur dan nuju janten ustad tea. Momoh teh nikah ka Syamsudin bin Abdul Hamid (Kamid), ustad. Putrana nu kadua Aliyatuddarojah (Yoyoh) nu nikah sareng Sopidin bin Dahlan (BA, guru SD). Nu katilu namina Hidayaturrohman (Enday, BA), padamel (kantos janten Kapala) KUA ieu mah (ngapalaan di Jatitujuh, Dawuan, sareng Maja). Enday teh nikah ka Yuyum Yuminarsih binti Muhamad Nurjali ti Cicalung. Nu kaopat Zaenal Abidin (Enjen, SH, SU, MPA), dosen UII Yogya, nu nikah sareng Dra. Yayah Kusiyah, MPd. binti Muh. Bahrun bin Mansur, dosen AKK Yogya tea. Nu kalima, ieu yeuh nu nulis ieu, Drs. Tatang Muhammad Amirin, MSI (di Maja mah sok disebat Aam), dosen UNY, nikah sareng Mahmudah Rohmah, BA, urang Klaten (incuna Kiyai Sayid Habib, rada aya getih Araban, matak ge). Nu bungsu Leli Akmaliah, janten bidan di Ujung Jaya nu nikah ka Drs. Tata Sukmara dosen Akademi Perawat Sumedang. Bapa Hasan Malwi teh bumi aslina persis pengkereun tajug Babakan Jawa nu ayeuna dilinggihan ku Enday Hidayat.
Balik ka Bapa Marjuki.
Putra Bapa Marjuki nu katilu namina Bapa Suhaemi (Emi) nu kantos janten jurutulis desa Maja (memeh dibagi dua). Nikah nu kawitan puputra istri, namina Iyom (?) nu nikah ka ustad Misbah (Emis). Nikah kadua ka urang Banjaran, puputra Abdullah Daud (Uud) nu nikah ka Maya urang Maja kidul. Nikah nu katilu ka Sa’diyah, puputra Otong, Ade, sareng saha deui, nya, ke lah dilacak. Bapa Emi teh kawitna bumina kuloneun Bapa Hasan Malwi, teras ngalih ka sisi jalan kalereun tajug, palih wetan.
Putra nu kaopat namina Arba’iyah (‘Iah) nu nikah ka Bapa Emod. Bapa Emod mah dagang di pasar Maja, bari sok nguriling ngider ka sakuliah wilayah Maja. Puputra Juju (nikah ka Halil ti Gunung Wangi), Odin Jamaludin, Ipah, Munah, Enah, Pioh. Ibu ‘Iah mah bumina persis kiduleun tajug, parerendeng sareng Ibu Iyah, kuloneunana, dempet sareng bumi asli Bapa Marjuki.
Putra nu kalima Entin. Ieu mah di lamping bumina teh. Teu acan kalacak, ngawitananan nikah sareng saha. Nikah deui teh ka Bapa Idi, masih kapi lanceuk. Jadi, kuring teh ari ka Ibu Entin mah nyebutna teh Bibi, tapi ari ka Bapa Idi mah Uwa. Pabaliut, nya. Bapa Idi teh padamelena tukang patri. Ahli kana memeres pakakas dapur nu didamel tina alumunium, seng, sareng tambaga.
Anu kagenep Bapa Pandi, jago kana motor ieu mah. Pinter ngutak-ngatik motor sok sanajan urang Maja baheula ge. Da harita can loba nu baroga motor teh. Bapa Pandi teh nikah ka Ibu Tini, puputra Iceu di Salamanggu, Iman di Sukabumi, Abdullah (angkatan laut di Surabaya), Aziz (Adjid) sareng Jaja (nu neraskeun ngabengkel).
Putra nu sanesna namina Romlah (Elom), nikah ka Madsoleh (Muhammad Saleh) ti Cikedung. Puputra Edi (maot keur anom keneh), Engkus, Tatang (maot tabrakan keur anom keneh), Alimudin (Drs., mantri kesehatan, kapala RSU Majalengka), sareng Ratna.
Nu bungsu namina Cece Romli, mantri kasehatan ieu ge, bari rada ngiyai. Nikah ka Amnah, puputra Dadang (padamel kajaksaan) sareng . . . (ke dilacak heula, ah). Ibu Amnah teh, keur SD (SR harita mah), pangsaena waosna, jadi “Ratu Gigi” Kacamatan Maja, lah.
Bani Hasan Malwi
Tah, ti Bani Marzuki teh aya kulawarga (bani) Hasan Malwi. Urang teruskeun atuh dongeng sarasilahna.
Ti istri nu ngawitan, Ibu Sa’adah urang Majalengka, Bapa Hasan Malwi teh kagungan putra istri namina Kasyifah (Ipah). Kasyifah teh nikah ka Hasyim bin Husna. Bapa Husna teh puputra Sudian (ustad), Maksum (Emak), Hasyim, Rodiah, Satibi, Konah, Konaah, sareng Drs. Suri (kiyai lulusan IAIAN ieu mah). Bapa Husna teh “kiyaina” tajug Babakan Jawa. Kasyifah sareng Hasyim puputra Mamnu’ah (Nu’ah), Dudung Abdurahman, Iing Arifin, Yayah Inayah, Jaja, Mumun, sareng Yeyet.
Ti isteri kadua, Siti Aisyah, puputra Momoh Asimatulmillah, Yoyoh Aliyatuddarojah, Enday Hidayaturrohman, Enjen Zaenal Abidin, Tatang Muhammad Amirin (Aam), Leli Akmaliah (Akmaliyatulllailiyah).
Momoh Asimatulmillah nikah sareng Syamsudin bin Abdul Hamid (Kamid). Bapa Hamid teh sasanesna Syamsudin puputra Engkun (Tasik), Rohani, Arifin (Iping), sareng Ansor (ustad, “kiyai” blok kaler). Momoh Asimatulmillah sareng Syamsudin puputra Hani, Dede, Nunung, Asep. Hani teh nikah ka Otong, putrana Rodiah binti Husna. Tah malaluter nya!
Yoyoh Aliyatuddarojah nikah ka Sopidin bin Dahlan. Bapa (haji) Dahlan teh sasanesna Sopidin (cikal), puputra Aziz, Uyun, Isoh, Dana (Jatibarang), Entis, sareng Itoh. Aziz mah nikah ka Emem, noko di pojok parapatan pasar Maja Kaler. Uyun mah nikah ka Aziz, tentara, tapi terus kaluar ti dinas, noko. Isoh mah (guru agama) nikah ka Edi (guru olah raga), rakana (ipar) Kuwu Maja Kaler ayeuna. Entis mah nikah ka Aon, noko di payuneun tajug babakan Jawa. Itoh mah nikah ka Anis, rayina Fuad.
Yoyoh sareng Sopidin puputra Moh. Ali Sofwan, SE (Pemda Purwakarta), Ir. Ade Syarif Arifin (Pemda Cirebon/Majalengka), Rohili (Lili–guru SD, Maja), Asep Syaiful Fajar, SE (Kantor Pajak, Jambi), Drs. Jojo Jalaludin (Perangkat Desa Maja Kaler), Pepi (guru), sareng Otong Yusuf Muslim, SE.
Enday Hidayaturrohman, B.A. nu nikah ka Yuyum binti Muhammad Nurjali (kiyai/ustad Cicalung) puputra Nida Ridaul Hasanah, SE (Unma), Dede Sri Handayani, SH (guru, Maja), Ujang Himawan Sutanto, SH (Jakarta), Yopi, Indra, sareng Neneng Tanti (bidan di Sumedang).
Enjen Zaenal Abidin, SH, SU, MPA (gelar MPA-na ti Los Angeles, Amerika Serikat) nu nikah ka Dra. Yayah Kusiyah, MPd. puputra Irma Nurmilati, SE (nikah ka Dvid, SE, muka bengkel di Panyingkiran), Dede Irwan Raharja, SE (Bandung), Ir. Iis Haris Iskandar (Jakarta), Irawati Kusumadewi, SE (Indramayu, nembe lebaran 2010 tilar dunya).
Drs. Tatang M. Amirin, MSI (kungsi “short course” di Institute of Education University of London) nu nikah ka Mahmudah Rohmah, BA puputra Nafiri Firmanilahi Paramasiwi (Firi), SP (nikah ka Ir. Dita Trisnawan, MSUDArch–dosen UI Jakarta), Caraka Pangayuga Suryandana (Yuga), sareng Kaniarani Mutiara Sasitami (Tia).
Leli Akmaliah nu nikah ka Drs. Tata Sukmara puputra Sisca Aprilia, Lina Sukmawati, sareng Kiki.
BANI ABDURAHMAN
(Ke urang jujut)
PASAR MAJA
Pasar Maja (Kaler) teh baheula hiji-hijina pasar di Kacamatan Maja. Poe pasarana teh Salasa jeung Jumaah. Dina poe Salasa jeung Jumaah mah nu daragang teh ti mana-mana ngarumpul. Ari sapopoe mah ukur urang Majana wae. Nu matak rada sepi. Jam sapuluh geus bubaran. Ari Salasa jeung Jumaah mah sok tepi ka lohor. Senen jeung Kemis pasaran Majalengka, jadi sabagian urang Maja ge sok malasar di Majalengka. Ari Minggu mah bagian Talaga. Saptu, mun teu salah, di Rajagaluh.
Pasar Maja Kaler teh ayana wetaneun jalan raya Maja-Majalengka (kidul-kaler), di pojok pisan parapatan jalan nu ka wetanna ka Blok Saptu nu nyambung ka jalan raya Maja-Cicalung, ka kulonna jalan Maja-Cikedung-Pasanggrahan. Kiduleunana pisan, jalan ka Blok Saptu, harita mah ukur jalan dibalay batu. Sasak luhureun Cirungkut ge masih keneh ku awi gede golondongan, kenca katuhueunana make penyekelan, oge tina awi. Leutik ongkoh. Ari ngaliwat teh rada emplad-empladan. Kadieunakeun karek dibangun weweg, cor beusi, jadi bisa diliwatan ku mobil.
Pasar Maja (Kaler) bareto, lain baheula pisan, teh mangrupa elos-elos, ngujur ngetan ngulon, ngabaris aya sababaraha baris. Elos-elos ieu teh dibangun jangkung tina dasar taneuh. Jadi mun hujan teh teu becek ieu elos mah. Hateupna tina seng, ditahan ku cagak siku-ciku beusi. Weweg, lah.
Ari dasar taneuh, rada handap, sahandapeun jalan aspal, da rada miring tanahna, malum deukeut ka walungan Cirungkut (urang Maja sok nyarebutna teh Cirumput). Sanajan rada handap, tapi geus diratakeun. Jadi henteu miring. Beulah kaler mah taneuh pasar teh rata jeung jalan. Jadi, nu rada “legok” teh ukur di beulah kidul.
Baheula mah pasar teh beulah kulonna can make elos, masih molongpong katenjo elos-elos teh bararis. Barisna elos teh nurutkeun jalan raya, jadi rada nyengkong mun ti jalan kiduleunanan mah. Wetaneun elos ngabaris wawarungan (jongko) saung awi. Mimiti ti panto asup aya sababraha warung (kios saung), tuluy rada miring ngenca nurutkeun elos seng, ngajajara ka kalerkeun, tepi ka tungutung elos. Wetaneunana aya deui wawarungan (jongko) sabaris, ieu mah ayana luhureun gawir. Handapeun gawir lahan rata, adek ka sisi walungan, tapi tetap masihluhureun biwir cai. Tah di sisi walungan eta teh baheula dipake nu daragang embe. Jadi deukeut pisan ka sasak. Ti sasak teh sok tuturubun embe jeung jelema nu rek ngajual atawa nu meulina.
Warung (kios) saung nu pas deukeut gawir walungan teh umumna diparake ku nu daragang emameun. Jadi tukang bajigur di dinya, tukang empal gentong di dinya. Ari warung kios saung nu deukeut ka elos seng mah nu daragang bangsa kokolontong jeung bungbu dapur. Ari elos seng, lolobana dipake nu daragang lawon jeung sandang liana (kaos, sapatu, sandal).
Beulah kalereun elos seng, aya deui jongko wawarungan, dua baris, ngujur ngetan ngulon. Kalereunana lapangan kosong. Sok disebut oge istal, dan baheula keur jaman Belanda dipake istal (kandang) kuda. Tah bangsa treuk jeung mobil mah sok di beulah dieu areureuna teh. Biasana nu sok eureun di dinya teh treuk nu mawa bawang jeung sayuran. Barudak leutik sok biasa mulungan bawang nu marurag keur diangkat-jungjung tina treuk.
Handapeun lapangan, jadi dina tanah nu legok, kudu turun ari ka dinya teh, loba kotak babalongan. Nya di dinya nu disebut pasar lauk teh. Jadi, nu daragang lauk mah di dinya daragangna. Pas pojok pisan lapangan beulah kaler nu adek ka legok pasar lauk, aya tangkal asem gede pisan. Kuloneun pasar lauk, kuloneun jalan, aya deui lapangan, oge disebut istal. Ayeuna mah tos diaradegan bumi.
Sisj jalan raya, kuloneun elos, sapopoe mah nya kitu nu dadasar sagala bruk. Ari poe pasaran mah ting pucunghul tenda-tenda nu daragang sagala macem, utamana bangsa pakean. Nu daragangna umumna “pendatang,” lain urang Maja.
Di kaler, di lapangan (istal), mun pasaran teh sok aya tukang obat nu kitu wae ngawadul mromosikeun obatna nu “cespleng” bisa ngubaran sagala panyakit. Harita mah nu rada sohor teh ” Si Kancil” da bari sok maen silat sagala. Aya oge nu bari susulapan, bisa mareuman lampu cempor bari matana ditutup. Jang barudak leutik mah pikaresepeun.
Ari di sisi-sisi jalan, kitu deui wae pinuh ti kaler tepi ka kidul ka alun-alun teh ku nu daragang. Ari sakiduleun pasar mah geus puguh, metet ku nu daragang make raranjangan leutik. Aya oge nu ukur ngampar make samak.
Beulah pengkolan jalan deukeut sasak “kebuk”, tah rada antik ieu mah, ngajajar tukang patri. Jiga geus aya “lahan sewang-sewangan.” Tah di dinya, di lahan tukang patri teh aya Bapa Idi, carogena Ibu Entin binti Marjuki. Aya bapa Kodir carogena Ibu Ilah, tukang sorabi kalereun sasak kebuk, wetaneun jalan raya.
Cag, hanca, tuluykeuneun.


text:
Bakauheni
Bakauheni nyaéta hiji kota palabuan nu aya di propinsi Lampung, perenahna di tungtung kidul Pulo Sumatera. Minangka hiji kota nu aya di tungtung kidul Jalan Raya Lintas Sumatera, palabuan Bakauheni ngahubungkeun Sumatera jeung Jawa via perhubungan laut.
Mangratus-ratus perjalanan féri kalayan 24 kapal féri ti sababaraha operator balayar di Selat Sunda nu ngahubungkeun Bakauheni jeung Merak di Propinsi Banten, Pulo Jawa. Féri-féri ieu utamana ngaladénan jasa nyabrangkeun angkutan darat saperti beus-beus panumpang antar kota antar propinsi, treuk-treuk barang katut mobil pribadi.
Rata-rata lilana perjalanan nu diperlukeun antara Bakauheni - Merak atawa sabalikna maké féri nyaéta kurang leuwih 2 jam.


text:
Ningkatna karageman basa katut kamekaran atikan multibasa bisa milu ngamumule karageman budaya di pakumbuhan internasional, sarta bisa nyip¬takeun toleransi. Basa teh lain bae alat komunikasi tapi deuih alat ekspresi budaya jeung identitas. Teu salah mun aya nu nyebut yen basa teh banda kamanusaan nu pangmahalna. Ngan hanjakal gampang pisan rengatna.
Tumali ka dinya, mieling Poe Basa Indung kudu terus dilaksanakeun, najan kamelang kana musnahna basa indung teh geus disoarakeun ti beh ditu mula. Hanas eta geus jadi repetisi, teu jadi masalah. Tetep kudu terus digedurkeun, sugan aya sasieureun sabeunyeureunana keur ma¬sarakat.
Alusna acara mieling Poe Basa Indung teh lain ngan dina bulan Pebruari, tapi sapanjang taun. Atuh nu mielingna alusna mah lain ukur pakumpulan kabasaan, paguron luhur atawa lembaga pamarentahan, tapi deuih rupaning komunitas leutik nu bacacar di masarakat.
Ungkara "basa teh ciciren bangsa, leungit basana leungit bangsana", lain bae kudu dipikawarioh ku budayawan tapi deuih kudu dienyakeun tur kaharti ku sakumna masarakat. Ulah aya anggapan yen eta teh klise. Sabalikna, kudu terus dijeroan, kudu terus disoarakeun. Nu dipalar masarakat beuki engeuh yen enya basa indung ten perlu dimumule tur aya mangpaatna.
Tan, lebah mangpaatna sok pagedrug jeung basa nasional atawa basa intemasional. Diaduhareupkeun kitu mah basa indung teh siga nu teu walakaya, komo mun aya nu nyebutkeun yen neangan gawe man teu ditanya bisa henteuna nyarita ku basa indung, iwal ti mun rek jadi guru basa daerah.
Tumali kana perkara basa indung, sawala PSS (Pusat Studi Sunda) bulan Pebruari 2009 ngondang tilu panyatur: Etti R.S., pupuhu PPSS (Paguyuban Panglawungan Sastra Sunda); Mira Genagey, pupuhu Yayasan Indonesia Masa Depan jeung Asep Ruchimat, guru SMP Pasundan. Hanjakal Etty teu bisa hadir lantaran aya halangan.
Cek Asep, aya opat hal penting dina pangajaran basa ten, boh basa nasional boh basa indung: maca, ngadengekeun, nulis jeung ngomong. Eta we heula. Ulah loba teuing tiori.
Guru basa Sunda kudu parigel nepikeun pangajaran basa Sunda, kudu pikaresepeun, pikabitaeun barudak. Ulah matak pikalieureun.
Asep sorangan sok ngaheulakeun naon nu matak pikare¬sepeun barudak, najan aya anggapan rada mengpar tina kurikulum. Upamana, barudak resep kana dongeng, der diajak ngaguar dongeng.
Tetela, barudak teh rancage. Bisa ngadongeng! Ti dinya ge geus bisa diajen kumaha nyaritana, ngaregepkeunana, jste. Piraku teu napak saeutik-saeutik acan.
Komo ayeuna mah basa Sunda teh geus jadi muatan lokal wajib ti taun ajaran 2007/2008 (tadina man ngan ukur muatan lokal, teu diwajibkeun). Ari murid sakola, ti SD nepi ka SMA, di Jawa Barat aya kana dalapan jutana.
Hal sejen nu jadi kahengker tur mindeng jadi bangbaluh kana lumangsungna pangajaran basa Sunda teh jumlah guru basa Sunda nu enya-enya weruh kana basa Sunda kacida kurangna dibanding jeung lobana sakola.
Asep nyontokeun yen di sakolana, tina opat guru basa Sunda nu aya, ngan saurang nu boga kasang tukang pangajaran basa Sunda. Kacipta gupuy gapayna nyiar guru basa Sunda.
Lian ti eta, sikep guru-guru sejen can nembongkeun kareueus kana basa Sunda, najan maranehna teh pituin urang Sunda. Ana sakalieun ngobrol jeung mu¬rid, najan papada urang Sunda, teu weleh mamalayuan bae.
Halangan sejenna nyaeta mindengna gunta ganti kurikulum. Kurikulum KBK taun 2004 geus diganti ku KTSP taun 2006. Pikeun guru mah sok jadi matak pugag ngajarkeun basa Sunda teh.
Aya nu nanya, naon pentingna ngajarkeun basa Sunda ka barudak? Cek Asep, aya opat mangpaat. Kahiji, ngawujudkeun karageman budaya. Hartina, barudak dibere kaweruh ngeunaan budaya sejen nu jadi dadasar kahirupan sapopoe. Di dieu pentingna aya kasadaran yen kaayaan multikultural teh kudu diaku. Hirup teh.ulah kurung batokeun. Kadua, miara identitas etnis. Barudak diarajak neuleuman babasan yen "ilang basa ilang bangsa". Katilu, geusan adaptabilitas sosial. Kaopatna, sacara psikologis ngawewegan rasa aman ka barudak.
Pamustunganana Asep boga pamadegan yen basa Sunda teh ulah dipikahariwang teuing. Loba keneh ieuh panyatuma, pon kitu deui nu saladar kana pentingna basa indung. Atuh kapan usaha sangkan basa Sunda tetep langgeng teh geus dimimitian ku sikep politik ti pamarentah ku ayana perda tur kaputusan gubernur.
Mira Gnagey ngaguar pangalaman kulawargana nu sapopoena nyarita kalawan dwibasa
atawa bilingual: Indonesia jeung Inggris. Kapan carogena teh urang Amerika. Barudakna, najan hirup di Bandung, leuwih loba make basa Inggris.
Cek Mira, kuduna mah nu diheulakeun teh basa indung, tapi behna mah bet basa bapana. Aya hal hu jadi ganjelan pedah eta barudak mindeng disebut ku balarea dina tangtungan siga urang asing tapi ngomong ku basa Sunda.
Najan kitu, Mira ge sadar yen basa indung ten kudu dimumule. Lebar temen mun basa indung ilang. Leungit basa indung ten hartina leungit salah sahiji kabeungharan dunya.
Kungsi sababaraha taun Mira nganjrek di Amerika, terus mulang deui ka Bandung. Harita, cenah, nguniang kasadar yen dirina mulang ka sarakan, tur identitas diri teh perlu dimumule. Ari salah sahiji jalanna nya basa indung tea.
Mun ngobrol jeung tamu atawa sepuhna mah Mira ge salawasna make basa Sunda. Ku sakitu ge tayohna aya stimulasi ka barudakna sangkan bisa basa Sunda. Da geuning mindeng aya pertanyaan ti barudakna, upamana nanyakeun harti kecap geuning atawa matak ge.
Pangalaman model kitu lain bae karandapan ku Mira, tapi deuih ku pasangan sejen nu nyaritana di imah bilingual, utamana nu carogena nu urang asing. Rada beda jeung pangalaman nu kulawarga nu pihak awewena urang asing. Dina contoh nu disebutkeun pandeuri mah basa indung bangun nu leuwih dominan pikeun nu mukim di Tatar Sunda.
Sigana hal model kieu ten lain bae sikep nu jadi kolot tapi deuih sikep lingkungan nu pangaruhna lumayan gede.
Ceuk Mira, nu penting mah aya kasadaran heula yen basa indung teh perlu dimumule. Barudak bakal nuturkeun. Jaga mun barudakna geus dewasa, tangtu bakal jadi duta nu ngawakilan selerna dina pergaulan intemasional.
Dimuat dina Majalah Basa Sunda Cupumanik No 68 Maret 2009.


text:
Wilujeng Sumping di Blog Simkuring ASK Tea !! Jaya di Buwana, Bagja di Aherat silih asah, asih, asuh
Kamis, 26 Mei 2011
Jengkol VS Peuteuy
Jengkol Rasana mah pahang cangor & nyakrek mun didahar atah.Jengkol atah mah biasa didahar ku Jengkolers Profesional.Mun diasakan/goreng+uyah mah jengkol teh hipu gurih.Komo mun disemur mah asa rasa daging.
Peuteuy warnana hejo matak pikabitaeun najan sok aya hileudan tapi nambah nikmat.Peuteuy enakna didahar atah meh nyakreuk jeung karasa amisna.
Epek Jengkol&Peuteuy di WC bakal bau.Baham & heos mah komo.
Jengkol saluhureun peuteuy dina bau jeung rasa.
ASK-PASUNDAN JAYA


text:
1Ieu serat ti simkuring, kokolot jamaah tea. Kahatur Ibu pinilih katut putra-putra, anu salamina cumantel dina hate. Anu nyaah ka Ibu teh, sanes simkuring bae; nanging sadayana, nya eta sakur anu parantos kenging pangajaran perkawis kayaktian. 2Eta kayaktian teh, parantos jadi milik urang sarta baris marengan saumur-umur. 3Mugi kurnia Rama, nya eta Allah, sareng Putra-Na — katut rahmat rahayu-Na — mayungan urang sadaya sajeroning nohonan jalan kayaktian jeung silih pikanyaah. 4Simkuring kalintang bingahna, basa tepang sareng sababaraha urang putra Ibu anu junun kana kayaktian, nohonan parentah-parentah Nu jumeneng Rama. 5Simkuring, nyeratan teh, sanes seja ngadongkapkeun parentah anyar. Ieu teh, parentah anu kapungkur keneh bae, — etang-etang ngemutan — nya eta parentah kedah silih pikanyaah tea. 6Ari silih pikanyaah teh hartina tumut kana timbalan Allah. Margi ti barang ku urang katampi oge, parentah ti Mantenna teh nya eta: Kudu silih pikanyaah. Ieu parentah anu kapungkur teh, ku urang kedah didamel patokan hirup. 7Sabab ayeuna mah geus seueur pisan tukang nyasabkeun teh, rabeng ka sakuliah jagat. Sanggem maranehna: Mustahil Isa Al Masih gumelar aya wujudna, miraga cara manusa. Maranehna memang satru-satru Al Masih, seja nyasabkeun ka urang. 8Kedah atos-atos, supados kekengingan urang didamel leres-leres teh kenging ganjaran anu layak, ulah dugi ka gagal. 9Anu tonggoy-tonggoy ingkar tina piwulang Al Masih, eta teh ngalesotkeun maneh ti Allah. Anu mantep kana piwulang-Na, hirupna manunggal sareng Allah katut Putra-Na. 10Upami Ibu kadongkapan ku nu mawa pangajaran sejen, ulah ditampi jeung ulah nyalaman. 11Sabab uluksalam ka nu karitu mah, sami bae sareng ngiring teu bener ka dinya. 12Seueur keneh carioskeuneun mah, nanging moal ku jalan serat. Urang sanggemkeun engke bae ari patepang, margi simkuring gaduh niat seja nepangan, supados karaos bingahna ku sadayana. 13Aya salam ti putra-putra saderek Ibu anu istri anu kapilih ku Allah tea.
Copyright
Learn More


text:
Beuki Gelo
Saruana
Teu Hayang
SMS
Si Ibro haruhah-harehoh balik meuli bubur ayam, dititah ku indungna. Barang ditanya ku indungna, "Ku naon manehna bet balik lengoh?"
Ari jawabanana teh, "Tuda tulisannana diganti jadi bubur beras".
Ayo Yahya Heryanto
Rancah 46387 Ciamis
Jadi Guru
Pasosore Kabayan jeung pamajikanana keur ngobrol nyawalakeun anakna nu karek tamat SMA.
Iteung: "Budak teh urang sina neruskeun kuliah ka kedokteran we, ambeh bisa ngubaran nu gering."
Kabayan: "Teu kudu ka kedokteran sagala, Ki Dukun, Ki Tabib ge teu sakola di kedokteran bisaeun ngubaran nu gering mah."
Iteung: "Ka Ekonomi atuh, supaya bisa jadi pangusaha."
Kabayan: "Lah montong. Um Bob oge jadi pengusaha beunghar lain lulusan ekomoni."
Iteung: "Kumaha mun ka tehnik?"
Kabayan: "Ah, Si Ujang nu boga bengkel dilandeuh ngan saukur tamat SMA, geuning bisaeun ngomean motor jeung mobil ge."
Iteung: "Sigana mending ka pertanian, nya!"
Kabayan: "Iteung... Iteung, ti nini aki nepi ka uing oge bisa nyawah, bisa ngebon apan teu disakolakeun ti pertanian. Budak urang mah sina jadi guru we, ambeh bisa jadi guru dokter, guru pangusaha, guru montir, guru patani, guru ABRI, nu utamana mah jadi guru nu bisa digugu jeung ditiru."
Yati Rohayati
SMA Negri 24 Bandung
Jln. A.H. Nasution No. 27 Kota Bandung, 40619
Pere
Hermana
Jl. Nanggela No. 396
Kawali 46253
Cekas
Kaca jandela mani bararesih pisan. Kuring ngagebeg. Aya kukupu asup norobos kaca. Singhoreng kaca teh lain beresih, tapi euweuhan.
Hermana
Jl. Nanggela No. 396
Kawali 46253
Hees
Abah Ontohod: "Naon tujuan nyaneh make hayang milu jadi Caleg teh Bay?"
Kabayan: "Nya uing mah hayang we ngajaran hees dina korsi anggota dewan, da katenjona meni jiga nu nikmat heesna teh jaba dibayar deuih."
Abah Ontohod: "Kasebeleun, dasar pangedulan!"
M. Arsya
Lamun Eleh
Kabayan: "He... he... he... tapi lamun meunang Akang rek kawin deui."
Iteung: "Hah...?"
M. Arsya
Kabiasaan
Rengse dicontreng, ku Aki Jati keretas suara teh teras dipeunteun 1, maksudna betul hiji,. Abong pangsiunan guru, rupina hilap, raraosanana nuju meunteun keretas ulangan barudak.
M. Arsya
Kampanyeu
Pamajikan kuring abret-abretan miluan kampanyeu, pas waktuna pamilihan teu meunang panggilan da euweuh dina DPT-na, pamajikan ngajulaeu, kuring puasss...
Dodo Irawan
Kom. Badak Permai
Pandeglang
Salah Sangka
Disangka kuring mah tukang ngarang barakatak dina majalah Mangle biwirna ableh, urat beuheungna ranteng balas seuseurian. Tapi kanyataanana teu kitu. Buktina saderek "Ena Rs", sakitu tegepna, paingan "Neng Ami" bogoheun, he.. he. Kumaha ari Kang Tehas FB sami kitu?
Dodo Irawan
Kom. Badak Permai
Pandeglang
Ari Anjeunna...?
Basa ngadenge Kiai sobatna nu cicing di kota ngawayuh, Mama Kiai ngumpulkeun santri-santri dewasa, kaasup kuring. Sugan teh bade naon. Anjeuna mamatahan: "Kahade sobat Mama teh tong diturutan, nya Dak. Pamajikan mah hiji ge cukup. Awewe mah da kitu keneh- kitu keneh!" sanggemna.
Kabeh santri silih reret. Na ari Mama Kiai teu sadar kitu...? Anjeunna ge garwan tilu... malah palay ngajejegan hiji deui cenah.
Asep Budi Syafi'i - Bandung
Kantos Masantren?
Kantos masantren? Geura etah Mama Kiai, mun tos nerangkeun bab awewe teh sok nepi ka bubuk leutikna, da memang aya dina kitabna. Pasti we, isukna para santri dewasa mah kabeh aradus. Kaimpikeun!
Asep Budi Syafi'i - Bandung
Loba nu Belangna
Baongna kuring keur masantren, mun ngobor belut teh sok sagala diala. Oray ge dihapuk.
Hiji peuting kuring ngobor jeung Si Adut. Meunang satengah ember. Saparapat ember disanggakeun ka Mama Kiai peuting eta keneh.
Isukna, ana haok teh Mama Kiai: "Jurig siah! Na ngirim belut ka dewek teh loba keneh nu belangna batan nu coklatna...? Harom siah!"
Si Sadut tah, jangji borolo... teu dipilih heula!
Asep Budi Syafi'i - Bandung
Sieun Direbut
Kuring mah mun pulang kampung teh kumaha Lurah Santri. Mun manehna balik ka Sumedang, kuring balik ka Bandung. Mun manehna teu balik, kuring ge tara, sanajan kacida pentingna. Pasalna mah gede kasieun. Kabogoh kuring sieun direbut ku manehna. Ceuk beja lurah santri teh ngaheroan kabogoh kuring! meueueunynynyiii...!
Asep Budi Syafi'i - Bandung
Pulsa
Dunungan: "Cik Jang, pangmeulikeun Kartu As! Yeuh duitna!"
Pembantu: "Mangga...!" (bari ngaleos indit)
Teu lila pembantu teh geus balik deui, bari mawa "kartu remi" sagepok. Pok nyarita ka dununganana:
Pembantu: "Numawi Bapa, teu tiasa cenah meser kartu As-na wungkul mah! Kedah dipeser sadayana cenah!" (bari mikeun kartu remi ka dununganana).
Dunungan: "Naaa Sujang, aya ku belegug! Kami mah nitah meuli pulsa kartu As, lain nitah meuli kartu remi!"
Pembantu: "Oooh..."
Agus B. Irawan
Desa Neglasari
Kec. Cisomper - Kab. Garut
Panas
Ujay: "Aneh Hp teh! Ongkoh geus dieusian pulsa, tapi henteu daekeun asup wae!"
Ajo: "Ari eta, naon kitu pulsa-na?"
Ujay: "Mentari!"
Ajo: "Oh, pantesan atuh! Panaseun meureun?" (bari ngaleos).
Agus B. Irawan
Desa Neglasari
Kec. Cisomper - Kab. Garut
Ngalahirkeun
Dani: "Kasebeleun bidan teh, pamajikan urang rek ngalahirkeun teu ditarima, kalah sina balik deui!"
Rian: "Naha?"
Dani: "Enya, cenah da hamilna ge karek lima bulan!"
RW: "Ari nu peuting ngaronda saha?"
Hansip Adun: "Abdi we sareng pun Omen hansipna mah, ditambihan weh ieu ku pun Odoy sareng Aday. Ari kitu aya naon Pa RW?"
RW: "Puguh nini Cinot leungit endog hayam."
Hansip Adun: "Euleuh-euleuh... karunya teuing. Sabaraha siki nu icalna?"
RW: "Sapuluh siki cenah mah."
Odoy: "Gede wadul tah nini-nini teh Pa RW. Sidik ngan aya tilu siki nya Day?"
RW jeung Hansip: "Hah..."
Fendy Sy. Citrawarga - Bandung
Istri Pa Dodo
Nyi Wiwi: "Dupi ieu leres bumina Pa Dodo, direktur PT Heboh?"
Bu Dodo: "Leres!"
Nyi Wiwi: "Dupi ibu sahana?"
Bu Dodo: "Ibu teh istrina Pa Dodo. Ari nyai saha?"
Nyi Wiwi: "Sami abdi ge istri Pa Dodo."
Bu Dodo: "Hah?"
Nyi Wiwi: "Ulah waka bendu Bu. Sami abdi ge istrina Pa Dodo. Bentenna teh Pa Dodo caroge ibu mah direktur, pun lanceuk mah tukang cukur."
Fendy Sy. Citrawarga - Bandung
BLT 1
Ema: "Uluh-uluh ituh dina tipi!"
Abah: "Naon Ma, mani hariweusweus?"
Ema: "Itu aya nu keur dibagi BLT, katincak tuluy maot!"
Abah: "Matak singgetan BLT teh diganti ayeuna mah!"
Ema: "Jadi naon kitu?"
Abah: "Pan asalna mah Bantuan Langsung Tunai, ari ayeuna mah jadi Bantuan Langsung Tewas!"
Ema: "Si Abah sok gagabah ari nyarita teh! Bongkena teu kabagean, sok sentimen!"
Komalawati
Jl. Pasarlama Kp. Sumurbandung RT 02/09
Cililin - Kab. Bandang Barat
BLT 2
Di pasar Cililin, omset sapoena para padagang ngadak-ngadak ngajaul ka luhur, alatan geus dibagi BLT. Nurutkeun panalungtikan, omset nu baramaen tepi ka duaratus rewu sapoena, bari beresih teu dipotong nanaon. Hebat teu?
Komalawati
Jl. Pasarlama Kp. Sumurbandung RT 02/09
Cililin - Kab. Bandang Barat
Laksana
Nyi Iteung (keur kakandungan): "Akang, ieu geura budak dina jero beuteung mani motah pisan! ti tatadi usikna mani tarik-tarik wae."
Kabayan: "Heueuh, sukur we atuh, Nyi! berarti laksana kahayang Nyai teh."
Nyi Iteung: "Nya kumaha kitu?"
Kabayan: "Enya, apan ti bareto keneh Nyai boga cita-cita lamun boga budak hayang jadi artis penyanyi dangdut anu lincah, kawas Dewi Persik tea, lin?"
Agus B Irawan
Kp. Cisarua RT 02/16
Ds. Neglasar - Kec.Cisompet
Kab Garut 44174
Hubungan Gelap
Aban: "Ceuk beja cenah barudak anu lahir di lemburna Si Toing mah kabeh oge hasil hubungan gelap! Asa piraku nya?"
Ubun: "Nya heueuh atuh, apan ka lemburna Si Toing mah nepi ka kiwari oge can asup PLN, nu matak ari peuting teh sok maroek! Komo sanggeus euweuh minyak tanah mah!"
Agus B Irawan
Kp. Cisarua RT 02/16
Ds. Neglasar - Kec.Cisompet
Kab Garut 44174
Ngosom
Si Adut keur dahar, ditanya ku Si Toto: "Keur naon, Dut?"
Tembal Si Adut bari ngosom: "Kor dohor jong jongkol, monoh hoyong jongkol, To?"
Si Toto (kabawakeun): "Sodo to-ong jongkol moh, bo-o. mon dogong moh hoyong!"
Ena Rs.
Sidamulya, Rancah.
Usil
Jajaka: "Neng, eta lancingan kotor..."
Cawene: "Wios..."
Jajaka: "Neng, eta sendalna oge kotor..."
Cawene: "Wios..."
Jajaka: "Neng, eta bujal katingali..."
Cawene buru-buru nutup bujalna. Rumasaeun make baju nu matak katingali bujal. Eraeun ari disebutkeun mah. Komo mun disebutkeun bujalna dosol mah, tada teuing...
Ena Rs.
Sidamulya, Rancah.
Racun
"Mang, meser racun cacing..."
"Racun cacing? nu kumaha, nya? Aya ge racun tikus..."
"Eta, Mang, nu ngabasmi racun dina beuteung kuring..."
"Oh, obat cacing kituh..."
Ena Rs.
Sidamulya, Rancah.
Eureun
Kuring eureun gawe dina beus teh. Najan dibere beus weuteuh oge, embung. Bongan gawe na beus mah "geunah calik, teu geunah balik." Jiga nu heueuh, gawe ukur diuk. Ari balik humarurung. Awak asa pejet, ari buruh teu sabaraha. Dunungan we nu bucitreuk mah.
Ena Rs.
Sidamulya, Rancah.
Disuntik
Babaturan sakantor, Si Endin, gering, ka dokter, disuntik. Atuh di kantor pada ngaheureuyan.
"Eta teh gara-gara can ganti KTP," ceuk Teh Lilis.
"Ku naon kitu?" si Didin can ngartieun.
"Bongan masih keneh KTP nu baheula, masih belum kawin keneh, coba lamun geuwat ganti ku nu anyar, pasti moal disuntik. Bejakeun we... tos tiasa nyuntik ayeuna mah! Tingali KTP abdi, Sudah kawin!"
Andri Priyatna
Jl. Kartini No. 233
Majalengka 45411
Sinetron Jurig
Dina tipi mani mahabu pisan sinetron jurig, aneh kolot budak teh resepeun pisan nongtong nu karitu teh. Akibatna kumaha?
Peuting Jumaah, De Galih anak Mang Diding nu kakara opat SD hayang ka cai, na atuh, barang muka panto WC aya "penampakan" tea.
"Kela...," De Galih kalahka colohok, kalahka nilikan eta "penampakan", "Ieu teh... Kunti, Wewe Gombel, Tuyul, Kolor Hejo, atawa naon nyah? Mamah... aya jurig!!!" tuluy lumpat ka jero deuih.
Andri Priyatna
Jl. Kartini No. 233
Majalengka 45411
Nu Bageur
Asa aya nu salah bae dina hirup teh, utamana masalah awewe, naha bet hese?
"Geus gawe lain ayeuna mah?" ceuk Si Nanang sobat kuring baheula.
"Enggeus," tembal teh, "Ngan nya kitu, hayang meunang awewe teh asa... hese pisan dewek mah."
"Naha bet hese? Pagawean geus aya, gajih lumayan, tingal geuwat neangan awewe nu bageur..." ceuk Si Nanang deuih.
Tah eta! Di dinya salahna kuring teh, da kuring mah hayang teh awewe nu bageur jeung geulis, terpelajar, sawios beunghar ge! Akibatna jadi hese!
Andri Priyatna
Jl. Kartini No. 233
Majalengka 45411
Alus Keneh Adina
"Kumaha Neng Dida teh, sigana nu ngebet pisan ka maneh mah," cekeng teh.
"Da teu bogoh dewek mah," tembah Si Iman.
"Da enya, alus keneh adina. Adina mah bodas, lucu, awakna ngeusi teu gendut teuing care Neng Dida," cekeng teh deuih. "SMA keneh deuih, kakara kelas dua."
"Sok atuh, kenalkeun ka dewek!" tembal Si Iman haripeut.
"Tapi... da lalaki adina Neng Dida mah, kajeun?"
"Nya ari euweuh- euweuh teuing mah, sigana... lumayan oge," tembal Si Iman bati ngaheruk.
Dulurna
Incu: "Ki, ari puting beliung teh dulurna puting susu sanes?"
Aki: "Ngahuleng!"
Ati Wulandari
Jl. Moh. Ali No.85
Kec. Ciranjang - Cianjur 43282
Si Horeng Teh
"Si horeng teh lain ngan saukur aya kawin massal jeung korupsi massal wungkul tapi aya geuning kasurupan massal nu anyar keneh di Jember, Jawa Timur!"
Ati Wulandari
Jl. Moh. Ali No.85
Kec. Ciranjang - Cianjur 43282
Sarua Bolonna
Budak 1: "Kuring mah teu ngarti ku indung kuring, unggal kuring menta dahar jeung sambel sok dicarekan wae"
Budak 2: "Meureun we da lada atuh sambel mah... hayoh deuih nyeri beuteung!"
Budak 1: "Ah da tara lada-lada teuing sambelna oge!"
Budak 2: "Naha atuh?"
Budak 1: "Ngan kitu... mun dahar jeung sambel teh kuring mah kudu aya wae lalabna, dagingna, atina, jeung endogna!"
Budak 2: "Bener aneh nya indung maneh mah?"
Hikmat
Wartawan
Pipik: "Geus gawe naon maneh ayeuna, asa jarang panggih?"
Aso: "Jadi wartawan euy... sibuk!"
Pipik: "Ah... euweuh duitan wartawan mah!"
Aso: "Kajeun ah... jeung deui wartawan mah tugasna neangan berita lain neangan duit!"
Pipik: "Ih, ari maneh teu bisa diajak heureuy!"
Hikmat
Bejana
"Bejana majalah tempo disiomay ku Aburijal Bakri?"
"Lain disiomay atuh. Disomasi kitu!"
Ena Rs
Sidamulya, Bj. Gedang, Rch.
Gagah
Horeng Si Mandra teh najan artis manehna mah gagah. Eta we sok aya paribahasa sakti mandraguna.
E Ena Rs
Sidamulya, Bj. Gedang, Rch.
Teu Kabikeun
Mang Turdi baheula mah sok maen kuda lumping. Tapi geus lila eureun. Pangna eureun cenah lantaran kuda lumpingna teu beukieun deui beling, hayang wae huut. Ari huut pan kudu meuli. Kalah matak bondos. Diantep. Paeh we si kuda lumping teh.
Ena Rs
Sidamulya, Bj. Gedang, Rch.
Salah Sangka
Kuted: "Heran kuring mah euy, unggal nu ngaliwat ka handapeun tangkal kadu kuring, sok ngarandeg heula. Tuluy tanggah... kabitaeun meureun nya?"
Cumlun: "Lain kabitaeun tanggah teh, ulah waka salah sangka!"
Kuted: "Lamun lain kabitaeun naon atuh?"
Cumlun: "Sieuneun kaduna ninggang kana hulu... deuleu, sok ajaran ku maneh!"
Kuted: "Oooh... kitu, sugan teh!"
Hikmat
Pegat
Izal: "Pegat... pegat...!"
Noer bari lumpat: "Aya naon? Aya bangsat? Lumpat ka mana bangsatna?"
Izal: "Sanes bangsat, ieu bohlam pegat!"
Noer: "Ari maneh, ngareureuwas wae kolot keur sare teh, bohlam pegat wae kudu gogorowokan sagala?"
Izal: "Sieun... atuda poek!"
Hikmat
Pangalaman Menarik
Incu: "Naon tah Ki, pangalaman menarik aki keur ngora baheula?"
Aki: "Nu puguh mah harita teh aya mobil tiguling ka jurang tuluy ku aki rame-rame jeung babaturan ditarik nepika mobil bisa ka angkat deui ka tonggoh. Eta we meureun pangalaman menarik aki mah jang!"
Ence Sumirat
Perum Kota Baru
Blok C3 - 32 Kec. Cisaku
Cianjur 43285
Pajabat Teras
"Basa aya pajabat teras ti Legok Nyentil ngalongok ka Mang Doing, salah saurang tokoh oposisi ti Barisan Leklok alias Balok tangtuna oge Mang Doing ngaku pisan ka semah bari pokna teh, mangga lebet ka bumi". Ngadenge kitu pajabat teras teh kompak ngajawab, mangga. Teu kedah ka lebet pajabat teras mah ceukap we calikna oge dina teras!"
Ence Sumirat
Perum Kota Baru
Blok C3 - 32 Kec. Cisaku
Cianjur 43285
Balik Deui
Obed: "Jelema jaman ayeuna, hususna dikalangan para artis awewe, tetela geuning loba anu baralik deui ka jaman maranehna keur orok!"
Unen: "Na kumaha kitu?"
Obed: "Heueuh, bareto mangsa maranehna keur orok henteu areraeun bubulucunan atawa ditaranjang ukur mamake cawet jeung kaos sangsang. Ayeuna sanggeus maranehna dewasa, bubulucunan deui wae nembong-nembongkeun..."
Unen: "His ari taun teh! Pan ilaing ge resep ka nu kitu teh, lin?"
Agus B. Irawan
Kp. Cisarua RT 02/16 Desa Neglasari
Cisompet - Garut 44174
Gajih Buta
Kabayan: "Pantesna Si Kardun tereh pisan beungharna, da cenah sok ngahakanan gajih buta!"
Iteung: "Iyyy...! Lain, dikumaha ngalana nya, pan buta teh bangsa jurig alias dedemit, lin?"
Agus B. Irawan
Kp. Cisarua RT 02/16 Desa Neglasari
Cisompet - Garut 44174
Rumah Makan "Wilujeng Sumping"
Sanggeus datang deui di Papua, sobat kuring urang Papua asli nyaritakeun pangalamannana ka kuring sakulawarga salila utrak-atrek di Bandung.
Sobat: "Bapa, salami kuring tingali di Bandung meh unggal poe dahar di rumah makan wilujeng sumping. Geuning urang bareto kungsi dahar di dinya!"
Kuring (bari seuri): "Yeuh Pa, itu mah rumah makan Sindang Reret... lain wilujeng sumping."
Sobat: "Ari eta unggal urang asup ka dinya, geuning aya tulisan wilujeng sumping; naon hartina?"
Kuring: "Pa, ari wilujeng sumping teh hartina selamat datang keur ngawilujengkeun atawa ngabageakeun ka nu ngadon daratang ka dinya."
Sobat: (bari mabuk sirahna) "Oh... ada harus... sa pikir juga... ko banyak sekali rumah makan wilujeng sumping?" (Oh... paingan... ceuk pikir teh, geuning rumah makan wilujeng sumping teh mani di unggal tempat aya...!)
Endang M. Suhandanie - Jayapura
Abong Budak
Ibu 1: "Budak kuring mah teu beukieun dahar jeung bihun."
Ibu 2: "Naha?"
Ibu 1: "Eta majarkeun teh buuk ninina diasakan."
Ibu 2: "Abong budak nya..."
Lala Latifah - Tasikmalaya
Sakola Pertanian
Pa Dudung: "Abong sakola pertanian nya, nanaon teh pasti wae hubunganana teh jeung tatanen."
Pa Dani: "Nya naon kitu?"
Pa Dudung: "Itu budak nu keur sakola di jurusan pertanian meunang beasiswa ti kampusna..."
Pa Dani: "Alus atuh meunang beasiswa mah, batur mah pahayang-hayang."
Pa Dudung: "Nyaeta oge katarimana mah, ngan ari sangkaan teh bakal duit atawa bebas biaya kuliah."
Pa Dani: "Ari kitu naon?"
Pa Dudung: "Budak kuring mah meunang Beas wae dua karung."
Pa Dani: "Nya meureun da milihna jurusan pertanian, coba mun jurusan nu lain mah."
Lala Latifah - Tasikmalaya
Asal Ulah Maca Mangle
Bu Tikeu tos ngalahirkeun dioprasi caesar, sabot ngantos damang anjeunna karesel ngagoler wae.
"Dok, kenging bari maca?"
"Mangga wae, asal ulah maca Mangle."
"Naha Dok?"
"Bilih kabaca barakatakna bahaya, engke kaputan tilas oprasi na patuangan tiasa udar deui"
Bu Tikeu ngadon tipepereket nahan piseurieun.
M. Arsya
Kantong Canggih
Para pakar disainer kantong di nagara Manaboa ngayakeun gempungan pikeun nyiptakeun hiji produk kantong nu canggih tur serbaguna di antarana: nu bisa dipake balanja, anti air, bisa dipake tiung lamun hujan, tilam diuk lamun darurat, fleksibel teu gagarubang, bisa ditilep disakuan, teu ngerakeun lamun dibawa apel ka kabogoh, teu matak kabita rampog atawa jambret, bisa didaur ulang, trendi tur murah pisan hargana.
Sanggeus adu reyom, debat meunang tujuh poe tujuh peuting ahirna juri mupakat wae hasilna eta kantong teh dingaranan: KANTONG KERESEK HIDEUNG.
M. Arsya
Stress
Di rohangan tunggu rumah sakit.
Pasen 1: "Kasawat naon Pa?".
Pasen 2: "Asam urat, rumaos seueur teuing wisata kuliner"
Pasen 1: "Ari bapa kasawat naon?"
Pasen 3: "Kolestrol, rumaos abi oge ari dahar teh kudu wae jeung gule, sate, jeung sop buntut."
Pasen 1 nanya ka Bapa Ontohod: "Ari Abah kasawat naon?"
Bah Ontohod: "Stress Ujang."
Pasen 1: "Ngemutan naon atuh Bah dugi ka stress kitu?"
Bah Ontohod: "Rumaos teu kacumponan hayang barang dahar ngeunah."
M. Arsya
Nyieun KalimahBu Guru: "Syarif jieun kalimah make kecap edan."
Syarif: "Aden adina Idan tatangga Udin rada edan, da dismekdon ku Si Adun."
Bu Guru: "Ayeuna maneh Aden make kecap syaraf."
Aden: "Syarif ahli sorof, suruf rada syaraf da disirep ku tukang sirop."
Bu Guru: "Aralus."
Nurul Hidayah
Madrasah Aliyah Yaspin
Jl. Pesantren No. 26
Cibolong Kidul Cisaat
Sukabumi - Jawa Barat
43152
Motto Mangle"Kumaha mun motto Mangle teh kieu wae atuh, MENDING NGAGAKGAK BATAN NGAGUKGUK!"
Ati Wulandari
Jl. Moh. Ali No.85
Kec. Ciranjang - Cianjur 43282
Beuki Murah"Kalender teh beuki dieu beuki murah!"
"Na kumaha kitu?"
"Nya pan baheula mah kalender teh dua rebu tujuh, terus dua rebu... dalapan ayeuna mah geus dua rebu salapan!"
Ati Wulandari
Jl. Moh. Ali No.85
Kec. Ciranjang - Cianjur 43282
Iding: "Naon sababna motor teu meunang asup ka jalan tol?"
Odong: "Sabab meunang asup ka jalan tol mah kandaraan nu gilindingna opat atawa leuwih cara mobil."
Iding: "Salah."
Odong: "Sabab kitu aturanana meureun?"
Iding: "Salah."
Odong: "Ari ceuk ilaing naon alesanana?"
Iding: "Sabab ditumpakan ku jelema. Da mun teu ditumpakan mah teu nanaon. Tenjo we ku ilaing ningan sok aya treuk mawa motor asup ka jalan tol, ku pulisi ge teu dikitu kieu."
Odong: "Heueuh, nya!"
Fendy Sy. Citrawarga - Bandung
JigaUus: "Pa, ari kingkong teh jiga naon?"
Bapa: "Anu jiga Oa ngan gede!"
Uus: "Ari Oa jiga naon?"
Bapa: "Anu jiga monyet!"
Uus: "Anu jiga monyet naon?"
Bapa (kesel): "Jiga indung maneh...!"
Uus: "Maaah... Ieu geura yeuh ceuk Si Bapa, Mamah jiga monyet!"
Bapa: "Na ari siiiaaa... ka kolot teh!"
Hikmat
Akibat BingungAya pamuda tukang mabok keur dipapatahan ku ustad.
Ustad: "Yeuh, ulah mabok wae atuh, haram deuleu. Maneh nyaho teu mun akibatna loba nginum?"
Pamuda: "Terang...!"
Ustad: "Naon akibatna teh?"
Pamuda (teu kireum-kireum): "Beser...!
Ustad (ngaleos): "Abong nu keur mabok."
Hikmat
BeusiAso: "Abdi teh atlet lari Bah... hoyong tiasa lumpat tarik sareng bedas kumaha tah cara sareng saratna?"
Bah Omeng: "Euh... jadi maneh teh hayang bisa lumpat tarik jeung bedas?"
Aso: "Sumuhun Bah, kumaha tah?"
Bah Omeng: "Gampil eta mah Cu... saratna mah ngagegel beusi geura!"
Aso: "Ngagegel beusi?"
Bah Omeng: "Enya... sok geura tingali kuda oge ngagegel beusi, lumpatna tarik jeung bedas!"
Aso (na hate): "Kasebeleun siah hanas jauh-jauh aing ka dieu!"
Hikmat
SaliwangAki jeung nini keur ngobrolkeun incu na anu turunan indo.
Aki: "Nini, incu teh mani kasepnya abong turunan... ngan hanjakal bet digundul. Saha ngarana teh Aki mah poho deui?"
Nini: "Oooh... eta Si Luis."
Aki: "Luis... luis nanahaon geus puguh gundul euweuh buukan!"
Nini: "Euh dasar nu saliwang..."
Hikmat
NgetikBudi: "Silaing mah Gus, mani "jadul" pisan! nyieun karangan diketikna ku mesin tik biasa! ku komputer atuh, da ayeuna mah geus canggih. Sagala ge ku komputer!"
Agus: "Enya make komputer! Dicolokeun kana irung silaing! Da puguh ka lembur urang mah can aya listrik...!" (bari terus ngetik dicaangan ku lampu cempor!).
Agus B. Irawan
Kp. Cisarua RT 02/16 Desa Neglasari
Cisompet - Garut 44174
Cita-citaGuru: "Sakur jelema pasti boga cita-cita. Cing Jan, ari cita-cita hayang jadi naon?"
Ijan: "Hoyong janten dokter, supados tiasa tutulung ngalandongan nu teu damang."
Guru: "Alus tah! ari Abud, hayang jadi naon?"
Abud: "Abdi mah hoyong janten tentara! Supados tiasa bela nagara!"
Guru: "Hade oge! Cing ari Itok, hayang jadi naon tah cita-cita teh?"
Itok: "Eueuh, abdi mah hoyong janten pangarang! Supados... pinter ngabohong!"
Guru: "Heueuh da eta pagawean maneh, purah ngabohong."
SMP HaratisKardun: "Cenah sakola SMP Negri teh haratis, tapi budak kuring mah teu bisa asup."
Kirdun: "Naha bisa kitu?"
Kardun: "Ceuk kepala sakolana mah pedah SD-na teu lulus."
Kirdun: "Nya heueuh atuh, jadol teh hanas didengekeun."
Zeni - Dago
Pisah RanjangBudi: "Bejana pisan ranjang jeung pamajikan?"
Arip: "Heueuh euy..."
Budi: "Aya masalah naon kitu, pan anyar kawin lin?"
Arip: "Eta boga risbang dua. Naasna teh duanana reyod, teu bisa disarean ku duaan. Sono-sono ge kapaksa kudu misah ari rek reup sare mah.
Budi: "Oh... sugan teh."
Zeni - Dago
Siga Munding"Bener euy hirup mah kudu siga munding!"
"Nya kunaon kitu make jeung kudu nyonto ka sato sagala?"
"Geus kabuktian loba jelema anu tuturut munding."
Moh. Iqbal - Cimahi
Muringkak Bulu PundukBubun: "Sangkan teu boga panyakit ngompod kumaha nya?"
Dani: "Gampang atuh hayang teu sieunan ku jurig mah."
Bubun: "Gampang kumaha?"
Dani: "Tingal ka warung meuli silet."
Bubun: "Terus?"
Dani: "Geus aya silet kerokkeun kana bulu punduk, beres."
Bubun: "Heueuh nya..."


text:
Rabu, 03 Maret 2010
Siluman
Jaman baheula dihiji tempat/werwengkon didinya teh kacaritakeun lembur anu kacida sarienen nana jelema ngaliwat kadinya, yen beja didinya ari peting tara aya lampu, pokona paroek jeng loba begal. Lamun aya jalma peting-peting liwat kandinya cak beja sok dicegat garong/begal pokona sakumaha harta nu dibawa ku jalma teh kudu dibikeun ka garong lamun hente diancam bakal dipaehan atawa disiksa.
Caritana yen brgal/garong anus sok nyegat ditempat etateh nyaeta jalma anu cicing di tempat eta, penduduk didinya kusabab kitu jalma sarieuneun liwat kadinya teh. Jeung deui anu jalma anu nempatan tempat eta teh jaragoan utamana jago kadugalan.
Kusabab kitu jalma nyarebutna eta tempat Siluman, lembur Siluman terusnamah.
Eta tempat teh aya di Kabupaten Subang, Kecamatan Pabuaran. Tah ayenamah Silumanteh jadi ngaran Desa nyaeta Desa Siluman. Da ayeunamah aman biasa wae kos daerah nu sejenna eweuh begal eweuh garong, kecuali katukangeun lembur etateh aya trotoang panjang da nepi ayeunage sok sarieuneun jalma liwat kadinya tipeuting mah.
Tah kitu caritana kunaon eta tempat teh disebut Siluman, nu ayeuna Desa Siluman.
12 komentar:
Peuting......sanes peting ← Tap again to save _BalasHapus
hatur nuhun.. izin copas kanggo tugas. hehe ^^BalasHapus
siluman .jembatan mak uo sanesBalasHapus
Punten ah bahasa sundana anu leres, ieu mah nu ngadamel sanes urang sunda lepat nyerat sanes kieu "cak beja" kedahna "ceuk beja" sareukseuk katingalina. pami tiasa editan deui seratana.BalasHapus
Mohon bantuannya ya, ini amanatnya dalam bahasa sunda apa ya?BalasHapus
Ieu nu di sebut basa sunda panturaBalasHapus
makasih yah atas informasinya, jangan lupa kunjungi blog aku juga.BalasHapus
QUEENXXX92
wios dicopyBalasHapus
Bang translate jadi bahasa indo bang T_T tugas saya di ambil dari cerita ini ama guru gk ngerti atuh. Tolong bang uaaaaBalasHapus
Komentar ini telah dihapus oleh pengarang.BalasHapus


text:
20 Sep 2012 | Erwina Hani Br BangunVoc. Erwina Br Bangun Cipt. adi sungkunndu kel bage isi pusuhku mama karoku cinepi laneng pe dagingndu aku la senang adi sungkunndu kel bage sura-surangku kusayangi cinepi laneng pe dagingndu aku la senang apai ka adi kuidah kena ngendrondong mama karoku udan pe wari...
16 Aug 2012 | Tesalonika Br BarusCipt. Junaedi Sinuhaji lit dua kalak anak perana si saingen sada ia reh ermotor sada nari reh erhonda pegancihen ndahi aku si ermotor katakenna ia pengusaha muda si erhonda katakenna dahinna jine kujuma nina ukurku si pengusaha lit sombongna mehamaten si perjuma ras...
21 Jul 2012 | John Pradep TariganVoc. Jhon Pradep Tarigan Cipt. beluh kel kena nempatken kata erbahan aku terdaya la kel kusangka la kel kuduga sandiwara nge kerina manis rananndu bangku melumat tuhu tabas petetap ukurku kena nge ngenca tigan nindu man bangku sideban i temanindu ngarap kel aku si...
4 Apr 2012 | Anta Prima Gintingija nge salahna ija lepakna lalap lenga jumpa ate ngena labo min ateku milih milih rupa lit ka kin pe rusur rongketna piga nggo kusungkuni pusuh lalap la ngaloi mbiar kel aku pepagi lalap la meteh mehuli kudahi kel ndube calon permen nande kenjulu nari ku kenjahe kena...
17 Oct 2011 | Erwina Hani Br Bangunkusabari perban keleng ateku kutambari gia nggo i lukaindu melala perbahannendu la bagi ukurku ngayaki ateku jadi kuayaki kusapui kualemi pusuhku kusungkuni lalap la ngaloi sempat aku erdilo amin la serko gia tuhu si ku kataken akapndu la payo ulah si erbanca arih...


text:
PENDIDIKAN
"Abdi wartawan, badé wawancara perkawis Bapa anu suksés janten pengusaha"
"Oh, pék rék nanya naon"
"Dupi bapa alumni universitas mana ?"
"SDTT, alias sekolah dasar tidak tamat"
"Euleuh euleuh, sakieu teu tamat SD tiasa sukses, kumaha upami Bapa sarjana atuh nya ?"
"Lamun Bapa sarjana, meureun ayeuna téh keur nganggur mamawa map siga batur kuring !"
PUNGLI
السلام عليكم ورحمة الله وبركاته
Kumaha teu rék pungli…….
Da keur harita rék asup ngalamar jadi petugas ogé pan perelu duit……
Malah geus bébéakan ngajual sawah jeung munding nu kolot……
Ceuk ahli ekonomi mah cenah encan Break Event Point……..can balik modal……..
Tapi nyaéta, nu penting mah iman nu kuat !
Ceuk Alloh SWT ogé dina Al Qur’an : kadaharan anu asalna tina hasil nu haram, pasti jadi seuneu nu ruhay di jero beuteung.
Tah, lamun masih kénéh ngaku Islam, kudu inget !
Teu narima pungli ogé pan geus digajih, Insya Allah bisa hirup ku ngan ngadahar gajih kajeun leutik ogé. Asal urangna kudu bisa ngukur ka kujur, ulah ‘besar pasak daripada tiang’, kudu aringet yén hirup téh ngan sakeudeung.
Ngan sakitu baé pesen Abah.
والسلام عليكم ورحمة الله وبركاته
Abah TéaKang Deddy Setiawan


text:
29 Oktober 2011
I stuning datang ngaligincing
N yatana teu mekel baju salambar teu meukeul duit saperak
A sa teu karaos tos bade nincak ka saparapat abad
N itenan waktos kapengker kuring lahir ping 5 mei 1988
J am 2 wengi dinten kemis pas bulan rhomadon tepatna 18 romadhon 1411 H
A sup sakola tk taun 1992 dilajeung ka sakola Sdn Cikondang 1 dinu taun 1993
R ea pisan kalangkang baheula sawatara teuacan nincak kota, gumulung dilembur dugi ka kelas 6 SD
M ungguh lalakon hirup, alhamdulillah tiasa neraskeun ka SMPN 3 Sumedang taun 1999, teras
A sup ka SMA negeri 3 taun 2003, Alhmdulillah taun 2005 katampi di PGSD Kampus Sumedang
U kur doa sareng tiasa kasanggakeun kanggo pun bapa sareng pun biang anu tos rurumpaheun
L uat leueut kesang kanggo nyakolakeun kuring dugikeun ka janten sarjana, nuhun mamah apa
A yeuna tinggal kuring satekah polah rek mulang tarima kanu jadi indung bapa
N yatana sholat biruwalidiani lakonan unggal wanci. Ya Alloh pikaasih
A ranjeunna saperto maranteuna miasih abdi taya pegatna. Aamiin
Punteun rada kamana wae maklum.. hee..