text:
Man arofa nafsahu faqod arofa robahu
Sundana: Saha-saha nu geus nyaho kana dirina sorangan, tangtu nyaho ka pangeranna.
Waman aroba robahu faqod jahilan nafsahu
Sundana: Jeung saha2 anu geus nyaho ka Pangeran, tangtu ngarasa bodo dirina, karana tangtu kaharti si jasad moal bisa usik malik lamun teu didaya upayakeun ku Pangeran.
Sidik ieu si jasad teh ulah ngaji kitab anu keuna ku ruksak bae, tapi kudu ngaji kitab anu langgeng, kapan ceuk hadis oge kieu;
Iqro kitabaga kafa binafsika alyaoma alaeka hasiba
Sundana: Maneh kudu ngaji kitab anu langgeng nyaeta kudu ngaji kitab anu aya dina diri maneh sorangan, geura teangan qodrat iradatna Pangeran dina diri sorangan, karena leuwih nyata kakawasaanna Pangeran teh dina diri sorangan, jeung leuwih nyata ilmuna Pangeran teh dina diri sorangan, jeung leuwih nyata hirupna Pangeran teh dina diri sorangan, jeung leuwih nyata tingalina Pangeran teh dina diri sorangan, jeung leuwih nyata danguna Pangeran teh dina diri sorangan, jeung leuwih nyata pangandika Pangeran teh dina diri sorangan, karana ceuk dalilna oge;
Wahuwa maakum aenama kuntum
Sundana: Allah ta’ala teh ngabarengan bae ka umat2na sakabeh, dimana bae aya, aing didinya aya, tapi sategesna ngaran dibarengan ku Allah ta’ala teh, nyaeta qodrat-irodatna, jeung ku ilmuna, kapan sidik dina sifat dua puluh oge geus ngarangkep-rangkep;
Saperti :
Hayat jeung Hayan, Hayat hartina hirup; Hayan anu hirup.
Sama jeung Samian, Sama hartina dangu; Samian hartina anu ngadangu.
Basar jeung Basiran, Basar hartina awas; Basiran hartina anu awas.
Kalam jeung Mutakaliman, Kalam hartina ucap; Mutakaliman hartina anu ngucap.
Qodrat jeung Irodat, Qodrat hartina kawasa; Irodat hartina anu ngersakeun (kersa).
Naon anu kawasa dina diri urang teh? Teu aya deui liyan ti Hirup buktina geuning bisa usik. Irodat hartina karesa nyaeta buktina;
Panon bisa ningali
Cepil bisa ngadenge
Pangambung bisa ngangseu
Baham bisa nyarita
Tuh geuning sidik teu pisahna teh, ayeuna mah atuh ngan kari teangan barangna bae, siga naon sifatna qodrat atawa hirup teh, siga naon sarta wajib kapanggihan supaya bisa kaharti jeung karasana, ulah percaya ceuk beja , kudu yakin ceuk sorangan .
NERANGKEUN HARTINA IMAN JEUNG MARIFAT
Ari iman teh hartina percaya, marifat hartina nyaho. Geuning beda iman jeung marifat teh, ana kitu atuh urang percaya ayana Allah teh kudu jeung nyahona (marifat), upama teu jeung sidikna mah atuh imanna iman taqlid, jadi ngakuna parcaya ayana Allah teh, ceuk beja batur, atawa meunang beja tina kitab bae, jadi anu kitu paham teh sarerea, iman ka Allah teh semet percaya kana ayana bae, pedah aya dadamelannana bumi jeung langit, atuh ana kitu mah sumawona nu nyekelan agama Islam, kapan anu nyekelan agama sejen2 oge pada parcaya; pada percaya kana ayana Allah ta’ala mah, atuh naon bedana agama Islam jeung agama-agama sejen? Pedah eta kitu agama Islam mah ayarukunna, 1 Sahadat, 2 Solat, 3 Zakat, 4 Puasa, 5 Munggah haji? Kapa dina agama sejen oge pada aya sahadatna, pada aya solatna, ngan beda patingkahannana jeung bahasana wungkul, maksudna mah tangtu sarua, kapan tadi ge agama Islam teh pang luhung2 na ti agama2 anu sejen, da kapan kieu dalilna ge:
Al insannu sirri waana sirruhu
Sundana: Rasa Muhammad teh nya rasa Allah, rasa Allah nya rasa Muhammad, tegesna kanyaho Muhammad nya kanyaho Allah. Aya deui ceuk hadis;
Ila haqqo billa haqqin, Illa haqqin billa haqqo
Sundana: Muhammad teh hak Allah, Allah hakna Muhammad, tah kitu anu matak agama Islam teh disebut pang luhur2na teh, lantaran pang parek2na ka Allah ta’ala, moal aya Allah lamun teu aya Muhammad, moal aya Muhhamad lamun teu aya Allah, tegesna moal aya sifat lamun teu aya Dat, moal aya Dat lamun teu aya Sifat,anu matak Kanjeng Rasulullah disebut Panghuluna Rasul, jeung disebut babuna roh sakabeh, jadi agama Islam pang disebut pangluhurna eh nyaeta kusabab aya hak marifat ka Allah ta’ala, kapan bukti Kanjeng Rasulullah tiasa Mi’raz, barang ka beh dieuna mah, Kanjeng Gusti Syarif Hidayat kutup Cirebon, mi’razna teh tiasa tepang sareng hakekatna Kanjeng Nabi Muhammad sollahu alaihi wasalam, nyaeta disebut Johar Awal tea, tegesna Sifat anu Maha Suci, saur para Wali mah sajatine hirup, atawa sajatining Sahadat, nyaeta gulungna Dat jeung sifatna anu Maha Suci.
Jadi sanajan urang oge upama bisa kapanggih mah jeung Wali, Insya Allah bisa tepang sareng hakekatna Rasululloh, samangsa2 geus bisa tepung jeung hakekatnna Rasulullah, kakara urang diaku umatna, samangsa-mangsa geus diaku Rasululloh Insya Allah engke bakal dicandak kana kasalametannana anjeuna, nyaeta kana kasucian, upama teu acan terang kalawan yakinna ka Rasulullah, boh kana majajina, bo kana hakekina, tur acan sah urang ngaku jadi umat Rasulullah teh, karena dina rukun syahna maca sahadat, geus diterangkeun dina kitab :
1. Kudu netepkeun heula Datna Allah ta’ala
2. Kudu netepkeun heula Sifatna Allah ta’ala (20)
3. Kudu netepkeun heula Asmana Allah ta’ala (99)
4. Kudu netepkeun heula sarta sidik heula ka Rasulullah.
Tah geuning kitu syahna maca sahadat teh, geuning kudu sidik heula ka Rasulullah, upama teu acan nyaho kana sifat2na, sabab basa netepkeun teh kudu puguh heula barang2na anu ditetepkeunnana, geuning kitu satementemena maca kalimat ssahadat teh, lain da rapon nyebut bae, karana ari darapon nyebut bae mah budak lembut oge pada bisa, numatak wajib jeung nyahona, sabab upama teu jeung nyahona mah ibarat urang maca programna bioskop anu rame tapi teu jeung lalajona, naha jadi kanikmatan ka urang. Kitu deui sanajan teu jeung maca programna tapi lalajo datang kana tempatna eta bioskop, naha utama mana? Utama anu maca programna atawa utama anu lalajona?
Kitu deui dina bab agama (ilmu) anu ngaos atawa anu ngadangukeun kana ieu kitab, ulah gancang teu percaya, ulah gancang nga lain2 , karana ieu jaman geus ahir, pikiran jalama geus naraek, geus teu pati hayang dibobodo , jalma ayeuna mah disagala rupa, hoyong ngarasa hoyong yakin, sing inget kana babasa kolot baheula, batu turun keusik naek, teu halangan mungguhing kawenangan Allah, si kolot jadi bodo, si budak jadi pinter, jeung kudu inget mungguh ilmuna Rasulullah teh aya opat pangkat nyaeta :
1. Ilmu Sareat
2. Ilmu Tarekat
3. Ilmu Hakekat
4. Ilmu Marifat
Dina jaman ayeuna mah ilmu marifat anu diarudag-udag teh, hayang sidik ka Allah ka Rasulullah da bongan aya dalilna:
Wabud robaqa hatta yatiyakal yakin
Sundana: Nyembah ka Allah teh kudu sidik kalawan yakin, supaya sah Datna sah Sifatna, sah Asmana, sah Afngalna, enggoning ngumbara di dunia teh sing tepi ka ngarasana, teu pisahna jeung Allah jeung Rasulullah, sa mangsa2 geus teu ngarasa pisahna jeung Allah jeung Rasulullah beurang kalawan peutingna, sugan urang goreng patekadan, goreng laku seperti sirik, pidik jail kaniaya kasasama mahluk Allah ta’ala, karana tangtu ngarasa isin na, lantaran ngarasa diponcohok beurang kalawan peutingna ku Pangeran, sagala hal moal bisa disumput salindungkeun deui, jeung sagala hal kalakuan naon bae, moal pake ujub ria takabur, karena ngarasa geuning diri urang teh teu aya kakawasaan, estu apes, hina, doip, bodo, bisa so teh aya rizki pagawean bisa jadi sihoreng kalawan pitulungna anu Maha Suci, nyaeta ku kodrat irodatna anu kawasa.
Jadi ayeuna bisa oge ditetepkeun sa mangsa2 jalma make keneh kalakuan sirik pidik jail kaniaya kasasama mahluk Allah ta’ala, boh dinu maksiat, boh dilebe, boh disantri, boh di kiai pisan, ciri2 eta jalma can ngarasa deukeutna jeung Rasulullah sumawona jeung Allah ta’ala, sa mangsa2 teu ngarasa deukeut jeung Pangeran, tangtu laku jeung tekadna cicing dina ujub ria takabur, sok ngaku pinter aing henteu deungeun, ngaku bisa aing henteu deungeun, ngaku bener aing henteu deungeun, ngaku aing bisa ngaji henteu deungeun, ngaku Islam aing henteu deungeun, jadi jalma anu kitu teh ngaku boga qodrat irodat sorangan bae, teu narima kana qodrat irodat Pangeran, jadi ngarebut atawa mapadeni kana kakawasaannana Allah ta’ala, kapan henteu gampang urang ngaku Islam sumawona tadah tuduh ka batur, si itu Islam si itu kapir, karana Islam kapir anging Gusti allah anu uninga jeung anu baris netepkeunnana. Kieu katerangannana:
BAB ISLAM
Ari tegesna Islam teh suci, beresih tina sagala kokotor. Naon anu jadi kokotor? Teu aya liyan anging napsu, kusabab eta saha jalmana di dunia anu teu boga napsu? Sumawona dina jalan maksiat, sanajan ahli agama oge, pada katetepan napsu, komo deui anu make sirik pidik ujub ria takabur, sanajan napsu hayang kana dunia oge geus kotor bae, kieu katerangannana;
Sategesna ari Islam teh teu dua teu tilu, estu ngann hiji2na malah keur ngan sahiji teh Gaib, nyaeta sategesna sifatna Islam teh Nur, tah eta anu teu katetepan napsu teh, sabab tadi geuning urang keur aya dina alam Nur mah, teu boga napsu, hayang naon2, kitu deui anu Islam teu dua teu tilu da ngan hiji2na, nyaeta Kanjeng Rasululloh, tuh geuning jalma mah teu kabagean pangkat Islam, jalma mah ngan saukur jadi umatna wungkul, tapi anu tepi kana pangkat umat oge sarebu hiji, karena bangga, sabab kudu nyaho heula ka Rasulullah jeung ngalakonan parentahna, lolobana mah ngan ngaku2 wungkul, sumawona nyaho ka Rasulullah nyaho ka Rasulullah kana parentahna oge loba anu teu ngalakonan, kapan dina rukun Islam oge diwajibkeun jarah ka Madinah ka pakuburannana Kanjeng Nabi Rasulullah, jeung ka Baitullah, hakekatna kudu terang kana hakekatna Rasulullah jeung karaton Allah ta’ala anu aya dina diri sorangan. Kapan aya dalilna;
Qullu umatin warusulihi
Sundana: Dina sakabeh umat pada katetepan Rasulullah, hartina rasa ka Allah.
Kusabab eta perlu urang panasaran, wajib nganyahokeun kana hakekatna Rasulullah nu aya dina badan sorangan, peupeuriheun jarah ka Madinah ka Mekah teu bisa, kapan tadi oge aya dua rupa munggah haji teh, nyaeta haji majaji jeung haji hakeki. Ari haji majaji nyaeta anu bisa jarah ka Baitullah jeung ka Madinah, ari haji hakeki mah nyaeta anu geus nganyahokeun kana hakekatna Baitullah jeung hakekatna Rasulullah dina diri sorangan, karana Rasulullah teh henteu pupus, upama pupus mah alan dunia oge moal aya, kapan geuning Kanjeng Gusti Syarif Hidayat oge tiasa tepang kujalan Tarekat, jadi sanajan urang oge upama hayang jadi umat Rasulullah kudu bisa nyaho kana hakekatna Rasulullah nu kasebut Johar Awal tea, sing kapanggih kana tarekatna leleberannana ti para Wali.
NERANGKEUN UMAT RASULULLAH
Ari umatna Rasulullah teh haq – haqna mah ngan aya opat nyaeta:
1. Sahabat Abubakar Sidik
2. Sahabat Umar
3. Sahabat Usman
4. Sahabat Ali
Sabab eta anu opat anu sagulung sagalang beurang peuting jeung Rasulullah sarta didamel (utusannana) Rasulullah, tapi ayeuna sarerea oge meureun terang yen eta sahabat anu opat teh geus parupus Majajina mah tapi hakekatna mah teu pupus, aya di badan manusa, kapan Rasulullah oge hakekatna aya di manusa.
1. Hakekatna Abubakar nyaeta Paningal
2. Hakekatna Umar nyaeta Pandangu
3. Hakekatna Usman nyaeta Pangucap
4. Hakekatna Ali nyaeta Pangangseu
Eta paningal, pangucap, pangdangu, pangangseu teh gaib kabeh teu aya rupana, tah eta hakekat Sahabat teh, anu matak eta sahabat anu opat kudu dikanyahokeun kana hakekatna Kanjeng Nabi Muhammad SAW, jeung kudu jadi hiji sing bisa ngarasa babarengannana beurang peuting jeung Rasulullah, tetep anu jadi umatna, tiap2 geus jadi umatna tangtu engke bakal disampurnakeunnana di datangkeun ka Gusti nu Maha suci (asalna) upama teu nyaho ayeuna mah ka Rasulullah sarta teu ngarasa ngahijina engke oge pipisahan bae, nyawa urang moal salah deui tangtu balik deui ka dunya marakayangan jadi jurig, setan siluman atawa nitis menitisna deui ka jalma atawa ka sato, sa mangsa2 manusa balik deui ka dunya tetep bakal cilaka asup ka naraka.
Engke dina kiamatna ieu alam dunya, karana ayeuna nyawa2 manusa anu marakayangan tegesna anu teu bisa baralik deui ka Allah, ceuk basa ayeuna mah keur di prevetif, aya di alah Barjah, tunggu landrat, engke bakal inget aya landratan anu leuwih gede dina yaomal ahiri (qiamatnna ieu alam donya)
NERANGKEUN RUKUN IMAN ANU KA GENEP NYAETA
Walqodri choerihi wassarrihi minalohi ta’ala
Sundana: Untung ala untung becik papasten ti gusti Allah ta’ala, atawa hade goreng ti allah ta’ala, lebah dieu urang percayana teh ulah kaleru, kudu dipikir dilenyepan, karena tadi Gusti Allah teh sifat Maha Suci, piraku anu Maha Suci bakal nyiksa, make ngaganjar di aherat, jadi ana kitu mah Gusti Allah ngadamel manusa teh ngala paedah, karana rek ngaganjar jeung rek nyiksa, lamun kitu mah moal tulus sucina teh, tapi urang kudu parcaya ka dalil, urang kudu parcaya ayana Sorga jeung Naraka atawa ngeunah teu ngeunah di aherat, karena ayeuna oge di dunya kembangna geus karasa, aya ngeunah jeung teu ngeunah, tapi eta Swarga Naraka teh ti Allah ta’ala tapi sategesna tina tekad ucap jeung pamolah urang waktu di Dunya, sabab tadi Gusti Allah ngadamel manusa teh sakali jadi, henteu nuntut deui, geus qun fayakun, breg sama sakali cukup teu aya kakurangannana, tapi maparin cukup teh, nyaeta maparin parabotna wungkul, naon parabot ti Allah teh? Nyaeta anggahota saperti leungeun dua, suku dua, panon dua, ceuli dua, irung, baham, jeung nafsu nu opat perkara, nyaeta Amarah, Loamah, Sawiyah jeung Mutmainah.
Kieu dawuhan Allah ta’ala, lamun maneh hayang ka Naraka, tegesna hayang kana teungeunah, prak bae geura migawe ala, nyaeta migawe kalakuan anu goreng, da kapan sadia parabotna ti Aing, nyaeta Amarah, Loamah, Sawiah, kitu deui lamun maneh hayang ka Swarga, tegesna kana kangeunahan, pek bae geura migawe becik, hartina migawe kalakuan anu hade. Da kapan geus sadia parabotna ti aing, nyaeta napsu Mutmainah.
Tah kitu ari sategesna mah pangna aya swarga Naraka di dunia sumawona di aherat oge, beunang nyieun tina tekad jeung pamolah urang keur di dunya, kitu deui beubeunangan oge moal keur batur, tetep keur milik urang sorangan, ti Dunya tepi ka Aherat.
Jadi kusabab eta ayeuna urang sarerea mangka ati2, enggoning ngajalankeun parabot ti Allah ta’ala, kudu make budi jeung pamilih anu cukup, ulah ngagunakeun teuing parabot Amarah, Loamah Sawiyah kilang bara ari teu dipake pisan mah, atuh ulah loba2 teuing, sa kurang2na sing loba timbangan jeung ngsgunskeun psrsbot Mutmainah. Karena sing awas eta beubeunangan tina pagawean urang teh, engke di aherat ku Gusti allah bakal ditetepkeun sa beunang2na tina pagawean urang bawa ti pangumbaran nyaeta ti Alam Dunia, sa boga2na moal pahili deui.
Kumaha supaya urang bisa ngalakonan Mutmainah? Teu aya deui akalna lian ti urang kudu bisa nyalindung ka Allah ka Rasulullah, tegesna kudu marifat, tiap geus marifat tangtu ngarasa babarengannana beurang jeung peuting jeung Allah jeung Rasulullah, tiap2 geus ngarasa teu pisah, insya Allah bisa hade ibadahna kalawan sah, Nagara ge tangtu aman.
NERANGKEUN PASAL QUR’AN
Ari Qur’an teh aya opat perkara:
1. Qur’anul Majid
2. Qur’anul Karim
3. Qur’anul Haqim
4. Qur’anul Adim
Ieu Qur’an anu opat perkara teh di surahkeun ku salah sahiji Ajengan kieu ;
1. Qur’anul Majid. Nyaeta qur’an anu aya hurupna, nu umum sok diaraji ku kaum Islam sa alam dunya.
2. Qur’anul Karim. Nyaeta qur’an nu Mulya, buktina keneh bae, qur’an anu aya tulisannana karena eta anu dimulyakeun ku kaum Islam sa alam dunya.
3. Qur’anul Haqim. Nyaeta qur’an anu Agung disebutkeun barangna eta keneh bae, qur’an nu sok dibaraca saba eta anu sok di aragungkeun ku kaum Islam sa alam dunya.
4. Qur’anul Adim. Nyaeta qur’an anu Suci jeung anu langgeng dituduhkeun eta keneh bae barangna nyaeta qur’an anu aya tulisannana, karena eta anu Suci jeung langgeng hukumna ti Dunya neti ka Aherat.
Tah kitu eta qur’an anu opat perkara teh dirurahannana kunu ahli sara, jadi diborong bae kajeun teuing aya opat ngaranna barangna eta2 keneh bae.
Jadi eta qur’an anu aya tulisannana teh dianggap tapekong, karena kapan sidik qur’an eta mah meunang nulis manusa, naha eta anu disebutkeun qur’an anu Mulya, anu Agung, anu suci, anu langgeng, kapan sidik qur’an anu aya tulisan mah keuna ku ruksak, jadi lamun kaum Islam tetep boga patekadan kitu, atuh teu beda jeung agama Cina, sesembahannana kana barang anyar, turug2 anu nyieunna oge anyar.
Kusabab kitu muga dulur2 kaum Islam ulah kaliru, kieu ayeuna kujisim kuring rek diterangkeun, pasal qur’an anu opat perkara teh:
1. Qur’anul Majid. Etamah cocog barangna, nyaeta qu’an mujajaji anu bukti aya aya hurupna nau umum sok dibaca ku kaum Islam sa alam dunya.
2. Qur’anul Karim. Hartina qur’an anu Mulya, sategesna anu ngaran qur’anul karim teh, buktina panangan katut ramo karena kapan sidik jolna eta aksara teh tina tangan jeung ramo, jadi sategesna anu Mulya teh Pananganan katut ramo anu mimita ngadamel eta qur’an, cik saha anu mimiti ngayakeun qur’an, piraku teu bukti tah eta anu mulya teh.
3. Qur’anul Haqim. Hartina qur’an anu Agung, nyaeta buktina teh Paningal, karena panangan jeung ramo moal bisa nulis lamun teu aya paningal, jadi teges2na anu Agung teh nyaeta Paningalna anu mimiti ngayakeun eta qur’an.
4. Qur’anul Adim. Hartina qur’an anu Suci, jeung langgeng nyaeta buktina Hirup, karena paningal tangan jeung ramo moal bisa ngajadikeun, upama teu aya Hirup, jadi sa teges2na Suci jeung langgeng teh, Hirupna anu ngayakeun eta Qur’an.
Kusabab kitu urang ayeuna ngaji teh, lamun hayang nepi kana sucina, lamun hayang nepi kana sampurnana, eta qur’an anu opat perkara teh kudu di araji kabeh, mimiti urang kudu daek maca qur’anul majid, nyaeta qur’an majaji nu aya hurupna, tah eta bagian ilmu Sareat, sanggeus dibaca kudu diteruskeun diaraji nyaeta kudu dihartikeun pimaksudeunnana, sanggeus kaharti pimaksudeunnana, geura teangan jeung pigawe Tarekatna sangkan karasa sabab eta qur’anul majid teh tuduh jalan pikeun nganyahokeun ka Allah ka Rasulullah, jalanna teu aya deui liyan ti Tarekat, nyaeta ku Qur’anul Karim, hartina kudu ngaji pagawean tangan jeung ramo anu sakira bakal tepi ka Allah ka Rasulullah, karena Gusti allah maparin leungeun jeung ramo ka manungsa teh, lain kudu dipake ngajadikeun kana barang dunya anu keuna ku ruksak bae, tapi jeung kudu dipake ngajadikeun jalan keur nganyahokeun ka Allah ka Rasulullah, supaya tangan jeung ramo teh jadi Mulya, karena aya dalilna.
Asobiahum fi ada nihim minas sowaikihadarol mauti walohu muhitun bil kafirin
Kieu pisundaeunnana. Lamun tangan jeung ramo maneh teu dipake nyieun jalan maot, tetep tangan jeung ramo maneh martabat kanu hewan, kapir, tetep bakal ka naraka.
Tina Qur’anul Karim kudu diteruskeun deui kana Qur’anul Haqim, bagian hakekat nyaeta kudu ngaji pagawean paningal urang anu sakira bakal hakim, tegesna sidik kana barang langgeng tea, nyaeta kana hakekatna Allah jeung Muhammad, karana gusti Allah maparin paningal ka manusa teh lain bae kudu ngawaskeun kana barang anyar nu keuna ku ruksak bae, tapi kudu jeung dipake ngawaskeun kana hakekat Allah jeung Rasulullah. Nyaeta anu disebut Qur’anul Adim anu langgeng tea, atawa sifatna Hirup, bibitna Tujuh Bumi Tujuh Langit, sarawuh eusina kabeh tah tidinya oge urang asalna, jadi sategesna ngaran Marifat ka Allah ta’ala teh, nyaeta anu geus nyaho kalawan Hakim kana hakekat Allah jeung Muhammad, tegesna Johar Awal, tapi mangkade kaleru bisi netepkeun Johar Awal teh kana caangna Panon Poe, nu katingal ku panon kapala eta mah Johar pirid, bagian Sawarga Loka (Dewa) tempatna di gunung Himalaya, perkara Johar Awal anu sajati mah nyaeta anu kasebut Johar Latif, tegesna gaib moal katingal ku panon kapala, ceuk dalilna kieu;
Ruyatullohi ta’al fil Duniabiaenil qolbi
Hartina. Ningali hakekatna Allah ta’ala ti dunya ku awasna Ati, tegesna ku hakekatna Rasulullah, sabab sifat jalema mah moal aya nu bisa marifat ka dinya, karena jalema mah ngan saukur dipake tempat keur ningalina Rasulullah ka Allah ta’ala, sa mangsa2 wujud urang geus bisa ningali Rasulullah ka Allah ta’ala tangtu ramo urang bisa nyaritakeun yen geus ngaku nyaho ka Allah ta’ala, lantaran nggeus dibejaan (dipasihan terang) ku Rasulullah jadi urang mah kabawa nyaho, kabawa nikmat ku Rasulullah ti dunya tepi ka aherat, moal sulaya deui lantaran geus tetep jadi umatna, karena ti ayeuna oge geus henteu ngarasa pisahna jeung Rasulullah lantaran wujud teh beurang jeung peuting dianggo bae tempat ku Rasulullah ningali ka Allah ta’ala, sa mangsa2 geus ngarasa barengan beurang peuting jeung nu Maha Suci, insya Allah tekad jeung laku teh, lila2 oge kabawa suci, setan2 moal dareukeut, tapi kitu soteh nu Marifat kalawan Tohidna, ari teu jeung Tohidna mah sulaya bae, sanajan geus boga Tarekatna, teu ngarasa sieun, teu ngarasa isin, jongjon bae tekad jeung lakuna sakama-kama, jadi anu kitu teh marifatna marifat mikung, tangtu di dunya moal meunang safa’at ti Rasulullah, di dunyana moal lepot tina kasusah, kabendon kunu Maha Suci, ibarat lampu dikurungan ku semprong anu kotor tangtu kaluarna oge poek, da kudu suci pasuci-suci, ibarat suci eusina, suci cangkangna, kakara jadi, di dunyana moal lepot tina kanikmatan, di aheratna pon kitu deui.
Kusabab eta kade poma-poma pisan dulur2 anu geus boga jalan ka marifatan, tekad jeung laku anu goreng teh kudu dijaga anu bener, ulah darapon nyaho bae, tapi kudu dibarengan kulaku jeung tekad anu hade, sabab lamun urang ngalakonan kalakuan anu maksiat, ngalanggar hukum Sara, tangtu urang gancang dibendon kunu Maha Suci, anu langkung beurat hukumannana, bongan geus nyaho, beda deui jeung anu teu acan nyaho, saperti di dunya oge upama urang kampung maling hayam, dihukumna ngan ukur didenda atawa dibui saminggu, coba lamun wadana maling hayam hiji, tangtu leuwih beurat hukumannana, jaba dileupas pangkatna teh, jeung bari dihukum tikel dua tilu ti si urang kampung tadi, hukuman bongan geus nyaho kana artikelna, komo anu geus nyaho ka Allah ta’ala mah sing inget perjanjian Guru Mursid, ibadah babarengan doraka pipisahan.
AYEUNA NERANGKEUN MARTABAB ALAM TUJUH
(Nganggo ruyatan anggangna kecap)
1. Alam Ahdiyat hurup Al
2. Alam Wahdiyat hurup Lah
3. Alam Wahidiyat hurup Mu Jadi :
4. Allah Arwah huruh Ham Allah
5. Alam Azam hurup Mad Muhammad
6. Alam Misal hurup A Adam
7. Alam Insan Kamil hurum Dam
Buktina Alam Dunia oge eusina ngan tujuh poe, hakekatna nyaeta tina Alam anu kasebut diluhur, tegesna Alam anu tujuh teh lalakon Allah, Muhammad, Adam sabab eta wajib dikanyahokeunnana ku sa rerea. Upama urang rek nyusul kana asal, sabab lamun teu dikanyagokeun barang2na, atuh tangtu bakal teu nyaho, sabab moal bisa balik deui kana asal, sabab teu kapanggih deui jeung jalana waktu tadi urang turun2na ti aherat ka Alam dunya.
Ayeuna eta martabat alam tujuh teh ku sim kuring rek diterangkeun sarta make ibarat kalawan dibuktikeun ku gambar, supaya gampang dihartoskeunnana.
A. Alam Ahadiat, Martabat nu Maha Suci, Dalilna Datlaesa kamislihi, artina Dat nu teu aya upamana
Bakat kumaha atuh numatak teu beunang diupamakeun teh? Naha bakating ku kawasana atawa bakating ku Agungna, atawa bakating ku Ngan Hiji-hijina. Upama bakating kukawasana kapan dina jaman eta mah teu acan aya dadamelannana, karana ngaran Kawasa teh kudu bukti heula nu didamelna kapan di alam Ahadiat mah sumawona manusa, aherat jeung Alam dunya oge teu acan aya.
Upama bakating ku Agungna, da acan aya hina dina, Alam Ahadiat mah karana aya basa Agung teh saenggeusna aya anu hina. Upama bakating ku hiji2na da kapan teu acan aya dua jaman eta mah, aya hiji teh saenggeusna aya anu loba.
Kumaha atuh pihartieunnana, supaya eta dalil Dat laesa kamislihi teh jadi uni, kitu upamana mupakat mah, numatak Alam Ahadiyat disebut ku Dalil Dat laesa kamislihi, hartina Dat nu teu aya upamana, sategesna nyaeta kubakating suci, hartina bersih teu aya sifat2na acan sumawona jenengannana, naha rek diupamakeun jeung upamana teh teu aya sifatna. Sabab disaksian deui ku Dalil Deli billa haefin, hartina; teu warna teu rupa, teu beureum teu hideung, teu poek teu caang, Billa Maganin; hartina teu arah teu enggon, teu kulon teu di wetan, teu di kaler teu di kidul, teu di luhur teu di handap tah kitu katerangannana, anu matak anu Maha Suci teh teu beunang di upama2, sumawona di enggon2, atawa di tuduh2 di ditu di dieu lantaran kaburu lain, sabab kahalangan ku bukti.
B. Alam Wahdat, Martabat Sifatna nu Maha Suci
Jadi dina Alam Whdat mah nu Datlaesa teh jadi Dat Sifat, rupana caang padang, nyaeta nu kasebut Juhar Awal, Johar hartina cahaya, Awal hartina mimiti, jadi nyaeta nu pang heula2na samemeh bumi jeung langit, sumawona manusa, tah eta Johar Awal teh anu kasebut Hakekat Muhammad tea, kapan ceuk hadis oge Muhammad teh pang awal2na pisan, sabab Johar Awal teh Nur, tegesna Cahayana anu Maha Suci , malah ceuk para Wali mah Sagara Hirup, atawa Sakjatining Sahadat, karana gulungna Dat jeung Sifat atawa Allah Muhammad dina hakekatna.
C. Alam Wahidiyat, Martabat Asmana nu Maha Suci, kajadian tina Johar Awal, Alam Wahdat tadi bijil deui sorotna jadi cahaya opat rupa;
1. Narum cahaya beureum
2. Hawaun cahaya koneng
3. Maun cahaya bodas
4. Turubun cahaya hideung
Jadi eta cahaya anu opat parkara teh anu disebut Nur Muhammad tea, ari Muhammad na mah Johar Awal, barang eta Nur Muhammad cahaya anu opat teh disebutna Hakekat Adam, nyaeta Asmana nu Maha Suci;
Cahaya anu beureum jadi hakekat lapad Alip
Cahaya anu koneng jadi hakekat lapad Lam Awal
Cahaya anu bodas jadi hakekat lapad Lam Ahir
Cahaya anu hideung jadi lapad He
Johar Awal jadi hakekat lapad tasjid
Sareatna nya jadi lapad Allah, jadi eta cahaya nu kasebut di luhur teh, nu ngajadikeun bibit tujuh langit, tujuh bumi sarawuh eusina kabeh, sanajan agama oge asalna ti dinya bae.
1. Ayana Sahadat nyaeta ku ayana Johar Awal
2. Ayana Solat nyaeta ku ayana Cahaya Beureum
3. Ayana Zakat nyaeta kuayana cahaya Koneng
4. Ayana Puasa nyaeta kuayana cahaya Bodas
5. Ayana Munggah haji nyaeta ku ayana Cahaya Hideung
SANAJAN WAKTU SOLAT OGE AYA LIMA WAKTU
1. Subuh bagian Nabi Adam
2. Lohor bagian NabiI ibrahim
3. Asar bagian Nabi Musa
4. Magribh bagian Nabi Isa
5. Isa bagian Nabi Iiabi Muhammad
PERTINGKAHAN SEMBAHYANG OGE AYA LIMA PERKARA
1. Nangtung
2. Takblatul Ihrom
3. Ruku
4. Sujud
5. Lungguh
SAHABAT OGE AYA OPAT KA LIMA KANJENG NABI
1. Abubakar
2. Umar
3. Usman
4. Ali
5. Rasulullah
DI MEKAH AYA IMAM OPAT KA LIMA BAETULLAH
1. Imam Sapei
2. Imam Hanapi
3. Imam Hambali
4. Imam Maliki
5. Baetullah
Tah geuning sidik kabeh oge tina Asmana Allah hakekatna jeung Nur Muhammad cahaya opat perkara ka lima Johar Alam.
D. Alam Arwah, Martabat Af’alna Nu Maha Suci, nyaeta Af’alna Allah ta’ala, ngajadikeun ieu Alam Dunia, kieu ceuk akal mah ngadamelna. Ibarat dina bioskop nyaeta istijradna bangsa Walanda, Alam Wahdat nyaeta Johar Awal teh ibarat listrikna, ari Nur Muhammad Alam Wahdat ibarat kacana;
Narum teh ibarat kaca beureum
Hawaun teh ibarat kaca koneng
Maun teh ibarat kaca bodas
Turubun teh ibarat kaca hideung
Barang eta kaca opat rupa disorot ku Johar Awal, kajadiannana bijil kalangkangna;
Tina kaca beureum jadi seuneu alam dunia
Tina kaca koneng jadi angin alam dunia
Tina kaca bodas jadi cai alam dunia
Tina Kaca hideung jadi bumi alam dunia
Ku kawasa2 Allah ta’ala , bleg bae jadi ieu Alam Dunia, nyaeta Jagad Kabir, jadi sategesna Alam Dunia teh kajadian tina Nur Muhammad.
E. Alam Azam, Martabat Manusa, sanggeusna ngadeg ieu Alam Dunia, Gusti Nu Maha Suci bade ngersakeun deui ngadamel Alam Majaji, terus nimbalam ka Malaekat miwarangan turun ka Alam Dunia, kudu nyokot Aci seuneu, Aci Angin. Aci Cai, Aci Bumi. Gancangna geus beunang eta aci2 anu opat perkara terus didamel:
Aci Bumi kajadian kulit bulu Adam
Aci seuneu kajadian daging getih Adam
Aci Cai kajadian urat balung Adam
Aci Angin kajadian otot sumsum Adam
Bersambung ....


c: text/html

text:
Category Archives: Kaulinan Barudak
Cécéntangan Ku Karét Geulang
Cécéntangan, asal kecap tina céntang. Céntang mah biasana nojokeun atawa némbakeun anu dicéntangkeunana kana tempat atawa barang anu ditojo. Ampir sarua reujeung bedil, anu ngabédakeunana téh cécéntangan mah biasana maké karét (geulang) wungkul. Anu dicéntangkeunana bisa disebut ku pélor sanajan lain pélor bedil.
Cécéntangan mangrupakeun hiji kaulinan barudak anu ngagunakeun karét geulang dikaitkeun kana ramo leungeun terus ditarik ku laungeun sabeulah deui. Panarikna ngagunakeun palapah sampeu anu diteuteukan. Karét geulang minangka paranti nyéntangna, sedengkeun palapah sampeu minangka pélorna.
Jadi anu diperlukeun pikeun maén cécéntangan mah ngan ukur karét geulang reujeung palapah daun sampeu. Ditambah waé ku ramo leungeun pikeun nyéntangkeunana. Karét geulang anu alus mah nyaéta karét anu kereng kénéh supaya tarik dina nyéntangna. Pikeun pélorna sabenerna mah henteu kudu maké palapah sampeu. Pélorna bisa maké naon waé nu penting mah bisa dicéntangkeun. Naha arék maké jujukutan atawa nyéré.
Cara maén cécéntangan, kacida gampangna. Bisa maké leungeun katuhu pikeun nyéntangna atawa bisa ogé maké leungeun kénca. Leungeun anu sabeulah deui dipaké pikeun narik pélor anu dicéntangkeunana. Jadi kudu maké dua leungeun. Karét geulang téh dikaitkeun dina curuk jeung jempol leungeun anu hiji (kénca atawa katuhu). Jempol jeung curukna dianggangkeun supaya aya lolongkrang diantara curuk jeung jempol. Sanggeus anggang, karét bagéan luar ditarik ka jero maké palapah sampeu meunang neukteukan bari ditilepkeun supaya bisa ngait. Narikna maké leungeun anu sabeulah deui. Ditarik nepikeun ka béak ngenyodna éta karét. Terus arahkeun ka tempat anu arék dicéntangna, leupaskeun cekelan palapah sampeuna. Éta palapah sampeu bakal ngabelesat ka tempat anu dicéntangkeun.
Prak-prakan ieu cécéntangan mah osok dipaké nalika peperangan. Peperangan maké sanjata cecentangan. Lamun keuna kana kulit téh lumayan peureus. Barudak anu maén peperangan silih céntang bari lulumpatan jeung nyumput. Saméméhna ngumpulkeun heula pélorna paloba-loba, diteundena dina wadah atawa pésak baju.
Bebedilan
Bebedilan, sakumaha ngaranna mangrupakeun kaulinan barudak anu nyaruaan kana bedil. Bebedilan, asal kecap tina bedil. Bedil dipaké pikeun mentangkeun atawa nyéntangkeun atawa némbakeun pélor kana tempat atawa barang anu ditojo saperti manuk (ngabedil manuk). Bebedilan ogé dadasarna mah kitu. Ngan kusabab ngaranna ogé kaulinan atawa kaheureuyan barudak, bedil téh henteu dipaké saperti bedil nyaan. Malahan mah aya bebedilan anu euweuh péloran. Dina aya péloran ogé henteu bisa dipaké pikeun ngala manuk.
Dina prak-prakanana aya sababaraha rupa bebedilan anu osok dipaké kaulinan ku barudak. Aya bebedilan anu dijieunna tina tangkal awi, anu biasa disebut bedil jeprét, anu pangokangna tina awi anu dirautan. Salian ti éta aya deui bebedilan tina tangkal awi anu paranti narik pélorna tina karét geulang. Aya ogé bedil anu dijieunna tina dahan cau.
Sanajan kitu, dina prak-prakanana mah henteu diwawatesanan ku wangunan anu tangtu. Dina nyieun bebedilan, gumantung ogé kana motékarna budak anu nyieunna. Najan geus aya wangunan anu tangtu yén bebedilan téh sarupa kitu wujudna atawa tangtunganana, ari dina nyieun mah bisa waé robah. Hal ieu salian ti gumantung kana motékarna barudak, ogé gumantung kana bahan anu sayaga atawa bahan anu aya. Najan hayang nyieun bebedilan saperti bedil jeprét, ari bahanna kurang atawa euweuh mah bisa maké bahan anu séjén anu geus nyampak.
Ari mangpaat bebedilan dina kaulinan barudak nyaéta bebedilan biasana osok dipaké pikeun peperangan atawa tétémbakan.
(Gambar diropéa meunang nginjeum ti http://www.disparbud.jabarprov.go.id/)
Barudak Sakola SD Darul Hikam Diajar Nyieun Kokoprak
Nurutkeun warta anu dipedalkeun ku inilahkoran.com http://www.inilahkoran.com/read/detail/1938876/siswa-darul-hikam-belajar-bikin-kokoprak, SD Darul Hikam Primary International School ngayakeun Sundanese Days anu dijerona diayakeun kagiatan diantarana diajar nyieun kaulinan barudak katut kadaharan tradisional. Kaulinan barudak anu diayakeun téh nyaéta nyieun bebedilan tina palapah daun cau. Sedengkeun kadaharan anu dijieun téh surabi. Salian ti nyieun kaulinan barudak, barudak sakola SD Darul Hikam ogé diajar nyieun kokoprak. Kokoprak téh nyaéta paranti ngagebahkeun manuk di sawah atawa di huma. Ngan bédana reujeung kokoprak anu osok dijieun di huma atawa di sawah anu dijieunna tina tangkal awi, barudak sakola Darul Hikam mah nyieun kokoprakna téh tina barang urut, lain tina awi.
Kagiatan anu dilumangsukeun dina poé Salasa ping 18 Désémber 2012 ieu, didadasaran ku hayang ngajaga jeung miara budaya sorangan nyaéta budaya Sunda supaya ulah kalindih ku budaya bangsa deungeun anu geus asup ka Indonésia. Kuayana kagiatan ieu, barudak hususna bisa mikawanoh budaya Sunda kalawan leuwih deukeut deui ti mimiti kadaharan, kaulinan, jeung anu séjénna. Kitu cenah nurutkeun Kapala Sakola SD Darul Hikam dina biantarana.
Dina ieu kagiatan, barudak sakola téh diwanohkeun kana surabi katut bebedilan tina daun cau ogé kokoprak. Sanggeus diwanohkeun jeung diajarkeun cara nyieunna, barudak téh sina nyieun sorangan.
(Gambar meunang nginjeum ti http://www.inilahkoran.com/)
Olimpiade Olahraga Tradisional (OOTrad) Padjadjaran Ka-5 Taun 2012
Sababaraha poé katukang, di kampus Universitas Padjadjaran (UNPAD) Dipati Ukur dilumangsungkeun kagiatan anu dingaranan Olimpiade Olahraga Tradisional (OOTrad) Padjadjaran V 2012. Ieu acara téh dilumangsungkeun dina poé Ahad ping 4 Nopémber 2012, kalawan anu boga hajatna nyaéta UNPAD sorangan. Sakumaha kagiatan taun-taun saméméhna, dina ieu acara téh dilumangsungkeun pasanggiri rampak kendang, saptatlon, maraton jajangkungan katut maén catur tiluan. Ceuk pupuhu nu hajat, kalawan dicutat ku AntaraNews, ieu kagiatan téh mangrupakeun kagiatan maneuh anu dilumangsungkeun ku UNPAD pikeun ngajaga jeung ngariksa budaya Sunda.
Ieu kagiatan téh diiluan ku wawakil fakultas anu aya di Universitas Padjadjaran, unit kerja katut mitra gawé di sabudeureun UNPAD. Diantara pasanggiri anu dilumangsungkeun, anu raména mah nyaéta pasanggiri saptatlon atawa pasanggiri anu dieusi ku tujuh rupa lomba. Anu ngiluan kana ieu lomba sagrupna antara tujuh nepikeun ka dalapan urang. Lomba-lomba anu diilukeun kana ieu pasanggiri téh nyaéta:
- Ngaragaji awi anu dilakonan ku pamilon lalaki. Hasil pamotonganana dibawa pikeun diteundeun di tempat anu anggangna 25 méter, terus balik deui ka tempat asal bari lumpat.
- Nyuhun jukut pikeun pamilon lalaki ku jalan ngangkat jukut anu beuratna 25 kilo bari leumpang gancang ka tempat anu jauhna 50 méter.
- Ngagandong boboko anu dilakukeun ku pamilon awéwé. Carana ngagandong boboko anu dieusian ku beubeutian kalawan ampegna 15 kilo dibawa ka tempat anu anggangna 50 méter bari leumpang gancang.
- Nanggung suluh (pamilon lalaki) anu beuratna 30 kilo kalawan anggangna 50 méter.
- Manggul béas (pamilon lalaki) anu beuratna 25 kilo kalawan anggangna 50 méter bari leumpang gancang.
- Balap karung pikeun pamilon lalaki jeung éyong pikeun pamilon awéwé anu anggangna 25 méter. Anu diéyongna téh mangrupakeun batu laleutik ku suku sabeulah.
- Balap jajangkungan ku pamilon lalaki atawa awéwé anu anggangna 50 méter.
Terus aya ogé balap jajangkungan anu anggangna 2000 méter atawa dua kilo. Ieu lomba bisa diilukan ku lalaki jeung awéwé. Terus ogé lomba catur tiluan kalawan gantian anu katelahna U-Camaintian (Unpad-Catur Main Bertiga Gantian). Dia ahir kagiatan, unggal jawara dilélér hadiah mangrupa piala jeung hadiah séjénna.
(Gambar meunang nginjeum ti http://www.pikiran-rakyat.com/)
ulin.bdg, Raraméan Ngeunaan Kaulinan Bandung
Salila dua poé, ping 10 nepikeun ka 11 Nopémber 2012, di Bandung dilumangsungkeun raraméan anu perenahna di Taman Cilaki dayeuh Bandung. Ieu raraméan téh dingaranan ulin.bdg Festival Kaulinan Bandung. Ieu raraméan téh bisa dilumangsungkeun ku alpukahna BCCF (Bandung Creative City Forum). Loba kagiatan anu ngeusian ieu raraméan téh ti mimiti hiburan nepikeun ka kaulinan barudak.
Cenah mah kurang leuwih 26 rombongan komunitas anu ngeusian ieu raraméan, saperti Ecoethno, Komunitas Hong, Bike Bdg, Sunday Smile Picnic, Animatronik, Bandung Cycle Chic, Face Painting, Komunitas Sulap Bandung, Komunitas Origami Bandung, Planet Sains, Komunitas Taman Foto Bandung jeung anu séjénna. Kusabab dilaksanakeunana dina tungtung minggu (poé Saptu jeung Ahad), ieu raraméan téh loba anu ngajugjugan, pangpangna sakalian pariknik (pakanci) bari arulin di taman kota anu lumayan linduh iuh.
Salasahiji kagiatan anu ngeusian ieu raraméan téh nyaéta kaulinan barudak anu dikokojoan ku Komunitas Hong. Lumayan loba jinis kaulinan barudak anu disadiakeun, diantarana waé jajangkungan, susumpitan jeung bedil jeprét katut rorodaan gilinding tilu.
(Gambar meunang nginjeum ti http://www.bccf-bdg.com/)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Prediksi linier
Prediksi linier ngarupakeun operasi matematik dimana nilai kahareup tina digital signal ngarupakeun estimasi salaku fungsi linier sampel samemehna.
Dina digital signal processing prediksi linier ilahar disebut linear predictive coding (LPC) sarta bisa ditembongkeun salaku sub susunan filter theory. Dina system analysis (sub bagean matematik), prediksi linier bisa ditempo salaku bagian mathematical modelling atawa optimization.
Model prediksi[édit | sunting sumber]
Nu ilahar digambarkeun nyaeta
numana xn′ ngarupakeun nilai prediksi tanda, xn−i nilai samemehna, sarta ai koefisien prediktor. Generat kasalahan ku estimasi ieu nyaeta
numana xn ngarupakeun nilai tanda sabenerna.
Persamaan ieu valid keur sakabeh tipe (hiji-dimensi) prediksi linier. Bedana kapanggih dina jalan parameter ai nu dipilih.
Keur tanda multi-dimensi kasalahan biasana dihartikeun ku
numana ngarupakeun vektor norm pilihan nu cocok.
Estimasi parameter[édit | sunting sumber]
Nu ilahar dina optimasi parameter nyaeta kriteri root mean square numana disebut oge kriteria autocorrelation. Dina metoda ieu ngaminimalkeun nilai ekspektasi tina kuadrat kasalahan E(e2n, ngahasilkeun persamaan
keur 1 ≤ j ≤ p, dimana R ngarupakeun tanda autocorrelation xn, diartikeun salaku
Dina kasus multi-dimensi pakait jeung ngaminimalkeun norma L2.
Persamaan di luhur disebut persamaan normal atawa Yule-Walker. Dina bentuk matriks bisa sarua jeung
numana matrix autokorelasi R ngarupakeun Toeplitz matrix nu mibanda elemen ri,j = R(i − j), vektor r ngarupakeun vektor autokorelasi rj = R(j), sarta vektor a ngarupakeun vektor parameter.
Pendekatan nu leuwih umum nyaeta ngaminimalkeun
numana umumna parameter konstrain mibanda keur manggihkeun solusi trivial. Konstrain ieu ngahasilkeun prediktor nu sarua jeung di luhur ngan persamaan normal, mangka
numana indeks i antara 0 ka p sarta ukuran R nyaeta matriks (p+1) × (p+1).
Optimasi parameter ngarupakeun topik luas sarta angka nu gede ngarupakeun pendeketan sejen nu diusulkeun.
Metoda autokorelasi leuwih ilahar sarta biasa digunakeun, contona, keur speech coding dina standar GSM.
Solusi persamaan matriks Ra = r ngarupakeun proses komputasi nu lumayan mahal. Gauss algorithm keur invers matrik bisa jadi ngarupakeun solusi heubeul tapi pendekatan ieu teu epektip dipake dina simetri R jeung r. Algoritma panggancangna ti Levinson recursion diusulkeun ku N. Levinson taun 1947, nu ngarupakeun solusi perhitungan bolak-balik. Pangahirna, Delsarte saparakanca ngusulkeun metoda algoritma sejen nyaeta split Levinson recursion nu merlukeun satengah jumlah perkalian jeung pembagian. Ieu dipake keur sipat simetri vektor parameter diana tingkatan sub perhitungan.


text:
Mérkurius
Mérkurius nyaéta planét pangleutikna di tata surya sarta ogé anu pangdeukeutna ka Panonpoé kalawan waktu révolusi 88 poé. Planét ieu henteu gampang katempo alatan sudut tempona jeung panonpoé leutik. Mérkurius ngan bisa katémbong dina waktu subuh atawa magrib. Henteu réa anu dipikanyaho ngeunaan Mérkurius alatan ngan hiji pasawat antariksa anu kungsi ngadeukeutanana nyaéta Mariner 10 dina taun 1974 nepi ka taun 1975. Mariner 10 ngan hasil ngagambarkeun kira-kira 40 nepi ka 45 persén tina beungeut planét.
Jiga Bulan, Mérkurius miboga réa kawah sarta ogé henteu miboga satelit alami jeung atmosfir. Mérkurius miboga inti beusi anu nyiptakeun hiji médan magnet kalawan kakuatan 0.1% tina kakuatan médan magnét bumi. Suhu beungeut Mérkurius antara 90 nepi ka 700 Kelvin (-180 nepi ka 430 darajat C),
Pangimeutan Mérkurius nu munggaran kacatet nyaéta dina jaman bangsa Suméria dina milénium ka tilu saméméh maséhi. Bangsa Romawi méré ngaran planét ieu ku ngaran salah sahiji ti déwa maranéhanana, Merkurius (nu dipikawanoh ogé minangka Hermes dina mitologi Yunani jeung Nabu dina mitologi Babilonia). Lambang astronomis pikeun mérkurius nyaéta abstraksi ti sirah Mérkurius sang déwa kalawan topi jangjangan luhureun caduceus. Urang Yunani dina jaman Hesiod méré ngaran Stilbon jeung Hermaon alatan saméméh abad ka lima saméméh maséhi maranéhanana nganggap yén Mérkurius téh dua barang antariksa anu béda, anu hiji ngan kasampak dina waktu panonpoé medal sarta anu hijina deui ngan kasampak dina waktu panonpoé surup. Di India, Mérkurius dingaranan Budha (बुध), anak ti Candra sang bulan. Dina budaya Tiongkok, Koréa, Jepang jeung Viét Nam, Mérkurius dingaranan "béntang cai". Urang Ibrani méré ngaran Kokhav Hamah (כוכב חמה), "béntang ti anu panas" ("anu panas" maksudna panonpoé). Diaméter Mérkurius 40% leuwih leutik batan Bumi (4879,4 km), sarta 40% leuwih badag batan Bulan. Ukuranana ogé leuwih leutik (sanajan leuwih padet) batan bulan Yupiter, Ganymede sarta bulan Saturnus, Titan.


text:
Carita Pondok: Karéta Mudik
Carita Pondok Dadan Sutisna
NGAJANTENG di setatsion, dibaturan koran salambar.
Tadi téh isuk-isuk, saméméh indit ka setatsion, kaburu kénéh lalajo télévisi. Méh kabéh cénel télévisi ngabéwarakeun kumaha riweuhna nu rék mudik taun ieu. Menteri Perhubungan diwawancara, ditalék kumaha tarékah pamaréntah nyadiakeun tutumpakan keur nu rék baralik ka lembur. Teu kalis ku kitu, réporter ti unggal télévisi méré gambaran kumaha pasesedekna di setatsion jeung terminal beus, kumaha polah jalma-jalma nu hayang paheula-heula balik ka lembur. Asana taun tukang gé teu jauh bédana. Angger matak riweuh.
Éta béja téh, geuning henteu ngabukti. Hanas tadi rurusuhan indit ti imah, ari anjog ka setatsion sihoréng sepi jempling. Dipapantes téh pahibut, ari hég ukur manggih kaayaan nu réhé combrék. Ti barang jrut tina taksi gé, bari neuteup ka lebah lawang setatsion, geus ngarasa hémeng. Éta atuda, ku henteu manggihan jalma ngulampreng hiji-hiji acan. Lebah lokét, éstuning tiiseun, dipapantes téh réa nu keur ngantri nungguan karcis. Nu dagang lebeng, teu kadéngé haok-haokna acan. Biasana lebah lawang téh sok aya nu dagang cai, atawa dahareun bekeleun dina karéta. Poé ieu mah suwung.
Teu burung kerung, asa anéh atuda. Tapi ras ka poé isuk, enya, poé lebaran. Meureun jalma-jalma téh geus baralik ka lemburna séwang-séwangan. Atuda asa kadedemes pisan, piisukaneun lebaran masih kénéh nguruskeun haliyah dunya. Ongkoh apan pangeusi kota téh réréana mah urang lembur, nu ngadon usaha di kota, balikna sataun sakali unggal lebaran. Jadi henteu kudu dipaké pikiran lamun poé ieu taya jalma hiji-hiji acan téh.
Ari patugas karéta api? Piraku nepi ka euweuh hiji-hiji acan? Setatsion diantep taya dangiang? Ah, éta mah urusan pamaréntah, cék pikir téh. Ukur jadi panumpang ieuh, nu rék ngagunakeun tutumpakan karéta api, asana teu perlu mikir nepi ka lebah dinya.
Pamustunganana mah diuk di lebah peron, dibaturan koran salambar. Henteu mawa nanaon, iwal ti pakéan anu nerap dina awak mah. Kaméja bodas, calana hideung, maké kopéah wéh. Enya, apan barang-barang mah geus dibawa ku pamajikan. Manéhna balik ka lembur téh ti heula, bareng jeung barudak, minggu tukang.
“Sigana Lis mah badé mios ti payun…” pokna, saminggu ka tukang. Harita téh keur ngadaweung di tepas hareup, bari nungguan waktuna buka puasa.
“Har, naha moal nungguan Akang? Bareng wé atuh, apan biasana gé kitu.” maké jeung medenghel, siga nu embung dibarengan atuda.
“Sono ka kolot, Kang. Sataun campleng henteu patepung. Asa tambélar tuda urang téh, kéna-kéna geus senang di kota, ka nu di lembur mah lat baé poho. Rék ménta dihampura Lis mah…”
Aéh-aéh, cékéng téh, naha marukanna sorangan moal ménta dihampura kitu? Sarua baé jeung manéhna.
“Moal bareng jeung Akang?” nanya deui, bisi manéhna robah pamadegan.
“Ari Akang rék iraha kitu?”
“Sigana piisukaneun lebaran. Aya kénéh urusan di kantor.”
“Tuh, pan. Kacipta riweuhna piisukaneun lebaran mah. Moal nyalsé. Ongkoh asa teungteuingeun Akang mah boga dunungan téh. Piraku rék lebaran masih kénéh nguruskeun pagawéan?”
“Puguh Akang gé teu ngarti.”
“Lain nanyakeun atuh teu ngarti mah. Batur gé dibéré peré téh aya kana sapuluh poéna. Na ari di kantor Akang…”
Dilayanan mah, kuriak matak paséa. Mangkaning bulan puasa. Tungtungna bep baé balem. Terus nyérangkeun imah loténg peuntaseun jalan. Katémbong nu boga imah gé keur ngobrol duaan jeung pamajikanana, sigana sarua deuih bari ngadagoan waktuna buka puasa. Ngan meureun anu diobrolkeun ku maranéhna mah lain perkara mudik.
“Enya, kitu hadé atuh. Akang mah nyusul piisukaneun lebaran.”
“Mangga. Engké ku Lis dijemput di setatsion. Mun Akang tos badé tumpak karéta, nga-SMS heula nya, supados Lis tatan-tatan.”
“Enya. Kadé barudak talingakeun. Mihapé!”
Isukna, sanggeus sapeupeuting nyiapkeun nu rék dibawa, pamajikan indit dianteurkeun ku badéga. Teu pupuguh, bet kumejot hayang milu. Hayang bareng. Ngan tuluy ras kana pangajak dunungan, cenah mending rapat heula saméméh liburan lebaran téh. Ari hég, dina waktuna rapat, asa teu puguh naon jejerna. Ukur ngobrol ngalér-ngidul, méh taya bédana jeung wangkongan di warung kopi. Minangka nu matak ngangresna mah, basa silih gabrug, papada ménta dihampura.
Pa Joko, diréktur di kantor, nangkeup mani tipepereket bari pok deui-pok deui ménta di hampura. Nu séjénna sarua deuih, papada ngembeng ku cipanon. Atuh mulang ti kantor téh, pangpangna awéwé, balikna mani carindul. Asana taun tukang mah henteu nepi ka kitu. Henteu nepi silih gabrug. Cukup ku sasalaman baé.
*
NGAJANTENG di setatsion, dibaturan koran salambar.
Suku geus singsireumeun. Sahanteuna cindekul sorangan bari ukur ngumbar lamunan. Karéta nu didagoan tacan datang kénéh. Sabudeureun setatsion angger jempling. Tiiseun.
Bet panasaran, kusiwel ngaluarkeun tikét, nu geus dipesen ti minggu tukang kénéh. Angkeuhan téh, mun meulina di setatsion mah sieun teu kabagéan. Horéam ngantrina deuih-jeung enya apan, basa anjog ka setatsion gé nu sok ngaladangan tikét téh teuing di mana. Nu matak tatan-tatan ti tangéhna.
Kerung sajongjongan mah, sabada ngimeutan tulisan dina tikét. Cenah indit téh jam genep soré, nepi ka nu dijugjug jam dua welas peuting. Sigana tadi téh salah téténjoan, da asana mah, indit jam dua welas beurang, nepi jam genep soré. Boa geus lamur panon téh. Atuh meureun kudu ngadagoan tujuh jam deui, da ayeuna kakara jam sabelas beurang. Asa ngampleng pisan, kacipta cangkeulna.
Nyobaan nélépon ka pamajikan, tamba kesel nungguan. Kasebelan, mailbox. Keur naon mamawa hapé ari rék dipareuman mah. Boa kétang di lembur mah euweuh sinyal. Dicobaan di-SMS, pénding. Tungtungna mah teu puguh gawé, ukur mulak-malik koran nu geus risek.
Enya, ari haté mah bet asa hayang aya nu maturan ieu téh. Rék awéwé, rék lalaki, nu penting mah aya batur ngobrol, ngarah teu huleng jentul teuing. Tapi, nepi ka suku singsireumeun, awak karasa cangkeul, euweuh hiji-hiji acan nu ngulampreng ka setatsion.
Ngagayuh ka magrib, lampu di setatsion patinggalebray. Rada reuwas, teuing saha nu ngahurungkeunana. Rarasaan mah geus waktuna buka puasa. Terus waé néangan musola.
Panceg jam genep, kurunyung téh karéta api. Geus mimiti reupreupan, atuh teu katémbong karéta nanahaon nu ngurunyung téh. Karéta bodas, mani nyacas. Di jerona teuing ku caang. Kuring diuk di gerbong kahiji, dina korsi nomer hiji, da kitu nu dicatet dina tikét.
Enya ari caangna mah, tapi naha di jero karéta téh mani kotor. Kekebul narapel, runtah bayatak di ditu di dieu. Padahal apan nu ditumpakan téh karét éksekutif, lain ékonomi. Ras yén isuk téh poé lebaran. Enya meureun, patugas kabersihan geus teu kaburu meresihan runtah. Boa maranéhna geus baralik ka lemburna, ngariung jeung kulawarga, nepi ka lat poho kana meresihan karéta.
Nu matak kagét, di jero gerbong téh ukur ngajentul sorangan. Euweuh deui nu séjénna. Euweuh hiji-hiji acan. Sigana nu tumpak karéta ngaguntung di gerbong dua, tilu, jeung saterusna. Atawa enya kitu ngan sorangan? Ah, naha bet mikiran nu kitu. Apan haté mah geus hayang nepi ka nu dituju. Tangtu pamajikan keur nungguan. Najan basa di-SMS téh pénding, boro-boro méré jawaban.
Teu kungsi sababaraha menit, karéta mimiti ngagerit. Mimiti mah alon, tapi teu lila mani asa ngabelesat tarik naker. Najan ngarérét kana jandéla, henteu katémbong kumaha kaayaan di luar. Nu katempo téh ukur cahaya nu patingjorélat, siga cahaya nu silih samber. Tarik, enya, tarik pisan karéta téh.
Korsi di gerbong hiji, taya nu ngeusian, ngabaris ti hareup ka tukang. Rét ka tukang, sugan aya nu keur diuk, berekah euweuh hiji-hiji acan. Atun lapur euweuh batur ngobrol, iwal ti ngawangkong jeung lamunan sorangan. Bet panasaran, terus baé dipapay ka unggal gerbong. Lebeng, teu manggih jelema hiji-hiji acan. Ukur korsi nu ngabigeu, jeung lulurung karéta nu manjang ti hulu nepi ka buntut.
Bet terus kapikiran, naha pausahaan karéta moal rugi kitu, mawa panumpang ukur sorangan?
Ari sorangan teuing mah, teu ku hanteu, bet ujug-ujug ngarasa keueung. Bulu punduk ngadadak cengkat. Kahayang mah luncat ka luar, ngan sarua jeung nyébakeun manéh, sasat karéta keur nyemprung tarik kacida. Gancang nélépon pamajikan, mailbox kénéh. Tungtungna mah leuleumpangan ti gerbong ka gerbong, bari ngararasakeun hawa keueung nu nyaliara.
Kakara kapikir, naon héséna mun nyampeurkeun ka rohangan masinis. Aya patugas meureun di dinya mah, da asa pamohalan ieu karéta maju sorangan.
Deregdeg ka rohangan masinis. Teu manggih nanaon. Nu katémbong ukur papakas karéta nu geus maké sistim komputer. Rada ngagebeg, basa maca béwara dina komputer: kacepetan karéta 109 méter/detik. Sapuluh pangkat salapan téh apan samilyar. Samilyar méter per detik, teu kacipta sakumaha gancangna.
Ras kana katerangan dina hiji buku. Cék itungan para ahli, kacepetan cahaya téh saratus juta méter per detik. Di ieu dunya, pamohalan aya barang nu bisa lumpat nyaruaan gancangna cahaya. Cék ahli kénéh, mun hiji barang lumpatna geus bisa ngimbangan kacepetan cahaya, waktu téh baris eureun. Mun waktu geus eureun, hartina geus nyorang alam lana.
Samilyar méter per detik, kacepetan ieu karéta. Gebeg téh!***
sumber: daluang.com


text:
[kisunda] Nedunan panghiap Kang Ganjar perkara Agama Sunda
http://www.mail-archive.com/kisunda@yahoogroups.com/msg01155.html
engkus ruswana, Wed, 23 Feb 2005 11:05:30 -0800
Sampurasun kasadayana para wargi kisunda, hususna ka kang Ganjar nu tos ngahiap sim kuring ngunaan padungdengan Agama Sunda, neda sihapunten nembe tiasa nedunan panghiap ti salira, kumargi sim kuring dina raraga kumawula ka diri nu salawasna nganteur kana kahayang kuring teh, sok ider-ideran ka luar daerah nu antukna jarang tiasa mukaan millist kisunda, nya sakalina kebo mulih pakandangan teh, dimana muka nya saabreg bahan bacaeun sim kuring hasil kamotekaran kidulur sadaya, sadayana oge sok dibaca da matak narik hate pikeun ngabandunganana, nya dimana rada nyalse nembe tiasa mairan. Dina mairan sim kuring biasana sok rada panjang da hoyong sabeuleugeudeurna ulah dugi ka gantung huap, janten peryogi oge waktos nu rada nyalse.
Ngeunaan Agama Sunda nu dipadungdengkeun, memang kuring ge kantos paadu hareupan sareng kang Rozak teh, waktos anjeunna nuju nalungtik pikeun desertasina, tapi rupina anjeunna teu mampu ngagali eusina eta ajaran sareng memang biasana sateuacan nalungtik teh biasana tos nyusun heula “hipotesa” numutkeun pamadegan anjeunna, nu tangtos dina nalungtikna eta perkara tos nganggo koridor pikeun diarahkeun kana ngabuktikeun sareng nguatkeun eta hipotesa tea (da kitu teori ilmiah nu dianggo), nya tangtos bae hasilna tiasa benten sareng nu saestuna. Da numutkeun sim kuring mah upami hoyong nalungtik nu objektif (sanyatana), nya kedah diibaratkeun nyandak kertas kosong pikeun dieusi ku naon bae nu kapendak, nembe ditarik hipotesa teras hasilna dikonfirmasikeun deui (naon atuh basa sundana hipotesa jeung konfirmasi nya??). Kitu oge saatos disusun drfat/rancangan tulisanna. Tapi ari ieu nu ku sim kuring kabandungan mung ukur datang 2-3 kali kalayan nyandak sababaraha tulisan/buku teras pleng les terang-terang nonghol di Mangle, padahal ari nalungtik soal ajaran nu nyangkut spiritual mah dugi ka ngartos eusina teh mangtaun-taun, atuh tangtos bae nu katangkepna saukur kulit-kulitna eta ge teu sautuhna.
Naha aya kitu Agama Sunda??
mun aya nu kumaha ??
Kitu nu dipadungdengkeun. Di dieu sim kuring bade nandeskeun yen ari kecap agama teh estuning pituin kecap nu urang tina basa Kawi (Asli Sunda-Jawa), da di nagara deungeun mah teu dikenal kecap agama, cenah aya nu nganggap asal ti India/Sanskrit, ku kuring kungsi ditaroskeun ka utusan agamawan urang India, waktos kaleresan sim kuring ngaluuhan ondangan Saresehan International terbatas ngeunaan “Religion minority and belief” di Colombo Srilangka, nu oge hadir utusan ti India, Pakistan, Srilangka, Nepal, Malaysia, Indonesia, Inggris. Ceuk eta utusan India cenah ari religion ceuk basa Sanskrit mah disebutna”Dharma” , jadi Hindu Dharma teh hartina Agama Hindu. Kitu oge waktu kungsi padungdengan jeung Sahid Agil Siraj (ahli Fiqih ti NU) jeung Mohamad Sobari, oge padungdeng jeung Nurcholis Madjid dina raraga dialog terbatas di CSIS, oge netelakeun yen di Islam dikenal kecap/istilah Nilah – Milah jeung Din nu hartina dina basa Indonesia mah diterjemahkeun ngan sakecap bae jadi agama, sok sanajan antara nilah, milah jeung din teh aya bedana. Oge aranjeunna percaya yen tiasa bae di Sunda/Jawa jeung suku nu lianna kungsi turun nabi, da cenah Gusti teh nurunkeun sakitu rebu nabi nu lamun diitung jumlah nu turun di timur tengah masih keneh aya rebuan sesana nu mungkin bae sumebar di Nusantara.
Tah ku katerangan eta beuki yakin sim kuring yen eta kecap agama teh asli basa nu urang, ku sabagian urang sunda mah sok oge disebut ageman. Tah lamun kitu tangtu bae aya kecap/ngaran pasti aya nu dibere ngaran boh barang, boh laku atawa sipat atawa naon bae pikeun nuduhkeun eta ngaran/kecap. Janten pami kitu teu kaci lamun urang ngahartikeun eta kecap make basa deungeun, jadi jauh teuing lamun dihartikeunana jadi tidak kacau (a=tidak; gama = kacau) duka tina basa nanahaon dicokot eta harti da dina basa Inggris mah teu aya kecap “gama”, lamun nyokot tina basa Yunani, naha aya kitu kecap “Agama”. Aya oge kecap “gamma” nu sok dipake simbul dina matematik atawa ngaran sinar, tapi nya keun bae da kabiasaan urang mah kitu lamun aya nu tiheula ngucapkeun, nya sok loba nu tuturut munding ngiluan jeung ngaenyakeun, bari jeung duka teuing enya henteuna mah nyahona, lamun seug tea mah diudag. Ceuk pamanggih sim kuring kecap “agama” tina “Hagama” asal tina kecap h(a) = hana = aya atawa nu Aya (Gusti), jeung gama = patokan, (conto lain dina jaman kaemasan Majapait disebut “Nagara Kartagama” nu hartina nagara nu geus make patokan nu beres pikeun karaharjaan rakyatna). Jadi hartina agama teh patokan ti nu Maha Kawasa (Gusti), apan hirup jeung kahuripan urang estu patokan ti Gusti atuh sakuduna urang ulah ingkar tina patokanNa/kersaNa/kudratNa ti nu Maha Kawasa. Lamun urang geus rumasa dikersakeun ku Nu Maha Kawasa jadi manusa atuh ulah ingkar tina kamanusaan, lamun geus rumasa dikersakeun jadi urang Sunda atuh ulah ingkar tina kasundaan, lamun rumasa dikersakeun cukang lantaran dilahirkeun teh ku indung-bapa jeung luluhur Sunda atuh ulah ingkar ti luluhur Sunda, ari ieu geuning teu saeutik nu ngaugung-ugung luluhur batur nu teu hir walahir, ari luluhur sorangan kaluli-luli dianggap euweuh ajenna, naha naon salah luluhur urang Sunda. Kitu deui lamun rumasa dikersakeun ngabogaan lemah-cai Sunda anu sakitu nyatana saripatina geus ngawujud jadi wujud/salira ngalangkungan cai nu kaleueut, kadaharan nu katuang, napas nu kaseuseup, hawa panas jeung panonpoe nu kaserep, asa butek teu ngarti kuring mah lamun aya jalmi nu leuwih ngamumule lemah-cai batur tinimbang lemahcaina sorangan, nganggap suci ka lemah cai batur ari lemah cai sorangan teu dianggap suci, nepi ka teu lebar dijual murah pikeun ngamumule lemah-cai batur (naha bisa kitu urang nyieun lemah cai, apan sagala nu diciptakeun ku Nu Maha Suci tangtos Suci ayana), padahal sakuduna mah diurus hade-hade, dipupusti saestuna jeung dipiara sanyatana, da kawajiban manusa nurutkeun kersaNa pikeun ngurus dunya sabanda-sariksa-sapariboga sangkan awak cageur, kalakuan bageur, kanyaho bener, pamilihna pinter jeung boga budi-daya nu jujur nu tangtos mawa genah-merenah jeung tumaninah nya salamet diri sakujur (namung punteeenn…. pisaaann …. ieu mah pamadegan sim kuring bae).
Tah patokan Gusti eta nu ku luluhur Sunda geus prak dipigawe kalayan sanyatana bakat ku nyaah ka anak-turunanna, diterapkeun dina raraga kumawula ka dirina, ka luluhur jeung ka turunannna, ka papada kawula, ka alam-lingkunganna, oge tangtu ka Gustina.
Tah harita mah teu acan aya ngaranna ngan disebut bae Agama (da ayana istilah agama Sunda atawa Agama Sunda Wiwitan, Agama Jawa jeung sajabana eta mah kadieunakeun sanggeus agama nu datang marake merek), tapi sanggeus datangna kayakinan/kapercayaan luar ti bangsa deungeun nu ngajarkeun soal kumawula ka sasama mahluk, ka alam jeung ka Gusti numutkeun adat jeung budaya bangsana nu asalna ti kapercayaan Hindu disebut bae agama Hindu, nu datang ti kapercayaan Budha disebut bae agama Budha, nu datang ti Islam disebut Agama Islam, nu datang ti Kristen disebut bae agama Kristen jeung sajabana, ari agama nu aslina teu meunang disebut agama, nya disarebut bae kapercayaan, padahal kecap Aliran Kapercayaan atawa Kepercayaan terhadap Tuhan YME mah nya ti taun 1973 sanggeus abus dina GBHN, samemehna disarebut Aliran Kebatinan atawa Aliran Kerohanian atawa Aliran Kejiwaan, padahal kecap “batin” jeung “rohani” eta kecap tina basa Arab, sedeng nu diagem ajaran asli, geuning nyata patukeur baju teh, nu ti jero make ngaran deungeun nu ti luar make ngaran pribumi (jati kasilih ku junti). Didieu sim kuring bade ngabandingkeun sareng pangalaman urang nu anyar keneh, ti keur leutik malah nepi kaayeuna ari nyebut pasta gigi teh sok nyebut odol, kajeun merek naon bae aya odol merk pepsoden, aya odol merk Ritaden, merk close-up jsb, teu apal yen odol teh hiji merk pasta gigi nu pangheulana sumebar di urang, sanggeus merk odol teu kaluar deui, ngaran odol teh jadi ngaran “generik” pikeun pasta gigi. Kitu oge sababaraha taun katukang ari nyebut tustel, kajeun merk naon bae sok disarebut “kodak”, padahal kodak teh ngaran merk tustel nu baheula ngamasarakat (populer), tapi sanggeus merk kodak jebul deui, laun-laun jarang nyebut kodak nya tustel bae, conto lain cai mineral lamun urang nitah meuli cai mineral teh sok nyebut pangmeulikeun aqua, sok sanajan nu jebulna merk Vit, nya jarang diprotes da nu dimaksudkeunana cai mineral.
Luluhur urang teu kacaritakeun nolak sumawonna nyerang ka eta bangsa jeung agama nu datang ti deungeun, sabab luluhur urang geus make patokan Gusti tea, yen mandang ka diri batur sacara kadirina pribadi moal nandasa ka batur da urang ge embung ditandasa, moal nyerang ka batur dan urang oge embung diserang, dina laku hirup jeung kahuripan teu garah geureuh ka batur sabab boga pamadegan yen saha nu melak bakal metik hasilna. Nya akibatna agama-agama deungeun jadi ngembang kalayan subur sabab teu diganggu, tapi nu tetep mikukuh jeung mituhu kana agama heubeul ti baheula tepi ka kiwari tetep hirup teu leungit sok sanajan ngurangan jeung jadi kalindih. Nu jadi hanjakal pikeun sabagian bangsa urang, oge sabagian urang Sunda kmiwari, nyaeta naha geuning nu ngagem agama asli bet ditandasa, lolongkrang hirup jeung kahirupanana dipager jeung disesered, malahan aya nu ngahaja sangkan leungit, contona kawin nu teu dumasar kana agama deungeun hayoh dianggap kumpul kebo teu disahkeun jadi teu meunang bukti kawin ti nagara, nu antukna boga anak dianggap anak haram jadi teu boga akte lengkep (najan meunang ngan disebut anak indung teu disebut ngaran bapana/haram??), dina digawe jadina teu meunang tunjangan anak-pamajikan da teu boga akte kawin ti pamarentah, dina digawe di pamarentahan lian ti hese abusna, dina abusna tong ngaharepkeun dipromosikeun najan pinter jeung jujur sakumaha oge, hayang jadi tentara atawa pulisi teu bisa da saratna kudu meluk salah sahiji agama ti luar (nu-5), di lingkungan masyarakat sumawonna dianggap aneh, kadang dipikangewa pedah nyepeng kayakinan nu beda ti umumna, padahal boh nu nyepeng pamarentahan, boh masyarakat umumna cenah geus ngagem agama nu suci, naha dina prak-prakanana bet kitu???. Ieu kitu nu ku sabagean urang Sunda sok disarebut “Jati kasilih ku Junti teh”.
Saenyana beurat tangtangan ngagem agama luluhur sorangan teh, jadi teu aneh lamun loba nu kapaksa pikeun identitas dirina jadi nyepeng agama nu di kudukeun ku pamarentah/ masyarakat, cenah da bongan dipaksa keun bae itung-itung “nyumput buni dinu caang” supaya teu dikucilkeun. Ana kitu boh pamarentah, boh masyarakat umum geus ngadorong sabagian rahayatna pikeun teu jujur/ngabohong, padahal apan ngabohong teh geus ingkar tina ajaran agama naon bae oge. Buktina waktu ngeusian formulir KTP teu ngaku ngagem salah sahiji agama nu-5, eeh jebulna jadi KTP duka ku Camat atawa Lurah/Kapala Desa sok rajin dieusian jadi ngagem salah sahiji agama, ari diprotes alesanana cenah kitu aturanna jeung euweuh dina komputerna, jadi mun teu dieusi komputerna macet, euuh….. kutan nya manusa eleh ku komputer. Matak pantes lamun akibatna bangsa urang disebut bangsa munafik teh da geuning kanyataana kabohongan teh dirarojong, jeung sok sanajan bangsa Indonesia teh mayoritas ngagem agama suci, geuning kanyataanna tingkat korupsi kaabus pangrongkahna di dunya, kriminalitas lianna oge kaabus rongkah (geuning unggal poe urang ngabandungan jeung nyakseni dina TV sagala bentuk kaingkaran jeung angkaramurka), dina kahirupan sapopoe geuning nu geus jelas nyolok mata buncelik yen nilik kana ukuran gajih teh teu mungkin upamana loba pejabat nu boga kakayaan nu lubak-libuk, tapi geuning ku masyarakat mah tetep dipikaserab jeung diajenen pisan, nyata geuning laku-lampah nu nyimpang teh dirarojong ku masyarakat, jadi dina hal ieu masyarakat ge boga salah pikeun ngadorong perilaku nyimpang teh, matak pantes mun alam geus ngambek jeung nyimpang tina welas asihna, da jalma nu ngeusian ieu alamn geus loba nu ingkar tina kamanusaan jeung leungit kawelas-kaasihna boh ka sasamana boh ka alamna, pan ceuk ajaran kisunda mah antara alam jeung nu ngalaman teh ngabogaan sifat silih gumantung, da buktina nu ngawujud jadi waruga nu ngabogaan daya teh asalna tina sapipatina alam (acining cai-bumi-angin/udara-seuneu jeung sari rasa alam).
Mangga urang sami-sami ngalenyepan….
Perkawis patarosan ti Kang Ganjar eta biasa sok ditararoskeun, da ngukurna tina acuan agama deungeun tea khususna ti agama Samawi, jadi mun teu sarua jeung patokan eta dianggapna lain agama nu antukna agama seperti Hindu jeung Konghucu nu tadina teu wanoh kana konsep nabi jeung sorga/naraka geuwat ngabebenah diri neangan saha nu dijadikeun nabi jeung nerangkeun sorga/naraka, Konghucu teu ngenal kitab suci, geuwat ngumpulkeun ajaran-ajaran nu dijadikeun kitab suci. Tah biasa patarosan teh soal saha nabina ?, naon kitab sucina ?, kumaha sholatna ?, kamana kiblatna ?, naha aya syahadatna ?, kumaha puasana ?, naha percaya ayana sorga jeung naraka ? kumaha sual konsep dosa ? jeung sajabana.
Mangga ku si kuring dipedar, tapi ieu mah mung saukur paupamaan da teu sadayana konsep eta aya wujudna, mung tiasa bae diterangkeun.
Soal Saha Nabina?
Didieu aya sababaraha katerangan, nyaeta kieu : upama nu dimaksudkeun nabi teh nu ngadugikeun ajaran, nu nungtun pikeun milih antara nu hak jeung nu teu hak nyaeta biwir jeung ucapna nu asal ti Nu Maha Ucap, da eta biwir jeung daya ucapna teh estu kersaning Nu Maha Kawasa da kabeh jalma teh teu aya nu meuli eta biwir sumawonna ucapna estu utusan ti Gusti pikeun ngucapkeun jeung nyoarakeun nu bener nu bersih nu didumasaran ku welas asih da Gusti mah gaduh sifat Maha Welas tur Maha Asih, nu ngandung harti sakabeh jalma kudu jadi nabi da memang tugas manusa di dunya pikeun ngatur dunya nu didasaran ku welas asih. Upama nu dimaksud nabi teh juru salamet, nyaeta Indung Bapa, da urang moal bisa mungkir yen salametna urang tug dugi ka gede jeung boga ajen teh estu gegedena jasa indung bapa urang, urang sarerea pasti tiasa ngarumasakeun sakumaha gedena jasa indung-bapa urang, coba lamun harita keur orok beureum ku indung/bapa urang dipalidkeun atawa ditandasa saperti jaman ayeuna nu sok kabejakeun dina TV, tangtu urang moal hirup tepi kaayeuna. Jadi jelas indung-bapa urang nu jadi juru salamet, atuh tangtu ku lantaran indung bapa urang oge disalametkeun ku nini-aki, nya nini aki ge sebagai juru salamet dan moal aya urang lamun indung-bapa urang teu salamet, nya saterusna nerekel atuh cindekna mah ti indung-bapak tepi ka luluhur urang eta nu jadi juru salamet urang, atuh pantes mun urang boga rumasa miajen jeung ngamumule luluhur sorangan ulah dilalaworakeun. Cobi geura lenyepan sing lantip, naha urang geus pernah husuk sidakep situhu tunggal madep neneda ka Nu Kawasa sangkan sagala puji-puja, rahmat, sapaat, maunat jeung mujizat supaya ditamplokkeun ka indung-bapa jeung luluhur urang, umumna mah geuning sok ditamplokkeun keur luluhur batur, ari kolot jeung luluhur sorangan teu kabagean da sok dianggap bae loba dosa, menta teh sangkan diampunan dosana, padahal Gusti mah Maha Uninga jeung geus netepkeun hukumna dimana melak eta nu metik hasilna malahan sok kaala oge ku anak turunanana, boh alusna boh gorengna.
Naon kitab sucina ?
Upama nu dimaksud yen kitab suci teh tulisan ti Nu Maha Kawasa nu jadi Sumber Elmu pikeun bekel salamet manusa hirup di dunya, atuh tangtu bae eta tulisan Nu Maha Kawasa mah moal tiasa dipapandekeun jeung moal bisa diturutan ku manusa, kajeun ngan ukur sahurup, manusa ukur bisa maca, ngaji, terus ka ngaos, eta ge mun daek jeung katepi, tapi ari nepi ka tamat ngelmu ti kitab suci Gusti mah asa pamohalan, jeung tinimbang tamat ngelmu mah kalah ka kaburu tamat ngalalakon di dunya, jadi lamun tea mah aya nu umaku geus tamat ngelmu tina Kitab Suci (Elmu) Gusti, bet asa ku kaleuleuwihi, komo bari jeung umaku geus sakitu kali namatkeun elmu gusti mah, sabab mun geus bias namatkeun elmu Gusti hartina geus sarua tingkatan jeung Gustina, tah ari nu kitu bisa henteu disebut ujub-ria-takabur (teu langkung parawargi, sumangga).
Jadi naon atuh kitab sucina. Tah nu dimaksad kitab suci damelan pangeran tempat atanapi sumber elmu kasalametan teh, ceuk luluhur Sunda mah nyaeta alam semesta jeung pangeusina, didinya sumber elmu teh pek geura baraca (maca), terus diaji (ngaji) mun geus kaaji tangtu bisa kaaos (ngaos) kaluhunganana. Cobi bae aya sabaraha surat jeung ayat eta di alam, oge kaasup diri sakujur urang nu mungkin salah sahiji surat elmu Gusti, eta aya sabaraha rebu ayat dina diri urang sakujur, tong boro namatkeun elmu nu aya di alam, maca -ngaji –jeung ngaos elmu nu aya dina diri nu sapopoe dibabawa, asa pamohalan urang bias namatkeun tepi ka urang pulih ka jati mulang ka asal, da buktina elmu kadokteran nu geus sabaraha generasi manusa ngotektak ngaguar elmu dina diri, geuning can taramat keneh bae.
Upama urang maca jeung ngaji kana tangkal cau contona nu jadi salah sahiji ayat Gusti, urang bisa maca sabagian tina diri tangkal cau, geuning tangkal cau mah geus rumasa jeung tumarima dikudratkeun jadi cau, nya tangkalna tangkal cau, daunna daun cau, jantungna jangtung cau, buahna buah cau, akarna akar cau, tug dugi ka rasana (batina) oge rasa(batin) cau teu nyimpang tina papagon hirupna, teu ingkar tina kudratna kersaning Nu Maha Kawasa, malahan urang oge bisa ngabedakeun bedana rasa jeung tangtungan cau ambon, cau muli, cau emas, cau kepok jsb., tara sugan patukeur rasa (batin) sok sanajan papada sasama cau estu natrat ngukur ka kujur mituhu kana KersaNa Nu Kawasa. Dina amal-amalanana oge jelas, manehna geus kumawula ka manusa jeung sasatoan, geus ngabuktikeun kawelas kaasihna tangkal cau rido dirina paeh sanggeus cauna diala (tangkal cau umumna terus paeh lamun geus diala buahna), tapi samemeh buahan tangkal cau sok tatan-tatan ngabogaan anak heula, sangkan kumawulana langgeng.
Tuh geuning sakitu luhurna eta babakti cau, da jelas tangkal cau ge papada mahluk hirup sanajan beda cara hirupna jeung manusa. Tah balik deui ka urang sanggeus ngaji eta tangkal cau, naha urang nu geus dikudratkeun kersaning Gusti jadi urang Sunda, naha geus rumasa rasa Sundana tetep kukuh pengkuh teu patukeur rasa (batin) jeung sasama manusa liana nu dikudratkeun jadi bangsa nu beda tangtungan jeung rasana numutkeun adat jeung budayana, jeung geus sakumaha urang migawe kumawula ka papada hirup teh.
Mangga bandingkeun jeung cau, naha bener urang leuwih luhur ajen tinimbang cau .???
Soal tulisan Gusti nu teu bisa diturutan ku mahluk Gusti, didieu jelas naha urang bisa nyieun cau kilangbara tangkal cau sautuhna mah (paling oge bias nyieun ukur cacauan nu teu sarua jeung cau nyaan), naha urang bisa nyieun curuk nu mangrupakeun sabagian leutik tina diri, paling oge bisa curuk buatan nu pasti beda fungsi jeung sifatna, Jadi jelas didieu yen tulisan jeung elmu (Kitab Suci) Nu Maha Kawasa mah moal bisa diturutan ku jelema, jadi jelas Sucina, matak kuring mah sok helok ngabandungan laku manusa nu leuwih miajen jeung leuwih ngamumule Kitab Suci Agama nu diagemna tinimbang dirina, malah aya nu rela ngorbankeun dirina demi keur ngabela eta Kitab.
….Nya mangga, eta mah soal pilihan hirup.
Kumaha sholatna jeung syahadatna ?,
Ajaran luluhur Sunda teu ngenal kecap sholat, nu aya teh nyaeta kecap Sembahyang nu hartina Manembah/kumawula ka Gustina. Tah dina raraga kumawula teh tangtu mudu dikanyahokeun heula saha nu rek dikawulaan jeung saha nu kumawulana, anu tangtos kedah nganyahokeun heula saha Kuring jeung saha Gusti Kuring, saha diri kuring jeung saha wujud Gusti Kuring, matak sok dimimitian heula ku maca jeung ngaji diri : Saha jeung timana ari dat nu aya dina diri naon bae pangawasa nu aya dina diri, timana asalna jeung naon pancenna, sanggeus kapendak nya atuh geura saadatkeun, lamun rumasa dijadikeun manusa asal ti Nu Maha Kawasa atuh geura saluyukeun make adatna manusa nu ngabogaan sifat welas asih, lamun ngarasa jeung rumasa dikersakeun jadi mahluk pangunggulna tinimbang mahluk gusti nu liana, nyata ku lengkepna pangawasa nu dititipkeun asal ti Nu Maha Kawasa atuh tangtu ngabogaan pancen pikeun ngatur dunya (ceuk wayang mah Sanghyang Jagatnata) sangkan di dunya mulus rahayu berkah salamet silih pikawelas pikaasih keur sakabeh mahluk pangeusi dunya, da dunya teh keur sarerea lain ngan ukur keur manusa tapi oge keur sakabeh mahlukNa, tinangtu di dunya kudu ngajalankeun kaadilan. Tah lamun geus dipercaya ku Gusti jadi urang Sunda (da pan lain meunang nawar urang jadi urang Sunda teh, estu ku KersaNa), atuh prak geura saadatkeun numutkeun adat jeung budaya bangsana, da matak aya adat jeung budaya di saban bangsa ge tangtu oge kenging rahmat atanapi kersaning Gusti oge, prak geura pigawe. Tah lamun urang geus nganyahokeun kalayan rumasa jeung tumarima kana kersaning Gusti, tangtu sah adatna lamun manusa sunda ngajalankeun kamanusaan pikeun mancen gawe ngilu ngatur dunya, hususna di lemah-caina nu didumasaran ku welas asih, kalayan make cara ciri jeung adat budaya Sunda nu ngurus dirina sangkan cageur-bageur-bener-pinter-jujur jeung salamet, ngamumule lemahcaina, miajen jeung mituhu ka luluhurna, kumawula ka gustina make basa jeung budaya nu sorangan teu kudu nginjeum basa jeung budaya deungeun, tinangtu sah adatna.
Tah nu kacatur di luhur nu disebut sembahyangna urang Sunda baheula mah, jadi lain muja-muji ka Pangeran da bisa ngucap jeung nyarita teh estu ku pangawasa Maha Ucap Anjeuna, lain sumbuh sembah ka Pangeran da bias gerak ge ku pangawasa Maha Hirup Anjeunna, tara puntu-penta ka Pangeran da Gusti mah Maha Uninga, naon bae nu dipilampah jeung nu dipikabutuh mahlukna Gusti mah tos Uninga kukituna Anjeuna parantos netepkeun hukum-hukumNa, jadi sagalana di Gusti mah geus nyampak, maenya ngiriman cai ka lautan. Jadi tinggal prak migawe kamanusaan saluyu jeung kudratna ti Nu Maha Kawasa dan eta memang Kersana, matak ceuk dulur-dulur ti Kanekes mah geus dijadikeun papagon hirup sapopoe pikeun “tapa di mandala” nu hartina prak digawe molah alam kalayan ngajaga kasucian alam raya (buana ageung) jeung ngajaga kasucian buana alit (diri) ku tekad ucap jeung lampah nu hade luyu jeung papagon kamanusaan.
Nya dina raraga rumasa jeung tumarimana ka Nu Kawasa, osok oge ngajalankeun laku Heneng-Hening-Eling-lan Waspada, nu intina ngendapkeun rasa, pikir elingan jeung kuringna pikeun nganuhunkeun Agungna ka Gusti Nu Maha Suci, jembarna ka Ibu Pertiwi (bumi) jeung Rama Angkasa (langit), oge ka Indung-bapa jeung ka para luluhur oge ka pangkon rasa sabudeur awun, rehna geus rumasa jeung tumarima tos dipasihan sagala kanikmatan, kalayan nyata kawelas-kaasihna tos katarima, nya ngucapna ijab-kabulna mah ku basa batin bae kalayan make basana sorangan nu kaharti ku dirina.
Kamana Kiblatna?
Ari kiblat teh ceuk pamaham sim kuring, nya patokan arah pikeun kadeuhueskeun ka Gustina jeung nganyahokeun salah-benerna. Tah upama eta hartina ceuk ajaran luluhur Sunda mah nyaeta tangtungan diri badan sakujur, da geuning pikeun nangtukeun mana kaler-kidul, wetan-kulon jeung luhur-handap teh geuning tangtungan diri, da geuning lamun urang aya di kota Bandung nyebut Lembang teh aya di kaler, tapi sabalikna lamun urang keur aya di Subang nyebut Lembang teh ayana di Kidul, pon kitu deui urang ngarasakeun uyah teh asin, gula teh amis, cengek teh lada apan eta teh nyata ceuk rasa nu ngancik di letah nu aya dina diri, nyahona warna beureum, bodas, koneng, jsbna oge ceuk awasna panon nu aya dina diri, eta awas teu bisa dibohongan da lamun ceuk batur koneng, tapi ceuk awasna panon netelakuen bodas nya tangtu bae kayakinan teh bodas moal bisa dibohongan.
Nu kitu disebut elmu nu hakiki teh lain cenah jeung lain beja estu nyata karasa ku sorangan da ari cenah jeung cenah keneh mah can karasa kasaksi ku sorangan eta hartina can jadi elmu, pon kitu deui dina ngarasakeun kawelas-kaasih Gusti, ngarasakeun pangawasana nu asal ti Gusti, tangtu ngagunakeun tangtungan dirina sewang-sewangan, teu bisa urang tuturut munding atawa jiga beo nganyahokeun ka Gustina ngaliwatan cenah ceuk batur, na kumaha ngayakinkeunana lamun masih cenah, estu kudu karasana disorang ku sorangan keur sorangan jeung nyorangan tah eta ceuk kolot disebutna elmu kasunyatan teh, matak dina wayang mah diri teh disimbulkeun jadi “Batara Guru”, da sagala kanyaho teh apal jeung nyatana teh make diri.
Jadi ceuk kolot lamun urang hayang deuheus ka Gustina atuh geura “nalungtik diri ngotektak awak, nyungsi diri nyuay badan, angelo paesan tunggal”. Da urang tangtu moal apal ka Gustina mun teu apal ka dirina. Ari lolobana mah geuningan seueur nu neangan Gusti jauh-jauh bari cul kana ngaraksa jeung ngariksa diri, ceuk istilah Mama Mei mah cenah loba nu neangan seuneu kundang damar, nyukcruk leuwi neangan cai, kukurilingan neangan sangu bari mawa sumbul eusi kejo, tinggal prak naha bet ngaprak.
( tapi punnteeen).
Tapi ceuk bawirasa sim kuring asa teu jauh-jauh teuing hakikina mah jeung ki dulur nu nedunan munggah haji, punten ieu ge pami kenging macakeun make dadasar kacamata elmu Sunda, nya pami teu sapagodos, anggap bae katerangan ieu teu aya. Ieu mah nu kasaksi dina TV geuning dina raraga ngadeuheuskeun jeung Gustina teh sok ngurilingan wangunan kabah atawa “baithullah” (punten pami lepat nyeratna), beuki lila beuki ngadeukeutan sangkan tujuanna bisa atel/nyabak komo deui bisa nyium mah kana eta adegan. Ceuk bacaan elmu sunda enya bener eta adegan nu dipusti-pusti teh ngalambangkeun adegan diri nu kukuh, da buktina bangunanna segi opat kalayan aya pancerna (papat kalima pancer) jeung aya kaen disingraykeun mangrupa panto, nu kahartina ku kuring nyimbulkeun adegan diri nu asal ti sarining cai-seuneu-angin-bumi jeung nu jadi pancer kuringna, jeung eta panto dibuka pikeun nganyahokeun Gustina, sedengkeun warna kaen panutup hideung ceuk elmu sunda ngalambangkeun kukuh-pengkuh atawa tetep teu galideur, atuh tangtu benerna pikeun ngadeuheuskeun jeung Gustina geura kurilingan eta diri sakujur kalayan sing pengkuh tong galideur dina nyungsina.
Atuh aya deui amalan lianna nyaeta maledogan patok/menara batu nu nangtung cenah pikeun ngusir setan, eta kahartina ku kuring geura usir eta setan (nafsu-nafsu goreng) nu nyaliara dina dirina sewang-sewangan (batu satangtung ceuk Kisunda mah).
Pon kitu deui dina papakeana keur ritualna geuning sagala pakean diuculkeun teu meunang dipake iwal ti kaen bodas salambar nu dibeulitkeun pikeun nutupan aurat, nu kahartina ku kuring nya tangtu lamun rek deudeuheus ka Gusti Nu Maha Suci. Diri urang ge ulah mawa rereged dunya estu kudu taranjang (asli) dibeulitan kaen bodas nu hartina dibeulitan ku niat nu suci. Tah kitu ceuk bacaan make dumasar Kasundaan mah.
Kitu oge lamun ngabandungan prak-prakanna shalat ki dulur muslim, geuning dimimitian ku niat rek dedeuheus ka Gusti terus bae wudhu beberesih da urangna ge kudu suci lamun hayang deuheus jeung jeung Nu Maha Suci nu sareatna mah geuning meresihan eta bagian-bagian anggota badan nu biasa dipake pikeun ngalakukeun kasalahan, nyaeta uteuk jeung elinganna, baham jeung ucapna, cepil jeung danguna, soca jeung awasna, pangambung jeung angseuna. leungeun jeung obahna, sampean jeung langkahna. Tah eta pisan parabot nu sok bisa dipake salah nu ngotoran kana diri teh. Atuh tangtu bae eta mah simbolna da nyatana mah kudu diwujudkeun dina tekad-ucap jeung lampah, jeung memang salilana kudu deuheus jeung Gusti teh, nu hartina beberesih teh kudu diudak keur salilana saumur hirup urang kudu terus beberesih, supaya sifat manjing sifat (sifat suci dina diri manjing jeung sifat Maha Sucina Gusti). Tah eta simbul-simbul teh ku luluhur urang mah teu pati dilulugukeun, tapi estu pok-pek-prak, langsung dipigawe sanyatana dina tekad ucap jeung lampah sapopoe.
Tah kitu para wargi dulur-dulur Ki Sunda, hususna ka Kang Ganjar mugi wae tiasa nambihan ka wanoh, nya nuhun mun teras bogoh mah, komo mun seug dugi ka jatukramina tiasa kebo mulih pakandangan. Naha bade ku saha dipupustina elmu karuhun Sunda lamun sanes ku seuweu-siwina Ki Sunda, … mangga nyanggakeun…
Ti iraha “agama Sunda” ayana ??
Tah palebah dieu sim kuring teu tiasa ngawaler nu nyugemakeun, da teu acan kapendak, namung upami ngabandungan para ahli sejarah jeung antropologi, seueur nu nyindekeun yen Agama Asli di Nusantara (Sunda) teh tos aya jauh samemeh agama deungeun abus ka Nusantara, malah aya sabagean nu nyebutkeu yen rebuan taun samemeh Masehi agama Sunda geus aya, tapi hal ieu tiasa diterangkeun nu kaberik ku pangarti, kahontal ku akal, katerangannana kieu : bangsa Sunda kaabus bagja dikersakeun ku Gusti gumelar di lemah-cai Pasundan-Parahyangan nu endah tur subur-makmur loh jinawi nu ceuk M.A.W Brouwer mah diibaratkeun tanah parahyangan teh diciptakeun waktos Gusti nuju imut ngagelenyu, meureun baheula mah leuwih subur tibatan ayeuna anu tangtu euyeub ku mangrupa-rupa sato hewan jeung euyeub ku mangrupa-rupa tatangkalan, oge nu buahna, daunna, tangkalna, jeung akarna bias dijadikeun keur kadaharan, obat-obatan jeung papakean nu tangtu luyu jeung tingkatan teknologi di jamanna.
Tah kulantaran leuwih loba kadaharan tinimbang nu rek ngadaharna, tangtu teu susah pikeun neangan pangan, papan jeung sandang teh. Oge tangtu yen ti jaman karuhun baheula ge teu beda sapoe-sapeuting teh 24 jam, 12 jam beurang jeung 12 jam peuting. Oge pasti Ku Gusti ge karuhun urang geus dibere parabot jeung pangawasa dirina nu lengkep pikeun ngajalankeun tugas kamanusaan di dunya. Tah ku anggapan eta asa piraku lamun beurang peuting teh ngan ukur dipake sare, da teu siirikna hayang dahar tinggal am, hayang sare tinggal dug.
Tah kuring boga kayakinan yen kulantaran loba waktu nu luang da keur kabutuhan sapopoe harita mah mah teu hese, sedengkeun alam nu sakitu kayana, atuh tangtu ti baheula ge luluhur urang ngagunakeun waktuna pikeun nalungtik alam jeung pangeusina, nalungtik dirina jeung tangtu nepi ka nalungtik pikeun nganyahokeun ka Gustina, mangga bandingkeun upama digumelarkeun di alam nu werit jeung teu subur susah kadaharan, atuh tangtu bae waktuna loba kasita keur neangan pangabutuh diri nu tinangtu waktu pikeun nalungtik diri-alam jeung gustina pasti samporet. Eta hasil panalungtikan nu tangtuna terus turun tumurun mangtaun-taun diwariskeun ngajadikeun hiji budaya, matak teu heran lamun ti baheula luluhur urang geus ngahasilkeun jeung budaya perhitungan, sitim pananggalan, budaya aksara/tulisan, pangarti soal alam, soal perhubungan jeung tangtu soal nu nyangkut spirtual agama. Tinangtu lila-lila jadi kaceluk ka awun-aun kakoncara ka janapria (ceuk dalang), nu antukna datang bangsa deungeun nu mawa budaya jeung agamana ka tanah pasundan oge tinangtu bangsa deungeun ge marawa oleh-oleh budaya jeung agama hasil panalungtikan luluhur Sunda pikeun disumebarkeun di lemah-caina nu tangtu oge diluyukeun jeung adat-budaya maranehna. Tah sanggeus bangsa penjajah datang kalayan pulitik adu dombana, nya jigana ti mimiti harita bangsa urang nu ngagem kaaslian nu mikareueus kalemah-caina dikerdilkeun ku panjajahan, nu ngagem agama nu bisa nguatkeun kacintaan jeung kanyaah ka lemah caina ditandasa, sabalikna mun nyebarkeun ajaran nu nguntungkeun penjajah, nu matak ngurangan mikanyaah jeung mikaasih ka lemah-caina disokong, antukna oge muterbalikeun sajarah nu pajar luluhur bangsa urang mah biadab teu berbudaya jeung agamana cenah animisme-dinamisme (nya kaharti da eta pulitik penjajahan – jadi lamun aya nu nyebutkeun yen luluhur urang baheula cenah teu beradab jeung nganut animisme-dinamisme, kacindekan kuring eta nu nyebut teh antek penjajah bae), atuh sagala bukti kaagungan jeung kaluhungan budaya luluhur urang diringkid ka nagara manehna, sangkan urang leungiteun tapak jeung leungit jati diri bangsana, nu dampakna ayeuna geuning karasa urang jadi leuwih ngaugung-ugung bangsa deungeun tinimbang bangsa sorangan. Jadi punten sakali deui kuring can bisa ngabuktikeun eta kayakinan soal kaluhungan elmu karuhun Sunda baheula, tapi apan ajaranna mah sabagian masih diparake keneh, nya mudah-mudahan sauetik-saeutik eta tutungkusan nu disimpen di bojong jalan, nu diteundeun di handeuleum sieum ditunda di hanjuang siang nuntut dibarukaan ku nu manggihan, kitu oge geus waktuna kaneron teh dibukaan, sugan jadi urang Sunda dihariap deui jeung urang Sunda ngahampura, Nya Sunda jaya deui.
Sual nu diagem ku ki dulur di Cigugur, Lebak Cawene, Ciparay, Gunung Halimun oge dulur di Kankes, eta intina mah sarua, nu beda teh raehanana saluyu jeung kondisi jeng situasi perkembangan jeung dongsokan dina kahirupan nu kaalaman mangtaun-taun, nu teu weleh ngalaman halangan jeung harungan boh nu di kota, dikampung sumawonna nu di gunung. Jadi tangtu bae geus loba nu laleungit, nya kitu deui dulur nu di Kanekes, nu diparake ayeuna memang masih asli, tapi geus teu lengkep, loba nu ditinggalkeun lantaran harita aya di alam panyumputan diudag-udag ku tentara kasultanan banten, nu tinangtu loba adat budaya nu teu bias dikembangkeun. Oge nincak di jaman alam kamerdekaan, jaman DI/TII masyarakat nu ngagem kasundaan dimusuhan jeung loba nu ditandasa tepi ka binasa, kitu oge jaman rengsena PKI, ku lantaran teu ngaku salah sahiji agama nu aya nya loba oge nu ditandasa jeung dibui da dianggap PKI, eeh jaman ayeuna oge masih keneh aya sikep diskriminasi ti pamarentahan, jeung deui ki dulur nu lian mani aranteng bae teu ngabelaan sumawonna narulungan, malahan mah sok loba nu ngilu nyalahkeun, iraha atuh pabaralik pikirna ???.
Tah sakitu bae heula pedaran ti sim kuring pikeun nedunan panghiap ti ki dulur kang Ganjar nu sanesna mah ke urang sampeur deui kapayun, oge kasanggakeun ka kidulur sunda sanesna, hayu atuh urang pada-pada mikareueus jeung mikanyaah ka elmu Sunda, kusaha deui mun teu ku urang. Hapunten nu kasuhun bilih langkung saur, bahe carek teu sapagodos jeung pamendak para dulur.
Cag ah, tabe pun sampurasun.
Pun Engkus tea.


text:
Tes chi-kuadrat
Tes chi-kuadrat nyaeta hypothesis test numana tes statistik ngabogaan sebaran chi-kuadrat lamun null hipotesisna bener.
Ieu kaasup:
- Uji kuadrat-chi Pearson
- Sababaraha likelihood-ratio test nyaeta ngadeukeutan tes chi-kuadrat lamun ukuran sampelna gede. Geus ilahar dipake dina logistic regression. Tes rasio-likelihood nu teu pakait jeung tes chi-kuadrat; contona: tes-F dina analisa varian sarta tes-t ngarupakeun tes resio-likelihood, sanajan statistik tes teu ngabogaan sebaran chi-kuadrat dina kaayaan null hipotesis.
- Yates' chi-square test, atawa koreksi Yates keur kontinyu
- Mantel-Haenszel chi-square test
- linear-by-linear association chi-square test
- please add tests, history, etc.


text:
Saban poé minggu mah, réngsé solat subuh téh sok langsung morongkol deui. Béda minggu ayeuna mah, isuk-isuk gé geus leuleumpangan. Méméh balik ka imah, ngahaja nyimpang heula di kebon jagong ki Oleh. Geuning geus leubeut. Geus pada apal kabéh urang dieu mah, mun hayang jagong di kebon ieu kudu daék heula tarung panco jeung Ki Oleh, nu bogana. Teu jauh tidinya, maplak tatangkalan endah diharudum ibun.
Ka belah kulon, teuteup eunteup di saung laeutik sisi sawah Haji Nono. Matak nineung matak waas. Kleung angkleung ingetan ngahaleuang ka mangsa keur leutik sok ulin bareng Dedi, Kokom jeung Lilis di saung éta. Gogonjakan, ngoyag-ngoyag tali bebegig. Manuk hariber. Jiga ayeuna, manuk silih udag. Panon poé geus ngeteyep rék nembongan. Kuring ngarénghap panjang. Teu karasa, Gusti, geus jauh ngulur umur, geus moal bisa dieureun-eureun atawa mulut nu geus liwat.
Balik ka imah, brus kuring mandi di sumur tukangeun imah. Mun pareng genah gegejeburan, sok poho batur nu ngantay rék milu ka cai. Geus rényom kadéngéna. Si bibi rék nyeuseuh mah, ki Momo rék miceun mah, Nyi Mimin rék ngisikan mah, jeung nu séjénna. Atuh réngsé mandi téh kabéh pada ngékéak. Puguhing ki Momo mah, teu weléh bari nyindir.
“Abong lila bubujangan, mandi gé lila. Iraha kawin, Jang?” pokna bari seuri ngahahah. Geus remen nu nanya kitu téh, tapi sok tara dilayanan. Bubuhan kakeuheul geus manteng. Mun seug ki Momo lain kolot, geus titatadi ditalian di tangakal balingbing pipir imah. Katempo manéhna ngaleos, sengit haseup bakona néjéh liang irung.
Dijero kamar kuring ngarahuh. Panon anteng melong eunteung. Geuning nyaan katempo pisan geus kuduna mungkas lalagasan. Umur sakieu di lembur mah moal teu pada nganaha-naha can boga pamajikan téh. Tapi da nepika ayeuna, mumul kawin téh. Lain teu payu, geus aya nu harayangeun mah. Mumun mah, randa Isah mah, Téh Ninih mah, Kokom mah, Lilis mah, Dedeh mah. Kabéh gé saropan tur gareulis manis. Nya kitu téa, kuring resep kénéh léléngohan. Lain sieun, lain teu boga biaya. Puguh wé gawé mah geus kawilang lumayan. Tabungan di bank geus meujeuhna keur rumah tangga mah. Kumaha deui, haté embung baé méréan. Teu bisa dipaksa-paksa.
Kadieunakeun, geus tara aya deui nu nganaha-naha, iwal ki Momo wé nu bangor kénéh ngaheureuyan kuring sual kawin mah. Kitu deui nu di imah, geus sieun mun nanyakeun sual kawin téh. Éta gé tisaprak kuring mudalkeun kaambek kanu di imah lantaran hayoh ditanya iraha kawin. Murang-maring sagala disépak. Adat kuring gedé ambek. Tisaprak kajadian éta, urang imah teu wani-wani deui nyeungeut amarah kuring. Sensitip ngomong sual kawin mah.
Awéwé-awéwé nu mimitina ngadeukeutan kuring ge ayeuna mah geus tara datang ka imah deui. Kabéh geus ngarasa bosen nungguan kuring. Béja mah Mumun can lila kawin jeung Kang Dadang, urang Majaléngka. Randa Isah teu kuat hayang rumah tangga, antukna kawin jeung mandor pabrik. Téh Ninih béjana keur deukeut jeung urang Padang. Lilis geus tara deui ulin ka imah, bejana Dedi mikahayang. Kokom geus pindah ka Palémbang. Dedeh béjana kapincut deui ku lalaki séjén. Kabéh gé lus-les pada néang jalan séwang-séwang, bakating ku cangkeul nungguan jeung miharep kuring meureun. Ki Dudus mah ngahanjakalkeun kana lalampahan kuring. Cenah mah awéwé geus dina lawang panto, kari unggeuk. Nya ayeuna mah kabéh pada bedo kudu lila nungguan kuring unggeuk daék tumarima rumah tangga. Jadi iraha rék kawin? Teuing atuh!
“Man! Geus siap, Man?!” kadéngé aya nu ngageroan di luar imah, meupeus lamunan kuring. Rikat kuring maké baju. Inget poé ayeuna Ki Dudus hayang dianteur ka Jatinangor, ngadon rék neangan cokelat di Jatos. Kateuing keur naon! Keur nini Mimih meureun.
******************************************
Dina angkot kuring amprok jeung Darmaji, babaturan és ém pé. Atuh sono geus lila teu tepung. Nya sajajalan téh ngawangkong. Manéhna geus boga budak hiji. Cenah kawin jeun urang Rancakalong, urut babaturan sakelas pisan. Enya, jeung Ida. Kuring inget kénéh ka manéhna.
“Man, kamari pisan panggih jeung Dedi. Jadi ogé nya rék kawin. Jodona mah geuning jeung Kokom nya…” Ceuk Darmaji. Kuring ngaranjug. Jeung Kokom?
“Béja mah rék ka Lilis?” kuring kerung. Darmaji malik kerung.
“Har, karék apal ilaing? Atawa api-api teu apal?” Darmaji mingkin heran
“Keur naon kuring api-api teu apal. Apanan Dedi gé geus lila tara ulin deui ka imah.” Témbal kuring. Darmaji katangen gogodeg. Manéhna lila neuteup kuring.
“Lilis teu nyarita?”
“Nyarita nanahaon, Lilis gé ayeuna mah tara ulin deui ka imah. Sugan téh geus kawin jeung Dedi di Bandung.” Tembal kuring. Jempé sakeudeung.
“Man, Ceuk Dedi mah manéhna téh mikahayang Lilis, tapi Lilis nampik. Nya ayeuna jadina mah jeung Kokom. Milu hiber rumah tangga di Palembang. Beu, ilaing babaturan ulin keur leutik Dedi malah teu apal..” Darmaji ngajéntrékeun. Kuring ngahuleng.
“Ilaing nyaho kunanon Lilis nampik Dedi?” Darmaji nanya.
“Naon?”
“Ceuk Dedi mah Lilis miharep rumah tangga jeung ilaing. Lilis sorangan nu balaka ka Dedi, yén manéhna rék satia nungguan ilaing. Beu ilaing bet téga mihukum Lilis. Malahan ceuk beja kamari-kamari indungna geuring parna, mikiran budakna can kawin-kawin…”
Leng pikiran asa rinyay ngadéngéna, nyéah kana jero dada. Di Cikuda Dedi turun. Baku poé minggu mah di jalan téh sok macét. Pangpangna mah di Jatinangor, paciweuh ku nu lalar liwat rék ulin ka pasar mingguan di Unpad. Panon poé geus karasa panas. Hawa beuki bayeungyang. Pikiran jeung haté noroweco teu pupuguh. Baruk Lilis nungguan kuring?
Sajeroning macét, supir ngarti. Manéhna nyetel kasét dina tip mobil. Kadéngé haleuang tembang sunda. Ari ti mimiti naék ki Dudus mah teu ngawangkong saeutik-eutik acan, jiga nu nyeri huntu. Nya ngadéngé tembang téh jadi aya dédéngéeun dina kaayaan macét mah. Rey karasa aya nu ngeleketey dina lelembutan. Deng tembang marengan panineungan nu teu karasa kumalayang. Haleuang tembang karasa kana puhu kalbu…
asih urang…
diapungkeun ka langit
muntang kana mega
ucang-angge duaan…
asih hurang…
dipentangkeun ka langit
manteng dina bulan
ayang-ayangan duaan…
asih urang…
tingkaretip jiga bentang1
…..
Ser haté nu simpé dumadak haneut ngadéngéna. Tembang bieu lir ungkara basa nu ngusapan mapay-mapay garingna rasa. Tembangna nyaritakeun wanoja nu keur geugeut panineungan ku rasa cinta. Kumalayang haté sajongjonan. Ngarasa bagja teu pupuguh, ngarasa ngemplong pikir, tapi sakapeung hariwang teu puguh. Kuring ngarérét ka ki Dudus nu titatadi teu usik-usik. Bet haté sakapeung ngarasa keueung. Enya, Dedi gé ditampik bubuhan Lilis hayang satia nungguan kuring. Teuing geus sabaraha taun. Tapi naha Lilis tara ulin ka imah deui? Teu kungsi lila, kadéngé deui tembang anyar tina tip…
…..
hate ngarasa geugeut
hayang geura geura deukeut
rasa liwung gandrung
diri kapidangdung
semu ngalanglayung
hayang geura geura tepung
sawangan kumalayang ngawang-ngawang
nyipta rasa tinu anggang jeung manehna
implengan gumalindeng anteng mayeng
namperkeun rasa katineung kadirina
harepan geus jadi ampihan rasa
moal laas najan anggang jeung manehna2
…..
Bener kitu Lilis masih kénéh kangen ka kuring? Bener kitu manéhna teu pundung kawas nu lian? Bener ceuk Darmaji, kuring téga nganyeunyeuri manéhna. Sok jadi hanjakal geus kasar ka Lilis. Kuring nu kungsi kasar ka manéhna. Kuring nu kungsi nyentak manéhna. Babakuna teu ditari teu ditakon unggal manéhna nganjang ka imah. Geuning Lilis mah tetep satia, tetep miharep. Teu karasa tembang dina kasét ganti deui…
…..
dina lambaran katrésna
aya ringkang can kasorang
diri kapidangdung
dipapareng kuciptaan
liuh gumulung kahéman
mugia nyorang kabancang
sumerahna ieu diri
tumarima demi cinta
najan diri kudu nandangan tunggara
najan ukur saliwatan
najan ukur sakedapan
abdi pasrah moal robah pamadegan…3
…..
Duh ibarat kitu Lilis nungguan kuring téh. Palangsiang, boa manéhna tara ka imah deui téh sieun ku kuring, tisaprak kuring ngamuk sual kawin, kabeneran manéhna harita keur aya di imah kuring. Jigana Lilis nyeri haté. Jigana Lilis éra. Jigana ayeuna gé Lilis tara manggihan indung kuring ka imah téh lantaran sieun kuring nyangka nu lian-lian. Padahal Lilis mah tibaheula gé baku sok ngadon nganteuran ka indung kuring mawa sarupaning buah-buahan. Lilis nu éstuning nyaah ka indung kuring nu geus kolot…
Tapi ayeuna mah Lilis geus jiga nu sieun datang ka imah gé. Nu di imah gé geus tara ngomong-ngomong sual Lilis. Kabéh sieun ku ambek kuring. Indung sorangan gé geus tara nyabit-nyabit sual kawin, sual Lilis. Haleuang tembang teu eureun-eureun minuhan pikir kuring, ngusapan haté kuring.
“Kang, tos dugi Cileunyi. Aéh kalahka ngaharuleng” supir nakol kaca panto meupeus lamunan. Kuring jeung ki Dudus ngarénjag reuwas. Tuluy silih pelong. Geuning sarua jeung kuring, sihoréng simanahoreng ki Dudus gé titatadi anteng ngalamun, poho rék eureun di Jatinangor mah.
“Eta geura genah ngarasa dipépéndé kawih sunda sajajalan. Sedih jeung bungah karasana panineungan…” ki Dudus gagaro sirah nu teu ateul.
“Sarua, Ki…”
“Pir! Milu deui muter ka Tanjungsari. Tapi tong dipareman tipna!” ki Dudus ngacung.
******************************************
Sajajalan kasét digeder, béak diputer deui, béak diputer deui. Teu eureun-eureun. Atuh kuring gé nepika apal. Kuring jeung ki Dudus mupakat balik deui ka Tanjungsari ngabélaan hayang tuluy ngadangukeun tembang. Meuli cokelat ka Jatos mah teu jadi. Sapanjang balik mah euweuh nu cacarita. Simpé. Ukur sora mesin mobil. Ukur haleuang tembang. Duh, sajeroning dipépénde tembang, ingetan manteng ka Lilis. Tibaheula manéhna nungguan kuring.
Teu karasa balikeunna mah gancang, geus tepi deui ka Tanjungsari. Can ge lila turun tina mobil, supir ngagorowok, “Kang, kaset pajeujeut!”
Ki Dudus ngadadak hayang buru-buru balik. Inget ka si Nini cenah. Antukna kuring leumpang sorangan. Sajajalan pikiran ngarasa sasab ka awang-awang, asa teu manggih arah. Haté norowéco ngarasa diturih wanci nu can pasti. Di tengah sawah manuk silih udag. Kuring leumpang luhur galengan, dumadak ngarasa hariwang ku hirup…
Di imah, kabéh keur kumpul. Kaayaan tengah imah jiga nu geus kaanjogan sémah. Aya bubuahan dipiringan deukeut panto.
“Aya sémah, Mah?” kuring nanya bari muka jaket. Jempé sakeudeung.
“Enya, aya Lilis. Bieu pisan mulang.” Tembal indung. Kuring neuteup ki Momo, ret ka adi. Si bibi ngaléos ka dapur. Aéh aya naon asa beda ti sasari. Kuring diuk ngahuleng sajongjonan deukeut jandéla kamar. Duh, Lilis nganjang deui…Karasa haté nitah cengkat ngudag Lilis nu jigana can mulang jauh. Kuring ngarawél jakét rék kaluar.
“Rék kamana deui, A?” indung nanya. Kuring neuteup panon indung.
“Rék manggihan Lilis…” Pok téh halon.
“Mun sakirana rék nganyeunyeuri manéhna jiga baheula, leuwih alus tong manggihan.” Ceuk indung kuring semu beurat. Katémbong panon indung ngembeng ku cipanon. Haté kuring ngdadak héab. Simpé sajongjonan. Sakur jelema nu aya didinya neuteup seukeut ka kuring. Rénghap kuring karasa heureut. Gancang kuring kaluar, gidig leumpang gagancangan…
Sajajalan dada karasa beurat. Hawar kadéngé deui tembang nu tadi dina mobil, piligenti nyiwitan ati…
lamun enya jodona
lamun enya kuduna
moal rék aya nu bisa misahkeunnana…
lamun enya cintana
lamun enya hayangna
ulah rek aya nu nyoba misahkeunnana…4
Katémbong tikajauhan Lilis rék balik meuntas sasak. Leumpang kuring digancangan. Mingkin deukuet, dada karasa mingkin heureut. Tilu lengkah ka Lilis kuring ngarandeg.
“Lilis…”
Lilis ngalieuk, semu reuwas amprok jeung kuring. Sakeudeung silih teuteup anteub. Lilis ngeluk tungkul, jiga nu teu wasa paadu teuteup jeung kuring. Kuring ngadeukeutan manéhna. Gap teu asa-asa nyekel leungeun Lilis. Kuring teu nyaho naon nu ngalamuk dina haté Lilis ayeuna. Kuring nungtun manéhna mapay galengan muru saung. Sajajalan nu kadangu ukur sora manuk. Gék kuring duaan dariuk di saung jiga baheula keur leutik. Nya di saung eta pisan, Lilis babarengan deui jeung kuring. Lila paheneng-heneng. Duaan pabetem-betem. Kuring ujug-ujug bingung rék ngomong naon. Lilis tanggah lalaunan, neuteup ka kuring sakedapan. Duh, Lis, geus lila teu tepung. Angin karasa humaliwir. Kuring jeung Lilis silih teuteup. Teu karasa haté ngangkat leungeun sorangan ngaranggeum leungeun Lilis.
“Lis, hapunten Akang, “ pok téh,” Tong jadi pundung. Haté mah teu bisa dibobodo gening. Kuring teh gening teu bisa hirup sorangan…” ceuk kuring halon. Lilis neuteup panon kuring. Duh, bulu panonna mingkin carentik baé. Lilis nu manis, kuat nandangan tunggara satia nungguan haté kuring léah tumarima. Kuring ujug-ujug ngarasa deudeuh jeung geugeut ka Lilis. Katémbong aya nu ngeyembeng lebah kongkolak panonna.
“Lilis bakal satia salawasna…” pokna. Teu kungsi lila manéhna ceurik. Cipanonna nyakclak kana leungeun kuring. Haneut. Teu karasa Lilis nyangsaya kana dada. Cipanonna beueus karasa dina dada kuring.
“Horeeee!!!” kadéngé aya sora nu kareprok tukangeun saung. Kuring jeung Lilis ngarénjag bareng. Reuwas naker. Katémbong ki Momo jeung ki Dudus saparakanca tingtorojol muru saung. Nyi Mimin, adi, si bibi jeung indung kuring nuturkeun ti tukang, sareuri jiga nu bungah. Ki Oleh ajarg-ajragan atoh. Kuring jeung Lilis silih pelong, tuluy Lilis imut ngagelenyu.
“Man, ilaing jadi rék kawin jeung Lilis téh?” ki Momo nanya saklek jiga nanya ka maling. Kuring neuteup Lilis sakeudeung. Lilis imut surti. Kuring unggeuk. Sakur nu aya didinya kabéh keprok deui. Ki Oleh ajrag-ajragan. Indung kuring ngagabruk Lilis jeung kuring bari ngagukguk ceurik, bakating ku bungah. Indung kuring nangtung bari nyusutan cipanon. Teu eureun-eureun syukur ka Gusti. Duh, gening salila ieu téh kuring lain nganyeuneyuri Lilis hungkul, tapi nganyeunyeuri indung, ngariripuh diri sorangan…
Kuring jeung Lilis silih teuteup geugeut. Barang rék nangkeup pisan Lilis, ki Oleh nyekelan taktak kuring.
“Eit, ke heula! Méméh nangkeup Lilis, ilaing kudu panco heula jeung kuring!” ceuk ki Oleh.
“Emang Lilis jagong!” ceuk ki Momo némpas.
“Ilaing mah Oleh baku sok maén sengsor waé!” ceuk ki Dudus nyereng. Kabéh nu aya didinya seuri akey-akeyan ngadéngé aki-aki silih haok. Lilis tungkul bari imut manis. Saung jadi saksina. Duh, Lis, kakara nyadar Akang mah, raray anjeun mun pareng kaisinan estuning katingalna mani geulis…***


text:
Gujō, Gifu
Gujō (郡上市 Gujō-shi?) nyaeta salah sahiji kota di Préféktur Gifu, Jepang.
Dina 1 November, 2004, populasina 49,626 tur karapetan populasi 48 urang per km². Legana nyaeta 1,030.79 km².
Sajarah[édit | sunting sumber]
Kota ieu diresmikeun dina tanggal 1 Maret, 2004 ku ngahijina kota-kota Hachiman, Yamato, Shirotori, Takasu, Minami, Meihō, jeung Wara.
Dina usum panas, sapeupeuting aya pagelaran tari nu narik ati wisatawan.
Tempat nu narik[édit | sunting sumber]
External links[édit | sunting sumber]
- (Basa Jepang) Gujō official website
- (Basa Inggris)Gujō official website