text:
Assalamualaikum Wr.Wb
Rerencangan sadayana
Sateuacanna, mangga urang panjatkeun puji syukur ka gusti nu maha suci.
Babaturan sadayana anu kusimkuring dipihormat. Dina waktos ieu, abdi bade ngadugikeun biantara anu topikna "Kabersihan Lingkungan".
Hirup sehat teh penting kanggo urang sadayana. Urang teh wajib ngajaga lingkungan sareng awak nyalira pikeun urang sadaya tiasa ngajaga tina sagala panyakit. Ku margi kitu, urang kedah ningkatkeun pola hirup sehat kanggo kapayunna di kawitan ti ayeuna.
Dina salah sahiji hadits diterangkeun. Anu hartosna "Kabersihan teh sabagian tina iman". Tina hadits eta, urang tos ngartos maksud sareng tujuana, nyaeta urang teh umat muslim anu ngagaduhan iman dina jero hate urang. Upami urang sadayana iman ka Allah, berarti urang kudu bersih jeung suci tina sagala kokotor boh eta hadas alit atawa hadas ageung, nu nyebabkeun urang teu suci. Bersih eta, sadaya anu di dasarkeun tina bersihna jeung sucina urang sareng lingkungan disakitar urang. Kabersihan sakola oge kudu urang jaga. Urang kudu mikacinta kabersihan sangkan hate urang ge milu bersih.
Kabersihan teh aya loba macemna, nyaeta aya bersih hate, bersih jiwa, bersih raga, serta bersih rohani. Tah, urang kudu janten jalmi anu ka asup kana jalma anu bersih sadayana. Hayu urang sami-sami ningkatkeun pola hirup sehat kanggo ka saean urang sadayana.
Sakitu anu simkuring dipihatur, hapunten upami aya kasalahan.
Wassalamualaikum Wr.Wb
Jangan lupa untuk memberikan kesan yang berbeda apabila Anda ingin meniru Naskah pidato ini.


c: text/html

text:
Jaka Susuru Raja Di Nagri Tanjung Singuru
Lalampahan Prabu Jaka Susuru nu ngadamel Karaton di Tanjung Singuru, anu ayeuna kasebut Bobojong Cisuru, di désa Sukarama onderdistrict Bojong Picung district Ciranjang afdeeling Cianjur.
Ieu urut nagara tempatna santosa pisan, ti kidul ti kulon jeung kalér dikurilingan ku cai ngaranna walungan Cisokan, sarta ti kidulna ngadingding gunung, disebutna gunung Cibulé, ari ti wétanna dihalangan ku bénténg 5 lapis, sarta ka wétanna pisan ngadingding Gunung Payung. Nurutkeun caritaan urang kampung Ciséro nu ayana dina suku éta gunung, éta Gunung Payung téh sanget, malah sok dipaké pamujaan sato héwan nu aya di dinya.
Ieu urut Tanjung Singuru di handapna dipaké torowongan solokan irrigatie, nu ayeuna caina dipaké nyaian sawah sajumblahna aya + 8.000 bau, éta téh nu kakurung ku solokan irrigatie wungkul.
Ayeuna urang nyairoskeun bab galurna lalampahan Prabu Jaka Susuru, putra Prabu Siliwangi Raja di Nagri Pajajaran, nu ayeuna patilasanana aya di Bogor.
Bubukana
Sang Prabu Siliwangi ka VII Raja di Pajajaran kagungan putra jenenganana Munding Mintra Kasiringan Wangi. Dina hiji mangsa magelaran di panca niti dideuheusan para Bopati, Patih, Mantri para Tumenggung. Sang Prabu Siliwangi ngadawuh ka sadayana Para Bopati, dawuhanana: “Kumaha hé para Bopati, Patih jeung Tumenggung, sa réh na kami kagungan putra pameget, nya ieu si ujang Raden Munding Mintra Kasiringan Wangi, tacan kagungan garwa, tapi ku kami hayang dijenengkeun Bopati heula!” Piunjukna para Bopati sareng para Tumenggung ka Sang Prabu Siliwangi: “Éta mah sadaya-daya, henteu ngalalangkungan Kangjeng Gusti baé, menggah pijenengeunana putra Raden Munding Mintra Kasiringan Wangi.” Sanggeusna sang Prabu Siliwangi ngadangu piunjukna para Bopati jeung Tumenggung kitu, lajeng ngadawuh deui: “Ari mungguh kahajang kami sarta nurutkeun Gambar Pakuan Pajadajaran, pinagaraeunana teh ayana di tatar Alasan Pasagi Wétan, ngan pingaraneunana nagara kumaha engké baé buktina,”
Sanggeusna Kangjeng Raja Siliwangi ngadawuh kitu, terus putrana Radén Munding Mintra Kasiringan Wangi, disaur, sarta didawuhan kudu ngamplang ngumbara ka tatar Alasan Pasagi Wétan, néangan pinagaraeun, sarta diréncangan ku dua Tumenggung, nja éta Dipati Tumenggung Séwana Giri, jeung Dipati Tumenggung Séwana Guru, sarta dipasihan jimat Makuta Siger Kancana jeung Gambar Pakuan Pajajaran atawa gambar Lawé Domas Kinasihan. Saparantosna sadia lajeng Munding Mintra Kasiringan Wangi jeung Tumenggung Séwana Giri Séwana Guru angkat tiluan. Barang nepi kana Leuweung ganggong si magonggong, Radén Munding Mintra sarta dua Tumenggung lirén di dinya, pok mariksa ka Tumenggung Séwana Guru jeung Séwana Giri, kieu lahirna: “Hé, mang Tumenggung Séwana Guru jeung Séwana Giri, boa-boa nya ieu pinagaraeun téh!” jawabna dua Tumenggung: “Sumuhun dawuh, émutan pun paman ogé kawas-kawas yaktos pisan ieu, pantes upami didamel nagara téh, margi palemahanana saé, tanah kalingkung ku gunung, bahé ngétan, nya nu kieu nu disebut Galudra Ngupuk téh,”
Tuluy Radén Munding Mintra neneda ka jimatna Makuta Siger Kancana, sarta neneda ka Déwa Batara Sanghiang Utipati. Dimakbul panedana, tuluy éta tanah dicipta, jleg jadi nagara, sarta maké bénténg 5 lapis, salapis bénténg beusi, salapis waja, parunggu, pérak, lapis nu pangjerona beusi purasani. Ti dinya neneda deui ka Déwa mundut pamuk 8.000, baladna 80.000, badégan 65 nu purah ngurus di Karaton. Sanggeusna lengkep eusi karaton rawuh eusi nagara, tuluy Raden Munding Mintra Kasiringan Wangi barempug jeung Tumenggung Séwana Giri, Séwana Guru, baris nangtukeun pingaraneunana éta nagara. Tapi dijawab ku Tumenggung Séwana Guru, Séwana Giri: “O, Radén, perkawis pingaraneunana ieu nagara, ulah ngaborongkeun rama baé, Gusti Prabu Siliwangi di Pakuan Pajajaran, langkung saé abdi baé utus ka Pajajaran ngadeuheus ka Gusti”. Nya tuluy Radén Munding Mintra ngarempugan. Ti dinya lajeng Tumenggung Séwana Guru angkat séja ngadeuheus ka kangjeng Prabu Siliwangi. Teu kacarios di jalanna, parantos sumping ka nagara, lajeng marek ka Kangjeng Prabu Siliwangi, sarta terus unjukan yén dipiwarang ku putrana nyuhunkeun pingaraneunana éta nagara, wiréh saniskanten parantos sayagi, henteu acan dingaranan.
Dawuhan Kangjeng Prabu Siliwangi: “Ari pingaraneunana éta nagara kudu Tanjung Singuru”. Ti dinya Tumenggung Séwana Guru amit mulang, parantos dongkap ka nagara Tanjung Singuru, tuluy dipariksa ku Munding Mintra Kasiringan Wangi: “Kumaha dawuhanana Gusti Prabu Siliwangi?” Tuluy diunjukkeun ku Tumenggung Séwana Guru, yén dawuhanana pingaraneun éta nagara téh kudu Tanjung Singuru, sarta raja kudu gentos jeneng, Prabu Jaka Susuru”. Saur Radén Munding Mintra Kasiringan Wangi: “O, atuh nuhun, yén ayeuna nagara geus aya angaranna, sarta kami digentos jenengan, ngan hanjakal baé acan boga pawarang. Ari ayeuna saha deui nu baris pibelaeun, kajabi ti mamang dipati, ayeuna diperih pati, kudu neangan Putri keur baris pawarang”. Saur Tumenggung Séwana Guru: “Mangga abdi ayeuna mendak wartos, aya mojang di nagara Bitung Wulung, putra Tumenggung Bitung wulung, Pangeran Jungjang Buana, jenenganana eta Putri nu hiji Sekar Jayanti, hiji deui Jayanti Kembang”. Saur Prabu Jaka Susuru: “O, atuh lamun kitu mah urang sakalian baé lamar, nyandak sakumaha adat biasa panglamar, keur ka Tumenggung Bitung wulung”. Ti dinya lajeng Patih angkat.
Geus dongkap ka nagara Bitung wulung, kasondong Raja keur lenggah, tuluy Patih ngadeuheus, dipariksa ku Raja: “Ti mana sampéan, saha tuang kakasih jeung rék naon?” jawab Tumenggung Séwana Guru; “Numawi marek, ieu kuring téh Patih Tanjung Singuru, badé ngalamar, jadi utusan Ratu. Kumaha putra sampéan yaktos lagas kénéh? Upami lagas ayeuna disuhunkeun”. Saur Raja: “Bener kaula boga anak, tapi ku ieu ku ieu ogé dilamar teu dibikeun baé, ayeuna dipundut ku turunan Pakuan Pajajaran, Prabu Jaka Susuru, ari cara kaula mah ngan sambung dunga, sarta ulah dilila-lila, sabab Putri geus sawawa”. Saur Patih; “Upami kitu nuhun, malah ayeuna oge bade dibantun sakalian, supaya dinten ieu kasanggakeun ka Prabu Jaka Susuru”. Saur Raja Bitung wulung Jungjang Buwana: “Ih atuh ayeuna mah urang sakalian baé dianteurkeun ku kaula”. Ti dinya terus ararangkat, kocap geus sumping ka nagara Tanjung Singuru, tuluy dipariksa ku Prabu Jaka Susuru hasil henteuna. Patih lajeng unjukan yén hasil, malah kabantun, sarta disarengan ku ramana, sarta tuluy ku ramana dipasrahkeun ka Prabu Jaka Susuru, saurna: “Ayeuna mangga nyérénkeun, geus teu ngalalangkungan Prabu Jaka Susuru”. Tidinya ramana Putri mah amit mulih ka nagarana di Bitung wulung.
Kacarios Prabu Jaka Susuru, mundut kempelan sareng Dipati, para ponggawa sakabéh, badanten baris pésta réh parantos kagungan pawarang tacan dipéstakeun. Teu lami geus ger pésta ramé 7 poé 7 peuting.
Tunda sakedap lalakon Prabu Jaka Susuru, kocapkeun aya hiji nagara, nagara Gunung Gumuruh, jenengan Rajana Badak Tamela Sukla Panarak Jaya. Éta Raja teu kagungan garwa, ngan kagungan sadérék istri hiji jenengan Ratna Kembang Tan Gumilang.
Raja keur linggih di Paseban, ngadangu anu pésta di nagri Tanjung Singuru, tuluy nyaur raina nyai Putri Ratna Kembang: “Nyai di mana éta nu pésta téh?”
Jawab Putri: “Éta nu pésta téh, di nagri Tanjung Singuru, Rajana keur oléng-pangantén jeung Putri Sekar Jayanti, Jayanti Kembang”.
Saur Raja: “ O, atuh éta mah mojang kantanan akang ti baheula, éta Putri Sekar Jayanti téh bébéné akang. Coba nyai dagoan heula, ayeuna ku akang rék diiwat”.
Jawab raina: “Akang ulah, sabab éta mah pawarang Raja, najan akang weduk ogé moal mampuh, tangtu urang cilaka”.
“Ah keun baé ku akang rék direbut, moal beunang dicaram, kapan akang boga kawah Domas; éta Prabu Jaka Susuru ku akang dék dilejokeun, ré dibobodo disebutkeun di kawah Domas aya inten gedéna sagedé énéng, sina dicarokot, sarta mun geus di jero kawah, pantona ku akang rék ditutup”.
Lajeng Raja Gunung Gumuruh angkat, geus sumping ka Tanjung Singuru, terus pamit neda eureun.
Katingali ku Raja Tanjung Singuru lajeng dipariksa: “Sampéan ti mana asal, sarta saha jenengan tara-tara ti sasari, kawas anu aja béja?”
Jawabna: “Leres akang téh Raja Gunung Gumuruh, nu mawi dongkap ka dieu, seja bakti nagri, nyanggakeun jelema, sareng inten buntet sagedé énéng, nu aya di kawah Domas: teu aya deui nu baris piiasaeun nyandak ngan rai, nu kagungan milik”.
Lajeng Raja Tanjung Singuru nyaur ka raina: “Kumaha Nyai éta urang ayeuna dibaktian nagri jeung intan, kumaha hadé
Jawab raina: “Entong raka, biheung teuing éta anu rék nganiaya ngagoda ngarancana ka urang, sareng ieu rai séjén raraosan, asa rék ngandeg”.
Tapi Patih Tumenggung Sewana Guru unjukan: “Moal saé nu bakti teu ditampi, ayeuna mah mangga baé urang angkat.” Ti dinya lajeng arangkat Prabu Jaka Susuru, Tumenggung Séwana Guru, Séwana Giri sareng Raja Panarak Jaya. Teu kocap di jalanna, geus sumping ka kawah Domas.
Barang sumping lajeng Prabu Jaka Susuru, Tumenggung Sewana Guru sarenga Sewana Giri narempo kana éta kawah. Teu tata pasini deui ku Raja Gunung Gumuruh, éta nu tiluan téh ngan dijejekan baé digebruskeun kana kawah Domas. Barang geus tigubrag tiluanana, tuluy pantona ditutup ku batu wulung ku éta Raja Gunung Gumuruh. Éta ménak nu tiluan di jero dasar kawah Domas, terus tatapa, lamina kénging 30 taun.
Ti dinya Raja Gunung Gumuruh teras angkat ka nagara Tanjung Singguru, maksudna rék ngandih nagri. Barang sumping lajeng dipariksa ku Putri Sekar Jayanti, Jayanti Kembang: “Raka, Raja Gunung Gumuruh, naha di mana kénéh ari Prabu Tanjung Singuru?”
Jawabna: “Nyai ayeuna entong nanyakeun Prabu Jaka Susuru, sabab ku akang enggeus di jerum, ayeuna mah carogé nyai téh nya akang pisan, sarta ieu nagara ku akan rék diandih.”
Jawab Putri: “Ah duka, sabab kuring mah moal pegat tuhu ka Prabu Jaka Susuru!” Keukeuh Putri dipaksa, teras éta Putri mabur, barang dongkap ka pileuweungan, bobotna geus jejeg 9 sasih, éta putri ngowo di tengah leuweung, putrana pameget sadaya, sarta dijenenganan éta murangkalih nu ti Sekar Jayanti: Heulang Boengbang Legantara Lungguh Tapa Jaya Perang, ari nu ti Jayanti Kembang jenenganana Kebo Keremay Sakti Pangéran Giringsing Wayang. Éta murangkalih duwanana dirorok di pileuweungan, ageung di pileuweungan. Barang geus yuswa 10 taun éta marurangkalih sareng ibuna teras ngungsi ka nagara Tanjung Sumbara. Anu kagungan nagara éta Gajah Karumasakti; ari garwana dua, jenengan Purba Déwata, Tarna Déwata. Barang sumping éta marurangkalih sareng ibu-ibuna ka payuneun Raja Gajah Karumasakti, dibagéakeun: “Oh sukur nuhun bagéa sumping, ieu téh nu ti mana, sarta turunan saha?”
Jawab Putri; “Upami Raja percanten, ieu pun anak, turunan Kangjeng Prabu Siliwangi, putra Prabu Jaka Susuru; ari kuring ibuna, nu mawi ka dieu seja nyuhunkeun tulung panggugahkeun Prabu Jaka Susuru, nu aya di jero dasar kawah Domas, dijerum ku Raja Gunung Gumuruh”.
Dawuhan Raja: “O nyai, hadé ku akang ditulungan. Ayeuna éta nagri Tanjung Singuru urang jieun lantaran, supaya kauninga ku Raja Gunung Gumuruh, éta nagri urang huru”. Jawab Putri: “Saé, nanging muga énggal digugahkeun heula nu aya di dasar kawah”. Lajeng Raja Karumasakti angkat, barang sumping ka Tanjung Singuru, teras éta nagri dihuru, seuneu muntab-muntab saeusi nagri budal ngalér ngétan ngidul ngulon, nagara burak-barik.
Jawabna: “Ieu nagara kula” Ceuk Raja Gunung Gumuruh; “Nu kula”.
Paaku-aku, tungtungna ger perang éta Raja Gajah Karumasakti jeung Gunung Gumuruh, ramé gelut ngadu kasaktén; tungtungna Raja Gunung Gumuruh kadéséh perangna, nepi ka taluk ka Raja Gajah Karumasakti. Ti dinya Raja Gajah Karumasakti nyaur: “Ayeuna manéh taluk, tapi kudu geuwat ngagugahkeun Prabu Jaka Susuru ti dasar kawah Domas”
Jawabna: “Mangga, tapi kedah sareng, sareng sampéan, urang ka kawah”. Ti dinya lajeng arangkat, barang sumping kana kawah Domas, batu tutupna téa tuluy dijungkatkeun, béh kapendak éta nu tiluan téh, Prabu Jaka Susuru, Tumenggung Séwana Guru, Séwana Giri, lajeng digugahkeun dihanjatkeun.
Éta Raja Gunung Gumuruh nyanggakeun pertobat ka éta 3 ménak tina urut waktu tadi sakitu ngaya-ngayana ka éta Prabu Jaka Susuru, sarta nagarana katut eusina dipasrahkeun rawuh sadérékna nu istri disanggakeun ka Prabu Jaka Susuru, supaya didamel pawarang. Satuluyna nagara Gunung Gumuruh kaparéntah ku Prabu Jaka Susuru.
Ti dinya lajeng Prabu Jaka Susuru angkat sareng putri sadérékna Raja Gunung Gumuruh ngabujeng ka nagara Tanjung Sumbara. Jadi tetepna Raja Prabu Jaka Susuru di nagara Tanjung Sumbara kagungan pawarang 3 putra 2 papatih 4 nya éta:
- Tumenggung Séwana Guru
- Tumenggung Séwana Giri
- Tumenggung Gajah Karumasakti
- Tumenggung Badak Tamela Sakti Panarak Jaya

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Sim kuring biasa digentraan “Héndry”, jéntréna mah teu bireuk, da urang Sunda mah te jauh jeung rarangkén “su” di hareupna.
Miang ka Bandung téh kaping 09 September 92, dinten Rebo, nalika anyaran lulus SMP. Harita kusabab pun lanceuk kasabna di Bandung, nya bilut wéh da nyiar gawé di kota sorangan susahna lir ibarat naon waé, éléh ku sémah nu ti mana mendi meni cepet kénging padamelana téh.
Sateuacanna hapunten, dina ieu Blog téh basana meni teu puguh, kasar garihal, da rumaos nyunda teuing mah henteu, ngan asa kacida upami urang Sunda leungiteun basa sorangan, nya hiji-hijina cara nu bisa dilakukeun ngalangkungan Blog wéh.
Kerénna mah kota sim kuring téh Dance City, USA. Teu kedah reuwas da moal percanten saha waé ogé ku ningali pegékna pangambung sim kuring gé asa pamohalan. Da mémang anu dimaksad Dance City téh Kota Goyang alias Karawang téa. Tah ari USA na mah singgetan tina Urang Sunda Asli.
Bubuara wéh di Bandung téh, nya harita ku sepuh ngan ukur dibekelan artos lima las rébu, acuk opat setél, tos wéh. Sésana, sepuh téh ngusiwelkeun pamundut, nyaéta Kajujuran. Duh meni carindakdak upami émut ka waktos harita. Bekel ijasah SMP, badé janten naon di Bandung, ngan ukur ngaheurinan.
Tapi nya kitu, Kersaning Alloh, alhamdulillah tah sumanget hoyong sakola mah ngagedur waé dina jero dada. Walhasil, sakola wéh ka SMA sanajan tibabaranting sareng padamelan. Ari kuring damelna mah di hiji sakola swasta, tempat barudak ngora karuliah. Nya kuring mah ngan salaku tukang beberesih di dinya téh anu bahasa kerénna mah Cleaning Service téa, geuning kiwari mah biasa ogé disebat Office Boy.
Énjing-énjing damel, jam istirahat teras angkat ka sakolaan nganggo saragam padamelan. Nepi ka sakola, gancang muru toilét, gentos acuk, nyeplés pisan kalakuan Supermen kadéséh. Uih sakola, buru-buru uih, gagancangan muru kamar di mess tempat damel, gentos deui acuk damel, gesruk deui wéh sasapu jeung ngepél di padamelan téh dugi ka tabuh salapan wengi. Kitu jeung kitu wéh kalakuan kuring salami tilu taun.
Alhamdulillah ari ku dileukeunan mah geuning, lulus wéh sakola téh, samalih mah tiap taun téh réngking waé, duka pédah aya di lingkungan anu kurang palinter duka kumaha, hé3x.
Lulus sakola SMA taun salapan genep, buru-buru daptar kuliah. Nya saleresna mah asa teu kabadanan rék kumaha sareng ti mana biaya na. Ku dikersakeunna téh gaduh papacangan anu nyumangetan waé deuih, nya adi kelas tapi bénten sakolaan. Piraku deuih manéhna bakal kuliah, ari kuring henteu? he3x. Duka kumaha sareng di mana éta tilas papacangan ayeuna, da ku saré’at mah bénten suku cenah dugi ka sepuhna teu nyatujuan, nya wios wéh dalah dikumaha, sanés jodo wéh. Yééé..h janten curhat!
Dugi ka semester II mah angger wéh ngagugulung sapu jeung slaber. Da mémang teu tarerangeun abdi kuliah téh. Taun Salapan Dalapan sasih September, didamel téh nembé naék satingkat jadi Staf Pengolahan Data. Ngagugulung nilai mahsiswa wéh salami genep taun ti harita mah.
Lulus weh S1-na, naék deui janten Ka.Sub.Bag. Tah ti harita mah teu ngaronjat-ngaronjat didamel téh, malah kawon ku nu arénggal ngalamar sanaos sami S1-na. Ah teu janten pikir da kuring mah seueur karumaosan, salian ti teu aya katiasa tina ngudag karir téh nu gaduh yayasan na ogé panginten terangeun kuring nuju olol lého-na, piraku rék ngangkat karyawan tilas tukang sasapu! Nya karir kuring téh mun dibahasa Jerman-keun mah disebutna Habben Nagen tea meureun. Duka ku teu laku-na élmu kuliahan, duka mémang teu aya cupat pikeun gaduh jabatan. Nyaéta puguh, hal nu saperti kieu téh kanggo sim kuring mah mun teu kiat-kiat teuing mah kadang jadi bahan pikiran. Umur beuki ngolotan tapi ari kanggo persiapan hirup ka payun batan sakieu. Nya asa na mah teu lepat-lepat teuing pami karyawan sapertos kuring kieu mun ngamanpaatkeun peluang kanggo nyiar sampingan , asal tiasa ngatur waktosna..
Ah, sakitu wéh kaseueuran teuing. Hatur nuhun ah..


text:
( Didongengkeun ku Ki Sunda Sawawa )
Aya barudak keur ngariung..bari keur marebutkeun anu panghideungna.
Ceuk budak ka 1 :
Bapa kuring mah, bakat ku hideung, basa raheut, getihna oge kaluarna teh mani hideung..
Ceuk budak ka 2 :
Ah… hideung keneh bapa kuring, eta we waktu ka kadek sukuna, katingali daging jeung tulangna teh kabeh oge hideung..
Ceuk budak ka 3 :
Ah...... atuh eta mah, cetek keneh, bapa kuring mah bakat ku hideung hideungna, waktu keur ngabaheuhay di tengah imah, tuluy hitut…na atuh.. di tengah imah teh jadi poek mongkleng buta rajin, sabab pinuh ku hitutna bapa kuring…
Eta budak ka 1 jeung ka 2 sareuri mania akey akeyan, bari barijil balon tina liang irungna bakat ku seeleun, malahan mah make jeung aya nu medut sagala rupa, meureun bakat ku teu kuat nahan piseurieun..
Geus kitu celengkeun salah saurang budak aya nu ngomong : “ na euy ngawadul teh mani dibeakeun ku sorangan “.. cing atuh bagi bagi jeung kuring..!!
Cag…


text:
Tugas atawa fungsi utama masjid nu kahiji nurutkeun hartos kecap,
nyaeta tempat sujud. Dina dinten kahiji hijrahna Nabi sumping ka Yatrib
anjeunna ngadegkeun masjid di kampung Qubah. Saparantosna eta masjid
rampung, anjeunna solat disarengan ku golongan Muhajirin sareng Anshor.
“Wasjud waktarib!” Geura sujud ka Pangeran jeung ibadah. (Q.S. Al
Alak: 19). Masjid teh tempat solat fardu jeung sunat, boh sacara
munfarid atawa berjamaah.
Sakali dina unggal 7 dinten masjid dianggo
pikeun solat Jumaah. Upami aya halangan (hujan, jste) dina hari raya
Islam (solat Idulfitri boh Iedul Adha) masjid oge dianggo pikeun solat.
Margi upami teu aya wagelan mah biasana solat Ied diayakeunana di
lapang anu lega, teu tebih ti masjid.
Dina
unggal wengi sasih Siam urang ngalakukeun solat taraweh. Masjid oge
mangrupa tempat husus pikeun ngadu’a, itikaf (itikaf = tumetep di jero
masjid sakedap atanapi lami kalawan niat ibadah). Masjid tempat muslimin
kumpul. Solat lima waktu sadinten sawengi ngajadikeun masjid tempat
kumpulna muslimin. Kitu deui solat Jumaah.
Nabi
sering nampi wahyu di jaman kurun Madinah sarta nerangkeun hukum-hukum
Islam di lebet masjid. Masjid oge jadi tempat pikeun ngumumkeun sawatara
hal penting anu aya hubunganana sareng kahirupan masarakat muslim. Suka
duka sareng kajadian nu langsung patali sareng kesatuan sosial di
sabudeureun masjid diumumkeun di dinya keneh.
Sajabi ti tugas pendidikan sareng penerangan, masjid oge jadi tempat
diajar pikeun umat nu palay ngulik addin. Rohangan suffa (ngagaduhan
hateup tapi bilikna muka) fungsina nya eta asrama nu diadegkeun di
kalereun masjid pikeun pamatuhan jalmi anu hayang diajar leuwih taliti
ngeunaan agama.
Waktos Nabi jumeneng keneh
sagala elmu pangaweruh ngeunaan addin, kalebet masalah hukum, tiasa
ditaroskeun atanapi disuhunkeun jalan kaluarna ka Rosul ku anjeun.
Harita teu acan dipibutuh kapustakaan Islam. Dina waktos perkembangan
Islam harita, fondamen addin masih tacan lengkep diturunkeun. Jadi
anjeunna teu acan tiasa nyusun kapustakaan ngeunaan dasar-dasar jeung
prinsip-prinsip Islam. Namung dina hakekatna Islam tos gaduh kapustakaan
mangrupi wahyu, ku turunna surah Al Alaq : “Baca ! Kalawan asma Alloh,
ku maneh, anu nyiptakeun sakumna. Anjeunna geus nyiptakeun manusa tina
sagebleg getih. Baca ! sarta Pangeran maraneh anu sifatna Maha Murah,
anu ngajarkeun ku tulisan. Ngajarkeun ka manusa naon-naon anu tacan
kanyahoan”.
Ayat di luhur ngandung dasar tempat
nincakna kapustakaan, nya eta maca jeung nulis. Margi tanpa nulis
sareng maca, buku tinangtos teu aya. Jalmi buta huruf teu ngagaduhan
kapustakaan. Jadina sareng ngarekahanana elmu nya dadasarna teh
kapustakaan.
Maca sareng nulis sabage unsur-unsur anu dikandung ku azas Islam
ngalahirkeun kapustakaan sabada Nabi pupus. Buku nu munggaran sareng
utama kangge landasan sadaya buku ngeunaan Islam nya eta Al Qur’an. Buku
nu kadua nya eta Hadis. Buku-buku nu sanesna mah ngan mibanda fungsi
pikeun nerangkeun, ngajentrekeun, ngabahas, mere tafsiran, mere ajen,
ngamekarkeun tina Qur’an jeung Hadis. Sabada Nabi pupus masalah
kahirupan henteu liren, masalah unggal waktu sok aya bae, Qur’an jeung
Hadis henteu ngawengku sadaya pasualan. Nya para ahli agama Islam nu
disebat kaom ulama, ngajawabna teh ku jalan “ijtihad”. Hasil ijtihad
sareng buku-buku ngeunaan addin, sacara teu langsung ngawujudkeun
kapustakaan nu predikatna Islam.
Kapustakaan
Islam mangrupa sumber pikeun pendidikan, pangajaran jeung penerangan. Ku
margi pendidikan, pangajaran sareng penerangan teh tempatna di lebet
masjid, nya di dinya disusunna kapustakaan. Salasahiji rohangan tiasa
disayagikeun kangge kamar perpustakaan. Pikeun sing saha bae nu palay
ngalegaan kauningana, nu palay ngajeroan atanapi halabhab kana elmu
pangaweruh kaislaman, masjid ngajawab ku rohangan perpustakaan.
Boh nu ngajar atanapi anu diajar di masjid entong kaganggu ku lantaran
kudu neangan nafkah sapopoena. Nu ngajarkeun addin henteu kagungan
tujuan pikeun kenging bayaran, nu diajar oge teu ngarencanakeun pikeun
meunang kauntungan material tina pangaweruhna. Supados nu ngajar sareng
diajar tiasa konsentrasi dina pancen sewang-sewangan, tanpa gangguan
kahirupan, masjid ngagaduhan barang-barang wakaf, anu hasilna diantarana
digunakeun keur guru anu maparin sareng murid anu narima pendidikan
(kiai sareng santri). Sabagian tina wakaf nu dibayarkeun di masjid
ngarupakeun oge sumber kauangan pikeun ngongkosan pangajaran sareng
pendidikan. Pamakean zakat pikeun ieu hal, lebet kana kualifikasi jalan
Alloh fi sabilillah. Di masjid ditempatkeun baitul maal, kas nagara
atawa kas masarakat Muslim nu ngongkosan sagala rupa nu nyangkut
kasejahteraan sosial muslim.
Nabi ngarengsekeun
perkara-perkara jeung papaduan di jero masjid. (Hadis Buchori 8 : 44;
93: 16). Ku ngajadikeun masjid tempat nyidangkeun soal-soal hukum sareng
peradilan, Nabi maparin tugas ka masjid sabage tempat ngarengsekeun
pasualan-pasualan masarakat sareng nagara.
Di
jaman khalifah Umar r.a. dua dewan anu dibentuk sarta tugasna maparin
nasehat, jadi sabangsa Dewan Pertimbangan Agung, ngalakukeun
sidang-sidang di masjid. Khalifah Abubakar r.a. ngarengsekeun
administrasi pamarentahan di masjid. Dugi ka panampian delegasi nagara
sanes, boh Islam atanapi non muslim dilakukeunana dina jaman kurun Nabi
sareng sahabat-sahabatna di masjid. Dina raraga ieu Nabi kungsi nampi
urang Habsy, ngalakukeun pawai senjata (tombak sareng tameng) di lebet
masjid (Buchori 8:69).
Perang sabage alat
atanapi lanjutan diplomasi oge aya patalina sareng masjid. Di jaman Nabi
sareng sahabat-sahabat, strategi sareng taktik perang direncanakeunana
di masjid, dugi ka masjid teh minangkana jadi markas besar tentara.
Prajurit-prajurit anu raheut aya nu direrebkeun di pakarangan masjid.
Contona kajadian ngeunaan Saad ibnu Mu’ad. Hiji tatarub dipasang di
pakarangan masjid waktu Saad raheut parna dina perang parif (Buchori
8:77). Maotna oge manehna teh di pakarangan eta keneh.
Panghulu atawa kadi mingpin upacara pernikahan di masjid. Di sagigireun
eta, masjid mangrupa tempat pangadilan pikeun pacogregan rumah tangga
atanapi mahkamah perceraian.
Upami muslim maot
samemeh dicandak ka makam, langkung ti payun layonna dicandak ka masjid
kanggo disolatkeun. Contona: waktos janazah Suhail bin Abaida nu
disolatkeun ku Nabi di masjid.
Sabage tempat
sosial masjid oge fungsina saperti hotel pikeun musafir nu eukeur
nyanyabaan. Waktu hiji budak wanita dibebaskeun, manehna teu gaduheun
tempat matuh padumukan, Nabi masangkeun kemah di buruan masjid pikeun
eta budak.
Seueur fungsi masjid anu dicontokeun
ku Nabi. Hassan ibnu Tsabit misilna dina mertahankeun Nabi tina ejekan
sareng pamoyokan lawanna, biasa ngadeklamasikeun sajak-sajakna di jero
masjid.
Di jero masjid urang ngaderes Al Quran dipirig ku ayunan lagu anu
halimpu. Qasidahan dihariringkeun di masjid. Dina sagala hal, fikiran
muslim diarahkeun kana masjid sareng sabudeureunana. Unggal lengkah nuju
ka masjid diajen ku darajat kahadean (Muslim: 412). Masjid diadegkeun
babarengan, pikeun kapentingan babarengan. Sanaos diadegkeunana sacara
individu namung eta masjid teh tetep mibanda tujuan kolektif. “Sing
saha ngadegkeun masjid karena Alloh, keur manehna bakal dipangnyieunkeun
imah di sawarga ku Alloh ” (Muslim: 324).
Masjid pikeun tujuan individu ngadegkeunana, sipatna sanes karena Alloh.
Efek perbuatan takwa kedah kanggo masarakat, sipatna kolektif. Masjid
mangrupa pangkal tolak tina unggal kahirupan, nu nyangkut kasajahteraan
babarengan. Masjid oge ngarupikeun tungtung segi kahirupan. Ka’ab bin
Malik ngawartoskeun: “Yen Rosululloh biasana sumping ti perjalananana
tengah dinten kinten tabuh dua. Upami sumping anjeunna ngawitan
nyumpingan masjid sareng solat 2 rokaat. Saparantosna, anjeunna teras
reureuh di lebet masjid”. (Muslim: 455).
Saparantos ngalaksanakeun padamelan penting nu nyangkut masarakat
muslim, urang kedah angkat ka masjid, pikeun nganyatakeun yen eta
padamelan teh alatan takwa. Waktos Zabir bin Abdullah mulih ti hiji
peperangan, anjeunna angkat ka masjid nepangan Rosululloh. Nabi mariksa:
“Anjeun kakara datang?” Jawabna: “Sumuhun!” Saur Nabi deui: “Antep
heula onta anjeun. Sok lebet ka masjid, solat 2 rokaat”. Teras Zabir
lebet sarta solat, saparantos kitu nembe mulih ka bumina. (Muslim: 454).
Masjid teh nya eta tempat diajar, dibentuk,
dijadikeun sareng dimekarkeunana dunya fikir sareng dunya rasa Islam.
Samemeh lebet kana kahirupan sadidinten, muslim sok mios heula ka
masjid, nyuhunkeun rahmat Alloh. Ti masjid muslim nuju kana kahirupan
kalawan dibarengan panuhun ganjaran Pangeran. Ibnu Usaid ngawartoskeun:
yen Rosululloh nyaurkeun: upami salah sawios ti kalangan urang lebet ka
masjid, kedahna manahna ngucapkeun “Ya Alloh! Bukakeun kanggo sim abdi
panto rahmat Anjeun”, sareng upami manehna kaluar kedah ngucapkeun “Ya
Alloh! Abdi neda ka Anjeun ganjaran”. (Muslim: 449).
Dina unggal kesatuan sosial umumna dipayunan masalah wates antawis hak
sareng kawajiban pikeun pria sareng wanita. Di masarakat nu tacan
berkembang, umumna hak sareng kawajiban lalaki salawasna kacida
beuratna. Di masarakat modern aya gerakan emansipasi, nu usaha sangkan
ayana persamaan hak antara lalaki jeung wanita.
Kumaha ari di masarakat Islam? Ieu teh lebet oge kana fungsi masjid,
maparin tinimbangan antara hak sareng kawajiban lalaki sareng wanita
teh. Naha kaom wanita kenging hadir, didamel atanapi ngalakukeun
kagiatan-kagiatan d lembaga kemasarakatan, ekonomi, politik, elmu sareng
teknik, kasenian, jrrd? Waleranana tiasa disimpulkeun tina fungsi
masjid pikeun kaom wanita. Naha kaom wanita ngaduhan hak hadir atanapi
ngalakukeu kagiatan dina lembaga addin Islam. Upami kenging, ngandung
harti oge yen maranehna oge kenging hadir sareng ngalakukeun kagiatan
dina lembaga sejen dina widang kahirupan husus.
Hadis-hadis Buchori sareng Muslim ngawaler patarosan di luhur, nu netelakeun kengingna. Mangga geura titenan faktana.
- Dina
hiji wengi Nabi elat sumping pikeun mingpin solat wengi. Waktos
jalmi-jalmi parantos karumpul di lebet masjid, anjeunna nembe sumping.
Harita Umar r.a. nyaurkeun: Wanita sareng murangkalih kedah calik di
lebet. Hal ieu nuduhkeun kahadiran wanita dugi ka wengi di masjid.
- Aisyah
ngawartoskeun yen kaom wanita biasa hadir dina solat Subuh di masjid.
Ngalakukeunana enjing-enjing pisan (rebun-rebun) dugi ka maranehna tiasa
warangsul waktu masih poek (Buchari: 8:13)
- Istri-istri nu
nyusuan keneh biasa darongkap ka masjid, Rosululloh biasa mondokeun
solatna upami anjeunna ngadangu orok ceurik, supaya ulah nyesahkeun
indungna. (Buchori: 10:65)
- Nabi biasana calik sakedap
saparantos sambeang sareng nembe ngadeg, upami para wanita parantos
ninggalkeun masjid (Buchori 10: 152)
- Nabi kantos ngadawuh
“Ulah dilarang abdi-abdi wanita Allah indit ka masjid Allah” (Buchori 11
: 12). “Lamun pamajikan maneh menta idin indit ka masjid, ulah dilarang
(Buchori 10: 166). Abdullah bin Umar sasauran: “Simkuring nguping sabda
Raosulullah SAW ngadawuh: Maneh ulah ngalarang wanita berjamaah ka
masjid, lamun maranehna menta idin heula”. (Muslim: 270).
- Di
jero masjid kaum wanita henteu dipisahkeun ti kaom pria ku raam atawa
pipinding, ngan maranehna ngabaris di pengkereun lalaki (Buchori 13:15).
Abu Hurairah ngawartoskeun yen Nabi sasauran : ”Panghadena syaf lalaki
nya eta nu panghareupna, jeung panggorengna nya eta nu pangtukangna;
sabalikna panghadena syaf wanita nya eta pangtukangna jeung nu
panggorengna nya eta nu panghareupna” (Muslim: 268).
Ibnu Umar ngawartoskeun, yen Rosul sasauran dina peperangan Chaibar
“Sing saha nu ngadahar ieu pepelakan (nu dimaksud bawang bodas), ulah
datang ka masjid”. (Muslim 342). Namung sawangsulna nu nganggo
seuseungitan nu ngagaduh tujuan pikeun nimbulkeun hal-hal nu sipatna
negatif, saperti umumna dilakukeun ku wanita, oge dilarang. Zainab istri
Abdullah nyarioskeun yen Rosul sasauran : ”Lamun wanita rek ka masjid
ulah make seuseungitan”. (Muslim : 271).
Pangsae-saena masjid diadegkeun sacara gotong-royong sareng sambat
sinambat. Gotong royong teh nya eta sistem didamel masarakat anu
sabilulungan, nu nyangkut kapentingan umum, sarta sipatna sosialistis.
Masjid anu diwujudkeun ku jalan kitu bakal leres-leres dirasakeun ku
masarakat sabage milik maranehna, pikeun maranehna, sareng tanggung
jawabna sacara babarengan. Ieu teh mangrupa tali pameungkeut unggal
muslim nu datang ka masjid.
Masjid tiasa
diadegkeun sacara pribadi, ku harta kakayaan saurang. Namung eta
pendirian teh kudu mangrupi amalan, takwa. “Saenyana masjid nu didasaran
ku takwa dina poe munggaran ngadegna, pantes maneh kudu ngadegkeun
solat di jerona”. Ku lantaran eta masjid nu geus diadegkeun ku
perseorangan teh teu meunang bersifat indvidualistis. Ku nu ngadegkeun
kudu dipasrahkeun ka masarakat nepi ka eta masjid teh sipatna gotong
royong (kolektivis).
Masjid nu diadegkeun
samata-mata dumasar sekuler, misilna pikeun tujuan politik, papalingpang
sareng maksud pengertian masjid. Gusti Allah maparin paringetan tina
ieu hal dina Al Qur’an surah At Taubah ayat 107: “Jalma-jalma nu
ngadegkeun masjid, ku lantaran rek nimbulkeun bahaya, ku lantaran
kakafiran, ku sabab rek mecah belah antara jalma nu iman, jeung ku sabab
rek ngahiap jalma nu ti baheulana geus merangan Allah jeung Rosulna,
anu saenyana maranehna geus sumpah: Kuring ngan mikahayang kahadean,
sarta Pangeran jadi saksi yen maranehna teh saenyana tukang bohong!”
Sajaba ti ngadegkeun masjid nu didadasaran takwa teh, ngadatanganana
oge kudu lantaran takwa. Upami henteu karana takwa, urang teu meunang
datang ka masjid. Anu datang pikeun tujuan politik, anu henteu museur
dina takwa, tiasa disamikeun sareng golongan musyrik. Maranehna henteu
gaduh hak pikeun ngaramekeun masjid.
“Jalma-jalma anu musyrik teh henteu boga hak ngaramekeun masjid-masjid
Allah, padahal maranehna geus ngaku yen maranehna sorangan teu iman,
garawena kapiceun percumah bae, sarta maranehna bakal tetep di naraka.
Nu ngabogaan hak ngaramekeun masjid-masjid Pangeran ngan jalma-jalma nu
iman ka Allah jeung poe panganggeusan, sarta ngalakukeun sambeang,
mayar zakat, jeung henteu sieun ka saha bae iwal ti ka Allah, jeung
mudah-mudahan maranehna kaasup jalma-jalma nu nurut kana bebeneran (QS
At Taubah: 17, 18).
Saparantos masjid
diadegkeun teras diramekeun. Nu dimaksud ku ngaramekeun nya eta
ngadatanganana, ibadah di jerona, ngawujudkeun tugas-tugas masjid,
ngaalusan, ngajaga, miara, ngarawat, ngamajukeun jeung ngarekahkeunana.
Demi cara jeung bentuk ngaramekeun teh bakal kanyahoan, naha eta masjid
teh ngawujudkeun makna/pengertian jeung fungsi-fungsina atawa henteu.
Poko-poko nu didadarkeun tadi nya eta tugas atawa katangtuan anu
ditanjeurkeun ku Nabi ka masjid dina mekarna addin. Namung kumaha
saterasna eta tugas-tugas teh dina kamekaran Islam saparantos Nabi
pupus? Kumaha kadudukan masjid dina kamekaran antropologi Islam, dina
parobahan struktur masarakat muslim, dina kamajuan jeung kamekaran
kabudayaan Islam?
Dina perkembanganana Islam
teh ibarat orok. Dina kamekaranana manehna jadi dewasa. Naon-naon anu
cocog waktu orok, jadi sereg waktu ngagedean, henteu cocog deui. Komo
deui upami parantos dewasa. Nya kitu deui tugas-tugas masjid. Kumaha
fungsi sareng kadudukan masjid dina kamekaran Islam? Ku margi ieu soal
henteu diwaler dina Quran sareng Hadis, nya ieu patarosan teh ditujukeun
kana ijtihad. (Djodi Prihatna).
Disalin tina: Catetan poean “Fungsi Masjid”. R. Soerjo Argawisastra


text:
- TANGTUNGAN SUNDA EUSI PIKEUN NANJEURKEUN DEUI SUNDAKu: Eddy Nugraha
13 Jun 2002 - 6:45 am
Kanyaho Urang Sunda ngeunaan nu aya hubungannana jeung sebutan Sunda loba pisan wandana. Ti mimiti nu nganyahokeun Sunda dina harti kayakinan, budaya, karajaan, etnis, basa, tempat, sastra, seni tug nepikeun ka nu teu apal pisan naon ari harti Sunda teh.
Salian ti warna-warna kanyaho Urang Sunda ngeunaan sebutan Sunda eta, harti nu dipake ku para ahli ngeunaan Sunda oge robah-robah ti jaman ka jaman. Misalna, dina pustaka tahun 50-an harti sunda teh nepikeun ka leuwih ti 25 harti (Sajarah Sunda I, 1956). Satuluyna, dina kamus Basa Sunda [timiti citakan ka 1 (LBSS, 1975) nepi ka citakan ka 7 (LBSS 1992) ngan dihartikeun sacara etnis sanajan ditambah katerangan ngeunaan harti asalna. Robah-robahna ieu nunjukkeun robahna pangartos para ahli Urang Sunda dina ngama'naan sunda jeung dina ngajelaskeun ngeunaan tangtungan sunda ka bangsana.
Dina Ensiklopedi Sunda (2000), ku para ahli nu ngadamelna entri sunda dihubungkeun deui jeung budaya, tempat, etnis, karajaan, sastra jeung basa nu ngarupakeun produk atawa tapak budaya nu geus kakumpulkeun, tapi acan nuduhkeun jeung ngajelaskeun kayakinan eusi atawa jati nu jadi, jeung nu kudu jadi, tangtungan Urang Sunda.
Ngeunaan kayakinan eusi atawa jati dina Ensiklopedi Sunda ngan saukur dihubungkeun jeung entri agama sunda wiwitan nu dibere komentar "hanya sedikit diketahui", oge teu aya katerangan ngeunaan hubungan eusina jeung ageman ayeuna nyaeta Agama Islam. Padahal, di bagian sejen di sebutkeun yen dina pamahaman para ahli Urang Sunda, aranjeunna pernah garaduh pamadegan yen Budaya Sunda teh mangrupakeun "seluruh perwujudan gagasan, perilaku, dan hasil kegiatan manusa sunda dalam bidang-bidang; dan sistem religi (Ensiklopedi Sunda, hal 586). Tangtu 'kecap' religi teh nyoko kana kayakinan tangtungan eusi atawa jati.
Sedengkeun, pangaweruh ngeunaan sunda nu nuduhkeun tangtungan eusi atawa jati, lain ngan saukur "produk" jeung tapak, diperlukeun pisan di jaman global kiwari dina upaya miara jeung ngawariskeun Budaya Sunda ka generasi nu pandeuri.
Perluna teh lantaran kahiji, Nonoman Sunda kiwari geus rea manggihan budaya-budaya sejen nu 'aralus' jeung geus dipake nyampak dina kahirupan sapopoena, pangpangna budaya ti Jawa nu geus rea campur dipake di sunda, Arab nu jadi 'baju' Islam, 'Indonesia' nu jadi budaya formalna, jeung budaya barat nu maju elmu jeung teknologina, nu ku 'kaalusana' teh geus rea jadi bagian tina kabiasaan hirup sapopoena.
Tangtungan jati atawa asal ieu, lamun bener tur alus mah, bisa nimbulkeun kareueus ngeunaan asal usulna sorangan. Jadi Urang Sunda boga 'asal usul nu pantes diakukeun' - jeung bisa jadi cecekelan dina kahirupan ngajajar jeung jajaran seler-bangsa deungeun. Lamun geus boga kareueus ka asal usul jatina tangtu daek kawaris, daek make jeung daek nanjeurkeunana.
Kaduana, Budaya Sunda sorangan nu rek diwariskeun ayeuna geus saru kacampuran ku budaya deungeun. Salian ti eta, geus loba Urang Sunda anu geus teu make kana budayana di jaman kiwari. Urang Sunda ngan saukur jadi 'pinggiran' dibanding dominasi budaya 'alus' lianna. Kukituna tangtungan eusi atawa jati luluhurna, lamun enya bener tur alus, bisa jadi kayakinan jeung pamake dina milih budaya-budaya nu aya ayeuna. Lian ti eta dina makena jeung keur ka mekaranana oge bisa sakaligus ngajembarkeun tangtungan Ki Sunda sorangan.
Tulisan ieu mangrupakeun guaran panganteur ngeunaan sunda nurutkeun harti asal nu aya hubungana jeung kayakinan ngeunaan tangtungan sunda, utamana sunda eusi atawa jati. Malah mandar bisa nanjeurkeun deui Ki Sunda.
Dina Kamus Umum Basa Sunda (LBSS) disebutkeun yen harti asal Sunda, teh caang, gumawang moncorong, kukituna Sunda teh mangrupakeun Nur atawa cahya.
Jadi, nurutkeun harti asal diluhur, kasundaan teh ngarunut kana sifat-sifat Sunda, sifat-sifat caang gumawang jeung moncorong cahya atawa Nur.
Ana kitu mah anu nyunda teh nyaeta anu caang anu gumawang anu moncorong cahayaan.
Sedengkeun Nyundakeun jadi ngandung harti nyaangan mindahkeun tinu poek kanu caang kana cahaya.
Harti sunda asal ieu saenyana nuduhkeun hiji ulikan tuturunan nu jadi dasar tangtungan jeung payakinan tedak sunda. Pustaka na ge aya dina sunda. Panganteur pikeun eta ulikan didugikeun saperti dihandap ieu:
Ulikan Kasundaan Asal
Sunda dina kasundaan asal ngawengku ka cahaya nu kapanggih ku kamampuh lahir jeung cahaya nu kapanggih ku kamampuh batin.
Pangaweruh ngeunaan Sunda, cahya atawa Nur ieu jeung kamatihan kamampuhan nu bijil tidinya dina pola pikir pola laku geus mangrupakeun ulikan anu masagi, sanajan kadieunakeun beuki teu populer malah karasa 'asing'.
Ieu Sunda teh kapanggih. Aya dina jeroeun tangtungan katut luareunana. Sunda nu kapanggih jeung aya dina diluar tangtungan disebut Sunda luar; ari Sunda nu aya dijero tangtunganana disebut Sunda jero.
Sunda Luar
Sunda luar kapanggih pangheulana. Mimitina ku parabot anu ngagunakeun awasna panca indra, angkeuh jeung uteuk kawas sunda panonpoe, sunda bulan jeung sunda bentang nu langsung kapanggih ku pancadriana. Nu kapanggih ku uteuk jeung angkeuhna bari make parabot dhahir kayaning sunda seuneu, sunda lampu jeung lian ti eta. Katompernakeun ku pangaweruh nu kapanggih ku pancadria, uteuk jeung angkeuh teh nyaeta yen Sunda ieu aya ditiap barang dhahir (E=mc2). Kecap sunda keur nerangkeun sunda luar kadieunakeun jarang dipake cukup ku cahya/caang lampu, cahya/caang panonpoe jeung rea-rea deui.
Sunda luar ieu mere pituduh keur nembongkeun kana rupa rupa kanyatan hal/barang, nu cicing atawa usik, nu aya didhahir. Ti dinya terus mangaruhan nyaangan rasa rumasa inyana ngeunaan kahirupan jeung hirup huripna. Tina rasa rumasa ieu mekarkeun pola pikir pola laku budayana.
Sunda Jero
Sunda jero, nu jadi poko bahasan ieu guaran, kapanggih mimitina ku parabot ngagunakeun rasa. Ari rasa teh mangrupakeun awasna hate, ati atawa dina basa arab mah disebut Qalbu. Tapi rasana lain rasa rarasaan, rasa ieu rasa nu dijurung jeung boga rumasa kana katunaan panca indra, rumasa kana katunaan angkeuh jeung uteukna. Ku karumasaan ieu hijabna rasa sirna, rasa ieu jadi awas kana ayana Sunda jero.
Sunda luar luas ambahanana da kapanggih aya di alam dhahir, sedengkeun Sunda jero nyamuni kapanggih ayana heureut di jero tangtungan. Tapi, lamun geus kapanggih Sunda jero ieu sunda luar bisa gedena (Sunda Besar); jeung kagunaan katut kamampuhna ngawengku jeung metakeun sakabeh alam katut eusina.
Ku pangaweruh ngeunaan sunda jero katuduhkeun yen sunda nu aya di ieu alam dhahir, sunda luar, ngan mangrupakeun gambaran, tanda, usik, ciri jeung tuduh ayanana Sunda jero, matak Sunda luar disebut oge sunda kecil. sunda luar disebut oge Sunda Sajati lantaran ngarupakeun tanda kanyataan ayana Sunda jero nu jadi jatina. Ulikan ngeunaan sunda luar atawa sunda sajati sok disebut ulikan cangkang da sunda luar teh ngabungkus ngahalangan sunda jati. Sedengkeun ulikan sunda jero (jati) disebut ulikan eusi sabab sunda jati teh eusi poko sumberna sunda luar atawa sunda sajati.
Sunda jero leuwih hese kapanggihna timanan sunda luar, pareng bisa kaawaskeun jeung mermanakeunnana teh sanggeus boga kanyaho ngeunaan sunda luar sabab nyamuni dijero tangtung. Kapanggihna teh lamun bisa ngaleutikeun tug nepi ka bisa nyirnakeun tangtung (heula) nyirnakeun (heula) kanyaho nu bijil tina angkeuhna; tina uteukna jeung tina pancadriana kanyataan naon nu sok di 'jargonkeun' paeh samemeh paeh, dina ulikan sunda eusi jadina paeh samemeh paeh teh ku cara tumut turut tunduk sumerah ka Nu Maha Suci (aslamtu).
Kanyaho Sunda eusi nu geus kahontal ku luluhur tedak sunda mangrupakeun kanyaho nu nepi ka hambalan luhur alam cahya (Nur), atawa alam malakut (malak = cahya), disimbolkeun ku jargon alam kaHyangan - alam kahyangan alam luhureun alam kadewaan (dewa = dev = cahaya). Jadi kanyaho sunda eusi ngeunaan ulikan dina hambalan cahaya luhureun cahaya - nurrun 'ala nurrin. Alam Sunda (cahya Nur) eusi atawa jati tempat nganyahokeun ayana AYA, oge merenahkeun gambaran ka jatian mutlak panungtungan nu pangluhurna atawa pangjerona ngeunaan Nu Murbeng alam. Kapanggihna lamun mampu beberesih nepikeun ka geus teu ku manehna sorangan.


text:
Populasi statistik
Dina statistik, populasi statistik nyaéta susunan nu bener-bener aya ngeunaan inferensi statistik nu keur digambarkeun, ilaharna dumasar kana sampel random nu dicokot tina populasi. Contona, lamun urang kataji dina nalungtik ngeunaan manuk gagak, mangka urang bakal ngajelaskeun susunan manuk gagak nu keur ditalungtik. Perhatikeun lamun urang milih populasi upamana sakabeh manuk gagak, urang bakal ngawatesan observasi manuk gagak nu aya ayeuna sarta nu bakal aya dina mangsa nu bakal datang. Kamungkinanna, géografi ogé bakal ngawatesan kana sumberdaya urang keur nalungtik manuk gagak.
"Populasi" ilahar ogé dipaké keur nuduhkeun susunan ukuran atawa nilai. Anggap, keur contona, urang museurkeun kana susunan sakabéh manuk gagak kolot nu aya di wewengkon Kent, sarta urang hayang nyaho kana rata-rata beurat ieu manuk gagak. Keur unggal manuk dina populasi diukur beuratna, sarta susunan beurat ieu disebut "populasi beurat".


text:
Kabupatén Administratif Kepulauan Seribu
Kabupaten Administratif Kepulauan Seribu nyaéta hiji kabupatén administratif di Teluk Jakarta, 45 km kalereun Jakarta, Indonésia. Kabupatén Administratif Kepulauan Seribu dibagi jadi dua wilayah, nyaéta Kepulauan Seribu Utara jeung Kepulauan Seribu Selatan. Ibu kota kabupatén ieu aya di P. Pramuka. Bupatina kiwari nyaéta Djoko Ramadhan. Kepulauan Seribu mangrupakeun gugusan kapuloan nu aya di kaléreun Jakarta, persis pahareup-hareup jeung Teluk Jakarta. Ngaran Kepualauan Seribu henteu berarti pulo-pulona aya sarébu. Jumlah pulona ukur aya kurag leuwih 342 pulo, kaasup pulo-pulo keusik jeung terumbu karang boh nu aya tutuwuhannana atawa nu henteu. Pulo keusik jeung terumbu karang aya 158 siki. Henteu kabéh pulo nu aya di Kepulauan Seribu téh dicicingan ku manusa. Saperti pulo-pulo séjénna di Indonesia, sabagian gedé pulo di Kepulauan Seribu henteu aya pangeusina.
Kepulauan Seribu miboga poténsi nu teu saeutik dina pamekaran sagala rupa industri, diantarana pertambangan, perikanan sarta nu pangutamana mah pariwisata. Pikeun ngajaga kalastarian lingkungan sarta kasaimbangan ékologi, pamaréntah ngabagi gugusan kapuloan ieu jadi tilu zona.
- Zona kahiji, keur éksploitasi sumber daya alam. Kabeungharan di jerona bisa dicokot tur dimangpaatkeun sapinuhna keur kapentingan industri. Misalna terumbu karang paéh nu diéksploitasi keur kapentingan industri ubin taraso atawa lianna.
- Zona kadua, nyaéta pulo-pulo nu husus disadiakeun keur taman nasional atawa tujuan wisata alam.
- Zona katilu, ditangtukeun minangka kawasan cagar alam nu dilindungi.
Kiwari Kepulauan Seribu jadi hiji kabupatén. Saméméhna daérah ieu mangrupakeun salasahiji kacamatan di kota Jakarta Utara.
Kalurahan jeung pulo[édit | édit sumber]
- Untung Jawa, Kepulauan Seribu, kode posna 14510
- Pulau Tidung, Kepulauan Seribu, kode posna 14520
- Pulau Panggang, Kepulauan Seribu, kode posna 14530
- Pulau Kelapa, Kepulauan Seribu, kode posna 14540
Tempo ogé[édit | édit sumber]
Tumbu luar[édit | édit sumber]
- (id) Kepulauan Seribu di jakarta.go.id
- (id) Informasi mengenai taman nasional
- (en) Foto-foto di trekearth.com
- (id) "Berharap Dapat Bonus Listrik", KOMPAS, 7 November 2005
- (id) Laporan Status Lingkungan Hidup Daerah Propinsi DKI Jakarta Tahun 2002 oleh Badan Pengelolaan Lingkungan Hidup Provinsi DKI Jakarta
- (en) Daftar flora dan fauana Pulau Rambut oleh Wetlands International
- (id) Blog yang menceritakan tentang Pulau-pulau Kep.Seribu dan hal unik di dalamnya


text:
VESATA, UABKartu bisnis virtual
VESATA, UAB
Alat video, Antena, Anteneu indoor, Anteneu internet, Anteneu tv +18
Peta
Kategori kagiatan
Alat video, Antena, Anteneu indoor, Anteneu internet, Anteneu tv, Barang éléktronik, Dagang barang, Digital antenna, Equipment video, Komputer, Komputer, it, Konéktipitas, internet, Lampiran, Masakan satellite, Mesin, alat, Outdoor antenna, Panarima tv, Panjagaan kaméra, Pil, Sistem kaamanan, Sistem kaamanan, Sistem ngawaskeun, Tv
Kode qr
vCard
Website
Ngaran loka: Vesata


text:
Ndah nihan warahakna sang sadu, de sang mamet hayu. Hana sanghyang siksakandang karesian ngaranya, kayatnakna wong sakabeh. Nihan ujar sang sadu ngagelarkeun sanghyang siksakandang karesian.
Ini sanghyang dasa kreta kundangeun urang reya. Asing nu dek na(n)jeurkeun sasana kreta pakeuneun heubeul hirup, heubeul nyewa na, jadiyan kuras. jadiyan tahun, deugdeug ta(n)jeur jaya prang, Nyewana1 na urang reya.
Ini byakta sanghyang dasa kreta ngaranya, kalangkang dasa sila, maya-maya sanghyang dasa marga, kapretyaksaan dasa indriya na-keun ngretakeun bumi lamba di bumi tan parek.
Ini pakeun urang ngretakeun bumi lamba, caang jalan, panjang tajur, paka pridana, linyih pipir, caang buruan. Anggeus ma imah kaeusi, leuit kaeusi, paranje kaeusi, huma kaomean, sadapan karaksa, palana ta hurip, sowe waras, nyewana2 sama wong (sa)rat. Sangkilang di lamba, trena taru lata galuma, hejo lembok tumuwuh sarba pala wo(h)wohan, dadi na hujan, landung3 tahun, tumuwuh daek, maka hurip na urang reya. Inya eta sanghyang sasana kreta di lamba nga-rana.
Ini sanghyang dasa kreta nu dipajarkeun kalangkang sanghyang dasa sila, ya maya-maya sanghyang dasa marga ta, kapretyaksaan na dasa indriya. Ini byakta: ceuli ulah barang denge mo ma nu sieup didenge kenana dora bancana, sangkan urang nemu mala na iunas papa naraka; hengan lamun kapahayu ma sinengguh utama ti pang-reungou. Mata ulah barang deuleu mo ma nu sieup dideuleu kenana dora bancana, sangkan urang nemu mala na lunas papa naraka; hengan lamun kapahayu ma sinengguh utama ning deuleu. Kuril ulah dipake gulang-gasehan, ku panas ku tiis, kenana dora bancana, sangkan nemu mala na Iunas papa naraka; hengan lamunna kapahayu ma sinengguh utama bijilna ti kulit. Letah ulah salah nu dirasakeun kenana dora bancana, sangkan urang nemu mala na lunas papa naraka; hengan lamunna kapahayu ma sinengguh tuama bijilna ti letah. Irung ulah salah ambeu kenana dora bancana. sangkan urang nemu mala na lunas papa
II
naraka; hengan lamun kapehayu ma sinengguh utama bijilna ti irung. Sungut ulah barang carek kenana dora bancana na lunas papa naraka; hengan lamun kapahayu ma sinengguh utama bijihna ti sungut. Leu-ngeun mulah barang cokot kenana dora bancana na lunas papa naraka; hengan lamunna kapahavu ma sinengguh utama bijilna ti leungeun. Suku ulah barang tincak kenana dora bancana na lunas papa naraka; hengan lamunna kapahayu ma sinengguh utama bijilna ti suku. Payu ulah dipake keter kenana dora bancana na lunas papa naraka. hengan lamunna kapahayu ma sinengguh utama bijilna ti payu, Baga purusa ulah dipake kancoleh kenana dora bancana na lunas papa naraka. hengan lamunna kapahayu ma sinengguh utama dijilna ti baga lawan purusa,
Ya ta sinangguh dasa kreta ngara(n)na. Anggeus kapahayu ma dora sapuluh, rampes twahna urang reya Maka nguni twah sang dewa ratu.
Nihan sinangguh dasa prebakti ngaranya. Anak bakti di bapa, ewe bakti di laki. hulun bakti di pacandaan, sisya bakti di guru, wang tani bakti di wado. wado bakti di mantri, mantri bakti di nu nangganan. nu nangganan bakti di mangkubumi, mangkubumi bakti di ratu, ratu bakti di dewata, dewata bakti di hyang. Ya ta sinangguh dasa prebak-
III
ti ngara(n)na.
Ini na lakukeuneun. talatah sang sadu jati. Hong kara name sewaya. senibah ing hulun di sanghyang panca tatagata. Panca ngaran ing lima, tata ma ngaran ing sabda, gata ma ngaran ing raga, Ya eta ma ngaran ing sabda, gata ma ngaran ing raga. Ya eta ma pahayuan sareanana.
Panca aksara guru-guru ning janma. Panca aksara ma byakta nu katongton4 kawreton, kacaksuh ku indriya. Guru ma pananyaan na urang reya. Nya mana dingaranan guru ing janma. Sang moha sa(ng) geusna aya bwana.
Ini byaktana. Ngaranya ya panca byapara. Sanghyang pretiwi, apah, teja, bayu mwang akasa. Carek sang sadu maha purusa. eta keh drebya urang. Kangken pretiwi kulit, kangken apah darah ciduh, kangken teja panon, kangken bayu tulang, kangken akasa kapala. Iya pretiwi di sarira ngaranya. Nya mana dikangkenkeun ku nu mawa bumi. Ya mangupati pra rama, resi, prabu,5 disi mwang tarahan.
Ini panca putra: pretiwi Sang Mangukuhan, apah Sang Katung-maralah, teja Sang Karungkalah, bayu Sang Sandanggreba, akasa Sang Wretikandayun.
Ini panca kusika: Sang Kusika di Gunung, Sang Garga di Rum-but, Sang Mesti di Mahameru, Sang Purusa di Madiri, Sang Patanjala di Panjulan.
Lamun pahi kaopeksa sanghyang wuku lima (dina) bwana, boa halimpu ikang desa kabeh. Desa kabeh ngaranya: ppurba, daksina, pasima, utara, madya. Purba, timur, kahanan Hyang Isora, putih rupanya; daksina, kidul, (kahanan Hyang Brahma, mirah rupanya; Pa-sima, kulon)6 kahanan Hyang Mahadewa, kuning (rupanya);
IV
utara, lor, kahanan Hyang Wisnu, hireng rupanya; madya, tengah, kahanan Hyang Siwah, (aneka) warna rupanya. Nya mana sakitu sanghyang wuku lima dina bwana.
Ini wuku lima di maha pandita. Sandi ma karasa si tutur, tapa ma karasa si langlang7 lungguh ma karasa si pageuh, pretyaksa ma karasa si asembawa, kaleupaseun ma karasa madumi tan kaduman, manghingetan tanpa hinga(n). Sakitu wuku lima di maha pandita.
Nihan pawwitan ning kreta, sya sang dewata lima. Pahingawakan ngaran di maneh, pahi mireungeuh rua di manen. Hengan lamunna mo karasa ma kadyangga ning wilut tumemu wilutnya, bener tumemu benernya, Kitu keh eta, ku twah ning janma mana kreta, ku twah ning janma mana na layu.
Ini karma ning hulun, saka jalan urang hulun, Karma ma ngaranya pibudieun, ti(ng)kah paripolah saka jalan ngaranya. Maka takut maka jarot, maka atong maka teuang di tingkah di pitwaheun, di ulah di pisabdaan,
Maka nguni lamun hareupeun sang dewa ratu pun. Maka satya di kahulunan, maka lokat dasa kalesa, boa ruat mala mali papa, kapanggih ning kasorgaan. Lamun teu(ng)teuing ngawakan karma ning hulun, kitu eta leuwih madan usya ditindih ukir, ditapa di luhur gunung kena palarang ditapa dina luhur gajah, hunur si(ng)ha; deukeut maha bancana.
Ini twah ing janma pigunacun na urang reya. Ulah mo turut sang hyang siksakan-
V
dang karesian. Jaga rang dek luput ing na pancaga/n/ti, sangsara. Mulah carut mulah sarereh, mulah nyangcarutkeun maneh. Kalingana nyangcarutkeun maneh ma ngaranya: nu aya dipajar hanteu, nu hanteu dipajar waya, nu inya dipajar lain, nu lain dipajar inya. Nya karah (he)dapna ma kira-kira. Budi-budi ngajerum, mijaheutan, eta byaktana nyangcarutkeun maneh ngara(n)na.
Nyangcarutkeun sakalih ma ngara(n)na: mipit mo amit, ngala mo menta, ngajuput mo sadu. Maka nguni tu: tunumpu, maling, ngetal, ngabegal; sing sawatek cekap carut, ya nyangcarutkeun sakalih ngara(n)na.
Sanguni tu: meor, ngodok, nyepet, ngarebut, ngarorogoh, papan jingan. Maka nguni ngotok ngowo di pamajikan, di panghulu tandang. Maka nguni di tohaan di maneh, Itu leuwih mulah dipiguna dipitwah ku urang hulun. Ulah mo pake na sabda atong teuang guru basa, bakti susila di pada janma, di kula kandang baraya.
Maka nguni di tohaan urang. Suku ma pake disila, leungeun ma pake umum, Jaga rang pacarek deung menak deung gu(s)ti deung bu-haya ing kalih deung estri larangan maka nguni deung tohaan urang. Jaga rang dipiguhakeun mulah surah di tineung urang, sanguni salah tembal, kajeueung semu mo suka ku tohaan urang. Ulah, pamali; bisi urug beunang ditapa, hilang beunang cakal bakal, bisi leungit batri hese, kapangguh ku sanghyang jagat sangsara, batigra-
VI
han ku sang dewa ratu.
Lamun hamo satya di tohaan urang, a(ng)geus ma jaga rang waya di kagering, jaga rang palay, jaga rang ireug, duga-duga majar maneh teu(ng)teuing amat. Mana dipajar satya dikahulunan;hengan jaga rang ceta ma mulah luhya, mulah kuciwa, mulah ng(n)tong dipiwarang, mulah hiri mulah dengki deung deungeun sakahulunan. Maka nguni nyeueung nu meunang pudyan, meunang parekan, nyeueung nu dineneh ku tohaan, teka dek nyetnyot tineung urang. Haywa, pamali !. Kapamalyanna karah: jadi neluh bareuh hate. Hamo beunang gitambaan, jampe mo matih, paksa mo mretyaksa, ja hanteu kturutan ku sanghyang siksakandang karesian.
Kitu jaga rang nangganan, mulah kira-kira digelangan. Jaga rang kagelangan, mulah mo bakti di nu nangganan kena itu tanda8 sang dewa ratu.
Jaga rang keuna panyuruhan, mulah mo raksa sanghyang siksa-kandang karesian, pakeun urang satya di piwarangan. Hengan lamur. nu ngalor ngidul ngulon ngetan, geus ma mulah siwok ca(n)te, mulah simur cante, mulah simar cante, mulah darma cante. Ya ta sinangguh sanghyang catur yatna ngaranya.
Ini kalingana. Siwok cante ma ngara(n)na kawujukan ku hakan inum. Simur cante ma ngara(n)na salima hamilu ngaramakeun nu maling, nu ngarebut, nu meor. Ya salah dongdonan ngaranya. Simar cante ma ngara(n)na ngala dagangan mas pirak lalambaran hanteu di-
VII
titah ku nu miwarang. Ya salah sadeya(n) ngara(n)na. Darma cante ma ngara(n)na daranan di kaceuceub tohaan urang. Disuruh nyokot ngadarat matyan nu tan yogya ku tohaan gumanti ya ngiseusan, kena wageuy, kena kula kadang, kena baraya. Eta ulah dipiguna ku urang hulun. Bogoh di kaceuceub, ceuceub di kabogoh, Itu tan yogya dipitwah ku urang hulun,
Ini pakeun urang nurut ka tohaan, pakeun urang panjang di-pihulun. pakeun urang hsebeul diasa ku tohaan urang. Turut sangyang siksakandang karesian! Bireungeuh na panghulu tandang. Lamun nyeuseul tohaan, milu rang nyeuseul deui deung tohaan. Lamun muji tohaan, milu urang muji deui deung tohaan. Lamun hamo ma milu muji milu meda deung tohaan tosta cingcing tegang urang bakti ka tohaan.
Jaga rang leumpang ngalasan, baju simbut Lamun hamo deung tohaan, iseuskeun na siksakandang karesian. Siksaan(a)na ta ulah dek ngundeur ka huma beet sakalih ka kebon sakalih. Hamo ma beunang urang laku sadu.
Salang keboan ning alas, kayu batri nangtu, bwah beunang nga-rara(ng)gean, tanggeuhkeun suluh, turuban supa, cangreudan tewwan, odeng, nyeru-
VIII
an, engang, ulam, parakan, sing sawatek babayan, ulah urang barang ala. Sanguni nurunkeun sadapan sakalih, ulah eta dipiguna kenana puhun ning dosa, tamikal ning papa kalesa.
Jaga rang nemu jalan, gede beet, bangat dicangcut dipangadwa sugan urang pajeueung deung gusti deung mantri. Ulah mo pangidalkeun pangadokokongkeun. Lamun bujangga brahmana, wikuhaji mangkubumi, anak ratu, beunghar kokoro, maka nguni gutuloka, ulah mo pahi panggidalkeun kena itu guru sang prebu.
Ingetkeun na siksakandang karesian, deung iseuskeun na haloan. Ulah ngeri(ng)keun estri larangan sakalih, rara hulanjar sakalih, bisi keuna ku haloan si panghawanan, Maka nguni ngarowang tangan, sapanglungguhan di catang, di bale, patutunggalan, haloan si panglungguhan ngara(n)na. Patanjeur-tanjeur di pipir, di buruan, patutunggalan, haloan si pana/h/taran ngara(n)na
Nembalan nu batuk, nu ngadehem, nu ngareuhak, maka nguni embuing; kalih ngawih, ya lembu akalang ngaranya. Nyanda di (u)rut sanghyang kalih deuuk di tihang, di kayu, di batu, nyeueung inya anggeus diri disilihan nyanda, ngara(n)na lembu anggasin. Itu kehna ingetkeuneun lamun dek luput ti naraka,
Sa/ng/nguni sapanginepan, sapamajikan, satepas, sabale deung sanghyang kalih, deung estri larangan sakalih ngara(n)na kebo sapinahan. Nya kehna ingetkeuneun,
IX
sinangguh ulah pamali ngara(n)na.
Itu haywa ulah dek (di)turut ku hulun sakalih. Lamun urang dek maan inya ma maka majar ka panghulu tandang. Lamun dipicaya ma samayakeun, ku geringna ku paehna ku leungitna. poron mati sareyanana, eta baan. Hamo tu aya na pidosaeun ja kolot na samaya ni(r)ni na agama. Hamo ma dipicaya, ulah! Lamun keudeu ma dek maan inya, gering ma nulung, paeh leungit ma ngagantyan sakadeugdeugna. Sa/ng/mangkana kayatnakna!
Nihan muwah. Jaga rang kadatangan ku same pangurang dasa, calagara, upeti panggeres reuma maka suka geui(ng) urang, maka rasa kadatangan ku kula kadang, ku baraya, ku adi lanccuk anak mitra suan kaponakan. Sakitu eta kangken Ngan lamun aya panghaat urang, kicap inum si(m)but cawet suka drebya.
Maka rasa puja nyanggraha ka hyang ka dewata, Anggeus ma jaga rang dipigunakeun ka gaga ka sawah ka serang ageung, ngikis, marigi, ngandang, ngaburang, marak, mu(n)day, ngadodoger, mangpayang. nyair bi(n)cang; sing sawatek guna tohaan, ulah sungsut, ulah surah, ulah purik deung giringsing, pahi sukakeun sareyanana.
Maka rasa guna urang. Ngan lamun urang pulang ka dayeuh, ulah ngising di pi(ng)gir jalan, di sisi imah di tungtung caangna. bisi kaambeu ku menak ku gusti. Sunguni tu(ng)ku nu rongah-rongah bisi kasumpah kapadakeun ambu bapa pangguruan, kapapas ka nu karolot ku twah urang gagabah. Ngan lamun
X
(carek) sanghyang siksa, ngising ma tujuh lengkah ti jalan, kiih ma tilu lengkah ti jalan. Boa mo nemu picarekeun sakalih ja urang nyaho di ulah pamali. Kaulah ma duka, pamali ma paeh, deung jeungjeueung gagawar, pucuk tambalung, sugan tampyan dalem, kandang larang(an), bale larangan. Maka nguni ngalangsinang, mapag ngaliwat ratu macangkrama kena itu paranti dosa,
Jaga rang asup dalem, maka rea lieuk, sugan ngarumpak nebuk nembung megat jajarah. Jaga urang deuuk, ulah salah hareup, maka rampes disila. Deung sugan urang dibaan lemek ku tohaan, tineungkeun picarek urang. Asing seueup, maka suka ka tohaan.
Deung maka ilik-ilik dina turutaneun: mantri gusti kaasa-asa, bayangkara nu marek, pangalasan, juru lukis, pande dang, pande mas, pande gelang, pande wesi, guru wida(ng). medu, wayang, kumbang gending, tapukan, banyolan, pahuma, panyadap, panyawah, panyapu, bela mati, juru moha, barat katiga, pajurit, pamanah, pam(a)rahg, pangurang dasa calagara, rare angon, pacelengan, pakotokan, palika, preteuleum, sing sawatek guna, Aya ma satya di guna di kahulunan. Eta kehna turutaneun kena eta ngawakan tapa di nagara.
Aya ma na urang nu kaseuseul ku tohaan, eta keh ulah dituru(t) twah bisi urang kaseuseul deui. Ini babandingna, upama janma leu(m)pang ngala-
XI
san nincak cucuk, tincak keh deui ku urang, sarua sakit/an/na. Nya mana aya ma na urang nu kapuji, «i cangcingan, si langsitan, maka predana, emet imeut rajeun leukeun satya di guna tohaan. Eta ma turut twahna deung gunana, boa urang kapuji deui
Aya ma/na/ janma rampes ruana, rampes ti(ng)kahna, rampes twahna, turut saageungna kena eta sinangguh janma utama ngara(n)na. Aya ma janma goreng ruana. ireug ti(ng)kahna, rampes twahna, itu ma milah diturut ti(ng)kahna dara sok jeueung rwana. Turut ma twahna. Aya janma goreng rwana. ireug tingkahna, goreng twahna, itu ma caru(t) ning bumi, silih diri na urang sabwana, ngara(n)na calang ning janma. itu kehna ingetkeuneun, hala-hayu goreng-rampes ala guru.
Ini pengetna, Aya ma janma paeh maling, paeh papanjingan, paeh ngabegal, paeh meor, sing sawatek cekap carut, eta jeueung kena ulah diturutan. Ya eta kangken guru nista ngara(n)na.
Aya ta deui. Lamun urang nyeueung nu ngawayang, ngadenge-keun nu ma(n)tun, nemu siksaan tina carita, ya kangken guru panggung ngara(n)na. Lamun urang nemu siksaan rampes ti nu maca ya kangken guru tangtu ngara(n)na. Lamun mireungeuh beunang nu kuriak ma: ukir-ukiran, paparahatan.
XII
papadungan, tutulisan, sui nanya ka nu diguna, temu ku rasa sorangan ku beunangna ilik di guna sakalih ya kangken guru wreti ngara(n)na. Nemu agama ti anak, ya kangken guru rare ngara(n)na. Nemu darma ti aki ma ya kangken guru kaki ngara(n)na. Nemu darma ti lanceuk ma ya kangken guru kakang ngara(n)na. Nemu darma ti toa ma ya kangken guru ua ngara(n)na.
Nemu darma ti geusan leumpang di lembur di geusan ngawengi, di geusan eureun, di geusan majik ma ya kangken guru hawan ngara(n)na. Nemu darma ti indung ti bapa ya kangken guru kamulan ngara(n)na. Maka nguni lamun hatur ka mahapandita ya kangken guru utama, ya kangken guru mulya, ya kangken guru premana, ya kangken guru kaupadesaan. Ya sinangguh catur utama ngara(n)na.
Nya mana kitu, lamun a(ng)geus di karma ning akarma, di twah ning atwah, a(ng)geus pahi kaiilikan nu gopel nu rampes, nu hala nu hayu. Kitu lamun aya nu muji urang, suita, maka geuing urang, gumanti pulangkeun ka nu muji, pakeun urang mo kapentingan ku pamuji sakalih. Lamun urang daek dipuji ma kadyangga ning galah dawa sinambungan9 tuna, rasa atoh ku pamuji.
A(ng)geus ma dipake hangkara ja ngarasa maneh aya di imah maneh, ku hakan ku inum, ku suka ku boga, ku pakarang, teka dipake anggeuhan. Eta kangken galah dawa ta. Eta Kangken pare hapa ta ngara(n)na.
XIII
Kitu, lamun aya nu meda urang, aku sapameda sakalih. Nya mana kadyangganing galah cedek tinugelan teka. Upamana urang kudil, eta kangken cai pamandyan. Upamana urang kurit kangken datang nu ngaminyakan. Upamana urang ponyo kangkn datang nu mere kejo. Upamana urang henaang kangken (datang nu) mawakeun aroteun. Upamana urang handeueul kangken (datang) nu mere seupaheun. Ya sinangguh panca parisuda ngara(n)na. Eta kangken galah cedek tinugelan.
Lamun maka suka rasa urang, kangken pare beurat sangga. Boa maka hurip na urang reya. Ya katemu wwit ning suka Iawan10 enak. Salang nu ngupat, ala panyaraman. Aya twah urang ma eureunan. Hanteu twah urang ma ungang ambu-bapa. Kalingana janma ngara-(n)na. Ya sinangguh paramar/ra/ta wisesa, ya kangken dewa mangjanma ngara(n)na. Nya sang puma sarira, nya wwit ning hayu, ya puhun ning bener.
Ini pangimbuh ning twah pakeun mo tiwas kala manghurip, pa-keun wastu di imah di maneh. Emet, imeut. rajeun, leukcen, paka predana, morogol-rogol, purusa ning sa, widagda, hapitan. kara wa-leya, cangcingan, langsitan.
Jaga 'rang ngajadikeun gaga-sawh, tihap ulah sangsara. Jaga rang nyieun kebo/a/n, tihap mulah ngu(n)deur ka huma beet sakalih, ka huma lega sakalih. Hamo ma beunang urang laku sadu. Cocooan ulah tihap meuli mulah tihap nukeur. Pakarang ulah tihap nginjeum.
XIV
Simbut-cawet mulah kasarataan, hakan-inum ulah kakurangan, anak-ewe pituturan sugan dipajar durbala siksa. Yatnakeun sanghyang siksakandang karesian.
Jaga rang hees tamba ui(n)duh, nginum twa/h/k tamba hanaang, nyatu tamba ponvo, ulah urang kajo(ng)jonan. Yatnakeun maring ku hanteu. Sa/ng/nguni tu ku anak-ewe, mulah dek paliketan sugan hamo sapitwaheun. Rampes ma beunang urang nyaraman teka nurut na panyaraman, eta keh anak urang ewe urang ngara(n)na.
Hanteu ma nurut na pamagahan, eta sarua deungeun sakalih. Ngan lamun keudeu, ewe-anak geus ma medeng diaku ku urang. Boa urang kabobotan, boa reujeung sasab ka naraka, leungit batri rang ngabakta, hilang beunang cakal-bakal.
Ini warah sang darma pitutur, sugan ura(ng) tanpa hedap mreo-peksah samutatah. Paesan teh ta susuriyem, jambangan eusi ning bayu ma hening, tah desana tah nora buksah. Kalingana ta, sri ma ngaranya omas. Kitu na omas, lamun hamo dila(n)ja pelek rupana, lamun kalanja ma cenang, rampes ja kaopeksa.
Kitu keh upama urang janma ini. Lamun nurut sanghyang siksa, kapahayu rasana di urang kadyangga ning bener tumemu benernya. Kitu, lamun hamo nurut sanghyang siksa kreta kadyangga ning wilut tumemu wilutnya. Paesan ma ngaranya eunteung. Kitu na eunteung, lamun hamo kawaas, samar kalangkang urang. Lamun kawaas ma puguh rua
XV
urang dina jero eunteung eta.
Kitu keh janma ini, bisa nurut upacara sakalih. Rampes ma boa kalihasan ku rasa di maneh. Lamun hamo ma bisa nurut pamagahan, punggunp tata ngara(n)na.
Jambangan ma ngara(n)na pamuruyan. Kangken cai hening ma hedap urang kreha. Ya mana kitu, mana na waas, teger rame a(m)bek. Desa ma ngaranya dayeuh, Na dayeuh, lamun kosong. hanetu turutaneunana. Kitu na sabda, lamun hamo kaeusi'11 carut ngara(n)na. Hengan lamun kaeusian ma na kahanan, eta keh na turutaneun. Kitu keh na sabda. Mana kaeusian, mana dipajar bener laksana.
Kitu keh urang janma ini. Lamun dek nyaho di puhun suka lawan enak ma ingetkeun saur sang darma pitutur. Ini silokana:
tadaga12 carita hangsa
gajendra carita banem
matsyanem13 carita sagarem
puspanem carita bangbarem.
Kalinganya, kitu ja rang dek ceta, ulah salah geusan nanya. La-mun hayang nyaho di tanian herang, talaga banyu atis ma hangsa tanya. Kalingana ma aya janma atisti ring apraniti. herang tineung. rame ambek, nya(ng)kah, kangken hangga dina talaga herang.
Hayang nyaho di j(e)ro ning laut ma. matsya tanya. Kalingana ma upama hayang nyaho di hedap sang dewa ratu deung di hedap mahapandita.14
Hayang nyaho di Iwir15ning leuweung ma gajah tanya. Ini ka-lingana. Kangken Iwir16 ta ma nyaho di tineung nu reya. Kangken gajah ta ma nyaho di bebedas sang
XVI
dewa ratu.
Hayang nyaho di ruum amis ning kembang ma, bangbara tanya. Kalingana ta kangken ba(ng)bara ma janma bisa saba ngumbara, nyaho di tingkah sakalih. Kangken ruum kembang ma janma rampes twahna, amis barungusan semu imut ti(ng)kah suka.
Kalingana ulah salah geusan tanya.
Hayang nyaho di sakweh ning carita ma: Damarjati, Sanghyang Bayu, Jayasena, Sedamana, Pu Jayakarma. Ramayana, Adiparwa, Korawasarma, Bimasorga, Rangga Lawe, Boma, Sumana, Kala Purbaka, Jarini, Tantri; sing sawatek carita ma memen tanya.
Hayang nyaho di sakweh ning kawih ma: kawih bwatuha. kawih panjang, kawih lalanguan. kawih panyaraman, kawih sisi(n)diran, kawih pengpeledan, bongbong kaso, pererane, porod eurih, kawih babahanan, kawih ba(ng)barongan, kawih tangtung, kawih sasa(m)batan, kawih igel-igelan; sing sawatek kawih ma, paraguna tanya.
Hayang nyaho di pamaceuh ma: ceta maceuh, ceta nirus, tata-pukan, babarongan, babakutrakan, ubang-ubangan, neureuy panca, munikeun le(m)bur, ngadu lesung, asup kana lantar, ngadu nini;sing sawatek (ka)ulinan ma, hempul tanya.
Hayang nyaho di pantun ma: Langgalarang, Banyakcatra, Siliwangi, Haturwangi; prepantun tanya.
Sa(r(wa Iwir/a/ ning tulis ma: pupunjengan, hihinggulan, kekem-bangan, alas-alasan, urang-urangan, memetahan, sisirangan, ta-
XVII
ruk hata, kembang tarate; sing sawatek tulis ma, lukis tanya.
Sa(r)wa Iwir/a/ ning teuteupaan ma telu ganggaman palain. Ganggaman di sang prabu ma: pedang, abet, pamuk, golok, peso teundeut, keris. Raksasa pina/h/ka dewanya, ja paranti maehan sagala. Ganggaman sang wong tani ma: kujang, baliung, patik, kored, sadap. Detya pina/h/ka dewanya, ja paranti ngala kikicapeun iinumeun. Ganggamam sang pandita ma: kala katri, peso raut, peso dongdang, pangot, pakisi. Danawa pina/h/ka dewanya, ja itu paranti kumeureut sagala. Nya mana teluna ganggaman palain deui di sang prebu, di sang wong tani, di sang pandita. Kitu lamun urang hayang nyaho di sarean(ana), eta ma panday tanya.
Sa(r)wa Iwir/a/ ning ukir ma: dinanagakeun, dibarongkeun, ditiru paksi, ditiru were, ditiru singha; sing sawatek ukir-ukiran ma, ma-rangguy tanya.
Sa(r)wa Iwir/a/ ning oolahan ma: nyupar-nyapir rara ma(n)di, nyocobek, nyopong koneng, nyanglarkeun, nyarengseng, nyeuseungit, nyayang ku pedes17beubeuleuman, panggangan, kakasian, hahanyangan, rarameusan, diruruum, amis-amis; sing sawatek kaolahan, hareup catra tanya.
Sa(r)wa Iwir/a/ ning boeh ma: kembang mu(n)cang, gagang senggang, sameleg, seumat sahurun, anyam cayut, sigeji, pasi-pasi, kalangkang ayakan, poleng re(ng)ganis, jaya(n)ti, cecempaan, paparan a-
XVIII
kan, mangin haris sili ganti, boeh siang, bebernatan, papakanan, surat awi, parigi nyengsoh, gaganjar, lusian besar, kampuh jaya(n)ti, hujan riris, boeh alus, ragen panganten; sing sawatek boboehan ma pangeuyeuk tanya.
Lamun hayang nyaho di agama parigama ma: acara eleh ku adigama, adigama eleh ku gurugama, gurugama eleh ku tuhagama, tuhagama eleh ku satmata, satmata eleh ku surakloka, surakloka eleh ku niraweerah. Utama janma wahye dosa. Wahye dosa utama janma; sing sawatek agama parigama ma pratanda tanya.
Sugan hayang nyaho di tingkah prang ma: makarabihwa, katra-bihwa, lisangbihwa, singhabihwa, garudabihwa, cakrabihwa, suci muka. braja panjara. asu maliput, merak simpir, gagak sangkur, luwak maturut, kidang sumeka, babah buhaya, ngali(ng)ga manik. lemah mrewasa, adipati, prebu sakti, pake prajurit, tapak sawetrik;sang hulujurit tanya.
Hayang nyaho di sakweh ning aji mantra ma: jampa-jampa. geugeui(ng), susuratan. sasaranaan, kaseangan, pawayagahan, puspaan, su-sudaan. huriphuripan, tu(n)duk iyem, pararasen, pasakwan:.sing sa-watek aji ma sang brahmana tanya.
Hayang nyaho di puja di sanggar ma: patah puja daun, gelar palayang, puja kembang. nya(m)pingan lingga, ngomean sanghyang, sing sawatek muja ma ja(ng)gan tanya.
Hayang nyaho di dawuh nalika ma: bu-
XIX
lan gempa, tahun tanpa te(ng)gek, tanpa sirah, sakala lumaku, sakala ma(n)deg, bumi kape(n)dem, bumi grempa; sing sawatek nyaho di carek /ma/ nu beuheula, bujangga tanya.
Hayang nyaho di darmasiksa, siksakandang, pasuktapa, padenaan, maha pawitra, siksa guru, dasa sila, tato bwana, tato sarira, tato ajnyana ma; sing sawatek eusi pustaka. sang pandita tanya.
Maka nguni kasorgaan di sakala kaprabuan, kamulyaan, kamul-yaan, kautamaan, kapremanaan, kawisesaan; ratu tanya.
Hayang nyaho dipatitis bumi ma: ngampihkeun bumi, masinikeun na urang sajagat, parin pasini, ngadengdeng, maraspade, ngukur, nyaruakeun, nyipat, midana, lamun luhur dipidatar, ancol dipakpak; sing sawatek ampih-ampih ma mangkubumi tanya.
Lamun hayang nyaho di sakweh ning labuhan ma, maka nguni: gosong, gorong, kabua, ryak mokprok, ryak maling, alun agung, tanjung, hujung, nusa, pulo, karang nunggung, tunggara, barat daya; sing sawatek saba di laut ma, lalayaran, puhawang tanya.
Hayang nyaho di sawatek arega ma: telu sayuta, telu saketi, telu salaksa. telu sariwu, telu satak, telu saratus, telu sapuluh, maka nguni karobelah, katelubelah, kapatbelah, kalimabelah, kanembelah, kapitubelah, kawolubelah; sing sawatek arega ma citri-
XX
k byapari tanya.
Hayang nyaho di sandi, tapa, lungguh, pratyaksa. putus tangkes, kaleupaseun, tata hyang, tata dewata, rasa carita. kal/e/pa carita; sing sawatek nata-nata para dewata kabeh, sang wiku paraloka tanya,
Aya ma nu urang dek ceta, ulah salah geusan nanya. Lamun dek nyaho di carek para nusa ma: carek Cina, Keling, Parasi, Mesir, Samudra, Banggala, Makasar, Pahang, Kala(n)ten, Bangka, Buwun, Beten. Tulangbawang, Sela, Pasay, Parayaman, Nagara Dekan, Dinah, Andeles, Tego, Maloko, Badan, Pego, Malangkabo, Mekah, Buretet, Lawe, Saksak, Se(m)bawa, Bali, Jenggi, Sabini, Ngogan, Kanangen, Kumering, Simpang Tiga, Gumantung, Manumbi, Babu, Nyiri, Sapari, Patukangan, Surabaya, Lampung, Jambudipa, Seran, Gedah, Solot, Solodong, /Bali/. Indragiri, Tanjung Pura, Sakampung, Cempa, Baluk, Jawa; sing sawatek para nusa ma sang jurubasa darmamurcaya tanya.
Eta kehna kanyahokeuneun di tuhuna di yogyana. Aya ma nu majar mo nya(h)o, eta nu mo satya di guna di maneh, mo teuing di carek dewata urang. Tan /n/awurung inanti dening kawah lamun guna mo dipiguna, lamun twah mo dipitwah, sahinga ning guna kreta kena itu tangtu hyang tangtu dewata.
Sakala batara jagat basa ngretakeun bumi niskala. Basana: Brahma, Wisnu, Isora, Mahadewa, Siwa-
XXI
h. bakti ka Batara! Basana: Indra, Yama, Baruna, Kowera, Besawarma, bakti ka Batara! Basana: Kusika, Garga, Mestri, Purusa, Pata(n)jala, bakti ka Batara: Sing para dewata kabeh pada bakti ka Batara Seda Niskala. Pahi manggihkeun si tuhu lawan preityaksa.
Ini na parmanggihkeuneun dina sakala, tangtu batara di bwana pakeun pageuh jadi manik sakurungan, pakeuneun teja sabumi. Hulun bakti di tohaan, ewe bakti di laki, anak bakti di bapa, sisya bakti di guru, mantri bakti di mangkubumi, mangkubumi bakti di ratu, ratu bakti di dewata.
Disuruh neguhkeun di sarira, matitiskeun bayu sabda hedap. Lamun itu hamo kapiguna kapitwah ku na janma kanista madya utama pada ditibakeun kana kawah si tambrah gomuka. Wijayajana janma kawisesa ku dewata pun.
Saur sang darma pitutur mujarakeun sabda sang rumuhun. Aya deui babandingna. Kitu upamana urang leumpang ka Jawa, hamo nurut carekna deungeun carana, mangu rasa urang. Anggeus ma urang pulang deui ka Sunda, hanteu bisa carek Jawa, asa hanteu datang nyaba. Poos tukuna beunang tandang ja hanteu bisa nurut care(k)na.
Kitu urang ianma ini. Ha(ng)ger turun ti niskala hanteu katemu cara dewata, geura-geura dek mangjanma ja ireug tingkahna, hanteu bisa nurut twah nu nyaho. Aya kapitwah ta nu mo satya, nu tan yogya: lumekas manggawe hala: papanjingan, bubunyan, kapiadi, ka-pilanceuk. Nya mana wadon ngarasa lalaki la-
XXII
in salakina, tan yogya ngara(n)na. Lalaki ngarasa wadon lain eusi imahna, tan yogya ngara(n)na. WSnang ditibakeun kana kawah si mregawijaya. Janma ngawisesakeun nu salah,
Ini silokana twah janma salah: burangkak, marende, mariris, wi-rang. Ya ta catur buta ngara(n)na. Kalingana burangkak ma ngaranya gila. Nu kangken maka gila ta ma twah janma: dengi. tungi, torong, gasong, campelak sabda, gopel twah, panas hate, tan yogya ngara(n)na, Nya keh nu kangken maka gila ta twah janma sakitu. Jadina ta raksasa, durgi, durga, kala, buta, geusan ta di mala ning lemah.
Mala ning Iemah ngara(n)na: sodong, sarongge, cadas gantung. mu(ng)kal pategang, lebak, rancak, kebakan badak, catang nu(ng)gang, catang nonggeng, garunggungan, garenggengan, Iemah sahar. dangdang wariyan, hunyur, lemah laki, pitunahan celeng, kalo(m)beran. jaryan, sema; sawatek lemah kasingsal.
Sakitu kajadian nu keudeu di twah nu gopel; ja twah ning janma nu mere gila ta. Jadina ta sawatek maha gila, ja hanteu nurut sanghyang sasana kreta, ja ngarumpak sanghyang siksakandang karesian. Nya mana jadi maha gila ya ta kalinga ning burangkak ngara(n)na.
Marande ma ngara(n)na dibeka tiis nya karah panah. Diheman-keun, dikarunyaan, diipuk, dineneh, dibere suka-boga hulun-kuring: nya karah kirakirakeuneu(n)ana; byakta keuna ku na kapapaan eusi tegal si pantana, sayajnyana lohna.
Timur makapalap
XXIII
kandaga. Saketi wong kena i rika. Ti kidul ma gunung watu. Pareng sarewu wong papa i rika. Ti barat yaksa geni-muka. Tan keuna wruhan wong kwehnya papa i rika. Ti kaler kadi walang sinudukan, pareng satus wong papa i rika. Ti tengah gagak si antana lawan18 sang senayaksa. Sewu-sewu wong papa i rika. Ya kapapa(n) ning marende ngara(n)na.
Mariris ma ngara(n)na camah, jiji manan tahi, camah manan wangke a(m)beu. Kitu keh twah janma cacarokot. barang cokot. A(ng)geus ma barang ala hamo menta, maling, numpu, meor, ngarebut; song sawatek curaweda ka nu bener.
Paeh ma atmana papa. Sariwu saratus tahun keuna ku sapa batara. tangeh mana jadi janma. Aya jadina ta kotor: janggel, hileud tahun, piteuk, titi(ng)gi, jambelong, limus sakeureut, mear, pacet, lentah, lohong. gorong; sawatek dipake jiji ku na urang reya. Ya ta sinangguh mariris ngara(n)na. .
Wirang ma ngara(n)na: mumul tuhu, mumul bener, mumul yogya, mumul duga-duga, mumul bema. Lamun carut ma: harema, harems(a), bogoh, gawok. Lamun paeh ma eta atmana ma(ng)gihkeun papa, wot gonggang, cukang cueut, batu kacakup. Kajadikeun ma ka bwana jadi watek maha gila: warak, macan, wuhaya, ula /m/ageung; sawatek maka gila janma. Ya ta ma wirang ngara(n)na. Sakitu ma catur buta,
Ini ma upama janma tandang ka Cina. Heubeul mangkuk di Cina, nyaho di karma Cina, di ti(ng)kah Cina, di polah Ci-
XXIV
na, di kararampesan Cina. Katemu na cara telu: kanista, madya, utama. Pahi nyaho di sabda sang prabu, sang rama, sang resi, bisa matitiskeun bayu, sabda, heddap. Nya mana nya ho di geui(ng), di upageui(ng), di parigeui(ng); ya ta tri geui(ng) ngara(n)na.
Geui(ng) ma bisa ngicap bisa ngicup dina kasukaan. Ya geui(ng) ngara(n)na. Upageui(ng) ma ngara(n)na bisa nyandang bisa nganggo, bisa babasahan, bisa dibusana, Ya upageui(ng) ngara(n)na. Parigeui(ng) ma ngara(n)na bisa nitah bisa miwarang ja sabda arum wawangi. Nya mana hanteu surah nu dipiwarang ja katuju nu beunang milabuh siloka.
Lamun ka beet ma basana: utun, eten, orok, anak ing, adi ing. Ka kolot ma basana: lanceuk ing, suan ing, euceu ing, aki ing. Pangwastu nama sumanger teu(ng)teuing amat Sakitu na dasa pasantra, geus ma: guna, rama, hook, pesok, asih, karunya, mupreruk, ngulas, nyecep, ngala angeen. Nya mana suka bungah padang caang nu dipiwarang. Ya ta Sinangguh parigeui(ing) ngara(n)na.
Ini silokana: mas, pirak, komala, hinten, ya ta sanghyang catur yogya ngara(n)na. Ini kalingana. Mas ma ngaranya sabda tuhu tepet byakta panca aksara. Pirak ma ngaranya ambek kreta yogya rahayu! Komala ma ngaranya geui(ng) na padang caang lega loganda. Hinten ma ngaranya cangcing ceuri semu imut rame ambek. Ya ta sinangguh catur yogya ngaranya.
Ya ta janma bijil ti nirmala ning lemah, pahoman, pabutelan, pamujaan, l(e)mah maneuh, candi,
XXV
prasada, lingga linggih, batu gangsa, lemah biningba ginavve wongwongan, sasapuan. Sakitu, saukur lemah kasucikeun, cai kasucikeun, kapawitrakeun. Nya keh janma rahayu, janma rampes, ya janma kreta,
Nu kangken bijil ti nirmala ning lemah ma ngara(n)na, inget di sanghyang siksa, mikuku(h) talatah ambu bapa aki lawan buyut, nyaho di siksaan mahapandita, mageuhkeun ujar ing kreta.
Ini carita baheula nu nanjeurkeun sanghyang sasana kreta: Rahyangtang Dewaraja, Rahyangta Rawunglangit, Rahyangta ti M(e)dang, Rahyangta ri Menir.19Ya ta sinangguh catur kreta ngara(n)na.
Nya mana kitu ayeuna na janma inget di sanghyang darma(wi)-sesa, nyaho di karaseyan ning janma. Ya ta sinangguh janma rahaseya ngara(n)na, Lamun pati ma eta atmana manggihkeun sorga rahayu. Manggih rahina tanpa balik peteng,20 suka tanpa balik duka, sorga tanpa balik papa, enak tanpa balik lara, hayu tanpa balik hala, nohan tanpa balik wogan, mokta tanpa balik byakta, nis tanpa balik hana, hyang tanpa balik dewa. Ya ta sinangguh parama lenyep ngara(n)na.
Kitu keh janma ayeuna. Upama urang mandi, cai pitemu urang hengan ta na cai dwa piliheun(a)na; nu keruh deungeun nu herang. Kitu keh twah janma. Dwa nu kapaknakeun: nu goce deungeun nu rampes. Kitu keh janma. mana na kapahayu ku twah nu mahayu inya. Nya mana janma mana hala ku twahna mana hayu ku twahna.
Kitu keh cai mana dipajar dwa piliheun ma. Banyu
XXVI
asrep lawan hening ma inya sanghyang darmawisesa, Nya nu dilakukeun ku mahapandita. Nu banyu ha(ng)ker lawan letuh ma inya na rasa carita nu dilakukeun ku na sang wiku lokika paramar/a/ta kabeh. Nya kadyangga ning centana lawan acentana. Nu centana ma wruh menget tutur tanpa balik lupa; ya ta wwit ning janma rahayu. ya tangkal ning bumi kreta. Nu acentana ma ikang lupa hyang, moha tar kahanan tutur: ya tar.gkal ning sanghara, punun ning kaliyuga, .beuti ning jalir, vvwit ning linyok; ya sangkan janma ka naraka. Ulan eta dipitemen ku nu dek berier ma.
Ini ujar sang sadu basana mahayu drebyana. Ini tri-tangtu di bumi. Bayu kita pina/h/ka prebu, sabda kita pina/h/ka rama. h(e)dap kita pina/hka resi. Ya tritangtu di bumi, ya kangken pineguh ning bwana ngara(n)na.
Ini triwarga di lamba. Wisnu kangken prabu, Brahma kangken rama, Isora kangken resi. Nya mana tritan(g)tu pineguh ning bwana. triwarga hurip ning jagat. Ya sinangguh tritan(g)tu di nu reya ngaranya.
Teguhkeun pageuhkeun sahingga ning tuhu, pepet byakta warta manah. Mana kreta na bwana, mana hayu ikang ja(ga)t, kena twah ning janma kapahayu.
Kitu keh, sang pandita pageuh di kapanditaan(a)na. kreta; sang wiku pageuh di kawikuan(a)na, kreta; sang manguyu pageuh di kamanguyuan(a)na, kreta; sang paliken pageuh di (ka)paliken(a)na. kreta; sang tetega pageuh di katetegaan(a)na, kreta; sang ameng pageuh di kaamengan(a)na, kreta; sang wasi pageuh di kawasian(a)na, kreta; sang ebon pageuh di kaebon(a)na, kreta; maka nguni sang walka pageuh di kawalkaa-
XXVII
n(a)na, kreta; sang wong tani pageuh di katanian(a)na, kreta; sang euwah pageuh di kaeuwahan(a)na, kreta; Sang gusti pageuh di kagustian(a)na. kreta:.sang mantri pageuh dikamantrian(a)na, kreta; sang masang pageuh di kamasangan(a)na, kreta; sang bujangga pageuh di kabujanggaan(a)na. kreta. sang tarahan pageuh di katarahan(a)na, kreta; sang disi pageuh di kadisian(a)na, kre'ta; sang prebu pageuh di kaprebuan(a)na, kreta.
Nguni sang pandita kalawan sang dewa ratu pageuh ngretakeun ing bwana, nya mana kreta lor kidul kulon wetan sakasangga dening pretiwi sakakurung dening akasa; pahi manghurip ikang sarwo janma kabeh.
Sarwo janma kabeh ngara(n)na: janma tumuwuh, janma triyak. janma wong, janma siwong, wastu siwong. Nya mana sakitu eta nu dipajar sarwo janma .kabeh ta.
Jan tumuwuh ma ngara(n)na: trena, taru, lata, galuma. Pahi manghurip hejo lembok natar dangkura; ya janma tumuwuh ngara(n)na.
Janma wong ma ngara(n)na: ruana janma kena ten hade yunina, Janma siwong ma. ngara(n)na: rampes yuni rampes bangsa kena acan nyaho di sanghyang darma.
Ini ma sugan hayang kalihasan ku eusi bwana. Reyana ta. Ini ngara(njna: kurija, ma/n/taja, bagaja, payuja.
Kurija ma ngara(n)na sawatek bijil ti sungut. Ma/n/taja ma nga-ra(n)na sawatek bijil ti panon. Bagaja ma ngara(n)na sawatek bijil ti
XXVIII
baga. Payuja ma ngara(ii)na sawatek bijil ti tumbling. Ya sinangguh sanghyang catur mula ngara(n)na.
Ini guna janma di bwana: /u/ ngangka, nyigi, ngiket, nyigeung, ngamang, ngarombaong. Ngangka ma ngara(n)na angen-angen. Nyigi ma ngara(n)na uu(n)tayan, Ngiket ma ngara(n)na watek nalikeun. Nyigeung ma ngara(n)na meu(ng)peung meulah, ma(n)cir. midwakeun, ngadar, ngagitaka, ngukur, nyarwakeun. Ngarwang ma ngara(n)na sawatek ngalikeun. Ngarombong ma ngara(n)na sawatek heuleut-heuleut. Ya ta sinangguh sadguna ngara(n)na. Sakitu guna janma sarean(a).
Ini kahayang janma: /ru/ yun suda, yun suka, yun munggah, yun luput. Ini kalingana: yun suda, ma ngara(n)na hayang puma, mu-mul keuna ku saroa kasakit; yun suka ma ngara(n)na hayang beunghar, mumul katunan ku drabya: yun nuinggah ma ngara(n)na hayang sorga, mumul manggihkeun bwana; yun Iuput ma ngara(n)na hayang mokta, mumul /ka/ kabawa ku para sorga. Nya mana sakitu kahayang janma sareyan(a)
Ini nu mandi ka cai. /ru/ Kalingana lanang wadon keudeu mala-wading. Sakitu eta reyana. Sabaraha dagangan dipakeun eta? Kalingana asak deung atah, goce deung rampes, beet deung gede.
Sabaraha rasana? /u/ Kalingana lawana, kaduka, tirtka, amba, kasaya, madura. Lawana ma ngara(n)na pangset; kaduka ma ngara(nV na lada; tritka ma ngara(n)na pahit: amba ma ngara(n)na haseum; kasaya ma ngara(n)na pelem, madura ma ngara(n)na amis. Sakitu kara-sana ku na janma sarean(a)na,
Ini pakeun urang mibogaan maneh, pakeun turun patiwah-tiwah ka anak,
XXIX
ka incu, ka umpi. ka cicip, ka muning, ka anggasantana, ka pratisantana, ka putuh wekas sakabeh; nu sieup dipikakolotan deung21 nu hamo sieup beunang cekap.
Hamo sieup dipikakolotan ngara(n)na pinah ing buta raksasa. Beunang bobotoh, beunang babalanjaan, hamo yogya dipikakolotan. Ngara(n)na wineh ing cipta ambara. Hengan pamere indung, pamere bapa, pamere pangguruan, wenang dipikakolotan. Ngara(n)na dewa rumaksa di urang.
Ladang pepelakan wenang dipikakolotan. Ngara(n)na mani bijil ti pretiwi. Ladang heuyeuk, ladang cocooan wenang dipikakolotan. Ngara(n)na mirah tiba ti akasa.
Janma beunghar teka nebus wadon, teu nyaho indung-bapana, ualah dipikaritikan bisi urang kabawa salah. Aya deui nyaho di indung-bapana, syaran sangkan ahulun. Lamun twah indung-bapana rampes keneh na janma. ngara(n)na kapapanas ku twah kolot, (Eta) wenang dipikari/n/tikan. Hengan lamun ku carut ma ulah dipikaleuleuheungkeun. Ngara(n)na janma mider ing naraka.
Aya deui ma janma /ng/rampes twahna, rampes susukna, rampes wwitna, ulah mo22 tebus. Hengan ulah tuluy dipisomah bisi hulun turuna(na). Ulah majikeun ka kula-kadang urang. Geus ma tanya, bawakeun seupaheun sewaka ka urang.
Sakitu tata jangjawokanana pakeun dapurna pulang ka jatina deui. Pake beuteung di-
XXX
ri ti panjara, pakeun maur bangsa urang rampes pakeun beuteung ka pataka.
Ini pakeun urang ngajajadikeun budak. Ulah hawara dipitotoh-keun nu ma mo /nu/ bener bitan urang. Kareyaan urang, lamun lengkeng bapa turun ka anak lalaki, lamun lengkeng indung turun ka anak wadon. Lamun pahi ma ti panca ti bumi ngara(n)na buta sumurup ing kali. Hanteu yogya mijodokeur. bocah; bisi kabawa salah. bisi kaparisedek nu ngajadikeun.
Samangkana kayatnakeun talatah sang sadu. Saur sang darma pitutur mujarakeun sabda sang rumuhun, tutur twah paka sabda : Namo Siwaya! Nami Budaya! Namo Sidam Jiwa nalipurna!
Sang amaca maka suka, sang nurut ma ujar rahayu ngaregep cipta nirmala, yatna sang sewaka drama.
Ini kawuwusan siksakandang karesian ngaranya, ja na pustaka-nipun sang ngareungeu pun.
Mula nibakeun sastra duk ing teja (di)wasa, huwus ing wulan katiga pun. Ini babar ing pustakanipun: nora catur sagara wulan.
oOo
Keterangan:
- 1 nyawana.
- 2 nyewana.
- 3. landuh.
- 4. katington.
- 5 tertewat.
- 6 terlewat.
- 7 linglang.
- 9 tinambungan.
- 10 luwan.
- 11 kausi.
- 12 tatakang.
- 14.Alinea ini seharusnya ditulis setelah alinea berikutnya.
- 15 Iwar.
- 16 Iwar.
- 17 pidis.
- 18 luwan.
- 19 mner.
- 20 ptang.
- 21 di.
- 22 ma.


text:
KUMPULAN BABASAN PARIBASA
Adab lanyap Jiga nu handap asor, daek ngahprmat ka batur, tapi boga hate luhur, tungtungna sok ngunghak jeung kurang ajar, temahna batur loba nu teu resepeun.
Adam lali tapel poho ka baraya jeung poho ka lemah cai.
Adat kakurung ku iga adat nu hese digantina.
Adean ku kuda beureum beunghar ku barang titipan atawa ginding ku pakean batur.
Adigung adiguna gede hulu, boga rasa leuwih ti batur, kaciri dina laku lampahna jeung omonganana.
Agul ku payung butut ngagulkeun luluhur sorangan.
Akal koja pinter dina kagorengan atawa kajahatan.
Aki aki tujuh mulud lalaki nu geus kolot pisan.
Aku aku angga ngaku barang batur kalawan ngandung maksud hayang mibanda
ngaku baraya batur anu beunghar atawa jeneng, mamrih kahormatan atawa kauntungan.
Aku panggung darehdeh jeung mere maweh, ngan hanjakal ku ieu aing asa pangpunjulna, pangbeungharna jste.
Alak-alak cumampaka resep jeung hayang dipuji batur, boga rasa pangpunjulna.
Anu handap hayang nyaruaan nu luhur, nu hina hayang nyaruaan nu mulya.
Alak paul tempat anu lain dikieuna, ngeunaan jauhna jeung pisusaheunana.
Alus panggung = alus laur hade ome tegep dedeg pangadegna.
Ambek nyedek tanaga midek ari napsu pohara gedena, ngan masih bisa meper diri
napsu kapegung.
Ambekna sakulit bawang gampang pisan ambek, jeung mun geus ambek teu reureuh sakeudeung.
Anak puputon anak nu kacida didama-damana, nu pohara dipikanyaah.
Anjing ngagogogan kalong mikahayang nu lain lain, nu pamohalan pilaksanaeun (Mikahayang nu moal bakal kasorang).
Ari diarah supana, kudu dipiara catangna Naon bae nu mere hasil ka urang kudu diurus bener bener.
Ari umur tunggang gunung, angen angen pecat sawed ari umur geus kolot tapi hate ngongoraeun keneh.
Asa dijual payu ngungun dumeh nyorangan di panyabaan, jauh ti indung bapa.
Asa ditonjok congcot meunang kabungah nu gede, anu saenyana teu diarep arep.
Asa ditumbu umur Boga rasa kahutangan budi anu pohara gedena.
Asa nanggeuy endog beubeureumna kacida nyaahna.
Asa potong leungeun katuhu leungiteun jalma nu pohara hade galena.
Ati mungkir beungeut nyinghareup palsu, siga sono, tapi henteu. Siga suka, tapi henteu, siga nyaah tapi henteu.
Aub payung, sabet panon sabasoba wewengkon, ngeunaan tanah.
Aya astana sajeungkal anu mustahil oge oge bisa kajadian.
Aya bagja teu daulat arek meunang bagja atawa kauntungan tapi teu tulus.
Aya di sihung maung Kulantaran loba kawawuh gegeden dina aya karerepet atawa kaperluan penting gampang naker meunang pitulungna.
Aya hate kadua leutik naksir.
Aya jalan komo meuntas aya lantaran anu diarep arep ti tadina nepi ka maksud urang gancang kalaksanakeun.
Aya jalan komo meuntas Aya pilantaraneun atawa pijalaneun pikeun ngalaksanakeun atawa ngabulkeun kahayang.
Aya jalan komo meuntas eukeur mah aya maksud, turug turug aya pilantaraneun.
Aya peurah aya komara aya harega, aya pangaji.
Ayakan tara meunang kancra nu bodo jeung nu pinter moal sarua darajatna jeung panghasilanana.
Baleg tampele ari rasa tresna ka lalaki geus aya, ngan lamun papanggih jeung jelemana gede keneh kaera.
Bali geusan ngajadi tempat dilahirkeun. Baca lebih lanjut
babasan paribasa
Babasan nya éta ungkara dina wangun kecap kantétananu susunanna geus matok sarta ngandung harti injeuman.
Paribasa nya éta ungkara dina wangun kalimah anu geus matok, maksudna geus puguh, biasana ngandung harti babandingan atawa siloka lakuning hirup manusa.
Conto babasan:
- Panjang leungun
- Gedé hulu
- Jam karét
- Peujit koréseun
Conto paribasa:
- Adat kakurung ku iga
- Agul ku payung butut
- Jati kasilih ku junti
- Biwir nyiru rombéngeun
-
Arsip
- April 2015 (1)
- Februari 2015 (2)
- September 2014 (1)
- Agustus 2014 (2)
- Desember 2013 (2)
- September 2013 (1)
- Juli 2013 (2)
- April 2013 (1)
- Maret 2013 (1)
- Desember 2012 (2)
- Oktober 2012 (2)
- September 2012 (2)
-
Kategori
-
RSSEntries RSS
Comments RSS


text:
Tari Saman
Tari Saman nyaéta tarian suku Gayo anu biasa dipintonkeun nalika ngarayakeun peristiwa-peristiwa penting dina adat.[1] Syair dina tarian Saman maké bahasa Arab jeung bahasa Gayo.[1] Salain ti éta tarian ieu dipintonkeun pikeun ngarayakeun kalahiran Nabi Muhammad SAW.[1] Tari Saman di Acéh diadegkeun jeung dimekarkeun ku Syekh Saman, ulama anu asalna ti Gayo di Acéh Tenggara.[1] Tari saman mangrupa salah sahiji média pikeun (dakwah).[2] Tarian ieu ngagambarkeun atikan, agama, sopan santun, kapahlawanan, karempegan jeung duduluran.[2] Lagu jeung syair kalayan bareng jeung pating gumulung, pamaéna ngawengku lalaki anu ngoa kénéh kaayan maké baju adat.[2]
Gerakan[édit | édit sumber]
Tarian saman maké dua unsur gerak anu jadi unsur dasar dina tarian saman nyaéta émprak leungeun jeung dada.[3] Nalika nyebarkeun agama Islam, syeikh saman diajar tarian melayu kuno, satuluyna ngahadirkeun deui ngaliwatan gerak anu dipirig ku syair-syair dakwah islam pikeun ngababarikeun dakwahna.[3] Tarian saman kaasup salah sahiji tarin anu unik, lantaran ngan mintonkeun gerakan anu dasarna émpak, saperti gerak guncang, kirep,lingang, surang-saring.[3]
Penari[édit | édit sumber]
Ilaharna Tarian saman ngawengu welasan atawa puluhan lalaki, tapi jumlahna kudu ganjil.[3] Pamadegan séjéna ngébréhkeun yén tarian ieu kudu kurang leuwih ti sapuluh urang, kalayan ngawengku dalapan urang nu nari, dua urang nu nanyi.[3] Tapi kamekaran tarian ieu ngeuyeuban kana prakprakanana yén beuki dieu penari tari saman jadi lobaan nepi ka puluhan.[3] Pikeun ngatur gerakana aya saurang pamingpin anu disebut syeikh.[3] Salain ti ngatur gerakan para penaru, Syeikh ogé miboga pancén pikeun nyanyikeun syair-syair lagu saman.[3]


text:
- WANGSIT TI PRABU WASTUKANCANAKatampi ku Nu Katitipan di Situs Astana Gede - Kawali, 18 September 1990
9 Oct 2001 - 5:24 am
(Sajajar tulisan Sunda Kuno nu hartosna PRABU WASTUKANCANA)
- Tarengetkeun PARI DASA PASANTA, eta teh kudu sebarkeun, sabab Sunda perlu ku LINGGA-LINGGA ku TAPAK-TAPAK ku BATARA – BATARI.
- LINGGA tegesna jelema-jelema anu palangger dina jejeranana.
- TAPAK tegesna lacak gawe. Eta geus dibere ciri bukti ku tapak suku, tapak leungeun. Naon sababna nu kenca (catetan: tapak dampal panangan dibna batu nu ngampar di situs makam Kawali), sabab nu katuhu dipake nuduhkeun WUKU SALAPAN DAWUH LIMA.
- Upama pada marageuhan SANGHIYANG TAPAK bakal leubeut beuweungeun loba tedaeun.
- Upama marageuhan SANGHIYANG DAMPAL bakal jadian hirup jadian hurip.
- Diwastu kula PRABU WASTUKANCANA. Ieu teh pada merenahkeun maneh ti para Parisada, para Bagawan ti para Kolot Kula, tegesing usikna sanubari nu nitis ti kalanggengan pikeun kamulyaan lahir jeung gaibna.
- Muga-muga sarerea nu aya ayeuna pada katitisan geter suci ti kaabadian. Dibahayu Diwastu dihareupeun tutunggul titinggal karuhun.
- Muga sarerea pareng ditangtayungan tur dimakbul sapaneja.
- Muga karep baheula terus parat tepi ka jaga. Kabuktian ku lahirna.
- Muga sarerea aya dina kuat saperti SANG LINGGA WESI bisa mulya saperti SANG LINGGA BUANA.
*** (Nu katitipan: Muga ditebihkeun tina jijieunan pribadi)
- Tarengetkeun PARI DASA PASANTA, eta teh kudu sebarkeun, sabab Sunda perlu ku LINGGA-LINGGA ku TAPAK-TAPAK ku BATARA – BATARI.


text:
Kaléci
Kaléci nyaéta bola leutik anu dijieuna tina taneuh liat, marmer atawa kaca anu sok jadi kaulinan barudak.[1] Ukuran kaléci loba rupana, ilaharna ½ inci (1.25 cm).[1] Sakapeung mah kaléci téh sok di koleksi, pikeun ''nostalgia'' atawa warnana nu estetik.[1]
Sajarah[édit | édit sumber]
Taun 3000 SM, kaléci dijieun tina batu atawa taneuh lia.[2] Kaléci nu pangheulana nu di koleksi ku The British Museum di London nu ayana ti taun 2000-1700 SM.[2] Kaléci éta kapanggih dina di Karéta dina situs Minoan of Petsofa.[2] Dina masa Romawi, kaulinan ieu geus sumebar, nepi ka jadi salah sahiji bagian tina festival Saturnalia, anu diayakeun nalika nyanghareupan Natal.[2] Nalika éta osok pahili-hili kantong anu jerona téh aya kaléci anu miboga ajén yén kaléci jadi tandana sosobatan.[2] Abad kA-12, di Perancis, Kaléci disebut bille, artina bola leutik, di Walanda di sebut knikkers.[2] Di Inggris aya istilah marbles pikeun nyebut kaléci. Marbles mah kaléci anu dijieuna tina marmer anu asalna ti Jérman.[2] Tapi saméméhna barudak di Inggris nyebutna bowls atawa knikkers.[2] Téknologi nyieuna kaléci kaca kapanggihna taun 1864 di Jérman.[2] Kaléci anu aslna ngan sawarna, jadi ngeuyeuban warnana mirip permén.[2] Téknologi ieu sumebar ka Eropa jeung Amérika.[2] Kaléci dipikawanohna di Inggris jeung nagara Eropa ti abad ka-16 nepi ka 19.[2] Sanggeus kitu tuluy sumebar ka Amérika.[2]


text:
SASAKALA SITU BAGENDIT
Kacaritakeun di hiji desa anu leutik. Aya hiji
awewe anu katelahna Nyi Nendita, manehna
teh keur mondar-mandir di buruan lantaran
bingungeun ku kakayaana anu sakitu lobana.
Kumaha carana meakeun harta bandana anu
sakitu lobana, padahal disagedengeun
imahna loba tatanggana anu kalaparana,
tapi manehna teu haying nyaho saeutik-eutik
acan.
BABAK II
Di jalan, si Miemoda panggih jeung si
Sungkarr, Nantri, jeung Vitrie keur arulin
catur di pinggir jalan.
Vitrie: A Miemoda!
Sungkarr: Mod, rék kamana manéh?
Miemoda: rék ulin wéh, néangan batur!
Sungkarr: cenah Bapa manéh karék balik ti
London euy! mawa oléh-oléh atuh?
Miemoda: nya geus tangtu atuh! urang
dipangmeulikeun sapatu buatan London
asli……….
Sungkarr: wah, pasti alus pisan atuh!
Nantri: Miemoda mah bagja pisan nya boga
kolot nu benghar!
Miemoda : Nya geus tangtu atuh, iyéy……..!
Nantri: mana atuh oléh-oléh kanggo Nantri?
Miemoda: ah…, hilap! pami hoyong mah, tuh
di bumi seueur jéngkol London.
Sungkarr : aduh, hayang atuh urang, Mod!
pasti pééd pisan meureunan nya?!
Miemoda: tapi keur manéh mah sasiki
baénya?
Sungkarr : Ah, manéh mah dasar korét.
Miemoda: Manéh tong loba-loba dahar
jéngkol euy! bisi jéngkoleun!!
Miemoda: nya geus atuh urang rek balik
heula, nyiapkeun hadiah keur Nantri.
Miemoda: Sungkarr kadieu heula, kumaha
geus disalamkeun acan ka si Nantri teh?
Sungkarr : beres atuh mod!!