text:
Grafik kadali
Dina statistik proses kontrol, kontrol chart, disebut oge 'Shewhart chart' atawa 'chart proses-paripolah' nyaeta alat nu dipake di proses pabrik atawa bisnis keur nangtukeun aya dina statistical control atawa henteu. Lamun chart nembongkeun yen proses nu ditempo aya di luar control, mangka pola nu aya mantuan keur nangtukeun sumberna variasi keur ngurangan kasalahan nu aya tur malikeun deui kana kaayaan nu bisa dikontrol. Kontrol chart ngarupakeun hal nu husus tina run chart.
Kontrol chart salah sahiji tina tujuh alat dasar kontrol kualitas (nu make histogram, Pareto chart, check sheet, cause-and-effect diagram, flowchart, sarta scatter diagram). Tempo watesan manajemen kualitas.
Daptar eusi
Sajarah[édit | édit sumber]
Kontrol chart geus dipake ku Walter A. Shewhart basa digawe di Laboratorium Bell dina taun 1920. Teknisi perusahaan geus ngagunakeun keur naekeun kapercayaan sistim transmisi telepon. Sabab amplifier jeung alat sejen dikubur di taneuh, parusahaan hayang ngurangan kajadian kasalahan jeung ngomean. Dina 1920 maranehna geus ngagunakeun hal nu penting keur ngurangan varian dina proses produksi. Sanajan kitu, maranehna ngagunakeun keur ngapaskeun proses nu lumangsung terus dina usaha lain keur naekuen variasi jeung nurunkeun kualitas. Pasualan rangka Shewhart dina watesan variasi Common- and special-causes jeung dina 16 May 1924, nulis catetan internal pikeun ngawanohkeun kontrol chart salaku alat keur ngabedakeun antara dua. Pingpinan Dr. Shewhart, George Edwards, nyebutkeun: "Dr. Shewhart nyiapkeun catetan leutik nu ngan salembar panjangna. Ngeunaan sapertilu kaca ngajelaskeun diagram nu sederhana nu kiwari bisa disebutkeun salaku skema kontrol. Ieu diagram dimimitian tur dituluykeun ku tulisan nu pondok, sakabehna ngarupakeun prinsip penting tur anggpan nu kiwari sibuet kontrol proses kualitas." [1] Shewhart negeskeun yen perluna proses produksi ditangtukeun dina statistical control,numana ngan sakadar variasi sabab-ilahar, diaping dina kontrol, ngarupakeun hal nu penting keur ngaramalkeun hasil produksi nu bakal datang jeung ngatur proses sacara ekonomi.
Dr. Shewhart nyieun dasar keur kontrol chart tur konsep nangtukeun statistik kontrol dumasar kana rancangan percobaan nu taliti. Sedengkeun Dr. Shewhart ngagambarkeun teori matematika murni, manehna ngarti data tina proses fisik teu pernah ngahasilkeun "kurva sebaran normal" (Gaussian distribution, nu ilahar disebut oge "bell curve"). Manehna manggih yen variasi nu ditempo dina data produksi teu salawasna mobanda sifat nu sarua dina gerak partikel alami (partikel Brownian motion). Dr. Shewhart nyimpulkeun yen unggal proses nembongkeun variasi, sababaraha proses nembongkeun dikontrol ku variasi ngarupakeun hal nu alami dina proses, sedengkeun nu sejenna teu ka kontrol ku variasi nu aya salila proses kusabab sistimna .[2]
Dina taun 1924 atawa 1925, inovasi Shewhart ditalungtik kalayan taliti ku W. Edwards Deming, saterusna digawe di fasilitas Hawthorne. Deming saterusna digawe di Departemen Pertanian Amerika sarta jadi pengarah matematika keur Badan Sensus Amerika. Dina satengah abad saterusna, Deming jadi kawentar tur ahli dina pagawean Shewhart. Sanggeus ngelehkeun Jepang di tungtung Perang Dunya Kadua, Deming jadi konsultan statistik keur Supreme Commander of the Allied Powers. Saterusna loba pakait jeung gaya hirup loba Jepang, sarta karirna lila salaku konsultan industri di ditu, nyebarkeun pangaweruh Shewhart, jeung ngagunakeun kontrol chart, dipake di industri manufaktur Jepang antara 1950 jeung 1960.
Leuwih bihari dipake tur diwangun kontrol chart dina tradisi Shewhart-Deming diteruskeun ku Donald J. Wheeler.
Leuwih jentre[édit | édit sumber]
Grafik kadali kawangun ku:
- Titik nu ngagambarkeun rata-rata ukuran karakter kualitas dina sampel nu dicokot tina proses dumasar kana waktu
- Garis tengah, ngagambarkeun mean eta proses
- Wates luhur jeung handap kadali ("wates proses alami") nu ngagambarkeun mimiti robahna dimana proses kaluaran dianggap sacara statistik teu sarua
Grafik oge mibanda tampilan sejen, kaasup:
- Wates awas luhur jeung handap, digambarkeun ku garis nu beda, sacara tipikal dua kali simpangan baku di luhur jeung di handap garis tengah
- Bagean kana daerah, nu ditambahkeun kana frekuensi aturan tina nu ditempo unggal daerah
- Catetan dina kajadian nu ditaksir, ditangtukeun ku Teknisi Kualitas nu tanggung jawab dina proses kualitas
Lamun proses dina kadali, loba titik bakal diplot dina wates kadali. Aya panempo diluar wates, atawa dina pola sistimatik, jadi tanda mimiti ayana parobahan (sarta kudu tarapti kana nu teu sarimbag) sumber variasi, disebutna pasualan-husus. Naekna variasi hartina naekna beaya, grafik kadali "mere tanda" ayana hal ieu nu saterusna merlukeun panalungtikan.
Cateta dina praktis, mean proses dina watesan-panjang (sarta sabab garis tengah) bisa teu pasti pas kana nilai ideal (atawa target) karakter kualtias sabab alat sederhana teu bisa ngadalikeun proses keur ngahasilkeun produk nu diharepkeun atawa sabab mahal kacida lamun dipake kana proses proses keur target nu dipihayang.
Grafik kadali ngawenangkeun watesan husus sabab nujul kana naon nu dipikahayang dina eta proses (upamana operator mesin) nu museurkeun kana tampilan husus waktu ngagawekeun nu dipesen keur ngajaga sasaeutik mungkin dina variasi proses. Sacara ilahar leuwih gampang keur nyimpen hiji proses kana target tinimbang ngajaga kateusaruaan tina proses tur ngawenangkeun watesan husus keur hiji produk. Kamampu proses nalungtik pakaitna antara watesan proses alamat (nu ngajaga wates kadali) sarta watesan husus tadi.
Perluna nambahkeun wates awas atawa ngabagi grafik kadali kana sababaraha bagean nyaeta keur nyiapkeun lamun aya hal nu salah samemehna. Gaganti nerangkeun hiji proses usaha nyaeta keur nangtukeun kasus husus nu aya, Teknisi Kualitas kadangkala naekeun tingkatna dina nyokot sampel nepi ka jelas kaluarna hiji produk bener-bener bisa dikadalikeun. Catetan yen tilu wates sigma, nu disangka bakal jadi tanda deukeutna ampir kaluar unggal 370 titik tina rata-rata, ngan gumantung kana pasualan-ilahar.
Milih wates[édit | édit sumber]
Susunan wates Shewhart 3-sigma dumasar kana hal dihandap ieu.
- Hasil kasar tina kateusaruaan Chebyshev yen, keur unggal sebaran probabilitas, probabilitas hasil leuwih gede tinimbang simpangan baku k tina mean nu loba dipake nyaeta 1/k2.
- Hasil nu leuwih alus tina kateusaruaan Vysochanskii-Petunin, yen unggal unimodal probability distribution, probabilitas hasil leuwih gede tinimbang simpangan baku k tina mean mean nu ilahar dipake nyaeta 4/(9k2).
- Panalungtikan empiris tina rupa-rupa probability distribution nembongkeun yen ampir 99% tina panempo aya dina jeroeun tilu simpangan baku dina mean.
Shewhart meunang kasimpulan ku nyebutkeun:
... the fact that the criterion which we happen to use has a fine ancestry in highbrow statistical theorems does not justify its use. Such justification must come from empirical evidence that it works. As the practical engineer might say, the proof of the pudding is in the eating.
Ngaliwatan percobaan mimiti numana watesan dumasar kana sebaran probabilitas, Shewhart nuliskeun sacara pasti:
Some of the earliest attempts to characterise a state of statistical control were inspired by the belief that there existed a special form of frequency function f and it was early argued that the normal law characterised such a state. When the normal law was found to be inadequate, then generalised functional forms were tried. Today, however, all hopes of finding a unique functional form f are blasted.
Grafik kadali dijieun keur kaperluan dirina sorangan. Deming nambahan yen taya tes hipothesa tur taya motivasi tina Neyman-Pearson lemma. Pendapatna yen gabungan alami dina populasi jeung rarancang nyokot sampel dina kalolobaan industri leuwih remen ngagunakeun teknik statistik konvensional. Deming museurkeun keur nempo leuwih teleb kana sistim akibar dina proses ...under a wide range of unknowable circumstances, future and past .... Manehna nyebutkeun yen dina sababaraha kaayaan ieu, watesan 3-sigma diperlukeun keur ... a rational and economic guide to minimum economic loss... tina dua kasalahan:
- Ascribe a variation or a mistake to a special cause when in fact the cause belongs to the system (common cause). (Also known as a Type I error)
- Ascribe a variation or a mistake to the system (common causes) when in fact the cause was special. (Also known as a Type II error)
Ngitung simpangan baku[édit | édit sumber]
Saperti dina itungan watesan kadali, simpangan baku diperlukeun keur variasi pasualan-ilahar dina proses. Saprak panaksir ilahar dina watesan sampel varin teu dipake keur naksir leungitna jumlah kuadrat kasalahan tina variasi pasualan ilahar jeung husus.
Metoda alternatif sejen dipake keur nangtukeun pakaitna antara rentang sampel jeung simpangan bakuna dijentrekeun ku Leonard H. C. Tippett, panaksir nujul kana kurangna pangaruh ku panempo ekstrim nu ngagambarkeun pasualan husus .
Aturan dina nalungtik tanda[édit | édit sumber]
Susunan nu ilahar nyaeta:
Aya sababaraha nu kontroversi salila ngajalankeun hiji panempo, sakabehna aya dina sisi nu sarua tina garis tengah, kudu diitung salaku tanda ku 7, 8 sarta 9 keur mantuan sababaraha penulis.
Prinsip nu leuwih penting nyaeta keur milih hiji aturan susunan nu dipilih bakal dijieun samemeh data dipariksa. Milih aturan saprak data geus katempo nujul kana naekna kaleungitan ekonomi naek tina kasalahan 1 ngawenangkeun keur ngetes efek nu dipangaruhan ku data.
Dasar alternatif[édit | édit sumber]
Dina taun 1935, Institusi British Standards, dina pangaruh Egon Pearson jeung patojaiah kana sumanget Shewhart, ngasupkeun grafik kontrol, ngagantikeun watesan 3-sigma dumasar kana watesan percentile dina sebaran normal. Hal ieu diteruskeun saperti nu dijentrekeun ku John Oakland jeung nu lianna tapi dikutuk raramean ku anu nulis tradisi Shewhart-Deming.
Tampilan kontrol charts[édit | édit sumber]
Waktu hiji titik ragrag di luareun wates nu geus aya tina grafik kontrol nu ditangtukeun, mangka ieu tanggung jawab keur proses nu keur lumangsung disangka keur nangtukeun hiji pasualan nu bakal kajadian. Lamun salah sahiji mibanda, saterusna ieu pasualan kudu dikurangan upama bisa. Ieu dipikanyaho yen lamun kajadian dina proses bisa dikadalikeun (taya kasus husus nu kapanggih dina ieu sistim), hal ieu ampir 0.27% kamungkinan numana diji titik bakal leuwih ti wates kontrol 3-sigma. Lamun grafik kadali nu ditalungtik unggal titik waktu ditambahkeun kana grafik, mangka bakal nembongkeun yen unggal grafik kontrol nembongkeun hal nu mungkin kajadian dina kasus husus, sanajan aya oge kamungkinan moal bakal kajadian. Keur grafik kadali Shewhart ngagunakeun wates 3-sigma, nyaeta dina ngingetkeun kasalahan tina unggal rata-rata nu ditempo 1/0.0027 atawa 370.4. Sanajan kitu, dina panjang rata-rata kadali nu keur lumangsung (atawa dina-kadali ARL) grafik Shewhart nyaeta 370.4.
Dina hal sejen, lamun hiji sabab kajadian, mangka moal matak cukup gede keur grafik dina ngahasilkeun kaayaan nu ngingetkeun sacara ngadadak. Lamun kasus husus kajadian, bisa dijelaskeun yen parobahan dina mean jeung/atawa varian tina proses dina patarosan. Mangsa ieu parobahan bisa diitung, ngajadikeun mungkin keur nangtukeun kadali di luar kontrol keur ieu grafik.
Hal sejen tina grafik Shewhart nyaeta kaitung kaalus keur nalungtik ayana parobahan gede dina mean atawa varian proses, saperti di luar kadalai ARL nu kaitung pondok dina kasus ieu. Sanajan kitu, keur parobahan nu saeutik (saperti robahna 1- atawa 2-sigma dina mean), grafik Shewhart teu bisa nalungtik ieu parobahan sacara efisien. Tipe grafik kadali sejen geus diwangun, saperti grafik EWMA jeung grafik CUSUM, nu naltungtik saeutik parobahan leuwih efisien ku cara make pangaweruh tina kumpulan panempo samemehna kana data nu aya ayeuna.
Kritik[édit | édit sumber]
Sababaraha pangarang ngiritik kana grafik kadali dumasar kana kaayaan yen ieu ngaganggu kana prinsip likelihood. Sanajan kitu, prinsipna sorangan masih kontroversi tur ngadukung grafik kadali saterusna ngiritik, sacara ilhar, hal ieu teu mungkin keur ngahususkeun fungsi likelihood keur proses henteu dina statistik kadali, utamana lamun pangaweruh ngeunaan sistim sabab prosesna lemah.
Sababara pangarang ngiritik ku sabab make rata-rata panjang lumangsung (ARL) keur ngitung tampilan grafik kadali, sabab rata-rata ilahar nuturkeun sebaran geometri, nu mibanda variabilitas nu gede.
Tipe chart[édit | édit sumber]
Tempo oge[édit | édit sumber]
- Walter A. Shewhart
- Common cause and special cause
- Analytic and enumerative statistical studies
- W. Edwards Deming
- Kadali prosés statistik
- Total Quality Management
- Six Sigma
- Process capability
Catetan[édit | édit sumber]
- ↑ Western Electric - A Brief History
- ↑ "Why SPC?" British Deming Association SPC Press, Inc. 1992
Bibliografi[édit | édit sumber]
- Deming, W E (1975) "On probability as a basis for action." The American Statistician. 29(4), pp146-152
- Deming, W E (1982) Out of the Crisis: Quality, Productivity and Competitive Position ISBN 0-521-30553-5.
- Oakland, J (2002) Statistical Process Control ISBN 0-7506-5766-9.
- Shewhart, W A (1931) Economic Control of Quality of Manufactured Product ISBN 0-87389-076-0.
- Shewhart, W A (1939) Statistical Method from the Viewpoint of Quality Control ISBN 0-486-65232-7.
- Wheeler, D J (2000) Normality and the Process-Behaviour Chart ISBN 0-945320-56-6.
- Wheeler, D J & Chambers, D S (1992) Understanding Statistical Process Control ISBN 0-945320-13-2.
- Wheeler, Donald J. (1999). Understanding Variation: The Key to Managing Chaos - 2nd Edition. SPC Press, Inc. ISBN 0-945320-53-1.
Tumbu kaluar[édit | édit sumber]
- Note: Before adding your company's link, please read WP:Spam#External link spamming and WP:External links#Links normally to be avoided.


c: text/html

text:
Thomas Alfa Edison
Thomas Alfa Edison (gumelar di Milan, Ohio, Amérika Sarikat, 11 Pébruari 1847 – tilar dunya 18 Oktober 1931 dina umur 84 taun) nya éta élmuwan katut wirausahawan anu mekarkeun rupa-rupa pakakas penting, anu paling kasohor nya éta dijieunna gramofon jeung bola lampu modééren[1][2]. Edison mangrupa élmuwan anu kawilang produktip dina jamanna, kacutat geus 1.093 patén dicekel ku manéhna, najan henteu sakabéhna mangrupa patén asli (mekarkeun patén saacanna)[1][2]. Lalaki anu lahir di Milan, Ohio 11 Pébruari 1847 ieu meunangkeun patén hampir ti sakuliah Dunya, kaasup Amerika Sarikat, Inggris, Perancis jeung Jerman[1][2].
Edison ngajukeun patén pertamana ngeunaan alat pikeun ngarekam soralistrik dina 28 Oktober 1868, Edison naratas karirna salaku éélmuwan di Newark, New Jersey kalayan panimuan stockticker jeung perangkat telegraphic[1]. Edison dilandi The WIzard of Menlo Park (penyihir ti Taman menlo) alatan alat anu dijieunna, nya éta gramofon (1877) anu pungsina pikeun ngarekam jeung ngahasilkeun gelombang sora[1]. Salian ti éta, Edison ogé loba méré kontribusi dina widang militer Amerika Sarikat, sababaraha panalungtikanna nya éta alat detéksi kapal udara, alat detési kapal selam, ngeureunkeun torpédo maké jaring, kamuflaseu kapal, jst[2]. Edison maot tanggal 18 Oktober 1931 dina umur 84 taun, poé dimana bola lampu modéren dijieun[1][2].

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
TEU bisa dipungkir yén kasenian Sunda méh kaléléd ku rupaning seni anu jolna ti nagara deungeun. Ieu kanyataan téh karasa geus tumiba ti taun 80-an, malah bisa jadi tos ti béh ditueunana. Kasenian anu jol-na ti deungeun, maké ngaran kasenian Indo-nésia, tug nepi ka poho yén sabenerna éta téh bogana urang deungeun, awahing ku dalitna. Anu leuwih parna, mopohokeun banda sorangan, minangka warisan para sepuh urang.
Ngamumulé tutungkusan karuhun, minangka sukuran ka Illahi Robbi, ku ayana urang digelarkeun di lemah cai-Pasundan. Sakumaha anu kaunggel dina kitab suci Al-Qur’an, surat Al-Hujuraat, ayat 13: “Héy manusa, satemenna Kami nyiptakeun anjeun ti antara lalaki jeung awéwé, sarta ngajadikeun anjeun ti rupaning bangsa jeung rupaning sélér, sangkan anjeun silih pikawanoh. Satemenna jalma pangmulyana di antara aranjeun mungguhing Alloh, nyatana jalma nu taqwa di antara aranjeun. Satemenna Alloh Maha Uninga sareng Maha Mikawanoh”
Upama neuleuman ayat di luhur, tangtuna ogé bakal karasa hiji pesen pikeun ngamumulé bangsa jeung sélér sorangan-sangkan silih pikawanoh téa. Ku lantaran urang mah lahir di tatar Sunda, hartina urang kudu miara atawa ngamumulé naon rupa nu nyampak di tatar Sunda, di antarana miara budaya Sunda.
Di antara tujuh unsur kabudayaan Sunda, naon baé nu kiwari masih aya dangiangna? Kuring mah ukur rék nyaritakeun dua unsur baé, nyatana kasenian jeung basa. Tangtuna ogé kasenian Sunda jeung basa Sunda. Perkara kalumangsungan basa jeung sastra Sunda, aya éséy Dhipa Galuh Purba, dina kaca 20. Demi kuring, rék ngabahas kalumangsungan kasenian Sunda.
Perkara kasenian Sunda méh nyorang jati kasilih ku junti, sasaha ogé tos pada terang. Nu kedah diémutan ku saréréa mah, kumaha cara ngaronjatkeunana? Mun teu damang téa mah, kumaha cara milari ubarna sareng kumaha cara ngubaranana? Aya hadéna upama urang henteu hayoh baé ngumbar panineungan, nyawang mang-sa tukang, basa nuju nyorang kajayaan. Nu kudu di sanghareupan kiwari, teu tiasa ku cara ngumbar panineungan. Jaman geus robah. Urang kudu tanginas ngalalakon dina mangsa nu kiwari, keur meujeuhna karandapan.
Ku ningali kaayaan siga ayeuna, kawasna para seniman, pelatih seni, para kréator seni, ogé para guru kasenian, perelu ngundakeun tarékah dina ngaréka kréasi. Kalah kumaha ogé, ré-generasi minangka salahsahiji “ubar” pikeun ngajawab tangtangan jaman. Ré-generasi lain pikiran anyar, malah mindeng pisan jadi bahan padungdengan. Tapi palebah prak-na, naha enya urang geus mentingkeun ré-generasi?
Upama urang hayang nyieun ré-generasi, tangtuna ogé kudu nyiar tarékah sangkan generasi ngora kataji ku kasenian Sunda. Satuluyna bakal bras kana pananya: kumaha carana sangkan generasi ngora resepeun?
Puguh baé mahabuna kasenian anu jol-na ti deungeun téh, lain kudu dibendung, da pamohalan bisa. Taya deui jalan, iwal: dilawan! Contona baé, generasi ngora ayeuna téh mikaresep kana kasenian deungeun ku ayana sawatara perkara, kayaning gaya komposisi musik dina hiji lagu, atawa gaya panggung. Ku sabab kitu, aya hadéna upama mikiran pikeun nyieun atawa ngararancang hiji gaya sangkan karya seni Sunda téh bisa dipikaresep, malah diidolakeun ku masyarakat.
“Moal bogoh, upama henteu wanoh”. Ku aya kitu, ngawanohkeun seni Sunda ti bubudak, minangka hiji perkara anu kalintang pentingna. Aya hadéna upama dicobaan ngayakeun kagiatan kasenian dina sawatara situasi jeung pagelaran di sawatara tempat, upamana baé di pendopo kabupatén/kota, atanapi di mana baé. Demi anu magelaranana para siswa sakola, boh TK, SD, SLTP atanapi SLTA. Acara tiasa mangrupa kamo-nésan murangkalih; Rampak Sekar, Anggana Sekar, Kawih Kaulinan, Cal-ung, Réog, Rampak Kacapi Suling, jsté.
Iwal ti éta, pintonan ogé kudu diréka, luyu jeung karesep generasi jaman kiwari. Upama ngayakeun babandingan kana olahraga, kawasna olahraga panco bisa jadi salah sahiji widang anu suksés. Basa olahraga panco tacan diréka-réka siga kiwari-sakumaha anu dipidangkeun dina tivi-asana mah teu pati dirérét. Tapi sanggeus diréka ku rupaning kréasi, mangga ayeuna tongton. Ku ayana kitu, kasenian Sunda ogé bisa leuwih ti kitu, upama diréka kalayan daria mah. InsyaAlloh.***
dikutip ti http://galuh-purba.com/ngareka-seni-sunda/


text:
Pantun dalam bahasa sunda biasa disebut dengan istilah paparikan, pantun ini pada umumnya memiliki baris kata yang berakhiran sama, intinya setiap akhiran katanya harus sama.
Pada umumnya pantun ini biasa dibuat sebanyak 2 hingga 4 baris. Dua baris pertama berupa lampiran atau kiasan, dan dua baris berikutnya adalah isi atau maksud dari tujuan penyampain nya.
Pantun bahasa sunda lucu
Si mamat mawa bedog na baskom
Selamat datang diblog putra
sunda dot kom
Mencit hayam pake keris
Calikna dina luhur meja
Lamun hayang kanu geulis
Kudu boga motor ninja
Kamana jalan ka imah si nita?
Tuh kaditu ka palih wetan
Kamana eta jalan ka surga?
Tuh kaditu ka pangaosan
Aya daun warna koneng
Dikantongan di jero calana
Uing hayang ulin ka si eneng
Tapi sieun ku bapana
Karung manggah disimpen dina seng
Tepi teu di cokot ku mang nana
Kuring bogoh ka si eneng
Tapi era ngomongan nana
Manuk perkutut nempo bangkong
Maneh hitut, teu ngomong-ngomong
Arek naon ngala kalapa
Mun encan jadi tunas
Arek naon meser vespa
Mun cicilan kompor oge encan lunas
Buah nangka Buah belimbing
Teu nyangka bibir maneh suing..
Buah nagka buah kadondong
Teu nyangka buuk kuring gondrong
Naek delman tepi ka taman
Maneh tampan tapi loba jerawatan
Di ditu gunung di dinya gunung
Ditengah-tengah aya kembang melati
Maneh bingung urang oge bingung
Nu penting mah urang heppi
Aki-aki naek na tangkal, nempo pocong
Sugan aing tah lalaki, padahal bencong
Ceu lilis milih casan
Ngan hanjakal teu di beuli
Eta istri geulis pisan
Ngan hanjakal tara mandi
Buah semangka buah kadondong
Mun maneh suka, nyantai dong
Cicing di imah nempo film upin-ipin
Cing kumaha mun urang tukeran pin ?
Aya tempe di baceman
Dijualna di warung si dadi
Abdi aya hate ka anjeun
Naha anjeun teu bogoh ka abdi
Ka palembang meser tinta
Tinta na di pasihkeun ka mang gimun
Namun entos jatuh cinta
Teu kapanggih sa sasih asa sataun
Si totong mangkat ka darmaga
Henteu poho ngajak si dinda
Tong sirik kanu leuwih boga
Tong ngahina oge ka nu teu boga
Mang maman balik burit
Lantaran balik ngarit di sawah na
Mun urang teu boga duit
Lah geuningan loba kahayangna
Lamun anjeun boga linggis
Sok paehan tah lauk hiu
Lamun maneh pinter bahasa inggris..
Sok naon tah artina "I love you"
Ceu mumun nongkrong di parapatanNongkrongna bari ucang-ucangan.
Mun kuring dibere kasempatan
Kuring janji bakal setia ka anjeun
Neangan paku dina calana
Manuk tikukur aya dina sarang
Ti bahela nepi ka ayena
Ngan diri anjeun anu kuring hayang
Ka warnet bari meser ES dawet
Es dawetna hayang di gulaan
Uing Asa hayang sangu liwet
Sangu liwet anu dipedaan
Aya saung nyien na ti balik
Kaos kuring dipoe kahujanan
Mumpung kuring boga milik
Saha anu hayang dijajanan
Manggang pare dina haseup
Pare garing rek di karungan
Hese sare teu bisa reup
Gulang guling ngan sorangan
Si ari ka panggang sirahna
Sate bebek melina di colok
Ari awewe jaman ayeuna
make androk papondok-pondok
Meli piring di ci anjur
Mang agus ngepel di tonggoh
Hayang teuing jiga batur
Malem minggu apel ka kabogoh
Si dina ragag na jero bak
Si ayu ngala hurang dijalan
Sadayana geura aribak
Hayu urang jalan-jalan
Mencit meri dina luhur rakit
Boboko wadah na bakatul
Sanes nyeuri ku panyakit
Tapi kabogoh sien di tikah batur
Mang komar bajuna ungu
Mangkat meuleum jarami
Kuring rek dahar euweuh sangu,
Kapaksa nyieun sarimi
Nginum sekuteng, pake kueh cucur
Benget kuring ganteng, benget maneh ancur.
Jalan-jalan ka belanda, meser buah sayur jeung markisa..
Mun jadi jalma ulah balaga, dijauhan ku batur karak ka rasa!
Si nini keur melah dukuh
Wayah gini aku udah tunduh
Nini-nini nginum jajamu
Hari ini aku kangen sama kamu.
Make minyak wangi di ruang tamu
Wilujeng wengi hey kamu-kamu..!
Nini-nini diuk jeung kake-kake
Hari ini kayanya aku ngebangke..!
Nini-nini mawa obor
ini jadwalnya aku molor..!
Wadah rangginang gambarna kapal
Wajahku ganteng tapi eweuh nu apal.
Hayam kate, ka gencet jok motor dulur
Udah PDKT, kabogoh malah direbut ku batur.
Ka pasar meser sajadah, balikna nyimpang ka tukang baso urat
Hirup mah kudu getol ibadah, supaya salamet dunya jeung akherat.
Ngenah mana jagong jeung kopi?
Ngenah kopi atuh bisa di inum!
Ngenah mana irung jeung pipi?
Ngenah pipi atuh, bisa dicium!
Hayang ngiuh pake payung
Tapi kumaha muka payungna
Hayang wauh jeung nu make kurudung
Tapi kumaha ngomong keun nana
Tibatan urang mawa padang
Mending ge urang mawa ragaji
Tibatan urang ulin begadang
Mending ge urang mangkat ngaraji
Dialog Percakapan bahasa sunda lucu
Kumpulan 40 Contoh Sajak Bahasa Sunda
Carita pondok (carpon) bahasa sunda lucu!
Nah mungkin sakitu hela pikeun pantun lucu bahasa sundana, mudah-mudahan katampi jeung bisa ngahibur ku sadayana dulur-dulur nu aya bumi masing-masing. Nuhun oge pikeun waktu jeung kunjungan nana. Permios..
Nuhun tos ameng ka putrasunda dot kom.


text:
Tuesday, December 9, 2008
Latihan UAS Kelas 9
a. love story c. slow story
b. rapid story d. short story
jawaban: D
2. Carpon diwangun ku sababaraha unsur, diantarana saperti ieu di handap, iwal……
a. panata gerak c. tokoh/palaku
b. tema carita d. setting/latar
jawaban : A
3. Anu disebut titimangsa dina surat nyaéta…..surat
a. alamat c. eusi
b. tanggal d. tanda tangan
jawaban: B
4.Nu ngabédakeun surat résmi jeung surat pribadi nyaéta surat résmi mah sok maké…….
a. tanggal surat c. kop surat
b. mesin ketik d. amplop
jawaban:c
5.Surat téh atuh moal …….ari teu make adrés mah
a. mayar c. dibaca
b. nepi d. ditawar
jawaban: B
6.Surat téh nuju ditawis ku Pa Lurah. Ditawis maksudna…….
a. dibayar c. dibaca
b. ditanda tangan d. dianteurkeun
jawaban: B
7.Surat nu ditulis kalawan résmi pikeun kaperluan dines ku hiji organisasi atawa lembaga swasta disebut……
a. surat résmi c. susuratan
b. surat pribadi d. surat catétan poéan
jawaban: A
8. Van Persie : ...........?
Ronaldo : Pangestu
Ucapan yang tepat untuk mengisi pertanyaan Van Persie, nya éta …
a. sampurasun c. kamana wae
b. kumaha damang d. Punten
jawaban: B
9.Neng Rini sok disebut kembang désa. Kembang désa hartina?
a. pikaresepeun c. panggeulisna
b. pangbageurna d. pikalucueun
jawaban: C
10.Pagawéan ngalarapkeun ipték dina kahirupan sapopoé nya éta ....
a. nyangu maké raiskuker c. mais peda dina hawu
b. ngaliwet maké kastrol d. nipung béas dina lulumpang
jawaban: A
Latihan UAS Kelas 8
Kabiasaan anu geus maneuh pikeun masyarakat Sumedang umumna mah teu béda jeung masyarakat lianna di tatar Sunda. Kabiasaan anu punjul nyaéta tradisi dina ngahormat paré satuntasna panén. Malahan di kacamatan Rancakalong mah tradisi ngahormat paré téh leuwih punjul dibanding dérah séjéna. Upacara ngahormat paré téh sok diayakeun dina wangung kasenian tarawangsa. Tarawangasa nya éta pagelaran seni anu maké alat musik tarawangsa (rebab jangkung) jeung kacapi.
1. Upacara ngahormat paré sok digelar dina wangun naon ?
a. kasenian kuda lumping c. kasenian ngahormat paré
b. kasenian tarawangsa d. kasenian wayang golék
jawaban: B
2. Kabiasaan naon un leuwih punjul dina ngahormat paré
a. satuntasna panén c. satuntasna kasenian
b. saacanna panén d. satuntasna pagelaran
jawaban: A
3. Naon baé pakakas (peralatan) kasenian tarawangsa?
a. rebab jeung kacapi c. rebab jeung bonang
b. kacapi jeung suling d. rebab jeung suling
jawaban: A
4. Anu (yang) di maksud nayaga nya éta (adalah) ....
a. jalma anu sok maénkeun wayang c. jalma anu sok (suka) nari
b. jalma anu sok maénkeun alat waditra (kesenian) d. jalma anu sok nembang
jawaban: B
5.Kumaha kabiasaan masarakat Sumedang umumna ?
a. teu beda jeung masyarakat nu laina c. beda jeung masyarakat nu laina
b. teu beda jeung nagara nu laina d. beda jeung nagara nu laina
jawaban: A
6. ”Van Persie milu rapat dugi ka rengsé.”
Rengsé sarua hartina jeung…
a. mimiti c. anggeus
b. sawaréh d. tengah-tengah
jawaban: C
7. Saha kakasihna anjeun téh ?
Kecap kakasihna miboga (mempunyai) harti....
a. kabogohna c. salira
b. ngaran d. Jalma
jawaban: B
8.Dina aturan nulis surat pribadi anu kahiji nya éta …
a. bubuka c. panutup
b. eusi d. dibukaeun
jawaban: A
9. Schumacher : ...........?
Cinta Laura : Pangestu
Ucapan yang tepat untuk mengisi pertanyaan Schumacher, nya éta …
a. sampurasun c. kamana wae
b. kumaha damang d. punten
jawaban: B
10 “Si Emed mah sombong pisan, abong jelema beunghar” (si Emed sombong, mentang-mentang orang kaya). Kalimah di atas sesuai dengan babasan (ungkapan ).....
a. gedé leungeun c. panjang lengkah
b. panjang leungeun d. gedé hulu
jawaban: D
Monday, December 8, 2008
Latihan UAS kelas 7
Michael : ...........?
Jessica : Pangestu
Ucapan yang tepat untuk mengisi pertanyaan Michael, adalah ...
a. wilujeng wengi c. kamana waé
b. kumaha damang d. dimana waé
Di bawah ini kalimah pananya basa Sunda yang menanyakan tempat adalah ....
a. iraha ka Jakarta? c. kumaha damang budi?
b. di mana bumina Pa Mr.Bean? d. sabaraha harga minyak goréng di Jakarta?
Robinho : ...........?
Ronaldo : Rampés
Ucapan yang tepat untuk mengisi pertanyaan Robinho, adalah ...
a. wilujeng wengi c. punten
b. sampurasun d. kumaha damang
Sakur (setiap ) anu kalakonan, karandapan, jeung kasaksian dina kahirupan sapapoé disebut ........
a. pangalaman d. kabiasaan
b.pangaweruh (pengetahuan) c. amal ibadah
Lamun urang nyaritakeun pangalaman ka batur (orang lain ) kaasup kana kaparigelan ... .
a. maca c. nulis/ngarang
b. ngaregepkeun d. nyarita
Pangalaman anu geus dilakonan (dilaksanakan) dina kahirupan sapopoé (sehari-hari ) sok ditulis dina ..........
a. buku catetan pelajaran c. buku catetan poéan
b.buku carita d. E-mail (sérélék)
Di handap aya conto tulisan carita pangalaman ti Kang Nano S, salasaurang seniman Sunda. Pék baca heula ku hidep kalawan daria!
Pangalaman Kang Nano nalika (sewaktu) aya di Jepang sapopoéna mah jalan-jalan. Da maksud mimiti gé rék ulin, sakalian néang (menjenguk) si Bungsu Roby, nu keur aya di Jepang. Saliwat mah meureun jiga nu beunghar (kaya), sabaraha pibiayaeunana indit (berangkat) ka nagara Sakura, anu kawéntar (terkenal) sakitu mahalna. Kurunyung (datang) aya nu ngondang mentas di Jepang. Sagala biaya transportasi, ditanggung ku panitia. Kang Nano di Ka Osaka, ka Nagoya, ka Tokyo, jeung ka Fujinomia rék mintonkeun kasenian Sunda.
Naon ide poko paragraf di luhur (atas)?
a. Jepang kawéntar (terkenal) sakitu mahalna
b. Ngalanglang (melanglang ) ka Kota Jepang
c. Jepang kota metropolitan
d. Jepang miboga tradisi nu béda
Ka kota mana waé Kang Nano S. salila aya di Jepang téh?
a. Osaka, Nagoya,Tokyo jeung Fujinomia
b. Osaka, Hiraku, Foduka jeung Moduka
c. Osaka, Nagoya, Beijing jeung Fujinomia
d. Osaka, Nakula,Tokyo jeung Fujinomia
Ari jol anu boga neang kebon, ngan gogodeg baé bari nangkeup harigu. "Ieu ku ruksak! Euleuh, ka pentil pentilna dipotongan! Lain da ari urut jelema anu maling mah. Ieu mah tétéla peucang anu ngaruksak téh...." Gambaran rasa haté anu kumaha kalimah di luhur téh?
a. handeueul campur sedih c. handeueul campur bungah
b. handeueul campur ambek d. handeueul campur telenges
Ditilik tina eusina, kaasup kana golongan naon dongéng “Sireum jeung Gajah” téh?
a. babad c. fabel
b. légenda d. mite
Dongéng nu nyaritakeun asal-usul kajadian hiji tempat, barang, sasatoan (binatang) atawa
tutuwuhan (tumbuh-tumbuhan) disebut.......
a. babad c. fabel
b. légenda d. mite
Naon disebut tempat jeung waktu lumangsungna dina hiji carita.....
a. latar c. tokoh
b. galur d. tema
Di handap ieu kaasup dongéng sasakala nya éta?
a. si Kabayan ngala nangka c. sireum jeung gajah
b. kuya jeung monyet d. tangkuban parahu
Bapa nuju ........koran di kantor
a. maca c. dahar
Umumna dongèng ngandung atikan ( pendidikan).....
b. baca d. Lumpat
a. moral c. pamohalan ( tidak masuk akal)
b. barudak (anak-anak) d. tatakrama ( prilaku)


text:
Loba babaturanana nu geus baroga pasantrén sorangan. Atuh santri-santri anyar jul-jol, ngaganti nu geus taramat. Ari manéhna teu menyat-menyat. Tungtungna ngarasa éra sorangan. Éra ku sasama santri, éra ku Ajengan.
Tina geus teu kuat nahan kaéra, hiji poé manéhna nepungan Ajengan di bumina. Maksudna rék terus terang, niat balik ka lemburna. Barang tepung pok nyarita, “Ajengan abdi seja amitan, badé mulang ka lembur,” cenah.
“Mulang téh mulang kumaha, apan lain waktuna peré?” témbal Ajengan.
“Mulang teras, moal wangsul deui ka pasantrén. Da bongan geuning, mangtaun-taun masantrén, teu aya pisan kamajengan.”
Ajengan henteu buru-buru ngidinan. Malah terus ngawurukan, sangkan ulah babari pegat harepan. Unggal jelema kamampuhna teu sarua, cenah. Aya nu gancang bisa nagkep pangajaranana, teu kurang-kurang anu butuh waktu rada lila, kakara manéhna ngarti.
“Ulah, manéh ulah mulang, mending balik deui ka pondok. Hég diajar leuwih rajin!” saurna deui.
Tapi manéhna keukeuh ménta diidinan mulang. Basana, ti batan miceunan waktu di pasantrén, mending sagawé-gawé di lembur. Diajar néangan pangupa jiwa.
Ku sabab niatna geus pageuh, ahirna Ajengan teu tiasa naon-naon.
“Rék iraha manéh mulang, apan ayeuna mah geus burit?”
“Badé énjing saatosna solat subuh,” cenah, teu poho ménta didungakeun.
Isukna, rebun-rebun pisan manéhna ninggalkeun pasantrén. Ti pasantrén ka leburna téh, lilana kira-kira sapoé. Sajaba ti éta kudu ngaliwatan leuweung, ngurilingan pasir, sarta turun ngaraas walungan. Tengah poé kakara meunang satengahna pasir. Hartina satengah poé deui, kakara nepi ka lemburna.
Lantaran ngarasa capé, Ki Santri eureun heula niat reureuh. Gék diuk handapeun tangkal kai. Kaayaan di sakurilingeunana kacida tiiseunana. Nu kadéngé téh ukur sora angin nebak tatangkalan, paselang jeung cluk-clakna cikaracak. Tapi, ku sabab capé, guher manéhna saré tibra pisan.
Hudang-hudang beuteungna ngarasa lapar. Rét ka luhur, panonpoé mimiti déngdék ngulon. Kop kana bekel bawana. Réngsé dahar tuluy beberesih, nginum sakalian wudu tina solokan leutik, teu jauh ti tempat manéhna reureuh. Bérés wudu, terus solat lohor luhureun batu lémpar.
Tah, waktu manéhna solat, sora cai nyakclak kadéngéna beuki jelas. Clak…clak…clak…, cenah, siga meunang ngatur. Méh baé solatna batal.
Tutas solat, panasaran hayang nyaho asalna sora. Sabada ditéangan, bréh … katénjo, cai tina sela-sela batu, ngarayap mapay aakaran, méméh ragrag ninggang batu lémpar.
Ieu geuning asal datangna sora téh, gerentesna.. Ngan édas mani siga beunang ngatur. Sora rag-ragna ngalagu, sarta angger wirahmana. Persis sora tik-tekna jarum jam. Kalakuan cai ku manéhna terus diperhatikeun. Ti mimiti barijil tina sela-sela batu, tuluy mapay aakaran, nepi ka tingkareclak ragrag kana batu téa.
Ana diteges-teges, geuning batu anu kacakclakan cai téh nepi ka legokna. Hég ku manéhna dipikiran, batu sakitu teuasna bisa legok ukur karagragan cikaracak. Pasti lain waktu sakeudeung-sakeudeung. Bisa jadi mangpuluh-puluh taun.
Heueuh ari leukeun jeung sabar mah, cai nu ukur sakeclak-sakeclak, bisa ngalegokan batu nu sakitu teuasna. Naha ari aing…, tungtungna inget kana kalakuan sorangan. Pédah diajar ngaji teu bisa-bisa, gancang ngarasa éléh. Nepi ka milih balik ka lembur, ti batan diajar leuwih soson-soson.
Harita kénéh manéhna ngagidig seja balik deui ka pasantrén. Dina jero haténa jangji rék leuwih rajin diajar. Cenah éta boga uteuk kacida beletna, rék nurutan laku cai. Teu bisa sataun, dua taun. Dua taun teu bisa kénéh, matak naon tilu taun. Sugan ari leukeun jeung sabar mah laun-laun kataékan.
Kajurung ku sumanget rék diajar leuwih getol, leumpangna satengah lumpat. Atuh méméh magrib téh geus datang deui ka pasantrén. Rasa éra duméh geus amitan balik deui, buru-buru disingkirkeun.
“Aéh, geuning ilaing?” Ajengan kagét nénjo santrina balik deui.
“Leres, abdi Ajengan,” cenah.
Méméh Ajengan naros papanjangan, leuwih ti heula manéhna ngadadarkeun lalakonna. Nyaéta manggihan cikaracak, ragrag nyakclak ninggang batu, nepi ka éta batu jadi legok.
“Piraku abdi, manusa, kudu éléh ku cai jeung batu,” cenah ka Ajengan.
Ku sabab diajarna leuwih enya-enya, sakitu taun ti harita, masantrénna teu burung tamat. Kabéjakeun éta santri belet téh nepi ka boga pasantrén gedé, sarta sohor ajengan luhung élmuna.


text:
Do you like this story?
Sampurasun…
Para Yuri anu ku sim kuring di pihormat, Alhamdulillah dina waktos taun ayeuna dina raraga kagiatan Pasanggiri sim kuring kapapancenan tugas ti sakola SDN 4 Cisaga nyaeta maparkeun salah sawios Sasakala Gunung Ciborok anu ayana di Pangandaran, anu kalebetna ka Kabupaten Ciamis, kieu ka jantenan nana asal muasalna Gunung Ciborook teh! Mangga urang regepkeun ku sadayana!
Baheula mah pangandaran teh lain mangrupa dayeuh sabab eusina karek hiji dua teu saperti kiwari. Didinya aya hiji gunung nu nelah gunung Ciborok. Di hiji lembur nu anggang kaditu kadieu, aya hiji jalma nu kacida malaratna. Ceuk paribasana dahar sore henteu isuk teh lain bobohongan ti poe ka minggu, ti minggu ka bulan teh kahirupannana tetep bae teu aya pisan parobahannana. Estuning hirup teh teu aya tungtungna.
Dina hiji poe, manehna indit ninggalkeun eta tempat maksudna meh nyiar kahirupan sejen. Nu di pamrih hayang milih-milih rabi sugan jeung sugan di tempat lain mah pinanggih jeung kabagjaan. Dasar geus nasib, kulak canggeum bagja awak, jung kaditu jung kadieu teh angger wae hirupna balangsak taya pisan kawarasan. Antukna manehna anjog ka hiji tempat anu katelahna Pangandaran. Kawasan Pangandaran teh asal kecap tina andar, anu hartina, sarah laut. Naon hartosna kecap sarah laut teh! Aya nu uninga? Sami…..sami kuring oge kirang paos….namung numutkeun pami disamikeun sareng jejer/caritana sasakala gunung Ciborok hartosna sarah laut teh nyaeta tempat anu mukimna para dedemit anu ngawasa lautan, janten anggapan jalmi anu kirang kaimanan mah, eta tempat teh tiasa di anggo guguru ngalap kabeungharan. Sumangga urang lejeungkeun deui! Geus lila manehna reureuh didinya, bari ngalamun mikiran nasib dirina. Manehna diuk nyanghunjar mikir-mikir kumaha nya pilampaheun geusan nyanghareupan kahirupan satuluyna. Jorojoy dina hatena aya maksud hayang tatapa, pamikirannana susuganan meunang pituduh tinu gaib. Bisa ngarobah hirupna saking ku geus peurih hirupna, manehna geus buleud tekadna rek tatapa. Kumaha behna we. Kacaritakeun dina tatapana, manehna meunang ilapat tinu gaib. Ari ilapatna teh kieu…
Ha …Ha….Ha…Ha….
a. : “Hai manusa, hayang naon andika? Aya naon? Maksud andika ngaganggu ka tempat kaula!
b. : “Nun…..kaula nun! Kuring hampura tos kumawantun ngaganggu! Maksudna kuring rek meredih tulung…. Sabab geus weundeu hirup sangsara balangsak…. Kuring …..rek menta kadunnyaan haying loba dunnya nu barana.
a. : “Hahaha...dasar manusa…manusa hirupna sarakah! Seug ku kaula dicumponan, asal kudu daek mulang ka alam gaib, samemeh mulang ka akherat, eta syarat nu kahiji….
b. : “Kaula nun….nu ngageunggeu di tempat ieu, kuring sanggup! Lantaran hirup kuring geus embung sangsara balangsak…ku harta dunnya barana.
a. : “Hahaha…syukur….syukur….tapi andika kudu nyumponan deui syarat anu kadua? Maneh manusa samemeh mulang ka alam akherat, andika kudu daek kawin ka anak kaula, nu ngarana Nyi Borok jeung kudu daek ka titipan cirri tanda geus kawin ka anak kaula… nyaeta …borok Saumur-umur.
b. : “ kaula nun nu ngawasa ieu tempat kuring sanggup arek nyumponan pasaratan anu kudu dilaksanakeun….!
Gancang carita sakabeh pasaratan kumanehna di sanggupan atuh hajatan kawinan teh kacida rongkahna. Kabeneran harita teh malem Juma’ah kaliwon. Saba’da kawinan, dak du madak eta jalma teh ngajina kataekan. Ngadadak jadi beurat beunghar, lubak libuk sagala aya, salieuk beh lain bobohongan. Ngan orokaya dina sukuna borokan. Eta borok teh lain sapoe dua poe, tapi Saumur hirup. Ti harita manehna ngadon ngababakan bubuara kahiji tempat nya nelah Desa Babakan, nu deukeut pasir tempat manehna tatapa nya nu disebut Gunung Ciborok. Disebut gunung ciborok teh sabab, ieu gunung teh sok dipake tempat pamujaan, ku jalma-jalma nu hayang beunghar ku jalan gampang ngajual imah jeung kataqwaanana. Lamun eta jalma hasil mujana nya dina sukuna sok borokan, nu moal bisa leungit Saumur-umur. Malah sok kabawa tepi ka paehna. Da memang mujana dikawinkeun ka putrid borok.
Atuh ari malem Juma’ah kaliwon, di gunung ciborok sok kaambeu parem atawa obat borok, sabangsa walirang nu ngahiliwir kaangin-angin malah lamun kawenwhan mah, lian ti kaambeu parem orok, oge sok kadenge gamelan nyungkung, tanda mapag panganten nu dikawinkeun ka Nyi Borok.
Rupina cekap sakieu dongeng carita Sasakala Gunung Ciborok. Anu ku sim kuring nembe dipaparkeun neda sih hapunten anu kasuhun. Pamugi ieu carita Sasakala Gunung Ciborok teh sing janten eunteung. Kaurang sadayana salaku umat Islam sakumaha seueur cocobi. Sim kuring ngadu’akeun pisan mugia sing di paparinan kakuatan kaimanan. Sareng mugia langkung ditingkatkeun kataqwaan ka Allah S.W.T.
Rupina mung sakitu anu kapihatur.


text:
Fiksi Sunda
Fiksi Sunda Sakolébat
(Flash Sundanésé Fiction)
Diajar nyieun Fiksi Basa Sunda, Flash Fiction mangrupakeun carita anu pondokna kurang ti 1.000 kecap, tur leuwih ti 140 kecap (Fiksi mini / Fikmin)
HAMPURA
Réngsé bébérés kebon di tukangeun imah, awak karasa lungsé, ramo leungeun karasa singsireumeun jeung rada peurih ku alatan tadi mangsa di kebon lila teuing nyepeng pacul. Sirah mimiti karasa lieur, panon asa beurat rék dibeuntakeun, titingalian kararonéng. Kuring leumpang nuju ka korsi, maksudna rék néang keur muntang, hanjakal suku geus teu kuat ngaléngkah. Gebru, awak nyuuh kana téhel, téténjoan poék. Les… Kuring teu inget nanaon deui.
Panon mimiti bisa mélétét nalika aya sora anu keur ceurik di sagigireun kuring, rét kuring ka gigir, katémbong anu jadi pamajikan keur ceurik bari mencétan leungeun. Kuring reuwas sabab teu apal kana eusi rohangan, rap leungeun nyampa kana dada, aya sababaraha kabel napel kana dada, karasa aya selang napel tina irung. “Abah dimana?” Kuring nanya kanu jadi pamajikan. “Abah nuju aya di Rumah Sakit.” Sora pamajikan dareuda. Kuring beuki reuwas, “Naha bet aya di Rumah Sakit, ti iraha Mi?” ceuk Kuring, “Ti mangkukna Bah, Abah tos 2 dinten di dieu, ti harita nembé gugah ayeuna.” Ceuk pamajikan. “Ari barudak kamarana?” Kuring neuteup seukeut. “Teu acan aya anu kadieu, duanana nuju sibuk di kantorna basa mangkukna ditelepon téh, minantu oge sami teu tiasa ka dieu, teu aya anu ngajajap cenah.” Ceuk pamajikan bari ngusapan tarang. Kuring ngan saukur ngahuleng, padahal anu jadi anak téh cicingna masih sa kota kénéh. Ras inget mangsa maranéhna keur sarakola, kuring rumasa can kungsi maturan maranéhna nalika aya acara di sakolana, boh dibagi rapot, diwisuda pon kitu deui nalika maranéhna keur ngiluan pasanggiri dina pangaresepna, kuring nyibukeun diri ku pagawéan, indit mangsa barudak talibra kénéh, mulang mangsa barudak geus talibra, panggih jeung anu jadi budak ngan saukur poé minggu wungkul. Meureun kieu balesanana, kuring teu bisa nyalahkeun anu jadi budak sabab rumasa lampah kuring anu salah, méré kanyaah ngan saukur ku dunya.
Karasa cimata maseuhan pipi karasa tepi kana ati, kasedih karasa ngabendung. Ngadadak dada karasa eungap, ngarénghap geus teu bisa, nyelek tina tikoro. Biwir hayang cumarita ngan taya sora anu kaluar, sagala sora geus teu kadéngé, saukur panon anu masih kénéh bisa dipaké nalika ningali anu jadi pamajikan ceurik bari ngoyag-ngoyag awak, biwirna kawas anu gogorowokan ngan teu kadéngé naon anu dikedalkeunana. Lila-lina téténjoan beuki samar, antukna poék, karasa kuring leupas tina raga anu salila ieu dicicingan.
“Bah gugah Bah, tos subuh.” Hawar-hawar kadéngé aya nu nyalukan. Awak karasa oyag. Koréjat kuring lilir, terus ningali kanu tadi nyalukan. Bréh… katingali anu jadi pamajikan di gigireun keur ngageuingkeun bari imut. Kuring ningali sabudeureun rohangan, horéng masih aya kénéh di kamar sorangan. “Alhamdulillah Gusti, geuning kuring masih jumeneng kénéh.” Kuring nyampa pipi, karasa baseuh. “Bah hayu ka Masjid!” Aya sora ti luar kamar, lol anu jadi budak ngelol ka jero kamar, beretek duanana asup, gajleng duanana naék kana kasur, si Cikal anu kakara kelas 5 SD metot simbut, si Bungsu anu kakara Kelas 1 SD numpakan tonggong bari ngélékéték sangkan kuring nyaring. Gap duanana digabrug, dikeukeupan raket pisan. “Hampura Abah kasép.” Teu karasa cimata maseuhan deui kana pipi, hayang ceurik sahinghingeun, tapi lain éta jalan kaluarna.
Andi Rustandi Sunarya
Rancaékék, 05-03-2014
========
SAHA?
Hiliwirna angin subuh mimiti karasa nyecep kaca tulang, kacapé anu tadi dirarasakeun teu dipaliré, anu karasa kabungah anu taya padana mangsa léngkah nepi ka puncak ka-3 Gunung Manglayang. Kuring ngalieuk ka tukang, wanoja anu tadi nunutur mimiti katingali pias, napasna ngahégak, késang nyurulung tina tarangna.
Kuring ngasongkeun leungeun sangkan ditampanan, leungeun manéhna dicekel pageuh teu hayang dilepaskeun. Sakuat tanaga kuring metot bari muntang kana tangkal kai anu geus rada déngdék ka gawirkeun. Opat urang anu lianna geus tiheula nepi, maranéhna anteng gogonjakan bari nyuruput cikopi anu ngadadak diasakan.
Nepi kanu keur uplek, kuring ngilu diuk. “Kamana heula atuh, meni karék nepi?” Rahmat nanya, “Haar apan urang mah maturan Euis, karunya atuh ditinggalkeun mah.” Anu opatan silih rérét tuluy kerung, kuring nyicikeun cikopi kana cangkir kaléng anu geus sadia. “Keur saha éta nyicikeun sadua-dua?” Ayeuna bagéan Iman anu nanya, panonna terus mencong ka kuring. “Beu, nya jang Euis atuuuh, maenya sina kabulusan di leuweung.” Gék Rahmat diuk gigireun bari nepak punduk. “Hampura kami can ngabéjaan ka didinya.” Kuring mencrong bari rada teu ngarti, Rahmat ngaluarkeun HP tina jékétna, tuluy mikeun ka kuring. “Ieu aya SMS jam 2 peuting tadi.”
Sajongjonan kuring teu bisa cumarita, cangkir kopi anu dicepeng teu karasa ragrag tina leungeun. Kuring masih cangcaya, tuluy maca deui SMS, “Kang Rahmat punten wartoskeun ka Indra, tadi tabuh 1 Euis parantos pupus, ngantunkeun urang sadaya. Indra ditelepon ti tabuh 12 teu nyambung waé, pesen ti Euis supados Indra ngahapunten sadaya kalepatan Euis salami ieu kaanjeuna, tur supados tiasa ngaikhlaskeunana, hatur nuhun.”
Karasa aya anu haneut maseuhan pipi, dada karasa eungap. Pikiran kumalayang nyawang mangsa tadi naék ka Gunung Manglayang. Aya hiji anu kuring teu manggih jawabanana, “Ari tadi anu bareng jeung kuring ti handap kénéh saha?” Segruk kuring ceurik, kabungah anu tadi karasa saharita leungit, ukur kapeurih anu meungkeut tina ati.
Andi Rustandi Sunarya
Rancaékék, 10-05-2014
========
TITIPAN KOLOT
Cahya panon poé lebah wétan mimiti karasa panas kana tonggong, awak nu geus lungsé teu dipaliré, gecruk-gecruk pacul ninggang taneh anu beueus semu garing, sasakali késang disusut tina tarangna. Réngsé sapetakan Mang Karna mimiti reureuh, gék diuk dina galengan, pacul ditendeun gigireunana. Gap kana téko tuluy notorkeun cai kana bahamna.
Panonna seukeut nempo sawah anu ayeuna beuki heureut ku alatan sawaréh geus robah jadi komplek Regency. Anu nyésa tinggal 3 petakan deui, kabéh anu manéhna. Ras manesna inget poé kamari mangsa aya jalma anu datang ka imahna. “Kumaha Pa, janten badé diical sawah téh?” Ceuk jalma éta. “Moal Kasép, bapa mah moal ngajual, sabab ieu mah sawah titinggal anu jadi kolot, asa teu tega rék ngajualna ogé.” Mang Karna némbalan. “Atuh padahal mah sawios wéh, keun ku abdi digaleuh ku pangaos anu luhur, hawatos atuh Pa, apan tos rada sesah caina, kumargi solokannana tos katutup ku Komplék.”
Mang Karna ngagubragkeun awakna, panonna neuteup langit anu harita mimiti katingali angkeub. Manéhna ngarahuh bangun aya anu beurat na pipikiranna, tuluy cengkat ningali sawah anu tadi dipaculan ku manéhna, rét ka sawah anu can dipaculan, taneuhna leuwih garing batan sawah tadi. Geus sataun sawahna ngan saukur kakeueum ku cai hujan, sabab geus taya solokan anu baheula kungsi jadi sumber cai keur sawah manéhna jeung anu lianna.
Gap manéhna nyokot pacul tuluy ditanggung dina taktakna, téko dijéwang ku leungeun kéncana. Lila manéhna neuteup sawah anu kiwari geus kakurung ku témbok komplék. “Hampura Abah, Ambu, sawah rék dijual, kuring nu jadi anak teu bisa nyepeng amanah duaan, hampura.”
Andi Rustandi Sunarya
Rancaékék, 11-05-2014
========
JIBÉH (Panggih hiji panggih kabéh)
Réngsé Sholat Subuh di Masjid, barudak lalaki rabul lalumpatan ka sérang tukangeun Masjid. Sarung disaroléndang, kopéah disarakuan. “Taaah ayeuna mah geus ngariung kabéh euuuy.” Ceuk Bébén harita, barudak anu lianna ngilu unggeuk-unggeukan. “Bén, rék ulin naon yeuh dina poéan Puasa anu mimiti ieu?” sora Dani ngajorowok ti tukangeun. Bébén rada ngahuleng kawas anu keur mikiran kaulinan naon anu bakal dilakonan. “Geus wéh kieu, kumaha lamun urang ngayakeun Jibéh? Keula, cikan itung Min aya sabaraha urang kabéhanana?” Bébén nitah ka Amin. Amin rada kaluar tina riungan tuluy ngitung anu ngariung. “Dualas urang Bén.” Amin ngajawab. “Taaah pas ari kitu mah, genep urang séwang sa grupna, sok ah geura hom-pim-pah!” Bébén ngajakan kanu lian.
Grup geus kabagi jadi dua, grup kahiji dipingpin ku Bébén, grup anu hijina deui dipingpin ku Enang. “Sok Nang urang suten, anu meunang bakal nyumput tiheula.” Enang nyampeurkeun tuluy duanana suten. “Grup uing pangheulana euuung.” Ceuk Enang bari surak, di haminan ku balad sagrupna. Enang jeung baladna rada ngajauhan ti grup Bébén, tuluy ngariung bari haharéwosan, anu lian unggeuk-unggeukan. “Okéy?” Enang nanya ka baladna. “Okéééy…” ceuk anu lianna. “Bén, kuring rék nyumput ayeuna nya?” bari ngajorowok. “Heug.” Bébén ngajawab.Beretek Enang jeung baladna lalumpatan ka lebak, beuki lila beuki teu ngatingali, sabab harita wanci Balébat kénéh, hayam ogé masih réang kongkorongok.
Bébén ngariungkeun baladna, tuluy nyieun strategi keur néang Enang jeung baladna, réngsé cumarita bral maranéhna laleumpang ka lebakeun, anu tadi kungsi diliwatan ku grupna Enang. Palebah jalan anu nyagak Bébén ngabagi dua grupna, anu hiji ka kénca, hijina deui ka katuhu, mangsudna sangkan bisa ningker grupna Enang.
Geus satengah jam Bébén can manggih panyumputan Enang jeung baladna, tuluy amprok jeung baladna anu lian di sasak batu. “Kumaha Min, geus manggihan?” manéhna nanya ka Amin. “Nyéta geus diubek tadi ogé, ngan can kapanggih waé.” ceuk Amin bangun hanjelu, anu lian oge sarua pating haruleng. Panon poé geus mimiti ray-rayan lebah wétan. “Aduh hayang ngompol eung.” sora Dani bari ajrét-ajrétan jeung nyepengan calanana. “Tinggal cer waé atuh tah ka susukan, meni riweuuuh” ceuk Bébén bari luak-lieuk niténan sabudeureun tempat éta, sugan aya Enang jeung baladna.
Dani anu geus teu kuat nahan piompoleun, tuluy morosotkeun calanana, cer manéhna ngompol ka susukan anu pinuh ku rungkun. “Anjiiir, naon ieu anu ngucur? jaba bau hangseur deuih.” aya anu ngajorowok di kolong sasak. Dani anu harita keur ngompol reuwas, nepi teu sadar cai ompolna maseuhan calana, tuluy noong ka asalna sora. “Taaah geuning, kapanggih euuuy” Dani ngajorowok. Bébén jeung anu lianna lumpat nyalamperkeun Dani. “Aaah licik euy, néanganana bari ngaluarkeun cai mancur.” pecenghul Amin kaluar tina kolong sasak, buukna rancucut, baju jeung sarungna baseuh. “Hahahaha…” anu lian nyakakak bangun geunah pisan. “Geusan heula ah, teu puguh dituluykeun ogé, barau kieu awak uing, kacida si dani mah” Amin kaluar tina panyumputan, dituturkeun ku balad anu lianna.
Jibéh teu dituluykeun, barudak leumpang ka sérang bari teu eureun seseurian ningali Amin anu jamedud, manéhna rada dijauhan kunu lian sabab awakna bau hangseur.
Andi Rustandi Sunarya
Rancaékék, 13-05-2014
========


text:
Amir Hamzah
Tengku Amir Hamzah Pangéran Indrapura atawa nu leuwih kasohor ku ngaran Amir Hamzah nyaéta salah sahiji sastrawan Indonesia (gumelar di Tanjung Pura, Langkat Sumatera Utara, 28 Pébruari 1911 – tilar dunya di Kuala Begumit, 20 Maret 1946 dina umur 35 taun).[1]
Mimiti ancrub kana dunya atikan ti umur 5 taun kalawan sakolana di Langkatsche School di Tanjung Pura taun 1916.[1] Sanggeus tamat ti Langkatsche School laju nuluykeun atikanana di MULO Médan.[1] Sataun ti dinya pindah ka Batavia (Jakarta), nuluykeun sakola di Christelijk MULO Menjangan.[1] Tamat ti éta sakola dina taun 1927.[1] Tuluy saup ka AMS (Aglemenee Middelbare School) di Solo Jawa Tengah Jurusan Sastra Timur.[1]
Sanggeus namatkeun atikanana di Solo, Amir Hamzah mimiti neuleuman pangaresepna kana dunya sastra.[1] Ti saprak harita Amir mimiti nulis sawatara sajakna nu munggaran.[1] Éta sajak-sajakna dikumpulkeun dina antologi Buah Rindu.[1] Karya-karyana diterbitkeun dina rubrik sastra Panji Pustaka na Sutan Takdir Alisyahbana, majalah Timboel, Pudjangga Baroe, Pandji Poestaka, jeung sajabana.[1] Jumlah karya Amir Hamzah aya 50 sajak asli, 77 sajak tarjamahan, 18 prosa liris, 1 prosa liris tarjamahan, 13 prosa, jeung 1 prosa tarjamahan.[1]
Amir Hamzah balik deui ka Jakarta pikeun nuluykeun atikanana di Sekolah Hakim Tinggi awal taun 1934.[1] Bareng jeung babaturan saentraganana di Perguruan Rakyat saperti Soemanang, Soegiarti, Sutan Takdir Alisyahbana, Armijn Pane, jeung lain-lainna, Amir Hamzah nyieun hiji terbitan majalah Poedjangga Baroe.[1]
Amir Hamzah balik deui Ka Tanjungpura sanggeus lulus jadi Sarjana Muda Hukum.[2] Diangkat jadi Kepala Luhak Langkat Hilir kalawan gelar panghormat Tengku Pangeran Indraputera.[2]
Nalika Jepang ngawasa Indonésia, Amir kapilih jadi anggota Balai Bahasa Indonesia di Médan nu nyiptakeun istilah-istilah modéren.[2] Sanggeus Indonesia merdeka, Amir diangkat ku pamaréntah RI jadi Asisten Résidén daérah Langkat.[2]


text:
mangsa urang tepang munggaran
Pa amprok dina mangsa lalagasan
neundeun kadeudeuh dina rasa geter jeung kaheman
Nunda rasa kanya’ah mika welas mika asihh
lir ca’ang bulan purnama tgl opat welas
bagja taya sisilihan nana
nya`angan poek nu ngahiyeuman
ngahudang rasa katresna ka panutaning ati
duka iraha,… duka kamana,…
teuwalakaya nunda rusiah ngentabna rasa !
leureus ieu teh katresna nu narawangan ?
atawa kanya’ah anu ngalangkangan ?
duh Gusti Nu maha suci
pasihan abdi jalan geusan pasini patali asih….
katresna nu nembongan minuhan qolbu,…
kanyaah nu marengan minuhan rasa,………
nu datang teu di ondang,nusumping teu di angkir
Marengan kaendahan manah
mapaesan taman sawarga lokana rasa
duriat nu teu weuleh ngentab
rasa nu teu weleh ngariksa
kanyaah kasalira,… katresna kasalira,…
ngahudangkeun sarebu rasa
hate nu teu weleh teuneung ludeung
ku poek mongkleng na peuting
sieun,…abdi sieun mayunan rasa sorangan
mung kieu balukarna,…kieu nyatana
sono pami teu tepa’amprok,melang munteu teupang
kasono nu teu aya wateus wangen
kanya`ah nu wangi bersih .. satia jadi kakasih
pameunteu marahmay manis
hajakal lamun endah ngan ukur kalangkang
ngaraos reueus turguligah,….
Sanajan batin patebih, Sanajan raga urang pa’anggang
Hate teu weleh masket cumantel wae
hayang patepang pasimpay panangan
hoyong patepung lawung paamprok jonghok
Dinaimplengan iraha bakal kasorang
kangeun manteung ka salira
kadeudeuh tilam katresna mung hiji kanggo salira
rasa nya`ah rasa katresna kanggo salira
rasa asih rasa kaheman kanggo salira
mun rasa nyipaykeun katresna mika asih kasalira
kapan cinta kedah anteung jeung asihna
kapan asihh kedah tringtrim sumadinngna
sedeung rasa rumasa manteung deudeuhna demi kasatiaan
janteun pageuh pamadegan
nepikeun bungkusan kalbu mustikanarasa
da’niat saenyana mika asih kasalira
Duh naon lepatna lamun hate mikanya`ah
Duh naon dosana lamun hate mika asih salira
Kapalang deudeuh ieu hate mika heman
Duh kapalang cinta ieu hate pikeun dirina
Sanajan kudu nandangan tunggara rek satia moal rek sulaya
cinta moal rek kadungsang dungsang, cinta nu pasrah jiwa jeung raga
moal alang kumapalang, cinta lahir tumekaning bathin
sumanding asih nu tingtrim
naon deui atuh anu ngancik dina ati
panghudang rasa,…… minuhan sagara hate
jajantung ratug tutunggulan
nata rasa-niti ati ngajadi hiji
asih salira nu teu acan kedal !!
galindeng salira nu diantos !
waktosna kedal lisan,.. nyumponan kahayang diri,…
asih salira,… kanyaah salira,… duriat salira
Aya rasa dina diri
sumarambah dina bayah
sumoreang togencang loba kamelang
emut kapanutan nuaya di pangumbaraan
duh panutan ati jungjunan qolbu….
salira bet kumolebat bae
ieu hate kumalayang marengan rasa
Rasa kamelang,rasa honcewang
sok ingis salira teu surti
mun karep nya diri
ku kahayang dina implengan
babarengan silih lendean
dina rasa dina dada aya salira
duh junjunan panutan kalbu
bebende pamaes mepende hate
beubeureuh anu geus maneuh
iyeu diri hamo lanca-linci
hamo incah balilahan tisalira
Duh … junjunan, panutan ati …
mung salira nu dipikacinta
akang moal baha bade satuhu tur jujur
kadeudeuh nu nyangkaruk
kumalayang dina implengan
endah kasawang dina lamunan
hirup rukun ngajadi hiji
Duh junjunan kalbu,panutan ati
bebende mepende hate, beubeureuh anu geusmaneh,
hate kumalayang ka salira panutan
2 zulqoidah 1428
by:ogin


text:
Karajaan Pajajaran nyaéta hiji karajaan anu aya di wewengkon Pasundan, karajaan Sunda ieu ibukotana di Pakuan, (ayeuna Bogor) Jawa Kulon. Dina naskah-naskah kuna nusantara, karajaan ieu mindeng ogé disebut kalayan ngaran Nagari Sunda, Pasundan, atawa dumasar ngaran ibukotana nyaéta Pakuan Pajajaran.
Dumasar alur Sajarah Galuh, Karajaan Pajajaran nangtung sanggeus Wastu Kancana wafat warsih 1475. Naha kitu? Alatan sapaninggal Rahyang Wastu Kencana karajaan Galuh dipeupeus dua diantara Susuktunggal sarta Déwa Niskala dina kalungguhan sederajat. Pajajaran atawa Pakuan Pajajaran beribukota di Pakuan (Bogor) di handapeun kekuasan Prabu Susuktunggal (Sang Haliwungan) sarta Karajaan Galuh anu ngawengku Parahyangan tetep berpusat di Kawali di handapeun kakawasaan Déwa Niskala (Ningrat Kancana). Ku sabab éta ogé Prabu Susuk Tunggal sarta Déwa Niskala henteu meunang gelar “Prabu Siliwangi”, alatan kekuasan duanana henteu ngawengku sakumna taneuh Pasundan sakumaha kekuasan Prabu Seungit sarta Rahyang Wastu Kancana (Prabu Siliwangi I).
A. Cikal Bakal Karajaan Pajajaran
Sajarah karajaan ieu henteu bisa leupas ti karajaan-karajaan samemehna di wewengkon Jawa Kulon, nyaéta Karajaan Tarumanagara, Karajaan Sunda sarta Karajaan Galuh, sarta Kawali. Hal ieu alatan pamaréntahan Karajaan Pajajaran mangrupa katerusan ti karajaan-karajaan kasebut. Ti catetan-catetan sajarah anu aya, dapatlah disusud tapak karajaan ieu; antara séjén ngeunaan ibukota Pajajaran nyaéta Pakuan. Ngeunaan raja-raja Karajaan Pajajaran, aya béda runtuyan antara naskah-naskah Babad Pajajaran, Carita Parahiangan, sarta Carita Waruga Guru.
Sajaba naskah-naskah babad, Karajaan Pajajaran ogé ninggalkeun sajumlah tapak titilar ti mangsa katukang, kawas:
Prasasti Batu Tulis, Bogor
Prasasti Sanghyang Tapak, Sukabumi
Prasasti Kawali, Ciamis
Tugu Jangji-pasini Portugis (padraõ), Kampung Tugu, Jakarta
Taman perburuan, anu ayeuna jadi Kebon Raya Bogor.
B. Daptar raja Pajajaran
Prabu Susuktunggal (1475-1482)
Jaya Dewata / Prabu Siliwangi II (1482 – 1521)
Surawisesa (1521 – 1535)
Ratu Dewata (1535 – 1543)
Ratu Sakti (1543 – 1551)
Badan Mulya (1567 – 1579)
C.Keruntuhan
Karajaan Pajajaran runtuh dina warsih 1579 alatan serangan karajaan Sunda séjénna, nyaéta Kesultanan Banten. Lekasanana jaman Pajajaran ditandaan kalayan diboyongnya Palangka Sriman Sriwacana (singgahsana raja), ti Pakuan ka Surasowan di Banten ku pasukan Maulana Yusuf.
Batu ukuranana 200x160x20 cm éta diboyong ka Banten alatan talari pulitik ambéh di Pakuan mustahil deui dinobatkan raja anyar, sarta nandakeun Maulana Yusuf nyaéta penerus kakawasaan Pajajaran anu sah alatan buyut awéwéna nyaéta puteri Sri Baduga Maharaja (Prabu Siliwangi II). Palangka Sriman Sriwacana kasebut ayeuna bisa kapanggih di hareup urut Keraton Surasowan di Banten. Urang Banten nyebutkeunana Watu Gigilang, hartosna mengkilap atawa berseri, sarua hartina kalayan kecap Sriman.
Waktu éta kira-kira aya sajumlah punggawa karaton anu ninggalkeun kraton tuluy menetap di wewengkon anu maranéhanana namian Cibeo Lebak Banten. Maranéhanana nerapkeun tata cara kahirupan lila anu heureut, sarta ayeuna maranéhanana dipikawanoh minangka urang Baduy.
Raja-raja Sunda-galuh-pajajaran sanggeus Sri Jayabupati
Di handapeun ieu téh runtuyan raja-raja Sunda-galuh sanggeus Sri Jayabupati, anu berjumlah 14 jelema:
D.Raja-raja Sunda-galuh sanggeus Sri Jayabupati
- Darmaraja 1042-1065
- Langlangbumi 1065-1155
- Rakeyan Jayagiri Prabu MÉNAKLUHUR 1155-1157
- Darmakusuma 1157-1175
- Darmasiksa Prabu Sanghyang Wisnu 1175-1297
- Ragasuci 1297-1303
- Citraganda 1303-1311
- Prabu Linggadéwata 1311-1333
- Prabu Ajiguna Linggawisésa 1333-1340 minantu no. 8
- Prabu Ragamulya Luhurprabawa 1340-1350
- Prabu Maharaja Linggabuanawisésa 1350-1357 tiwas dina Perang Bubat
- Prabu Bunisora 1357-1371 mamang no. 13
- Prabu Niskala Wastu Kancana 1371-1475 anak no. 11
- Prabu Susuktunggal 1475-1482
E.Penyatuan balik Sunda-galuh
Waktu Wastu Kancana wafat, karajaan sempet balik terpecah dua dina pamaréntahan barudakna, nyaéta Susuktunggal anu ngawasa di Pakuan (Sunda) sarta Déwa Niskala anu ngawasa di Kawali (Galuh).
Sri Baduga Maharaja (1482-1521) anu mangrupa anak Déwa Niskala sakaligus minantu Susuktunggal menyatukan balik Karajaan Sunda sarta Karajaan Galuh.
Sanggeus runtuhnya Sunda Galuh ku Kesultanan Banten, urut karajaan ieu loba disebut minangka Karajaan Pajajaran.
BOBODORAN SUNDA EUUYYY


text:
Sistim informasi
Sistim informasi mangrupakeun kumpulan metode, praktek, algoritma jeung metodologi nu ngarobah data jadi informasi jeung pangarti nu dibutuhkeun oge mangpaat keur jalma nyorangan, kelompok nu jadi pamake di hiji organisasi atawa lembaga. Sistim ieu bisa ngawengku kombinasi praktek, informasi, jalma jeung tehnologi nu digeroh keur ngahontal tujuan nu ditangtukeun ku hiji organisasi
Sistem informasi bisa oge dihartikeun hiji proses fisik keur ngadukung hiji organisasi, carana ku ngempelkeun, ngokolakeun, neundeun jeung nalungtik data nu saterusna nyadiakeun infomasi pikeun ngahontal tujuan organisasi.


text:
Sapuluh Jurus jetu kanggo nu bade nganjang ka bebene :
Kahiji :
Upami bade angkat seuseup heula menyan tilu kali sareng kocrotkeun minyak sinyongnyong tiluhur sausap rambut, tihandap sahibas dampal, kade hilap tataros heula kanu tiasa meh caina herang laukna beunang, mun saur panarosan kedah ngalangkung kana jandela omat kedah diturutkeun, komo dina palebah ngaler ngidulna mah, lamun cek pitunjuk kedah ngaler omat angkat kedah ngaler heula sanaos bumi bebene aya dikidul.
Kadua :
Diutamikeun nganggo anggoan anu seueur pesakna, kanggo persiapan bilih susuguhna rada euyeub, diantawisna opax, gegeplax, ranginang, bubuy boled, jrrd, supados sobat bongoh..... susuguh eta tiasa ngalih kana pesak.
Katilu :
Dianjurkeun pisan nganggo kendaraan roda opat, margi upami naek ojeg bilih "golep" rugrug atanapi acak-acakan kadedetkeun helm, langkung sae upami "Lancer atanapi Galant" dipipir nganggur tiasa dianggo.
Kaopat :
Teu kenging cacandakan mangrupi koper, margi bilih disangki dobel profesi janten tukang rebab.
Kalima :
Upami tos dugi dipayuneun bumi simanehna, tenjrag bumi tilu kali bari mapatkeun ajian " sijaran goyang " sareng kade hilap siapkeun gas airmata, bilih anu ngabageakeun anjing nu gaduh bumi.
Kagenep :
Samemeh kelebet tengetkeun heula saha nu pangpayuna mapag, upami ramana omat ulah waka kalebet, margi bisa tibalik jadi ngapelan ramana.
Katujuh :
Upami ramana ngiring nimbrung, ajak we ngobrol soal politik ngenanaan Pemilu dituntungan titah ngajawab tarucing ieu...Bentukna kotak tapi diragap geunyal...pasti anjeuna langsung ngabengbeos teu bisaeun ngajawab.
Kadalapan :
Warning....! upami nuju ngapel teu kenging maca novel margi sanes diperpustakaan, sareng bilih kajonjonan teu karaos simanehna ngaguher tibra gigireun.
Kasalapan :
Teu kedah ningalian jam, margi jam nuju apel mah teu berlaku, anu berlaku dedehemna "sibokap" upami dehem kahiji nandakeun batas limit ngapel tos seep (teu tiasa diisi ulang), dehem kadua tandana urang kedah tos singkil dilawang panto.
Kasapuluh :
Upami bade nego perkawis perpanjangan waktu, siapkeun "angfow" anu eusina gobanan, pas ngelol gancang ajak sasalaman bari selipkeun sakadang angfow..kontan bokapna galehegeh someah bari nyarios kieu...... "Tenang...tenang wae jang, bapa mah tos teu kiat bade leleson ....!"
Abah Téa


text:
Warna Kecap
warna kecap dina basa sunda:
wanda kecap pancen
Kecap panambah nya éta kecap pancén anu umumna jadi panambah kana unsur puseur dina wangunan frasa taributif, jaba ti éta ogé aya nu jadi katerangan dinaklausa.
ü Panganteb, pikeun ngantebkeun babagian kalimah anu dipentingkeun
ü Panganteur, pkeun nganteurkeun kecap pagawéan, sakapeung ngnteurkeun kecap sipat.
ü Panahap, pikeun nuduhkeun tahapan kayaan atawa sipat hiji barang, umumna dibarengan kecap sipat.
ü Panangtu, pikeun nuduhkeun sesebutan, nangtukeun, milang, jeung ngawatesanan kecap barang
ü Aspék, pikeun nuduhkeun lumangsungna kajadian boh geus réngsé boh can réngsé
Modalitas, pkeun nuduhkeun sikep panyatur kana situasi nu karandapan
Kecap panyambung nya éta kecap pancén nu gunana pikeun nyambngkeun babagian kalimah
ü Satata, pikeun nyambungkeun babagian kalimah anu satata
ü Sumélér, pikeun nyambungkeun anu teu satata, antara indung kaimah jeung sélér kalimah
ü Papasangan, pkeun nyambungkeun babgian kalimah satata, biasana sok papsangan cicingna di awal jeung di tengah klausa
ü Anteuran, pikeun nyambungkeun babagian kalmah dina alinéa atawa paragraf.
Kecap pangantet nya eta kecap pancen nu gunana pikeun ngantetkeun caritaan kana katerangan, ilaharna cicing hareupeun kecap barang. Contona: di, dina, ka, ti, jiga, ku, iwal, nepi ka, keur, jaba, ka.
Kecap panyeluk nya eta kecap pancen pikeun ngebehkeun ngungkapkeun rasa panyatur. Contona: wah, ih, euleuh, nuhun, aduh, hag siah..
Pedaran warna kecap (power point) tiasa di download di handap
konversi aksara sunda dina komputer
program aksara sunda sacara langsung ku konversi aksara sunda. kantun ngetik aksara laten, llngsung kaluar wangun aksara sunda. pilarian wae folder konversi dina folder ieu di handap.
langsung we download kang..
program akasara sunda dina komputer
program aksara sunda dina komputer tiasa di download di handap. ngagunakeunana kantun copy font nu aya dina folder downloadna kana windows.
presentasi aksara sunda
aksara sunda dina komputer
naskah drama
naskah drama di handap mangrupa adaptasi tina bobodoran sunda kang ibing saparakanca
Drama sababak
Palaku:
- Kang Sudin
- Jang Opik
- Kang Ejen
- Kang Uhen
- Bangsrat
- Nu kabangsratan
Di hiji lembur keur usum-usumna nu kabangsatan. Loba warga nu geus kaleungitan mangrupaning barang-barang ti imahna. Pikeun ngungkulan ieu masalah RT di éta lembuar maréntahkeun ka warga-wargana pangpangna mah lalaki pikeun ngalaksanakeun deui kagiatan ngajaga lembaur babarengan ku cara ngaronda. Harita kacaritakeun di pos Ronda…
download we nya di handap
sempalan carpon
n……………………………………………. “ kumaha nya euy?” “ ari urang mah teu bisa nangtukeun,kudu milih nu mana. ngan ari ceuk urang mah bisa waé gogoda éta téh” Iwan ngajawab. “ urang gé sabenerna mah sok rajeun mikir ka lebah dinya, sarta ngusahakeun pikeun mopohokeun manéhna. Tapi éta téh da ngan sakeudeung, inget deui inget deui ka dituna mah. Ti mimiti nempo gé da karasa geus aya nu béda. beungeutna mah teu sabaraha geulis, loba nu leuwih geulis, tapi duka kumaha da asa resep nempokeunana téh, teu matak bosen. sipatna ogé matak pikaresepuen pisan ceuk urang mah. Urang mah nu teu bisa poho téh kana sorana, dédéngeueun pisan. Ieu mah duka urang nu géér duka kumaha ngan urang mah ngarasa manéhna gé aya rasa. Manéhna gé ngarasa sok diperhatikeun ku urang.“ “ ari sikep manéh kumaha ka manéhna?” Iwan malah nanya “ puguh nyéta urang téh sok api-api teu nempo mun rajeun teu kahaja panggih gé. Sok sieun apaleun urang merhatikeun waé. Sieun apaleun urang resepeun.” “ naha bet sieun?da ari rasa resep, nyaah, cinta mah hak sakabéh jalma” ceuk Iwan Saré téh rada peuting harita mah, jam 12 kakara saré. Kapikiran waé tuda. Beuki lila téh asa beuki kapikiran. Sakapeung sok dibanding-banding jeung Santi, asa loba unggulna manéhna mah. Sok kaduhung sakapeung mah naha baheula bet rurusuhan jangji rék serius jeung Santi. Da atuh baheula téh keur bener-bener butuh ku nu ngadukung, butuh batur ngobrol, curhat. Keur riuet pisan nyusun skripsi baheula téh. …………………..
panata acara
PANATA ACARA
Meletékna srangéngé dipapag ku ricitna sora manuk nu patémbalan jeung papada baturna. Ngeclakna cai ibun tina dangdaunan nu maseuhan alam dunya. Samméhna sora hayam jago kongkorongok disambung ku sora suci nu ngagero sadaya manusa pikeun babakti kanu maha suci. Mungguh éndah alam dunya. Subhanalloh… hatur nuhun gusti.. Tos teu kaetang nikmat ti gusti anu parantos ku uarng katampi, moal kaétang.Sadaya puja puji mung kagungan mantenna, mung payus kasanggakeun ka gusti nu maha suci Alloh SWT. Solawat sinareng salam mugia salawasna ngocor ngaolontor ka jungjunan uran sadaya, kangjeng nabi Muhamad SAW.
Bapa…. Anu ku sim kuring di pi hormat…
2. Ngahturkeun nuhun ka hadirin
Salaku panata acara sim kuring ngahaturkeun wilujeng sumping ka para tamu uleman, utamina bapa….. bpa ….., bapa/ibu……, ogé teu hilap ka ibu miwah bapa anu janten sepuh murid, sareng teu hilap ……
3. Nepikeun pamaksudan
Sakumaha anu paranos kauinga ku sadayana yén ieu acara téh taya sanés kanggo ngébréhkeun kabingah réhna sadya murid parantos lulus kalawan nyugemakeun…….
4. Sanduk-sanduk
Dina ieu kasempetan ogé sim kuring seja nyuhunkeun dihapunten ka sadaya nu hadir boh blih dina panampianana kirang nyugemakeun……..
5. Macakeun rutuyan acara
Hadiirn nu dipihormat, runtuyan acara paturay tineung ieu dianatwisna
– Bubuka
– Laporan ti pupuhu calagara
– Kedal ucap pamungkas ti wawakil wisudawan
– Pamapag ti ….
– Pamapag ti …
– Do’a
– Ngangkalungan wisudawan
– Seni..
6. Ngahaturanan nyarita
Kanggo acara saljengna nya éta laporan ….., ka …. Dihaturanan..
Hal nu perlu diperhatikeun
1. Pasemon
2. Diksi/pilihan kecap
– Undak usuk
– Purwakanti
– Babasan paribasa
3. Lentong/intonasi
4. Lafal
-
Arsip
- April 2015 (1)
- Februari 2015 (2)
- September 2014 (1)
- Agustus 2014 (2)
- Desember 2013 (2)
- September 2013 (1)
- Juli 2013 (2)
- April 2013 (1)
- Maret 2013 (1)
- Desember 2012 (2)
- Oktober 2012 (2)
- September 2012 (2)
-
Kategori
-
RSSEntries RSS
Comments RSS


text:
Teks drama untuk 4 rang dan 1 orang narasi untuk anak perempuan dalam bahasa sunda1
Dwi, riyan jeung diyan palomba-lomba ngajawab pertanyaan.Partanyaan kahiji
MC : wilujeng sumping para pamirsa, kapanggih deui sareng abdi Udin tomket dina acara kuis , langsung bae partanyaan kahiji,
tangkal cau anu leutik keneh, pas engke gede bakalan buahan atawa moal ??Riyan : Nyaheu’eulah buahan.MC : salah.Dwi : nyamoal ah.. piraku tangkal cau aya buahan, nya tangkal caumah lamus geus gedemah Cauan lain buahan.MC : Betul pisan…
Partanyaan ka-2MC : oke ayeuna partanyaan kadua, lamun hayam berkokok berarti harimau..??Dwi : etamah gampang pisan atuh, nya harimau mengaung.MC : kurang bener.Dian : wah si dwi gagal yeuh, hari-mau pagi atuh.MC : betul, riyan meunang point 2.
Partanyaan ka-3MC : Langsung bae partanyaan katilu. Aya hiji pemoro anu bade nembak manuk blekok anu ngajajar di tangkal buah aya 10 ekor. Pamoro ete terus nembak blekok eta beunang hiji blekok. Tah blekok nu ngajajar di tangkal tadi sesa baraha..??Dian : Nya sesa 9 atuh ah.MC : salah.Dian : hoh, salah geuning.Riyan : Lamun blekok eta ditembak hiji,nya berarti blekok na sesa 0, da anu blekok lainna halariberan reuwaseun da ku sora tembakan eta.MC : betul, riyan meunang point 2, Dwi meunang 2, sareng Dian 2.
Partanyaan ka-4MC : partanyaan ka opat. Lamun aya kebo keur poof alias Ee, urang nempona kudu ti mana..??Dwi : wah iyeumah pangalaman abdi, nya ti kajauhan atuh, lamun ti kadeukeutanmah engke abdi kena poof kebo.MC : Betul Dwi meunang point 2, jadi totalna 4.
Partanyaan ka-5MC : nah ayeuna partanyaan kalima yeuh. Hewan naon anu pangleutik-leutikna..??Dian : nya piraku teunyaho ah. Abdi geus dibanten yeuh sataun piraku teu bisa ngjawab partanyaan ieumah.Riyan : hah, di banten ente naon wae..??Dian : mulungan aqua.Riyan : hahaha.. aya-aya wae manehmah ach.Dian : Jawabanna incuna bakteri.MC : betul. Dian meunang point dua deui. Jadi pont dian sareng point Dwi sami.
Partanyaan ka-6MC : Ari di cekelmah empuk pekpeleye tapi lamun di takolmah sasadana pankgumbreng..?? Riyan : Tah, iyeumah gampang. E’e hayam dina luhureun dreum.MC : Betul, riyan, dwi sareng dian pointna sami.
Saenggeus eta, riyan dwi sareng dian istirah heula. Sabarian istirahat budak tiluan eta ngobrol lalaunan.Dian : Yeuh weuy.. MC na tadi kos bonekanya..??!!Dwi : Boneka naon..??Dian : Boneka binatang Tomket.. hahaha..Riyan : haha.. bisa wae ah.Dian : pantesan ngaranna udin tomket.Dwi : yeeh.. maneh ulah sok ngmongkeun batur. Dosa .Dian : hehe.. cuman heureuy.
Saeunggeus istirahat acara kuis dimulai deui.Partanyaan babak terakhir.MC : Ok ayeuna babak penentuan saha anu bakalan meunang. Partanyaanna, saha ngaran Bapa kuring..??Dian : Hoh.. partanyaan na kos kieu geuning.?!!Riyan : lamun ngaranna udin tomket, berarti ngaran bapana Obes tomket.MC : Betul. Riyan meunang.
...Tamat…


text:
Nu naek teu jadi (343)
(Bagian tilu ratus opat puluh tilu), Depok, Jawa
Barat, Indonnesia, 13 Agustus 2015, 17:43 pm).
Ibadah ngan Allah SWT pikeun méré rezeki.
Hiji tujuan Allah nyiptakeun Man jeung Jin jeung kudu
inheritors bumi téh saukur kadua kelompok ieu pikeun ibadah ngan Allah anu geus
nyiptakeun langit, bumi jeung sakabéh jagat jeung eusina.
Manusa anu ngutus ibadah ngan Allah, sabab manéhna hiji
anu masihan rezeki manusa, boh dina wangun rainwater, sumberdaya alam (minyak,
gas alam, geothermal) jeung sakabeh bungbuahan, sayur jeung sato séhat we
meakeun, saperti lauk, sapi, embé, domba, hayam, onta jeung rupa-rupa satwa
jeung fauna pikeun pelestarian alam jeung kasaimbangan kahirupan manusa.
Jeung cai (boh cai hujan, anu geus aya di taneuh
(walungan, situ) jeung seawater (bisa sulingan kana cai seger), sagala
didédikasikeun ka karaharjaan umat manusa.
Jeung cai, pepelakan jeung kebon, kaasup gurun tandus ka
subur sarta tumuwuh gandum, jagong, béas, sagu, sampeu, jeung rupa-rupa
bungbuahan sarta sayuran.
As syukur urang ka Allah anu geus dibikeun rezeki sadaya
éta, mangka urang paréntah ku Allah pikeun ibadah manéhna ngaliwatan rukun
Islam, nalika pagawé anu taat, Allah bakal masihan pahala sarta jangji rék ka
sawarga téh langgeng.
Sedengkeun maranéhanana masih ngalakonan shirk
(associating mitra sareng Allah) jeung kafir kaancam jadi dialungkeun kana
naraka Allah oge langgeng.
Parentah inti Allah (Al Quran jeung Al wisdom / hadits)
anu manusa nyembah ka Allah kudu teu bisa sabalikna kakawasaan Allah.
Hal ieu ditugaskeun ka sadaya nabi jeung Rasul, Noah ngan
leuwih 950 taun da'wah ngayakinkeun urang ngan nyembah ka Allah, tapi ngan
mangrupa pecahan leutik tina Noah anu turutan sauran Noah jadi kalolobaan nabi
Nuh (kaasup anak jeung pamajikanana) nya sunk ku Allah ngaliwatan torrential
hujan nu disababkeun banjir flash ngaleuwihan puncak gunung pangluhurna.
Rupa doom nu befell rupa jelema, nu bentangannana Nabi
Nuh, Fir'aun jeung loba jalma séjén sakumaha anu ka dina Al Qur'an jadi
palajaran jeung gera pikeun manusa, dina raraga tetep di patuh kana order Allah
jeung teu ngalakukeun kajahatan zinah (ngalawan Allah) jeung dosa séjén, supaya
urang teu pencét oge Azab Allah bari urang hirup di dunya ieu di akhirat,
Tauhid Kahiji parentah
Ku
Ustadz Isma'il Abu Muslim al-Atsari
يا أيها الناس اعبدوا ربكم الذي خلقكم والذين من قبلكم لعلكم
تتقون) 21 (الذي جعل لكم الأرض فراشا والسماء بناء وأنزل من السماء ماء فأخرج به من
الثمرات رزقا لكم فلا تجعلوا لله أندادا وأنتم تعلمون
O urang, Ibadah Pangéran anjeun anu geus nyiptakeun
anjeun jeung jalma saméméh anjeun, ye nu mungkin ati-ati. Ieu manéhna anu
dijieun bumi minangka overlay for anjeun jeung langit minangka hateupna, sarta
dikirim turun cai (hujan) ti langit, teras Anjeuna mawa mudik kabéh bungbuahan
minangka rezeki keur anjeun; Ku alatan éta teu dilaksanakeun sekutu pikeun
Allah, sanajan nyaho. [Al-Baqarah / 2: 21-22]
Muqaddimah
Lamun urang muka kaca nu Mus-haf al-Qur'an, urang bakal
meunang kecap paréntah kahiji dikandung dina surat al-Baqarah ayat 21 jeung
ceuk ban nu munggaran dikandung dina surat al-Baqarah ayat 22. Ku alatan éta,
dua ayat ieu penting pikeun urang ngarti eta oge. Di dieu nu kieu saeutik
ngeunaan dua ayat ieu. Asa geus kapaké.
21 ayat panjelasan:
Kecap Alloh swt.
يا أيها الناس
O urang!
Hal ieu banding ka sakumna manusa, sagala bangsa atawa
suku, dina sagala tempat jeung kali, sanggeus datang Muhammad shallallahu
'alaihi wa sallam. Eta nembongkeun yen agama dibawa ku Nabi Muhammad
shallallahu 'alaihi wa sallam ditujukan pikeun sakabeh umat manusa. Hal ieu
minangka Kecap Alloh swt:
وما أرسلناك إلا كافة للناس بشيرا ونذيرا ولكن أكثر الناس لا
يعلمون
Jeung Kami geus teu dikirim thee, tapi pikeun sakumna
umat manusa, minangka dibawa tidings bungah jeung Warner, tapi lolobana jelema
teu nyaho. [Saba / 34: 28]
Kecap Alloh swt:
اعبدوا ربكم الذي خلقكم والذين من قبلكم
"Ibadah Robb-mu anu geus nyiptakeun anjeun jeung
jalma saméméh anjeun",
Eta nembongkeun yen manusa bakal nyembah ka Allah swt
sabab Anjeunna geus nyiptakeun manusa. Hal ieu minangka Kecap Alloh swt nu
nyebut sayings Nabi Shoaib Alaihissallam ke urang:
واتقوا الذي خلقكم والجبلة الأولين
. sarta bertaqwalah ka Allah anu geus nyiptakeun anjeun
jeung urut bangsa "[lebu-Shu'ara '/ 26: 184]
Jeung memang parentah Alloh swt nyaeta hikmah tina man
dijieun di dunya ieu, sakumaha kecap nya:
وما خلقت الجن والإنس إلا ليعبدون
Na mah geus teu dijieun jin jeung manusa kajaba yen
maranehna bisa ngawula kuring. [Adh-Dzâriyât / 51: 56]
Nu muja Alloh swt, nyaéta: taat mutlak ka Allah Ta'ala,
dibarengan ku rasa cinta jeung pengangungan, asa jeung sieun, ku mawa kaluar
Paréntah Na sarta nyingkahan prohibitions His shari'ah ngaliwatan Rasul (Nabi
Muhammad shallallahu 'alaihi wa sallam) kalayan jantung tulus.
Kecap Alloh swt:
لعلكم تتقون
"Tuh nu devoted",
Ieu téh mangrupa tujuan ibadah hiji kaula, nu geus jadi
devoted, ku kituna pagawé anu kajaga ti murka jeung hukuman Alloh swt.
Imam Ibnu Rajab al-Hanbali rahimahullah (maot 795 H)
ngomong, "The harti akar taqwa kecap téh hamba a ngajadikeun
panyalindungan bakal nangtayungan ti naon anu takwa jeung manehna sadar. Jadi
hartina hamba bakti ka Gusti téh nya éta manéhna ngajadikeun panyalindungan
bakal nangtayungan ti naon anu takwa jeung manehna sadar Pangéran-Na, sakumaha
anger sarta siksa manéhna, ku malire Anjeunna jeung jauh-hal nu henteu patuh
hal nu henteu patuh ka Anjeunna. "[1 ]
Ogé nunjukeun yen benefit ibadah dipigawé hamba bakal
balik ka abdi jeung teu ka Allah Ta'ala, ogé teu keur batur. Alloh SWT
nyebutkeun:
من عمل صالحا فلنفسه ومن أساء فعليها وما ربك بظلام للعبيد
Saha ulah karya alus mangka (reward) keur dirina, jeung
saha bae teu jahat, nu (dosa) dirina; jeung sakali dina bari teu milaraan
pagawé Gusti Anjeun (sélér) [Fusshilat / 41: 46]
Exegesis ayat 22:
Kecap Alloh swt:
الذي جعل لكم الأرض فراشا والسماء بناء وأنزل من السماء ماء
فأخرج به من الثمرات رزقا لكم
. Anu geus dijieun bumi minangka overlay for anjeun jeung
langit minangka hateupna, sarta dikirim turun cai (hujan) ti langit, teras
Anjeuna mawa mudik kabéh bungbuahan minangka rezeki pikeun Anjeun [Al-Baqarah /
2: 22]
Eta nunjukeun yen antara alesan indentured abdi ibadah ka
Alloh swt nyaeta Allah swt geus dibikeun rezeki pikeun manusa. Jeung Alloh SWT
geus nyiapkeun kabéh kaperluan kahirupan manusa, sarta bestowed kahadean rupa
pagawé Na. Alloh SWT nyebutkeun:
وما خلقت الجن والإنس إلا ليعبدون) 56 (ما أريد منهم من رزق
وما أريد أن يطعمون) 57 (إن الله هو الرزاق ذو القوة المتين
Na mah geus teu dijieun jin jeung manusa kajaba yen
maranehna bisa ngawula kuring. Kuring mah teu hayang rezeki pisan di antarana
jeung kuring teu hayang manéhna méré kuring dahar. Verily Allah Anjeunna anu
boga Grantor rezeki Kakuatan deui pisan Strong [Adh-Dzâriyât / 51: 56-58].
Syaikh Abdurrahman bin Nasir al-Sa'di (maot 1376 H)
rahimahullah ceuk lamun dijelaskeun ayat 22 of Surat al-Baqarah ieu,
"Saterusna Alloh SWT nyebutkeun bukti (argumen-red) nyaeta ibadah fardhu
Alloh swt sorangan , yen Anjeunna nyaéta Rabb (Creator; boga; Pangawasa;
Preserver) anjeun (manusa), nu geus katahan Anjeun kalayan sagala rupa
pleasures.
Manéhna geus dijieun Anjeun saméméhna teu aya. Manéhna
ogé geus nyiptakeun urang saencan Anjeun. Manéhna geus dibikeun enjoyment ka
anjeun jeung pleasures jeung ghaib.
Manéhna geus dijieun bumi minangka overlay keur anjeun,
anjeun bisa nangtukeun di dinya. Anjeun oge bisa make eta (Nyieun) wangunan,
tatanén, tillage, leumpang ti hiji tempat ka tempat séjén jeung sagala rupa
utilization séjén bumi.
Manéhna ogé dijieun langit salaku hateup ka panyumputan
Anjeun, jeung Manéhna nunda di langit rupa objék kapaké nu jadi kabutuhan
Anjeun, saperti panonpoe, bulan jeung béntang ....
Saterusna manéhna lowered cai (hujan) ti langit, teras
Anjeuna mawa mudik kabéh bungbuahan, kawas séréal jeung bungbuahan tangkal
korma, jeung sakabeh bungbuahan, sarta jamu, jeung sajabana, saperti rezeki
keur anjeun , jeung eta dibéré rezeki, Anjeun meunangkeun kadaharan dasar,
anjeun cicing, sarta seneng-seneng ". [2]
Kecap Alloh swt:
فلا تجعلوا لله أندادا
"Ku alatan éta, teu kudu nu diayakeun sekutu pikeun
Alloh swt",
Ieu larangan ngalawan shirk sabalikna persatuan, nyaéta
"Ulah nyieun counter-counter (pikeun Alloh swt) tina mahluk, nu ye ibadah
eta salaku counter-counter tawaran ibadah ka Alloh swt, sarta anjeun bogoh
maranehna Anjeun asih Allah SWT, sedengkeun pamadegan jiga anjeun, dijieun ku
Alloh swt, dibikeun rezeki ku Alloh swt, maréntah ku Alloh swt. Maranéhanana
teu boga naon, sanajan lebu beurat bumi jeung di langit. Jeung teu bisa méré
mangpaat pikeun anjeun jeung teu bisa ngarugikeun anjeun "[3].
Kecap Alloh swt:
وأنتم تعلمون
"Lamun geus apal",
Nyaéta nyaho "nu Alloh swt boga pasangan jeung
counterpoint, boh dina nyiptakeun, mere rezeki, jeung ngatur. Kitu ogé, Alloh
SWT teu boga pasangan jeung rival di uluhiyah (katuhu pikeun diibadahi) jeung
kasampurnaan. Saterusna, kumaha bisa ibadah dewa sejen sagigireun Allah ibadah
ka Maha Kawasa? Padahal nyaho eta. Ieu téh ngarupakeun matéri nu pohara heran
jeung jahiliyah paling bodo ". [4]
Hal ieu minangka Kecap Alloh swt:
ولئن سألتهم من خلق السماوات والأرض وسخر الشمس والقمر ليقولن
الله فأنى يؤفكون
Jeung memang lamun menta eta (kafir), "Anu dijadikeun
langit jeung bumi jeung subjected panonpoé jeung bulan?" Maranéhanana
pasti bakal ngawalon, "Allah", tuluy kumaha (bisa) bisa ngahurungkeun
jauh (tina jalur katuhu). [Al-'Ankabut / 29: 61]
Tips PASAL.
1. Nabi Muhammad shallallahu 'alaihi wa sallam dikirim ka
sadaya umat manusa.
2. Man bakal nyembah ka Allah swt sabab Anjeunna geus
nyiptakeun manusa.
3. Di antara ngabalukarkeun manusa bakal ibadah Alloh swt
nyaeta Manéhna méré rezeki ka manusa
4. Tujuan ibadah nyaeta allah-fearing abdi ka Gusti-Na,
nyaéta ngajaga diri tina murka jeung hukuman Alloh swt.
5. Tawheed geus mimiti paréntah aalam Qur'an. Ieu
nembongkeun pentingna tauhid.
6. Shirk nyaéta wayah kahiji ban dina Qur'an. Ieu
nembongkeun bahaya shirk.
7. Man percaya ka oneness Allah, Lordship nya (power
Rasul), mangka maranéhanana ogé kudu percaya kana Oneness Allah uluhiyah
manéhna (katuhu ka diibadahi jeung teu disekutuan jeung disebutkeun)
Di dieu nu kieu saeutik ka ieu gedé dua ayat. Bisa di
Alloh swt sok pituduh urang dina jalan lempeng.
[Disalin ti majalah As-Sunnah Edition Special 11 / Taun
XVII / 1435H / 2014M. Dimuat Lajnah Foundation Istiqomah Surakarta, Jl. Solo -
Solo Purwodadi Km.8 Selokaton Gondangrejo 57 773 Tel. 0271-858197 fax
0271-858196]


text:
The Tower of Babel (Genesis 11: 1-9)
Basa Sunda (Sundanese)
- Ari djalma saboemi kabeh sabasa saomong.
- 'Dĕmi geus kitoe, hidji mangsa arindit ka wetan, manggih hidjih lĕbak di tanah Sinar; toeloej maratoeh di dinja.
- 'Pok ngaramong batoer pada batoer: Hajoe oerang njijeun 'bata, sarta koe oerang beuleum, sina teuas. Geus kitoe bata teja koe maranehanana dipake batoe, sarta leutak noe dipake taneuh likĕt.
- 'Pok ngaromong deui: Hajoe oerang njijeun hidji nagara keur diri oerang, sarta hidji papanggoengan, ari poentjakna masing nĕpi ka langit; nja eta oerang teh hajoe njijeun anoe matak mashoer diri oerang; soepaja oerang oelah pabalĕntjar dina satonggong boemi!
- 'Tidinja Pangeran loengsoer, ningalian eta nagara rendjeung eta papanggoengan, anoe keur didjijeun koe anak Adam teja.
- 'Sarta Pangeran nimbalan: Tah, eta teh toenggal sabangsa, djeung sakabeh ge hidji basana, sarta ijeu noe koe maranehanana geus dimimitian didjijeun; ari ajeuna eta teh moal beunang dihalangan, naon bae anoe koe maranehanana dikarĕpkeun didjijeun.
- 'Hajoe oerang loengsoer, oerang koesoetkeun di dinja basana, masingna hidji-hidji oelah ngaharti ka basa batoerna.
- 'Ladjĕng eta teh koe Pangeran dipalĕntjarkeun ti dinja, diajakeun di satonggong boemi, mana areureun njijeun eta nagara.
- 'Kitoe noe matak eta nagara disĕboetkeun Baboel, sabab di dinja Pangeran ngoesoetkeun basa djalma saboemi kabeh, sarat maranehanana koe Pangeran dipabalĕntjarkeun ti dinja, diajaeun di satonggong boemi.
Source: Kitab Soetji. Hartosna Sadajana Kitab Anoe Kasebat Pĕrdjangdjian Lawas Sarĕng Pĕrdjangdjian Anjar. De Heilige Schrift, of al de boeken des Ouden en Nieuwen Testaments in het Soendaneesch. Uitgegeven door het Nederlandsch Bijbelgenootschap. Amsterdam, 1891.
Contributed by Wolfgang Kuhl
Information about Sundanese |
Phrases |
Numbers |
Tower of Babel
Tower of Babel in Polynesian languages
Futunan,
Kapingamarangi,
Hawaiian,
Māori,
Niuean,
Rarotongan,
Sakao,
Samoan,
Tahitian,
Tongan,
Tuvaluan
Other Tower of Babel translations
By language |
By language family


text:
Pidato Pupuhu YPDS
--------------------------------------------------------- ----------------------------
Hadirin nu dipihormat ku sim kuring, Assalamualakium warahmatullahi wabarakatuh,
Hapunten upami pangjajap ti sim kuring ngangge dua bahasa, Sunda sareng Nasional.
Tipayun, ngahaturkeun laksa keti kabingahan kana kadongkapanana dina ieu acara. Mung neda dihapunten upami panampina kirang nyugemakeun, oge wirehna Rektor Itenas, Prof. Djuanda Suraatmadja kaleresan teu tiasa ngahadiran ieu acara jalaran aya acara sanes di ITB.
Nami yayasan nu ngokolakeun Institut Teknologi Nasional (ITENAS) teh nyaeta Yayasan Pendidikan Dayang Sumbi. Parantos kauninga ku sadayana, Dayang Sumbi teh hiji tokoh dina legenda di Tatar Sunda. Asa merenah upami civitas akademika Itenas, ngiring ngarojong kana usaha-usaha ngembangkeun kabudayaan Sunda, sok sanaos ieu kampus teh udaganana dina widang teknologi, tapi da jalmi mah multi dimensi, unsur budaya kedah tiasa ngimbangan kamajuan teknologi. Teknologi ulah janten ririwa kanggo kamajuan budaya malah sing tiasa janten media kanggo ngembangkeun budaya urang sadayana.
Sim kuring ngiring bingah wirehna Lingkung Seni Sunda (Lisenda) Itenas -wadah mahasiswa kanggo dialajar kasenian Sunda- tiasa ngalebarkeun garapanana kana widang basa Sunda. Nuhun ka Komunitas Urang Sunda di Internet nu parantos ngajak mahasiswa Itenas ngiring ngembangkeun budaya Sunda utamina basa. Mudah-mudahan ieu tarekah tiasa ngiring ngahudangkeun Urang Sunda kanggo malire sareng ngembangkeun budaya Sunda, nanjeurkeun budaya Sunda di habibatna. Oge kapayun, sim kuring miharep, kagiatan teh tiasa ngawengku bidang-bidang sanes perkawis Sunda sareng kasundaan.
Sakali deui sim kuring kacida nganuhunkeunana ka sadayana anu parantos kersa sumping nohonan pangulem di Lisenda, teu kalangkung ka Bapa RH Hidayat Suryalaga, ka Ibu Aam Amalia, ka Bapa Adang.S sareng ka Bapa Ibing Kusmayatna, nu parantos kersa sumping. Urang sadayana tangtos moal bireuk deui ka ieu opat inohong, nu tangtos hadirin sadayana parantos uninga, kukituna mugi mugi ieu pajemuhan janten hiji pamuka lawang kanggo kagiatan salajengna. Tina ieu pajemuhan mugi mugi aya hasilna, anu tangtos janten pi-kareueuseun urang sunda sadayana
Sim kuring kantos nguping aya harewos bojong wirehna dina danget ieu budaya sunda khususna basa sunda sapertos anu kirang dipalire, utamina ku generasi anom, kalintang matak hanjakalna upamin eta harewos bojong teh leres, lebar bilih engke anak incu urang sadayana nguping basa sunda mung ukur dina dongeng, malih kapan aya heureuyna moal enya upami hoyong diajar budaya sunda kedah ka walanda atanapi ka Australi.Upami tea mah leres kitu lebar temen.
Sasieureun sabeunyeureun, ieu kiprahna Lisenda mugi janten tawis urang sunda teh masih keneh micinta kana budayana sareng kana basana.
Salanjeungna, sim kuring bade ngangge basa nasional.
Di era globalisasi sekarang, seluruh umat manusia sibuk dengan dua hal: menjadi bagian dari globalisasi, menjadi warga dunia; tapi juga mencari jati dirinya sendirinya untuk tidak hanyut dalam globalisasi yg mengilangkan identitas. Kemajuan di bidang teknologi harus dapat meningkatkan nilai-nilai kemanusiaan yang hidup dalam kebudayaan masing-masing komunitas. Adanya teknologi Internet telah meniadakan batas-batas geografis dan berbagai hal yang ada di dunia nyata termasuk keterbatasan-keterbatasan yang selama ini menjadi penghalang dalam komunikasi antar manusia. Salah satu fasilitas dalam internet adalah adanya mailing-list yang dapat dijadikan media komunikasi bersama dalam berbagai bidang termasuk minat, profesi dan silaturahmi antar suatu komunitas, seperti Urang Sunda dimanapun berada, dapat menjalin komunikasi dan silaturahmi. Semoga acara ini juga dapat menjadi jembatan silaturahmi sesama Urang Sunda dan yang mencintai budaya Sunda, di tengah maraknya pengaruh dari luar.
Kalih ti eta, sim kuring dipundut panitia kanggo ngaresmikeun acara Sawala Nanjeurkeun Basa Sunda sareng Medalkeun buku Sajak Banyol jeung Sajabana, Surat-surat Komunitas Urang Sunda di Internet, buku munggaran nu bakal janten genre anyar dina widang pengembangan basa Sunda, nyaeta Basa Sunda di Internet.
Ku ucapan Bismillahirrahmanirrohim, acara Sawala Nanjeurkeun Basa Sunda sareng medalkeun buku Sajak, Banyol jeung Sajabana, diresmikeun.....
MaNg JaMaL keur KUSnet


text:
Kuntilanak
Kuntilanak dina basa Malayu hartina puntianak, pontianak nyaéta awéwé nu keur kakandungan tuluy maot saacan ngalahirkeun.[1]Kuntilanak digambarkeun salaku awéwé anu geulis jeung bolong tonggongna biasana sok nyingsieunan masarakat, ciri ayana kuntilanak téh ngambeu bau kembang samoja, cenah lalaki-lalaki anu teu ati-ati bisa dipaéhan sanggeus éta kuntilanak ngarubah wujudna jadi awéwé nu nyedot getih.[1]Kuntilanak ogé paling resep ngadahar orok jeung ngaheureuyan awéwé nu keur kakandungan, loba pisan masarakat nu béda sawanganana ngeunaan masalah kuntilanak sabab euweuhna téori anu nguatkeun ieu goib, saperti halna carita-carita nu pikasieuneun dina film horor jeung dina Televisi Malaysia[1]
Daptar eusi
Déskripsi[édit | édit sumber]
Uggal nagara miboga jurigna séwang-séwangan, kitu ogé nagara Indonésia, sasaruaan kuntilanak jeung jurig nu di Amérika nya éta vampir, kuntilanak jeung vampir sarua sok digambarkeun maéhan manusana ku cara nyedot getih manusa bari ngégél beuheungna.[2]Béda jeung kuntilanak nu aya di Malaysia nu ngagambarkeun yén kuntilanak téh bolong tonggongna, ari di Indonésia mah hususna di Sunda kuntilanak téh digambarkeun henteu bolong tonggongna tapi rata biasa, jurig anu bolong tonggongna di Indonésia mah disebutna jurig Sundel bolong.[1]Kuntilanak paling resep cicing dina tangkal gedé contona waé tangkal waru anu wangunna beurat sabeulah ka gigir (condong) umumna ieu tangkal téh disebut Waru Doyong.[1]Dina tradisi jeung kapercayaan masarakat Jawa, kuntilanak moal ngaganggu awéwé nu keur kakandungan lamun awéwé éta mawa barang-barang anu seukeut, saperti paku, péso, jeung gunting lamun rék indit-inditan kamana-mana.[1]
Cara Ngalawan[édit | édit sumber]
Ku ayana barang-barang anu seukeut sabangsaning paku, péso, jeung gunting dipercaya ku masarakat Jawa jeung Sunda bisa ngajagaan orok (ngaliwatan éta barang saréa'at ayana pitulung Gusti) ti gangguan kuntilanak.[1]Béda halna jeung kapercayaan masarakat Melayu (Malaysia), barang-barang anu seukeut saperti anu tadi disebutkeun di luhur yén bisa dipaké ngalawan kuntilanak, nalika kuntilanak datang ngaheureuyan, paku ditanjebkeun kana liang anu aya ditukangeun beuheungna kuntilanak.[1]Sedengkeun kapercayaan di Indonésia mah tempat nancebkeun paku ngalawan kuntilanak téh pas dina emun-emunanana.[1]
Tumbu luar[édit | édit sumber]
- Gambaran kuntilanak anu diperankeun ku Suzanna dina sababaraha pilem (diakses 20 Januari 2016)


text:
Genep Patokan Ladang Balitungan Diri dina Bulan Puasa
[Unpad.ac.id, 11/07/2016] Bulan Puasa téh bisa disebut ogé bulan balitungan diri. Balitungan di dieu nya éta pikeun nganyahokeun naon baé anu enggeus atawa tacan dipilampah. Salian ti éta, balitungan ogé pikeun ngukur sakumaha kamampuh urang ngoméan diri.
Kitu anu ditepikeun ku Dékan Fakultas Matematika jeung Ilmu Pengetahuan Alam (MIPA) Unpad Prof. Dr. Sudrajat Supian, M.Sc., dina hutbah Idul Fitri 1437 H di Lapang Parkir Kampus Unpad, Jalan Dipati Ukur No. 35, Bandung, Rebo (6/07) nak. Prof. Sudrajat ngajudulan hutbahna ku “Endahna Silihampura”.
Sahenteuna, ceuk Prof. Sudrajat, aya genep patokan anu kasebut kana balitungan diri dina bulan Puasa. Genep patokan ieu jadi gumulung jadi hiji kahadéan nu aya di manusa. Genep patokan ieu nya éta salaki atawa pamajikan anu soléh, turunan anu saroléh, awak anu jagjag waringkas, rejeki anu halal, tatangga anu bageur, jeung élmu anu mangpaat.
“Ku ngabalitungkeun patokan anu genep téa sacara jujur jeung bener, harepanana urang bisa nyaho kumaha ngajankeun peta kahirupan sabada Puasa, supaya urang bisa hirup bener jeung ngahontal préstasi dina hirup,” ceuk Prof. Sudrajat.
Salah sahiji ciri manusia manusa anu geus bisa ngabalitungkeun dirina nya éta jadi insan anu “ihsan”. Prof. Sudrajat nyebutkeun, ihsan téh golongan manusa anu satincak saparipolahna ngarasa diponcongok ku Gusti Allah swt anu jadi tanda kasuksésan manusa dina ngalakonan Puasa. Puasa téh ngagembléng manusa supaya salawasna ngarasa dipencrong ku Gusti Allah, lain wungkul tina perkara anu diharamkeun, tapi ogé tina perkara halal, saperti: dahar, nginum, jeung sapatemonna nu laki rabi tibeurang.
Ku kituna, Puasa téh waktu anu hadé pikeun nyitak insan anu ihsan, nya éta manusa anu salawasna ngarasakeun ayana Gusti Allah di mana waé manéhna aya.
Salian ti jadi bulan pikeun ngeunteungan diri, dina sajarah peradaban dunya jeung anu disebut dina Al Quran, Puasa téh jadi tetengger kajasian anu agung, utamana pikeun umat Islam. Prof. Sudrajat nyebutkeun, sahenteuna aya genep kajadian dina bulan Puasa, nya éta: Nuzulul Quran jeung Laélatul Qadar, Perang Badar, merdékana Kota Makkah ku Kaum Muslimin, asup Islamna Umar bin Khattab, asup Islamna ahli masiat Fudhail bin ‘Iyadh, jeung Kamerdékaan Indonésia.
Ku kituna, teu aya salahna lamun bulan Puasa téh bulan anu pinuh ku kaunggulan di antara bulan Hijriyah séjénna.
“Dina sataun, Gusti Allah ngayugakeun hiji bulan anu istiméwa, bulan anu pinuh ku welas asih, berekah, jeung pangampura. Nya ieu bulan puasa téa. Bulan anu dianti-anti ku sakumna umat Islam sadunya,” ceuk Prof. Sudrajat.
Salian ti di kampus Dipati Ukur, Salat Idul Fitri ogé diayakeun di kampus Jatinangor. Réngsé Salat Id di kampus Dipati Ukur, Réktor Unpad ngayakeun silaturahmi jeung rukun wargi Unpad katut warga masarakat di Wisma Unpad Jn. Cimandiri Bandung. *
Foto-foto kénging: Tédi Yusup
Warta ti Arief Maulana / eh