text:
Sardu arborense (variedade de su sardu)
Artìculu in LSC
Su sardu arborense est una variedade de sa limba sarda, faeddada in sa zona tzentru-setentrionale de sa provìntzia de Aristanise in sa tzentru-otzidentale de sa de Nùgoro. Is caraterìsticas de custu grupu de dialetos resurtant pagu omogèneas e allindàbiles, ma su chi ddu seberat dae is àteras variedades est sa cumpresèntzia de fenòmenos tìpicos intermèdios intre sas duas macro-variedades logudoresa e campidanesa de sa limba, chi si manifestat in manera mudangiosa dae una bidda a s'àtera. Si podet nàrrere ca, in manera bastante prebidida, is aspetos intermèdios de prus difìtzile incuadramentu intre sas duas macro-variedades current a costadu de sas antigas làcanas setentrionales de su giuigadu de Arbaree e, in piessignu in is sub-regiones de su Barigadu e de su Mandrolisai, s'insertamentu de una allega in su macro-grupu logudoresu o campidanesu resurtat fatu·fatu meda dificultosu de discriminare.
Custa variedade fiat proposta pro sa prima borta Vittorio Angius[1] e a fatu in sos annos setanta dae Antonio Sanna, chi dda individuaiat prus che comente ammesturu de sas caraterìsticas linguisticas de su norte e de su sud de s'ìsula, comente "produtu dinàmicu de s'istòria linguistica de Sardigna e de sas tensiones suas".[2]
Pro su chi pertocat s'istòria sua, si podent agatare trassas de custu tipu de variante in is atos e ducumentos produidos in su giuigadu de Arbaree in època medievale. Siat dae unos cantos Condaghes siat, in mesura prus manna, dae sas primas trascriiduras de sa Carta de Logu, resurtat evidente s'autonomia de una bariedade de sa limba chi cunserbat carateres, mantentos fintzas a oe in die.[3]
Su grupu arborense incluet totu sa zona allindada intro de is làcanas inditadas a sighire[4]ː
- sud-ovestː Crabas
- sudː Samugheo
- ovestː Santu Lussurzu
- norteː Otzana
- estː Ovodda
In lìnia prus generale su sardu arborense est insertàbile in su grupu de is variedades de mesania, un'àrea linguìstica murra e cun trèmenes pagu pretzìsos, a mesu intre campidanesu e logudoresu, in ue aguantant impare fenòmenos de cumpromissu, chi in s'impare formant sa de tres variedades (o de bator cunsiderende su nugoresu che unu grupu autònomu) de su sardu. In sentidu ladu, nd'est inclùdida in intro totu s'àrea tzentrale de s'ìsula, tochende dae su Campidanu de Aristanis setentrionale e su Montiferru, fintzas a s'Ogiastra, passende a traessu Guilcer, Barigadu, Mandrolisai, Sarcidanu e Barbàgia de Seulu.
A sa lughe de sos caràteres peculiares "ìbridos" chi ddu contradistìnghent, oe in die rapresentat una de sas àreas ogetu de istùdios prus atentziosos pro sa chirca de unu istandard universalmente atzetadu de sa limba sarda.
CaraterìsticasModìfica
Sa variedade aristanesa de su campidanesu pigat is caràteres prus definidas in is biddas chi s'agatant a penas prus a su norte de Aristanis, fintzas a is chi s'agatant a làcana cun su Montiferru (in ue franca Narabuia chi est solu tzentru de allega campidanesa, in totu is biddas est faeddada una carchi forma de logudoresu) e in totu su Barigadu, subregione chi s'agatat a s'estu e pagu prus a norte de Aristanis. Chircare de ddi trassare trèmenes pretzisos no est comente chi siat possìbile.
In s'àrea de Campidanu s'agatant in antis de totu caraterìsticas pròpias a sa zona, intre is prus innovadoras de sa variedade campidanesa, comente s'elisione de sa -l- intre cunsonantes (soli>soi, sali>sai, colori>caori) o meda prus raramente su passàgiu a sa -b- (soli>sobi, sai>sabi, colori>cabori), s'elisione de sa -n- intervocàlica (pani>pãi, manu>mãu, binu>biũ), s'elisione de sa -r- in is faeddos cun -rt- (portu>potu, ortu>otu, borta>bota/'ota) e una impunna forte a s'inversione de is cunsonantes (chircare>cricai, cabra>craba, birdi>bridi/bidri). A custos s'agiunghent fenòmenos tìpicos de su logudoresu, chi si manifèstant in manera vària dae una bidda a s'àtera. In totu s'àrea e fintzas prus a giosso, ispronghende a sa Marmidda setentrionale e a manu de Campidanu de Mesu est comunu nàrrere limba in logu de lingua, comente fintzas sambiri in logu de sanguini, o s'impitu faeddos de derivatzione logudoresa prus chi non campidanesa, comente zai/giai in logu de donai (meda raru s'impitu de cust'ùrtimu faeddu, chi pigat fatuvatu fintzas significados unu pagu diferentes).
A s'imbesse de su campidanesu, sa prima persona a su tempus passadu no tenet desinèntzia in -amu/-emu, ma -aiu/a o -iu, paris a s'àrea tzentru-setentrionale de Sardigna (esempru: non deu andamu, ma deu andaiu/a o incurtzadu deu andau).
In s'àrea de su Barigadu sa punna a s'elisione de is cunsantes s'ispèrdet, ma aguantat s'inversione de cunsonantes, in manera però prus pagu marcada.
Su seneghesu, mancari uffitzialmente insertadu in sa variedade logudoresa, tenet caraterìsticas numerosas chi nche dd'acostant a custu grupu. A costadu de trassas tipicamente logudoresas comente faeddos chi agabbant in -e/-os, artìculos deminatìvos plurales sas/sos in logu de is, bi si podent seberare fenòmenos annovadores de su campidanesu, a esempru fatuvatu s'elisione de sa -n- intervocàlica (pane>paē).
Suta-partzidura[5][6][7]Modìfica
- lìnia Crabas - Sabarussa: cust'àrea inserrat istrintamente is biddas de Arriora, Boàtiri, Crabas, Nurachi, Sabarussa, chi cunserbant totus k- e g- velares (chentu, rughi, boghi) e sa muda de GU/QU a comintzu de faeddu o intra de vocales in b- o -bb- (limba, bìndighi, abba, batru) in manera particulare Sabarussa. Si bi agatant però fintzas medas etzetziones: giai totus narant pro fàghere un esempru cuatru e cincu in logu batru e chimbi e, in manera diferente segundu sa bidda, is velares in carchi casu non sunt mantentas (centu, paxi, praxi). Is faeddos cun -sc-, comente nasci, pisci,iscì, chi in su logudoresu si faghent -sch- (nàschere, pische, ischire) abarrant tales in totu is biddas fentomadas. In Boàtiri e in Arriora, chi sunt is duas biddas chi prus s'acostant a su suta-grupu a sighire, si narat però sì in logu iscì. Fatufatu, e in Sabarussa, Boàtiri e Arriora susetotus, si podet annoditzare sa muda de -g- e -c- a comintzu de faeddu o intre vocales in -tz- o -z- (giminera>ziminera, genti>zenti, piciocheddu>pitzocheddu, cìvilli>tzivilli). Is biddas a curtzu comente Soanas (fratzione de Crabas), Donigalla Fenugheddu, Màssama, Nuraghinieddu, Sibì (chi sunt fratziones de Aristanis), Ollasta, Simaghis, Simajori, Tzrofolliu, in Aristanis etotu, custos fenòmenos s'agatant a manu a manu prus pagu regularmente presentes, fintzas a Prammas, Santa Justa, Siamanna, Siapicia, Biddobrana, in ue s'allega campidanesa pigat trassas meda prus ischetas.
- lìnia Narabuia - Milis: cust'àrea inserrat istrintamente is biddas de Milis, Narabuia e Santeru, a chi si podent azunghere fintzas Baullau, Tramatza, Tzeddiani, chi tenent caràteres intermèdios cun su grupu giai descritu. In totu custas biddas is infussos de su logudoresu sunt medas fortes. Is k- e g- velares, sa mudàntzia de GU/QU in b- o -bb-, de -sc- in -sch-, s'agatant in manera casi sistemàtica. A custu s'azunghet fintzas ca -g- e -c- a comintzu de faeddu o intre vocales sunt samper torradas in -z- e -tz- (zenti, tzitadi, anzoni) e susetotus in Narabuia, Santeru e Milis, si podet fintzas agatare e sa muda de -ll- in -z- (esempru: ozu in logu de ollu, fizu in logu de fillu, azu in logu de allu). In Tzeddiani, Tramatza e Baullau si narat però a esempru cuatru e tzincu e non batru e chimbi.
- lìnia Biddanoa Truschedu - Fordongianus: cust'àrea inserrat istrintamente is biddas de Àllai, Fordongianus comente fintzas Arruinas e Biddanoa Truschedu, chi però tenet influssos dae su logudoresu prus pagu marcados. Foras de is aspetos peculiares giai illustrados, fintzas is k- e g- velares, sa muda de GU/QU in b- o -bb-, de -sc- in -sch-, s'agatant in manera casi sistemàtica. Sa -ll- agatat imbetzes mudàntzia in -g- e duncas si narat a esempru fìgiu, ògiu, àgiu. Sa -g- e sa -c- a comintzu de faeddu o intre vocales non sunt mai torradas in -z- e -tz-. Contrasemper a is grupos cabudianos e mancari in manera incostante, in unas cantas biddas is faeddos podent fatuvatu agabbare fintzas in -e;-o/-os comente in su logudoresu. Is allegas faeddadas in is biddas a làcana, comente in Busache, Ula, Neunele e in piessignu Samugheo sunt meda prus dificultosas de insertare in su macro-grupu logudoresu o campidanesu.
Artìculos ligadosModìfica
NotasModìfica
- ↑ sardegnacultura.it, https://www.sardegnacultura.it/j/v/258?s=20330&v=2&c=2705&t=7.
- ↑ istar.oristano.it, http://www.istar.oristano.it/it/medioevo/arte-cultura-e-lingua/la-varieta-arborense-della-lingua-sarda/index.html.
- ↑ sardegnacultura.it, https://www.sardegnacultura.it/j/v/258?s=20330&v=2&c=2705&t=7.
- ↑ Mauro Podda, SA LIMBA DE ELIANORA Contributo alla pianificazione linguistica del sardo (PDF), in condaghes.it.
- ↑ sardegnadigitallibrary.it, http://www.sardegnadigitallibrary.it/.
- ↑ Mariella Lőrinczi, Confini e confini. Il valore delle isoglosse (a proposito del sardo) (PDF), in sotziulimbasarda.net.
- ↑ cartina-isoglosse-principali, in presnaghe.wordpress.com.


c: text/html

text:
“Ite nobas” su programa de Toninu Bussu in “Radio Nùgoro Centrale” at chistionau de s’avotu de sa Provìntzia de Casteddu apitzus de is “Arrègulas”. Gràtzias a Toninu e a su programa de issu po s’importu chi at donau a custu acontèssiu. Ligei-sì sa nova innoi in bàsciu.
Die de importu mannu oje in Casteddu pro sa limba campidanesa
Ischimus chi medas puntan a una limba sarda unificada, mentres ateros marcan chi est zustu a mantenner sa doppia norma de su logudoresu in su capu de susu e su campidanesu in su capu ‘e josso.
Pacu prus de un annu fachet est naschia s’Academia pro sa limba sarda chi est gherrande pro defender siat su logudoresu e siat su campidanesu.
E pro mustrare chi su campidanesu tenet istoria, tradissiones e regulas, an pubblicau unu libru cun sas normas de su campidanesu.
E oje però est una die de grandu importu ca su cossizu provinciale de Casteddu faghet sua ufficialmente sa norma campidanesa e at a botare de poder impreare in sos attos suos in limba sarda sas ‘Arregulas po ortografia, fonetica, morfologia e fueddariu de sa norma campidanesa de sa limba sarda’ iscrittas dae su comitau iscientificu pro sa norma campidanesa de su sardu standard.
Duncas si su cussizu provinciale de Casteddu at a facher attos o pubblicassione in limba las fachet ponende in mente a custas normas iscrittas dae su comitau iscientificu.
Como bisonzu de s’impignare pro facher in modu chi, pro narrer, su cossizu provinciale de Nugoro approvet sas regulas pro s’ortografia, fonetica, morfologia e fueddariu de sa norma logudoresa de sa limba sarda.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Stili lìberu de Andrea Cabras
Friscu-friscu de su canali Youtube cosa sua:
Stili lìberu de Dj Rash
Est arribau su 2012 e SUDIGEI.com at fatu su cumpleannu! Su primu annu in s'arretza est stètiu bonu, custa "proa tènnicu-linguìstica" est andendi beni e, in d-unu de is artìculus benidoris, eus a fai unus cantu arrexonamentus apitzus de totu sa faina fata.
Sigomenti ca seus firmus de "s'annu passau" inghitzaus luegus cun d-unu vìdiu de stili lìberu de s'amigu Dj Rash; Gian Luigi est unu digei ollastrinu giòvunu e bravu meda, spertu de batallas (at participau a s'ùrtimu IDA Italy, po ndi nai una) e ativu in sa scena hip hop de diora...at a essi s'ora de ddi fai unu pregontu puru! Sa nexi est sa mia, ca seu sèmpiri prenu de cosa de fai e tengu artìculus meda de pubricai "arrèscius" in su computer! Gigio, ti promitu chi ddu eus a fai luegus custu pregontu!
Po imoi gosai-sì custu vìdiu friscu-friscu chi Rash at postu in su canali de Youtube suu, donendi atentzioni meda a sa lestresa e a sa positzioni de is manus apitzus de su fader e de su discu (in su pregontu eus a acrarai totu). Ogu chi is màginis funt "a sprigu" (difatis Rash scarrafiat cun sa manu manca apitzus de su fader).
Bonu 2012 a totus: chi siat arricu de novidadis bellas!


text:
Giuseppe Garibaldi
Giuseppe Garibaldi (Nizza, 4 de triulas 1807 – Isola di Caprera, 2 de làmpadas 1882) fiat unu generale italianu.
Tzeriau eroi de is duos mundoso (eroi dei due mondi) adi donau sa vida sua a cumbatti is prepotenziasa de is potentisi contrasa is poburusu ei debilisi,iada gherrau piusu de una borta cum sa Roma de is papasa e de is predisi de is paras e is mongiasa.
Garibaldi est una figura importante de su Risorgimento italianu, e zertamente est istadu e d'est su personaggiu chi pius de tottu ada istimuladu s'immaginazione de medas italianos e non solu. Sa vida sua est istada meda avventurosa e issu est'istadu autore de memorabiles impresas in Europa e Sud America.
Garibaldi est sepultadu in s'isola de Caprera in Sardigna inue si fit retiradu pro passare sos ultimos annos de sa vida.


text:
fantàna , nf: funtana, puntana Definitzione benu de abba chi essit de sa terra, in pitzu, in calecuna atza o trèmene, o fintzes in fossu fundhudu tundhu fatu apostadamente cricandho s'abba e a muru totu a inghíriu (su buidu chi abbarrat si narat incalu); càntaru de abba intubbada in bidha / erba de funtanedhas = folladedha (Glechoma hederacea) Sinònimos e contràrios antana, mígia 1, mitzadroxu, mitzarxu, orgale, orgosa, muntana / pussu Maneras de nàrrere csn: sa funtana est faenno = est boghendhe abba, s'abba de sa funtana est currindhe; bogai funtana = fàghere su putu; sa mama de funtana = zenia de fémina fata a pessamentu, a zisa de sa mama de su sole, pro fàghere a timire sos pisedhos; funtana sansa = mígia de àcua minerali; fai una funtanedha in sa farra = fàghere unu fossighedhu pro bi poder betare cosa impastendhe Frases in cuss'ata de roca bi essit una bella funtana de abba ◊ bi at funtanas chi bundhant abba a cora totu s'annu e àteras chi si che sicant in istiu 2. si nc'est ghetau a funtana ◊ s'àcua dha piscaus de funtana cun sa cracira ◊ cussa teniat gana de istudiai cantu ndi tenia dèu de mi nci ghetai a funtana! ◊ a piciochedhu m'iant portau a bogai funtana in su sartu (F.Secci) 3. che funtana mi bundhant sos ojos ◊ is làgrimas calant in is trempas che funtanedhas de arriu Terminologia iscientìfica slg. Ètimu ltn. fontana Tradutziones Frantzesu source, fontaine Ingresu spring, fountain Ispagnolu fuente, manantial (m) Italianu sorgènte, fontana Tedescu Quelle, Brunnen.
fònte , nm, nf: afonti, fonti Definitzione logu de ue naschit ccn. cosa, ma nau pruschetotu po su lacu inue in crésia si ponet s'abba benedita po batiare is pipios (in custu sensu, fintzes nf.) 2. su sàbudu santu si benedixit sa fonti batisimali ◊ ti ant batiau in sa fonti Terminologia iscientìfica slg, prdc Tradutziones Frantzesu source Ingresu source Ispagnolu fuente Italianu fónte Tedescu Quelle, Taufbecken, Taufstein.
làma , nf, nm: allàmia, làmia 1, lamma, làmmia, lamu, liama Definitzione pígiu fine de metallu; istrégiu fatu de materiale deasi (mescamente mannu po late, fintzes po múrghere); istrégiu largu, ladu, a costaos bàscios po còere cosa in su forru; segundhu sa ferramenta, sa parte cun s'atza Sinònimos e contràrios allàinu, gliàuna, lamiera / allama, bote, bidone, lamedha, lammione, trutera / frama 1 Frases bai e betindi cussa tassa de liama! ◊ unu bote de làmia li fachiat de fumajolu 2. mulghiat e garrigaiat su cadhu cun sas lamas de su late ◊ sos pastores beniant a casifítziu cun sas lamas de su late ◊ fuint che canes chi lis ant presu lamas a sa coa ◊ sa zente est lotendhe cun lamos de abba ca su fogu est brujendhe totu 3. amus fatu deghe lamas de biscotos Ètimu itl. lama Tradutziones Frantzesu fer-blanc, bidon Ingresu tin, thin plate Ispagnolu lámina, hoja, hojalata, fuente Italianu latta, làmina, téglia Tedescu Blech, Folie, Backform.
mígia 1 , nf: mintza, mitza, miza 2 Definitzione vena de abba chi essit de sa terra, in pitzu, prus che àteru in calecuna atza o trèmene, ma fintzes in logu paris Sinònimos e contràrios antana, fantana, mizotu, orgale, orgosa Frases apu agatau una mitza de àcua frisca acanta de un'arroca ingunis ◊ nci at una mígia de àcua sèmpiri calendi, sa chi fíncias a pagu tempus fait serbèt po sa necessirari de sa bidha Terminologia iscientìfica slg Ètimu ltn. *mitia Tradutziones Frantzesu source Ingresu source Ispagnolu fuente, manantial Italianu sorgènte Tedescu Quelle.
trutèra , nf: turtera Definitzione genia de istrégiu po còere turta, o fintzes a costaos bàscios po còere papares (ma mescamente druches) in su forru Sinònimos e contràrios lama / cdh. tultera Terminologia iscientìfica stz Ètimu spn. tortera Tradutziones Frantzesu plat à rôti Ingresu baking-pan Ispagnolu fuente Italianu téglia Tedescu Kuchenform.


text:
Aparèchiu
Articulu in logudoresu
Un’aparèchiu (naradu finas aeroplanu o arioplanu) est unu veìculu cun alas, prus pesadu chi s’àera, chi bolat zenerarmente propursadu dae unu o prus motores e s’impreat pro su trasportu aviàtigu.
Istòria[modìfica | modìfica su còdighe de orìgine]
In su 1783, Pilatre de Rozier e su marchesu de Arlandes fiant resèssidos a bolare gràssias a su globu de àera caente de sos frades Montgolfier. Cun un’ispètzia de pranadore, Lillenthal su tedescu aiat realizadu prus de 2.000 bolos moende cun su 1890. Sende gasi, su primu òmine chi fiat resèssidu a decollare dae su solu – 20 cm. pro 50 m. – a bordu de unu beìculu motorizadu (s’Eolo) fiat istadu Clement Ader in su 1890.
Orville Wright aiat fatu bolare unu beìculu pro 285 m. in tempus de 59 s. Posteriormente, sos obos si fiant sutzèdidos in manera ininterròmpida, in forma de primados de artària, de belotzidade e de distàntzia. Gasi, in su 1910 si fiant sizidos sos 1.000 m. de artitùdine e sos 100 km/h. Louis Bienot su frantzesu fiant resèssidu a realizare sa prima rugrada de su Canale de sa Màniga in su 1909 e Charles Lindbergh s’istadunidesu aiat unidu pro sa prima bia Noa Iorcu cun Parizi in su 1927.
Dae tanto, s'èssere umanu aiat utilizadu s’aparèchiu cun finalidades militares (su Messerschmitt tedescu contra a su Spitfire britànnigu in tempus de sa segunda gherra mundiale) o cumertziales (aparèchios de distàntzia mediana e longa), e li dat formas meda diferentes (idrobolarzu, elimòbile, supersònigu, eac.).


text:
Bursas de istùdiu pro is ispesas tentas dae sas famìlias in s’annu iscolàsticu 2020/2021 e bonos libros annu iscolàsticu 2021/2022. Presentada de is dimandas dae su 13 de ladàmine a su 15 de onniasantu.
Si faghet a ischire chi, dae su 13 de ladàmine a su 15 de onniasantu 2021, si podent presentare a su Comunu de Barì is dimandas de cuntzessione de is contributos pro su deretu a s’istùdiu 2021:
BURSA DE ISTÙDIU REGIONALE – ANNU ISCOLÀSTICU 2020/2021 (Lege Regionale 5/2015): a sustegnu de is ispesas tentas dae is famìlias pro s’istrutzione pro is istudiantes de is Iscolas Primàrias e de is Iscolas Segundàrias de I° e II° gradu, esclùdidos is benefitziàrios de sa Bursa de Istùdiu Natzionale Annu Iscolàsticu 2020/2021 e tenet un’importu definidu dae su raportu tra is risursas a disponimentu de su sìngulu Comunu e su nùmeru de is istudiantes benefitziàrios, cun unu lìmite màssimu istabilidu in èuros 200.
BONU LIBROS – ANNU ISCOLÀSTICU 2021/2022 (art. 27 Lege 448/1998) pro is istudiantes de is Iscolas Segundàrias de I° e II° gradu, tenet un’importu definidu dae su raportu tra is risursas a disponimentu de su sìngulu Comunu e s’ispesa tenta pro s’achistu de is libros de testu dae banda de is istudiantes benefitziàrios. Su lìmite màssimu de su bonu dipendet dae s’ispesa tenta e reconnota ammissìbile.
Podent presentare sa dimanda a su Comunu de Barì: su genitore, su rapresentante legale de s’istudiante o su matessi istudiante si magiorenne, residentes in Barì, compilende s’apòsitu mòdulu e unende sa sighente documentatzione:
fotocòpia de s’atestatzione de s’ISEE bàlidu emìtidu segundu sa normativa prevìdida dae su DPCM n.159/2013;
fotocòpia de su documentu de reconnoschimentu de su richiedente bàlidu;
Pro su Bonu libros ebbia: documentatzione chi provat s’ispesa(iscontrinos, retzidas, faturas).
Is dimandas ant a dèpere lòmpere a s’Ufìtziu Protocollu de su Comunu de Barì INTRO SA DIE 15 DE ONNIASANTU 2021 cun una de is sighentes modalidades:
pro mesu de su servìtziu postale cun racumandada A/R imbiada a s’indiritzu Comunu de Barì, Via Casteddu 80;
pro mesu de PEC a s’indiritzu protocollo@pec.comunedibarisardo.it (no est ammìtida sa trasmissione a àteros indiritzos de posta eletrònica de su Comunu de Barì);
intregadas a manu diretamente a s’Ufìtziu Protocollu durante is oràrios de abertura a su pùblicu (in is dies de lunis e chenàbura dae is oras 12:00 a sas oras 13:30, su martis dae is 16:00 a is 17:30 e su giòbia dae is oras 08:00 a is oras 09:00 e dae is oras 16:00 a is oras 17:30).
Iscàrriga: avisu pùblicu, domanda bursa de istùdiu regionale, domanda bonu libros, informativa privadesa.


text:
Italianos
Articulu in nugoresu
Sos italianos sun sa populassione chi vivet in s'Europa de Zòsso, est in sutta de s'istadu italianu e chistiònat in italianu comente limba mama. Sos italianos viven in sa penìsula italiana e chìrrios a curtzu.
Secund'a carchi istìma de su 2012, b'at unos 60 miliones de italianos in Italia, unos 300.000 in San Marino e prus de 500.000 in Isvìtzera. Pro more de una diaspora longa, si carculat chi 4,5 miliones de italianos vivan in disterru, mascamente in America e Europa, e chi prus de 80 miliones de pessones apan èrentzia italiana.
Sos italianos sun connottos pro s'influentzia manna in s'arte, sa curtura e s'issièntzia de sa tziviltade de Ponente.


text:
Wikipedia:Tutorial/Resumu e àteras informatziones
Como connosches sas cosas chi sunt prus de importu pro contribuire a Wikipedia. Semus cuntentos chi chèrgias agiudare a isvilupare Wikipedia, e isperamus chi t'at a agradare a pigare parte a custa comunidade virtuale. Sa prima cosa, si tenes dudas o cheres chistionare cun sos àteros contribuidores de sa Wikipedia sarda, est a colare in su Tzilleri. Pro isperimentare cun sas modìficas, totus podent impreare una pàgina de proa. Su portale de sa comunidade allistat atividades cun sas cales podes agiudare. Un'àtera lista de cosas chi cherent acontzadas si podet agatare in Wikipedia:Cosas de acontzare. Si tenes bisòngiu de àteru agiudu, sa pàgina de agiudu printzipale est Agiudu:Agiudu. Non timas a fàghere modìficas, ca inoghe ses incuragiadu a èssere atrividu! Si abarras blocadu, pedi agiudu in su Tzilleri o a unu de sos amministradores.
B'at àteru de imparare?
Custu tutorial l'amus mantesu curtzu e simpre, ma podes semper imparare de prus......ma pro como non tenimus galu totu sas ghias aprontadas. Inoghe in suta podes bìdere un'idea de su chi galu mancat (totu su chi tenet unu ligàmene in ruju), ma si cheres imparare cosas prus avantzadas pro como podes pompiare in s'agiudu in inglesu o in italianu. Sa versione inglesa de custa lista de manuales e àteras resursas l'agatas inoghe: Wrap up and more info.
Istile de wikipedia....
- Manuale de Istile. Ligàmenes. Vistas. Immàgines. Tzitatziones. Cunsistèntzias. Istabilidades. Àteras cosas.
Cunsìgios e informatziones generales...
- Sas Preguntas fitianas rispondent a sas preguntas fatas prus a fitianu pro su chi pertocat totu sos aspetos de Wikipedia.
- Errores comunes t'agiudat a evitare carchi errore comunu.
- Cunsìgios pro sos genitores frunit informatziones pro genitores e guardianos legales.
- Esèmpios de sos mègius artìculos de Wikipedia, isseberados sighende custos critèrios.
Policy references...
- Is chimbe pilastros est unu resumu de sos printzìpios generales de Wikipedia
- Lista semplificada de règulas, unu testu chi ispiegat unos cantos aspetos de base de sas normas e de sas pràticas de Wikipedia.
- Difamatzione, una polìtica de Wikipedia subra comente est responsabilidade de totus garantire chi su materiale publicadu non siat difamatòriu.
- Amparu de sos pitzinnos, una polìtica de Wikipedia in subra de su cumportamentu e de sas atziones de sos redatores adultos cunfronta a sos pipios.
Riferimentos pro sas modìficas...
- "Lista de cumandos" chi allistat sos cumandos de modìfica de base.
- Manuale de Istile, unu sàgiu in subra de sas lìnias de ghia de istile impreadas de sòlitu.
- Tutorial pro su PDVN est unu tutorial in subra de comente iscrìere dae unu puntu de vista neutrale.
- Impara comente sos artìculos creschent in Isvilupu de sos artìculos.
- Wikipedia:Cunflitu de interesse, una ghia in subra de comente modificare artìculos de argumentos in ue b'at unu cunflitu de interesse.
- Su Portale de sa comunidade frunit ligàmenes a resursas de sa comunidade — custa pàgina, in paris a s'Agiudu e a su Tzilleri, est semper a disponimentu in sa barra de navigatzione a manca.
- Informatziones e risursas dae sa Fundatzione Wikimedia
- The Bookshelf - Una regorta manna de materiale de calidade arta, cun litzèntzia lìbera e creadu dae sos impitadores de Wikipedia (pro sa parte manna in inglesu, ma fintzas in àteras limbas).


text:
Author
Eleonora Scaioli 1
1 University of Bologna, Department of Medical and Surgical Sciences, Bologna, Italy
Anna Prossomariti, Eleonora Scaioli, chiara fazio, Giulia Piazzi, Matteo Bellanova, Elena Biagi, Marco Candela, Patrizia Brigidi, Tiziana Balbi, Pasquale Chieco, Alessandra Munarini, Manuela Minguzzi, Franco Bazzoli, Andrea Belluzzi, Luigi Ricciardiello
Maria Raffaella Barbaro, Cesare Cremon, Daniele Fuschi, Eleonora Scaioli, Giovanni Marasco, Marianna Carapelle, Elena Benatti, Eleonora Capelli, Antonio Colecchia, Davide Festi, Vincenzo Stanghellini, Giovanni Barbara
Cesare Cremon, Maria Raffaella Barbaro, Lara Bellacosa, Marianna Carapelle, Giovanni Marasco, Eleonora Scaioli, Antonio Colecchia, Davide Festi, Vincenzo Stanghellini, Giovanni Barbara


text:
Home Tags America
Tag: America
Per favore niente eroi al Teatro Elfo Puccini di Milano
ispirato ai racconti di Raymond Carver drammaturgia e regia Corrado Accordino con Corrado Accordino, Alessia Vicardi, Daniele Ornatelli scene e costumi Maria Chiara Vitali assistente alla regia Valentina...
America il musical
di Guido Cataldo-Simone Sibillano con Simone Sibillano e ValeriaMonetti e con Chiara Materassi regia: Simone Sibillano musiche: Guido Cataldo produzione: Giulia Eventi Arriva a Roma e Milano AMERICA, il docu-musical...


text:
Custu cojuiu si podet fàghere! Est custu chi devent àere pensadu Giosepe e Ivan, duos pitzinnos de duas biddas sardas, a pustis de àere bidu s’impossibilidade de s’iscrìere a su registru de sas Uniones Tziviles de Tàtari o de Casteddu ca non sunt residentes in custas duas comunas. Comente si podet fàghere? S’idea arribat faeddende cun Jessica e Michela, duas pitzinnas de Carbònia chi in su mese de nadale coladu si sunt cojuadas in Nàpoli. Unu cojuiu simbòlicu ma cunsideradu vinculante moralmente dae ambas. A nàrrere sa missa est istadu don Rosàrio Ferrara, preìderu de sa Crèsia Catòlica Ecumènica, reconnòschida dae s’Istadu italianu, chi aprovat sos doveres coniugales intre persones de su matessi sessu. Issos duos ant mutidu a don Rosàrio chi at naradu de èssere disponìbile e ant detzisu de cròmpere su passu mannu: s’ant a cojuare a manera ufitziale cun unu ritu traditzionale sardu in Jerzu.
Giosepe s’est decraradu dae pagu prus de un’annu. Ischit chi pro sa mama e su babbu no est istadu fàtzile a nàrrere chi emmo a s’omosessualidade sua e de su cumpàngiu suo, ma su disìgiu de si cojuare cun Ivan, e cun issu istat paris dae meda, est prus forte de cale si siat impedimentu. “No apo agatadu impedimentos meda a su progetu nostru” at naradu Giosepe “mancari medas amigos apant àpidu dudas medas “. “Pro ite no andas a foras? Inoghe su cojuiu no est reconnotu. In custa manera frundis su dinare” l’ant naradu. Ma intre unu cojuiu in foras, in s’èsteru e unu simbòlicu in Sardigna non b’at diferèntzia, tantu s’Istadu italianu no lu reconnoschet, e duncas mègius in Sardigna cun sos amigos e familiares. Sa boghe s’ispàinat e sas batutas creschent, a su puntu chi su babbu de Giosepe cumintzat a àere dudas chi l’ant a fàghere detzìdere de no andare a sa tzerimònia. “Làstima, ma ispero chi intre pagu tempus finas issu lu potzat atzetare” narat in suspu Giosepe. Mamas, familiares e amigos imbetzes ant a èssere presentes a sa tzerimònia e a sa festa chi sighit, a ghetare su rosu e a truncare sos pratos e medas s’ant a prànghere in s’omelia de don Rosàrio chi at a durare mesora pagu prus o mancu. In antis de su cojuiu un’impedimentu minore: in bidda sa noa no est istada collida meda bene e carchi giòvanu s’est addoviadu in sa pratza cun oos e àtera ortalìtzia de tirare a subra de sos isposos noos”. Giosepe e Ivan ant cambiadu carrera pro non bìdere sa brulla indigna e gasi sunt arribados a su ristorante in ue deviant fàghere sa tzerimònia sena problemas.
Dae como in susu b’at àpidu emotzione meda, a su puntu chi Giosepe isbàlliat sas paràulas de s’improminta sua. Sos isposos sunt gasi emotzionados chi non resessent a mantènnere sas làgrimas. Ma s’ironia non mancat. “Frigadu” narat Giosepe ponende s’aneddu.
Sa tzerimònia est agabbada, Giosepe e Ivan si vasant e si faghent sos cumprimentos, sas mamas s’assutant carchi làgrima e s’afrassant sos fìgios. “Mi nche so tramudadu a domo de Ivan ma no apo cambiadu sa residèntzia, mancari sia pensende de lu fàghere luego. Como incumintzat sa vida nostra, custa tzerimònia pro nois est vàlida in totu sos efetos suos. Si a pustis s’Itàlia at a fàghere una lege subra de sos cojuios de sos omosessuales, su nostru at a bènnere reconnotu sena àteros passàgios”. Un’àteru e ùrtimu apellu a sas còpias de omosessuales: “Si bos cherides cojuare, faghide·lu. No isetedas una lege chi forsis no ais a bìdere mai. Su chi contat est su raportu e s’amore vostru. Nois como semus una famìlia e nemos at a pòdere nàrrere mai su contràriu“.
“S’amore veru isfidat su mundu, est contracurrente, mirat a su beneistare de ambos – iscriet su preìderu cummentende coraggiosi pionieri come don Rosario. in sa tzerimònia -. Deus no lu imparat. S’amore suo at bintu, at prenadu s’istòria. E chie s’aberit a custu amore, cumprendet su sensu veru de sa vida: Rughe e Resurretzione”.
Augùrios dae Mosinforma e isperemus chi luego sos cojuios intre còpias de su matessi sessu ant a bènnere fatos finas dae Sìndigos e preìderos comunos e non setzi dae pagos personàgios animosos comente a don Rosàrio.
Custa publicatzione est disponìbile fintzas in: Italian


text:
Avisos e àutos in limba sarda de su Comune de Samugheo
Estate in Barigadu 2020
Acontu IMU 2020: prorogada s'iscadèntzia
Cussìgiu Comunale cunvocadu su 19 de làmpadas de su 2020
CUNCURSU PÙBLICU ISTRUTORE AMMINISTRATIVU CONTÀBILE: DATA PROVAS
DECRETU DE SU SÌNDIGU DE SU 26 DE MAJU DE SU 2020
Si faghet a ischire a totu sos tzitadinos ca, cun su decretu n.3 de su 26 de maju de su 2020, su Sìndigu at dispostu chi:
• sos ufìtzios comunales abarrent serrados a su pùblicu fintzas a su 31 de su mese de trìulas de su 2020 o fintzas a àtera data chi, s'in casu, at a istabilire àteru Decretu de su Presidente de su Cussìgiu de sos Ministros;
• ant a èssere abertos a su pùblicu sos ufìtzios chi faghent atividades chi non si podent trantzire e in ue tocat a èssere presentes in persone e duncas:
-ufìtzios e atividades de su protocollo de su Comune;
-ufìtzios e atividades de sa guàrdia munitzipale;
-ufìtzios e atividades de s'anàgrafe e istadu tzivile, solu leende in antis unu apuntamentu;
-ufìtzios e atividades de sos servìtzios sotziales, solu leende in antis unu apuntamentu;
-ufìtzios e atividades de su setore tècnicu, solu leende in antis unu apuntamentu.
Su decretu istabilit fintzas chi sos responsàbiles de sos servìtzios devent dare totu sas dispositziones netzessàrias pro chi in su logu de traballu siat garantidu su livellu màssimu de seguresa e fintzas, su cantu si podet, chi si fatzant sos turnos tra pare cun sos dipendentes chi andant a s'ufìtziu e sos chi traballant dae domo cun su 'lavoro agile'.
Sos àteros ufìtzios comunales podent èssere cuntatados siat in posta eletrònica chi in su telèfono dae su lunis a sa chenàbura in sos oràrios e a sos nùmeros de telèfono chi agatades iscritos in su situ de su Comune.
Sos utentes chi lompent a sos ufìtzios comunales sunt obligados a si pònnere sa mascaredda.
A.F.
PRESCRITZIONES CONTRA A SOS FOGOS 2020
Ordinàntzia de su Sìndigu n.13 de su 21 de maju 2020
A.F.
PUBLICADA S'ORDINÀNTZIA DE SA REGIONE CUN SAS RÈGULAS PRO TORRARE A ABÈRRERE
Su Presidente de sa Regione Sarda Christian Solinas at firmadu s'ordinàntzia cun sas dispositziones pro pòdere torrare a abèrrere a cumintzare dae su 18 de maju.
In mesu de sas àteras cosas s'ordinàntzia istabilit ca:
- in su territòriu regionale est òbligu a portare sas mascareddas in totu sos locales abertos a su pùblicu. S'òbligu abarrat fintzas cando semus in foras e non podimus respetare sa distàntzia de seguresa de unu metru, nessi, tra pare.
- Dae su 18 de maju si podet andare in totu su territòriu regionale
- Totu sos chi lompent in Sardigna, no importat dae in ue sunt arribende, dae su 18 de maju 2020 sunt obligados a respetare s'isulamentu fidutziàriu abarrende in domo issoro pro 14 dies, non podent mòvere dae domo in totu su territòriu regionale pro perunu motivu, francu sos casos chi previdint sas dèrogas istatales o regionales
Dae su 18 de maju torrant a abèrrere custas atividades:
a) cummèrtziu a sa minuda in logu fissu, cummèrtziu in àreas pùblicas (mercados, chioscos), agentzias de servìtziu (comente sas agentzias de biàgiu o immobiliares);
b) servìtzios in ue dant a papare e a bufare e atividades, artesanales puru, chi faghent cosa a papare de si nche leare in vatu o de papare in ie (tzilleris, pub, ristorantes, gelaterias, pastisserias);
c) atividades turìsticas ligadas a su mare;
d) Istruturas recetivas alberghieras, istruturas ricetivas in foras, allògios in agriturismu;
e) Cummèrtziu a sa minuda;
f) Cummèrtziu a sa minuda in giassos pùblicos ( mercados, fieras e mercados de hobbistas );
g) Ufìtzios chi retzint pùblicu, pùblicos e privados, istùdios professionales e servìtzios amministrativos;
h) Manutentzione de sas àreas birdes;
i) atividade de abertura a su pùblicu de museos e de sos àteros istitutos e logos de cultura presentes in s'art.101 de su Còditze de sos benes culturales e de su paesàgiu respetende totu sas mesuras presentes in sas lìnias guida natzionales) tirotzìnios extra curriculares a mercadu in ue sas partes -su chi promovet, su chi retzit e su tirotzinante- sunt cuncordas pro torrare a cumintzare, a ònnia modu si podet cumintzare o sìghere a fàghere su percursu de formatzione cun sas modalidades a distàntzia; su tirotzìniu in presèntzia cheret fatu, a ònnia modu, respetende totu sas dispositziones tècnicas e operativas presentes in sas lìnias guida natzionales o in sos protocollos regionales prevididos pro su setore.
- Dae su 18 de maju si podet andare a sas ispiàgias lìberas o areniles
Abbàida sas lìnias de indiritzu pro torrare a abèrrere sas atividades econòmicas e produtivas (D.L. 16 de maju 2020 n.33)
A.F.
P.U.C. VARIANTE URBANÌSTICA ART. 20 COMMA 26 E SIGHENDE DE SA L.R. 45/1989.
Su Responsàbile de s'Ufìtziu Tècnicu, a sos sensos e pro efetu de s'art. 20 de sa L.R. n.45 de su 22 de nadale de su 1989, faghet a ischire ca est depositadu in sa Segreteria Comunale e publicadu in su situ istitutzionale http://www.comune.samugheo.or.it, pro chi totus dda potzant bìere, pro 30 dies a cumintzare dae sa die de publicatzione in su BURAS, sa variante non sustantziale a su Pianu Urbanìsticu Comunale adotada cun sa Delìbera de Cussìgiu n.29 de su 20 de cabudanni de su 2019. Chie si siat podet lòmpere a dda abbaidare, ònnia die dae sas deghe a sa una (10.00/13.00), francu su sàbadu, e presentare intro de 30 a cumintzare dae cando est istada publicada, osservatziones iscritas a s' Ufìtziu de su Protocollo.
A.F.
BORSA DE ISTÙDIU IN FAVORE DE SOS ISTUDIANTES DE SAS ISCOLAS SEGUNDÀRIAS DE SEGUNDU GRADU
Si faghet a ischire a sa tzitadinàntzia ca si podet presentare domanda pro tènnere sa bursa de istùdiu natzionale pro sos istudiantes de sas iscolas segundàrias de segundu gradu, istatales e paritàrias, pro s'annu iscolàsticu 2019/2020.
Pro presentare sa domanda tocat a:
- èssere iscritos pro s'Annu Iscolàsticu 2019/2020 a un' iscola segundària de segundu gradu de su sistema natzionale de istrutzione (iscolas istatales e paritàrias).
- èssere in una famìlia chi tenet una Situatzione Econòmica Ecuivalente (I.S.E.E.) chi torrat in sos 14.650,00 èuros.
- Compilare su mòdulu de domanda e allegare custos documentos:
- fotocòpia de s'atestatzione de s'ISEE in cursu de valididade lassadu a sos sensos de sa normativa previdida dae su DPCM n.159/2013;
- fotocòpia de su documentu de reconnoschimentu de chie faghet domanda in cursu de valididade. Presentare sa domanda a su Comune intro de su 15 de làmpadas 2020. Podet presentare sa domanda unu genitore, su rapresentante legale de s' istudiante o s' istudiante e totu si tenet sos 18 annos fatos.
Comente cheret presentada sa domanda:
· in sa posta eletrònica ordinària a custu indiritzu: e-mail: protocollo@comune.samugheo.or.it
· leada a manos a Comune a intro de una busta serrada (cun totu sos àteros documentos) e betada a sa cassitedda de sa posta in s'intrada de su Munitzìpiu.
Su comune s'at a incurare de nche mandare s'elencu de sos istudiantes ammìtidos a sa Regione Sarda, chi at a aprontare una graduatòria ùnica regionale, fata cumintzende dae s'ISEE prus bassu e creschende, in casu de ISEE totunos, intrat in antis s'istudiante prus giòvanu. S'elencu de sos istudiantes chi ant a èssere in graduatòria, est a nàrrere cussos chi ant a retzire sa bursa de istùdiu, nch'at a èssere mandadu a su Ministeru de s'Istrutzione Pùblica. A sos chi ispetat sa bursa de istùdiu ant a retzire unu bonìficu domitziliadu e su Ministeru de s'Istrutzione at a istabilire cando e comente. Sa bursa de istùdiu est de 200 èuros onniuna.
INFORMATIVA PRIVACY - Su Ministeru de s'Istrutzione at aprontadu s'informativa pro sa privacy chi agatades publicada in su situ de su Comune e in allegadu inoghe in bassu.
Sa modulìstica chi si depet usare est disponìbile in su situ de su Comune de Samugheo. Sos mòdulos si nd'ant a pòdere retirare fintzas in s'intrada de Comune.
Pro totu sas informatziones si podet cuntatare:
- su Comune telefonende a custos nùmeros 078364023 o 078364256
- MINISTERU DE S'ISTRUTZIONE situ web https://iostudio.pubblica.istruzione.it/web/guest/voucher - e-mail iostudio@istruzione.it
A.F.
PROROGADA FINTZAS A SU 31 DE AUSTU 2020 S'ISCADÈNTZIA DE SOS DOCUMENTOS DE RECONNOSCHIMENTU E DE IDENTIDADE
Si faghet a ischire ca su decretu lege de su 17 martzu 2020, n.18 numenadu 'Cura Itàlia' pro fàghere a mancu de lòmpere a tropas in sos ufìtzios de su comune sentza chi ddoe siat sa distàntzia mìnima cunsentida tra pare, cun s'iscopu de minimare su prus chi si podet su rìschiu de 'contàgiu dae COVID-19, at istabilidu de prorogare fintzas a su 31 de austu 2020 s'iscadèntzia de sos documentos de reconnoschimentu e de identidade (ispetzificados in s'art.1, comma 1, lìteras c), d), e) de su Decretu de su Presidente de sa Repùblica de su 28 de nadale 2000, n.445), aprontados dae sas Amministratziones Pùblicas, chi sunt iscadidos su 17 de martzu o a pustis de su 17 de martzu 2020.
Si racumandat duncas a totu sos tzitadinos cun documentos de reconnoschimentu o de identidade iscadidos su 17 de martzu o a pustis de su 17 de martzu 2020 de non lòmpere a sos ufìtzios comunales in antis de su 31 de austu 2020 pro ddos torrare a fàghere a nou.
A.F.
Revocada s' ordinàntzia de su sìndigu nùmeru 10 de su 8 de maju 2020
Si faghet a ischire a totu sos tzitadinos ca s'ordinàntzia de su sìndigu nùmeru 10 de su 8 de maju 2020 chi disponiat de fàghere torrare a abèrrere sas atividades dae su 11 de maju est istada revocada fintzas a àteras dispositziones noas.
Ordinàntzia n.11 de su 11 de maju 2020
Intervistadu dae Alessia Orbana pro s'Unione Sarda su sìndigu at fatu a cumprèndere sas resones chi dd'ant custretu at ddoe torrare a pentzare e a revocare s'ordinàntzia.
''S'ordinàntzia de sa RAS, firmada dae su presidente Solinas, faghiat isperare chi dae su 11 de maju atividades meda podiant torrare a cumintzare su traballu issoro. Ma in contu de ìnditze de trasmissibilidade Rt in su comune nostru non amus ischìpidu nudda, non si cumprendet mancu comente potzat èssere classificadu. E peus puru, non s'ischit su protocollo anti COVID-19 chi sas atividades ant a dèvere sighire cando ant a torrare a abèrrere. Apo chistionadu a sos operadores econòmicos de Samugheo e issos puru non ischint su de fàghere. Sa timoria issoro est chi, s'in casu passet unu controllu, at a abbaidare sas dispositziones natzionales e mancari (a prus de su dannu sa befe!) a coa ddis tocat a si pagare sa contraventzione puru! Su Guvernu e sa Regione nos ant disorientadu, onniunu narat sa sua e, a pustis, nde pranghimus nois chi non ischimus prus cale est su caminu de si leare!'' At naradu su sìndigu
A.F.
Epidemia dae COVID-19 - Dispositziones pro torrare a abèrrere su mercadu e sos servìtzios a sa persone
Si faghet ischire a totu sa populatzione ca, cun s'ordinàntzia nùmeru 10 de su 8 de maju 2020, su sìndigu de Samugheo at dispostu de torrare a abèrrere su mercadu e totu sas atividades ispetzificadas in s'ordinàntzia a cumintzare dae su 11 de maju 2020.
In manera particulare s'ordinàntzia previdit chi a cumintzare dae su 11 de maju 2020 e fintzas a àteras dispositziones noas:
• Podent torrare a abèrrere sas atividades de estetistas, barberis e parruchieris, bastet chi respetent totu sas mesuras iscritas in s'ordinàntzia (allegada);
• Podent torrare a abèrrere sos esertzìtzios cummertziales chi bendent bestimenta, botinos, sas ofellerias, sas pofumerias, sas mertzerias respetende sa distàntzia tra pare e sentza de èssere unu muntone de gente totu paris;
• Torrat a abèrrere su mercadu una borta a sa chida, solu in sos tretos de sos operadores cummertziales de su setore alimentare, pro sos produtores de produtos agricolos e pro cussos de su setore florovivaìsticu, faghende in manera chi adatent su giassu issoro e s'atividade a totu sas prescritziones ispetzificadas in s'ordinàntzia;
• Sas atividades cummertziales chi bendent gèneres alimentares podent abèrrere in die de domìniga.
Si racumandat a totu sos operadores de lèghere cun atentzione manna totu sas prescritziones iscritas in s'ordinàntzia in contu de precautziones e mesuras de leare pro garantire sa seguresa e sa salude de totu sos tzitadinos.
SU SÌNDIGU
Antonello Demelas
Ordinàntzia de su Sìndigu n.10 de su 8 de maju 2020
A.F.
Epidemia dae Covid-19-Primas mesuras de atuatzione de sa ''FASE 2''
Si faghet a ischire a totu sa populatzione ca cun s'ordinàntzia nùmeru 9 de su 4 de maju 2020 su sìndigu at dispostu de torrare a abèrrere su campusantu e su parcu giochi. In particulare s'ordinàntzia disponet chi:
'A cumintzare dae su 4 de maju 2020 su campusantu at a torrare a abèrrere dae mesora a pustis de s'arbèschida a mesora in antis de nche calare su sole. Si podet intrare cun sas mascarinas, respetende sa distàntzia de nessi 2 metros tra pare e faghende a mancu de èssere unu muntone de gente totu paris.
Dae su 4 de maju 2020 torrat a abèrrere su parco giochi S'Ena dae sas oto de mangianu a sas oto de sero. (08.00/20.00)
Sos pitzinnos chi non tenent 12 annos podent intrare a sos parcos pùblicos e fàghere a sa sola atividade motòria in foras, passigiare, cùrrere a pee o in bitzicleta, respetende sa distàntzia de 2 metros nessi tra pare e acumpangiados dae unu mannu, mègius puru si est unu de domo issoro
Sos pitzocheddos chi tenent prus de 12 annos imbetzes podent intrare a sos parcos pùblicos e fàghere totu sas atividades chi amus numenadu in antis sentza chi ddos acumpangiare nemos, ma devent portare sa mascarina pro si cuerrare, respetare sa distàntzia de 2 metros tra pare e fàghere a mancu de s'agatare in tropa. Sa responsabilidade de su modu de fàghere issoro e de su respetu de sas dispositziones de lege, essende minorennes, est de sos genitores issoro
Regordamus fintzas ca in base a sas dispositziones istabilidas dae su Guvernu, a cumintzare da oe (4 de maju 2020):
Pro sos ispostamentos in custa FASE 2Coronavirus, cussos chi-pro como- dae su 4 de maju a su 17 de maju 2020 cumpresu, su Ministeru de s'Internu at fatu a ischire ca est disponìbile unu modellu nou de autodichiaratzione. Custu modellu ddu tenent giai sas fortzas de politzia e si podet compilare in deretura cando faghent su controllu.
Su Viminale faghet a ischire ca si podet sighire a portare su modellu betzu- pro chie nd'aiat istampadu medas- boghende.nche sas partes chi non bisòngiant prus
Si regordat a totus ca, lassende a banda sos motivos de traballu, netzessidade manna, problemas de salude, s'at a pòdere mòvere dae domo fintzas pro lòmpere a chircare parentes istrintos (ca custa est una situatzione de netzessidade) comente previdit s'art.1 comma 1 let. A de su DPCM 26 de abrile 2020, chi at agiuntu pròpiu custa optzione a cumintzare dae su 4 de maju 2020.
Pro pònnere in craru ite si cheret nàrrere cun su faeddu 'congiunto', est arribada fintzas sa risposta de su Guvernu, chi at publicadu sas domandas prus frecuentes (FAQ) ufitziales de sa FASE 2
In sa de duas FAQ de sa setzione 'spostamenti' si podet cumprèndere mègius a ite si riferit su faeddu 'congiunti'- chi si nde podet bogare in manera indireta, dae sas normas de parentadu e afinidade, e dae sa giurisprudèntzia in contu de responsabilidade tzivile. Faghende riferimentu a cantu nadu, tocat a pònnere in contu ca sos 'congiunti' chi narat su DPCM sunt: pobiddu e mugere, o cumpàngiu e cumpàngia cunviventes, còpias unidas cun ritu tzivile, sos chi sunt ligados tra pare dae tempus meda, sos parentes fintzas a su de ses grados (comente, pro nàrrere, sos fìgios de sos fradiles tra issos) e sos parentes fintzas a su de bator grados ( comente, pro nàrrere, sos fradiles de pobiddu o mugere)
Mòdulu de autodichiaratzione: unu piticu agiudu pro ddu compilare
Su mòdulu de autotzertificatzione pro sas mòvidas podet èssere istampadu e cumpiladu in antis de nche essire dae domo. Si nono si podet compilare fintzas s'in casu si firmant pro unu controllu ( ant a èssere sas fortzas de s'òrdine a ddu pònnere a dispositzione). Si compilat gosi:
generalidades: (nùmene, sambenadu, data de nàschida, indiritzu de residèntzia e de domitzìliu si est diferente, nùmeru de su documentu identificativu);
indiritzu dae in ue si essit e indiritzu de in ue si devet lòmpere;
tocat a cumpletare sa parte de sas àteras limitatziones regionales (mòvida a intro o a foras de sa matessi regione) e su motivu de sa mòvida;
seberare una de sas resones chi ant resu netzessària s'essida: motivos de traballu, urgèntzia, netzessidade, salude;
nàrrere in pagos faeddos su motivu de sa mòvida giai seberadu in antis (in su giassu chi cumintzat gosi ' a questo punto dichiara che....')
Tocat a firmare su documentu chi a pustis at a controfirmare fintzas sa Politzia chi devet pònnere fintzas sa die e s'ora chi est istadu fatu su controllu.
Si domandat a totu sos tzitadinos de abbaidare e lèghere cun atentzione s'ordinàntzia de su Presidente de sa Regione n.20 de su 2 de maju chi allegamus inoghe.
Ordinàntzia RAS n.20 de su 2 de maju 2020
Torrat a abèrrere s'ecotzentru comunale
Si faghet ischire ca s'Ecotzentru Comunale de Samugheo at a torrare a abèrrere su 5 de maju 2020. S'at a pòdere intrare a unu a unu, est òbligu a portare guantos e mascarina, bene postos, e a respetare sa distàntzia de seguresa de unu metru tra pare.
A.F.
Emergèntzia Coronavirus - sas novidades printzipales de su Decretu de su Presidente de su Cussìgiu de sos ministros de su 26 de abrile
Su presidente de su Cussìgiu Giuseppe Conte at firmadu su DPCM nou de su 26 de abrile 2020, publicadu in sa Gazeta Ufitziale n.108 de su 27 de abrile 2020. Sas dispositziones noas istabilidas in custu provedimentu intrant in vigore dae su 4 de maju 2020 e balent pro sas duas chidas in vatu (fintzas a su 17 de maju).
A custu propositu faghimus ischire ca:
. abarrat s'òbligu de s'autotzertificatzione -at a èssere agiornada- pro si mòvere a intro de sa matessi regione de apartenèntzia, semper solu pro motivos de traballu, netzessidade, salude e pro lòmpere a bisitare parentes/familiares sentza èssere in medas e semper cun s'òbligu de si pònnere sa mascarina.
· Chie tenet sìntomos totunos a cussos de s'influèntzia e portat callentura a prus de 37 e mesu, e totu sos chi sunt in cuarantena o resurtados positivos a su virus depent abarrare acorrados in domo e avisare a su dotore issoro.
· Si podet essire foras dae sa pròpia Regione pro traballu, salude, urgèntzias e pro torrare a sa pròpia residèntzia o domitzìliu.
· Pro torrare in Itàlia: chie arribat in Itàlia depet dare a su vetore de s'imbarcu una dichiaratzione in ue est iscritu pro ite est viagiende e s'indiritzu de in ue at a istare pro respetare, mancari siat asintomàticu, sas14 dies de isulamentu fidutziàriu, faghende ischire immediatu de sa presèntzia sua a su Dipartimentu de preventzione de sa Asl. Sas matessi règulas depet respetare chie isbarcat dae sas naves da crotziera.
· Sas mascarinas sunt obligatòrias si non si renesset a garantire semper sa distàntzia sotziale mìnima de seguresa.
· Gràtzias a una nota interministeriale Traballu-Salude-Isvilupu Econòmicu, torrant a cumintzare luego (dae lunis 27 de abrile 2020) sas atividades produtivas e industriales chi traballant s'in prus pro s'esportatzione e sos cantieris de sas presones, sas iscolas, presìdios sanitàrios, domos populares e pro su dissestu idrogeològicu, semper e solu si sunt in gradu de respetare sos protocollos de seguresa in sos logos de traballu firmados dae su Guvernu e dae totus sas partes sotziales su 24 de abrile (allegadu a su DPCM in ogetu), mandende una comunicatzione a sos Prefetos.
· Dae su 4 de maju 2020 torrant a cumintzare a traballare unu muntone de atividades produtivas e cummertziales iscritas in s'Allegadu 3 - CÒDITZES ATECO.
· Sos meres de traballu privados podent sighire a aplicare su traballu àgile a sos raportos subordinados, fintzas sentza de acordos individuales. Pro sas atividades professionales si racumandet semper su cantu si podet su traballu àgile e de sighire sos protocollos de seguresa anti-contàgiu, e fintzas «de pònnere totu sos istrumentos de protetzione individuale» cando non si podet respetare sa distàntzia sotziale mìnima de seguresa.
· Sas atividades cummertziales a sa minuda, diferentes dae cussas chi sunt giai autorizadas (chi sunt gèneres alimentares, pro s'igiene de sa persone, edìcolas, farmatzias, parafarmatzias, tabachinos, librerias, butegas de bestimenta pro pitzinnos e pitzinnos de naschidòrgiu) abarrant serradas (fintzas a su 17 de maju) e fintzas sos mercados. In cale si siat logu tocat a respetare sa distàntzia de unu metru. Si podet lòmpere a nde retirare cosa de papare de si nche leare a domo, ddu est semper s'òbligu de respetare sa distàntzia de unu metru, de non si firmare in sos locales pro papare e de non abarrare firmos in da enanti de sos esertzìtzios cummertziales o in ie a canta.
.Si podent fàghere sos interros cun sos familiares prus istrintos ebbia e ddoe podent leare parte non prus de 15 persones; non si podent fàghere àteras tzelebratziones pùblicas.
.S'at a pòdere intrare a campusantu ma tocat a non èssere in tropas de gente e a portare semper sas mascarinas.
.S'at a pòdere intrare a sos parcos pùblicos respetende sa distàntzia, ma (su guvernu at seberadu sena critèriu perunu e sena pònnere in contu ca sunt sos pitzinnos e sos pitzocheddos sos chi sunt sufrende prus de èssere acorrados in domo) non si podent andare a sos parcos giochi. A intro de sos parcos puru tocat a fàghere de mancu de èssere totu a una tropa.
.Atividade motòria e isportiva: dae su 4 de maju 2020 si podet torrare a fàghere atividade motòria solos (andare a caminare, solos o cun sos cunviventes/fìgios) fintzas a largu dae domo ma respetende semper sa distàntzia de 1 metru tra pare. Dae su 4 de maju torrant a cumintzare sos allenamentos pro sos professionistas de isport individuales.
.Abarrant serradas totu sas iscolas de ònnia òrdine e gradu
.Dae su 4 de maju torrat a abèrrere s'ecotzentru comunale
Su Sìndigu de Samugheo
Antonello Demelas
A.F.
SA DIE, su Presidente de sa Regione Solinas: sa Sardigna si nde torrat a pesare pro torrare a cumintzare.
Casteddu su 28 de abrile 2020,
Sa die de sa Sardigna
Su Presidente de sa Regione, Christian Solinas, at faeddadu totu in sardu in Cussìgiu Regionale, in ocasione de sa festa de sa die de sa Sardigna, sa festa de su pòpulu sardu, chi ocannu, comente at nadu su presidente Solinas, tenet unu significadu prus mannu ancora ca cheret nàrrere a torrare a cumintzare. Ocannu tenet unu significadu simbòlicu: comente unu tempus nch'amus catzadu sos opressores oe nche devimus catzare su virus cumbatende totu paris custa gherra pro torrare a sa vida nostra.
'Custa die dat s'oportunidade de nche barigare s' alabàntzia de su ritu, chi sunt importantes, eja, in sa vida de s'òmine: est sa die de nois sardos, de sa Sardigna! Una data nòdida, gasi comente ant ammentadu in medas de unu fatu istòricu, de cussèntzia natzionale, de fràigu de unu esperimentu autonomìsticu acumpridu a pustis dae sèculos de s'edade giuigale in armonia cun sas ideas rivolutzionàrias e illuministicas resumidas in sos printzìpios universales de sa libertade, , uguagliàntzia e amistade.
S'atualidade de sos valores identitàrios de sa Die si medit oe cun unu tempus particulare chi ponet domandas noas e nos presentat trintzeras noas pro gherrare contra a una pandemia traitora e mortale cun unu virus chi est curfinde a manera ferotze sa vida fitiana nostra, de sos antzianos nostros e non de issos ebbia. Una epidemia, chi semus cuntrastende a petorra parada cun mesuras poderosas pro li pònnere làcana, chi at custrintu pro chidas meda totu sos sardos a sacrifìtzios mannos meda, chi sunt ponende in pelea sas impresas nostras, sos traballadores, su setore econòmicu e produtivu. In custu tempus su meledu nostru pro sa Die Si prenat de cabias noas e leat una dimensione simbòlica chi forrogat sa capatzidade nostra de poderare, de èssere fortes e invocat in s'identidade de su pòpulu nostru sa capatzidade de si nche torrare a pesare e torrare a cumintzare lassende.si a palas cust'àtera tragèdia de s'istòria' L'amus iscritu: sa Sardigna est prus forte, nois poderamus sa fortza nostra totus impare pro torrare a cumintzare.''
Pro ascurtare su discursu de su Presidente Abbàida su vìdeo
Leghe su discursu de su Presidente
A.F.
Sanificatzione istradas e ispàtzios pùblicos
Si faghet a ischire ca sàbadu, su 25 de abrile, a su sero e a de note in Samugheo s'at a fàghere sa sanificatzione de sas istradas e de sos ispàtzios pùblicos, si racumandat a totu sos tzitadinos de:
- non lassare pannos e biancheria in foras a cara a s'istrada;
- non lassare ventanas e ghennas abertas a cara a s'istrada;
- non abarrare firmos in su caminu cando sunt faghende sa sanificatzione;
- non bogare a giru animales a s'ora de sa sanificatzione;
- non lassare abertos sos finestrinos de sas veturas e su cantu si podet diat a èssere mègius a ddas parchegiare in logu aprigadu.
A.F.
Pròroga pro sos pianos personalizados Lege 162/98 pro su 2020
Si faghet a ischire a sos tzitadinos, ca cunforma a cantu at dispostu sa Delìbera RAS de su 11 de martzu 2020 n.11/10 ''Pianos personalizados de agiudu in favore de sos malàidos cun disabilidade grave Annu 2020, Lege n.162/98. Pròroga de su tempus pro presentare sas domandas'', sos pianos personalizados giai ativos a sos sensos de sa lege 162/98 sunt prorogados fintzas a su 30 de su mese de làmpadas, invetzes sos pianos noos ant a èssere ativados dae sa prima die de su mese de trìulas.
A.F.
Biblioteca comunale de Samugheo: geo abarro in domo e lègio...
In tempus de emergèntzia dae COVID-19 tue non podes lòmpere a sa biblioteca? Tando sa biblioteca lompet a domo tua!
Dae su 20 de abrile sa biblioteca comunale de Samugheo, a manos de pare cun s'Amministratzione Comunale, at ativadu su servìtziu de prèstidu a domitzìliu de totu sos documentos (libros, DVD, audiolibros).
Chie est interessadu a su servìtziu ddu podet nàrrere telefonende a su nùmeru de sa biblioteca 0783.631018 su lunis dae sas 8 de mangianu a sa bator e mesu o podet iscrìere a custu indiritzu de posta eletrònica bibliosamugheo@libero.it.
Su catàlogu de sa biblioteca si podet abbaidare intrende a custu situ http://opac.regione.sardegna.it
Sa bibliotecària faghet a ischire ca est disponìbile in telèfono pro chie tenet bisòngiu de una manu de agiudu, o de unu cussìgiu, pro intrare a su catàlogu OPAC e pro totu cussos servìtzios chi si podent sighire a fàghere on line.
Custos sunt àteros duos link de su sistema bibliotecàriu de Barigadu:
https://www.sistemabibliotecariobarigadu.it
http://www.facebook.com/LeBibliotechedelBarigadu
A.F.
Emergèntzia Coronavirus - Avisu pùblicu pro mesuras urgentes in agiudu de sas famìlias
Si faghet a ischire a totu sos interessados ca si podet presentare domanda pro sos cuntributos de 800 èuros a su mese chi ispetant a sas famìlias sardas chi sunt abarradas sentza rèdditu pro neghe de s'emergèntzia dae COVID-19. Podent presentare domanda sos disocupados, sos traballadores dipendentes, autònomos, sos chi tenent cuntratu co.co.co, sos titulares de partida IVA chi ant firmadu o minimadu su traballu issoro pro s'emergèntzia coronavirus. Sas famìlias in ue ddu at prus de tres persones ant a tènnere 100 èuros in prus pro ònnia cumponente.
Pro ischire bene totu sas informatziones si podet lèghere s'avisu pùblicu publicadu in su situ istitutzionale de su comune de Samugheo dae in ue si nde podet iscarrigare fintzas su mòdulu pro fàghere sa domanda. Sos mòdulos, cherende, si nde podent retirare in s'intrada de Comune puru.
Podet èssere de agiudu fintzas a lèghere sas domandas prus frecuentes (FAQ) chi at publicadu sa Regione in su situ istitutzionale suo.
A.F.
Emergèntzia Coronavirus - Dispositziones pro cuntènnere s'emergèntzia a pustis de s'intrada in vigore de su DPCM de su 10 de abrile 2020 e de s'ordinàntzia n.19 de su Presidente de sa Regione Autònoma de Sardigna de su 13 aprile 2020
A pustis de s'essida de s'ordinàntzia n.19 de su 13 de abrile de su Presidente de sa Regione Autònoma de Sardigna Christian Solinas unas cantas dispositziones de su decretu ministeriale de su 10 de Abrile 2020 no ant a èssere aplicadas in Sardigna. In manera particulare su Presidente de sa Regione Sarda dat dispositziones prus restritivas pro lassare ancora serradas sas atividades cummertziales chi bendent paperi, cartone e artìculos de cartoleria, sas librerias, sas butegas de bestimenta pro pitzinnos de naschidòrgiu e pitzinneddos in gènere e torrant a abèrrere sos istùdios professionales. Custa restritziones abarrant in vigore fintzas a su 26 de abrile francu àtera pròroga. In prus abarrant serrados sos esertzìtzios cummertziales de cale si siat mannesa chi bendent gèneres alimentares, esentes dae sa suspensione disposta cun s'art. 1 de su DPCM de su 11 de martzu 2020, cumpresos sos esertzìtzios prus piticos chi sunt a intro de sos tzentros cummertziales, abarrant firmas totu sas àteras restritziones pro bèndere a sa minuda presentes in su DPCM numenadu in antis pro su 25 de abrile e sa prima die de maju. Intro de sas novidades prus mannas, podent torrare a traballare, respetende sas mesuras de seguresa, sas falegnamerias e sas atividades chi traballant sa linna chi tenent su còditze ATECO cumpresu in sa categoria 16 'industria de sa linna' e sas aziendas chi faghent 'silvicoltura e utilizzo delle aree forestali' còditze ATECO 02. Intro de sas restritziones regionales noas ddoe est s'òbligu pro cale si siat persone chi intrat in una butega, esertzìtziu cummertziale, farmatzia o parafarmatzia o àtera atividade de si pònnere mascarina e guantos.
Regordamus a totus sas prescritziones essentziales chi abarrant in vigore fintzas s u 3 de maju:
1. si podet essire dae domo solu pro lòmpere a su logu de traballu, pro netzessidade o motivos de salude;
2. non si podet andare a àteros comunes diferentes dae cussu in ue semus (mancari non siat, pro unu, su comune suo de residèntzia) francu pro traballu, urgèntzia manna o motivos de salude;
3. non si podet lòmpere a àtera domo chi non siat sa domo printzipale nostra, duncas nen mancu a sas segundas domos chi tenimus pro andare in vacàntzia;
4. chie tenet una infetzione respiratòria e portat callentura (chi nche ddi pigat a prus de 37 e mesu) devet abarrare in domo, chircare de èssere isoladu prus chi podet dae àteras persones e tzirriare immediatu a su dotore suo;
5. chi est in cuarantena o est resurtadu positivu a su virus non podet essire dae sa domo in ue est pro perunu motivu;
6. non si podet atopare gente in logos pùblicos o abertos a su pùblicu;
7. non si podet andare a logos pùblicos comente parcos, villas, giardinos, àreas pro giogare e giardinos pùblicos;
8. non si podet fàghere atividade lùdica o ricreativa in foras;
9. si podet fàghere atividade fìsica a sa solo e in tretos a canta dae domo ebbia, bastet chi siat semper garantida sa distàntzia mìnima tra pare de unu metru nessi; si podet essire a fàghere una pitica passigiada ma pro motivos de salude ebbia e tocat a ddu cumprovare cun unu tzertificadu fatu dae su dotore;
10. sunt blocados sos eventos e sas cumpetitziones isportivas de cale si siat categoria e setore, siat in sos logos pùblicos nche privados;
11. sunt suspèndidos sos allenamentos de sos atletas professionistas e non professionistas in cale si siat impiantu isportivu;
12. est blocada ònnia forma de manifestatzione, eventu, ispetàculu (culturale, lùdicu, isportivu, religiosu, fierìsticu);
13. sunt blocadas sas tzerimònias tziviles e religiosas, fintzas sos interros;
14. sos logos pro pregare sunt abertos solu in ue sunt garantidas mesuras de organizatzione pro chi non s'atopet gente meda totu paris e ddoe siat sa distàntzia de seguresa tra pare de unu metru nessi;
15. abarrant SERRADOS museos, bibliotecas e àteros logos culturales;
16. abarrant serradas sas iscolas de ònnia òrdine e gradu, sas Universidades sas Istitutziones de formatzione Arta Artìstica Musicale Corèutica: sas atividades didàticas si faghent a distàntzia;
17. abarrant firmos sos servìtzios de educatzione pro s'infàntzia e sos cursos professionales, chi ant a pòdere fàghere atividades de formatzione a distàntzia;
18. abarrant blocados sos viàgios de istrutzione, sos iscàmbios culturales e sos gemellàgios, sas essidas didàticas programmadas dae sas istitutziones iscolàsticas de ònnia òrdine e gradu;
19. abarrant serradas sas palestras, sos tzentros isportivos etz;
20. sos chi acumpàngiant malàidos non podent abarrare in sas salas de atesa de sos repartos de emergèntzia e atzetatzione de sos prontos socorsos (DEA/PS) francu diferente indicatzione de su personale sanitàriu;
21. s'intrada a sas istruturas residentziales pro antzianos (e àteras genias de istruturas) est istabilida dae sa diretzione de onniuna: chie cheret intrare devet respetare cun cussèntzia totu sas prescritziones;
22. abarrant ABERTAS sas atividades de cummèrtziu a sa minuda autorizadas fintzas a como (a cumintzare dae cussas chi bendent alimentares e benes de prima netzessidade abbàida s'allegadu 1);
23. abarrant SERRADOS tzilleris, pub, ristorantes, gelaterias, pastitzerias etz.; si podet fàghere servìtziu de ristoratzione a domitzìliu respetende semper sas normas igiènicu sanitàrias siat pro cunfetzionare che pro su trasportu;
24. abarrant SERRADOS mastros de pilos, barberis, estetistas e sas atividades diferentes dae cussas indicadas in s'allegadu 2;
25. sas butegas chi abarrant abertas tenent s'òbligu de fàghere respetare a sos clientes issoro sa distàntzia de unu metru tra pare, de fàghere intrare sa gente a pagu a pagu faghende a mancu de ddos fàghere abarrare a intro prus de su tantu chi ddoe cheret a fàghere s'ispesa. Racumandamus de pònnere in pràtica sas mesuras presentes in s'allegadu 5;
26. abarrant abertas sas bancas, sas asseguratziones, sas postas e sas atividades de su setore agrìculu, zootècnicu de trasformatzione agro-alimentare cumpresas sas filieras chi ddis frunint benes e servìtzios.
S'elencu agiornadu de sas atividades produtivas autorizadas est presente in s'allegadu n.3 de su DPCM de su 10 de abrile 2020.
A.F.
Emergèntzia Coronavirus - Dispositziones pro cuntènnere s'emergèntzia a pustis de s'intrada in vigore de su DPCM de su 10 de abrile 2020
Su Presidente de su Cussìgiu de sos Ministros, Giusepe Conte, su 10 de abrile de su 2020 at firmadu su DPCM nou chi pròrogat fintzas a su 3 de maju 2020 sas mesuras restritivas pro cuntènnere s'emergèntzia epidemiològica dae Covid-19. Pro cantu atenet a sas atividades cummertziales, in custu decretu nou ddu at carchi piticu cambiamentu. Su Presidente Conte fàghere a ischire ca a cumintzare dae su 14 de abrile, a bellu a bellu, atividades meda cumintzant a torrare a abèrrere. Sa lista de sas atividades chi podent torrare a abèrrere contat una deghina de còditzes ATECO in prus, semper respetende sas mesuras de seguresa e garantende sa distàntzia sotziale mìnima comente racumandant sas normas giai in vigore. Intro de custas atividades ddoe sunt: sas cartolerias, sas librerias, sas butegas chi bendent bestimenta pro pitzinnos de naschidòrgiu e pitzinneddos, sunt istadas inseridas intro de sas atividades produtivas cunsentidas fintzas sa silvicoltura e sas indùstrias chi traballant sa linna. Sas dispositziones de su decretu tenent efetu dae su 14 de abrile fintzas a su 3 de maju. In su decretu est ispetzificadu ca s'ant a sighire a respetare sas mesuras de cuntenimentu prus restritivas chi ònnia Regione at adotadu, de acordu cun su Ministru de sa Salude, in àreas ispetzìficas de su territòriu regionale. Chie cheret lèghere su testu cumpletu de su DPCM ddu podet agatare inoghe.
A.F.
Emergèntzia Coronavirus: s'isportellu linguìsticu sighit a traballare
Si avisat chi, pro more de s'emergèntzia pro sa Covid-19, sas fainas de s'isportellu linguìsticu, fintzas a su 3 de su mese de maju, e francu perlongamentos chi ant a istabilèssere sas autoridades, ant a sighire cun su teletraballu. Sos operadores de isportellu sunt comente si siat a disponimentu pro cale si siat bisòngiu de tradutziones, fainas de interpretariadu, consulèntzias grammaticales e ortogràficas, consulèntzias didàticas, inditos bibliogràficos, sitogràficos,etc.
Sos operadores si podent chircare telefonende ònnia die, intra de sas 8 de mangianu e sas 8 de merie, a su nùmeru 349.6025986 o mandende unu messàgiu a s'indiritzu de posta eletrònica isportellu.limba.barigadu@gmail.com
A.F.
Emergèntzia Coronavirus - Avisu importante pro sa populatzione
Si faghet a ischire ca s'Ordinàntzia n.18 de su 7 de abrile 2020 de su Presidente de sa Regione Autònoma de Sardigna, intro de sas àteras dispositziones narat ca, lassende a banda farmatzias e parafarmatzias, su 13 de abrile 2020, lunis de s'ànghelu, NON PODENT ABÉRRERE sos esertzìtzios cummertziales, mannos o piticos chi siant, chi bendent alimentares e chi non tenent sa suspensione disposta cun s'art. 1 de su DPCM de su 11 de martzu 2020, e ne mancu sos esertzìtzios prus piticos chi sunt a intro de sos tzentros cummertziales, abarrant comente in antis sas restritziones pro bèndere a sa minuda in base a su DPCM giai numenadu in antis de su 11 de martzu 2020.
Cunfidende chi totu sos tzitadinos abarrent sàbios comente ant fatu fintzas a como, racumandamus de sighire a tènnere in custas dies de festa puru, pro Pasca Manna e lunis de s'ànghelu, sensu de responsabilidade faghende a mancu de organizare pranzos in famìlia, iscampagnadas o de lòmpere a sas segundas domos in su sartu.
A.F.
Su Comune de Samugheo promovet s'initziativa 'ispesa solidale'
Pro nos agiudare pari pari...
In custu momentu difìtzile pro totus, pro calicunu de nois prus puru, su comune de Samugheo pro èssere a canta a totu sos tzitadinos chi in custa situatzione de emergèntzia tenent bisòngiu de una manu de agiudu, at promòvidu s'initziativa 'ispesa solidale'. In ònnia butega de alimentares ddu at unu iscàtula in ue ònnia tzitadinu nche podet pònnere alimentares o àteros benes de prima netzessidade chi a pustis nch'ant a èssere leados a domo de chie nde tenet prus bisòngiu.
A.F.
Su comune dat mascarinas a totu sos tzitadinos
Si faghet a ischire a totu sas famìlias samughesas ca a cumintzare dae su 3 de abrile sa Cumpangia de sos Barratzellos nch'at a leare a totus sas domos, de badas, sas mascarinas chirùrgicas chi ant fatu sos artigianos de Samugheo. Pro fàghere sas mascarinas in prus de su dinari de su bilàntziu comunale at agiudadu fintzas su Tzentru Cummertziale naturale e totu sos tzitadinos chi, cun sas donatziones issoro, ant sustènnidu s'initziativa comunale de regòllere dinari pro s'emergèntzia coronavirus.
Pro chie tenet praghere de sustènnere totu sas initziativas chi su comune at aviadu pro parare fronte a sas netzessidades e a sas urgèntzias chi sunt nàschidas dae custa situatzione grave chi sas comunidades nostras sunt bivende, est semper tempus pro fàghere unu versamentu in su contu currente bancàriu abertu aposta:
IBAN IT03Q0101587981000070727750
BIC BPMOIT22XXX
Causale: DONAZIONE EMERGENZA COVID_19
Torramus a ammentare ca pro prevènnere su contàgiu dae coronavirus est importante a si pònnere sa mascarina ònnia borta chi essimus dae domo.
Su comune de Samugheo torrat gràtzias a sa cumpangia de sos barratzellos pro sos servìtzios de importu mannu chi est faghende a sa comunidade in custa situatzione de emergèntzia. Tocat a nàrrere gràtzias fintzas a totu sos artigianos samughesos chi, de badas, ant fatu e dadu mascarinas a totu sa bidda.
A.F.
Emergèntzia Coronavirus - cumintzada sa distributzione de sos bonos de ispesa alimentare
Si faghet a ischire a totu sos interessados ca, dae su 3 de abrile, si podet presentare domanda pro tènnere su bonu de ispesa, comente at dispostu s'Ordinàntzia de su Capu de su Dipartimentu de sa Protetzione Tzivile n. 658 de su 30 de martzu 2020, chi permitit de dare unu bonu pro comporare benes de prima netzessidade (e bòmbolas de su gas). Su de fàghere pro domandare sos bonos est fàtzile meda:
- In antis de totu tocat a compilare su mòdulu chi si nche podet iscarrigare dae su situ de su comune o retirare in deretura in s'intrada de comune;
- A pustis de ddu àere cumpiladu, su mòdulu cheret cunsenniadu e si nche podet betare in sa cassiedda aprontada aposta in s'intrada de comune o si nche podet mandare in sa posta eletrònica a custu indiritzu sociale@comune.samugheo.or.it
Si domandat a totus de lèghere bene su bandu pro èssere seguros de tènnere totu sos recuisidos e de compilare bene su mòdulu de domanda.
A ònnia modu sas assistentes sotziales sunt a dispositzione s'in casu ddoe apat bisòngiu de tènnere àteras informatziones.
Dae custos link podides intrare a su situ de su comune de Samugheo, bìere su Bandu Pùblicu e s'elencu de sas ditas samughesas chi ant aderidu a custa initziativa e in ue si podent ispèndere sos bonos de ispesa de su comune.
A.F.
Emergèntzia Coronavirus - Esentziones tickets prorogadas a su 30 de làmpadas
Si faghet a ischire ca pro amparare sa salute de sos utentes e de sos operadores sanitàrios e cuntènnere sa tzirculatzione de su Coronavirus, sas esentziones dae su ticket pro patologias o rèdditu, chi iscadint tra su mese de martzu e su de làmpadas 2020, sunt istadas prorogadas a su 30 de làmpadas.
Si recumandat a sos utentes de non lòmpere a sos isportellos de sos ufìtzios distretuales de sa Assl de Aristanis pro ddu rinnovare e nen a sa 'Casa della salute' de Samugheo.
Chie tenet bisòngiu de àteras informatziones podet cuntatare sos ufìtzios esentzione ticket dae domo sua in sa posta eletrònica o faghende una telefonada a sos nùmeros chi agatat in su situ http://www.asloristano.it.
A.F.
Emergèntzia Coronavirus - Su comune organizat una regorta de dinari
In custu momentu delicadu meda onniunu de nois podet fàghere sa parte sua pro cuntrastare s'emergèntzia dae Coronavirus, pro custu motivu su comune de Samugheo at pentzadu de regòllere dinari aberende unu contu currente bancàriu aposta. Chie cheret podet fàghere una donatzione, pitica puru, pro pòdere comporare materiale chi bisòngiat in custa emergèntzia dae COVID-19. Su dinari chi s'at a regòllere at a èssere postu, s'in prus, pro finantziare sa produtzione e dare a totus mascarinas protetivas, pro sos bisòngios e sas urgèntzias chi sunt naschende dae custa situatzione grave in sa comunidade nostra. Fintzas a como, gràtzias a su bonu coro de unas cantas aziendas e persones samughesas, milliàias de mascarinas sunt istadas regaladas a totu sa bidda, a sos ispidales de Sòrgono, Bilàrtzi, Aristanis, Nùgoro e a s'assotziatzione Emodializados de sa Sardigna.
Gràtzias dae coro a chie totu nos at a chèrrere agiudare in custa initziativa
Sas donatziones si podent fàghere a custu contu currente bancàriu:
IBAN IT03Q0101587981000070727750
BIC BPMOIT22XXX
Sa causale est custa : DONAZIONE EMERGENZA COVID_19
A.F.
Emergèntzia Coronavirus: avisu importante
Avisu importante pro totu sos tzitadinos chi sunt arribende dae continente e sunt lòmpidos in territòriu comunale nostru in custas ùrtimas 14 dies:
- tocat a informare de custa cosa su dotore de boisàteros o s'ufitziale sanitàriu;
- tocat a abarrare serrados in domo, isulados pro 14 dies;
- seis brevados de essire e de viagiare;
- tocat a èssere in logu fàtzile de agatare s'in casu ddu apat bisòngiu de faghet controllos; si tenides sìntomos, tocat a avisare immediatu su dotore o su pediatra o s'ufitziale sanitàriu cumpetente.
Si recumandat a totu sos tzitadinos de sighire cun cussèntzia sas diretivas de sos DPCM essidos pro s'emergèntzia COVID 19 e sas ordinàntzias nùmeru 4 e 5 de su Presidente de sa Regione Sardigna allegados inoghe in bassu.
Regordamus ca in die de oe intrat in vigore su decretu ministeriale chi imponet a totu su territòriu natzionale sas dispositziones giai istabilidas in su decretu de su 8 de martzu pro sas 'zone rosse'. In manera particulare non si podet andare dae unu logu a s'àteru, sas iscolas abarrant serradas finas a su 3 de abrile, sunt blocadas totu sas manifestatziones isportivas, e finas sos campionados de càlciu.
Su Comune de Samugheo pregontat a totu sos tzitadinos de respetare sas normas istabilidas in sos decretos de su Presidente de su Cussìgiu de sos Ministros de su 8 e de su 9 de martzu.
Tocat a fàghere de mancu de viagiare dae unu logu a s'àteru in totu su territòriu natzionale si non est pro carchi netzessidade manna, pro traballu o pro sa salude.
Non si podet atopare gente né foras dae domo nen in logos serrados.
Cunfidamus in sa cussèntzia de totu sos tzitadinos e in sa sensibilidade de sa comunidade pro nos cuerrare e pro cuerrare a totus e prus de sos àteros a cussas pessonas dèbiles meda chi arriscant de s'immaladiare de prus.
Decretu de su 11 de martzu 2020
Decretu de su Presidente de su Cussìgiu de sos Minìstros de su 9 de martzu 2020
Ordinàntzia n.5 de su Presidente de sa Regione Sardigna
A.F.
Epidemia de Coronavirus: sos ufìtzios comunales no ant a retzìre pùblicu
Si faghet a ischire a totu sos tzitadinos chi, dae su 9 de su mese de martzu e finas a àteru avisu, su comune de Samugheo no at a èssere abertu a sa gente. Sos ufìtzios ant a traballare comente in antis e si podent cuntatare siat telefonende chi cun sa posta eletrònica. Su sìndigu preguntat su praghere a totus de non lòmpere in pessona a comune, francu chi non siat pro cosa urgente meda e chi non si nde potzat fàghere de mancu e, a onni modu, cuncordende in antis unu apuntamentu in su telèfono.
S'ispera est chi totu sos tzitadinos potzant fàghere su chi est in podere issoro pro nos agiuare.
Ordinàntzia ufìtzios comunales
A.F.
Serrat s'ecotzentru
S'avisant totu sos utentes ca a pustis de sas ùrtimas prescritziones de su DPCM de su 8 de martzu de su 2020 e de su DPCM de su 11 de martzu 2020, sa TeknoService srl tenet netzessidade de lassare serrados sos ecotzentros de Neoneli, Samugheo e Sorradile dae chenàbura 13 de martzu a mèrcuris 25 de martzu 2020. Abarrat garantidu comente in antis su servìtziu de s'àliga de ghenna in ghenna e su ritiru de sos ingombrantes tzirriende su nùmeru birde 800.615622.
A.F.
Documenti allegati
Strumenti di utilità
Attenzione! Per la consultazione della modulistica, degli allegati e dei documenti firmati digitalmente, è necessario avere installati, sul proprio computer, gli appositi programmi o Readers. Per scaricarli gratuitamente è possibile portarsi alla pagina Programmi utili del portale e seguire le istruzioni.


text:
Definitzione Definitzione
Sinònimos e contràrios Sinònimos e contràrios
Maneras de nàrrere Maneras de nàrrere
Frases Frases
Sambenados e Provèrbios Sambenados e Provèrbios
Terminologia iscientìfica Terminologia iscientìfica
Ètimu Ètimu
Tradutziones Tradutziones
étnicos:
generales:
A./c.
S’istedhu * in d-una variante o sinónimu inditat in cale de custos est posta s’etimologia; in s’etimologia narat chi cussa est s’etm. suposta.
ammontàre 1 , vrb: ammuntai,
ammuntare,
ammutare Definitzione
pònnere cosa apitzu po carragiare; nau de su sole, fintzes intrare o cuare in s’orizonte / ammuntare su chelu a trudha = bolli fai una cosa chi… no fait!
Sinònimos e contràrios
ammantai,
cuguzare,
imbusciae,
neulare
/
covacare
| ctr.
iscucuzare,
iscugudhai,
ismuntare
Frases
custa losa ammuntat sos restos de unu frade ◊ fit totu ammuntau in su mantedhu ◊ daghi faghiat fritu si ammuntiat una manta in codhos ◊ sa domita est ammuntada cun téula ◊ sa lughe no si atzendhet pro l'ammuntare! ◊ los at ammuntados s'umbra de una nue ◊ tia Maria si che ammontat s'isciallu e ch'essit ◊ su nie ammontat sa pastura
2.
si nchi ammuntat su soi ◊ s'aera si ammuntat de nues ◊ su runzone fuit ammuntadu de s'assunzighedha ◊ apo a bènnere a ti ammuntare de carignos ◊ una lughe los at ammuntados
Tradutziones
Frantzesu
couvrir
Ingresu
to cover
Ispagnolu
cubrir,
tapar
Italianu
coprire
Tedescu
bedecken.


text:
Nàschidu in Bilartzi, a pustis de aer bividu annos meda in Australia e in Torino, est torradu in Sardigna. Bivet in Quartu e traballat in Casteddu che informàticu. Umpare cun Giovanni Manca dirigit sas editziones Conda-ghes. At partetzipadu cun bonos resultados a unos cantos prèmios de narrativa in limba sarda. Curat su ditzionàriu sardu on line.
Bibliografia
- Su patriottu sardu a sos feudatarios di Francesco Ignazio Manno (con Pier Ausonio Bianco), Condaghes, Cagliari 1991.
- (A cura di) Su chistionu de s´allega, Condaghes, Cagliari 1995.
- La terza Irlanda. Gli scritti sulla Sardegna di Carlo Cattaneo e Giuseppe Mazzini, Condaghes, Cagliari 1995.
- Sa paristória de Bakis, Condaghes, Cagliari 2006.


text:
Saint Vincent e sas Grenadinas
Coordinatas: 13°10′N 61°14′W / 13.166667°N 61.233333°W
Artìculu in LSC
Saint Vincent e Grenadinas est unu istadu de sos Caràibes, in Amèrica, costituidu dae s'ìsula de Saint Vincent e pro sa metade nord de de sas Grenadinas. Tenet làcanas marìtimos cun Saint Lucia, in su nord-estu, e cun Grenada, in su sud-ovest, e est unu de sos istados prus a curtzu de Barbados. Sa capitale est Kingstown.
San Vincent e sas Grenadinas s'agatat intre Saint Lucia e Grenada in sas Ìsulas de Subrabentu de sas Antillas Minores, un'arcu insulare de su Mare de sos Caràibes. Sas ìsulas de Sant Vincent e sas Grenadinas incluent s'ìsula printzipale de Sant Vincent (344 km²) e sas de tres duas partes de sas Grenadinas de su nord (45 km²), una cadena de ìsuleddas tirendei conca a su sud dae Sant Vincent fintzas a Grenada.
San Vicente e sas Grendinas est una democratzia parlamentare intro de su Commonwealth de sas Natziones. Su soberanu de Regnu Unidu est cabu de Istadu e est rapresentadu in s'ìsula dae unu Guvernadore Generale.


text:
abbambacàre, abbambagàre , vrb Definitzione ammodhigare suspindho s'abba comente faet su bambaghe, isciúndhere; menguare, miminare sa fortza de ccn. cosa Sinònimos e contràrios abbambicare, ammaltitzare, ifúndhere, impapare / abbacai, ammarchidare, ammellare, assuermai Frases ant abbambagadu su terrinu de sàmbene, comente los at ischitzados unu càmiu ◊ sa vida nostra tribbulada est abbambagada de làgrimas ◊ cussos vistires fint sortos che papiru abbambacatu 2. in chirca de abbambagare su pópulu, Pilatu sighit faedhendhe de su bene chi Gesús lis at fatu ◊ abbambaga su fogu de sa sicura e chi ses babbu pensa carchi iscuta! ◊ no si lis abbambacaiat su coro chin cussos arrejonos Ètimu srd. Tradutziones Frantzesu imbiber, imprégner, tremper Ingresu to soak, to impregnate Ispagnolu impregnar, embeber, mojar Italianu imbévere, impregnare Tedescu durchtränken.
abbumbài, abbumbàre, abbumbàri , vrb: bumbare Definitzione fàere una bumba, cricare abbumbu, cosa a bufare, bufare, nau mescamente cun is pipios; suspire, prènnere, ufrare, nau siat de sa pasta cun su frammentu pesandho, e siat de is titas chi cumènciant a si prènnere de late o de àteru chi si ufrat: si narat fintzes in su sensu de betare cosa (es. abba, meighina) a meda, a tropu; ingrassare Sinònimos e contràrios acirrai, assumire, bufae, imbreacare, imbumbare, inciumire, inciummare, ingullire, trincai / preni, ufiare / ingrassai 2. su perdingianu frissu si abbumbat de ollu ◊ sa terra est abbumbada de abba, cun custa sumana chi at fatu sempre proindhe ◊ za si n'at abbumbadu de profumu, cussa!… 3. cussa picioca est cumentzendi a abbumbai de petus ◊ cun sa basca su casu si est totu abbumbau Ètimu srd. Tradutziones Frantzesu imbiber, tuméfier Ingresu to soak, to tumefy Ispagnolu beber, hincharse Italianu imbévere, intumidire Tedescu tränken, schwellen.
aciupàe, aciupài, aciupàre , vrb: atzupare 1 Definitzione ciupire, suspire o frobbire abba o cosas deasi cun istràciu, paperi, o coment'e a surbidura; su che intrare de unu lícuidu a pagu a pagu in calecuna cosa asciuta o chi si podet ufrare de abba o cosas deasi; imparare a mente, su ndhe bodhire cun sa mente su chi si liget o s'intendhet Sinònimos e contràrios aciupiri, assupare 1, assuspiri, imbibbiri, impapare, inciupai, sultzire, sulviare, surbare 1, surbiri, suspiare / bodhiri, imparai Frases dhui iat pani cun butiru e cafè cun lati de aciupai ◊ aciupa s'àcua chi ti nc'est arruta a terra! ◊ su chírciu de sa mesina, candho arrivat a atzupare, tet èssere saboridu…◊ at budhiu is ossus e papau pani aciupau 2. sa cantzoni chi at cantau cussa piciocona ndi dh'apu aciupada sa primu borta chi dh'apu inténdia Ètimu spn. chupar Tradutziones Frantzesu imbiber, absorber Ingresu to absorb, to soak Ispagnolu embeber, absorber Italianu imbévere, inzuppare, assorbire Tedescu einweichen, aufnehmen.
assabbàre , vrb: assuabbare Definitzione assaubbai, pònnere in abba, isciúndhere, impastare cun abba, aciunghendho abba, allagare de abba, inciupire abba Sinònimos e contràrios ammorgodhare, assatzaulari, imbibbiri / apantamare Frases sa pedhitza si sàmunat cun d-un'istratzitu assuabbadu in murza ◊ sa farina si assuabbat pro l'impastare Ètimu srd. Tradutziones Frantzesu imbiber, tremper Ingresu to soak Ispagnolu empapar, mojar Italianu intrìdere Tedescu einrühren.
inciumíre , vrb: inciummire Sinònimos e contràrios abbumbare, aciumai, inciummare, trincai, tzumire Frases si atelat sa cariadura de sa símula annanghendhe ozu porchinu in cantidade pro chi ndh'inciumat fintzas a violare ◊ inciumit su mucarolu in s'abba pro infúndhere sa meragna a su cumpanzu Tradutziones Frantzesu imbiber Ingresu to soak Ispagnolu embeber Italianu imbévere Tedescu tränken.
inciupài, inciupàre , vrb Definitzione fàere una cosa (abba, late o àteru deasi) coment'e a suspidura, comente podet fàere un'istràciu, un'ispòngia o àteru Sinònimos e contràrios aciupae, assuspiri, impapare, imbibbiri, sultzire, sulviare, surbare 1, surbiri, suspiare Frases deris tota sa note at sighidu a rúere selena una mudhina e sa terra si ndh'est inciupada in dogni vena ◊ no arresistis a sa fortza manna de is montis chi ti s'inciupant coment'e una proja Ètimu spn. chupar Tradutziones Frantzesu imbiber, absorber, tremper Ingresu to soak Ispagnolu embeber, empapar Italianu imbévere, assorbire, inzuppare Tedescu tränken.
suspíre, suspíri , vrb: assuspiri, ciuspire Definitzione tirare sa cosa aintru a suciadura che a s'ària, a súlidu (e segundhu sa fortza podet èssere fintzes cosa sólida, grae), o fintzes comente faet s'orrobba asciuta, o su paperi, cun s'abba, o fintzes s'istentina cun is alimentos (unu lícuidu podet passare unu pígiu de materiale sólidu); fintzes consumare, fàere a consumidura, ispaciare / s. sos segretos = bodhire is segretos, cricare de ischire is segretos angenos Sinònimos e contràrios aciupae, assumire, imbibbiri, inciupai, sultzire, sulviare, surbare 1, surbiri, suspiare, sutzare Frases chin s'istratzu nche at suspiu una pischina de abba ◊ dae tzíchera de oro isse che suspit su licore avelenadu…◊ su disonestu si che suspit su suore anzenu ◊ cust'orrobba servit pro si suspire sas manos ◊ su basolu postu a modhe si che at suspidu totu s'abba ◊ is cogas nci suspiant su sànguini a is pipiedhus ◊ s'autospurgo che collit sa cosa a suspidura cun d-una pompa 2. cussu pudidore no si podet suspire: segat s'àlidu! ◊ sa giminera nci suspiat sa pampa 3. sa passioni ti nci suspit Tradutziones Frantzesu absorber, imbiber Ingresu to absorb, to soak Ispagnolu absorber, embeber Italianu imbévere, assorbire, risucchiare Tedescu durchtränken, aufsaugen, verschlingen.


text: Panoramica Dettagli rapidi Locu d'origine: Hebei, Cina Marca: Opere artigianali Numeru di u mudellu: GRPZ0015 Materiale: Resina, vetroresina, pvc + cornice d'acciaio, Resina OEM, ODM: Usu accettabile: hotel, villa, chamer, casa modellu, pub, film Dimensione di u teatru: H 90-150 / 170-180 / 200-3000cm o Dimensione Personalizata Culore: Personalizata Caratteristica di u culore: Artigianale Sculptu Tipu: Ourdoor Decor Scultura MOQ: 1 Piece Details: Per piacè cuntattateci per i dettagli Imballu: scatula di legnu Prod ...


text:
Détail de l'auteur
Documents disponibles écrits par cet auteur (1)
enregistrement sonore musicalGolden Gate Quartet, Interprète ; Scott (1867?-1917) Joplin ; Original Dixieland Jazz Band ; Muddy Waters ; Stuff Smith & Onyx Club Boys ; Cab Calloway ; Minton's Playhouse Band ; Duke Ellington Orchestra ; Glenn Miller ; Charlie Parker's Be Bop boys ; Cootie Williams ; Dizzy Gillespie ; Lionel Hampton ; Ella Fitzgerald ; Louis Armstrong ; Django Reinhardt ; Stéphane Grappelli, Interprète ; Nat King Cole, Interprète ; Billie Holiday ; Nina Simone, Interprète | Naïve | 2004Pour faire swinguer les petites oreilles !. Avoir le blues, qu'est ce que le gospel, comment est né le jazz : les réponses en musique !


text:
Bonelli poi de Beaumont Bonelli
EU 1922: Marchese, mpr. ricon. 1910. Nobile di Barletta, m. Filippo, di Raffaele, di Giuseppe. Figli: Raffaele, Marcantonio, Luigi, Andrea, Anna.
ES 1960: Raffaele, di Filippo, di Raffaele, Marchese, Nobile di Barletta; Luigi, di Filippo, di Raffaele, Nobile dei Marchesi, Nobile di Barletta; Andrea, di Filippo, di Raffaele, Nobile dei Marchesi, Nobile di Barletta; Anna, di Filippo, di Raffaele, Nobile dei Marchesi; Costanza, di Raffaele, di Giuseppe, Nobile dei Marchesi; Stefania, di Raffaele, di Giuseppe, Nobile dei Marchesi.
INDICE


text:
COME ARRIVARE
Porti : Cagliari, Golfo Aranci, Olbia, Porto Torres, Santa Teresa di Gallura
Aereoporti: Cagliari Elmas, Olbia Costa Smeralda, Alghero Fertilia.
Strade: La superstrada SS 131 Carlo Felice attraversa l’isola da nord a sud collegando Cagliari con Sassari e Porto Torres, passando per Oristano e Macomer, mentre una sua deviazione, la SS 131 DCN – Diramazione Centrale Nuorese, raggiunge Olbia passando per Nuoro e Siniscola. Nella zona settentrionale dell’isola, la superstrada SS 291 della Nurra e la SS 597 di Logudoro collegano Alghero e Olbia via Sassari. Nel meridione la SS 130 Iglesiente collega il capoluogo con Iglesias, mentre ad est la strada a scorrimento veloce “nuova SS 125 Orientale
Sarda”, collega Cagliari con Tortolì.
Bus: Il servizio regionale di trasporti pubblico ARST (Azienda regionale sarda trasporti) collega tramite autobus la totalità dei comuni con almeno una corsa giornaliera, ed è presente negli aeroporti e nei porti in coincidenza con l’arrivo degli aerei e dei traghetti.
Treni: Le linee ferroviarie si limitano congiungere le città principali e i porti


text:
Barumini
Su territòriu de Barùmini tenet raighinas antigas comente ammostadu dae “Su Nuraxi”, unu de is nuraghes prus bellos e de importu mannu de sa Sardigna, giai patrimòniu de s’UNESCO dae su 1997 e dae is aposentamentos pùnicos de “Bau marcusa” e cussos pùnicos-romanos de “Is bangius”.
In s’Edade de Mesu su territòriu fut parte de su Rennu de Arbaree e a pustis de sa batalla de Seddori fut passadu in is manos de is Aragonesos. Pro meda annos s’amministratzione de su territòriu fut istada turmentada finas a candu non ddu iat comporadu Pietro Besalù, gèneru de su Conte de Cuirra. In su 1541 fut passadu a is Zapata chi iant promòvidu sa costrutzione de is crèsias prus bellas, comente a cussa de Santu Frantziscu, e su palatzu baronale.
Finamentras, in su 1859 fut passadu a sa Provìntzia de Casteddu. Paret chi su nùmene bèngiat dae sa raighina “bar” allevamentu e sa parte finale “umini” badde manna.In mesu bidda ddoi sunt àteras chimbe crèsias de importu mannu: sa crèsia de s’Immaculada de su sèc XVI, sa crèsia de Santu Giuanne Batista, de sa metade de su sèc XIII, ammanniada in su sèc. XV, sa crèsia de Santa Luxia, sa crèsia de Santa Tècla e cussa de Santu Franciscu. Su costùmene traditzionale est galanu e is festas religiosas ammostant ancora rastos de sa tziviltade pagana de is sèculos passados.
Sa bidda est posta a unos 200 mètros subra su mare, in peis de Giara. Meda sunt is ratzas de animales arestes e is erbas raras.


text:
Ambienti: in Tortolì torrat s'atopu cun "Ripuliamo il mare"
Terra - In Tortolì torrat po su de duus annus "Ripuliamo il mare". Ddu fait cun duus atopus. Su primu est prevìdiu po domìnigu 19 de su mesi cabudanni e at èssiri dedicau a unu tema de importu mannu, est a nai a s'educatzioni ambientali. S'atopu s'at isboddiai cun s'allichidimentu de s'àcua de su mari e de sa costera.
Su traballu incumentzau su domìnigu at duncas a sighiri su lunis cun su cunvegnu asuba de s'isvilupu sustenìbili in Ogiastra.
"Ripuliamo il mare" est su cuntribbutu ogiastrinu a sa campagna mondiali po s'amparu de s'àcua e po acastiai is Ocèanus.
S'assòtziu "Il Triangolo" at aprontau s'atopu de domìnigu e su de lunis cun s'agiudu de "Blue Sardinia", de s'stitutu iscolàsticu Ianas e de is "ACLI Cagliari". S'atopu est istètiu cuncodrau cun su contribbutu de sa "Fondazione di Sardegna".
"Ripuliamo il mare" at a incumentzai domìnigu a is 9.30 de mangianu cun sa regorta de s'àliga de s'arenàrgiu e de su mari; innoi s'at a intrai cun su gommoni. Su progetu at a trisinai is piciocus chi tenit de is 8 a is 16 annus e s'at a isboddiai in s'arenàrgiu de "La Capannina", in Arbatassa.
Su Lunis, sa diri de su cunvegnu "Tra terra e mare: quale futuro turistico per l'Ogliastra?", s'atopu at incumentzai a is 17 de merì in sa sala cunvegnus de su cunsòrtziu industriali de sa Provìntzia de Ogiastra.
Franco Amendola, su Presidenti de su cunsòrtziu industriali, at a oberri su cunvegnu. S'atopu at a sighiri cun sa relata de su naturalista Francesco Lecis, sa de Elisabetta Mocci de sa "Rete regionale per la protezione della Fauna Marina" de sa Regioni Autònoma de Sardigna, sa de Mauro Carta de s'assòtziu "Blue Sardinia" e sa de su sìndigu de Lanusè Davide Burchi. Po "Tra terra e mare: quale futuro turistico per l'Ogliastra?" ddoi at èssiri puru unu professori de s'Istitutu iscolàsticu Ianas de Tortolì.
"Tra terra e mare: quale futuro turistico per l'Ogliastra?" at èssiri moderau de su giornalista e diretori de "Spondasud" Alessandro Aramu.
Attività realizzata col contributo della Regione Sardegna - IMPRENTAS 2020-2021. LR 22/2018, art. 22


text:
Ca Leoaica Intre Lei
Song Artists
- Tzanca UraganuSinger
About Ca Leoaica Intre Lei Song
Listen to Tzanca Uraganu Ca Leoaica Intre Lei MP3 song. Ca Leoaica Intre Lei song from the album Ca Leoaica Intre Lei is released on Apr 2021. The duration of song is 04:43. This song is sung by Tzanca Uraganu.
Related Tags - Ca Leoaica Intre Lei, Ca Leoaica Intre Lei Song, Ca Leoaica Intre Lei MP3 Song, Ca Leoaica Intre Lei MP3, Download Ca Leoaica Intre Lei Song, Tzanca Uraganu Ca Leoaica Intre Lei Song, Ca Leoaica Intre Lei Ca Leoaica Intre Lei Song, Ca Leoaica Intre Lei Song By Tzanca Uraganu, Ca Leoaica Intre Lei Song Download, Download Ca Leoaica Intre Lei MP3 Song


text:
Sende pro dare cun suore nou
sementa noa a sa terra, c'haiat
già preparadu: «Santa s'ora siat»
narat, cun s'oju in alvu; in sinu nou
intrat a giungher; si sinnat, intantu,
sa manu dritta alzendesi a su chizu:
In numen de su Babbu e de su Fizu,
de s'lspiridu Santu ...
Tulat e torra si sinnat: a rughe
isparghet sa sementa a larga manu,
rosariende; in aria su ranu
brillat che giaos de oro a sa lughe.
A sa 'oghe su jù partit serenu,
in tira e drittu, paret battijadu:
s'alvada affundat, imberghet; s'aradu
andat e torrat a surcu pienu.
suerat su mischinu postu in pija.
Premen sos boes inarchende tuju
in sa terra afferrada; a un'ancuju
si faghen sa carena in sa cadrija.
Fumat sa terra no ancora fritta
in s'umidu manzanu: (est su selenu
pesadu e postu in fua). in su pienu
ispuntat sa pianta beneitta.
L'ammirat su massaju, e in coro sou
la beneighet; li paret, s'odore
chi sa terra tramandat, un umore,
chi consolet: profumu 'e pane nou.
E isse intantu sonniat s'alzola,
a notte che a die, in contivizos:
sos boes, su laorzu; e isposa e fizos
regoglidos in una ispera sola.
Su segundu prèmiu in s'editzione de su 1960 pro su poeta de Nughedu Santu Nicolò, connòschidu finas pro more de s'improèrgiu de Grolle. Verbale de sa Giuria: "sa poesia presentat sus semenadore chi, faghende su traballu suo est comente chi cumprat unu ritu sagradu .. Sa fatura sua est religiosa: de chie amat sa terra e su Criadore suo, cun totu s'intragna de su naturale, gasi meda chi est cajone pro vìvere o pro mòrrere. Sa terra est che marna de bonu coro chi non traighet mai; su nuscu caldu suo, in sa nèula de su mangianu, prenat su coro de ispera, e paret fragu bonu de pane friscu chi consolat. E su massaju, testimòngiu de una fide eterna, bisat, cumprende custu ritu, laores de oro, e paghe cun s'isposa e cun sos figios suos".
Arvu: "Bianco"
Est s'agetivu chi, in s;u sardu antigu, si impitaiat pro nàrrere biancu. Giai Wagner, a printzìpios de su sèculu coladu, l'aiat intesu in Padria e in Nùgoro ebbia, ma fiat giai disparessende. In sos documientos antigas est tzitadu meda bias: petra alba, linna alba, caballu albu etc. Oe lu podimus agatare cuadu in àteras paràulas, massimamente fitònimos (nùmenes de piantas) ccimente fustiarbu e linnarba "pioppo", topònimos (nùmenes de logos) comente Monte albu e, in unas cantas biddas, pro sa crara de s'ou, chi est cramadu difatis s'arbu de s'ou, o incurtziadu, s'arbu. S'agetivu, chi protzedit dae su latinu ALBU(M) est restadu fintzas in paritzos nùmenes de variedade de ua/àghina bianca, comente in alvarega (forsis ALBA GRAECA: ua bianca grega) chi faghet in sas bìngias nostras. Semper pro more de cussu mecanismu linguìsticu, ue sas boghes si rugrant, calicunu li narat elvarega ca, non cum1Prendende prus su significadu de alva/arba, tando pensata erva/erba. De sa matessi zenia etimologica est finas sa paràula arbada "vomere dell'aratro" <ALBATA, ca in s'aradu antigu s'unicu petzu chi lughiat (fiat biancu) fiat pròpiu cussu. Oe naramus totus biancu, intradu cun s'italianu, ma dae s'antigòriu, chi de parte sua protzedit (comente s'ispagnolu bianco, su frantzesu blanc e su portoghesu branco) dae su tedescu antigu blank, chi cheriat nàrrere lùghidu, comente s'atzàrgiu (difatis in arbada b'est custu sensu) e lu podimus iscumproare in s'espressada italiana "battersi ad arma bianca".
Chizu: "Sopracciglia, Volto"
In grafia ortogràfica ufitziale est chìgiu. Est unu derivadu de CILIU(M) latinu e s'irnpreat mescamente a su plurale cun su significadu de "sopracciglia". Sende chi tenet custu sensu de una cosa chi est "in s'oru", in carchi bidda sarda meridionale podimus intèndere "cillu de su surcu", significadu chi podimus agatare in àteras limbas romanzas comente s'italianu ciglio, ciglione, e s'ispagnolu ceja. Sa chìgia est imbetzes sa cara pro comente paret, chi nos narat de comente unu si sentit. Podet essere un'ograda airada o bona. De sos derivados b'est chigire "mòvere sos chìgios" ma finas in sensu figuradu; achigiare, inchigiare si narat de unu chi devenit tristu. Duncas "istare a manos in chìgios" cheret narrere a èssere in pensamentu; "àere su bisòngiu a chìgios" cheret nàrrere a nde tènnere meda, ca sos chìgios sunt calculados comente sa parte prus arta de sa carena umana, francu sos pilos. In ispagnolu modernu si narat ceja < CILIA, in frantzesu sourcil < SUPER CILIU(M). A nàrrere sa beridade pro nàrrere "sopracciglia" b'est puru pibirista. A parre de Wagner sa paràula podet èssere istada cunditzionada siat dae chighirista "cresta del gallo" e, pro cussu, in carchi bidda, cheret nàrrere ambas duas cosas: a s'inchighiristare est a artziare sa chighirista, a si crèere meda ma finas a artziare sos chìgios comente cando unu est arrennegadu. Siat dae pìbere "pepe", prus a notu dae su verbu pibiristare "impiberare" e custu ca sas pibiristas, narat s'istudiosu tedescu, in Sardigna, sun nieddas pìghidas, che su pìbere.
Giaos: "Chiodi"
Sa prima cosa de n;àrrere est chi sa forma iscrita dae su poeta est cudda locale. In grafia ortogràfica ufitziale difatis, totu sos resurtos de sas paràulas latinas chi printzìpiant cun CL- sunt iscritos (non lèghidos) cr-, duncas crau, ca sa paràula primàrgia est CLAVU(M). Custu vocàbolu inditat però su crau chi si ponet in sos muros, cussu de sos mastros de muru. Su chi imbetzes s'impitat pro ferrare sos caddos, pro sas rodas de su carru e pro sas iscarpas est su tzou chi, de parte sua, protzedit dae s'italianu chiodo. A propòsitu, creimus chi s'espressada otieresa "non nde poto fàghere ne tzau ne tzou" (pro carchi cosa chi unu non resessit a cambiare), a seguru, in orìgine fiat "non nde poto fàghere ne giau ne tzou": pesca giau, comente cumbinat in sos ditzos, est istadu modificadu in "tzau" pro lu fàghere pretzisu in sa forma a tzou: gasi sa diferèntzia chi su ditzu cheret espressare est intregada ebbia a sas vocales -a-/-o-.ln logos medas a sos craos de su mastru de linna, lis narant puntzas < ispagnolu puncha o cadalanu punxa. Dae custu vocàbolu est derivadu impuntziare "incitare, aizzare". Finas su frantzesu clou e s'ispagnolu clavo benint dae su latinu CLAVUS, mentras chi s'inglesu nail e su tedescu Nagel dae una forma indoeuropea no atestada *(o)nogh, chi balet finas pro su gregu ÒNIX "ungra" pro s'idea de una cosa a punta. In Sardigna però est intradu finas su clavo ispagnolu, o mègius su derivadu desclavar in iscravare, e su cadalanu desclavament in iscravamentu, chi est sa tzerimònia de Pasca de cando a Cristos nde lu falant dae sa rughe boghende·nde·li apuntu sos craos.
Ju: "gioco"
Galu carchi cosa de nàrrere pro su chi atenet a s'iscritura. In su sistema ortogràficu impreadu in "essida" dae sa Regione sarda sa J- de comintzu non si podet impreare, francu in sos casos de sos nùmenes istràngios comente Jugoslavia. In realidade, no est unu sèberu fatu sena cajone peruna, ma sighende unu mètodu iscientìficu. Difatis si est beru chi in sa pronùntzia sa gi/ge s'agatat in mesu a vocales, tando est pronuntziada a bortas comente una -i-, a bortas comente su sonu frantzesu j, de jour. Duncas "sa jana" (pronùntzia). Ma su sostantivu est giana e sa g-, cando no est prus in mesu a vocales, est pronuntziadu -gi- etotu: sas gianas, sos giaos. Pro cunformidade e simplesa de iscritura s'iscriet sa g- in printzìpiu de paràula, siat in su singulare siat in su plurale. Duncas giuu/giuos, e non ju/jugos o ju/giugos. Giuu est regulare dae su latinu IUGU(M), ma esistit finas sa forma derivada dae su neutru plurale, massimamente in carchi nùmene de logu: giua