text:
Mogoresu
Articulu in campidanesu
Su Mogoresu est su chi fueddant in Mòguru, una bidda de sa Provìntzia de Aristanis. Comenti àteras biddas medas in su Campidanu, a su Mogoresu is chi innantis studiànt sa lìngua sarda (a inghitzai de Wagner) ddi narànt in italianu chi fessit unu "Campidanese rustico", unu Campidanesu "furesau", de is messajus, cunfrontendi-ddu cun su Campidanesu "tzivili", chi no fiat àteru che su chi si fueddàt in Casteddu. Is studiaus prus modernus, chi partzint su campidanesu in suta-bariedadis (M. Virdis, Fonetica del dialetto sardo campidanese, Della Torre, Cagliari 1978; A. Lepori, Dizionario Italiano - Sardo Campidanese, Castello, Cagliari 1988), ponint su Mogoresu aìnturu de sa bariedadi ocidentali, chi si distinghit pruschetotu po sa labialisadura de sa L intervocàlica, po sa nasalisadura (pronùntzia "a carighedda") de sa N intervocàlica, po sa metàtesi de sa R in acabu de sìllaba serrada e po s'assimiladura de su liòngiu RT a T (càstia prus ainnantis po is esemprus). Tocat a nai ca is chi bivint in Mòguru tenint maneras de nai, fueddus e pronùntzias bortas medas allenas a àteras biddas de su Cabu de Bàsciu.
Cuntenutu
Su Mogoresu e sa Marmilla[modìfica | modìfica su còdighe de orìgine]
Moguru est sa primu bidda de sa Marmilla, una de is ùrtimas primu de arribai a su cabitzali de su Campidanu de Aristanis cun su de Casteddu. Duncas is fueddus Mogoresus funt sìmbilis meda a totu is àterus chi agataus me is àteras biddas acanta, a tipu Gonnostramatza, Masuddas, Pompu, Mragaxori, Siris, e diaici sighendi. Me in custus logus in tempus passaus, sa genti fiant giai totus messajus e pastoris, prus chi piscadoris, sendi ca su mari fut atesu meda a ddoi lompi a carru. Po custa arraxoni, is maneras de nai e is dìcius benint giai totus de su mundu de sa messaria, de sa marra, de su cuaddu e de is ainas chi serbiant in custu mundu. De custas maneras ndi podeus arremonai a su mancu duas: in Mòguru, candu unu fait calincuna cosa po s'amarolla, mancai no tengat gana de dda fai, ddi nant ca "no ddi andat beni de sedda" (pron. [no ɖɖi 'anda 'Bɛ̃i da 'zɛɖɖa]), a tipu su cuaddu chi, de chi su cavallieri ddi ponit mali sa sedda, tenit strobu a is costas e passillat arrennegau e cun pagu gana de sighiri a sa bia chi ddi nant. Sèmpiri de su mundu de is messajus, benit custa àtera manera de nai: candu unu est connotu po essi òmini malu meda, is àterus, de chi ddu biint, nant "gei est una bella erba puru" (pron. [dʒej 'ɛj ũa bɛll 'ɛBra 'Buɾu]), poita ca a bortas s'erba si ponit a cresci in dònnia logu e a dda segai ddoi bolit unu turmentu mannu.
Su sonu de is fueddus a sa Mogoresa[modìfica | modìfica su còdighe de orìgine]
Su nai de is fueddus a sa Mogoresa est sìmbili a cussu de is àteras biddas acanta. Duncas:
1) a sa -L- chi tengat ainnantis e apalas una vocali dda nant giai sèmpiri -B- lèbia o fricativa ("soli" si narat, in Mòguru, ['sɔBi], "nosu boleus" [ˌnɔz o'Bewzu], malàdiu [mo'Baðju]);
1 bis) candu custa -L- intervocàlica est in postura pusti-tònica (in sìllaba chi benit apustis de s'acentu), siat in fueddus pranus (acentu in sa penùrtima) siat in fueddus lìscinus (sdruccioli, acentu in sa de tresùrtimas), medas bortas sparessit intotu ("solu" ['sou], "filu ['fiu], "malu" ['mau], "tui bolis" [ˌtuj 'ɔizi]); "bèrtula" ['betwa], "mendula" ['mendwa]); a su contras in fueddus prus modernus o intraus in su sardu de pagu (pruschetotu de s'italianu) custa -L- punnat a s'allonghiai: "bratzolu" ddu nant [bra'tsollu], "giornali" [dʒɔr'nalli], "dilicau" [dilli'kaw], "dèbili" ['debilli], "scola" ['skɔlla];
2) menin is fueddus chi tenint una -N- cun ainnantis e apalas una vocali, custu sonu no est pronuntziau distintamenti, ma donat unu sonu de nasu ("a carighedda") a is vocalis acanta. Ddu podeus intendi menin is bessidas -oni: "mandroni" [man'drɔ̃i], -onu: "sonu" ['sõu], -eni: "beni" ['bɛ̃i], -ani: "cani" ['kãi], -ini: "santuaini" [santua'ĩ:], -ina: "coxina" [ko'ʒĩa], -ana: "arrana" [ar'rã:], -anu: "mangianu" [man'dʒãu], -enu: "fenu" ['fẽu], finsas menin is artìculus no determinadoris ("unu" e "una" si faint [ũ:] e [ũa], "unus cantu" bessit [ũs 'kantu]); cust'arrègula perou no funtzionat po is bessidas -ona e -ena, anca sa -N- s'intendit beni ("bona" ['bɔna] e "cena" ['tʃɛna]); custu protzessu de smenguadura de sa -N- podit lompi a sa sparèssida intotu, pruschetotu in postura pusti-tònica de fueddus lìscinus: "àxina" e "fèmina" bessint ['aʒa] e ['femja], "màniga" cun d-una metàtesi bessit ['maɣja], "domìnigu" bessit [do'miɣu];
2 bis) su fenòmenu de sa nasalisadura funtzionat finsas cun sa -R- posta in mesu a duas vocalis (chi bessit a -N-) candu in sa sìllaba acanta ddoi at un'àtera -N-. Podeus pensai a is fueddus "beranu", "contonera", "arena", "cordonera", "aràngiu", "mandarinu" chi is Mogoresus nant [ba'nãu], [konto'nena], [a'nɛ̃i], [koðru'ena], [a'nandʒu], [manda'nĩu]. In prus ddoi funt unus cantu fueddus chi aciungint una -N- chi no est etimològica (chi ddi nant epentètica) pruschetotu ananti de is sonus velaris: "genugu" e "fenugu" bessint [dʒa'nuŋɡu] e [fa'nuŋgu], "martinica" [manti'niŋka], "buconi" [uŋ'kɔ̃i]; o àterus chi nasalisant una vocali chi a primìtziu no teniat sa -N- acanta: "imoi", "innoi", "mou" (sa mesura de terra e de lori) bessint [i'mõu], [in'nɔ̃i] e ['mɔ̃i];
3) a sa -R- chi tengat ainnantis una vocali e apalas una consonanti (a s'acabu de sìllaba serrada, comenti si narat in linguìstica), sarvu chi custa siat una -D- o una -T- (càstia asuta), dda transint ponendi-nce-dda ananti de sa vocali innantis, sa chi si narat metàtesi ("cartzoni" bessit [kra'tsɔ̃i], "carpita" est [kra'pita], "porcu" si fait ['proku], "durci" ['drutʃi], "incurtzai" bessit [inkru'tsaj]; a bortas sa -R- si transit finsas in d-un'àtera sìllaba innantis ("scantergiada" [skranta'ʒaða]); s'arrègula balit finsas po is sonus palatalis: "gennàrgiu", "argiola" e "cerbeddu" bessint [dʒran'naʒu], [a'ʒrɔBa] e [tʃro'Beɖɖu], e po sa -M- ("martzu" ['mratsu]); e balit finsas in fonètica sintàtica, est a nai candu su liòngiu est formau de duus fueddus acanta: "s'òrgiu" bessit ['sroʒu], "s'àrgia" ['sraʒa] e "s'erba" ['srɛBa];
3 bis) in su liòngiu -RD- sa metàtesi funtzionat aicetotu, ma sa transidura est fata agoa de sa -D- (aici "sardu" si narat ['saðru] e "pèrdiu" ['peðrju]); àteras bortas in custu liòngiu sa -R- ndi podit finsas arrui lassendi a sola sa -D- cun pronùntzia lèbia o fricativa: "murdegu" e "arregordu" bessint [mu'ðeɣu] e [arra'ɣoðu];
4) a su liòngiu -RT-, invècias de sa metàtesi, is Mogoresus ddi papant sa -R- assimilendi-dda a sa -T- ("mortu" si narat ['motu], "gorteddu" si fait [go'teɖɖu]; cust'assimiladura a bortas (po pagus fueddus) funtzionat cun -RC- e -RTZ- puru, ma sceti candu no fait a fai sa metàtesi: "circai" e "artziai" bessint [tʃi'kaj] e [a'tsjaj];
5) a bortas finsas sa -R- a mesu de vocalis ndi podit arrui, candu est in postura pusti-tònica comenti sa -L- etotu: aici "frori" e "mèrcuris" si nant in Mogoresu ['frɔi] e ['mrekwizi]; e in d-unas cantu formas de su verbu "podi" finsas sa -D- acostumat a nd'arrui: "podis" e "podit" bessint ['pɔizi] e ['pɔiði];
6) discursu longu iant a bolli is vocalis àtonas (no acentadas) chi in totu su Campidanesu punnant a no essi firmas; su prus fenòmenu naturali de su Mogoresu est de cambiai sa -E- (ma finsas sa -O-) faendi-ddas bessiri -A-: "Bernardinu" est [branna'ðĩu], "arretirai" est [arrati'ɾaj]; e custu sutzedit puru in formas de verbus chi ndi tenint àteras anca sa -E- acentada abarrat comenti est: "deu ghetu" ['gɛtu] ma "ghetai" [ga'taj], "deu tengu" ['tendʒu] ma "deu tenia" [ta'nia] e "nosu teneus" [ta'newzu]; custu si biit puru in sa prepositzioni "de": candu unu, fueddendi a lestru, si-ndi papat s'ùrtimu vocali de su fueddu innantis a "de" e puru sa primu lìtera de "de" etotu, bessit -A; po custu "cosa de papai" si fait [ˌkɔz a Ba'paj], "su carru de Pissenti" si fait [su ˌɣarr a Bis'sɛnti]; candu invècias su fueddu apalas de sa prepositzioni cumentzat cun d-una vocali, sa -E bessit a -I: podeus duncas intendi cosas a tipu "tassa de àcua" [ˌtass i 'akwa], "cassarola bruta de ollu" [kassa'ɾɔlla ˌbrut i 'ollu], "ogu-de-boi" (unu pilloneddu) [ˌoɣi'ɔi];
6 bis) àteras bortas, candu sa vocali àtona est acanta a una -L- chi s'est fata a -B-, podit mudai po unu fenòmenu de disassimiladura po no lassai duas vocalis agualis acanta a sa -B-: "dolori" chi bessit [da'Bɔɾi], "coloru" chi bessit [ka'Bɔɾu], malàdiu chi bessit [mo'Baðju]; àteru naturali de su Mogoresu ddu bieus in medas fueddus chi acabant in -ura o sinuncas in -ea e funt de genia feminina, chi bessint in Mogoresu a -i; podeus pensai a is fueddus Campidanesus "crasura", "cobertura", "arena", "lea", "(b)idea" chi in Mogoresu schetu si nant invècias [kra'zuɾi], [kraBa'tuɾi], [a'nɛ̃i], ['lɛi], [bi'ðɛi]; un'àtera punna de su Mogoresu est de serrai sa -O- de àterus dialetus Campidanesus a -U-: "ddoi" e "comenti" bessint [ɖwi] e [ku'mɛnti];
7) is formas verbalis funt sìmbilis a is de sa suta-bariedadi de apartenèntzia: s'infiniu de sa de tres coniugatzionis bessit a -ì truncada ("sighiri" est [si'ɣi:]; aicetotu s'infiniu de verbus fora de arrègula de sa segundu coniugatzioni: "biri", "arriri", "scriri", "sciri" bessint ['bi:], [ar'ri:], ['skri:], ['ʃi:]; sa primu personi de su tempus passau de su verbu bessit a -à truncada in sa primu coniugatzioni e a -ia in sa segunda e sa de tres coniugatzionis, candu su Campidanesu de Casteddu bessit a -amu e -emu ("papamu" si fait [pa'pa:], "bolemu" est [o'Bia], "partemu" est [par'tia]); in sa primu e sa segundu personis pluralis de su passau ddoi at giai sèmpiri una -A- temàtica ananti de sa desinèntzia: [papa'jauzu] [papa'jaizi], [pranda'jauzu], [parta'jauzu]; is formas de is verbus ausiliàrius "essi" e "ai" funt naturalis de sa suta-bariedadi de apartenèntzia, diferentis de su Campidanu de Casteddu (càstia asuta); is verbus chi acabant a vocali su tema verbali (fai, crei, etc) acostumant a aciungi una -D- eufònica a su tema ananti de una desinèntzia acentada: "faeus", "faiat", "creiast" bessint [fa'ðeuzu], [fa'ðiaða], [kre'ðiasta];
8) àterus naturalis de su Mogoresu funt: inserimentu de una sìllaba in tzertas espressadas particularis ("nd'iat" e "ndi-ddoi iat" bessint [nd að 'iaða] e [ˌndi ɖɖwað 'iaða], "ddus connoscis" e "ddas timu" bessint [ˌɖɖuzus kan'nɔʃizi] e [ˌɖɖazas 'timu]); inserimentu de una vocali paragògica a s'artìculu determinadori plurali ananti de fueddus chi inghitzant a S- impura o TZ- ("is scolas", "is sparus", "is tzius", "is tzias" bessint [ˌiza 'skɔllaza], [ˌizu 'spaɾuzu], [ˌizu 'tsiuzu], [ˌiza 'tsiaza]); pèrdida de una sìllaba in "calincunu" siat pronòmini [kaŋ'kunu] siat agetivu, e finsas cun transidura de acentu a sa primu sìllaba [ˌkaŋkwa 'ɣɔza];
9) unus cantu fueddus antigus ant sunfriu de sa chi nant "usura fonètica" de manera aici manna chi giai giai no fait prus a ddus connosci, ca ant a bortas achiriu unu sentidu prus generali de su chi teniant a primìtziu: de "buconi" [uŋ'kɔ̃i] su smenguadori "buconeddu" cun s'arrutroxa de sa B-, sa pèrdida de nasalisadura e unu mudamentu de vocali nd'est bessiu a [iŋ'kweɖɖu] o [uŋ'kweɖɖu] = pezzo cun su smenguadori [iŋkwaɖ'ɖeɖɖu] = pezzetto; su "bixinau" at pèrdiu intotu sa primu sìllaba e nd'est bessiu a [ˌsu ʒi'ãu]; su "biaxi" de su càrrigu portau de su molenti s'est fatu simprimenti un'espressada averbiali, es. un sacco di cose [ũ iˌaʒ a 'ɣɔza].
Su verbu essi[modìfica | modìfica su còdighe de orìgine]
Su verbu "essi", chi bolit nai essere, comenti sonat in Mòguru (trascritu acanta a comenti ddu scriint in Campidanesu "normalisau"): poneus sceti is formas simpris.
INDITADORI PRESENTI
deu seu ['sɛu]
tui ses ['sɛzi]
issu est ['ɛj] o ['ɛsti]
nosu seus ['seuzu]
bosàterus [o'zatruzu] seis ['seizi]
issus funt ['funti]
INDITADORI IMPERFETU
deu fui ['fuj] o, prus pagu imperau, fia ['fia]
tui fust ['fusti] o, prus pagu imperau, fiast ['fiasta]
issu fut ['fuði] o, prus pagu imperau, fiat ['fiaða]
nosu fiaus ['fjauzu]
bosàterus fiais ['fjaizi]
issus fiant ['fjanta] o ['fianta]
BENIDORI
deu apu a essi [ap 'ɛssi]
tui as a essi [ast 'ɛssi]
issu at a essi [að 'ɛssi]
nosu eus a essi [az 'ɛssi]
bosàterus eis a essi [az 'ɛssi]
issus ant a essi [ant 'ɛssi]
CONGIUNGIDORI PRESENTI
(chi) deu sia ['sia]
(chi) tui siast ['siasta]
(chi) issu siat ['siaða]
(chi) nosu siaus ['sjauzu]
(chi) bosàterus siais ['sjaizi]
(chi) issus siant ['sianta]
CONGIUNGIDORI IMPERFETU
(chi) deu fessi ['fessi]
(chi) tui fessist ['fessisti]
(chi) issu fessit ['fessiði]
(chi) nosu fèssimus ['fessimuzu] (pagu connotu, s'imperat de prus s'inditadori)
(chi) bosàterus fèssidis ['festizi] (pagu connotu, s'imperat de prus s'inditadori)
(chi) issus fessint ['fessinti]
CONDITZIONALI PRESENTI
deu ia a essi [iap 'ɛssi]
tui iast a essi [iast 'ɛssi]
issu iat a essi [iað 'ɛssi]
nosu iaus a essi [iaz 'ɛssi]
bosàterus iais a essi [iast 'ɛssi]
issus iant a essi [iant 'ɛssi]
GERÙNDIU PRESENTI
sendi ['sendu] o ['sendi] (no si narat meda; po nd'arremonai una ddu nant a s'antiga po quand'ero bambino, "sendi pitiu")
PARTICÌPIU PASSAU
stau o stètiu ['stau], ['stetju] o ['stetiðu]
Su verbu ai[modìfica | modìfica su còdighe de orìgine]
Su verbu "ai" bolit nai avere, (po agiudai is àterus verbus a fai is tempus cumpostus) ma mai possedere, avere in possesso; po cussu ddoi est su verbu "tenni" ['tɛ̃i]. Ho fame si narat "tèngiu fàmini"; ho mangiato invècias "apu papau". In Mòguru, su verbu "ai" si narat aici:
INDITADORI PRESENTI
deu apu ['apu]
tui as ['azi]
issu at ['aði]
nosu eus ['euzu]
osatrus eis ['eizi]
issus ant ['anti]
INDITADORI IMPERFETU
deu ia ['ia]
tui iast ['iasta]
issu iat ['iaða]
nosu iaus ['jauzu]
bosàterus iais ['jaizi]
issus iant ['ianta]
BENIDORI
deu apu a ai [ap 'ai]
tui as a ai [ast 'ai]
issu at a ai [að 'ai]
nosu eus a ai [az 'ai]
bosàterus eis a ai [az 'ai]
issus ant a ai [ant 'ai]
CONGIUNGIDORI PRESENTI
(chi) deu apa ['apa]
(chi) tui apas ['apasta]
(chi) issu apat ['apaða]
(chi) nosu apaus [a'pauzu] o [a'peuzu]
(chi) bosàterus apais [a'paizi] o [a'peizi]
(chi) issus apant ['apanta]
CONGIUNGIDORI IMPERFETU
(chi) deu essi ['essi]
(chi) tui essis ['essisti]
(chi) issu essit ['essiði]
(chi) nosu èssimus ['essimuzu] (pagu connotu, s'imperat de prus s'inditadori)
(chi) bosàterus èssidis ['estizi] (pagu connotu, s'imperat de prus s'inditadori)
(chi) issus essint ['essinti]
CONDITZIONALI PRESENTI
deu ia a ai [ˌiap 'ai]
tui iast a ai [ˌiast 'ai]
issu iat a ai [ˌiað 'ai]
nosu iaus a ai [ˌiaz 'ai]
bosàterus iais a ai [ˌiast 'ai]
issus iant a ai [ˌiant 'ai]
GERÙNDIU PRESENTI
endi ['endu] o ['endi] (no si narat giai mai)
Is diis de sa cida[modìfica | modìfica su còdighe de orìgine]
Lunis (m.) ['lũizi]
Martis (m.) ['matizi]
Mèrcuris (m.) ['mrekwizi]
Giòbia (f.) ['dʒoBja] ma cun s'artìculu innantis a s'antiga est [sa 'joBja], comenti "su giuu" est [su 'ju:]
Cenàbura (m.) [tʃa'naBaɾa]
Sàbudu (m.) ['saBuðu]
Domìnigu (m.) [do'miɣu]
Is mesis de s'annu[modìfica | modìfica su còdighe de orìgine]
Gennàrgiu [dʒran'naʒu]
Friàrgiu [fri'aʒu]
Martzu ['mratsu]
Abrili [a'BriBi]
Maju ['maju]
Làmpadas ['laɱpaɾaza]
Mesi-de-argiolas [ˌmɛz a a'ʒrɔBaza]
Austu [a'ustu]
Cabudanni [kaBu'ðanni]
Santuaini [santua'ĩ:]
Donniasantu [donnja'zantu]
Mesi-de-idas [ˌmɛz a 'iðaza]
Is stasonis[modìfica | modìfica su còdighe de orìgine]
Beranu (m.) [ba'nãu] [su a'nãu]
Istadiali (m.) [ista'ðjaBi] o Istadi (f.) [i'staði]
Atòngiu (m.) [a'tondʒu]
Ierru (m.) [i'erru]
Boxi giai presenti, amanniada cun is trascriduras IPA de Stèvini Cherchi (mogoresu)


c: text/html

text:
Fridericus Steinhoff
Fridericus (Fritz) Steinhoff (natus 23 Novembris 1897, mortuus 22 Octobris 1969) vir publicus Germanicus et sodalis factionis democraticae socialis Germaniae (SPD) fuit.
Munus[recensere | fontem recensere]
Maiores Friderici Steinhoff fossores fuerunt, et ipse metallicus factus est. Ab anno 1917 ad 1919 in nave torpedinaria militavit. Post primum bellum mundanum Steinhoff sodalis SPD factus est. Primo iterum in metallis laborabat, tum administrator suae factionis erat.
Ab anno 1933 ad 1945[recensere | fontem recensere]
Cum nazistae rerum potiti sunt, Steinhoff saepius in carcerem iactus est. Illis annis procurator negotiorum laboravit, anno 1937 negotium sordii e focis amovendi possidebat. Anno 1938 iterum in carcerem missus est, quod libellos SPD in Germaniam clam portavisset. E carcere liberatus operarius laboravit, deinde post Coniurationem 20 Iulii 1944 detectam in castra carceralia inclusus est. Bello finito a militibus CFA liberatus est.
Cursus honorum post annum 1945[recensere | fontem recensere]
Ab anno 1946 ad 1956 magister civium Hagen erat. Et ab anno 1946 legatus senatus terrae Rhenaniae Septentrionalis-Vestfaliae fuit atque ab anno 1948 ad 1950 administer reconstructionis eius terrae foederalis. Die 20 Februarii 1956 FDP adiuvante Carolo Arnold praeses ministrorum Rhenaniae Septentrionalis-Vestfaliae successit. Sed post electiones factas die 21 Iulii 1958 Franciscus Meyers (CDU) successor eius electus est. Tum annis 1961 usque ad mortem legatus Diaetae Foederalis atque ab anno 1963 ad 1964 iterum magister civium Hagen erat.
Nexus externi[recensere | fontem recensere]
Curriculum vitae (lingua Theodisca)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Sende chi unas cantas règulas ortogràficas noas si sunt ispainende, b'at galu calicunu chi est sighende a iscrìere "hàere, hapo, has, hat, hamus, hais, hant", etc., leende a modellu s'italianu.
In sardu, sa «h» non tenet sentidu perunu. Duncas, iscriimus "àere, apo, as, at, amus, ais, ant", ca custas formas verbales non si cunfundent cun àteras paràulas de su sardu
De su restu, sa «h» pagu sentidu diat tènnere finas in italianu, in ue custa lìtera est presente petzi in "ho, hai, ha, hanno", non pro resones etimològicas ma diacrìticas, pro distìnghere custas paràulas dae "o, ai, a, anno", omòfonas. Difatis, sas formas verbales omòfonas "abbiamo, avete" e s'infinidu "avere", chi non si podent cunfùndere cun àteras paràulas, s'iscrient sena «h».
Chi, in italianu si tratet de una règula diacrìtica lu narat craru finas su fatu chi, cando fia in sas elemetares, b'aiat maistros chi imparaiant a so iscolanos a iscrìere "ò, ài, à, ànno" pro distìnghere, in analogia cun "se/sè, si/sì, da/dà...". A dolu mannu, custa solutzione, prus lògica e coerentes cun sas règulas generales de s'italianu, no at bintu. At bintu, in càmbiu, sa solutzione cun «h», pseudoetimològica, incoerente, chi trampat galu como unos cantos sardos chi iscrient in sardu!


text:
Limba crèola
Articulu in LSC
Una limba crèola est una limba cun caraterìsticas pretzisas chi at tentu orìgine de s'ammesturu de duas o prus limbas e chi, tipicamente, tenet tratos iscerantes chi non sunt istados eredados de peruna de custas. Totu is limbas crèolas si sunt isvilupadas de unu pidgin chi est diventadu limba mama de is membros de una comunidade.
Sa definitzione de crèolu est impitada particularmente pro cussas limbas chi sunt cumpostas, a esempru, de limbas africanas cun inglesu o frantzesu.
Esempros de limbas crèolas sunt su giamaicanu e su papiamentu, is limbas faeddadas in Cabu Birde e Mauritius e su Belgranodeutsch, faeddadu in s'apendìtziu de Belgrano, in Buenos Aires.


text:
Main / Photography / Bandidos e Balentes: Il codice non scritto
Bandidos e Balentes: Il codice non scritto
Directed by Fabio Manuel Mulas. With Elisabetta Contini, Giuseppe Garippa, Katia Corda, Fabiana Demartis. Bandidos e Balentes: Il codice non scritto () Connections on IMDb: Referenced in, Featured in, Spoofed and more. Bandidos e Balentes: Il codice non scritto is a thriller film directed by Fabio Manuel Mulas.
Bandidos e balentes: Il codice non scritto is a film directed by Fabio Manuel Mulas with Elisabetta Contini, Katia Corda, Luca Locci, Salvatore Sanna. Year: Bandidos e Balentes: Il codice non scritto. Directed by Fabio Manuel Mulas · Cast · Crew · Details · Genre. Cast. Luca Locci Salvatore Sanna Elisabetta. Bonas pascas. comente precaes e disizzaes a bos bier sanos e alligros in sas grassias de deus, mannos e birtudosos chin pache e amore. unu saludu.
Watch the latest videos from Film Bandidos e Balentes "Il codice non scritto". Bandidos e Balentes - Il codice non scritto. details. Suspense/Thriller, Drama 1 hr . 41 min. cast. Elisabetta Contini · Katia Corda · Luca Locci · Salvatore Sanna.
More:


text:
A Envelope Template Envelope Flap Template Envelope Template Com Download A Envelope Template Word A7 Envelope Template
A7 Envelope Template A7 Envelope Template. A7 Envelope Template A7 Envelope Template. A7 Envelope Template A7 Envelope Template. A7 Envelope Template A7 Envelope Template. A7 Envelope Template A7 Envelope Template. A7 Envelope Template A7 Envelope Template. A7 Envelope Template A7 Envelope Template. A7 Envelope Template A7 Envelope Template. A7 Envelope Template A7 Envelope Template. A7 Envelope Template A7 Envelope Template. A7 Envelope Template A7 Envelope Template. A7 Envelope Template A7 Envelope Template. A7 Envelope Template A7 Envelope Template. A7 Envelope Template A7 Envelope Template. A7 Envelope Template A7 Envelope Template.


text:
[ Torna all'inizio della pagina ]
Guida all'autocertificazione
Ite est
S'autotzertificatzione est sa facultade reconnota a sos tzitadinos de sostituire sos tzertificados traditzionales cun decraratziones personales sutascritas.
Esistent duas genias de autotzertificatzione: sa decraratzione sostitutiva de tzertificatzione, chi permitet de sostituire unu tzertificadu e sa decraratzione de àutu notòriu, chi permitet de autotzertificare un'istadu, unu fatu, una calidade personale a connoschèntzia direta de s'interessadu.
Sa possibilidade de presentare sas autotzertificatziones fiat prevìdida giai dae su 1968, cun sa lege 15, ma in sos ùrtimos annos ebbia, in s'àmbitu de unu protzessu generale de semplificatzione de sos protzedimentos amministrativos, ant ismanniadu sa portada sua. Difatis sa lege 127 de su 1997 (sa Bassanini bis) e su DPR 403 de su 1998 ant aumentadu sos istados, sos fatos e sas calidades personales chi si podent autotzertificare.
Totu sa disciplina de sas autotzertificatziones est cuntènnida oe in su DPR 445 de su 2000 (Testu Ùnicu pro sa documentatzione amministrativa), chi tenet a destinatàrios sas amministratziones pùblicas (incruidos sos istitutos iscolàsticos de ogni òrdine e gradu e sas universidades), sos gestores de servìtzios pùblicos in sos raportos cun sos utentes e sos privados (chi cherent atzetare documentos autotzertificados).
Comente si faghet
Pro sostituire sos tzertificados, bastat a presentare una decraratzione in pabiru simpre, firmada dae s'interessadu, sena autèntica e sena bullu, chi si podet imbiare finas via fax, cun sa posta o intregada dae àtera una pessone. S'autotzertificatzione tenet su matessi balore de su tzertificadu o de s'àutu chi sostituit siat pro su contenutu siat pro sa balididade temporale.
Sa decraratzione sostitutiva de àutu de notoriedade cheret fata in dae in antis de su dipendente addetu o sutascrita e presentada paris cun sa fotocòpia no autenticada de su documentu de identidade de su sutascritore.
Ite si podet autotzertificare
Si podent presentare decraratziones sostitutivas pro totu sos istados, sos fatos e sas calidades personales de s'interessadu o chi issu nde tenet connoschèntzia. Non si podent autotzertificare: sos tzertificados mèigos, sanitàrios, veterinàrios, de orìgine e de cunformidade CE, de marcos e de brevetos. Si podent autotzertificare cun decraratziones sostitutivas de tzertificatziones:
-
su logu e sa data de nàschida;
-
sa residèntzia;
-
sa tzitadinàntzia;
-
su godimentu de sos deretos tziviles e polìticos;
-
s'istadu de famìllia;
-
s'esistèntzia in bida;
-
sa nàschida de su fìgiu, morte de su maridu/mugere, de su/a babbu/mama, de su fìgiu;
-
sa positzione pro sos òbligos militares
-
sos tìtulos de istùdiu o sa cualìfica professionale;
-
sos esàmenes dados;
-
sos tìtulos de ispetzializatzione, de abilitatzione, de formatzione, de atualizatzione e de cualìfica tècnica;
-
s'iscritzione in albos o elencos in amministratziones pùblicas;
-
su rèdditu, sa situatzione econòmica;
-
su cumprimentu de sos òbligos contributivos;
-
su possessu e su nùmeru de còdighe fiscale, de partida IVA e totu sos datos presentes in s'anàgrafe tributària chi pertocant a s'interessadu;
-
s'istadu de disocupatzione;
-
sa cunditzione de istudiante, de fèmina de domo, de pensionadu;
-
s'assèntzia de cundennas penales e, in generale, sa positzione giurìdica (pro nàrrere, s'èssere rapresentante legale, tutore, curadore, su no èssere fallidu).
Si podent autotzertificare cun decraratziones sostitutivas de àutu de notoriedade:
-
sos fatos, sas calidades personales e sos istados a connoschèntzia de su diretu interessadu, finas si pertocant a àteros sugetos chi issu nde tenet connoschèntzia direta (pro nàrrere, si podet decrarare de èssere erede o afitevole de un'apartamentu);
-
sa cunformidade a s'originale de sa còpia de unu documentu (pro nàrrere, de unu tìtulu de istùdiu o de servìtziu).
-
totu sos datos cuntènnidos in sa carta de identidade o in àteru unu documentu de reconnoschimentu no iscadidu tenent su matessi balore de sos tzertificados currispondentes. Duncas, pro atestare su nùmene, su sambenadu, sa data de nàschida o sa residèntzia bastat a amustrare su documentu de reconnoschimentu.
Chie podet fàghere s'autotzertificatzione
Podent fàghere s'autotzertificatzione:
-
sos tzitadinos italianos;
-
sos tzitadinos de s'Unione Europea;
-
sos tzitadinos extracomunitàrios regulares in Itàlia, ma petzi pro sos datos chi si podent averguare in sas amministratziones pùblicas italianas.
Cando una pessone non podet fàghere una decraratzione pro resones de salude, unu parente de a curtzu (su/a maridu/mugere, su fìgiu o àteru unu parente finas a su de tres grados) lu pòdet fàghere in parte sua, in dae in antis de un'ufitziale pùblicu chi nde avèrguet s'identidade.
Deretos e doveres
Est unu dovere de sas amministratziones pùblicas su de atzetare sas autotzertificatziones. Su dipendente pùblicu chi no atzetat s'autotzertificatzione vìolat duncas unu dovere de ufìtziu e podet èssere sugetu a santziones disciplinares e penales pro custu. Sas amministratziones devent averguare chi su chi at decraradu su tzitadinu est beru.
In casu de decraratzione farsa, su tzitadinu podet patire una cundenna penale e pèrdere sos benefìtzios eventuales otentos cun s'autotzertificatzione.
[ Torna all'inizio della pagina ]
[ Salta al Menù di navigazione ]


text:
Nughedu Santu Nigola
Coordinatas: 40°33′22.2″N 9°01′16.75″E / 40.556167°N 9.02132°E
Pro is àteras pàginas ca esigint custu template, bae a sa categoria ligada.
Nughedu Santu Nigola (Nughedu San Nicolò) este una bidda de sa provìntzia de Tàtari a battoro chilomitroso a Sud dae Othieri in s'adde de su Riu Mulinu, ada 940 abitantes chi si zamana nughedesoso. Su territoriu est mannu 68,07 kmq. Benidi zamadu Nughedu Santu Nigola pro lu distinghere dae Nughedu Santa Vittoria in provìntzia de Aristanis.


text:
Una parte de su patrimòniu literàriu in limba catalana, mescamente de autores de sos sèculos 19 e 20, est giai digitalizada gàtzias a sa Càtedra Màrius Torres de s'Universidade de Lleida (in sa fotografia), cun s'obietivu de agiuare su mantenimentu e sa difusione sua e de nde favorire s'istùdiu. Su progetu, chi si narat Corpus Literari Digital, l'ant presentadu de reghente in su Centre d'Estudis Catalans de sa Queen Mary University de Londra e l'ant abertu a totus pro mèdiu de internèt.
Su patrimòniu literàriu digitalizadu est unu cumplessu de documentos (iscritos, gràficos, sonoros e audiovisivos) chi sunt testimòngios de s'esistèntzia de òperas literàrias, est a nàrrere: autògrafos (manuscritos e mecanoscritos), cuadernos de notas e proas de imprenta, editziones originales, publicatziones periòdicas, registratziones cun sa boghe de sos iscritores e audiovisivos cun s'imàgine de sos iscritores.
Sa difusione in rete de su materiale si faghet in pessu s'otenet su permissu de sos autores o de sos eredes issoro e de sas sotziedades chi tenent sos deretos subra de sas òperas, rispetende "in manera iscrupolosa" sa propiedade intelletuale.
S'istrutura de su Corpus
Istruturadu in chimbe setziones (emeroteca, biblioteca, manuscritos, fonoteca e videoteca), su Corpus disponet de unu chircadore generale pro realizare cada casta de consulta in intro de sa base de datos, comente, pro nàrrere, localizare , visualizare o ascurtare totu sas versiones de su matessi testu o chircare sa frecuèntzia de una paràula in sa matessi òpera, in totu sas òperas de un'autore o in un'epoca determinada.
Sos resurtados si mustrant semper in forma de bibliografia e si podent ordinare in cale si siat campu . Gasi etotu, in cada setzione b'at unu catàlogu de consulta pro tìtulos, in s'emeroteca, e pro autores, in su restu, e b'at finas blocos de documentos temàticos pro formadu o provenèntzia.


text:
7 Freàrgiu 2014 ×
Custu est s’invitu a sa presentada de sos cursos de limba e cultura vasca in Ungheria, in ube la imparant in sas duas prus mannas universidades de su logu, in Budapest e in Seghedinu. Su euskera est una limba cun medas limbàgios (dialetos / variantes), finas diferentes meda s’unu dae […]
3 Freàrgiu 2014 ×
E’ dimenticata, ignorata, temuta. Della Carta Europea delle Lingue Regionali e minoritarie in Italia non si parla. Nell’assemblea nazionale francese un tempo riottosa invece il primo voto è di due giorni fa: 361 deputati a favore e 146 contro. La volontà di approvare il trattato che obbliga gli stati membri […]
29 Ghennàrgiu 2014 ×
Cante cante in cuddu mundu su Printzipale devet èssere contivigiende sa mùsica… E devet èssere chi li bisongiaiat calicunu a tretu de fàghere sa boghe e sa mesu boghe… E tando det àere pensadu: a chie mi pigo? E ca Isse totu ischit e totu podet, det àere imbiadu a […]
×
Dae die in die bi essit novas chi nos contant sos profetos de su bilinguismu pro s’economia de una natzione o de una regione, chi iscòviant chi est su mègius mèdiu pro sa crèschida psico-cognitiva de sos pitzinnos o chi nos dant a ischire de sos megioros legislativos, amministrativos e […]
26 Ghennàrgiu 2014 ×
“La questione “lingua” è praticamente sparita dalla campagna elettorale e non vedo grande agitazione tra gli, altrimenti instancabili, linguisti in movimento” Nono, no est beru: non b’at mai àpidu campagna eletorale in ue sos polìticos (ma fintzas giornalistas e mèdios massivos) ant faeddadu de limba che a custa borta. “Grande […]
×
Unu de sos programmas pro sa polìtica linguìstica prus de importu est su de su Fronte Indipendentista Unidu , chi finas in custu giornale est istadu presentadu. Est unu programma a beru de remeju, chi, a nde cumprire su mesus, diat èssere sa sarvaria segura de su sardu. Ma in s’abertura […]
×
Su CORECOM Sardigna at iscrittu a su Presidente de sa Commisione de vigilantzia subra sa Radiu-Tv de l’acabare cun sa discriminatzione de sa limba sarda in su Cuntrattu de servitziu de su Guvernu cun sa RAI. Custa mossa servit pro fagher trasmisiones radiofonicas e televisivas in limba sarda e pro […]
×
L’Assemblée Nationale a adopté mardi 14 janvier en commission une proposition de loi constitutionnelle socialiste permettant à la France la ratification de la “Charte européenne des langues régionales ou minoritaires”. A suivre: la seconde étape de ce qui devrait être un long processus à l’issue incertaine, à savoir le débat […]
25 Ghennàrgiu 2014 ×
Bìndighi annos a como unu mese in antis de sas votatziones in un’aposentu in Nùgoro pro arresonare de unu libru chi faeddat de limba sarda a s’imbennerent, mancari cramados, sete candidados a su guvernu de sa Sardigna e a faeddarent de polìtica linguìstica, de limba sarda in s’iscola, de […]
×
“In gherra sos corfos si dant e si retzint. Unu chi andat a gherrare, lu ponet in contu”. Gasi at naradu Pepe Coròngiu, in sa presentada de su libru suo fata in Nùgoro in s’àula magna de su Cunsòrtziu pro sa Promotzione de sos Istùdios Universitàrios de sa Sardigna Tzentrale, […]
23 Ghennàrgiu 2014 ×
La Giunta Zedda si vuole cosmopolita, ma ha qualche problema con la nostra lingua. Nonostante si sia aperta alle iniziative di qualche coraggioso consigliere (regolamento toponomastico, regolamento sui concorsi, e qualche riconoscimento simbolico), non ha capito che il sardo deve essere parificato all’italiano e tutelato perché minorizzato, cioè stigmatizzato, escluso […]


text:
Ideas e protagonistas de s’indipendentismu europeu
by admin
Ideas e protagonistas de s’indipendentismu europeu
Tàtari, 21 de Trìulas de su 2018 – Villino Ricci, viale Dante n. 2, dae sas 9.00 de mangianu
Giai in s’istiu de su 2012 s’Istitutu de Istùdios e Chircas “Camillo Bellieni” at promòvidu e postu in òpera in S’ Alighera unu cunvegnu internatzionale de istùdios in susu de “Sas natziones sena Istadu in Europa”. (A custu link si podet bìdere carchi vìdeo de sos interventos https://www.youtube.com/playlist?list=PLdwGCn7-z4XwN7JTukxWaA3-EZeuMztdH)
Ocannu amus a fàghere un’àteru cunvegnu “Ideas e protagonistas de s’indipendentismu europeu” cun s’augùriu chi potzat divènnere un’abboju annuale.
Sa punna de s’atòbiu, promòvidu paris e cun su contributu de sa Coppieters Foundation, est cussu de frunire informatziones e formatziones subra sas lìneas istòrico-teòricas de s’indipendentismu europeu in sas variedades diversas: dae cussas autonomistas a manera moderada, a cussas federalistas, a cussas natzionalistas a manera radicale; contare sa nàschida e sa crèschida de sas ideas – e s’istòria polìtica de sos protagonistas– chi ant determinadu sos movimentos indipendentistas de sas Natziones europeas sena Istadu, comente sa Sardigna, sa Corsica, s’Iscòtzia, s’Aragona, su Galles, sos Paeses Bascos, sas Fiandras, sa Catalogna e sa Galìtzia.
Ant a partetzipare a sa cunferèntzia reladores internatzionales, italianos e sardos*:
Ettore Beggiato, Veneto (giai Consigeri Regionale)
Antonia Luciani, Corsica (Femu a Corsica-Arritti)
Antonello Nasone, Sardigna (Istitutu Bellieni)
Michele Pinna, Sardigna (Istitutu Bellieni)
Alan Sandry, Galles (Universidade de Swansea)
Vincent Scheltiens, Fiandras (Universidade de Anversa)
Sa cunferèntzia at a èssere puru un’ocasione de anàlisi de su chi est sutzessu dae pagu in Europa pro costruire una visione polìtica comune a tutus sos movimentos pro s’indipendèntzia e finas pro incomintzare a nde faeddare puru cun cussas fortzas polìticas chi non sunt indipendentistas ma chi diant pòdere ammustrare sensibilidade a cussa prospetiva.
Ant a èssere istràngios sos rapresentantes de su mundu polìticu sardu de diversa ispiratzione e apartenèntzia chi ant a intervènnere in susu a su tema: “Conditziones de un’indipendentismu possìbile“:
Manuel Alivesi (Commissàriu provintziale FI), Maurilio Murru (Capu grupu a sa Comuna de Tàtari “Movimento 5 stelle”), Silvio Lai (giai Consigeri Regionale e Senadore PD), Paolo Maninchedda (giai Consigeri Regionale e Assessore, Segretàriu de su PDS) , Cristian Solinas (Senadore, Segretàriu de su PSD’Az)
Ant a moderare sa cunferèntzia Attilio Pinna e Salvatore Taras.
PROGRAMMA
A sas 9.00 Registratzione de sos partetzipantes e cunsigna de sas cùfias pro sa bortadura immediada
A sas 9.30 incomintzu de sos traballos. Saludos e presentatzione a incuru de sa Presidente Maria Doloretta Lai, de su Diretore Iscientìficu Michele Pinna e de su Referente pro S’ Is.Be de sa Coppieters Foundation Antonello Nasone.
Dae sas 10.00 interventos de sos reladores e de sos rapresentantes polìticos sardos.
Antonia Luciani, Còrsica (Femu a Corsica-Arritti): “Protagonistas de su natzionalismu corsu ”
Interventos programmados subra su tema “Conditziones de un indipendentismu possìbile”
11.30 Pàusa gafè
Alan Sandry, Galles ( Universidade de Swansea): “Nàschida e evolutzione de su natzionalismu de sas Natziones sena Istadu in su Regnu Unidu”
Interventos programmados subra su tema “Conditziones de un’indipendentismu possìbile”
13:30 Pàusa pro bustare
Dae sas 3.00 de sero interventos de sos reladores e de sos rapresentantes polìticos sardos.
Ettore Beggiato, Veneto, (giai Consigeri Regionale): “Sa cuestione Veneta”
Interventos programmados subra su tema “Conditziones de un’indipendentismu possìbile”
Vincent Scheltiens, Fiandras (Universidade de Anversa): “Sa polìtica indipendentista Fiamminga a sa lughe de sa isperièntzia catalana retzente. Una cumparatzione istòrica-politica”
Congruos de Michele Pinna e Antonello Nasone.
*Tutus sos interventos ant a èssere bortados dae s’italianu a s’inglesu e dae s’inglesu a s’italianu gràtzias a su servìtziu de bortadura immediada. In antis de su comintzu de su cunvegnu, moende dae sas 9, at a èssere possìbile a si registrare a s’intrada e retzire sas cùfias pro pòdere impreare su servìtziu.
Àteros chi ti podent interessare
Sos cursos de s’Is.Be
12 Santugaine 2018
In sos logos de Angioy: Ossi
24 Cabudanni 2018


text: Frantza e Inghilterra, cun s'idea de àere unu collegamentu suta-marinu, presenteint su progetu de s'Èuro-tunnel. Fiat su 20 de ghennàrgiu de su 1986. A pustis de un'annu s'acordu lu ratificheint ambos sos guvernos. Sa galleria, longa prus de 50 chilòmetros, collegat a Cheriton cun Calais. Pagu prus o mancu sunt 39 sos chilòmetros chi nche colant in fundu de su mare, su restu in sa terra firma. Sos traballos cumintzeint in su 1987 e in su 1994 sa Regina Elisabetta e su Primu ministru frantzesu François Mitterrand inaugureint s'infrastrutura.


text:
A sas pitzinnas e a sos pitzinnos de sas Iscolas Elementares de Sardigna
A sas maistras e a sos maistros
Ocannu, pro sa de bintibator bias, pro sa die de sa festa nostra, pro su 6 de ghennàrgiu de su 2016, organizamus su
CUNCURSU ISCRIE UNA LÌTERA A SOS TRES RES
Su Cuncursu est pro sas iscolanas e sos iscolanos de sas iscolas elementares de totu sa Sardigna.
Sas Lìteras a sos Tres Res devent tratare, in sardu, argumentos chi istant a coro a sas pitzinnas e a sos pitzinnos de oe.
Sas lìteras devent arribbare a:
SOS TRES RES,
c. de Lombardia 46,
08100 NÙGORO / Nuoro
intro de su 6-12-2014.
Ammentade·bos de iscrìere craru finas su nùmene e su sambenudau bostru, sa carrera e sa bidda in ue istades, s'indiritzu de post@ eletrònica, su nùmeru telefònicu. In prus, tocat a iscrìere finas su nùmene e sambenadu de sa maistra o de su maistru, s’indiritzu suo de post@ eletrònica e su nùmeru telefònicu.
A sos pitzinnos chi ant a iscrìere sas 20 lìteras prus bellas amus a lassare un’ammentu nostru. Custas lìteras ant a èssere premiadas e, paris cun sas àteras mègius, ant a èssere publicadas in unu libru.
Sos prèmios ant a èssere cunsinnados in NÙGORO , in ocasione de una festa manna de pitzinnas e pitzinnos, su 6-1-2016, in sa Crèsia de su Rosàriu.
Nùgoro, 3 de Santugaine de su 2015
SOS TRES RES:
GASPARRU, MERTZIORO, BALDASSARRU


text:
BochincheBochinche tiene 9 letras
Definición de bochinche aquí
Resultados de búsqueda:
Resultados de imágenes:
Youtube: bochinche
Nube de palabras :
- bochinche vochinche nochinche hochinche gochinche bichinche bkchinche blchinche bpchinche b0chinche b9chinche boxhinche bovhinche bofhinche bodhinche bocginche bocbinche bocninche bocjinche bocuinche bocyinche bochunche bochjnche bochknche bochonche boch9nche boch8nche bochibche bochimche bochijche bochihche bochinxhe bochinvhe bochinfhe bochindhe bochincge bochincbe bochincne bochincje bochincue bochincye bochinchw bochinchs bochinchd bochinchr bochinch4 bochinch3


text:
Sa mama cėrcat su pipiu
Sa mama: Tatanu... Tatanu...
est totu su mengianu
chi deu ti seu circhendi
e a totus domandendi:
Eis biu a fillu miu?
De domu s'est fuiu...
Ddi nant Tataneddu...
tambeni est piticheddu!
Tatanu est dormiu asuta de su letu. A issu no ndi dd'importat: dormiu est a surrúschius asuta de su letu impari a su callelleddu ... Sa mama ponit is cumpāngius a ddu tzerriai
Sa mama: A fortza de circai
gei ndi dd'eus a scidai...
Tzerriaiddu a forti a forti
totu paris in sa corti!
Is pipius: Tatanu... Tatanu... Tatanu...
Sa mama: Ah, Tatanu sonnigosu
impara a m'arrespundi
mancai siast indormiscau
chi deu t'apu tzerriau.


text:
Ite relatzione tenes cun sa limba tua?
A iscobèrrere sa limba de sas raighinas tuas cando nche ses giai manna no est sa matessi cosa de l’àere connota a pitzinna. E est pròpiu dae custu puntu chi chèrgio cumintzare: dae un’addòviu mannu chi s’est fatu iscoberta manna.
Semper m’ant incantadu sas limbas de sos àteros logos, forsis ca, a pitzinna, deo espressaia sa passione mea prus manna de sa vida mea: a cantare.
A cantare! Comente t’est nàschida custa passione?
Potzo ammentare chi tenia noe annos cando faghia s’imitatzione de sas cantzones istràngias, istrochende su sonu de s’inglesu o de su frantzesu, ca totu custu fiat comente unu mistèriu pro mene, belle unu giogu. E cando apo aconcadu a cantare sos primos modellos de jazz, devo atrogare chi non semper conoschia in manera perfeta sas paràulas, ma giogaia cun s’atitùdine e predispositzione particulare mea a s’imitatzione fonètica. Totu custu finas cando s’est tratadu petzi de m’ispassiare…
E cando est chi ti ses dedicada cun s’ànima e cun su corpus a s’aligheresu?
Sas cosas càmbiant e pro mene sunt cambiadas meda cando m’est bastadu s’ànimu de m’acurtziare a sa limba aligheresa. Pro mene, so faeddende de sa medade de sos annos 90, s’aligheresu fiat petzi una cosa de famìlia, acorrada in un’àmbitu populare meda, in mesu de totu cussos aligheresos chi deo abbaidaia cun ogros distacados; però non fiat una sensatzione de distacu negativu o de discunfiàntzia; si in casu, cussa limba rapresentaiat pro mene unu mundu a bandas, unu mundu in foras de mene, ie ue deo pessaia chi non diat àere potzidu intrare mai pro su fatu craru meda e elementare chi nemos mi l’aiat imparada…e deo, a sa sola, no ischia comente fàghere a l’imparare; o, forsis, a la nàrrere prus crara, galu non cheria.
Ite idea t’aias fatu de custa limba?
Tenia un’idea curiosa in intro meu: chie faeddaiat in aligheresu mi pariat prus cuntentu, mi pariat chi leaiat parte in sa vida in manera diferente; mi pariat prus ricu.
Duncas, cando intendia in sa ràdiu cantzones in aligheresu o andaia a teatru e bidia sas cummèdias populares, fia cuntenta de s’ ispassiòngiu de sos àteros e, in su matessi tempus, intendia unu pagu de delusione: non podia cumprèndere in manera cumpleta, ca non tenia sa “crae” pro intrare. E, belle gasi, s’aligheresu a bellu a bellu fiat prenende sa vida mea e in segretu mi fiat cramende. Comente chi esseret unu destinu.
Pròpiu unu disafiu con tegus etotu, duncas!
Eja! M’ammento s’alligria istremenada chi apo intesu cando apo detzìdidu de fàghere custa iscumissa: a imparare s’aligheresu e, mescamente, a pòdere cantare in algheresu. Duncas, duos issèberos: unu culturale e unu artìsticu.
Ostàculos, dificultades?
No est istadu fàtzile pro nudda. Apo chertu istudiare totu su chi apo pòtzidu e so andada a unas cantas iscolas, mancari pro pagas letziones: su tantu de imparare unu pagu de gramàtica e sa pronùntzia.
Ite t’at agiuadu?
Pustis, s’amore pro s’aligheresu mi nch’at bintu. Ca de un’amore beru si podet faeddare. Unu sentimentu gasi fundudu chi m’at fatu finas sufrire meda.
E sa proa de su de presentare a su pùblicu su resurtadu de s’iscumissa tua?
M’ammento chi, sas primas bias chi apo pòtzidu leare parte in unos cantos festival in Catalugna, connoschia a mente petzi sos bìculos chi dia àere dèvidu cantare, ma non fia a tretu de torrare imposta a sas pregontas de sos giornalistas: non fia mere de sa limba e galu devia pessare in italianu e traduire cun sa mente in aligheresu…unu disacatu!
Ma, in fines, as postu marrania e t’est andada bene!
Eja. Como su cuntentu meu prus mannu est su de àere otentu unu gradu de conoschèntzia linguìstica bonu a beru, dia nàrrere. Ca sos istùdios e sos aprofundimentos no agabbant mai…e cun umilidade meda, però finas cun un’alligria manna, naro chi oe, a s’ispisso, m’abbìgio chi so pessende in aligheresu e, cando iscrio sos testos pro sas cantzones meas, lu fatzo deretu in sa limba mea.
Mi pesso a cantu ses cuntenta!
Custa est istada una cunchista e mi intendo prus rica, prus cumpleta e, mescamente, creo semper de prus chi sa mùsica siat un veìculu immediadu, un mèdiu pro fàghere cròmpere, paris cun sas paràulas, emotziones e sugestiones; duncas, ispero de èssere resessida a dare s’agiudu meu minore a sa vida culturale de sa tzitade, aberende, in su matessi, unu caminu de internatzionalizatzione a sa cantzone in aligheresu.
Ma s’aligheresu comente limba no est in pelea? Non pessas chi ses arribbada tropu a tardu?
Pesso, ispero, chi nono. Bi tèngio a torrare a pònnere in craru custu aspetu ca, cun unu pagu de romantitzismu, chi non faghet dannu cando si faeddat de un’argumentu gasi delicadu, m’aiant naradu chi, a bias, sas paràulas s’ismalàidant e si nche morint. S’ismalàidant de maladias incuràbiles comente sa retòrica e s’olvidu. E, cun issas, si nche morint sas paritstòrias chi contant. Faeddende cun modèstia, proo a dare s’agiudu meu pro chi s’aligheresu siat una limba bia!
No as a èssere ruta finas tue in sa retòrica de sas “raighinas”?
Dia nàrrere chi nono. Sigomente de sas raighinas non si nde podet fàghere a mancu pro vìvere, cadaunu devet cuerrare sos ammentos suos e, duncas, los devet cumpartzire pro li torrare prus vida a su chi semus istados e a totu su chi amus a èssere.
Duncas nos cunfirmas chi non faghimus male a difèndere e a fàghere crèschere sas identidades nostras?
Pròpiu comente naraiant sas notas de sa coberta de s’album meu “Alguìmia”, impitende sas paràulas de su grandu iscritore sardu Frantziscu Masala : “…Descrie su giardinu tuo e t’as a fàghere universale”.
S’Alighera est su giardinu. A cantare sas melodias antigas suas cheret nàrrere, pro mene, a dare vida a cussas paràulas chi contant una veridade, unu vìvidu, un’istòria. E est cun mannia e passione chi las propòngio a totu su mundu e, paris cun sas cumpositziones meas, si faghent parte integrante de mene matessi, devenint sa vida mea etotu.
Custa intervista la semus faghende a pagu tretu dae sa cunferèntzia intitulada “Paraules sentides”. Ite cherent nàrrere, pro tene, custas duas paràulas in aparèntzia elementares?
Las podimus cumprèndere in duas maneras: “Paràulas intesas”, pro nàrrere chi las apo imparadas ascurtende·las, e “sentidas” pro nàrrere chi las sento, las tèngio in su coro comente chi esserent istadas semper meas.
Cada paràula chi canto m’at faeddadu de bellesa, m’at faeddadu cun una poesia sùtile de disìgios e de nostalgias, m’at trasmìtidu alligria e tristura; in fines, m’at donadu vida. E est pro custa resone chi totu custu oe faghet parte de sa vida mea matessi. E deo, cun sa boghe mea, la potzo trasmìtere a àteras pessones, a chie si siat.
Non crees chi semus lassinende in sa poesia, chi nos semus allarghende dae sa realidade?
Non pesso chi siat gasi. Creo in sa dimensione cuncreta de s’isvilupu possìbile de sa limba nostra, chi, tando, potzat lassare logu finas a sa poesia, ca una limba bia non si podet sarvare petzi cun sa poesia. Pro custu, cunfio meda a beru in su fatu chi in S’Alighera mandent a dae in antis una pranificatzione cuncreta de polìtica linguìstica, in antis de totu dae bandas de s’Amministratzione, pro chi si impinnet a valutare e cuntzentrare isfortzos finalizados a programas chi previdant sa defensa e sa difusione cumpletas de su patrimòniu linguìsticu de S’Alighera, in s’àmbitu turìsticu, de seguru, ma, mescamente, in sos cuntestos culturales e de s’insinnamentu.
Mustras una cuncretesa chi mancat a “non poetas” medas!
M’agradat chi lu pesses. S’aligheresu comente patrimòniu identitàriu e, duncas, culturale, diat dèvere intrare prus a fundu in sas cussèntzias de sos tzitadinos e custu si diat pòdere realizare cando l’ant a pònnere comente matèria de istùdiu in sas iscolas de cada òrdine e gradu. So cuntenta a beru chi custa idea siat giai in caminu pro si fàghere realidade. A pustis de sos degheoto annos cadaunu at a èssere lìberu de si magonire un’istùdiu prus o mancu aprofundidu.
Ite li naras a chie vivet sa sardidade in manera trista e cungiada, o cultivat un’identidade priva de limba?
Si podet vìvere s’identidade pròpia e su sensu de apartenèntzia sena s’intèndere in gàbia; prus a prestu, si devent vìvere custas cosas cun lebiesa, ispìridu de curiosidade, mente aberta a sa modernidade e, mescamente, si devet cumprèndere chi custu at a èssere un’ irrichimentu chi at a pòdere abèrrere ghennas medas, non pro unu venidore de traballu ebbia, ma finas in riferimentu a una richesa personale, agiuende,in custa manera, a dare vida longa a s’ascusòrgiu chi totus tenimus in manu: sa limba aligheresa e finas sa limba sarda, chi est sa limba natzionale de sos Sardos.
[dae Eja n. 10 , martzu abrile 2012]


text:
de Lisandru Beccu
Cumintzat in sa mègius manera su campionadu de sos ruju-biaitos de Màssimo Rastelli. Su bator a zeru a su Crotone, difatis, nche los leat a su primu postu in classìfica, candidende·los deretu a sa promotzione in Sèrie A. Sa partida in sas primas iscutas est bastante echilibrada, sas iscuadras s'istùdiant sena atacare meda. Su Casteddu bi proat cun Di Gennaro e cun Deiola, ma sa mira est isballiada. Fintzas Farias bi proat, ma Cordaz est prontu a tzapulare cale si siat àidu respinghende sa botza. Bi pensat su Crotone a pònnere sa tzudda a Storari cando su tiru destru a fùrriu de Tounkara nch'essit a fora de pagos tzentìmetros. Mancu su tempus de s'acartzonare e su Casteddu marcat su primu gol cun Farias.
S'atacante intrat in s'àrea de penalidade dae mesu e cun unu destru a filu de terra inferchit su portieri. Chircat de si trèmere su Crotone, chirchende glòrias cun Tounkara, ma sa defensa sarda est atenta.
Su segundu tempus cumintzat pàsidu che a su primu etotu, ma a su de 60 minutos su Crotone abarrat in deghe òmines. Salzano faghet unu fallu a Di Gennaro e s'àrbitru non bi pensat duas bortas a li bentulare sa targhita groga in cara, est sa segunda e duncas su giogadore devet lassare su campu de giogu. Espulsu. Dae inoghe a dae in antis su Casteddu divenit su mere de terrinu erbosu.
A pustis de unu minutu Deiola ischìtzinat sa botza dae bintighimbe metros chi si nch'insacat a sa manca de su portieri, est su primu gol in Sèrie B pro su giogadore de Santu Èngiu.
Oramai su Crotone podet petzi limitare sos dannos chirchende de si defensare cantu podet, ma non bastat, difatis Sau marcat su de tres gol collende·nche unu passàgiu traessu de Pisacane e indiritzende·lu a su cugione artu de sa porta aversària, 3-0. Non sunt galu satzos sos ruju-biaitos e tando bi pensat Giannetti a serrare sos contos. A su de 78 minutos nche cròmpet in su ladus de manca de s'àrea de penalidade, si nche lìberat de duos defensores, si nch'atzentrat e lassat mòvere unu tiru a fùrriu a su cugione artu de su segundu palu. Acabbados sos giogos, dae inoghe a dae in antis sa partida sighit sulena finas a sos tres frùschios de s'àrbitru Sacchi. Apuntamentu a sàbadu chi benit in Terni contra a sa Ternana.
Formatziones
Casteddu: Storari, Pisacane, Capuano, Salomon (81' Benedetti), Balzano, Deiola (65' Jao Pedro), Di Gennaro (71' Fossati), Dessena, Sau, Giannetti, Farias.
Allenadore: Màssimo Rastelli
Crotone: Cordaz, Guy, Clàiton, Ferrari (85' Cremonesi), Zampano, Paro, Salzano, Martella, De Giòrgio (71' Budimir), Tounkara, Firenze (52' Capezzi).
Allenadore: Ivan Juric
Espulsiones: 60' Salzano
Gol: 27' Farias, 61' Deiola, 67' Sau, 78' Giannetti


text:
Su caragolu legislativu est semper prus istrintu pro sos pipadores. In prus de sos inditos postos dae sa lege Sirchia, deghe annos a oe, su decretu guvernativu atuale est galu prus severu e semper prus pagu sunt sos giassos in ue s'at a pòdere pipare. Inoghe sos riferimentos a sa lege noa.
Nointames sa rechinta pro menguare unu de sos vìtzios prus dannàrgios, s'Istadu sighit a servare su regime de Monopòliu e, in pare cun issu, s'incoerèntzia de èssere produtore e distribudore ùnicu de su matessi male chi nche diat chèrrere iscatzuligare.
Su Monopòliu de Istadu in contu de tabacu est in vigore, in Itàlia, dae su 1862. Semper in contu de Monopòliu e petzi pro ammentu, mentovamus fintzas s'Uruguay chi - dae su mese de Nadale de su 2013 - est su primu istadu in su mundu chi at legalizadu sa produtzione e sa bèndida de sa marijuana (Cannabis sativa), pròpiu in regime de Monopòliu de istadu.


text:
Flamencu
Su Flamenco ispanniolu est una genia de música e dantza naschida in Andalusia (Ispannia). Su flamencu comente ddu connoschimus oe in díe est benet dae su seculu XVIII,tenet comente base sa música e sa dantza andalusa. Bi sunt cuntierras asuba de s'origene, pro ite bi sunt diferentes opiniones , niuna de cussas podet esser cumprobàda istóricamente, e cuntàntu su ditzionariu de sd RAE(Real Academia Española) dd'assotziat a s'etnia gitana, perou no a s'origine cosa sua, asuba e totu, perunu istudiosu de sa materia dudat de sa cultura gitana comente base de su flamencu. De totas is ipotesis asuba de s'origene, sa tesi prus atzetada est sa de s'origene morisca, perou sceti gratzias sólo a sa mistura culturale ki bi est istada in Andalusia (oriundos, musulmanos, gitanos, castellanos imigrantes, ebreos, etc.) at favoressidu s'origene de custa genia de musica. Est consideradu comente de s'umanidade y Patrimoniu Culturale Imateriale Etnologicu Andalusu.


text:
LITERADURA SARDA
Literadura Sarda
Dae s'oralidade a s'iscritura
- Dettagli
- Categoria: Literadura Sarda
Pro tratare s'argumentu de su perìodu de sa cultura orale in Sardigna sa prudèntzia non est mai bastante. Arresonare de sos sardos antigos partende dae sa traditzione orale pro cumprèndere mègius sas istitutziones, s'atividade de sos monastèrios, de sos papas, de sos giùighes e de totu sa gente chi a s'època fiat analfabeta, ocurret meda cautela, pro ite mancant medas documentos chi aviant pòdiu cunsentire de èssere pretzisos e rigorosos.
Dae sos bizantinos a sos giudicados (V – XV)
- Dettagli
- Categoria: Literadura Sarda
In s'ùrtima parte de su VI sèculu cun sa Sardigna, chi est oramai cumpleta-mente inseria in s'organizatzione polìtica de Bisàntziu, podimus bìere comente Gregòriu Magnu mantenet sos raportos cun sas comunidades cresiàsticas e làicas suas...
Su vulgare natzionale
- Dettagli
- Categoria: Literadura Sarda
A sa fine de su sèculu XI e sos primos de su XII cumentzaiant a cumparire sos primos esèmpios de su vulgare sardu. Cumparet a sud e a nord de sa Sardigna. Pro ùrtimu si agiunghet su cuartu giudicadu, su de Gaddura.
Limba iscrita e podere
- Dettagli
- Categoria: Literadura Sarda
Cummente naschet su vulgare iscritu?
Essende semper prus pagu collegada e aumentende s'isulamentu e su distacu de sos raportos de sa Sardigna cun Roma e tra su Papa e su cleru sardu, non resurtaiant relatziones prus bonas cun sa limba iscrita e sa cultura literària latina.
Tra Batorghentos e Chimbighentos
- Dettagli
- Categoria: Literadura Sarda
Custu perìodu de s'istòria sarda est connòschida comente "sa dominatzione ispagnola" e influit pesante-mente in s'evolutzione de sa cultura e de sa limba sarda; difatis impediat a sos sardos de isvilupare una limba pròpia pro si pode reconnòschere in sa pròpia identidade.
Su Chimbighentos
- Dettagli
- Categoria: Literadura Sarda
In su perìodu de su Rinaschimentu su distacu tra sa penìsula - chi bivet un'istajone de cultura istraordinària - e sa Sardigna est tropu craru. Arribbaiat in Sardigna solu una parti minore de custa meravigiosa variedade de cultura.
Sos gesuitas in Sardigna
- Dettagli
- Categoria: Literadura Sarda
Su Seschentos
- Dettagli
- Categoria: Literadura Sarda
In custu sèculu pro s'imperu ispagnolu cumentzaiat una grave crisi economico-sotziale e Filipu III in su 1603 aiat cunvocadu su Parlamentu. Sos sardos isperaiant de non essi prus cunsiderados una colònia pro ite in su 1622 Frantziscu Vico, un'istòricu tataresu, fiat divenidu Reghente de su Consìgiu Supremu de Aragona.
Su Setighentos
- Dettagli
- Categoria: Literadura Sarda
In custu sèculu, non solu tenimus cambiamentos fundamentales in s'istòria, ma puru in sa cultura de sa Sardigna. In su 1720 sa Sardigna passaiat dae sa dominatzione ispagnola a sa piemontesa. In su matessi tempus su cambiamentu polìticu e istòricu at permìtidu de si torrare a acurtziare a sa cultura e a sa literadura italiana.
Sos intelletuales de s'illuminismu
- Dettagli
- Categoria: Literadura Sarda
Si depent ammentare in prus sos intelletuales de formatzione illuminista chi si sunt dedicados a sa froridura noa de sa Sardigna iscriende tratados de caràtere econòmicu, agràriu, de s'allevamentu in generale e sìrigu, de sa pisca, mineràriu, de sa navigatzione, de sos trasportos, de su cummèrtziu, de sa meighina.
S'Otighentos
- Dettagli
- Categoria: Literadura Sarda
In custu sèculu sa Sardigna benit iscoberta in su matessi tempus dae iscritores e literados italianos e istràngios chi podimus definire "bisitadores istrangeris".
Nos proponent una visione atenta dae foras.
Su romanzu istòricu
- Dettagli
- Categoria: Literadura Sarda
A pustis su 1850, in ritardu rispetu a sa literadura italiana de s'Otighentos, cumparit in Sardigna su gènere de su "romanzu istòricu", chi - puru non essende de grandu valore literàriu - diveniat meda populare, ocupende in sa formatzione isolana su pròpiu postu de cussa chi aiat ocupadu su romanzu risorgimentale italianu in preparatzione de s'ideale de unificatzione.
Su Noighentos
- Dettagli
- Categoria: Literadura Sarda
Sa literadura sarda in italianu de su Noighentos est caraterizada da esponentes de importu comente a: Satta, Deledda, Lussu, Gramsci, Ledda e Dessì.
S'iscopu de custos autores bilìngues - iscriende in italianu - est de si bortare a sa natzione italiana, presentende s'immàgine e sa descritzione de su mundu de s'ìsula.
Sas crèsias sardas in su periudu bitzantinu
- Dettagli
- Categoria: ISCHEDAS - Arte e Cultura


text:
Istatutu de s'Assòtziu Domo Sardigna / Casa Sardegna
Art. 1 Costitutzione
Est istadu fundadu s'Assòtziu Polìticu - Culturale chi si narat Domo Sardigna / Casa Sardegna.
Art. 2 Printzìpios fundamentales
Comente fundamentu pro sa crèschida de sa terra nostra, Domo Sardigna ponet su rinnovu mannu de sa classe dirigente, pro pòdere parare fronte in manera cuncreta e cumpetente totu sas chistiones tècnicas, amministrativas e finantziàrias chi pertocant su territòriu sardu e chi nde detèrminant sa crèschida chi est sa finalidade prima de su progetu nostru.
Su cuntzetu de Domo est su printzìpiu chi ghiat s'Assòtziu chi òperat in s'interessu diretu e esclusivu de chie b'istat, in manera indipendente dae s'apartenèntzia polìtica, ratziale, culturale.
Pro cròmpere a s'obietivu, s'Assòtziu, pensat chi non si potzat fàghere a mancu de sighire sena dudas su caminu de s'autodeterminatzione – presupostu pro unu isvilupu coerente e autopropulsivu de sa Sardigna – e ponet comente fundamentu pro s'atzione sua sos printzìpios chi sighint:
- Sa Sardigna est una Natzione cun unu territòriu pròpiu, istòria, limba, traditziones, cultura e identidade pròpias e tenet punnas distintas dae sas de sas Natzionalidades chi faghent parte de s'Unione Europea e aunit in sesi totu sas culturas e sas tzivilidades chi si sunt sighidas in s'ìsula dae s'època prenuraghesa finas a como.
- Sa Sardigna debet istabilire sas istitutziones suas e regulare sas relatziones suas cun solidariedade lìbera e voluntària cun sas àteras Natzionalidades e Regiones de Itàlia e de Europa, e devet formulare sa Costitutzione pròpia, ispirada a su sentidu de autodeterminatzione de sos sardos.
- Sa Sardigna rispetat e tutelat sa libertade de pessamentu de sos tzitadinos suos in cada manifestatzione sua e gestit e contivìgiat in soverania s'eredade culturale pròpia, materiale e inmateriale.
Domo Sardigna afirmat su deretu de su pòpulu sardu de detzìdere su tempus venidore pròpiu, cunforma a su chi disponent sa Carta de s'Onu, su Patu internatzionale de sos deretos tziviles e polìticos, su Patu internatzionale de sos deretos econòmicos, sotziales e culturales, s'Atu de Helsinki, sa Carta de Parigi, sa Cunventzione cuadru de su Cussìgiu de Europa chi pertocant sas minorias natzionales. Sa Sardigna tenet soverania pròpia a tìtulu aguale a sa de s'Istadu Italianu e de sos Istados membros de su UE.
Art 3 Obietivos e finalidades
Domo Sardigna esèrtzitat s'influèntzia pròpia e isvilupat atziones coerentes pro fraigare un'atzione forte e detzisiva chi punnet a s'apoderare torra de totu sas partes possìbiles de autodeterminatzione polìtica e econòmica, de otènnere finas negotziende cun s'Istadu Italianu e sas istitutziones Europeas.
Sa Sardigna, in cunsideru de s'identidade e individualidade sua, e finas de sas punnas istòricas, polìticas e culturales suas, s'at a dèbere frunire de una Carta de fundamentu o Carta de Logu pro :
- reconnòschere su deretu a s'autoguvernu prenu suo;
- pònnere in òpera su federalismu internu cunforma a su printzìpiu de sussidariedade, coesione sotziale e tutela de sas comunidades minores e de sas minorias linguìsticas suas;
- chircare in totu sas maneras possìbiles de tènnere su cunsensu democràticu prus mannu pro operare cunforma a issu matessi.
- cuncùrrere a sos protzessos de guvernu de s'ìsula;
- ismanniare sa prosperidade e sa calidade de sa vida de totu sos tzitadinos sardos;
- difèndere e isvilupare s'ecosistema sardu;
- difèndere sa libertade de impresa e su deretu a su traballu;
- megiorare sa cunvivèntzia intre su pòpulu sardu e sos àteros pòpulos de s'Istadu italianu e de s'Unione europea;
- atuare una funtzione autònoma de sa Sardigna in sos protzessos de formatzione de sas detzisiones legislativas in intro de s'UE;
- avalorare sa funtzione e sa vocatzione sua de addòviu de sas culturas euromediterràneas.
Finas a s'otenimentu prenu de totu sas prerogativas comente Istadu natzionale, sa Sardigna definit cun sa Repùblica italiana e cun s'Unione Europea unu caminu seguru polìticu–istitutzionale–econòmicu pro s'ampliamentu progressivu de su tantu de autoguvernu suo.
Domo Sardigna promovet su cunsentimentu a sos printzìpios numenados in antis in sa comunidade sarda, italiana e internatzionale.
Art. 4 Sede e durada
S'Assòtziu Domo Sardigna tenet sa sede provisòria sua in Casteddu, in Carrera dei Passeri 3 e at a pòdere abèrrere àteras sedes in cada logu, in Sardigna, in Itàlia e in logu istràngiu.
S'Assòtziu at a durare finas a su 31 de Nadale de su 2050.
Art. 5 Òrganos
Sos òrganos de Domo Sardigna sunt
S'Assemblea
Su Presidente
Su Comitadu Diretivu
Art. 6 Sòtzios
Podent fàghere parte de Domo Sardigna sas pessones fìsicas e giurìdicas chi chèrgiant cumpartzire sos printzìpios numenados in antis.
Domo Sardigna favorit s'adesione de sòtzios chi faghent parte de partidos polìticos diferentes e de sòtzios de ideas culturales filosòficas e religiosos diferentes, proponende·si comente ocasione de addòviu e de cunfrontu pro sos obietivos comunos cumpartzidos.
Sos sòtzios sunt partzidos in fundadores, sustenidores e ordinàrios.
Sos sòtzios fundadores detzident in s' Assemblea in totu sas chistiones chi pertocant s'Assotziu e sos òrganos sotziales.
Sos sòtzios sustenidores podent partetzipare a tìtulu consultivu a totu sas riuniones de su Comitadu diretivu, si lu pedit su Presidente, e intervenint pro sustentare economicamente s'atividade sotziale. Su valore de sa cuota de adesione issoro est lìberu.
Sos sòtzios ordinàrios partètzipant a sas riuniones e a sas Assembleas de s'Assòtziu e debent pagare sa cuota de adesione.
Totu sos sòtzios atzetant sos disponimentos de custu istatutu e sas deliberatziones de sos òrganos sotziales e debent pagare in manera regulare sa cuota sotziale de adesione chi at a bènnere istabilida annu cun annu dae s'Assemblea de sos sòtzios.
Ant a bènnere esclùdidos dae s'Assòtziu sos sòtzios chi non versant sa cuota sotziale e sos chi apant tentu unu cumportamentu chi su Comitadu Diretivu cunsìderet contràriu a sas finalidades sotziales.
Cada sòtziu est titulare de una cuota chi non podet èssere passada dae unu a s'àteru cun atu, francu in casu de morte.
Su valore de sa cuota no est rivalutàbile.
Sos aderentes de s'Assòtziu Domo Sardigna podent partetzipare a sas atividades finas tràmite Comitados organizados in manera lìbera e chi rapresentant sos organismos de base.
Sos Comitados podent èssere siat territoriales siat temàticos.
In sas comunas in ue òperat prus de unu Comitadu podet èssere costituidu unu Coordinamentu territoriale.
Art 7 Assemblea
Sas Assembleas de sos sòtzios sunt presèdidas dae su Presidente, e, si mancat issu, dae una pessone elèghida dae s'assemblea intre de sos sòtzios presentes. Sas Assembleas sunt cunvocadas dae su Presidente de su Comitadu Diretivu tràmite posta finas eletrònica, a su mancu deghe dies in antis de sa die istabilida pro s'adunàntzia, a su nessi una borta a s'annu intro de sos bator meses imbenientes a sa serrada de s'esertzìtziu sotziale e cantas bortas su Comitadu Diretivu lu retenet pretzisu, o si lu pedit a su mancu su de chimbe duos de sos sòtzios. In custu ùrtimu casu sa cunvocatzione at a dèbere èssere fata intro de trinta dies dae cando est fata sa dimanda.
S'Assemblea delìberat:
-sos programas e sas ischertas chi pertocant s'atividade de s'Assòtziu;
- s'aprovatzione de sos bilàntzios;
- s'eletzione e rèvoca de sos membros de su Comitadu Diretivu, e sa detèrmina de su nùmeru de sos membros.
S'Assemblea est costituida in manera regulare in prima cunvocatzione cando siant presentes a su mancu su mesu prus unu de sos chi tenent deretu de votu (iscritos dae a su mancu tres meses) e delìberat a majoria assoluta de sos presentes subra de totu sas chistiones, francu subra de sas modìficas de s'Atu costitutivu e subra de sa sessada antitzipada de s'Assòtziu, chi pro custu at a bisongiare su votu in favore de su de tres duos de sos sòtzios chi tenent deretu de votu.
In segunda cunvocatzione (chi non podet èssere fata in antis de 24 oras dae sa prima) s'Assemblea est costituida in manera regulare cale si siat su nùmeru de sos intervènnidos e delìberat in manera vàlida a majoria assoluta subra de cale si siat ogetu, francu chi subra de su càmbiu de s'Atu costitutivu e subra de sa sessada in antìtzipu de s'Assòtziu, chi pro sas deliberas finas in sa segunda cunvocatzione li bìsongiat sa majoria prevìdida in sa prima cunvocatzione.
Art 8 Comitadu Diretivu
Su Comitadu Diretivu est elèghidu dae s'Assemblea de sos sòtzios in intro suo etotu e est cumpostu dae unu nùmeru de membros detzisos de borta in borta in ocasione de s'eletzione de su comitadu intreu e no inferiore a 3 e non superiore a 7.
Su Comitadu est presèdidu dae su Presidente o, in casu de assèntzia o impèigu suo, dae su membru prus mannu pro edade.
Su Comitadu Diretivu abbarrat in càrriga duos annos e si podet torrare a elèghere.
Su Comitadu Diretivu:
elèghet in intro suo su Presidente;
coòrdinat s'atividade de s'assòtziu, s'incurat de s'amministratzione e ammàniat sos bilàntzios annuales;
delìberat in manera insindicàbile subra de sas dimandas de ammissione de sos aspirantes assotziados;
cunvocat sas assembleas ordinàrias e istrordinàrias de sos sòtzios.
Nòminat unu Segretàriu, finas esternu, cun funtziones operativas.
Su Comitadu Diretivu, comente règula, est cunvocadu dae su Presidente cando isse nde reconnoschet sa netzessidade, tràmite una cunvocatzione iscrita pro posta, finas eletrònica, a su nessi chimbe dies in antis de s'adunàntzia, in ue est presente sa lista de sos argumentos chi cherent discùtidos e deliberados. Su Comitadu Diretivu, impreende sa matessi protzedura podet èssere cunvocadu a su mancu dae su de chimbe duos de sos membros suos. Sas adunàntzias suas tenent valididade si b'est sa majoria de sos membros e sas delìberas sunt leadas a majoria assoluta de sos chi sunt presentes. A sas riuniones de su Comitadu Diretivu podent èssere invitados sos rapresentantes de sos Assòtzios e de sos Entes chi aderint, sena deretu de votu.
Delìberat subra de sos sòtzios chi debent èssere esclùdidos a norma de s'art. 8 e subra de sas matèrias chi li cumpetent e chi pertocant sa gestione sotziale.
Art 9 Su Presidente
Su Presidente est elèghidu dae su Comitadu Diretivu intre sos membros suos. Issu rapresentat in manera legale s'Assòtziu cara a tertzas pessones e in dibatimentu e tenet sa firma sotziale. Cunvocat e presedit su Comitadu Diretivu e, si custu lu delìberat, s'Assemblea de sos sòtzios; in assèntzia sua o impèigu, sos còmpitos suos, sunt atribuidos, in parte sua, a su membru prus mannu de edade de su comitadu diretivu. Podet nominare unu rapresentante suo.
Art 10 Patrimòniu e Ùtiles
Su patrimòniu de s'Assòtziu est costituidu:
- Dae cuotas pagadas dae sos sòtzios annu cun annu e finas dae sos donos chi sunt fatos dae entes pùblicos, assòtzios e privados.
- Cuntributos possìbiles prevìdidos dae sa lege
- Utiles e avantzos de gestione chi benint dae atividades sotziales non podent èssere partzidos intre sos sòtzios, mancu in manera indireta; ant a èssere destinados a fundos ordinàrios e ant a èssere impreados pro sas finalidades istatutàrias, cun delìbera de su Comitadu Diretivu, francu chi sa destinatzione o sa distributzione issoro siant impostos dae sa lege;
S'annu sotziale incumintzat sa prima die de Ghennàrgiu e agabbat su trintunu de Nadale de cada annu.
Art. 11 Normas finales
Pro totu su chi no est prevìdidu dae custu Istatutu, si sighint sas normas de sos regulamentos e de su Codighe Tzivile.


text:
Sas ùrtimas dies de martzu ant a èssere prus caentes cunforma a sas mèdias de su perìodu. Lu cunfirmat s'ufìtziu meteorològicu de Deximumannu. Dae oe sas temperaduras ant cumintzadu a nche pigare in manera sensìbile.
Sas currentes sud-orientales nch'ant a ispìnghere su termòmetru finas a 27-28 grados, in antis in su meridione e posca fintzas in su setentrione. Sa situatzione diat dèvere abarrare istàbile pro una paja de dies.
Dae sa prima die de abrile, imbetzes, su bentu at a mudare torra diretzione, sulende dae nord-ovest e sas temperaduras màssimas ant a menguare finas a nche cròmpere a 19-20 grados. No at a mancare s'abba, pagu prus o mancu in totue, ma mescamente in su tretu de su Sulcis.
Su tempus at a abarrare variàbile a su nessi finas a su 3 de su mese chi intrat.


text:
Sos mortos sunt 34 e sos fertos 230, ma in aterue sunt firmos a 25 e a 178. S'assàchiu l'at rivendicadu Daesh, ma no est ufitziale. Unas cantas velinas crompent dae Tass, s'agentzia russa, ma àteras in contradditòriu dae Londra o dae Parigi. «Est una vindita de Daesh. Sa cajone de su degòlliu in Bruxelles, est sa risposta de sa jihad a s'arrestu de Salah Abdeslam» si leghet in unas cantas pàginas nostranas: Sole 24 ore. Ma nemos tenet galu una versione definitiva.
S'imprenta internatzionale est afusada. Medas sas noas, medas sos tìtulos e meda sa cunfusione. Sos giornales belgas si contraighent unu cun s'àteru. In contu de vìtimas, de nùmeros, de mezos impreados pro s'assàchiu. Isetende rivendicatziones chi non crompent o crompent a s'isfaddida. A un'ala emitende cundennas e a s'àtera galu pregontende pro ite, chie e comente. No est fàtzile. Sunt momentos tortos e tortu est s'assentu cunforma a s'informatzione. Unu time-time generale pro sa cherta de sa veridade. Ite publicare? Cando? E mescamente, totu ischimus? E su chi ischimus ite est? Veridade, ipòtesi, imbentu, cumplotu?
Gasi sas autoridades: retòrica, minetzas imbeladas de revesa, promissas a sos tzitadinos chi luego diat cròmpere sa giustìtzia. Che a semper. Pagu s'anàlisi. Pagu s'ispessore de sos interventos istitutzionales. Peruna ipòtesi de curpa o de errores internos. Semus in otzidente, in domo nostra e nemos podet intrare a nos istorbare, a nos fèrrere. Paret chi petzi nois lu potzamus fàghere in aterue. Sa timòria est in totue, in pare cun su corrutu, sa disorientadura e su dolore innotzentes. Su primu ministru belga at chistionadu de pranos, de atziones pro su venidore, de controllos serrados, de cundenna. Ma non at naradu cando, comente, in ue, contra a chie e cun cales mezos. Mogherini dae Giordània, fiat a làgrimas, declamende tristura, disaura e orrore «pro s'Europa e pro sa capitale sua».
Ismentighende forsis chi sas vìtimas, sos innotzentes, de totue fiant e sunt, francu chi non de un'Europa chi no esistit. Non sa chi fiat lastimende issa. Tzaculitas reales e metafòricas pro unu ministru chi no ischit a ue si dare, ite nàrrere, ite fàghere. Merkel a sa muda. Renzi cun su tuitadore guastu. Hollande in fèrias. Sos servìtzios segretos a pàmpalas. Sos majores de su mundu isetende o programende, suta trata, sos interros imbenientes. Unu degòlliu in intro a su degòlliu.


text:
Su sidis de giustìtzia imponet cunsideru. Anàlisi de cale si siat fatu nche potzat giùghere a sa veridade. Sa novidade in sas ùrtimas oras est una lìtera anònima chi elencat elementos giai connotos, iscumproados. E unos cantos particulares disconnotos a su pùblicu, ma giai in manos a sa giustìtzia italiana. Cunforma a s’òrdine de sa missiva anònima amus:
•Su secuestru. Ordimingiadu e ordinadu dae su generale Khaled Shalabi, cabu de sa Politzia criminale e de su Dipartimentu investigativu de Giza. Su matessi ufitziale cundennadu pro torturas e chi decrareit su farsu contraighende·si. Pro issu in antis fiat intzidente istradale, posca delitu de màdrighe omosessuale.
•Cuarteri de su terrore. In sa caserma de Giza, a Giulio nche li toddent sos documentos, su telefoneddu in pare cun sos deretos tziviles e cale si siat alenu de rebellia, pistende·lu. Corfos infertos in cada manera e cun cada aina tennerent a disponimentu . No otenende perunu resurtadu , su ministru de s’internu Magdy Abdel Ghaffar, òrdinat a nche lu tramudare a Nasr City, a una sede de sa seguràntzia natzionale. Inoghe est lassadu in manos de Mohamed Sharawy, grandu connoschidore de sas peus tècnicas de tortura e inoghe, semper cun s’òrdine de Ghaffar, cumintzant sas ùrtimas oras de sa vida de Regeni. Ma Giulio no allegat. Non bi reventint a nche li tirare nudda si no àteras suferèntzias e fertas de cada genia.
•Manu militari. Tando Ghaffar disinnat a nche colare sa cumpetèntzia a su consigieri de su Presidente, su generale Ahmad Jamal ad-Din, chi de acordu cun Al Sisi, nch’ammàniat su trasferimentu de su giornalista a una sede de sos Servìtzios segretos militares, semper in Nasr city, pro lu porrogare cun tècnicas prus cunformes e persuasivas. Sa violèntzia subra de una carena giai martoriada creschet. In unu mènguant sas fortzas de Giulio, oramai rèndidu e leende conca a sa morte. Unos cantos particulares rebestos in sa lìtera anònima cunfirmant fintzas datos in manos a sa giustìtzia italiana. Datos disconnotos a su pùblicu ca galu non los aiant cunsignados a s’imprenta: sas tagiadas fundudas cajonadas dae una bajoneta e sas brusiaduras de sigareta in tzugru e in origras
•Su frigorìferu. A pustis mortu, si leghet galu in sa lìtera, nche l’ant tramudadu a intro de unu frigorìferu industriale in s'ospidale militare de Kobri al Qubba, in s’ìnteri chi disinnarent ite nde fàghere de una carena oramai sena vida.
•Addòviu pro su disinnu finale. Istende a su chi narat s’anònimu, ite nde fàghere lu detzident in un’addòviu intre Al Sisi, Ghaffar, Mohamed Sharawy, Ahmad Jamal ad-Din e Fayza Abu al Naja, su cabu de gabinete de sa Presidèntzia e consigiera pro sa seguràntzia natzionale. Addòviu organizadu pròpiu cando fiat crompende a Egitu su ministru Guidi, in su Càiru pròpiu pro otènnere noas pro s’isparèssida de Giulio Regeni . In sa sètzida anòmala paret chi apant leadu – istende semper a su chi narat s’anònimu – su disinnu de nche fàghere colare sa cosa comente chi esseret istadu unu delitu de fura de màdrighe omosessuale. E disinnant duncas a nche ghetare su corpus a una cuneta, a pustis de nche l’àere tòddidu cartzones e mudandas. Sa carena,dae s’ospidale, nche la carrigheint a subra de un’ambulàntzia militare iscortada dae unos cantos agentes de sos servìtzios segretos militares e, in intro de note, la lasseint in su chirru de su caminu Càiru-Alessàndria.
Luisi Manconi, presidente de sa Commissione istraordinària pro s'amparu e sa promotzione de sos deretos umanos, intervistadu in Rai Ràdiu1 at chistionadu, intre àteras cosas meda, de una incongruèntzia. A bisu suo non est nen lògicu, nen coerente chi Al Sisi apat cunvocadu e leadu parte a un’addòviu, in ue bi fiant totu sas càrrigas polìticas prus artas, pro disinnare ite nde fàghere de sa carena de Giulio. Manconi sustenet chi «unu chi est capatzu de dare òrdines comente a sos chi at dadu issu a sos servìtzios segretos militares e tziviles, non tèngiat bisòngiu de nch’ammaniare una cunferèntzia pro disinnare ite nde fàghere de unu mortu. In prus, istende a comente sunt sas cosas in Egitu, non diat àere dèvidu promìtere nudda a su guvernu italianu in tèrmines de collaboratzione. Ma diat àere dèvidu petzi balangiare tempus».
E posca, riferende·si a totu sos analistas improvisados, professionistas o diletantes, chi a dolu mannu impestant die cun die s’imprenta e sas retes sotziales ispainende teorias chi pintant a Regeni comente a un’ispia, cun devìtzia de particulares imbentados, cun malintragna intelletuale in donu, malafide benenosa e sena peruna autorevolesa o vàllia, at agiuntu: «Prudèntzia. Astenide·bos, seis petzi imbelende una chistione chi diat dèvere èssere oramai crara in sas mentes de s’opinione pùblica. Giulio Regeni non fiat un’ispia. Non b’at perunu elementu giuditziale o istrutòriu chi lu cunfirmet o chi lu potzat avallare. Prudèntzia, duncas e rispetu in antis de nch’ammaniare custa creze de ipòtesis o teorias. E firmade·bos a meledare subra de su fatu chi Giulio, mancu suta sas torturas prus rebestas at allegadu. Rendende·si a una morte lenta e orrorosa prus chi non traìghere sos cumpàngios de su sindacadu in ue fiat collaborende e istudiende sos critèrios de un’esistèntzia dignitosa in intro a su mundu de su traballu egitzianu. Una cosa chi non fiat fàtzile pro nemos. E non bos nch’ismentigheis chi s’Itàlia, rispetu a s’Egitu, est in una positzione de fortza. Fortza sustènnida dae una democratzia e dae unu gradu de tzivilidade superiore cunforma a s’egitziana. Nche devimus e nche devides essire dae su cumplessu de inferioridade chi pesat petzi fumu e ranchidore subra de unu fatu chi nemos at a pòdere prus contraìghere. Repito prudèntzia e rispetu isetende chi s’acaret sa veridade e chi sa lughe sua potzat illeniare su dolore de una mama, de unu babbu, de una natzione intrea».


text:
Sa situatzione est foras de controllu. S'incuinamentu de s'àera, in Tzina, nch'est cròmpidu a livellos insustenìbiles. Su guvernu at detzisu de arressare totu sos mezos de trasportu e de tancare iscolas e fàbricas. Semus arribados a su puntu chi nemos in s'ortu podet allùghere unu fogu minore pro arrustire unu bìculu de petza.
Sa faina est grae meda e sas cunsighèntzias sunt làdinas mescamente in contu de salude. «Sos tzinesos sunt paghende sos dannos de sos vìtzios de una generatzione intrea chi at pensadu petzi a s'isvilupu e no a s'ambiente» at naradu Bernhard Schwartlande de s'Organizatzione mundiale de sa salude.
Sa manu como colat a su guvernu chi at a dèvere atuare interventos prus profetosos pro nch'acorrare su problema. Disinnos de pranificare pompiende a su benidore e chi no ant a pòdere interessare petzi su minimòngiu de su tràficu o s'atividade de sas fàbricas.


text:
Direttore Responsabile Gianluca Barca
Photo Editor Daniele Resini
Redazione Danny Arati, Piergiorgio Callegari, Andrea Passerini, Stefano Semeraro
Collaborano con ALLRUGBY Laura Almici, Giacomo Bagnasco, Maurizio Bocconcelli, Fiorenza Bonetti, Andrea Buongiovanni, Domenico Calcagno, Enrico Capello, Gregorio Catalano, Paolo Catella, Giorgio Cimbrico, Rosaria Conte, Federico Fusetti, Peter Freeman, Stephen Jones, Gianluca Galzerano, Daniela Gini, Flavio Gnecchi, Lynn Howells, Matt Lloyd, Norberto Mastrocola, Federico Meda, Iain Morrison, Paolo Mulazzi, Gilles Navarro, Walter Pozzebon, Luciano Ravagnani, Paolo Ricci Bitti, Valerio Vecchiarelli, Andrea Vivian, Francesco Volpe.
Grafica Michela Scibilia
Distribuzione in edicola MEPE Distribuzione Editoriale via Ettore Bugatti 15, 20142 Milano (MI)
Stampa Grafiche Veneziane, Cannaregio 5001 B, 30121 Venezia grafiche@graficheveneziane.it


text:
ConnoscoConnosco tiene 8 letras
Definición de connosco aquí
Resultados de búsqueda:
Resultados de imágenes:
Youtube: connosco
Nube de palabras :
- connosco xonnosco vonnosco fonnosco donnosco cinnosco cknnosco clnnosco cpnnosco c0nnosco c9nnosco cobnosco comnosco cojnosco cohnosco conbosco conmosco conjosco conhosco connisco connksco connlsco connpsco conn0sco conn9sco connoaco connozco connoxco connodco connoeco connowco connosxo connosvo connosfo connosdo connosci connosck connoscl connoscp connosc0 connosc9


text: S'Amèrica de giosso cumintzeit a connòschere tempos mègius cando sos istados chi nde faghiant parte disinneit de l'acabbare cun sa colonizatzione ispanniola. S'Argentina, che a sos àteros, in sos primos annos de s'otighentos, si pigheit su status de natzione indipendente, fiat su 9 de trìulas de su 1816. Sa formalizatzione arribeit a pustis de unos cantos annos de gherras e de batallas. Determinante fuit sa rivolutzione de maju (Revolución de Mayo) de su 1810 e in su matessi tempus sa crisi de s'imperu ispanniolu, intradu in cunflitu cun su frantzesu pro chistiones de tronu. A Argentina sas noas muinosas nch'arribeint deretu e sos notàbiles si colleint a pare pro formare unu guvernu nou, sa Primera Junta, chi non reconnoscheit prus su rolu de su vitzerè ispanniolu.


text: S'8 de martzu in sa Rùssia de su 1917 fiat galu su 23 de freàrgiu pro more de su calendàriu issoro. Ma resurtaiat etotu sa Die internatzionale de sa fèmina. Istracas de sas cunditziones de vida e de traballu, a chèntinas esseint dae sas assembleas cunvocadas pro s'ocasione e moveint conca a sas fàbricas. Cumintzeit gasi sa rivolutzione de freàrgiu. Sa die a pustis dughentamìgia operajas e operajos disinneint de iscioperare pedende paghe a boghes postas e reclamende pane e s'acabbu de sa monarchia. Su zar, malu a bajulare sos acadessimentos e orioladu dae sos isvilupos de sa gherra, ordineit a sos sordados de nch'ispèrdere sos manifestates, ma su regimentu Pavlovsk ispareit contra a sa politzia colende·nche a banda de sa pesada. In sa tzitade renneit su dualismu de poderios cun sa formatzione de sos soviet. Àteras pagas dies e su zar Nikolaj Aleksandrovič Romanov abdicheit.


text:
de Màuru Piredda
Fiat su 1776 e in die de oe nascheint sos Istados unidos de Amèrica. In su cungressu de Filadèlfia 13 colonias britànnicas decrareint s’indipendèntzia issoro dae s’impèriu inglesu. A pustis de tale atu incruescheint sas cuntierras intre sos colonos reberdes e s’esèrtzitu de George III. Cun s’acabbu de sa gherra sos Iua otengeint su reconnoschimentu. A cussa gherra de indipendèntzia bi pigheint parte finamentas sa Frantza, s’Ispagna, sas sete provìntzias olandesas, sa natzione indiana de sos Oneida, sos reberdes de su Quebec, voluntàrios polacos e prussianos e sa repùblica de su Vermont. Alleados de s’impèriu britànnicu sos colonos lealistas, s’Àssia-Kassel, su ducadu de Brunswick-Lüneburg, sa cunfederatzione irochesa.


text:
S'unione Europea est ponende a un'ala sas limbas italiana e ispagnola, a su nessi pro su chi pertocat s'idioma in su cale devent èssere bortados sos brevetos. Paret, difatis, chi s'idea siat a fàghere sas tradutziones petzi in inglesu, frantzesu e tedescu.
Sos guvernos de Itàlia e de Ispagna ant postu su vetu contra a custa detzisione. Como, tocat a bìdere ite at a detzìdere su Cussìgiu Europeu.
Nois non podimus si no espressare solidaridade a sa limba ispagnola, chi tenet unu respiru internatzionale, e a sa limba italiana, chi, si no àteru, tenet una literadura bona.
Non podimus fàghere a mancu de notare, però, chi sa limba nostra, su sardu, est discriminada in intro de s'Istadu italianu, mancari b'apat una lege de s'Istadu matessi, sa 482, chi la diat dèvere difèndere e isvilupare.


text:
Custa note, a pustis de una maladia longa si nch'est mortu Claudio Olinto de Carvalho, connotu mègius comente Nenè.
Su giogadore brasilianu oramai nch'istaiat in Sardigna e fiat unu de sos protagonistas de s'iscudetu de su 1970. Su Casteddu l'aiat comporadu dae sa Juventus in su 1964, divenende deretu unu de sos ìdolos de sos tifosos ruju-biaitos. Fiat su mere de su trentrocampu, in antis in sa fàscia de dereta e a pustis in mesu. Cun su Casteddu b'est abarradu 12 annos, presentziende in totu 382 bortas e marchende·nche 30 gol.
A pustis fiat andadu a nche serrare sa carriera sua in sos Istados unidos. Dae su 1978 aiat cumintzadu sa carriera de allenadore, cun sos giòvanos de Fiorentina, Cuartu, Casteddu, e Juventus e detzidende, posca, de si nche tramudare de su totu a Sardigna a si colare sa betzesa.
S'ùrtimu saludu sos sardos bi l'ant a pòdere dare in su campusantu de Santu Micheli, in Casteddu. S'interru at a èssere lunis a borta de die.